დოკუმენტის სტრუქტურა
განმარტებების დათვალიერება
დაკავშირებული დოკუმენტები
დოკუმენტის მონიშვნები
კონსოლიდირებული პუბლიკაციები
- ორიგინალი
- ●
- ინგლისური
- ●
- რუსული
- ●
- პარალელურად ინგლისური
- ●
- პარალელურად რუსული
- ●
- პარალელურად ინგლისურ-რუსული
კონსოლიდირებული ვერსია (საბოლოო)
|
განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების წახალისების შესახებ
|
მუხლი 1. კანონის მიზანი და მოქმედების სფერო
1. ამ კანონის მიზანია: ა) შექმნას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის, წახალისებისა და გამოყენების სამართლებრივი საფუძვლები; ბ) დაადგინოს ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებასა და ენერგიის ტრანსპორტის მიერ მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო წილის სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლები. 2. ეს კანონი ადგენს მხარდაჭერის სქემებთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს შორის სტატისტიკურ ტრანსფერებთან, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეების ერთობლივ პროექტებთან, საქართველოსა და მესამე ქვეყნების ერთობლივ პროექტებთან, წარმოშობის სერტიფიკატებთან, ადმინისტრაციულ პროცედურებთან, საინფორმაციო უზრუნველყოფასა და ტრენინგებთან, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიისა და ბიოგაზის ელექტროენერგეტიკულ ქსელსა და ბუნებრივი გაზის ქსელთან დაშვებასთან დაკავშირებულ ნორმებს, აგრეთვე ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებს. მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება 1. ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა: ა) აეროთერმული ენერგია − ატმოსფერულ ჰაერში სითბოს სახით დაგროვებული ენერგია; ბ) ბიომასა − ბიოლოგიური წარმოშობის სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებისა და ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი (მათ შორის, მცენარეული და ცხოველური ნივთიერებები), ხეტყისა და სატყეო მრეწველობის ნარჩენები, სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებული მრეწველობის, მათ შორის, თევზის მეურნეობისა და თევზგადასამუშავებელი საწარმოს, ნარჩენები, აკვაკულტურის ნარჩენი, სამრეწველო და მუნიციპალური ნარჩენების ბიოდეგრადირებადი ნაწილი; გ) ბიოსითხე − თხევადი საწვავი, რომელიც გამოიყენება ენერგეტიკული მიზნებისთვის, გარდა ტრანსპორტისა, და მოიცავს ბიომასისგან წარმოებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას; დ) ბიოსაწვავი − ბიომასისგან წარმოებული თხევადი ან აირადი საწვავი, რომელიც სატრანსპორტო საშუალებებისთვის გამოიყენება; ე) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია − ენერგია, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან მიიღება, კერძოდ, ქარის, მზისა და ოკეანის ენერგია, აეროთერმული ენერგია, გეოთერმული ენერგია, ჰიდროთერმული ენერგია, ჰიდროენერგია, ბიომასა, ნაგავსაყრელზე ორგანული მასალის დაშლის შედეგად მიღებული გაზი, წყალარინების გამწმენდ ნაგებობაში წარმოქმნილი გაზი, ბიოგაზი; ვ) განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულება − ეროვნული მხარდაჭერის სქემა, რომელიც ენერგიის მწარმოებლისგან მოითხოვს, რომ მან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართოს თავის წარმოებაში, აგრეთვე ენერგიის მიმწოდებლისგან მოითხოვს, რომ მან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართოს თავის მიწოდებაში, ან ენერგიის მომხმარებლისგან მოითხოვს, რომ მან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მოცემული პროპორცია ჩართოს თავის მოხმარებაში. აღნიშნული სქემა მოიცავს სქემებს, რომელთა ფარგლებშიც ასეთი მოთხოვნები შეიძლება მწვანე სერტიფიკატის გამოყენებით შესრულდეს; ზ) განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა − ათწლიანი სამოქმედო გეგმა, რომელიც შეიცავს ელექტროენერგიის მიწოდებასა და მოხმარებაში, ტრანსპორტის მიერ მოხმარებაში, გათბობისა და გაგრილებისთვის მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ეროვნულ სამიზნეებს და განსაზღვრავს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ჯამურ საბოლოო მოხმარებაში სავალდებულო წილის ეროვნული სამიზნეების მიღწევის ღონისძიებების ჩამონათვალს; თ) გეოთერმული ენერგია − მყარი ნიადაგის ზედაპირის ქვეშ სითბოს სახით დაგროვებული ენერგია; ი) ეკონომიკური აგენტი − პირი (განურჩევლად რეზიდენტობისა, საწარმოს სამართლებრივი ფორმისა), რომელიც ახორციელებს სამეწარმეო საქმიანობას, აგრეთვე არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი, სხვა გაერთიანება, რომელიც ბაზრის მონაწილეა ან/და სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებს; კ) ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება − ენერგიის შემცველი საქონელი, რომელიც ენერგეტიკული მიზნებისთვის მიეწოდება მრეწველობას, ტრანსპორტს, საყოფაცხოვრებო სექტორს, მომსახურების სფეროებს, მათ შორის, საჯარო მომსახურების სფეროებს, სოფლის მეურნეობას, სატყეო მრეწველობას, თევზის მეურნეობასა და თევზგადასამუშავებელ საწარმოს, ელექტროენერგიისა და სითბოს მწარმოებელი ენერგეტიკული ობიექტების მიერ ელექტროენერგიისა და სითბოს მოხმარება, ელექტროენერგიისა და სითბოს დანაკარგები ელექტროენერგიისა და სითბოს განაწილებისა და გადაცემის დროს; ლ) კონკურენტული აუქციონი − ამ კანონით დადგენილ პრინციპებზე დაფუძნებული არადისკრიმინაციული, გამჭვირვალე და კონკურენტული ვაჭრობის პროცესი, რომელშიც მნიშვნელოვანი რაოდენობის (ერთი ან რამდენიმე) ელექტროენერგიის მწარმოებელი მონაწილეობს და რომლის მხარდაჭერა შეზღუდულია აუქციონის ბიუჯეტის მოცულობით. კონკურენტული აუქციონის გამოცხადებისა და ჩატარების წესი უნდა ითვალისწინებდეს ინოვაციური ტექნოლოგიების უპირატესობას წარმოებული ენერგიის ფასთან მიმართებით. კონკურენტული აუქციონის წესი დამტკიცებამდე უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო დახმარების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ უფლებამოსილ სახელმწიფო ორგანოსთან; მ) მესამე ქვეყანა − ქვეყანა, რომელიც ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარე არ არის; ნ) მწვანე სერტიფიკატი − გაყიდვადი დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა განახლებადი წყაროებიდან არის წარმოებული, და რომლით ვაჭრობაც შესაძლებელია განახლებადი ენერგიის მწარმოებლისგან დამოუკიდებლად. მწვანე სერტიფიკატის ფასი შეიძლება განისაზღვროს მინიმალური გარანტირებული ფასით; ო) მხარდაჭერის სქემა − ინსტრუმენტი, სქემა ან მექანიზმი, რომელსაც საქართველო იყენებს დამოუკიდებლად ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ ერთ ან რამდენიმე მხარესთან ერთად და რომელიც ხელს უწყობს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საქართველოში გამოყენებას მისი ღირებულების შემცირებით, გასაყიდი ფასის გაზრდით ან განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მეშვეობით ანდა სხვაგვარად ზრდის ამ ენერგიის შეძენილ მოცულობას. აღნიშნული სქემა აგრეთვე მოიცავს (მაგრამ არ შემოიფარგლება) საინვესტიციო დახმარებას, გადასახადისგან გათავისუფლებას ან მის შემცირებას, გადასახადის დაბრუნებას, განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მხარდაჭერის სქემებს, მათ შორის, იმ სქემებს, რომლებიც იყენებს მწვანე სერტიფიკატებსა და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერ სქემებს, რომლებიც სპეციალურ მწვანე ტარიფსა და პრემიალურ ტარიფს მოიცავს; პ) პრემიალური ტარიფი − სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლის მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასზე დამატებით, უზრუნველყოფს ფიქსირებული პრემიალური ანაზღაურებით. პრემიალური ტარიფი შეიძლება ცვალებადი იყოს. ცვალებადი პრემიალური ტარიფი გამოითვლება, როგორც საშუალო საბითუმო ფასსა და წინასწარ განსაზღვრულ გარანტირებულ ფასს შორის სხვაობა; ჟ) სტანდარტული სიდიდე − წინასწარ განსაზღვრული ფაქტორების გამოყენებით ტიპური სიდიდიდან მიღებული სიდიდე, რომელიც ამ კანონით დადგენილ შემთხვევებში შეიძლება ფაქტობრივი სიდიდის ნაცვლად იქნეს გამოყენებული; რ) სპეციალური მწვანე ტარიფი − სატარიფო პოლიტიკის ინსტრუმენტი, რომელიც განახლებადი ენერგიის მწარმოებლის მიერ გამომუშავებულ ელექტროენერგიას, საბითუმო ფასის გარდა, უზრუნველყოფს ფიქსირებული ანაზღაურებით; ს) ტიპური სიდიდე − მოცემული სათბურის გაზის ემისიის სავარაუდო დანაზოგი კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების მეთოდისთვის; ტ) ფასთა სხვაობის ხელშეკრულება − ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზედაც ხელშეკრულების მხარე ვალდებულია განახლებადი ენერგიის მწარმოებელს აუნაზღაუროს გარანტირებულ ფასსა და საბითუმო ფასს შორის სხვაობა, თუ გარანტირებული ფასი საბითუმო ფასზე მაღალია. თუ საბითუმო ფასი გარანტირებულ ფასზე მაღალია, განახლებადი ენერგიის მწარმოებელი ვალდებულია ხელშეკრულების მხარეს აუნაზღაუროს საბითუმო ფასსა და გარანტირებულ ფასს შორის სხვაობა; უ) ფაქტობრივი სიდიდე − კონკრეტული ბიოსაწვავის წარმოების რომელიმე ან ყველა ეტაპზე სათბურის გაზის ემისიის დანაზოგი, რომელიც გაანგარიშებულია ბიოსაწვავის, ბიოსითხეებისა და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბურის გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით დადგენილი მეთოდოლოგიის შესაბამისად; ფ) ცენტრალური გათბობა ან ცენტრალური გაგრილება − სივრცის ან ტექნოლოგიური პროცესის გასათბობად ან გასაგრილებლად ორთქლის, ცხელი წყლის ან გაგრილებული სითხის სახით თერმული ენერგიის ქსელის მეშვეობით განაწილება წარმოების ცენტრალური წყაროდან სხვადასხვა შენობასა და მიწის ნაკვეთზე; ქ) წარმოშობის სერტიფიკატი − ელექტრონული დოკუმენტი, რომლის ერთადერთი ფუნქციაა, საბოლოო მომხმარებელს დაუმტკიცოს, რომ ენერგიის მოცემული წილი ან რაოდენობა განახლებადი წყაროებიდან არის წარმოებული; ღ) ჰიდროთერმული ენერგია − ზედაპირულ წყალში სითბოს სახით დაგროვებული ენერგია; ყ) სტატისტიკური ტრანსფერი − განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის მწვანე სერტიფიკატის მეშვეობით საქართველოს მიერ ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან რამდენიმე ხელშემკვრელი მხარისთვის ანდა ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან რამდენიმე ხელშემკვრელი მხარის მიერ საქართველოსთვის გადაცემა (მათ შორის, ნასყიდობა), რის შედეგადაც გადაცემული ენერგია ემატება მიმღები მხარის სავალდებულო ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს და აკლდება გადამცემი მხარის სავალდებულო ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს. 2. ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს, გარდა ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ტერმინებისა, აქვს „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული მნიშვნელობა. მუხლი 3. საქართველოს სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების დადგენა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენების ღონისძიებები 1. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი გაუთანაბრდეს სულ მცირე სამიზნე წლისთვის ამ კანონის I დანართით დადგენილ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის საქართველოს ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს. 2. ამ მუხლით განსაზღვრული მიზნების მისაღწევად საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო (შემდგომ − სამინისტრო) შეიმუშავებს ღონისძიებებს, რომელთა განხორციელება წაახალისებს და ხელს შეუწყობს ენერგოეფექტურობასა და ენერგიის დაზოგვას. 3. სამინისტრო შეიმუშავებს ეფექტიან ღონისძიებებს, რათა განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი უტოლდებოდეს ან აღემატებოდეს ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტით დადგენილ საორიენტაციო მაჩვენებელში მოცემულ წილს. 4. ამ მუხლის პირველი−მე-3 პუნქტებით განსაზღვრული მიზნების მისაღწევად საქართველოს მთავრობას შეუძლია ამ კანონით დადგენილ შემთხვევებში და დადგენილი წესით სხვა ღონისძიებებთან ერთად განახორციელოს შემდეგი ღონისძიებები: ა) მხარდაჭერის სქემების შემუშავება; ბ) ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან ან/და მესამე ქვეყნებთან თანამშრომლობა. 5. იმის შესახებ გადაწყვეტილებას, თუ რამდენად დაუჭერს სახელმწიფო მხარს განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიას, რომელიც წარმოებულია ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ან მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე, საქართველოს მთავრობა იღებს შესაბამისი სამართლებრივი აქტით. 6. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ 2030 წლისთვის ყველა სახეობის ტრანსპორტის მიერ მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი საქართველოს ტერიტორიაზე ტრანსპორტის მიერ ენერგიის საბოლოო მოხმარების სულ მცირე 10 პროცენტი იყოს. 7. ტრანსპორტში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი გამოითვლება საქართველოს მთავრობის მიერ შემუშავებული და დამტკიცებული ნორმატიული აქტით, კერძოდ: ა) იმ მნიშვნელის გამოსათვლელად, რომელიც ყველა სახეობის ტრანსპორტის მიერ მოხმარებული ენერგიის საერთო რაოდენობას აღნიშნავს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ბენზინი, დიზელი და ბიოსაწვავი, რომლებსაც საავტომობილო ტრანსპორტი და სარკინიგზო ტრანსპორტი მოიხმარს, აგრეთვე ელექტროენერგია; ბ) იმ მრიცხველის გამოსათვლელად, რომელიც ყველა სახეობის ტრანსპორტის მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საერთო რაოდენობას აღნიშნავს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახის ენერგია, რომელსაც ყველა სახეობის ტრანსპორტი მოიხმარს; გ) ამ პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიზნებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილისა და ყველა სახეობის ელექტროსატრანსპორტო საშუალების მიერ მოხმარებული ელექტროენერგიის წილის გამოსათვლელად საქართველოს მთავრობა იყენებს საქართველოში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წილს, რომელიც გამოთვლილია განსახილველ წლამდე 2 წლით ადრე; დ) საგზაო ელექტროსატრანსპორტო საშუალებების მიერ მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გამოსათვლელად მიჩნეული უნდა იქნეს, რომ ეს მოხმარება 2.5-ზე გამრავლებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის ენერგეტიკული შემცველობის ტოლია. მუხლი 4. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა 1. საქართველოს მთავრობა სამინისტროს წარდგინებით ნორმატიული აქტით ამტკიცებს განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმას. ამ გეგმას სამინისტრო 2 წელიწადში ერთხელ აახლებს და დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. 2. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმა ადგენს 2030 წლისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის საქართველოს ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს, რომელიც მოიხმარება ტრანსპორტის, ელექტროენერგეტიკის და გათბობისა და გაგრილების სფეროებში, შესაბამისი პოლიტიკის სხვა ღონისძიებების ეფექტის გათვალისწინებით, რომელიც დაკავშირებულია ენერგიის საბოლოო მოხმარების ენერგოეფექტურობასთან. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმით აგრეთვე დგინდება საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების მიღწევისთვის მისაღები ადეკვატური ზომები, მათ შორის, სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოებს შორის თანამშრომლობა, დაგეგმილი სტატისტიკური ტრანსფერები, ერთობლივი პროექტების, ბიომასის არსებული რესურსების განვითარებისა და ბიომასის ახალი რესურსების სხვადასხვაგვარი გამოყენებისთვის მობილიზების სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება, აგრეთვე სხვა ზომები, რომლებიც მიღებული უნდა იქნეს ამ კანონის მოთხოვნების შესასრულებლად. 3. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის პროექტის გამოქვეყნებას მის დამტკიცებამდე 6 თვით ადრე და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის საპროგნოზო დოკუმენტის წარდგენას. ეს დოკუმენტი უნდა შეიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შეფასებული, საორიენტაციო მაჩვენებელთან შედარებით ჭარბი წარმოება, რომელიც შეიძლებოდა გადასცემოდა ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელ მხარეს ან მესამე ქვეყანას ამ კანონის შესაბამისად, აგრეთვე ერთობლივი პროექტების შეფასებული პოტენციალი 2030 წლამდე; ბ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მოთხოვნილება, რომელიც 2030 წლამდე, ეროვნული წარმოების გარდა, სხვა საშუალებით უნდა დაკმაყოფილდეს. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია შეიძლება მოიცავდეს ხარჯებთან, სარგებელსა და დაფინანსებასთან დაკავშირებულ საკითხებს. 5. სამინისტრო ამ კანონით გათვალისწინებული ანგარიშების მომზადებისას შეიმუშავებს საპროგნოზო დოკუმენტს და მას დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. 6. თუ წინა 2 წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილი ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტით დადგენილ საორიენტაციო მაჩვენებელში მოცემულ წილზე ნაკლები იქნება, საქართველოს მთავრობამ მომდევნო წლის 30 ივნისისთვის ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა წარუდგინოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესწორებული პროექტი, რომელშიც განსაზღვრული იქნება ადეკვატური და პროპორციული ღონისძიებები, რომელთა განხორციელებაც აუცილებელია განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტით დადგენილ საორიენტაციო მაჩვენებელში მოცემული წილის ნიშნულთან გონივრულ ვადაში დასაბრუნებლად. 7. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მიერ განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის პროექტზე ან განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის შესწორებულ პროექტზე რეკომენდაციების გაცემის შემთხვევაში საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ეს რეკომენდაციები ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტებით განსაზღვრული ღონისძიებების ადეკვატურად. 8. განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის პროექტი დგება განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმისთვის ჰარმონიზებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის შესაბამისად. საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №7023 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ. მუხლი 5. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გამოთვლა 1. საქართველოში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც შემდეგი მაჩვენებლების ჯამი: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; ბ) გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება; გ) ტრანსპორტის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საბოლოო მოხმარება. 2. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოთვლისას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გაზი, ელექტროენერგია და წყალბადი გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ, ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ ან „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ მაჩვენებლებში. 3. ბიოსაწვავი და ბიოსითხე, რომლებიც ამ კანონით დადგენილ მდგრადობის კრიტერიუმებს არ აკმაყოფილებს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების წილის გამოთვლისას გათვალისწინებული არ უნდა იქნეს. 4. თუ საქართველოს მთავრობა გადაწყვეტს, რომ ფორსმაჟორული გარემოების გამო მას არ შეუძლია დააკმაყოფილოს ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის მაჩვენებელი 2030 წლისთვის, მან ამის შესახებ შეძლებისდაგვარად უმოკლეს ვადაში უნდა აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. 5. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება უნდა გამოითვალოს, როგორც იმ ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან არის წარმოებული საქართველოში. ამ ელექტროენერგიის მოცულობა არ მოიცავს იმ წყლისგან წარმოებულ ელექტროენერგიას, რომელიც ჰიდრომააკუმულირებელ სადგურში ადრე ხელმეორედ იქნა ამოტუმბული. 6. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც ენერგიის განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებად) წყაროებს იყენებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ელექტროენერგიის მხოლოდ ის ნაწილი, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან არის მიღებული. ამ მიზნით თითოეული ენერგიის წყაროს წილი მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე უნდა გამოითვალოს. 7. ჰიდროელექტროსადგურისა და ქარის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგია უნდა ჩაითვალოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში, რომელიც განსაზღვრულია „ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის დამტკიცების შესახებ“ სამინისტროს სამართლებრივი აქტით. 8. გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება გამოითვლება, როგორც საქართველოს ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების რაოდენობისა და გათბობისთვის, გაგრილებისა და დამუშავების პროცესისთვის მოხმარებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული სხვა ენერგიების ჯამი, რომლებიც მრეწველობაში, საყოფაცხოვრებო სექტორში, მომსახურების სფეროებში, სოფლის მეურნეობაში, სატყეო მეურნეობასა და მეთევზეობის მეურნეობაში მოიხმარება. 9. სხვადასხვა ტიპის საწვავზე მომუშავე ელექტროსადგურებში, რომლებიც ენერგიის განახლებად და წიაღისეულ (არაგანახლებად) წყაროებს იყენებს, გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების ნაწილი. ამ მიზნით თითოეული ენერგიის წყაროს წილი მისი ენერგიის შემცველობის საფუძველზე უნდა გამოითვალოს. 10. თბური ტუმბოებიდან მიღებული აეროთერმული ენერგია, გეოთერმული ენერგია და ჰიდროთერმული ენერგია გათვალისწინებული უნდა იქნეს გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში იმ პირობით, რომ ენერგიის საბოლოო გამომუშავება მნიშვნელოვნად უნდა აღემატებოდეს პირველად მიწოდებული ენერგიის რაოდენობას, რომელიც საჭიროა თბური ტუმბოების ასამუშავებლად. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, იმ სითბოს რაოდენობა, რომელიც მიჩნეულია განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიად, უნდა გამოითვალოს თბური ტუმბოებიდან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესით დადგენილი მეთოდოლოგიის შესაბამისად. 11. პასიური ენერგეტიკული სისტემების მიერ გამომუშავებული თბური ენერგია, რომლის ფარგლებშიც ენერგიის დაბალი მოხმარება პასიურად მიღწეულია ნაგებობების დაპროექტებით ან ენერგიის წიაღისეული (არაგანახლებადი) წყაროებიდან მიღებული სითბოს მეშვეობით, გათბობისა და გაგრილებისთვის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაში გათვალისწინებული არ უნდა იქნეს. 12. ამ კანონის II დანართში ჩამოთვლილ სატრანსპორტო საწვავში ენერგიის შემცველობა უნდა განისაზღვროს იმავე დანართის შესაბამისად. შესაძლებელია ამ კანონის II დანართის ადაპტირება ტექნიკური და მეცნიერული პროგრესის შესაბამისად. 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის გამოსათვლელად განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარება იყოფა ენერგიის ყველა წყაროდან მიღებული ენერგიის მთლიან საბოლოო მოხმარებაზე. ეს წილი გამოხატულია პროცენტულად. 14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტის მიზნიდან გამომდინარე, ამავე მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული მაჩვენებლების ჯამი უნდა დაზუსტდეს ამ კანონით გათვალისწინებული სტატისტიკური ტრანსფერების, ერთობლივი პროექტების შედეგებისა და ერთობლივი მხარდაჭერის სქემების მიხედვით. 15. ამ კანონით დადგენილი სამიზნე მაჩვენებლებისა და საორიენტაციო მაჩვენებლის შესაბამისობის შეფასების მიზნით საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლისას მიჩნეული უნდა იქნეს, რომ ავიაციაში მოხმარებული ენერგიის რაოდენობა, საქართველოს მიერ ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების პროპორციულად, 6.18 პროცენტს არ აღემატება. 16. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოთვლის მეთოდოლოგია მტკიცდება სამინისტროს წარდგინებით საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით. მუხლი 6. სტატისტიკური ტრანსფერი საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეს შორის 1. საქართველო და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარე შეიძლება შეთანხმდნენ და განახორციელონ ღონისძიებები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული განსაზღვრული რაოდენობის ენერგიის სტატისტიკური ტრანსფერისთვის საქართველოდან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე ან ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიიდან საქართველოში. გადაცემული ენერგიის რაოდენობა: ა) უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გაითვალისწინება სტატისტიკური ტრანსფერის განმახორციელებელი ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს; ბ) უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გაითვალისწინება სტატისტიკური ტრანსფერის მიმღები ქვეყნის მიერ სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების დროს. 2. საქართველოს მიერ სტატისტიკური ტრანსფერის განხორციელებისას ამ ტრანსფერმა უარყოფითი გავლენა არ უნდა მოახდინოს საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მიღწევაზე. 3. სტატისტიკური ტრანსფერი შეიძლება გაგრძელდეს ერთი ან რამდენიმე წლის განმავლობაში. ამ ღონისძიების შესახებ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მისი განხორციელების თითოეული წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს 3 თვისა. ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის გაგზავნილი ინფორმაცია უნდა შეიცავდეს გამოყენებული ენერგიის რაოდენობისა და ღირებულების შესახებ ინფორმაციას. 4. სტატისტიკური ტრანსფერი ძალაში შედის მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მასში ჩართული ენერგეტიკული გაერთიანების ყველა ხელშემკვრელი მხარე ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შეატყობინებს ამ სტატისტიკური ტრანსფერის შესახებ. 5. ამ მუხლის მოქმედება აგრეთვე ვრცელდება ევროკავშირის წევრ ქვეყანასთან ევროკავშირის ტერიტორიიდან საქართველოში ან საქართველოდან ევროკავშირის ტერიტორიაზე განხორციელებულ სტატისტიკურ ტრანსფერებზე. მუხლი 7. საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ერთობლივი პროექტი 1. საქართველოს მთავრობა და ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ან რამდენიმე ხელშემკვრელი მხარის უფლებამოსილი ორგანო (ორგანოები) შეიძლება თანამშრომლობდნენ ნებისმიერი სახის ერთობლივი პროექტის განხორციელებისას, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას, გათბობასა და გაგრილებას შეეხება. ამ თანამშრომლობაში შეიძლება ჩართული იყვნენ კერძო ოპერატორები. 2. საქართველოს მთავრობამ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა შეატყობინოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების პროპორციის ან რაოდენობის შესახებ, რომელიც წარმოებულია საქართველოში (გარდა საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებისა) საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ნებისმიერი ერთობლივი პროექტის ფარგლებში და რომლის ექსპლუატაცია დაიწყო ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ, ან იმ დანადგარის გაზრდილი მოცულობის საფუძველზე, რომელიც ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ განახლდა. ეს შეტყობინება გათვალისწინებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნით გამოთვლის განხორციელებისას. 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში აღნიშნული შეტყობინება: ა) უნდა აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან უნდა ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; ბ) უნდა მიუთითებდეს შესაბამისი დანადგარის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების პროპორციას ან რაოდენობას, რომელიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას; გ) უნდა განსაზღვრავდეს ენერგეტიკული გაერთიანების იმ ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც მომზადდა ეს შეტყობინება; დ) უნდა განსაზღვრავდეს კალენდარული წლებისგან შემდგარ პერიოდს, რომლის განმავლობაშიც შესაბამისი დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება გათვალისწინებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის მიერ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პერიოდი არ უნდა აჭარბებდეს 2030 წელს. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შეიძლება გასცდეს 2030 წელს. 5. საქართველოს მთავრობის მიერ ამ მუხლის შესაბამისად მომზადებული შეტყობინება არ შეიძლება შეცვლილ ან გამოთხოვილ იქნეს საქართველოს მთავრობისა და ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოს (ორგანოების) ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. მუხლი 8. საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ერთობლივი პროექტის შედეგები 1. იმ პერიოდში მოქცეული თითოეული წლის დასრულებიდან 3 თვის განმავლობაში, რომლის განმავლობაშიც შესაბამისი დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგია, გათბობა ან გაგრილება გათვალისწინებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის ამ კანონის შესაბამისად გამოთვლისას, სამინისტრომ უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება. ამ შეტყობინებაში მითითებული უნდა იყოს: ა) შესაბამისი დანადგარის მიერ მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რომელიც ამ კანონის მე-7 მუხლის შესაბამისად მომზადებული შეტყობინების საგანი იყო; ბ) მთელი წლის განმავლობაში იმ დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა, რომელიც უნდა აისახოს ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელი მხარის ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, შეტყობინების პირობების შესაბამისად. 2. საქართველოს მთავრობამ ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული შეტყობინება უნდა გაუგზავნოს ენერგეტიკული გაერთიანების იმ ხელშემკვრელ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაც მომზადდა ეს შეტყობინება, და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისთვის, რომელიც ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს შეეხება, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების რაოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინებაც ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად მომზადდა და გაიგზავნა, უნდა გამოაკლდეს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების რაოდენობას, რაც გაითვალისწინება ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებთან საქართველოს შესაბამისობის შეფასების დროს. მუხლი 9. საქართველოსა და მესამე ქვეყნის ერთობლივი პროექტი 1. საქართველო დამოუკიდებლად ან ენერგეტიკული გაერთიანების ერთ ან რამდენიმე ხელშემკვრელ მხარესთან ერთად შეიძლება თანამშრომლობდეს ერთ ან რამდენიმე მესამე ქვეყანასთან ნებისმიერი სახის ერთობლივი პროექტის განხორციელებისას, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოებას შეეხება. 2. მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგია გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისთვის, რომელიც ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს შეეხება, თუ დაცულია შემდეგი პირობები: ა) განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას საქართველო მოიხმარს. ეს მოთხოვნა შესრულებულად მიიჩნევა, თუ: ა.ა) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური ელექტროენერგიის რაოდენობა მტკიცე პოზიციით არის ნომინირებული განაწილებულ ტრანსსასაზღვრო გამტარუნარიანობაზე პასუხისმგებელი ყველა გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ როგორც წარმომავლობის ქვეყანაში, ისე საქართველოში და შესაბამის შემთხვევაში თითოეულ სატრანზიტო მესამე ქვეყანაში; ა.ბ) აღრიცხული ელექტროენერგიის ეკვივალენტური რაოდენობა მტკიცე პოზიციით არის რეგისტრირებული ბალანსის გრაფიკში პასუხისმგებელი გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) საქართველოს მხარეს; ა.გ) ნომინირებული სიმძლავრე და ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოება ერთსა და იმავე პერიოდს შეეხება; ბ) ელექტროენერგია გამომუშავებულია ახალაშენებული დანადგარის მიერ, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა ამ კანონის ამოქმედების შემდეგ, ან 2018 წლის 30 ივნისის შემდეგ განახლებული დანადგარის გაზრდილი სიმძლავრის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ერთობლივი პროექტის ფარგლებში; გ) ელექტროენერგიის წარმოებულ და ექსპორტირებულ რაოდენობას არ უსარგებლია იმ პრივილეგიებით, რომლებსაც მესამე ქვეყნის მხარდაჭერის სქემა ითვალისწინებს, გარდა შესაბამისი დანადგარისთვის გაცემული საინვესტიციო დახმარებისა. 3. ამ კანონის მე-5 მუხლის მიზნებიდან გამომდინარე, საქართველოს მთავრობას შეუძლია მიმართოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს, რათა მესამე ქვეყანაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული და საქართველოს მიერ მოხმარებული ელექტროენერგია გათვალისწინებულ იქნეს საქართველოსა და მესამე ქვეყანას შორის სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობის გრძელვადიანი პროექტის კონტექსტში, თუ შესრულებულია შემდეგი პირობები: ა) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) მშენებლობა 2027 წლის 31 დეკემბრისთვის დაიწყება; ბ) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლა 2030 წლის 31 დეკემბრისთვის შეუძლებელია, მაგრამ მისი ექსპლუატაციაში შესვლა შესაძლებელია არაუგვიანეს 2032 წლის 31 დეკემბრისა; გ) სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ იგი გამოყენებული იქნება განახლებადი წყაროებიდან გამომუშავებული ელექტროენერგიის ენერგეტიკულ გაერთიანებაში ექსპორტისათვის ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად; დ) შესაბამისი განაცხადი შეეხება ერთობლივ პროექტს, რომელიც აკმაყოფილებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების მოთხოვნებს, გამოიყენებს სისტემათაშორის გადამცემ ქსელს (ურთიერთდამაკავშირებელს) მისი ამოქმედების შემდეგ და უკავშირდება ელექტროენერგიის იმ რაოდენობას, რომელიც სისტემათაშორისი გადამცემი ქსელის (ურთიერთდამაკავშირებლის) ექსპლუატაციაში შესვლის შემდეგ ენერგეტიკულ გაერთიანებაში ექსპორტირებული ენერგიის რაოდენობას არ აღემატება. 4. მესამე ქვეყნის ტერიტორიაზე შესაბამისი დანადგარის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორცია ან რაოდენობა, რომელიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის, საქართველოს, ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების გამოთვლისას, უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. თუ საქმე ეხება ენერგეტიკული გაერთიანების რამდენიმე ხელშემკვრელ მხარეს, ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეთა შორის ელექტროენერგიის პროპორციისა და რაოდენობის განაწილების შესახებ. ეს პროპორცია და რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს ენერგეტიკულ გაერთიანებაში რეალურად ექსპორტირებულ და მოხმარებულ ელექტროენერგიის პროპორციასა და რაოდენობას, რომელიც, თავის მხრივ, უნდა შეესაბამებოდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა.ა“ და „ა.ბ“ ქვეპუნქტებში მითითებულ რაოდენობებს და უნდა აკმაყოფილებდეს იმავე პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის მოთხოვნებს. საქართველოს მთავრობა სამინისტროს შეტყობინების საფუძველზე ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს აცნობებს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების გამოთვლისას გასათვალისწინებელ ელექტროენერგიის პროპორციას ან რაოდენობას. 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტში აღნიშნული შეტყობინება: ა) უნდა აღწერდეს შემოთავაზებულ დანადგარს ან უნდა ახდენდეს განახლებული დანადგარის იდენტიფიცირებას; ბ) უნდა აღწერდეს წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციასა და რაოდენობას, რომლებიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს საქართველოს მიერ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას, აგრეთვე უნდა აღწერდეს სათანადო ფინანსურ ღონისძიებებს კონფიდენციალურობის მოთხოვნების შესაბამისად; გ) უნდა განსაზღვრავდეს კალენდარული წლებისგან შემდგარ პერიოდს, რომლის განმავლობაშიც წარმოებული ელექტროენერგია გათვალისწინებული უნდა იქნეს საქართველოს მიერ ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას; დ) უნდა შეიცავდეს იმ მესამე ქვეყნის მიერ, რომლის ტერიტორიაზედაც შესაბამისი დანადგარი ექსპლუატაციაში უნდა შევიდეს, ამ პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ მონაცემთა გათვალისწინების წერილობით აღიარებას, აგრეთვე უნდა მიუთითებდეს დანადგარის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიის პროპორციასა და რაოდენობას, რომელსაც მესამე ქვეყანა მოიხმარს. 6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პერიოდი არ უნდა აჭარბებდეს 2030 წელს. ერთობლივი პროექტის ხანგრძლივობა შეიძლება გასცდეს 2030 წელს. 7. ამ მუხლის შესაბამისად მომზადებული და გაგზავნილი შეტყობინება არ შეიძლება შეცვლილ ან გამოთხოვილ იქნეს საქართველოს მთავრობისა და ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად ერთობლივი პროექტის შემთანხმებელი მესამე ქვეყნის ერთობლივი შეთანხმების გარეშე. მუხლი 10. საქართველოსა და მესამე ქვეყნის ერთობლივი პროექტის შედეგები 1. ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ პერიოდში მოქცეული თითოეული წლის დასრულებიდან 3 თვის განმავლობაში სამინისტრომ იმავე მუხლის შესაბამისად უნდა მოამზადოს წერილობითი შეტყობინება. ამ შეტყობინებაში მითითებული უნდა იყოს შემდეგი ინფორმაცია: ა) შესაბამისი დანადგარის მიერ მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის საერთო რაოდენობის შესახებ, რომელიც ამ კანონის მე-9 მუხლის შესაბამისად მომზადებული შეტყობინების საგანი იყო; ბ) მთელი წლის განმავლობაში იმ დანადგარის მიერ განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობის შესახებ, რომელიც უნდა აისახოს საქართველოს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის მიმართ, ამ კანონის მე-9 მუხლის თანახმად მომზადებული და გაგზავნილი შეტყობინების პირობების შესაბამისად; გ) ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნებთან შესაბამისობის მტკიცებულების შესახებ. 2. საქართველოს მთავრობამ შეტყობინების მიზნით წერილი უნდა გაუგზავნოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს და იმ მესამე ქვეყანას, რომელმაც შეითანხმა ერთობლივი პროექტი ამ კანონის მე-9 მუხლის მე-5 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად. 3. სამიზნე მაჩვენებლების ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასებისთვის, რომელიც ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებს შეეხება, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის რაოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინებაც ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად მომზადდა და გაიგზავნა, უნდა დაემატოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის რაოდენობას, რაც გაითვალისწინება საქართველოს შესაბამისობის შეფასების დროს. მუხლი 11. მხარდაჭერის სქემები 1. სამინისტრო ამ კანონის შესაბამისად შეიმუშავებს მხარდაჭერის სქემებს და მათ დასამტკიცებლად წარუდგენს საქართველოს მთავრობას. მხარდაჭერის სქემა დამტკიცებამდე კონკურენციის პრინციპების გათვალისწინების მიზნით უნდა შეთანხმდეს სახელმწიფო დახმარების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით უფლებამოსილ სახელმწიფო ორგანოსთან. მხარდაჭერის სქემა აგრეთვე მოიცავს (მაგრამ არ შემოიფარგლება) საინვესტიციო დახმარებას, გადასახადისგან გათავისუფლებას ან მის შემცირებას, გადასახადის დაბრუნებას, განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებული ვალდებულების მხარდაჭერის სქემებს, მათ შორის, იმ სქემებს, რომლებიც იყენებს მწვანე სერტიფიკატებსა და პირდაპირი ფასის მხარდამჭერ სქემებს, რომლებიც სპეციალურ მწვანე ტარიფსა და პრემიალურ ტარიფს მოიცავს. 2. ამ კანონით განსაზღვრული ვალდებულებების გათვალისწინებით, საქართველომ და ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა, ერთმა ან რამდენიმე ხელშემკვრელმა მხარემ შეიძლება გადაწყვიტონ ნებაყოფლობითობის საფუძველზე თავიანთი ეროვნული მხარდაჭერის სქემების გაერთიანება ან ნაწილობრივ კოორდინაცია. ასეთ შემთხვევაში ენერგეტიკული გაერთიანების ერთ-ერთი ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის, საქართველოს, ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობა შეიძლება ჩაითვალოს ენერგეტიკული გაერთიანების ერთ-ერთი ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის, საქართველოს, სავალდებულო ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის გამოთვლისას, თუ ენერგეტიკული გაერთიანების დაინტერესებული ხელშემკვრელი მხარეები: ა) ამ კანონის მე-6 მუხლის შესაბამისად განახორციელებენ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის განსაზღვრული რაოდენობის სტატისტიკურ ტრანსფერს ენერგეტიკული გაერთიანების ერთი ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის, საქართველოს, ტერიტორიიდან ენერგეტიკული გაერთიანების მეორე ხელშემკვრელი მხარის, მათ შორის, საქართველოს, ტერიტორიაზე; ბ) დაადგენენ ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებთან, მათ შორის, საქართველოსთან, შეთანხმებულ განაწილების წესს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის, საქართველოს, შორის გასანაწილებლად. საქართველოს მთავრობამ ამ განაწილების წესის შესახებ უნდა შეატყობინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს მისი ამოქმედების შემდეგ პირველი წლის დასრულებიდან არაუგვიანეს 3 თვისა. 3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად ყოველი წლის დასრულებიდან 3 თვის ვადაში საქართველოს მთავრობამ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს შეტყობინების მიზნით უნდა გაუგზავნოს წერილი, რომელშიც მითითებული იქნება მთელი წლის განმავლობაში განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების საერთო რაოდენობა, რომელიც განაწილების წესს ექვემდებარება. 4. ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასების მიზნებიდან გამომდინარე, რომელიც საერთო ეროვნულ სამიზნე მაჩვენებლებს შეეხება, განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების რაოდენობა, რომლის შესახებ შეტყობინებაც ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს გაეგზავნა, შეტყობინებული განაწილების წესის შესაბამისად ხელახლა უნდა განაწილდეს ენერგეტიკული გაერთიანების დაინტერესებულ ხელშემკვრელ მხარეებს, მათ შორის, საქართველოს, შორის. 5. ამ მუხლით დადგენილი წესის ანალოგიური წესით რეგულირდება საქართველოსა და ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მიერ განხორციელებული ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები. მუხლი 12. სიმძლავრის გაზრდა ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-2 პუნქტისა და მე-9 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიზნებიდან გამომდინარე, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთეულები, რომლებმაც გავლენა მოახდინა შესაბამისი დანადგარის სიმძლავრის გაზრდაზე, უნდა ჩაითვალოს იმ განცალკევებული დანადგარის მიერ წარმოებულად, რომელიც ექსპლუატაციაში შევიდა სიმძლავრის გაზრდის მომენტში. ასეთი განცალკევებული დანადგარის მიერ წარმოებული ენერგია გათვალისწინებული უნდა იქნეს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლის შესრულების ანგარიშში. მუხლი 13. ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელების პრინციპები, მარეგულირებელი ნორმები და წესები 1. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის, გათბობის ან გაგრილების წარმოების წესი, ბიომასის ბიოსაწვავად ან სხვა ენერგოპროდუქტად გარდაქმნის პროცესთან დაკავშირებული წარმოების წესი, აგრეთვე ამ წარმოებასთან დაკავშირებული გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელების ინფრასტრუქტურის ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების პროცედურების განმსაზღვრელი ნებისმიერი წესი უნდა იყოს აუცილებელი და ამ აუცილებლობის პროპორციული. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოების მიერ ადმინისტრაციული პროცედურების განხორციელებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს შემდეგი პრინციპები: ა) ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების, აგრეთვე სივრცითი დაგეგმარების პროცედურების განხორციელებისთვის სახელმწიფო, ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოების ნათლად განსაზღვრული პასუხისმგებლობა და კოორდინირებული ქმედებების განხორციელება, მათ შორის, დაგეგმვისა და მშენებლობის შესახებ განაცხადების განსაზღვრის გამჭვირვალე განრიგის არსებობა; ბ) განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების შესახებ განაცხადების დამუშავების თაობაზე ამომწურავი ინფორმაციის არსებობა, აგრეთვე განმცხადებლებისთვის დახმარების გაწევის შესაძლებლობა (ხელმისაწვდომობა) შესაბამის დონეზე; გ) ადმინისტრაციული პროცედურების გაუმჯობესება და მათი განხორციელების დაჩქარება ადმინისტრაციული წარმოების შესაბამის სტადიაზე; დ) ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების მარეგულირებელი წესების ობიექტურობა, გამჭვირვალობა და პროპორციულობა, ამ წესებით განმცხადებლების მიმართ არადისკრიმინაციული დამოკიდებულების უზრუნველყოფა და განახლებადი ენერგიის თითოეული ტექნოლოგიის თავისებურების სრულად გათვალისწინება; ე) მომხმარებლების, დამპროექტებლების, არქიტექტორების, მშენებლების, აღჭურვილობისა და სისტემის მემონტაჟეებისა და მიმწოდებლების მიერ გადახდილი ადმინისტრაციული მოსაკრებლის გამჭვირვალობა და ამ მოსაკრებლის მათ მიერ გაწეულ ხარჯებთან შესაბამისობა; ვ) მცირე პროექტებისა და დეცენტრალიზებული მოწყობილობებისთვის, რომლებიც ენერგიას განახლებადი წყაროებიდან აწარმოებს, გამარტივებული და ნაკლებად დამამძიმებელი პროცედურების დადგენა, რომლებიც პროცესის მარტივი შეტყობინების საფუძველზე განხორციელებას მოიცავს. ეს გათვალისწინებული უნდა იქნეს შესაბამისი მარეგულირებელი კანონმდებლობით. 3. საქართველოს მთავრობა შესაბამის მხარდაჭერის სქემაში განსაზღვრავს იმ ტექნიკურ მახასიათებლებს, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს განახლებადი ენერგიის აღჭურვილობა და სისტემები მხარდაჭერის სქემით სარგებლობისათვის. ეს ტექნიკური მახასიათებლები არ უნდა იყოს განახლებადი ენერგიის ანალოგიური აღჭურვილობისა და სისტემებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მინიმალურ ტექნიკურ მოთხოვნებზე ნაკლები. 4. საქართველოს მთავრობა რეკომენდაციას უწევს ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოებს, რომ სამრეწველო და საცხოვრებელი ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და განახლების დროს აღჭურვილობისა და სისტემების დამონტაჟება განხორციელდეს განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების და ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების გამოსაყენებლად. 5. საქართველოს მთავრობამ უნდა წაახალისოს ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოები, რათა მათ განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობა და გაგრილება გაითვალისწინონ დასახლებული პუნქტების ინფრასტრუქტურის დაგეგმვისას. 6. საქართველოს მთავრობა კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს მშენებლობის მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტებით სათანადო მარეგულირებელი ნორმების დანერგვას სამშენებლო სექტორში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ყველა სახის ენერგიის წილის გაზრდის მიზნით. 7. ამ მუხლით გათვალისწინებული ღონისძიებების განსაზღვრისას ან რეგიონული მხარდაჭერის სქემების შემუშავებისას საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგოეფექტურობის მნიშვნელოვან ზრდასთან, კოგენერაციასა და პასიური, დაბალი ან ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებთან დაკავშირებით დადგენილი სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის ღონისძიებები. 8. საქართველოს მთავრობა კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს, რომ მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში 2024 წლის 31 დეკემბრამდე გათვალისწინებულ იქნეს ახალ შენობებში, აგრეთვე არსებულ შენობებში, რომლებიც საფუძვლიან რეკონსტრუქციას საჭიროებს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მინიმალური დონის გამოყენების ვალდებულება. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს აღნიშნული მინიმალური დონის გამოყენების ვალდებულების შესრულებას, მათ შორის, ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების სისტემებში განახლებადი წყაროების მნიშვნელოვანი წილის გამოყენებით. 9. ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მოთხოვნა თავდაცვის ძალებზე ვრცელდება იმ შემთხვევაში, თუ ამ მოთხოვნის შესრულება არ ეწინააღმდეგება თავდაცვის ძალების საქმიანობის ხასიათსა და პირველად მიზანს, გარდა იმ მასალებთან დაკავშირებული მოთხოვნისა, რომლებიც მხოლოდ სამხედრო დანიშნულებით გამოიყენება. 10. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს, რომ საჯარო დანიშნულების ახალ შენობებში, აგრეთვე არსებულ შენობებში, რომლებიც საფუძვლიან რეკონსტრუქციას საჭიროებს, ცენტრალურ, რეგიონულ და ადგილობრივ დონეებზე უზრუნველყოფილ იქნეს ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობა 2022 წლის 1 იანვრიდან. 11. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დაადგინოს ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულების შესრულების შესაძლებლობა თითქმის ნულოვანი ენერგეტიკული ხარჯის მქონე შენობებისთვის განკუთვნილი, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სტანდარტების დაკმაყოფილებით ან იმის უზრუნველყოფით, რომ მესამე მხარემ საჯარო ან შერეული ტიპის, კერძო-საჯარო შენობების სახურავები იმ დანადგარებისთვის გამოიყენოს, რომლებიც ენერგიას განახლებადი წყაროებიდან გამოიმუშავებს. 12. საქართველოს მთავრობა ხელს უწყობს მშენებლობის მარეგულირებელ სამართლებრივ აქტებში განახლებადი ენერგიის წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების სისტემებისა და მოწყობილობების გამოყენების ვალდებულების გათვალისწინებას, რაც მნიშვნელოვნად ამცირებს ენერგიის მოხმარებას. საქართველოს მთავრობამ უნდა გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ენერგეტიკული ან ეკოლოგიური ეტიკეტები ან სხვა სათანადო სერტიფიკატები ან სტანდარტები, როგორც ასეთი სისტემებისა და მოწყობილობების ხელშეწყობის საფუძველი. 13. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების განხორციელებას, რომლებიც ბიომასის შემთხვევაში ხელს შეუწყობს მისი გადამუშავების ტექნოლოგიებს, რომელთა მეშვეობითაც მიღწეული იქნება გადამუშავების სულ მცირე 85%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი საყოფაცხოვრებო ან კომერციული მიზნით გამოყენებისას და სულ მცირე 70%-იანი ეფექტიანობის მაჩვენებელი სამრეწველო მიზნით გამოყენებისას. 14. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების განხორციელებას, რომლებიც თბური ტუმბოების შემთხვევაში ხელს შეუწყობს იმ ტექნოლოგიებს, რომლებიც აკმაყოფილებს თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალურ მოთხოვნებს, რომლებიც დადგენილია ეკოლოგიური ეტიკეტირების მარეგულირებელი სამართლებრივი აქტებით, კერძოდ, ელექტრო-, გაზისა და გაზის აბსორბციული თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების ეკოლოგიურ კრიტერიუმებს. 15. სამინისტრო უზრუნველყოფს ისეთი ღონისძიებების განხორციელებას, რომლებიც მზის თერმული ენერგიის შემთხვევაში ხელს შეუწყობს ევროპული სტანდარტების შესაბამისი სერტიფიცირებული მოწყობილობებისა და სისტემების გამოყენებას, მათ შორის, ეკოლოგიურ ეტიკეტირებას, ენერგეტიკულ ეტიკეტირებას და სხვა სტანდარტულ ტექნიკურ სისტემებს, რომლებსაც ევროპული სტანდარტიზაციის ორგანოები დაადგენენ. 16. ამ მუხლის მიზნებისთვის სისტემებისა და მოწყობილობების კონვერსიის ეფექტიანობის, აგრეთვე შემავალი და გამომავალი მაჩვენებლების კოეფიციენტის შეფასებისას გამოყენებული უნდა იქნეს ენერგეტიკული გაერთიანების პროცედურები, ხოლო მათი არარსებობის შემთხვევაში − საერთაშორისო პროცედურები (თუ ასეთი პროცედურები არსებობს). საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №7023 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ. მუხლი 14. საინფორმაციო უზრუნველყოფა და ტრენინგები 1. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს მხარდაჭერის ღონისძიებების შესახებ ინფორმაციის ხელმისაწვდომობას ყველა მოქმედი მხარისთვის, კერძოდ, მომხმარებლებისთვის, არქიტექტორებისთვის, მშენებლებისთვის, მემონტაჟეებისთვის, გათბობის, გაგრილების, ელექტრომოწყობილობების, სისტემებისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე მომუშავე სატრანსპორტო საშუალებების მიმწოდებლებისთვის. 2. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს, რომ იმ აღჭურვილობისა და სისტემის, რომლებიც განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების მისაღებად გამოიყენება, წმინდა სარგებლის, ღირებულებისა და ენერგოეფექტურობის შესახებ ინფორმაცია ამ აღჭურვილობისა და სისტემის მიმწოდებლებმა ან საქართველოს სხვა კომპეტენტურმა ორგანოებმა ხელმისაწვდომი გახადონ. 3. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს მემონტაჟეებისთვის მცირემასშტაბიანი ბიომასის ბოილერებისა და ღუმლების, მზის ფოტოელექტრული სისტემებისა და მზის თერმული სისტემების, ზედაპირული გეოთერმული სისტემებისა და თბური ტუმბოების სერტიფიცირების მექანიზმების ან/და ეროვნული კვალიფიკაციების ჩარჩოსა და სწავლის სფეროების კლასიფიკატორის საფუძველზე შესაბამისი უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების დანერგვას/ხელმისაწვდომობას. 4. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით აღიარებს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის მიერ სათანადო კრიტერიუმების შესაბამისად გაცემულ სერტიფიკატს. 5. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს შესაბამისი პროცესების გამჭვირვალობისა და დაინტერესებული პირების ინფორმირების მიზნით ამ მუხლის მე-3 პუნქტში აღნიშნული სერტიფიცირების მექანიზმების ან/და შესაბამისი უნარის/კომპეტენციის გამომუშავების მექანიზმების საჯაროობას. 6. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად სერტიფიცირებული და კვალიფიციური მემონტაჟეების სია ხელმისაწვდომი გახადოს. 7. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით უზრუნველყოფს დამპროექტებლებისთვის, არქიტექტორებისა და სხვა შესაბამისი მხარისთვის სახელმძღვანელო მითითებების ხელმისაწვდომობას, რათა მათ ჰქონდეთ შესაძლებლობა, სამრეწველო და საყოფაცხოვრებო ტერიტორიების დაგეგმვის, დაპროექტების, მშენებლობისა და რეკონსტრუქციის დროს სათანადოდ გაითვალისწინონ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის, მაღალეფექტიანი ტექნოლოგიებისა და ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების კომბინაცია. 8. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ავტონომიური რესპუბლიკებისა და მუნიციპალიტეტების ორგანოების მონაწილეობით შესაბამისი ინფორმაციული, ცნობიერების ასამაღლებელი ან სახელმძღვანელო პროგრამების ან ტრენინგპროგრამების განვითარებას, რათა საქართველოს მოქალაქეებს მიაწოდოს ინფორმაცია განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წარმოების განვითარებისა და გამოყენების უპირატესობისა და პრაქტიკულობის შესახებ. საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №7023 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ. მუხლი 15. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატები 1. ენერგიის მიმწოდებლის ენერგიის ნაზავში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის საბოლოო მომხმარებლისთვის დასადასტურებლად საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია და სამინისტრო უზრუნველყოფენ, რომ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის დადასტურება გარანტირებული იყოს ამ კანონის ფარგლებში, ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად. ამ მიზნით საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია დადგენილებით ამტკიცებს „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესს“, ხოლო სამინისტრო ბრძანებით ამტკიცებს „განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესს“. 2. საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მწარმოებლის მოთხოვნის საპასუხოდ გასცემს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატს. 3. სამინისტრო უფლებამოსილია ორგანიზება გაუწიოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების მწარმოებლების მოთხოვნის საპასუხოდ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემას. ეს ღონისძიება შეიძლება დაექვემდებაროს მინიმალური სიმძლავრის შეზღუდვას. 4. განახლებადი წყაროებიდან ელექტროენერგიის წარმოების შემთხვევაში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატი უნდა იყოს სტანდარტული და იგი გაიცემა 1 მეგავატ-საათი ელექტროენერგიის წარმოებისათვის. წარმოებული ელექტროენერგიის თითოეული ერთეულისთვის მხოლოდ ერთი წარმოშობის სერტიფიკატი გაიცემა. 5. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ერთი ერთეული გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ ერთხელ. 6. საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია სამინისტროს წარდგინების საფუძველზე ენერგიის მწარმოებელს, რომელიც სარგებელს იღებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული იმავე ენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატით, სრულად ან ნაწილობრივ გაუუქმოს მხარდაჭერის სქემით სარგებლობის უფლება. 7. წარმოშობის სერტიფიკატი არ არის ამ კანონის მე-3 მუხლით დადგენილი ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის დადგენის დამადასტურებელი დოკუმენტი. წარმოშობის სერტიფიკატის გადაცემა როგორც ცალკე, ისე ენერგიის ფიზიკურ გადაცემასთან ერთად გავლენას არ ახდენს საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებაზე, განახორციელოს სტატისტიკური ტრანსფერები, ერთობლივი პროექტები ან ერთობლივი მხარდაჭერის სქემები ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების შესაბამისობის დადგენის მიზნით ან ამ კანონის შესაბამისად განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მთლიანი საბოლოო მოხმარების გამოთვლისას. 8. წარმოშობის სერტიფიკატი გამოყენებული უნდა იქნეს შესაბამისი ენერგიის წარმოებიდან 12 თვის განმავლობაში. 9. წარმოშობის სერტიფიკატი გამოყენებისთანავე უქმდება. 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ზედამხედველობას უწევს საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორის მიერ განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის, გადაცემისა და გაუქმების პროცესს. 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია და სამინისტრო ვალდებული არიან დანერგონ ის მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს წარმოშობის სერტიფიკატის ელექტრონული ფორმით გაცემას, გადაცემასა და გაუქმებას, რითაც გარანტირებული იქნება მისი სიზუსტე და საიმედოობა და იგი დაცული იქნება გაყალბებისგან. 12. წარმოშობის სერტიფიკატში უნდა აღინიშნოს: ა) ენერგიის წყარო, რომლიდანაც იწარმოება ენერგია, და მისი წარმოების დაწყებისა და დასრულების თარიღები; ბ) წარმოშობის სერტიფიკატი შეეხება ელექტროენერგიას, გათბობას თუ გაგრილებას; გ) იმ დანადგარის საიდენტიფიკაციო მონაცემი, ადგილმდებარეობა, ტიპი და სიმძლავრე, რომლის მიერაც არის წარმოებული ენერგია; დ) თუ ისარგებლა და რამდენად ისარგებლა დანადგარმა საინვესტიციო მხარდაჭერით, თუ ისარგებლა და რამდენად ისარგებლა ენერგიის ერთეულმა ეროვნული მხარდაჭერის სქემით; მხარდაჭერის სქემის ტიპი; ე) დანადგარის ექსპლუატაციაში შესვლის თარიღი; ვ) წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის თარიღი, გამცემი ქვეყანა და უნიკალური საიდენტიფიკაციო ნომერი. 13. განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ის რაოდენობა, რომელიც ელექტროენერგიის მიმწოდებლის მიერ მესამე მხარისთვის გადაცემულ წარმოშობის სერტიფიკატს შეესაბამება, უნდა გამოაკლდეს მისი ენერგიის ნაზავში განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილს. 14. წარმოშობის სერტიფიკატი, რომელიც გასცა ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელმა მხარემ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა აღიაროს მხოლოდ, როგორც ამ მუხლის პირველ პუნქტსა და მე-12 პუნქტის „ა“–„ვ“ ქვეპუნქტებში მითითებული ელემენტების დადასტურება. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია უარი თქვას წარმოშობის სერტიფიკატის აღიარებაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მას აქვს დასაბუთებული ეჭვი შესაბამისი გარანტიის სიზუსტესთან, საიმედოობასთან ან უტყუარობასთან დაკავშირებით. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ვალდებულია ამ პუნქტით გათვალისწინებული უარის თქმის შესახებ აცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს და წარუდგინოს მას თავისი გადაწყვეტილების დასაბუთება. 15. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს რეკომენდაცია, რომ წარმოშობის სერტიფიკატი, რომლის აღიარებაზედაც ამ კომისიამ უარი თქვა, აღიარებულ იქნეს. 16. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად დაადგინოს წარმოშობის სერტიფიკატით სარგებლობის ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმები, რომლებიც ამ კანონის მოთხოვნებს აკმაყოფილებს. ეს კრიტერიუმები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესში უნდა აისახოს. 17. თუ ენერგიის მიმწოდებელი განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიას მომხმარებელზე ყიდის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გარემოსდაცვითი ან სხვა სარგებლის მითითებით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უფლებამოსილია ამ ენერგიის მიმწოდებელს მოსთხოვოს, რომ მან ინფორმაცია განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წილის ან რაოდენობის შესახებ, რომელიც წარმოებული იქნება 2022 წლის 18 დეკემბრის შემდეგ ექსპლუატაციაში შესული დანადგარებიდან ან გაზრდილი სიმძლავრიდან, შეჯამებული სახით ხელმისაწვდომი გახადოს. მუხლი 16. ქსელთან დაშვება და მისი ოპერირება 1. საქართველოს მთავრობამ, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ და ქსელის ოპერატორებმა საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებული კომპეტენციის ფარგლებში უნდა გადადგან სათანადო ნაბიჯები გადამცემი და გამანაწილებელი ქსელების ინფრასტრუქტურის, „ჭკვიანი ქსელების“, საცავი მოწყობილობებისა და საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის განსავითარებლად, ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ოპერირების უზრუნველყოფის მიზნით, ვინაიდან ეს სისტემა ემსახურება განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოების, მათ შორის, საქართველოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის, აგრეთვე საქართველოსა და მესამე ქვეყნის ურთიერთკავშირების, განვითარებას. 2. ქსელის საიმედოობისა და უსაფრთხოების შენარჩუნების მოთხოვნების დაცვით, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დადგენილი გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების შესაბამისად უზრუნველყოფილი უნდა იქნეს: ა) რომ საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორისა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორის მიერ გარანტირებული იყოს საკუთარ ტერიტორიაზე განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის გადაცემა და განაწილება; ბ) განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის ქსელთან პრიორიტეტული ან გარანტირებული დაშვება; გ) რომ ელექტროენერგიის მწარმოებელი დანადგარების დისპეტჩერიზაციის დროს საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი განახლებადი წყაროების გამოყენებას უპირატესობას მიანიჭებს იმდენად, რამდენადაც ამის საშუალებას იძლევა საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ფუნქციონირება, თუ დაკმაყოფილებულია საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ დადგენილი გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმები; დ) ქსელსა და ბაზართან დაკავშირებული სათანადო საექსპლუატაციო ღონისძიებების განხორციელება განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის შეზღუდვის მინიმუმამდე შესამცირებლად. 3. საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემისა და ენერგიის მიწოდების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის მიზნით განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის შესამცირებლად მნიშვნელოვანი ზომების მიღების შემთხვევაში საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას აცნობებს ამ ზომების შესახებ და მიუთითებს მდგომარეობის გამოსასწორებელ იმ ღონისძიებებს, რომელთაც განახორციელებს იგი განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის არასათანადო შემცირების თავიდან ასაცილებლად. 4. საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორმა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორმა საჯარო უნდა გახადონ სტანდარტული წესები, რომლებიც დაკავშირებულია ტექნიკური ცვლილებებისთვის (ქსელთან მიერთება, ქსელის გაძლიერება, ქსელის ოპერირების გაუმჯობესება) საჭირო ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან, აგრეთვე საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის დადგენილებით დამტკიცებული „ქსელის წესების“ არადისკრიმინაციულად შესრულების პირობები, რომლებიც საჭიროა ახალი მწარმოებლის ინტეგრაციისთვის, რომელიც განახლებადი წყაროებიდან წარმოებულ ელექტროენერგიას ურთიერთდამაკავშირებელ ქსელს აწვდის. ამ პუნქტით გათვალისწინებული წესებისა და პირობების შემუშავება და დამტკიცება ხდება „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნების შესაბამისად. 5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული წესები უნდა ეფუძნებოდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებს და უნდა ითვალისწინებდეს ყველა ხარჯსა და სარგებელს, რომლებიც შესაბამისი მწარმოებლის ქსელთან მიერთებას უკავშირდება, აგრეთვე იმ განსაკუთრებულ გარემოებებს, რომლებიც დაკავშირებულია მაღალმთიან რეგიონებსა და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში განთავსებულ მწარმოებლებთან. ამ წესებით შეიძლება დადგინდეს ქსელთან მიერთების სხვადასხვა ტიპი. 6. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას საჭიროების შემთხვევაში შეუძლია საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორს მოსთხოვოს, რომ მათ სრულად ან ნაწილობრივ გასწიონ ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ხარჯები. აღნიშნული ხარჯების გაწევასა და განაწილებასთან დაკავშირებული სახელმძღვანელო პრინციპებისა და წესების გასაუმჯობესებლად აუცილებელი ღონისძიებები საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ უნდა განიხილოს და განახორციელოს 2021 წლის 30 ივნისამდე და შემდგომ ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ ამ მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრული ახალი მწარმოებლის ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად. 7. საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორი ვალდებული არიან განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ახალ მწარმოებელს, რომელსაც სისტემასთან მიერთება სურს, მიაწოდონ ამომწურავი და საჭირო ინფორმაცია ამ კანონის, „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის დადგენილებით დამტკიცებული „ქსელის წესების“ შესაბამისად, მათ შორის: ა) ქსელთან მიერთების სრულყოფილი და დეტალური ხარჯთაღრიცხვა; ბ) ქსელთან მიერთების მოთხოვნის მიღებისა და დამუშავების გონივრული და ზუსტი ვადები; გ) ქსელთან მიერთების გონივრული საორიენტაციო გრაფიკი. 8. თუ ქსელის ოპერატორი განახლებად წყაროზე მომუშავე ელექტროსადგურის ქსელთან მიერთებას მესამე პირის მეშვეობით ახორციელებს, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის მწარმოებელს, რომელსაც ქსელთან მიერთება სურს, უნდა ჰქონდეს უფლება, თავად მიიღოს მონაწილეობა იმ შესყიდვის პროცესში, რომლის მიზანია ქსელთან მის მისაერთებლად სამშენებლო სამუშაოების განხორციელება, ხოლო საქართველოს კანონმდებლობით ან/და შესაბამისი ქსელის ოპერატორის მოთხოვნების დაკმაყოფილებისა და სხვა პრეტენდენტებთან შედარებით უკეთესი პირობების შეთავაზების შემთხვევაში − თავად განახორციელოს ეს სამუშაოები. 9. ამ მუხლით გათვალისწინებული ხარჯები უნდა განაწილდეს ობიექტურ, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ კრიტერიუმებზე დამყარებული მექანიზმის საფუძველზე, რომელიც ითვალისწინებს იმ სარგებელს, რომელსაც პირველ და მომდევნო ეტაპებზე ქსელთან მიერთებული მწარმოებელი, საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორი და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორი ქსელთან მიერთებით იღებენ, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. 10. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უზრუნველყოფს, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები არ ახდენდეს განახლებადი წყაროებიდან წარმოებული ელექტროენერგიის დისკრიმინაციას, განსაკუთრებით − მაღალმთიან რეგიონებში, კერძოდ, ენერგეტიკულად იზოლირებულ რეგიონებში, და მოსახლეობის დაბალი სიმჭიდროვის მქონე რეგიონებში. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ასევე უზრუნველყოფს, რომ გადაცემისა და განაწილების ტარიფები განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ბუნებრივი გაზის მიმართ დისკრიმინაციული არ იყოს. 11. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია უზრუნველყოფს, რომ საქართველოს გადამცემი სისტემის ოპერატორისა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორის მიერ განახლებად წყაროზე მომუშავე ელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილებისთვის დაწესებული ტარიფები ასახავდეს გასაწევ ხარჯებსა და მისაღებ სარგებელს, რომლებიც ელექტროსადგურის ქსელთან მიერთებას უკავშირდება. ამგვარი ხარჯები და სარგებელი შეიძლება წარმოიშვას დაბალი ძაბვის ქსელის პირდაპირი გამოყენებით. 12. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია საჭიროების შემთხვევაში აფასებს არსებული გაზის ქსელის ინფრასტრუქტურის გაზრდის საჭიროებას განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გაზის ინტეგრაციის ხელშეწყობის მიზნით. 13. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია საჭიროების შემთხვევაში საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორს მოსთხოვს, რომ მათ გამოაქვეყნონ ტექნიკური წესები, რომლებიც ქსელთან მიერთების წესებს უკავშირდება და მოიცავს აგრეთვე ბუნებრივი გაზის ხარისხთან, გაზის ოდორიზაციასა და წნევასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და გამანაწილებელი სისტემის ოპერატორს აგრეთვე უნდა მოსთხოვოს ქსელთან მიერთების ტარიფების გამოქვეყნება, რათა გაზის განახლებადი წყაროების ქსელთან მიერთება ობიექტური, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული კრიტერიუმების საფუძველზე, „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონისა და ამ კანონის შესაბამისად განხორციელდეს. 14. საქართველოს მთავრობა განახლებადი ენერგიის ეროვნულ სამოქმედო გეგმაში აფასებს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების ინფრასტრუქტურის მშენებლობის საჭიროებას 2030 წელს ეროვნული საერთო სამიზნე მაჩვენებლების მისაღწევად. ამ შეფასების შედეგად საქართველოს მთავრობამ საჭიროების შემთხვევაში უნდა გადადგას ნაბიჯები ცენტრალური გათბობის ინფრასტრუქტურის განსავითარებლად, ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების დიდი ზომის ბიომასის, მზისა და გეოთერმული ობიექტებიდან წარმოების განვითარების მიზნით. მუხლი 17. ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმები 1. ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისგან მიღებული ენერგია, მიუხედავად იმისა, ნედლეულის კულტივაცია საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელდა თუ მისი ფარგლების გარეთ, ამ პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული მიზნებისთვის გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაკმაყოფილებულია ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი კრიტერიუმები: ა) ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებლებთან დაკავშირებით ამ კანონის მოთხოვნებთან შესაბამისობის განსაზღვრა; ბ) განახლებად ენერგიასთან დაკავშირებულ ვალდებულებასთან შესაბამისობის განსაზღვრა; გ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მოხმარებისთვის ფინანსური მხარდაჭერის მიღების უფლებამოსილება. 2. ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე, სასოფლო-სამეურნეო, აკვაკულტურის, მეთევზეობისა და სატყეო ნარჩენების გარდა, სხვა ნარჩენებისგან წარმოებული ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მიზნებისთვის გასათვალისწინებლად უნდა აკმაყოფილებდეს მხოლოდ ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ კრიტერიუმებს. მუხლი 18. ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შემოწმება 1. თუ ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები გათვალისწინებული უნდა იქნეს ამ კანონის მე-17 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული მიზნებისთვის, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია ეკონომიკურ აგენტს მოსთხოვოს, დაადასტუროს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეებისთვის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მდგრადობის კრიტერიუმების გათვალისწინება. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის საქართველოს მთავრობა სამინისტროს წარდგინებით ეკონომიკურ აგენტს უდგენს მასის ბალანსის სისტემის გამოყენების ვალდებულებას, რომელიც: ა) საშუალებას იძლევა, განხორციელდეს მდგრადობის სხვადასხვა მახასიათებლის მქონე ნედლეულის პარტიების ან ბიოსაწვავის შერევა; ბ) მოითხოვს, რომ ნარევს თან ახლდეს ინფორმაცია ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტში მითითებული ნედლეულის პარტიების მდგრადობის მახასიათებლებისა და ზომების შესახებ; გ) უზრუნველყოფს, რომ ნარევიდან ამოღებული ყველა ნედლეულის პარტიის ჯამი იმავე რაოდენობით აღწერილ იქნეს მდგრადობის იმავე მახასიათებლებით, რომლებითაც აღწერილია ნარევისთვის დამატებული ყველა ნედლეულის პარტიის ჯამი. 3. სამინისტრო უზრუნველყოფს, რომ ეკონომიკურმა აგენტმა სანდო ინფორმაცია წარადგინოს და უფლებამოსილი ორგანოს მოთხოვნის საფუძველზე ხელმისაწვდომი გახადოს ის მონაცემები, რომელთა საფუძველზედაც მომზადდა ეს ინფორმაცია. სამინისტრომ ეკონომიკურ აგენტს უნდა მოსთხოვოს, დანერგოს წარდგენილი ინფორმაციის დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების სათანადო სტანდარტები და წარმოადგინოს შესაბამისი მტკიცებულება. დამოუკიდებელმა აუდიტმა უნდა დაადასტუროს, რომ ეკონომიკური აგენტის მიერ გამოყენებული სისტემები არის ზუსტი, სანდო და გაყალბებისგან დაცული. დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების დროს უნდა შეფასდეს ნიმუშის აღების სიხშირე და მეთოდოლოგია, აგრეთვე მონაცემთა საიმედოობა. 4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის შესახებ და სათანადო და რელევანტურ ინფორმაციას იმ ზომების თაობაზე, რომლებიც მიღებულ იქნა ნიადაგის, წყლისა და ჰაერის დასაცავად, დეგრადირებული მიწის აღსადგენად და იმ ტერიტორიებზე, სადაც წყლის დეფიციტია, ჭარბი წყლის მოხმარების თავიდან ასაცილებლად. 5. ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულებები უნდა შესრულდეს, მიუხედავად იმისა, ბიოსაწვავი და ბიოსითხეები ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზეა წარმოებული თუ იმპორტირებულია. 6. საქართველოს მთავრობა სამინისტროსთან ერთად უზრუნველყოფს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაციის ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის ერთიანი ფორმით წარდგენას. 7. ეროვნული და საერთაშორისო ნებაყოფლობითი სქემები, რომლებიც ბიომასის პროდუქტებისთვის სტანდარტებს ადგენს, უნდა შეესაბამებოდეს საიმედოობისა და გამჭვირვალობის სტანდარტებს, აგრეთვე დამოუკიდებელი აუდიტის ჩატარების სათანადო სტანდარტებს. თუ ეს სქემები სათბურის გაზის ემისიის სუფთა დანაზოგს ზომავს, ისინი ბიოსაწვავის, ბიოსითხეებისა და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბურის გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით დადგენილი მეთოდოლოგიის მოთხოვნებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს. მუხლი 19. ტრანსპორტში გამოყენებულ განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიასთან დაკავშირებული სპეციალური დებულებები 1. საქართველოს მთავრობა უზრუნველყოფს ტრანსპორტში გამოყენებული ყველა სახის განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელმისაწვდომობისა და გარემოსდაცვითი სარგებლის შესახებ ინფორმაციის საზოგადოებისთვის მიწოდებას. თუ ბიოსაწვავის მინერალური ზეთის დერივატივებთან შერევისას ბიოსაწვავის წილის პროცენტული მაჩვენებელი 10 პროცენტს აჭარბებს, საქართველოს მთავრობა უფლებამოსილია დაადგინოს მოთხოვნა, რომ ამის შესახებ მიეთითოს გაყიდვების პუნქტებში. 2. ეკონომიკური აგენტებისთვის დაკისრებული, განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიასთან დაკავშირებული საერთო-სახელმწიფოებრივი ვალდებულებებისა და ყველა სახის სატრანსპორტო საშუალებაში გამოყენებული განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ამ კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილ ეროვნულ საერთო სამიზნე მაჩვენებელთან შესაბამისობის ჩვენების მიზნით იმ ბიოსაწვავის წილი, რომელიც ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიიღება, სხვა ბიოსაწვავის წილზე ორჯერ მეტად უნდა იქნეს მიჩნეული. მუხლი 20. საქართველოს მიერ ანგარიშის წარდგენის ვალდებულება 1. საქართველოს მთავრობა 2024 წლის 31 დეკემბრამდე და შემდგომ ყოველ 2 წელიწადში ერთხელ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს წარუდგენს ანგარიშს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობისა და ამ ენერგიის გამოყენების პროცესში მიღწეული პროგრესის შესახებ. 2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშში დეტალურად უნდა აისახოს შემდეგი ინფორმაცია: ა) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის სექტორული (ელექტროენერგია, გათბობა და გაგრილება, ტრანსპორტი) წილი და მთლიანი წილი გასული 2 კალენდარული წლისთვის, აგრეთვე განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გასაზრდელად სახელმწიფოებრივ დონეზე მიღებული ან დაგეგმილი ზომები, რომლებიც ითვალისწინებს ამ კანონის I დანართის მე-2 პუნქტით დადგენილ საორიენტაციო მაჩვენებელს ამავე კანონის მე-5 მუხლის შესაბამისად; ბ) მხარდაჭერის სქემების დანერგვა და ფუნქციონირება, განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის ხელშეწყობის მიზნით მიღებული სხვა ზომები, განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმით განსაზღვრული ღონისძიებები; გ) საჭიროების შემთხვევაში − ინფორმაცია იმის შესახებ, თუ როგორ აქვს საქართველოს მთავრობას მხარდაჭერის სქემები სტრუქტურირებული იმის გათვალისწინებით, რომ ზოგიერთი სახის განახლებადი ენერგიის გამოყენება სხვა სახის ენერგიის გამოყენებასთან შედარებით დამატებით სარგებელს იძლევა, თუმცა შესაძლებელია უფრო მეტი ხარჯის გაწევას მოითხოვდეს, კერძოდ, ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის გამოყენება; დ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის, გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის სისტემის ფუნქციონირება, აგრეთვე ამ სისტემის საიმედოობის უზრუნველსაყოფად და მისი გაყალბების საწინააღმდეგოდ განხორციელებული ღონისძიებები; ე) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის წარმოების განვითარების რეგულაციური და არარეგულაციური ბარიერების მოხსნის მიზნით განხორციელებული ადმინისტრაციული პროცედურების შეფასებისა და გაუმჯობესების პროცესში მიღწეული პროგრესი; ვ) საჭიროების შემთხვევაში − განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის გადაცემისა და განაწილების უზრუნველყოფის წესის, აგრეთვე ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებული ხარჯების გაწევისა და განაწილების წესების გასაუმჯობესებლად მიღებული ზომები; ზ) ბიომასის რესურსების ენერგეტიკული მიზნებისთვის ხელმისაწვდომობისა და გამოყენების გაზრდა; თ) საქართველოს ტერიტორიაზე სამომხმარებლო საქონლის ფასისა და მიწათსარგებლობის ცვლილებები, რომლებიც დაკავშირებულია ბიომასისა და განახლებადი წყაროებიდან მიღებული სხვა სახის ენერგიის გაზრდილ გამოყენებასთან; ი) ნარჩენებისგან, არასასურსათო ცელულოზის მასალისა და ლიგნოცელულოზის მასალისგან მიღებული ბიოსაწვავის განვითარება და წილი; კ) ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების წარმოების სავარაუდო ზემოქმედება ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის ტერიტორიაზე არსებულ ბიომრავალფეროვნებაზე, წყლის რესურსებზე, წყლის ხარისხსა და ნიადაგის ხარისხზე; ლ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოყენებით სათბურის გაზის ემისიის სავარაუდო სუფთა დანაზოგი; მ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის საორიენტაციო მაჩვენებელთან შედარებით სავარაუდო ჭარბი წარმოება, რომელიც შეიძლებოდა გადასცემოდა ენერგეტიკული გაერთიანების სხვა ხელშემკვრელ მხარეს, აგრეთვე ერთობლივი პროექტების სავარაუდო პოტენციალი 2030 წლამდე; ნ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებულ ენერგიაზე სავარაუდო მოთხოვნილება, რომელიც 2030 წლამდე, ეროვნული წარმოების გარდა, სხვა საშუალებით უნდა დაკმაყოფილდეს; ო) ენერგიის წარმოებისთვის გამოყენებული ნარჩენების შემადგენლობაში ბიოდეგრადირებადი ნარჩენების წილის გამოთვლისთვის, აგრეთვე გამოთვლის გაუმჯობესებისა და გადამოწმებისთვის გადადგმული ნაბიჯები. 3. ბიოსაწვავის გამოყენებით სათბურის გაზის ემისიის სუფთა დანაზოგის გამოთვლისას საქართველოს მთავრობამ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ანგარიშის მიზნებისთვის შეიძლება გამოიყენოს ამ კანონის შესაბამისად ბიოსაწვავის, ბიოსითხეებისა და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბურის გაზის გავლენის გამოთვლის წესებით განსაზღვრული ტიპური სიდიდეები. 4. საქართველოს მთავრობამ ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოსთვის წარდგენილ, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ პირველ ანგარიშში უნდა მიუთითოს, გეგმავს თუ არა: ა) შექმნას ადმინისტრაციული ორგანო, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება განახლებადი ენერგიის დანადგარების ავტორიზაციის, სერტიფიცირებისა და ლიცენზირების შესახებ განაცხადების დამუშავებისთვის, აგრეთვე განმცხადებლებისთვის დახმარების გაწევისთვის; ბ) უზრუნველყოს განახლებადი ენერგიის დანადგარების დაპროექტებისა და შესაბამისი ნებართვის მიღების შესახებ განაცხადების ავტომატური დამტკიცება, თუ ამ დანადგარების ავტორიზაციის უფლებამოსილების მქონე ორგანო დადგენილ ვადაში პასუხს არ იძლევა; გ) განსაზღვროს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის მიწათსარგებლობის დაგეგმვისა და ცენტრალური გათბობისა და ცენტრალური გაგრილების ჩამოყალიბებისთვის ექსპლუატაციის შესაფერისი გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა. 5. საქართველოს მთავრობას შეუძლია ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ანგარიშში შეასწოროს წინა ანგარიშის მონაცემები. მუხლი 21. გარდამავალი დებულებები 1. საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებზე საქართველოს იურისდიქციის სრულად აღდგენამდე ამ ტერიტორიებზე წარმოებული ან/და მოხმარებული განახლებადი და არაგანახლებადი (წიაღისეული) წყაროებიდან მიღებული ენერგია არ გაითვალისწინება ამ კანონის მიზნებისთვის, გარდა ენგურჰესისა და ვარდნილჰესის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიისა, რომელიც საქართველოს იმ ტერიტორიას მიეწოდება, რომელზედაც სრულად ვრცელდება საქართველოს იურისდიქცია. ამ კანონის მიზნებისთვის აგრეთვე არ გაითვალისწინება ის ენერგია, რომელიც საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიებს ენერგიის უკმარისობის დროს მიეწოდა. 2. ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურის მშენებლობასთან, ფლობასთან ან/და ოპერირებასთან დაკავშირებულ შეთანხმებებზე, რომლებიც ამ მუხლის მე-5 პუნქტის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების ძალაში შესვლამდე გაფორმდა. 3. თუ განახლებად წყაროებზე მომუშავე ელექტროსადგურის მშენებლობის, ფლობის ან/და ოპერირების უფლება მოპოვებულია „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და მის საფუძველზე მიღებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესებით, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ამ კანონით გათვალისწინებული მხარდაჭერის სქემები ან/და სხვა მექანიზმები, მათ შორის, ელექტროენერგიის გარანტირებული შესყიდვის შესახებ შეთანხმებები, რაც განისაზღვრება საქართველოს მთავრობასთან გაფორმებული შესაბამისი ხელშეკრულებით. 4. განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების დამტკიცებამდე შესაბამისი ურთიერთობები დარეგულირდეს ამ წესების დამტკიცებამდე არსებული წესით. 5. საქართველოს მთავრობამ სამინისტროს წარდგინებით, ამ კანონის ამოქმედებიდან: ა) 6 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგიის გამოთვლის მეთოდოლოგიის დამტკიცება; ბ) 12 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმის დამტკიცება; გ) 12 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოებისა და გამოყენების მხარდაჭერის სქემების დამტკიცება; დ) 18 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის, გარდა მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ელექტროენერგიისა, წარმოების წახალისების კონკურენტული აუქციონის გამოცხადებისა და ჩატარების წესისა და განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილეგიური მწარმოებლის სტატუსის მინიჭებისა და გაუქმების წესის დამტკიცება; ე) 19 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის მიერ ელექტროენერგიის წარმოების წახალისების კონკურენტული აუქციონის გამოცხადებისა და ჩატარების წესის დამტკიცება; ვ) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს ბიოსაწვავის, ბიოგაზისა და ბიოსითხის სერტიფიცირებისა და შესაბამისობის დადგენის წესების დამტკიცება; ზ) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს ბიოსაწვავის, ბიოგაზისა და ბიოსითხის წარმოების ლიცენზირებისა და ფასწარმოქმნის წესების დამტკიცება; თ) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს ბიოსაწვავისა და ბიოსითხეების მდგრადობის კრიტერიუმების დადგენა; ი) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს ბიოსაწვავის, ბიოსითხეებისა და მათი წიაღისეული საწვავის კომპარატორების სათბურის გაზის გავლენის გამოთვლის წესების დამტკიცება. 6. საქართველოს მთავრობამ უფლებამოსილი ორგანოს წარდგინებით, ამ კანონის ამოქმედებიდან: ა) 1 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი ენერგიის ეროვნული სამოქმედო გეგმისთვის ჰარმონიზებული ნიმუშის მინიმალური მოთხოვნების შემუშავების წესის დამტკიცება; ბ) 1 თვის ვადაში უზრუნველყოს თბური ტუმბოებიდან მიღებული ენერგიის აღრიცხვის წესის დამტკიცება; გ) 12 თვის ვადაში უზრუნველყოს თბური ტუმბოების ეკოლოგიური ეტიკეტირების მინიმალური მოთხოვნების შესახებ კანონქვემდებარე აქტის მიღება; დ) 12 თვის ვადაში უზრუნველყოს ამ კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად სერტიფიცირებული და კვალიფიციური მემონტაჟეების სიის დამტკიცება; ე) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის პრივილეგიურ მწარმოებელთან გასაფორმებელი ფასთა სხვაობის ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმისა და განახლებადი წყაროებიდან ენერგიის წარმოების მოწყობილობების მემონტაჟეების სერტიფიცირების წესების დამტკიცება. 7. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ ამ კანონის ამოქმედებიდან: ა) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ელექტროენერგიის წარმოშობის სერტიფიკატის გაცემის წესის დამტკიცება; ბ) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს სათანადო კანონქვემდებარე აქტების ამ კანონთან შესაბამისობა. 8. სამინისტრომ ამ კანონის ამოქმედებიდან: ა) 1 თვის ვადაში უზრუნველყოს ჰიდროენერგიისა და ქარის ენერგიისგან გამომუშავებული ელექტროენერგიის აღრიცხვის ნორმალიზაციის წესის დამტკიცება; ბ) 24 თვის ვადაში უზრუნველყოს განახლებადი წყაროებიდან მიღებული გათბობისა და გაგრილების წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესის დამტკიცება. მუხლი 22. კანონის ამოქმედება ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
|
თბილისი, 20 დეკემბერი 2019 წ. N5652-რს |
I დანართი
II დანართი
|
Закон Грузии
О поощрении производства и использования энергии из возобновляемых источников
Статья 1. Цели и сфера действия Закона
1. Целями настоящего Закона являются:
а) создание правовых основ для содействия, поощрения получения и использования энергии из возобновляемых источников;
б) установление обязательных национальных общих целевых показателей общей доли энергии, получаемой из возобновляемых источников, в валовом конечном потреблении энергии и потреблении энергии транспортом.
2. Настоящий Закон устанавливает нормы, связанные со схемами поддержки, статистическими трансферами между Грузией и сторонами Договора об энергетическом объединении, совместными проектами Грузии и сторонами Договора об энергетическом объединении, совместными проектами Грузии и третьих стран, сертификатами о происхождении, административными процедурами, информационным обеспечением и тренингами, допуском в электроэнергетическую сеть и сеть природного газа энергии и биогаза, полученных из возобновляемых источников, а также критерии устойчивости биотоплива и биожидкостей.
Статья 2. Толкование терминов
1. Для целей настоящего Закона используемые в нем термины имеют следующие значения:
а) аэротермическая энергия – энергия, накапливающаяся в виде тепла в атмосферном воздухе;
б) биомасса – биодеградируемая часть сельскохозяйственных продуктов и отходов биологического происхождения (в том числе, вещества растительного и животного происхождения), древесные отходы и отходы лесной промышленности, отходы промышленности, связанной с сельским хозяйством, в том числе, отходы рыбного хозяйства и рыбоперерабатывающих предприятий, отходы аквакультуры, биодеградируемая часть промышленных и муниципальных отходов;
в) биожидкость – производимое из биомассы жидкое топливо, используемое в энергетических целях, кроме транспорта, и включающее выработку электроэнергии для нужд отопления и охлаждения;
г) биотопливо – производимое из биомассы жидкое или газообразное топливо, которое используется для транспортных средств;
д) энергия из возобновляемых источников – энергия, получаемая в результате использования возобновляемых источников, в частности, энергия ветра, солнечная энергия и энергия океана, аэротермическая энергия, геотермальная энергия, гидротермальная энергия, гидроэнергия, биомасса, газ, полученный в результате разложения органического материала на мусорных свалках, газ, образующийся в очистных сооружениях системы водоотведения, биогаз;
е) обязательство, связанное с возобновляемой энергией, – схема национальной поддержки, требующая от производителя энергии в указанной пропорции включения в свое производство энергии, получаемой из возобновляемых источников, равно как от поставщика энергии в указанной пропорции включения в свою поставку энергии, получаемой из возобновляемых источников, или от потребителя энергии в указанной пропорции потребления энергии, получаемой из возобновляемых источников. Указанная схема включает схемы, в пределах которых такие требования могут выполняться с использованием зеленого сертификата;
ж) Национальный план действий по возобновляемой энергии – десятилетний план действий, включающий национальные целевые показатели доли энергии, получаемой из возобновляемых источников, в поставке и потреблении электроэнергии, потреблении электроэнергии транспортом, для нужд отопления и охлаждения, и определяющий перечень мероприятий по достижению национальных целевых показателей обязательной доли энергии, получаемой из возобновляемых источников, в суммарном конечном потреблении;
з) геотермальная энергия – энергия, накапливающаяся в виде тепла под твердым поверхностным слоем почвы;
и) экономический агент – лицо (независимо от резидентства, правовой формы предприятия), осуществляющее предпринимательскую деятельность, а также непредпринимательское (некоммерческое) юридическое лицо, иное объединение, являющееся участником рынка или (и) осуществляющее предпринимательскую деятельность;
к) валовое конечное потребление энергии – энергосодержащие товары, поставляемые в энергетических целях для нужд промышленности, транспорта, бытового сектора, сферы обслуживания, в том числе сфер публичных услуг, сельского хозяйства, лесной промышленности, рыбного хозяйства и рыбоперерабатывающих предприятий, потребление электроэнергии и тепла энергетическими объектами, производящими электрическую и тепловую энергию, потери электроэнергии и тепла при распределении и передаче электроэнергии и тепла;
л) конкурентный аукцион – основанный на принципах, установленных настоящим Законом, процесс недискриминационных, прозрачных и конкурентных торгов с участием значительного числа (одного или нескольких) производителей электроэнергии, поддержка которого ограничена объемом бюджета аукциона. Порядок объявления и проведения конкурентного аукциона должен предусматривать преимущество инновационных технологий применительно к цене производимой энергии. Порядок конкурентного аукциона до его утверждения должен быть согласован с определенным законодательством Грузии уполномоченным государственным органом по оказанию государственной помощи;
м) третья страна – страна, не являющаяся стороной Договора об энергетическом объединении;
н) зеленый сертификат – документ, предоставляемый за определенную плату, подтверждающий, что данная доля или данное количество приобретенной энергии произведены из возобновляемых источников, торги по которым можно проводить независимо от производителя возобновляемой энергии. Цена зеленого сертификата может определяться по минимальной гарантированной цене;
о) схема поддержки – инструмент, схема или механизм, который Грузия применяет самостоятельно или совместно с одной или несколькими сторонами Договора об энергетическом объединении и который способствует использованию в Грузии энергии, получаемой из возобновляемых источников, за счет сокращения ее стоимости, увеличения цены продажи либо увеличения посредством принятия обязательств, связанных с возобновляемой энергией, либо иным образом закупаемого объема указанного вида энергии. Указанная схема также включает инвестиционную помощь (но не ограничивается ею), освобождение от налога или его сокращение, возврат налога, схемы поддержки обязательств, связанных с возобновляемой энергией, в том числе, схемы, использующие зеленые сертификаты и схемы поддержки прямой цены, которые включают специальный зеленый тариф и премиальный тариф;
п) премиальный тариф – инструмент тарифной политики, который вдобавок к оптовой цене обеспечивает фиксированное премиальное вознаграждение за электроэнергию, выработанную производителем возобновляемой энергии. Премиальный тариф может быть переменным. Переменный премиальный тариф исчисляется как разность между средней оптовой ценой и заранее определенной гарантированной ценой;
р) стандартная величина – величина, полученная из типовой величины с применением заранее определенных факторов, которая в случаях, установленных настоящим Законом, может использоваться вместо фактической величины;
с) специальный зеленый тариф – инструмент тарифной политики, который вдобавок к оптовой цене обеспечивает фиксированное вознаграждение за электроэнергию, выработанную производителем возобновляемой энергии;
т) типовая величина – предполагаемое снижение данной эмиссии парникового газа для метода производства конкретного биотоплива;
у) договор на разницу цен – договор, на основании которого сторона договора обязана возместить производителю возобновляемой энергии разницу между гарантированной ценой и оптовой ценой, если гарантированная цена выше оптовой цены. Если оптовая цена выше гарантированной цены, производитель возобновляемой энергии обязан возместить стороне договора разницу между оптовой ценой и гарантированной ценой;
ф) фактическая величина – снижение эмиссии парникового газа на каком-либо или всех этапах конкретного процесса производства биотоплива, исчисляемое в соответствии с методологией, установленной правилами компараторов расчета влияния парникового газа биотоплива, биожидкостей и ископаемого топлива;
х) центральное отопление или центральное охлаждение – распределение из центрального источника производства на различные здания и земельные участки при помощи сети термальной энергии в виде пара, горячей воды или охлажденной жидкости для отопления, или охлаждения пространства или технологического процесса;
ц) сертификат происхождения – электронный документ, единственная функция которого – служить для конечного потребителя доказательством того, что данная доля или данное количество энергии произведены из возобновляемых источников;
ч) гидротермальная энергия – энергия, накапливающаяся в поверхностных водах в виде тепла;
ш) статистический трансфер – передача Грузией одной или нескольким сторонам Договора об энергетическом объединении либо одной или несколькими сторонами Договора об энергетическом объединении – Грузии (в том числе, купля и продажа) при помощи зеленого сертификата определенного количества энергии, полученной из возобновляемых источников, вследствие чего переданная энергия добавляется в обязательные национальные целевые показатели получающей стороны и исключается из обязательных национальных целевых показателей передающей стороны.
2. Термины, используемые в настоящем Законе, за исключением терминов, определенных пунктом первым настоящей статьи, имеют значения, предусмотренные Законом Грузии «Об энергетике и водоснабжении».
Статья 3.Установление обязательных национальных общих целевых показателей Грузии и мероприятия по
использованию энергии, полученной из возобновляемых источников
1. Правительство Грузии обеспечивает, чтобы доля энергии, полученной из возобновляемых источников, в валовом конечном потреблении энергии приравнивалась по крайней мере к целевому году к национальным общим целевым показателям Грузии, установленным в приложении I к настоящему Закону для доли энергии, полученной из возобновляемых источников.
2. Для достижения целей, определенных настоящей статьей, Министерство экономики и устойчивого развития Грузии (далее – Министерство) разрабатывает мероприятия, осуществление которых будет стимулировать и содействовать энергоэффективности и сбережению энергии.
3. Министерство разрабатывает эффективные мероприятия с тем, чтобы доля энергии, полученной из возобновляемых источников, приравнивалась или превышала долю, приведенную в ориентировочном показателе, установленном пунктом 2 приложения I к настоящему Закону.
4. Для достижения целей, определенных пунктами первым–3 настоящей статьи, Правительство Грузии может в случаях, установленных настоящим Законом, и в установленном порядке наряду с другими мероприятиями осуществить следующие мероприятия:
а) разработка схем поддержки;
б) сотрудничество со сторонами Договора об энергетическом объединении или (и) с третьими странами.
5. Решение о том, в какой степени государство будет оказывать поддержку энергии, полученной из возобновляемых источников, произведенной на территории стороны Договора об энергетическом объединении или третьей страны, Правительство Грузии принимает соответствующим правовым актом.
6. Правительство Грузии обеспечивает, чтобы к 2030 году доля энергии, полученной из возобновляемых источников, потребляемой всеми видами транспорта, составляла по крайней мере 10 процентов конечного потребления энергии транспортом на территории Грузии.
7. Доля энергии, полученной из возобновляемых источников, потребляемой транспортом, исчисляется нормативным актом, разработанным и утвержденным Правительством Грузии, в частности:
а) для расчета знаменателя, обозначающего общее количество энергии, потребляемой всеми видами транспорта, должны учитываться бензин, дизель и биотопливо, потребляемые автомобильным транспортом и железнодорожным транспортом, а также электроэнергия;
б) для расчета числителя, обозначающего общее количество полученной из возобновляемых источников энергии, потребляемой всеми видами транспорта, должна учитываться полученная из возобновляемых источников энергия всех видов, потребляемая всеми видами транспорта;
в) для целей подпунктов «а» и «б» настоящего пункта для расчета доли энергии, получаемой из возобновляемых источников, и электроэнергии, потребляемой всеми видами электротранспортных средств, Правительство Грузии использует долю электороэнергии, полученной из возобновляемых источников в Грузии, определенную за 2 года до рассматриваемого года;
г) для расчета полученной из возобновляемых источников электроэнергии, потребляемой дорожными электротранспортными средствами, следует считать, что указанное потребление равняется умноженному на 2,5 энергосодержанию электроэнергии, полученной из возобновляемых источников.
Статья 4. Национальный план действий по возобновляемой энергии
1. Правительство Грузии по представлению Министерства нормативным актом утверждает Национальный план действий по возобновляемой энергии. Указанный план Министерство обновляет раз в 2 года и представляет Правительству Грузии на утверждение.
2. Национальный план действий по возобновляемой энергии устанавливает национальные общие целевые показатели доли энергии, полученной из возобновляемых источников в Грузии на 2030 год, потребляемой в сферах транспорта, электроэнергетики, отопления и охлаждения, с учетом эффекта других мероприятий соответствующей политики, связанного с энергоэффективностью конечного потребления энергии. Национальным планом действий по возобновляемой энергии также устанавливает адекватные меры, подлежащие принятию для достижения национальных общих целевых показателей Грузии, в том числе, сотрудничество между государственными органами, органами автономных республик и органами местного самоуправления, запланированные статистические трансферы, осуществление совместных проектов, государственной политики по развитию имеющихся ресурсов биомассы и мобилизации новых ресурсов биомассы для различного использования, а также другие меры, которые должны приниматься для исполнения требований настоящего Закона.
3. Правительство Грузии обеспечивает опубликование проекта Национального плана действий по возобновляемой энергии за 6 месяцев до его утверждения и представление прогнозного документа Секретариату Энергетического объединения. Указанный документ должен содержать следующую информацию:
а) оцененное, избыточное по сравнению с ориентировочным показателем производство энергии, полученной из возобновляемых источников, которая могла быть передана другой стороне Договора об энергетическом объединении или третьей стране в соответствии с настоящим Законом, а также оцененный потенциал совместных проектов до 2030 года;
б) спрос на энергию, полученную из возобновляемых источников, который до 2030 года помимо национального производства должен быть удовлетворен и другими средствами.
4. Информация, предусмотренная пунктом 3 настоящей статьи, может включать вопросы, связанные с расходами, выгодой и финансированием.
5. Министерство при подготовке отчетов, предусмотренных настоящим Законом, разрабатывает прогнозный документ и представляет его Правительству Грузии на утверждение.
6. Если доля энергии, полученной из возобновляемых источников, в течение 2 предыдущих лет меньше доли, приведенной в ориентировочном показателе, установленном пунктом 2 приложения I к настоящему Закону, Правительство Грузии к 30 июня следующего года должно представить Секретариату Энергетического объединения исправленный проект Национального плана действий по возобновляемой энергии, в котором будут определены адекватные и пропорциональные мероприятия, осуществление которых необходимо для возврата в разумные сроки доли энергии, полученной из возобновляемых источников, к отметке доли, приведенной в ориентировочном показателе, установленном пунктом 2 приложения I к настоящему Закону.
7. В случае предоставления Секретариатом Энергетического объединения рекомендаций по поводу проекта Национального плана действий по возобновляемой энергии или исправленного проекта Национального плана действий по возобновляемой энергии Правительство Грузии правомочно учитывать указанные рекомендации адекватно мероприятиям, определенным пунктами 3 и 4 статьи 3 настоящего Закона.
8. Проект Национального плана действий по возобновляемой энергии составляется в соответствии с порядком разработки минимальных требований гармонизированного образца Национального плана действий по возобновляемой энергии.
Статья 5. Расчет доли энергии, полученной из возобновляемых источников
1. Расчет валового конечного потребления в Грузии энергии, полученной из возобновляемых источников, должен осуществляться путем суммирования следующих показателей:
а) валовое конечное потребление электроэнергии, полученной из возобновляемых источников;
б) валовое конечное потребление энергии для отопления и охлаждения, полученной из возобновляемых источников;
в) конечное потребление транспортом энергии, полученной из возобновляемых источников.
2. При расчете доли валового конечного потребления энергии, полученной из возобновляемых источников, газ, электроэнергия и водород, полученные из возобновляемых источников, должны учитываться только один раз, в показателях, определенных подпунктами «а», «б» или «в» пункта первого настоящей статьи.
3. Биотопливо и биожидкости, не удовлетворяющие критериев устойчивости, установленных настоящим Законом, при исчислении доли валового конечного потребления энергии, полученной из возобновляемых источников, учитываться не должны.
4. Если Правительство Грузии решит, что оно не в состоянии к 2030 году удовлетворить показатель доли энергии, полученной из возобновляемых источников, в валовом конечном потреблении энергии ввиду форс-мажорного обстоятельства, оно по возможности в кратчайшие сроки должно известить об этом Секретариат Энергетического объединения.
5. Валовое конечное потребление энергии, полученной из возобновляемых источников, должно исчисляться как количество электроэнергии, произведенной из возобновляемых источников в Грузии. Объем указанной электроэнергии не включает электроэнергию, производимую из воды, ранее вторично откачанной на гидроаккумулирующей станции.
6. В электростанциях, работающих на топливе различных типов, использующих возобновляемые и ископаемые (невозобновляемые) источники энергии, должна учитываться только та часть электроэнергии, которая получена из возобновляемых источников. С указанной целью доля каждого источника энергии должна исчисляться на основе его энергосодержания.
7. Электроэнергия, получаемая гидроэлектростанцией и ветряной электростанцией, должна засчитываться в валовое конечное потребление электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, которое определено правовым актом Министерства «Об утверждении порядка нормализации учета электроэнергии, вырабатываемой из гидроэнергии и энергии ветра».
8. Валовое конечное потребление электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, для отопления и охлаждения исчисляется путем суммирования количества энергии, производимой из источников возобновляемой энергии на территории Грузии для центрального отопления и центрального охлаждения и потребляемых до процессов отопления, охлаждения и обработки других энергий, полученных из возобновляемых источников, которые используются в промышленности, бытовом секторе, сферах услуг, сельском хозяйстве, лесном хозяйстве и рыбном хозяйстве.
9. В электростанциях, работающих на топливе различных типов, использующих возобновляемые и ископаемые (невозобновляемые) источники энергии, учету подлежит только полученная из возобновляемых источников
энергия в части отопления и охлаждения. С указанной целью доля каждого источника энергии должна исчисляться на основе его энергосодержания.
10. Аэротермическая энергия, геотермальная энергия и гидротермальная энергия, получаемая с помощью тепловых насосов, должна учитываться в общем конечном потреблении энергии для отопления и охлаждения, получаемой из возобновляемых источников, при условии, что конечная выработка энергии должна значительно превышать количество первично поставленной энергии, необходимой для приведения в действие тепловых насосов. Исходя из целей настоящего Закона количество тепла, признанного энергией, полученной из возобновляемых источников, должно исчисляться в соответствии с методологией, установленной порядком учета энергии, получаемой от тепловых насосов.
11. Тепловая энергия, вырабатываемая пассивными энергетическими системами, в пределах которой низкое потребление энергии достигается пассивным путем – проектированием сооружений или при помощи тепла, полученного из энергии из ископаемых (невозобновляемые) источников, не должна учитываться в валовом конечном потреблении энергии для отопления и охлаждения, полученной из возобновляемых источников.
12. Энергосодержание транспортного топлива, перечисленного в приложении II к настоящему Закону, должно определяться в соответствии с этим же приложением. Приложение II к настоящему Закону допускается адаптировать по мере технического и научного прогресса.
13. Для исчисления доли энергии, полученной из возобновляемых источников, валовое конечное потребление энергии, получаемой из возобновляемых источников, делится на валовое конечное потребление энергии, получаемой из всех источников энергии. Указанная доля дается в процентном выражении.
14. Исходя из цели пункта 13 настоящей статьи, сумма показателей, указанных в пункте первом этой же статьи, должна уточняться исходя из предусмотренных настоящим Законом статистических трансферов, результатов совместных проектов и совместных схем поддержки.
15. С целью оценки соответствия, установленных настоящим Законом целевых показателей и ориентировочных показателей при расчете валового конечного потребления энергии Грузией следует считать, что количество энергии, используемой в авиации, в пропорциональном соотношении к валовому конечному потреблению энергии Грузией не превышает 6,18 процента.
16. Методология расчета энергии, получаемой из возобновляемых источников, утверждается нормативным актом Правительства Грузии по представлению Министерства.
Статья 6. Статистический трансфер между Грузией и стороной Договора об энергетическом объединении
1. Грузия и сторона Договора об энергетическом объединении могут прийти к соглашению и осуществлять мероприятия, чтобы определенное количество полученной из возобновляемых источников энергии, переданной для статистического трансфера из Грузии на территорию стороны Договора об энергетическом объединении, или количество энергии, переданной для статистического трансфера с территории стороны Договора об энергетическом объединении в Грузию:
а) должно быть вычтено из количества энергии, полученной из возобновляемых источников, что учитывается страной, осуществляющей статистический трансфер, при оценке соответствия требованиям обязательного национального общего целевого показателя;
б) должно быть прибавлено к количеству энергии, полученной из возобновляемых источников, что учитывается страной, получающей статистический трансфер, при оценке соответствия требованиям обязательного национального общего целевого показателя.
2. При осуществлении Грузией статистического трансфера указанный трансфер не должен отрицательно влиять на достижение национального общего целевого показателя Грузии.
3. Статистический трансфер может продлеваться в течение одного или нескольких лет. Об указанном мероприятии должен извещаться Секретариат Энергетического объединения ежегодно, не позднее 3 месяцев после его осуществления. Информация, направленная Секретариату Энергетического объединения, должна содержать информацию о количестве и стоимости использованной энергии.
4. Статистический трансфер вступает в силу только после того, как все вовлеченные в него стороны Договора об энергетическом объединении известят Секретариат Энергетического объединения об указанном статистическом трансфере.
5. Действие настоящей статьи также распространяется на осуществляемые со страной – членом Евросоюза статистические трансферы с территории Евросоюза в Грузию или из Грузии на территорию Евросоюза.
Статья 7. Совместный проект Грузии и стороны Договора об энергетическом объединении
1. Правительство Грузии и уполномоченный орган (органы) одной или нескольких сторон Договора об энергетическом объединении могут сотрудничать при осуществлении любых совместных проектов, касающихся электроэнергии, производимой из возобновляемых источников, отопления и охлаждения. В указанное сотрудничество могут быть вовлечены частные операторы.
2. Правительство Грузии должно сообщить Секретариату Энергетического объединения о пропорции или количестве электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, отопления или охлаждения, производимой в Грузии (за исключением оккупированных территорий Грузии) в рамках любых совместных проектов Грузии и стороны Договора об энергетическом сотрудничестве, и эксплуатация которой была начата после введения в действие настоящего Закона или на основе увеличенного объема установки, обновленной после введения в действие настоящего Закона. Указанное сообщение должно учитываться другой стороной Договора об энергетическом объединении при осуществлении расчета с целью оценки соответствия требованиям национального общего целевого показателя.
3. В сообщении, указанном в пункте 2 настоящей статьи, должны содержаться:
а) описание предлагаемой установки или идентификация обновленной установки;
б) указание пропорции или количества выработанной соответствующей установкой электроэнергии, отопления или охлаждения, которое должно учитываться другой стороной Договора об энергетическом объединении при расчете национального общего целевого показателя;
в) определение стороны Договора об энергетическом объединении, в пользу которой было подготовлено указанное сообщение;
г) определение периода, состоящего из календарных лет, в течение которого электроэнергия, выработанная соответствующей установкой из возобновляемых источников, отопление или охлаждение, должны учитываться другой стороной Договора об энергетическом объединении при расчете национального общего целевого показателя.
4. Период, предусмотренный подпунктом «г» пункта 3 настоящей статьи, должен длиться до 2030 года. Совместный проект может продолжаться и после 2030 года.
5. Сообщение, подготовленное Правительством Грузии в соответствии с настоящей статьей, не может быть изменено или отозвано без совместного согласования Правительства Грузии и соответствующего уполномоченного органа (органов) стороны Договора об энергетическом объединении, определенной подпунктом «в» пункта 3 этой же статьи.
Статья 8. Результаты совместного проекта Грузии и стороны Договора об энергетическом объединении
1. В течение 3 месяцев после окончания каждого года, входящего в период, выработанная в течение которого соответствующей установкой электроэнергия из возобновляемых источников, отопление или охлаждение, должны учитываться другой стороной Договора об энергетическом объединении при расчете национального общего целевого показателя, Министерство должно подготовить письменное сообщение. В этом сообщении должны указываться:
а) общее количество выработанной в течение всего года соответствующей установкой электроэнергии из возобновляемых источников, отопления или охлаждения, которое было предметом сообщения, подготовленного в соответствии со статьей 7 настоящего Закона;
б) количество выработанной в течение всего года установкой электроэнергии из возобновляемых источников, отопления и охлаждения, которое должно отражаться применительно к национальному общему целевому показателю другой стороны Договора об энергетическом объединении, в соответствии с условиями сообщения.
2. Правительство Грузии должно направить указанное в пункте первом настоящей статьи сообщение стороне Договора об энергетическом объединении, в пользу которой было подготовлено указанное сообщение, и Секретариату Энергетического объединения.
3. Для оценки соответствия целевых показателей требованиям настоящего Закона, касающимся национальных общих целевых показателей, количество электроэнергии, производимой из возобновляемых источников, отопления и охлаждения, сообщение о котором было подготовлено и направлено в соответствии с подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, должно вычитываться из количества электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, отопления и охлаждения, учитываемого при оценке соответствия Грузии национальным общим целевым показателям.
Статья 9. Совместный проект Грузии и третьей страны
1. Грузия самостоятельно или вместе с одной или несколькими сторонами Договора об энергетическом объединении может сотрудничать с одной или несколькими третьими странами при осуществлении любых совместных проектов, касающихся производства электроэнергии, получаемой из возобновляемых источников.
2. Электроэнергия, производимая из возобновляемых источников в третьей стране, должна учитываться только для оценки соответствия требованиям настоящего Закона, касающимся национальных общих целевых показателей, при соблюдении следующих условий:
а) электроэнергию, производимую из возобновляемых источников, потребляет Грузия. Указанное требование считается выполненным, если:
а.а) количество электроэнергии, эквивалентное количеству учетной электроэнергии, номинировано в прочной позиции всеми операторами системы передачи, ответственными за распределенную трансграничную пропускную способность, как в стране происхождения, так и в Грузии и каждой транзитной третьей стране в соответствующем случае;
а.б) количество электроэнергии, эквивалентное количеству учетной электроэнергии, зарегистрировано в прочной позиции в графике баланса ответственным оператором системы передачи на грузинской стороне межсистемной передаточной (связующей) сети;
а.в) номинальная мощность и производство установкой, предусмотренной подпунктом «б» настоящего пункта, электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, относятся к одному и тому же периоду;
б) электроэнергия выработана вновь построенной установкой, введенной в эксплуатацию после введения в действие настоящего Закона, или увеличенной мощностью установки, обновленной после 30 июня 2018 года в рамках совместного проекта, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи;
в) на произведенное и экспортированное количество электроэнергии не были распространены привилегии, предусмотренные схемой поддержки третьей страны, за исключением инвестиционной помощи, предоставленной для соответствующей установки.
3. Исходя из целей статьи 5 настоящего Закона Правительство Грузии может обратиться в Секретариат Энергетического объединения с тем, чтобы производимая в третьей стране и потребляемая Грузией электроэнергия из возобновляемых источников учитывалась в контексте долгосрочного проекта строительства межсистемной передаточной (связующей) сети между Грузией и третьей страной, если выполнены следующие условия:
а) строительство межсистемной передаточной (связующей) сети будет начато к 31 декабря 2027 года;
б) ввести в эксплуатацию межсистемную передаточную (связующую) сеть к 31 декабря 2030 года невозможно, но представляется возможным не позднее 31 декабря 2032 года;
в) после ввода в эксплуатацию межсистемной передаточной (связующей) сети она будет использована для экспорта электроэнергии, выработанной из возобновляемых источников, в Энергетическое объединение в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи;
г) соответствующая заявка касается совместного проекта, удовлетворяющего требованиям подпунктов «б» и «в» пункта 2 настоящей статьи, использующего межсистемную передаточную (связующую) сеть после ее задействования и связанного с количеством электроэнергии, не превышающем количество электроэнергии, экспортированной в Энергетическое объединение после ввода в эксплуатацию межсистемной передаточной (связующей) сети.
4. О пропорции или количестве электроэнергии, производимой соответствующей установкой на территории третьей страны, которое должно учитываться при исчислении национальных общих целевых показателей стороны Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузии, должен быть извещен Секретариат Энергетического объединения. Если дело касается нескольких сторон Договора об энергетическом объединении, Секретариат Энергетического объединения должен быть извещен о пропорции электроэнергии и распределении ее количества между сторонами Договора об энергетическом объединении. Указанные пропорция и количество не должны превышать пропорцию и количество реально экспортированной и потребленной в Энергетическом объединении электроэнергии, которые в свою очередь, должны соответствовать количествам, указанным в подпунктах «а.а» и «а.б» пункта 2 настоящей статьи, и удовлетворять требованиям подпункта «а» того же пункта. Правительство Грузии на основании сообщения Министерства сообщает Секретариату Энергетического объединения о пропорции или количестве электроэнергии, которые должны учитываться при расчете национальных общих целевых показателей.
5. Сообщение, указанное в пункте 4 настоящей статьи, должно содержать:
а) описание предлагаемой установки или идентификацию обновленной установки;
б) описание пропорции и количества производимой электроэнергии, которые должны учитываться при расчете Грузией национальных общих целевых показателей, а также описание надлежащих финансовых мероприятий в соответствии с требованиями о конфиденциальности;
в) определение периода, состоящего из календарных лет, в течение которого выработанная электроэнергия должна учитываться при исчислении Грузией национального общего целевого показателя;
г) письменное признание третьей страной, на территории которой соответствующая установка должна вступить в эксплуатацию, обязательства, касающегося учета данных, определенных подпунктами «б» и «в» настоящего пункта, а также указание пропорции и количества производимой установкой электроэнергии, потребляемой третьей страной.
6. Период, предусмотренный подпунктом «в» пункта 5 настоящей статьи, должен длиться до 2030 года. Совместный проект может продолжаться и после 2030 года.
7. Сообщение, подготовленное и направленное в соответствии с настоящей статьей, не может быть изменено или отозвано без совместного согласования Правительства Грузии и третьей страны, согласующей совместный проект в соответствии с подпунктом «г» пункта 5 этой же статьи.
Статья 10. Результаты совместного проекта Грузии и третьей
страны
1. В течение 3 месяцев после окончания каждого года, входящего в период, предусмотренный подпунктом «в» пункта 5 статьи 9 настоящего Закона, Министерство должно подготовить письменное сообщение в соответствии с той же статьей. В этом сообщении должны указываться:
а) общее количество выработанной в течение всего года соответствующей установкой электроэнергии из возобновляемых источников, которое было предметом сообщения, подготовленного в соответствии со статьей 9 настоящего Закона;
б) количество выработанной установкой в течение всего года электроэнергии из возобновляемых источников, которое должно отражаться применительно к национальному общему целевому показателю Грузии в соответствии с условиями сообщения, подготовленного и направленного согласно статье 9 настоящего Закона;
в) доказательства соответствия требованиям пункта 2 статьи 9 настоящего Закона.
2. Правительство Грузии с целью уведомления должно направить письмо Секретариату Энергетического объединения и третьей стране, согласовавшей совместный проект в соответствии с подпунктом «г» пункта 5 статьи 9 настоящего Закона.
3. Для оценки соответствия целевых показателей требованиям настоящего Закона, касающимся национальных общих целевых показателей, количество электроэнергии, производимой из возобновляемых источников, сообщение о котором было подготовлено и направлено в соответствии с подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, должно быть прибавлено к количеству энергии, полученной из возобновляемых источников, что учитывается при оценке соответствия Грузии.
Статья 11. Схемы поддержки
1. Министерство в соответствии с настоящим Законом разрабатывает схемы поддержки и представляет их Правительству Грузии на утверждение. Схема поддержки до ее утверждения должна быть согласована с государственным органом, управомоченным законодательством Грузии о государственной помощи, с целью учета принципов конкуренции. Схема поддержи включает также инвестиционную помощь (но не ограничивается ею), освобождение от налога или его сокращение, возврат налога, схемы поддержки обязательства, касающегося возобновляемой энергии, в том числе, схемы, использующие зеленые сертификаты и схемы, поддерживающие прямую цену, включающие специальный зеленый тариф и премиальный тариф.
2. С учетом обязательств, определенных настоящим Законом, Грузия и другая (одна или несколько) сторона Договора об энергетическом объединении могут на добровольной основе прийти к решению об объединении или частичной координации своих национальных схем поддержки. В таком случае определенное количество энергии, полученной из возобновляемых источников на территории одной из сторон Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузии, может засчитываться при расчете обязательного национального общего целевого показателя одной из сторон Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузии, если заинтересованные стороны Договора об энергетическом объединении:
а) в соответствии со статьей 6 настоящего Закона осуществят статистический трансфер определенного количества энергии, полученной из возобновляемых источников, с территории одной из сторон Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузии, на территорию другой стороны Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузии;
б) установят согласованный со сторонами Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузией порядок распределения энергии, полученной из возобновляемых источников, между сторонами Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузией. Правительство Грузии должно уведомить об указанном порядке распределения Секретариат Энергетического объединения не позднее 3 месяцев по окончании первого года после его введения в действие.
3. В соответствии с подпунктом «б» пункта 2 настоящей статьи в 3-месячный срок по окончании каждого года Правительство Грузии с целью уведомления должно направить Секретариату Энергетического объединения письмо с указанием общего количества электроэнергии, произведенной в течение года из возобновляемых источников, отопления или охлаждения, подлежащего действию порядка распределения.
4. Исходя из целей оценки соответствия требованиям настоящего Закона, касающимся общих национальных целевых показателей, количество электроэнергии, произведенной из возобновляемых источников, отопления или охлаждения, уведомление о котором было направлено Секретариату Энергетического объединения в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи, должно быть вновь распределено в соответствии с порядком распределения, указанном в сообщении, между заинтересованными сторонами Договора об энергетическом объединении, в том числе, Грузией.
5. В порядке, аналогичном порядку, установленному настоящей статьей, регулируются совместные схемы поддержки, осуществляемые Грузией и странами – членами Евросоюза.
Статья 12. Увеличение мощности
Исходя из целей пункта 2 статьи 7 и подпункта «б» пункта 2 статьи 9 настоящего Закона единицы энергии, полученной из возобновляемых источников, повлиявшие на увеличение мощности соответствующей установки, следует считать произведенными отдельной установкой, введенной в эксплуатацию в момент увеличения мощности. Энергия, производимая такой обособленной установкой, должна учитываться в отчете об исполнении национального общего целевого показателя.
Статья 13. Принципы, регулирующие нормы и правила осуществления административных процедур
1. Порядок производства из возобновляемых источников электроэнергии, отопления и охлаждения, порядок производства, связанного с процессом переработки биомассы в биотопливо или в другой энергопродукт, а также любой порядок, определяющий процедуры авторизации, сертификации и лицензирования инфраструктуры передаточных и распределительных сетей, связанных с указанным производством, должны быть необходимыми и пропорциональными указанной необходимости.
2. Исходя их целей настоящего Закона при осуществлении соответствующими уполномоченными органами административных процедур должны учитываться следующие принципы:
а) четко определенная ответственность государственных органов, органов автономных республик и органов местного самоуправления при осуществлении процедур авторизации, сертификации и лицензирования, а также пространственного планирования и осуществление координированных действий, в том числе, наличие прозрачного графика определения заявок на планирование и строительство;
б) наличие исчерпывающей информации об обработке заявок на авторизацию, сертификацию и лицензирование установок возобновляемой энергии, а также возможность (доступность) оказания помощи заявителю на соответствующем уровне;
в) улучшение административных процедур и ускорение их осуществления на соответствующей стадии административного производства;
г) объективность, прозрачность и пропорциональность правил, регулирующих авторизацию, сертификацию и лицензирование, обеспечение при помощи указанных правил недискриминационного отношения к заявителям и полный учет особенностей каждого вида технологии возобновляемой энергии;
д) прозрачность административного сбора, уплачиваемого потребителями, проектировщиками, архитекторами, строителями, монтажниками и поставщиками оборудования и систем, и соответствие указанного сбора понесенным ими расходам;
е) установление для малых проектов и децентрализованных устройств, производящих энергию из возобновляемых источников, упрощенных и менее обременительных процедур, включающих осуществление процесса на основании простого уведомления. Указанное должно предусматриваться соответствующим регулирующим законодательством.
3. Правительство Грузии определяет в соответствующей схеме поддержки технические характеристики, которым должны удовлетворять оборудование и системы возобновляемой энергии для пользования схемой поддержки. Указанные технические характеристики не должны быть ниже минимальных технических требований, установленных законодательством Грузии для аналогичных оборудования и систем возобновляемой энергии.
4. Правительство Грузии дает рекомендации органам автономных республик и органам местного самоуправления при планировании, проектировании, строительстве и обновлении промышленных и жилых территорий осуществлять монтаж оборудования и систем для использования электроэнергии, полученной из возобновляемых источников энергии, отопления и охлаждения, центрального отопления и центрального охлаждения.
5. Правительство Грузии должно поощрять органы автономных республик и органы местного самоуправления с тем, чтобы они предусматривали при планировании инфраструктуры населенных пунктов отопление и охлаждение из возобновляемых источников энергии.
6. Правительство Грузии в пределах компетенции обеспечивает внедрение правовыми актами, регулирующими строительство, надлежащих регулирующих норм с целью увеличения в строительном секторе доли всех видов энергии, полученной их возобновляемых источников.
7. При определении мероприятий, предусмотренных настоящей статьей, или разработке региональных схем поддержки Правительство Грузии правомочно предусматривать мероприятия государственного значения, установленные в связи со значительным ростом энергоэффективности, когенерацией и с зданиями пассивного, низкого или нулевого энергопотребления.
8. Правительство Грузии в пределах компетенции обеспечивает, чтобы в правовых актах, регулирующих строительство, до 31 декабря 2024 года предусматривалось обязательство по использованию в минимальной степени энергии, полученной из возобновляемых источников, в новых зданиях, а также имеющихся зданиях, требующих основательной реконструкции. Правительство Грузии обеспечивает выполнение указанного обязательства по использованию в минимальной степени, в том числе, с использованием в системах центрального отопления и центрального охлаждения, значительной доли возобновляемых источников.
9. Требование пункта 6 настоящей статьи распространяется на Силы Обороны в случае, если выполнение указанного требования не противоречит характеру и первичной цели деятельности Сил Обороны, за исключением требования, касающегося материалов, используемых только по военному назначению.
10. Правительство Грузии обеспечивает, чтобы в новых зданиях, а также имеющихся зданиях публичного назначения, требующих основательной реконструкции, на центральном, региональном и местном уровнях обеспечивалось соответствие требованиям настоящего Закона с 1 января 2022 года.
11. Правительство Грузии правомочно постановить возможность выполнения обязательства, предусмотренного настоящей статьей, с удовлетворением установленных законодательством Грузии стандартов, предназначенных для зданий почти с нулевым энергопотреблением или при обеспечении того, чтобы третья сторона использовала крыши публичных зданий или зданий смешанного типа, частных и публичных зданий для установок, вырабатывающих энергию из возобновляемых источников.
12. Правительство Грузии содействует учету в правовых актах, регулирующих строительство, обязательства по использованию систем и устройств отопления и охлаждения из возобновляемых источников энергии, что значительно сокращает потребление энергии. Правительство Грузии должно использовать установленные законодательством Грузии энергетические или экологические этикетки, или другие надлежащие сертификаты или стандарты, как основание для поддержки таких систем и устройств.
13. Правительство Грузии обеспечивает осуществление мероприятий, которые в случае с биомассой поддерживают технологии ее переработки, при помощи которых будет достигнут не менее чем 85-процентный показатель эффективности переработки при использовании в бытовых или коммерческих целях и не менее чем 70-процентный показатель эффективности при использовании в промышленных целях.
14. Министерство обеспечивает осуществление мероприятий, которые в случае с тепловыми насосами поддерживают технологии, удовлетворяющие минимальным требованиям к экологической маркировке тепловых насосов, установленным правовыми актами, регулирующими экологическую маркировку, в частности экологическим критериям экологической маркировки электрических тепловых насосов, газовых тепловых насосов и абсорбционных тепловых насосов, работающих на газе.
15. Министерство обеспечивает осуществление мероприятий, которые в случае с термической солнечной энергией будут способствовать использованию соответствующих европейским стандартам сертифицированных устройств и систем, в том числе, экологической маркировке, энергетической маркировке и другим стандартным техническим системам, которые будут установлены европейскими органами стандартизации.
16. При оценке для целей настоящей статьи эффективности конверсии систем и устройств, а также коэффициента входных и выходных показателей должны применяться процедуры Энергетического объединения, а в случае отсутствия таковых – международные процедуры (при наличии таких процедур).
Статья 14. Информационное обеспечение и тренинги
1. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа обеспечивает доступность информации о мероприятиях поддержки для всех действующих сторон, в частности, потребителей, архитекторов, строителей, монтажников, поставщиков систем отопления, охлаждения, электроустановок и транспортных средств, работающих на энергии, полученной из возобновляемых источников.
2. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа обеспечивает, чтобы доступ к информации о чистой прибыли, стоимости и энергоэффективности оборудования и систем, используемых для получения из возобновляемых источников электроэнергии, отопления и охлаждения, был предоставлен поставщиками указанных оборудования и систем или другими компетентными органами Грузии.
3. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа обеспечивает внедрение/доступность для монтажников механизмов выработки соответствующих навыков/компетенции на основании механизмов сертификации бойлеров и печей биомассы малого масштаба, солнечных фотоэлектрических систем и солнечных термических систем, поверхностных геотермальных систем и тепловых насосов или (и) рамки национальных квалификаций и классификатора сфер обучения.
4. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа признает сертификаты, выданные стороной Договора об энергетическом объединении в соответствии с надлежащими критериями.
5. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа обеспечивает публичность указанных в пункте 3 настоящей статьи механизмов сертификации или (и) механизмов выработки соответствующих навыков/компетенции с целью обеспечения прозрачности соответствующих процессов и информирования заинтересованных лиц.
6. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа правомочно предоставить доступ к списку квалифицированных монтажников, сертифицированных в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи.
7. Правительство Грузии по представлению уполномоченного органа обеспечивает доступность руководящих указаний для проектировщиков, архитекторов и других соответствующих сторон, с тем чтобы они располагали возможностью надлежащим образом предусматривать при планировании, проектировании, строительстве и реконструкции промышленных и жилищно-бытовых территорий комбинацию энергии, получаемой из возобновляемых источников, высокоэффективных технологий и центрального отопления и центрального охлаждения.
8. Правительство Грузии обеспечивает при участии органов автономных республик и органов местного самоуправления развитие соответствующих информационных, повышающих сознание программ или программ по руководству, или тренинг-программ, с тем чтобы предоставить гражданам Грузии информацию о преимуществах и практичности развития производства и использования энергии, получаемой из возобновляемых источников.
Статья 15. Сертификаты происхождения электроэнергии, получаемой из возобновляемых источников, отопления и охлаждения
1. Для подтверждения конечному потребителю доли или количества энергии, полученной из возобновляемых источников, в смеси энергии от поставщика энергии Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения и Министерство обеспечивают, чтобы подтверждение происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, было гарантировано в рамках настоящего Закона, в соответствии с объективными, прозрачными и недискриминационными критериями. С этой целью Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения постановлением утверждает «Порядок выдачи сертификата происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников», а Министерство приказом утверждает «Порядок выдачи сертификатов происхождения отопления и охлаждения, полученных из возобновляемых источников».
2. Оператор системы передачи Грузии в ответ на требование производителя электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, выдает сертификат происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников.
3. Министерство правомочно в ответ на требование производителей отопления и охлаждения, полученных из возобновляемых источников, организовать выдачу сертификата происхождения отопления и охлаждения, полученных из возобновляемых источников. На указанное мероприятие может распространяться ограничение минимальной мощности.
4. В случае производства электроэнергии из возобновляемых источников сертификат происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, должен быть стандартным, и он выдается на производство 1 мегаватт-часа электроэнергии. Для каждой единицы производимой электроэнергии выдается только один сертификат происхождения.
5. Одна единица энергии, полученной из возобновляемых источников, должна учитываться только один раз.
6. Правительство Грузии правомочно на основании представления Министерства полностью или частично отменить право производителя энергии, получающего прибыль по тому же сертификату происхождения энергии, получаемой из возобновляемых источников, на пользование схемой поддержки.
7. Сертификат происхождения не является документом, удостоверяющим установление соответствия национальным общим целевым показателям, установленным статьей 3 настоящего Закона. Передача сертификата происхождения как отдельно, так и вместе с физической передачей энергии не влияет на решение Правительства Грузии осуществить статистические трансферы, совместные проекты или совместные схемы поддержки с целью установления соответствия национальных общих целевых показателей или при расчете валового конечного потребления энергии, получаемой из возобновляемых источников, в соответствии с настоящим Законом.
8. Сертификат происхождения должен использоваться в течение 12 месяцев после производства соответствующей энергии.
9. Сертификат происхождения упраздняется с его использованием.
10. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения осуществляет надзор за процессом выдачи, передачи и отмены сертификата происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, оператором системы передачи Грузии.
11. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения и Министерство обязаны внедрить механизмы, обеспечивающие выдачу, передачу и отмену сертификата происхождения в электронной форме, что гарантирует его точность, надежность и защиту от фальсификации.
12. В сертификате происхождения должны указываться:
а) источник энергии, из которого производится энергия, даты начала и окончания ее производства;
б) касается ли сертификат происхождения электроэнергии, отопления или охлаждения;
в) идентификационные данные, местонахождение, тип и мощность установки, производящей энергию;
г) распространялась ли инвестиционная поддержка на установку и в какой мере, распространялась ли национальная схема поддержки на единицу энергии и в какой мере, тип схемы поддержки;
д) дата ввода установки в эксплуатацию;
е) дата выдачи сертификата происхождения, выдавшая страна и уникальный идентификационный номер.
13. Количество энергии, полученной из возобновляемых источников, соответствующее сертификату происхождения, переданному поставщиком электроэнергии третьей стороне, должно быть вычтено из доли возобновляемой энергии, полученной из возобновляемых источников, в его смеси энергии.
14. Сертификат происхождения, выданный другой стороной Договора об энергетическом объединении, Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения должна признать только в качестве подтверждения элементов, указанных в пункте первом и подпунктах «а»–«е» пункта 12 настоящей статьи. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения правомочна отказать в признании сертификата происхождения только в случае обоснованного подозрения, касающегося точности, надежности или достоверности соответствующей гарантии. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения обязана известить Секретариат Энергетического объединения об отказе, предусмотренном настоящим пунктом, и представить ему обоснование своего решения.
15. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения правомочна учитывать рекомендацию Секретариата Энергетического объединения по поводу признания сертификата происхождения, в признании которого указанной комиссией было отказано.
16. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения правомочна в соответствии с законодательством Грузии устанавливать объективные, прозрачные и недискриминационные критерии пользования сертификатом происхождения, удовлетворяющие требованиям настоящего Закона. Указанные критерии должны быть отражены в порядке выдачи сертификата происхождения энергии, полученной из возобновляемых источников.
17. Если поставщик энергии продает потребителю энергию, полученную из возобновляемых источников, с указанием природоохранной или другой прибыли от возобновляемых источников, Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения правомочна требовать от указанного поставщика энергии обеспечить доступ к обобщенной информации о доле или количестве энергии, полученной из возобновляемых источников, производимой установками или увеличенной мощностью, введенными в эксплуатацию после 18 декабря 2022 года.
Статья 16. Допуск к сети и оперирование ею
1. Правительство Грузии, Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения и операторы сети в пределах компетенции, предоставленной законодательством Грузии, должны предпринимать надлежащие шаги для развития инфраструктуры передаточных и распределительных сетей, «умных сетей», устройств хранения и электроэнергетической системы Грузии с целью обеспечения безопасного оперирования электроэнергетической системой, поскольку указанная система служит развитию производства электроэнергии, получаемой из возобновляемых источников, в том числе, развитию связей между Грузией и стороной Договора об энергетическом объединении, а также Грузией и третьей страной.
2. С соблюдением требований к обеспечению надежности и безопасности сети, в соответствии с установленными Национальной комиссией Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения прозрачными и недискриминационными критериями должны быть обеспечены:
а) гарантированные передача и распределение оператором системы передачи и оператором системы распределения Грузии электроэнергии, производимой из возобновляемых источников на собственной территории;
б) приоритетный или гарантированный допуск к сети электроэнергии, производимой из возобновляемых источников;
в) преимущественное использование оператором системы передачи Грузии возобновляемых источников при диспетчеризации установок, производящих электроэнергию, насколько такую возможность предоставит безопасное функционирование электроэнергетической системы Грузии при удовлетворении прозрачным и недискриминационным критериям, установленным Национальной комиссией Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения;
г) осуществление надлежащих эксплуатационных мероприятий, связанных с сетью и рынком, для сокращения до минимума ограничения электроэнергии, производимой из возобновляемых источников.
3. В случае проведения с целью обеспечения безопасности электроэнергетической системы Грузии и поставки энергии важных мероприятий для сокращения энергии, получаемой из возобновляемых источников, оператор системы передачи Грузии извещает Национальную комиссию Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения об указанных мероприятиях и указывает меры по исправлению положения, которые будут им приняты во избежание ненадлежащего сокращения энергии, получаемой из возобновляемых источников.
4. Оператор системы передачи и оператор системы распределения Грузии должны обеспечить публичность стандартных правил, связанных с осуществлением и распределением расходов, необходимых для технических изменений (присоединение к сети, усиление сети, улучшение оперирования сетью), а также условий недискриминационного выполнения «Сетевых правил», утвержденных постановлением Национальной комиссии Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения, необходимых для интеграции новых производителей, поставляющих электроэнергию, производимую из возобновляемых источников, в связующую сеть. Разработка и утверждение правил и условий, предусмотренных настоящим пунктом, осуществляются в соответствии с требованиями Закона Грузии «Об энергетике и водоснабжении».
5. Правила, предусмотренные пунктом 4 настоящей статьи, должны основываться на объективных, прозрачных и недискриминационных критериях и учитывать все расходы и прибыль, связанные с присоединением к сети соответствующего производителя, а также особые обстоятельства, связанные с производителями, расположенными в высокогорных регионах и регионах с низкой плотностью населения. Указанными правилами могут устанавливаться различные типы присоединения к сети.
6. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения в случае необходимости может требовать от оператора системы передачи и оператора системы распределения Грузии полностью или частично понести расходы, предусмотренные пунктом 4 настоящей статьи. Мероприятия, необходимые для улучшения руководящих принципов и правил, связанных с осуществлением и распределением указанных расходов, Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения должна рассмотреть и осуществить до 30 июня 2021 года и далее раз в каждые 2 года для обеспечения интеграции нового производителя, определенного пунктом 4 настоящей статьи.
7. Оператор системы передачи и оператор системы распределения Грузии обязаны предоставить новому производителю энергии, получаемой из возобновляемых источников, желающему присоединиться к системе, исчерпывающую и необходимую информацию в соответствии с настоящим Законом, Законом Грузии «Об энергетике и водоснабжении» и «Сетевыми правилами», утвержденными постановлением Национальной комиссии Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения, в том числе:
а) полная и детальная смета присоединения к сети;
б) разумные и точные сроки приема и обработки требования о присоединении к сети;
в) разумный ориентировочный график присоединения к сети.
8. Если оператор сети осуществляет присоединение к сети электростанции, работающей на возобновляемом источнике, при помощи третьего лица, производитель электроэнергии, получаемой из возобновляемых источников, желающий присоединиться к сети, должен иметь право непосредственно участвовать в процессе закупки, целью которой является осуществление строительных работ для его присоединения к сети, а в случае предложения лучших условий законодательством Грузии или (и) по сравнению с другими претендентами при удовлетворении требованиям оператора соответствующей сети – лично осуществлять указанные работы.
9. Расходы, предусмотренные настоящей статьей, должны распределяться на основании механизма, опирающегося на объективные, прозрачные и недискриминационные критерии, предусматривающего прибыль, которую получают производитель, присоединившийся к сети на первом и последующих этапах, оператор системы передачи и оператор системы распределения Грузии присоединением к сети, в порядке, установленном законодательством Грузии.
10. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения обеспечивает, чтобы тарифы передачи и распределения не были дискриминационными применительно к электроэнергии, производимой из возобновляемых источников, в особенности – в высокогорных регионах, в частности, в энергетически изолированных регионах и регионах с низкой плотностью населения. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения обеспечивает также недискриминационность тарифов передачи и распределения применительно к природному газу, получаемому из возобновляемых источников.
11. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения обеспечивает, чтобы тарифы передачи и распределения электроэнергии, вырабатываемой электростанцией, работающей на возобновляемом источнике, установленные оператором системы передачи и оператором системы распределения Грузии, отражали подлежащие осуществлению расходы и подлежащую получению прибыль, связанную с присоединением электростанции к сети. Подобные расходы и прибыль могут возникнуть при прямом использовании сети низкого напряжения.
12. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения в случае необходимости оценивает необходимость увеличения инфраструктуры существующей газовой сети с целью содействия интеграции газа, получаемого из возобновляемых источников.
13. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения в случае необходимости требует от оператора системы передачи и оператора системы распределения, находящихся на территории Грузии, опубликования технических правил, связанных с порядком присоединения к сети, и включающих также требования, связанные с качеством природного газа, одоризацией и давлением газа. Национальная комиссия Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения должна также требовать от оператора системы передачи и оператора системы распределения опубликования тарифов присоединения к сети, с тем чтобы присоединение к сети возобновляемых источников газа осуществлялось на основе объективных, прозрачных и недискриминационных критериев, в соответствии с Законом Грузии «Об энергетике и водоснабжении» и настоящим Законом.
14. Правительство Грузии в Национальном плане действий по возобновляемой энергии оценивает необходимость строительства инфраструктуры центрального отопления и центрального охлаждения, получаемых из возобновляемых источников, для достижения национальных общих целевых показателей на 2030 год. В результате указанной оценки Правительство Грузии в случае необходимости должно предпринять шаги для развития инфраструктуры центрального отопления, производства центрального отопления и центрального охлаждения с использованием биомассы крупного размера, солнечных термальных объектов и геотермальных объектов.
Статья 17. Критерии устойчивости биотоплива и биожидкостей
1. Энергия, получаемая из биотоплива и биожидкостей, независимо от того, осуществлялась ли культивация сырья на территории Грузии или за ее пределами, для целей, определенных подпунктами «а», «б» и «в» настоящего пункта, должна учитываться только в случае удовлетворения критериев, установленных законодательством Грузии для биотоплива и биожидкостей:
а) определение соответствия требованиям настоящего Закона в связи с национальными общими целевыми показателями;
б) определение соответствия обязательствам, связанным с возобновляемой энергией;
в) полномочие на получение финансовой поддержки для потребления биотоплива и биожидкостей.
2. Исходя из целей настоящего Закона биотопливо и биожидкости, производимые из других отходов, кроме сельскохозяйственных отходов, отходов аквакультуры, рыбного хозяйства и лесных отходов, для их учета для целей, определенных пунктом первым настоящей статьи, должны удовлетворять только критериям, установленным законодательством Грузии для биотоплива и биожидкостей.
Статья 18. Проверка соответствия критериям устойчивости биотоплива и биожидкостей
1. Если биотопливо и биожидкости должны учитываться для целей, определенных подпунктами «а», «б» и «в» пункта первого статьи 17 настоящего Закона, Правительство Грузии правомочно требовать от экономического агента подтвердить учет критериев устойчивости, установленных законодательством Грузии для биотоплива и биожидкостей.
2. Для целей пункта первого настоящей статьи Правительство Грузии по представлению Министерства устанавливает обязательство экономического агента по использованию системы баланса массы, которая:
а) позволяет осуществлять смешивание партий сырья или биотоплива с различными характеристиками устойчивости;
б) требует, чтобы смеси сопровождались информацией об указанных в подпункте «а» настоящего пункта характеристиках устойчивости и размерах партий сырья;
в) обеспечивает, чтобы сумма всех партий сырья, изъятого из смеси, была описана в том же размере по тем же характеристикам устойчивости, по которым описана сумма всех партий сырья, добавленного в смесь.
3. Министерство обеспечивает, чтобы экономический агент предоставлял достоверную информацию и на основании требования уполномоченного органа предоставлял доступ к данным, на основе которых была подготовлена указанная информация. Министерство должно требовать от экономического агента внедрение надлежащих стандартов для проведения независимого аудита представленной информации и предъявление соответствующих доказательств. Независимый аудитор должен подтвердить, что системы, используемые экономическим агентом, являются точными, надежными и защищенными от фальсификации. При проведении независимого аудита должны оцениваться частота и методология забора образца оценки, а также надежность данных.
4. Информация, предусмотренная пунктом 3 настоящей статьи, должна включать информацию о соответствии биотоплива и биожидкостей критериям устойчивости и надлежащую и релевантную информацию о мерах, принятых для охраны почвы, воды и воздуха, восстановления деградированных земель и предотвращения избыточного потребления воды на территориях с дефицитом воды.
5. Обязательства, предусмотренные настоящей статьей, должны быть выполнены, независимо от того, произведены ли биотопливо и биожидкости на территории стороны Договора об энергетическом объединении или импортированы.
6. Правительство Грузии вместе с Министерством обеспечивает предоставление в единой форме информации, предусмотренной пунктом 3 настоящей статьи, Секретариату Энергетического объединения.
7. Национальные и международные добровольные схемы, устанавливающие стандарты для продуктов биомассы, должны соответствовать стандартам надежности и прозрачности, а также надлежащим стандартам проведения независимого аудита. Если указанные схемы измеряют чистое сбережение энергии путем сокращения эмиссии парникового газа, они также должны удовлетворять требованиям методологии, установленной правилами расчета компараторами влияния парниковых газов биотоплива, биожидкостей и их ископаемого топлива.
Статья 19. Специальные положения, связанные с энергией, полученной из возобновляемых источников, потребляемой транспортом
1. Правительство Грузии обеспечивает предоставление общественности информации о доступности и природоохранной пользе всех видов потребляемой транспортом энергии, получаемой из возобновляемых источников. Если при смешивании биотоплива с деривативами минерального масла процентный показатель доли биотоплива превышает 10 процентов, Правительство Грузии правомочно установить требование об указании такой информации в пунктах продажи.
2. Для целей возложенных на экономических агентов общегосударственных обязательств, связанных с энергией, полученной из возобновляемых источников, и демонстрации соответствия всех видов энергии, получаемой из возобновляемых источников, потребляемой транспортными средствами, национальным общим целевым показателям, установленным пунктом 6 статьи 3 настоящего Закона, долю биотоплива, получаемого из отходов, непродовольственных целлюлозных материалов и лигноцеллюлозных материалов, следует считать вдвое превышающей долю другого биотоплива.
Статья 20. Обязательство Грузии по представлению отчета
1. Правительство Грузии до 31 декабря 2024 года и далее, раз в каждые 2 года представляет Секретариату Энергетического объединения отчет о поддержке энергии, полученной из возобновляемых источников, и прогрессе, достигнутом в процессе использования указанной энергии.
2. В отчете, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, должна детально отражаться следующая информация:
а) секторная доля и полная доля энергии, полученной из возобновляемых источников (электроэнергия, отопление и охлаждение, транспорт), за истекшие 2 календарных года, а также меры, принятые или запланированные на государственном уровне для увеличения энергии, полученной из возобновляемых источников, предусматривающие ориентировочный показатель, установленный пунктом 2 приложения I к настоящему Закону, в соответствии со статьей 5 этого же Закона;
б) внедрение и функционирование схем поддержки, другие меры, принятые с целью поддержки энергии, полученной из возобновляемых источников, мероприятия, определенные Национальным планом действий по возобновляемой энергии;
в) в случае необходимости – информация о структурированных Правительством Грузии схемах поддержки с учетом того, что применение некоторых видов возобновляемой энергии дает дополнительную выгоду по сравнению с применением других видов энергии, хотя может требовать больших затрат, в частности, применение биотоплива, полученного из отходов, непродовольственных целлюлозных материалов и лигноцеллюлозных материалов;
г) функционирование системы предоставления сертификата происхождения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, отопления и охлаждения, а также мероприятия, осуществляемые для обеспечения надежности указанной системы и против ее фальсификации;
д) прогресс, достигнутый в процессе оценки и улучшения административных процедур, принимаемых с целью устранения регуляционных и нерегуляционных барьеров для развития производства энергии, получаемой из возобновляемых источников;
е) в случае необходимости – меры, принятые для улучшения порядка обеспечения передачи и распределения электроэнергии, полученной из возобновляемых источников, а также правил осуществления и распределения расходов, предусмотренных пунктами 4 и 5 статьи 16 настоящего Закона;
ж) увеличение доступности и использования ресурсов биомассы для энергетических целей;
з) изменения цен на потребительские товары и правил землепользования на территории Грузии, связанных с увеличенным потреблением энергии, получаемой из биомассы, и других видов энергии, получаемой из возобновляемых источников;
и) развитие и доля биотоплива, полученного из отходов, непродовольственных целлюлозных материалов и лигноцеллюлозных материалов;
к) предполагаемое воздействие производства биотоплива и биожидкостей на биоразнообразие, водные ресурсы, качество воды и качество почв на территории стороны Договора об энергетическом объединении;
л) предполагаемое чистое сбережение энергии путем сокращения эмиссии парникового газа при использовании энергии, полученной из возобновляемых источников;
м) предполагаемое избыточное производство по сравнению с ориентировочными показателями энергии, полученной из возобновляемых источников, которая могла быть передана другой стороне Договора об энергетическом объединении, а также предполагаемый потенциал совместных проектов до 2030 года;
н) предполагаемый спрос на энергию, полученную из возобновляемых источников, который до 2030 года помимо национального производства должен удовлетворяться другими средствами;
о) шаги, предпринимаемые для расчета, а также улучшения и перепроверки расчета доли биодеградируемых отходов в составе отходов, используемых для энергопроизводства.
3. При исчислении чистого сбережения энергии путем сокращения эмиссии парникового газа при использовании биотоплива Правительством Грузии для целей отчета, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, могут использоваться типовые величины, определенные правилами исчисления компараторами влияния парниковых газов биотоплива, биожидкостей и их ископаемого топлива в соответствии с настоящим Законом.
4. Правительство Грузии в первом отчете, представляемом Секретариату Энергетического объединения, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, должно указать, планирует ли оно:
а) создать административный орган, ответственный за обработку заявок на авторизацию, сертификацию и лицензирование установок возобновляемой энергии, а также за оказание помощи заявителям;
б) обеспечить автоматическое утверждение заявок на проектирование установок возобновляемой энергии и на получение соответствующего разрешения, если орган, уполномоченный на авторизацию указанных установок, не дает ответа в установленный срок;
в) определить соответствующее географическое местоположение для эксплуатации энергии, полученной из возобновляемых источников, для планирования землепользования и формирования центрального отопления и центрального охлаждения.
5. Правительство Грузии может исправить данные предыдущего отчета в отчете, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи.
Статья 21. Переходные положения
1. До полного восстановления юрисдикции Грузии на оккупированных территориях Грузии произведенная или (и) потребленная на указанных территориях энергия, полученная из возобновляемых и невозобновляемых (ископаемых) источников, не учитывается для целей настоящего Закона, за исключением электроэнергии, производимой Ингури ГЭС и Варднили ГЭС, поставляемой на территорию Грузии, полностью находящуюся под юрисдикцией Грузии. Для целей настоящего Закона не учитывается также энергия, поставленная на оккупированные территории Грузии при энергодефиците.
2. Действие настоящего Закона не распространяется на соглашения, связанные со строительством, владением или (и) оперированием электростанциями, работающими на возобновляемых источниках, которые были оформлены до вступления в силу подзаконных нормативных актов, предусмотренных подпунктами «в» и «г» пункта 5 настоящей статьи.
3. Если право на строительство, владение или (и) оперирование электростанциями, работающими на возобновляемых источниках, получено в соответствии с правилами, установленными Законом Грузии «О публичном и частном сотрудничестве», и принятыми на его основании подзаконными нормативными актами, могут применяться предусмотренные настоящим Законом схемы поддержки или (и) другие механизмы, в том числе, соглашения о гарантированной закупке электроэнергии, что определяется соответствующим договором, оформленным с Правительством Грузии.
4. До утверждения правил сертификации монтажников оборудования по производству энергии из возобновляемых источников соответствующие отношения регулировать в порядке, существовавшем до утверждения указанных правил.
5. Правительству Грузии по представлению Министерства обеспечить после введения в действие настоящего Закона:
а) в 6-месячный срок – утверждение методологии расчета энергии, получаемой из возобновляемых источников;
б) в 12-месячный срок – утверждение Национального плана действий по возобновляемой энергии;
в) в 12-месячный срок – утверждение схем поддержки производства и использования энергии, получаемой из возобновляемых источников;
г) в 18-месячный срок – утверждение порядка объявления и проведения конкурентного аукциона, поощряющего производство энергии из возобновляемых источников, кроме электроэнергии, производимой электростанциями малой мощности, и порядка предоставления и отмены статуса привилегированного производителя энергии из возобновляемых источников;
д) в 19-месячный срок – утверждение порядка объявления и проведения конкурентного аукциона, поощряющего производство электростанциями малой мощности электроэнергии из возобновляемых источников;
е) в 24-месячный срок – утверждение правил сертификации и установления соответствия биотоплива, биогаза и биожидкостей;
ж) в 24-месячный срок – утверждение правил лицензирования производства биотоплива, биогаза и биожидкостей и правил ценообразования;
з) в 24-месячный срок – установление критериев устойчивости биотоплива и биожидкостей;
и) в 24-месячный срок – утверждение правил расчета компараторами влияния парниковых газов биотоплива, биожидкостей и их ископаемого топлива.
6. Правительству Грузии по представлению уполномоченного органа после введения в действие настоящего Закона обеспечить:
а) в месячный срок – утверждение порядка разработки минимальных требований, гармонизированного с Национальным планом действий по возобновляемой энергии;
б) в месячный срок – утверждение порядка учета энергии, получаемой при помощи тепловых насосов;
в) в 12-месячный срок – принятие подзаконного акта о минимальных требованиях к экологической маркировке тепловых насосов;
г) в 12-месячный срок – утверждение списка квалифицированных монтажников, сертифицированных в соответствии с пунктом 3 статьи 14 настоящего Закона;
д) в 24-месячный срок – утверждение стандартной формы договора на разницу цен, оформляемого с привилегированным производителем энергии из возобновляемых источников, и правил сертификации монтажников оборудования по производству энергии из возобновляемых источников.
7. Национальной комиссии Грузии по регулированию энергетики и водоснабжения обеспечить после введения в действие настоящего Закона:
а) в 24-месячный срок – утверждение порядка выдачи сертификата происхождения электроэнергии, получаемой из возобновляемых источников;
б) в 24-месячный срок – соответствие надлежащих подзаконных актов настоящему Закону.
8. Министерству обеспечить после введения в действие настоящего Закона:
а) в месячный срок – утверждение порядка нормализации учета электроэнергии, вырабатываемой из гидроэнергии и энергии ветра;
б) в 24-месячный срок – утверждение порядка выдачи сертификатов происхождения отопления и охлаждения, получаемых из возобновляемых источников.
Статья 22. Введение Закона в действие
Настоящий Закон ввести в действие по опубликовании.
Президент Грузии Саломе Зурабишвили
Тбилиси
20 декабря 2019 г.
№ 5652-вс
рс
Приложение I
Установленные на 2030 год Национальные общие целевые показатели Грузии, определяющие долю энергии, полученной из возобновляемых источников, в общем конечном потреблении энергии |
||
1. Национальные общие целевые показатели |
||
|
Доля энергии, полученной из возобновляемых источников, в валовом конечном потреблении энергии. 2019 (S2019) |
Национальные общие целевые показатели доли энергии, полученной из возобновляемых источников, в валовом конечном потреблении энергии, 2030 (S2030) |
|
29.5% |
35% |
2. Ориентировочный показатель
|
||
Ориентировочный показатель, предусмотренный пунктом 3 статьи 3 настоящего Закона, должен состоять из следующих долей энергии, получаемой из возобновляемых источников: |
||
S2019 + 0.20 (S2030 – S2019), как средний показатель на 2-летний период (2021-2022); |
||
S2019 + 0.30 (S2030 – S2019), как средний показатель на 2-летний период (2023-2024); |
||
S2019 + 0.45 (S2030 – S2019), как средний показатель на 2-летний период (2025- 2026); |
||
S2019 + 0.65 (S2030 – S2019), как средний показатель на 2-летний период (2027-2028), |
||
где: |
||
S2019 = доля Грузии на 2019 год, приведенная в пункте первом настоящего приложения; |
||
S2030 = доля Грузии на 2030 год, приведенная в пункте первом настоящего приложения. |
||
3. Для достижения Национальных общих целевых показателей, предусмотренных настоящим приложением, и с целью охраны окружающей среды в руководящих правилах государственной помощи должна быть признана необходимость длящегося наличия национальных механизмов поддержки для поощрения источников возобновляемой энергии. |
Приложение II
Содержание энергии в транспортном топливе
|
||
Вид топлива
|
Содержание энергии на елиницу веса топлива (теплотворная способность низшая МДж/кг) |
Содержание энергии на елиницу объема топлива (теплотворная способность низшая МДж/л) |
Биоэтанол (этанол, производимый из биомассы) |
27 |
21 |
Этил-трет-бутиловый эфир (ETBE) (производимый на основе биоэтанола) |
36 (из них 37% получены из возобновляемых источников) |
27 (из них 37% получены из возобновляемых источников) |
Биометанол (метанол, производимый из биомассы, используется в качестве биотоплива) |
20 |
16 |
Метил-трет-бутиловый эфир (MTBE) (производимый на основе биометанола) |
35 (из них 22% получены из возобновляемых источников) |
26 (из них 22% получены из возобновляемых источников) |
Био-диметиловый эфир (DME) (диметилэфир, производимый из биомассы, используется в качестве биотоплива) |
28 |
19 |
Биоэтил-трет-амилэтиловый эфир (TAEE) (производимый на основе биоэтанола) |
38 из них 29% получены из возобновляемых источников |
29 из них 29% получены из возобновляемых источников) |
Биобутанол (бутанол, производимый из биомассы, используется в качестве биотоплива) |
33 |
27
|
Биодизель (метиловый эфир, производимый из растительных или животных масел, используется в качестве биотоплива) |
37 |
33 |
Дизельное топливо Фишера-Тропша (производимый из биомассы синтетический углеводород или смесь синтетических углеводородов) |
44 |
34 |
Гидрированное растительное масло (растительное масло термохимически очищенное с использованием водорода) |
44 |
34 |
Чистое растительное масло (производимое из масличных культур с использованием процедур прессования, отжима или подобных процедур, сырые или рафинированные, но в химическом отношении невидоизмененные масла, сочетающиеся с типами двигателя и удовлетворяющие соответствующим требованиям к эмиссии) |
37 |
34 |
Биогаз (топливный газ, полученный из биомассы или биодеградируемой части отходов биологического происхождения, который может быть очищен до качества природного газа и использоваться в качестве биотоплива, или газ, полученный из древесины) |
50 |
34 |
Бензин |
43
|
32 |
Дизель |
43
|
36 |
დოკუმენტის კომენტარები