გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ

  • Word

დოკუმენტის სტრუქტურა

განმარტებების დათვალიერება

დაკავშირებული დოკუმენტები

დოკუმენტის კომენტარები

დოკუმენტის მონიშვნები

კონსოლიდირებული პუბლიკაციები

14/01/2014 23/06/2011 04/02/2011
უკან დაბრუნება
გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ
დოკუმენტის ნომერი 2
დოკუმენტის მიმღები საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი
მიღების თარიღი 02/02/2011
დოკუმენტის ტიპი საქართველოს მინისტრის ბრძანება
გამოქვეყნების წყარო, თარიღი ვებგვერდი, 040211, 04/02/2011
ძალის დაკარგვის თარიღი 17/01/2014
სარეგისტრაციო კოდი 360160000.22.023.016039
კონსოლიდირებული პუბლიკაციები
  • Word
2
02/02/2011
ვებგვერდი, 040211, 04/02/2011
360160000.22.023.016039
გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ
საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრი
თქვენ უყურებთ დოკუმენტის პირველად სახეს
დოკუმენტის კონსოლიდირებული ვარიანტის ნახვა ფასიანია, აუცილებელია სისტემაში შესვლა და საჭიროების შემთხვევაში დათვალიერების უფლების ყიდვა, გთხოვთ გაიაროთ რეგისტრაცია ან თუ უკვე რეგისტრირებული ხართ, გთხოვთ, შეხვიდეთ სისტემაში
დროებით, ფაილს შესაძლოა გააჩნდეს ვიზუალური ხარვეზი, სრული ვერსიის სანახავად დააჭირეთ ფაილის გადმოწერას

პირველადი სახე (04/02/2011 - 23/06/2011)

საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის

ბრძანება №2

2011 წლის 2 თებერვალი

ქ. თბილისი

გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ

„ გარემოს დაცვის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26 -ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე ” ქვეპუნქტისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 61-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ვბრძანებ:

1. დამტკიცდეს გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) თანდართული მეთოდიკა.

2. ძალადაკარგულად გამოცხადდეს საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის 2006 წლის 5 ივლისის №538 ბრძანება „გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გაანგარიშების მეთოდიკის დამტკიცების შესახებ.”

3. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

 გ . ხაჩიძე

გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის  (გამოანგარიშების) მეთოდიკა

           მუხლი 1. ზოგადი დებულებები

1. წინამდებარე მეთოდიკა შემუშავებულია „გარემოს დაცვის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონის 26 -ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ე “ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

2. მეთოდიკის დანიშნულებაა საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი სამართლებრივი ნორმების დარღვევის შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესის დადგენა, რომელიც ითვალისწინებს ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისა ან/და სამეურნეო საქმიანობის პროცესში გარემოსათვის მიყენებულ ზიანს და იმ შემოსავალს, რომელიც არ მიუღია სახელმწიფოს და რომელსაც იგი მიიღებდა საქართველოს საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული სამართლებრივი ნორმების ჯეროვანი შესრულებისას.

3. მეთოდიკის მოქმედება ვრცელდება რეგულირების ობიექტებზე, რომლებიც საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, მათ შორის, ტერიტორიულ წყლებში, საჰაერო სივრცეში, განსაკუთრებულ ეკონომიკურ ზონასა და კონტინენტურ შელფზე, ახორციელებენ ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობას, ან/და ნებისმიერ სამეწარმეო და სამეურნეო საქმიანობას, რომელიც ზემოქმედებას ახდენს გარემოს მდგომარეობაზე.

4. გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება ) ხორციელდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც უფლებამოსილი ორგანოს მიერ ცნობილი გახდა სამართლებრივი ნორმების დარღვევის შედეგად რეგულირების ობიექტების მიერ განხორციელებული ქმედებით (უმოქმედობით) გარემოზე მიყენებული რეალური ზიანის შესახებ.

5. გარემოსა და მისი ცალკეული კომპონენტების დაბინძურების ხარიხის (დონის) დასადგენად აუცილებელი ლაბორატორიული ანალიზების ხარჯების ანაზღაურება, რომელთა საფუძველზედაც დადასტურდა გარემოსდაცვითი კანონმდებლობის დარღვევა, ხორციელდება იმ რეგულირების ობიექტების მიერ, ვისი მიზეზითაც მოხდა დაბინძურება.

6. გარემოს დაცვის სფეროს დარგობრივი მრავალფეროვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე მეთოდიკა დაყოფილია მუხლებად – გარემოს ცალკეული კომპონენტებისა და დარგების შესაბამისად.

    მუხლი 2. ატმოსფერულ ჰაერზე მავნე ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი  

1. ატმოსფერულ ჰაერზე მავნე ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება ) ხდება ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევისათვის.

2. ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევა არის კანონმდებლობით დადგენილი წესით დამტკიცებული ნორმის (ლიმიტის) გადაჭარბებით გაფრქვევა, რომელიც გამოწვეულია ტექნოლოგიური რეგლამენტის დარღვევით ან ტექნოლოგიური დანადგარების ავარიულ მდგომარეობაში ექსპლუატაციით, რაც განაპირობებს ატმოსფერული ჰაერის მნიშვნელოვან დაბინძურებას.

3. ზენორმული (ზელიმიტური) გაფრქვევა იყოფა სამ ჯგუფად:

ა) საშიშ ზენორმულ (ზელიმიტურ) გაფრქვევად, რომელიც წარმოადგენს ნორმით (ლიმიტით) დადგენილ ოდენობაზე გაფრქვევის 5-ჯერადამდე გადამეტებას;

ბ) ძლიერ საშიშ ზენორმულ (ზელიმიტურ) გაფრქვევად, რომელიც წარმოადგენს ნორმით (ლიმიტით) დადგენილ ოდენობაზე გაფრქვევის 5-დან 10-ჯერადამდე გადაჭარბებას;

გ) უკიდურესად საშიშ ზენორმულ (ზელიმიტურ) გაფრქვევად, რომელიც წარმოადგენს ნორმით (ლიმიტით) დადგენილ ოდენობაზე გაფრქვევის 10-ჯერადზე მეტად გადაჭარბებას.

4. რეგულირების ობიექტს, რომელიც ახორციელებს საქმიანობას კანონმდებლობით დადგენილი ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვევის ნორმების (ლიმიტების) გარეშე, ან ამ ნორმების (ლიმიტების) არსებობის შემთხვევაში ახორციელებს ზენორმულ (ზელიმიტურ) გაფრქვევებს, ზენორმული (ზელიმიტური) გაფრქვევების ხანგრძლივობად ჩაეთვლება დრო ობიექტის შემოწმების დღიდან ბოლო თორმეტი თვის განმავლობაში (ობიექტის თორმეტი თვის და მეტი დროის განმავლობაში მუშაობის შემთხვევაში), ან ობიექტის საქმიანობის დაწყებიდან გამოვლენილი დარღვევის დღემდე.

5. ატმოსფერულ ჰაერზე მავნე ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით:

ა) სადაც:

ა.ა) Y – არის ატმოსფერულ ჰაერზე მავნე ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის რაოდენობა, ლარი;

ა.ბ) n – არის i -ურ მავნე ნივთიერებათა ჯამური რაოდენობა;

ა.გ)Mi  – არის ატმოსფერულ ჰაერში ზელიმიტურად (ზენორმულად) გაფრქვეულ i-ურ მავნე ნივთიერების რაოდენობა, ტონა;

ა.დ) Ni  – არის 1 ტონა i-ურ მავნე ნივთიერების ზელიმიტურ (ზენორმულ) გაფრქვევაზე გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი თანხის რაოდენობა ლარებში (დანართი 1).

6. ატმოსფერულ ჰაერში ზელიმიტურად (ზენორმულად) გაფრქვეულ i -ურ მავნე ნივთიერების რაოდენობა გამო იანგარიშება ფორმულით:

 

Mi =(mi ( ფ ) – mi ( ზ ) ) x ti  x 10-6 .

ა) სადაც:

ა. ა) mi ( ფ )  - არის i - ური მავნე ნივთიერების ფაქტობრივი გაფრქვევის რაოდენობა, გ/ წმ;

ა. ბ) mi( ზ )  - არის i - ური მავნე ნივთიერების ზღვრულად დასაშვები ან დროებით შეთანხმებული გაფრქვევის რაოდენობა, გ/ წმ;

ა. გ) ti  - არის i - ური მავნე ნივთიერების გაფრქვევის ხანგრძლივობა, წმ.

7. i - ური მავნე ნივთიერების ფაქტობრივი გაფრქვევის რაოდენობა გამო იანგარიშება ფორმულით:

mi ( ფ )  = Ci( ფ ) x Vi( ფ )  .

 

ა) სადაც:

ა. ა) Ci( ფ )  – არის i- ური მავნე ნივთიერების ფაქტობრივი კონცენტრაცია, გ/ მ3 ;

ა. ბ) Vi( ფ )  – არის i - ურ მავნე ნივთიერებასთან ერთად გაფრქვეული აირჰაერნარევის ფაქტობრივი ხარჯი ( მოცულობითი სიჩქარე), მ3 / წმ.

8. დაღვრილი ნავთობპროდუქტების აორთქლებისას გაფრქვეულ მავნე ნივთიერებათა ( ნახშირწყალბადები ჯამურად) რაოდენობა Mi გამო იანგარიშება შემდეგნაირად:

ა) +20 0 C- მდე ჰაერის ტემპერატურისას დაღვრილი ნავთობპროდუქტების 6 საათის განმავლობაში აორთქლებისას გაფრქვეულ ნახშირწყალბადთა რაოდენობა შეადგენს 683 გრამს 1 მ2 ნავთობპროდუქტებით დაბინძურებული ფართობიდან, 12 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 1076 გ/ მ2 , 18 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 1331 გ/ მ2 , 24 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 1510 გ/ მ2 , 36 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 1746 გ/ მ2 , 36 საათზე მეტი დროის განმავლობაში აორთქლებისას – 2068 გ/ მ2 ;

ბ) +20 0 C და ზევით ჰაერის ტემპერატურისას დაღვრილი ნავთობპროდუქტების 6 საათის განმავლობაში აორთქლებისას გაფრქვეულ ნახშირწყალბადთა რაოდენობა შეადგენს 1552 გრამს 1 მ2 ნავთობპროდუქტებით დაბინძურებული ფართობიდან, 12 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 1926 გ/ მ2 , 18 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 2094 გ/ მ2 , 24 საათის განმავლობაში აორთქლებისას – 2189 გ/ მ2 , 24 საათზე მეტი დროის განმავლობაში აორთქლებისას – 2291 გ/ მ2 .

9. ნავთობპროდუქტების თავისუფალი წვისას გაფრქვეული მავნე ნივთიერებათა მასა გამო იანგარიშება ფორმულით:

Mi =Ki    Kj   Q.

ა) სადაც:

ა. ა) Mi  – არის გაფრქვეული i- ური მავნე ნივთიერების მასა, კგ;

ა. ბ) Ki  – არის გაფრქვეული i- ური მავნე ნივთიერების გაფრქვევის ხვედრითი კოეფიციენტი, კგ/ კგ ( დანართი 2);

ა. გ) Kj  – არის გაფრქვეული j- ური ნავთობპროდუქტის წვის სისრულის კოეფიციენტი ( წყლის ზედაპირზე წვისას Kj =0,9, ხმელეთზე წვისას Kj =1 );

ა. დ) Q – არის დამწვარი ნავთობპროდუქტის მასა, კგ.

10. მავნე ნივთიერებათა ფაქტობრივი გაფრქვევების რაოდენობა დგინდება ინსტრუმენტული ან საანგარიშო მეთოდების გამოყენებით. საწარმოდან ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვევების ფაქტობრივი რაოდენობის დადგენა ხორციელდება გაფრქვევების ფაქტობრივი რაოდენობის განსაზღვრის ინსტრუმენტული მეთოდის საფუძველზე სპეციალური გამზომ- საკონტროლო აპარატურის გამოყენებით, ხოლო გაფრქვევების ფაქტობრივი რაოდენობის განსაზღვრის საანგარიშო მეთოდის საფუძველია საწარმოდან ტექნოლოგიური პროცესების მიხედვით ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვევების ფაქტობრივი რაოდენობის დადგენა საანგარიშო მეთოდიკის გამოყენებით.

11. ატმოსფერულ ჰაერში მავნე ნივთიერებათა ზენორმული ( ზელიმიტური) გაფრქვევების შედეგად გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი თანხების ოდენობა გამო იანგარიშება ამ მეთოდიკის დანართი 1- ის შესაბამისად.

12. გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი დგება უკიდურესად საშიში ზენორმული ( ზელიმიტური) გაფრქვევის შემთხვევაში.

    მუხლი 3. მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. სასოფლო- სამეურნეო სავარგულების დაბინძურებით გამოწვეული გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის ( გამოანგარიშების) საფუძველს წარმოადგენს სასოფლო- სამეურნეო ბრუნვიდან ამოღებული სავარგულების სანაცვლო ახალი მიწების ათვისების საბაზისო ნორმატივი - N, რომელიც რეგლამენტირებულია “ სასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწის არასასოფლო- სამეურნეო მიზნით გამოყოფისას სანაცვლო მიწის ათვისების ღირებულებისა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ” საქართველოს კანონით.

2. ქალაქებსა და მჭიდროდ დასახლებულ პუნქტებში არასასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის ( გამოანგარიშების) დროს ამ მუხლის მე-5 პუნქტში მოყვანილ ფორმულა (1)- ში N - ის მნიშვნელობად აიღება 14286 ლარი, ხოლო სხვა არასასოფლო- სამეურნეო დანიშნულების მიწების დაბინძურების შემთხვევაში საბაზისო ნორმატივად აიღება 2857,2 ლარი.

3. მიწებზე დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჯამური ზემოქმედების დროს გამოიყენება ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი - E. დაცული ტერიტორიის მიწების დაბინძურების შემთხვევაში კოეფიციენტი ტოლია 2- ის, ხოლო ქალაქებისა და დასახლებული პუნქტებისათვის - 1,5- ის.

4. იმ შემთხვევაში, თუ მიწების დაბინძურება გამოწვეულია ერთზე მეტი საშიში ნივთიერებით, ზიანის დაანგარიშება ხდება იმ საშიში ნივთიერების მიხედვით, რომლის დაბინძურების დონის მაჩვენებელი ყველაზე მაღალია ( დანართი 4).

5. მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულის მიხედვით:

V = N x S x E x K x H x A (1)

ა) სადაც:

ა.ა) V – არის გარემოზე მიყენებული ზიანის ოდენობა, ლარებში;

ა.ბ) N – არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებით გამოყოფილი სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებისა და სხვა მიწების ნაცვლად ახალი მიწების ათვისების ღირებულების საბაზისო ნორმატივი, ლარებში (დანართი 3);

ა.გ) S – დაბინძურებული მიწის ფართობი ჰა;

ა.დ) E – ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი (დანართი 6);

ა.ე) K – მიწის დაბინძურების დონეზე (ხარისხზე) დამოკიდებული გადასაყვანი კოეფიციენტი, რომელიც გამო იანგარიშება ლაბორატორიული ანალიზისა და დანართი 4-ის მიხედვით.

ა.ვ) H – ნიადაგის დაბინძურების სიღრმის მიხედვით გადასაყვანი კოეფიციენტი (დანართი 5);

ა.ზ) A – დაბინძურებული მიწის აღდგენის პერიოდის (დროის) ხანგრძლივობაზე დამოკიდებულების გადასაანგარიშებელი კოეფიციენტი (დანართი 7).

6. იმ შემთხვევაში, თუ მიწის დამაბინძურებელი ნივთიერებები არ არის შეტანილი დანართ 3-ში, ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტში მოყვანილ ფორმულა (1)-ით, ხოლო K-ს მნიშვნელობად აიღება ამავე დანართის მიხედვით L-კოეფიციენტი, რომლის მნიშვნელობა გამო იანგარიშება ფორმულა (2)-ით:

 

 

 

 

L      =

Cფაქტობრივი

(2)

 

Cფონური

 

 

ა) სადაც:

ა.ა) Cფაქტობრივი  – არის დამაბინძურებელი ნივთიერების ფაქტობრივი შემცველობა ნიადაგში;

ა.ბ) Cფონური   – დამაბინძურებელი ნივთიერების ფონური შემცველობა ნიადაგში.

7. მიწაში დამაბინძურებელი ნივთიერებების ფონური შემცველობის ქვეშ იგულისხმება მათი შემცველობა მიმდებარე ტერიტორიაზე, რომელიც არ განიცდის ტექნოგენურ დატვირთვას.

8. ნარჩენებით მიწების დაბინძურებისას გარემოზე მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ფორმულით:

V= Gx M x E x A x 25 (3)

 

ა) სადაც:

ა.ა) G – არის 1 ტონა (მ3) ნარჩენით მიწის დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ნორმატივი, ლარებში (დანართი 8);

ა.ბ) M – ნარჩენის რაოდენობა, ტონა (მ3);

ა.გ) E – ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი (დანართი 6);

ა.დ)A – დაბინძურებული მიწის აღდგენის პერიოდის (დროის) ხანგრძლივობაზე დამოკიდებულების გადასაანგარიშებელი კოეფიციენტი (დანართი 7);

ა.ე) 25 – გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ასამაღლებელი კოეფიციენტი.

9. მიწების დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ათი ათასი (10 000) ლარითა და მის ზევით.

    მუხლი 4. მიწების დეგრადაციის შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. მიწების დეგრადაციის ხარისხის შესაფასებლად გამოიყენება ინდიკატური მაჩვენებლები დანართი 9-ი ს შესაბამისად.

2. ნიადაგების დეგრადაციის თითოეულ ინდიკატური მაჩვენებელი ხასიათდება ხუთი ხარისხით:

ა) 0 – არადეგრადირებული (დაურღვეველი);

ბ) 1 – სუსტად დეგრადირებული;

გ) 2 – საშუალოდ დეგრადირებული;

დ) 3 – ძლიერად დეგრადირებული;

ე) 4 – ძალზე ძლიერად დეგრადირებული (დარღვეული).

3. თუ არსებობს ნიადაგის დეგრადაციის ხარისხის შეფასების ორი ან მეტი განსხვავებული ინდიკატური მაჩვენებელი, მაშინ აიღება ის მაჩვენებელი, რომლის დეგრადაციის ხარისხი უფრო მაღალია.

4. მიწების დეგრადაციით გამოწვეული გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) საფუძველს წარმოადგენს სასოფლო-სამეურნეო ბრუნვიდან ამოღებული დეგრადირებული სავარგულების სანაცვლო ახალი მიწების ათვისების საბაზისო ნორმატივი N, რომელიც რეგლამენტირებულია “სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის არასასოფლო-სამეურნეო მიზნით გამოყოფისას სანაცვლო მიწის ათვისების ღირებულებისა და მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ” საქართველოს კანონით.

5. მიწების დეგრადაციის ხარისხის ცვლილებების გათვალისწინებით ზიანის რაოდენობის განსაზღვრისათვის გამოიყენება გადასაყვანი D კოეფიციენტი.

6. დაცული ტერიტორიის, ისტორიულ-კულტურული დანიშნულების, რეკრეაციული დანიშნულების მიწების ფარგლებში დეგრადაციის შემთხვევაში დეგრადაციის ხარისხის ცვლილებების გადასაყვანი კოეფიციენტის (D) ნაცვლად დგინდება შემდეგი მნიშვნელობები:

ა) ნაკრძალების მიწების დეგრადაციის შემთხვევაში – 3,0;

ბ) სხვა დაცული ტერიტორიის მიწების დეგრადაციის შემთხვევაში – 2,5;

გ)ისტორიულ-კულტურული დანიშნულების მიწის დეგრადაციის შემთხვევაში – 2,0;

დ) რეკრეაციული დანიშნულების მიწის დეგრადაციის შემთხვევაში – 1,5;

ე) სხვა მიწების დეგრადაციის შემთხვევაში – 1,0.

7. ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი (E) შემოღებულია მიწების დეგრადაციით ეკოლოგიურ მდგომარეობაზე ჯამური ზემოქმედების აღრიცხვისათვის.

8. სასოფლო-სამეურნეო მიწების აღდგენის დრო დგინდება მიწათმოწყობის პროექტით და ფორმულაში შეიყვანება გადაანგარიშების კოეფიციენტი (A), რომელიც განსაზღვრავს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნიადაგის აღდგენის პერიოდს.

9. დეგრადირებული მიწების ყოველი კონტურისათვის ზიანის რაოდენობა განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით:

VY=NN xS x D x E x A

 

ა) სადაც:

ა.ა) VY– არის მიწების დეგრადაციის შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანის ოდენობა, ლარებში;

ა.ბ) N – სასოფლო-სამეურნეო ბრუნვიდან ამოღებული სავარგულების სანაცვლო ახალი მიწების ათვისების საბაზისო ნორმატივი, ლარებში (დანართი 3);

ა.გ) S – დეგრადირებული ნიადაგების ფართობი (ჰა);

ა.დ) D – მიწების დეგრადაციის ხარისხზე დამოკიდებული კოეფიციენტი (დანართი 9);

ა.ე) E – ტერიტორიის ეკოლოგიური კოეფიციენტი (დანართი 6);

ა.ვ) A – მიწის აღდგენის პერიოდის (დროის) ხანგრძლივობაზე დამოკიდებულების გადასაანგარიშებელი კოეფიციენტი (დანართი 7);

10. მიწების დეგრადაციის შედეგად გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ათი ათასი (10 000) ლარითა და მის ზევით. 

 მუხლი 5. ტყის რესურსებზე უკანონო ქმედებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. სახელმწიფო ტყის ფონდის მცენარეული რესურსებისათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ამ მეთოდიკის დანართი 10- ის მიხედვით.

2. ზეზე მდგომი ხის უკანონოდ მოჭრის შედეგად მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ყველა სანიხრე თანრიგში ხდება პირველი სანიხრე თანრიგით.

3. დაცული ტერიტორიების კატეგორიებზე უკანონო ქმედების შედეგად გამოწვეული ზიანის ოდენობის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება დანართ 10-ში მოცემული თანხის ორმაგი ოდენობით.

4. იმ შემთხვევაში, თუ შეუძლებელია უკანონო ტყითმოსარგებლისაგან უკანონოდ მოპოვებული მერქნის ჩამორთმევა, და როცა ამ მერქნის რაოდენობა (მოცულობა) ცნობილია, განსაზღვრულ (გამოანგარიშებულ) ზიანის თანხას ემატება ზეზეური ხის გადასახდელი ნიხრის ერთმაგი ოდენობა.

5. იმ შემთხვევაში, თუ უკანონოდ მოპოვებული (მოჭრილი) ხე-ტყე სამართალდარღვევის ადგილიდან წაღებულია და შეუძლებელია ხის ტაქსაციური დიამეტრის დადგენა, მაშინ ტაქსაციური დიამეტრის დასადგენად გამოიყენება ფესვის ყელის და ტაქსაციური დიამეტრის ურთიერთდამოკიდებულების გამოსახულება, რომელიც განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შესაბამისი ცხრილებით ან ფორმულით. ანალოგიურად, თუ უკანონოდ მოპოვებული (მოჭრილი) ხე-ტყე წაღებულია, მისი კატეგორიის დადგენა (სამასალე, საშეშე) ხდება ჯირკის მდგომარეობიდან გამომდინარე: – საშეშედ ჩაითვლება მერქანი, ჯირკის გადანაჭერზე ხმობის ან ფაუტიანობის ნიშნების არსებობისას, სხვა შემთხვევაში მერქანი ჩაითვლება სამასალედ.

6. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილ სახეობებზე უკანონო ქმედებების შედეგად გამოწვეული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ამ მეთოდიკით დადგენილი მაჩვენებლის ორმაგი ოდენობით.

7. გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ათასი (1000) ლარით და ზევით.

    მუხლი 6. საქართველოს დედაქალაქში, სხვა ქალაქებში, მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციულ ცენტრებსა და დაბებში არსებული მწვანე ნარგავების დაზიანებით, მოჭრით ან განადგურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. მწვანე ნარგავის სახეობისა და დიამეტრის მიხედვით განისაზღვრება მისი აღდგენითი ღირებულება ლარებში.

2. დიამეტრი იზომება მიწის ზედაპირიდან 10 სმ-ის სიმაღლეზე.

3. I ჯგუფს განეკუთვნება: მუხა – ყველა სახეობის, ცხენისწაბლი, იფანი, ცაცხვი, ძელქვა, ნეკერჩხალი (გარდა იფან-ფოთოლასი), აბრეშუმა აკაცია, სოფორი, მაკლურა, მაგნოლია – ყველა სახეობის, ევკომია, პალმა, კაკალი, კეთილშობილი დაფნა, წაბლი, წიფელი, საკმლის ხე, ჩვეულებრივი და კოლხური ჯონჯოლი, ქართული თხილი, შიშველი აკაკი, თუთა – ყველა სახეობის, თელა – ყველა სახეობის, ქაცვი – აღდგენითი ღირებულება განისაზღვრება დანართი 11-ის შესაბამისად.

4. II ჯგუფს განეკუთვნება: ჭადარი, ნეკერჩხალი (იფან-ფოთოლა), რცხილა, ჯაგრხცილა, აკაცია, გლედიჩია, არდავანი, არყის ხე, საპნის ხე, კატაპლა, კუნელი, ვერხვი – ყველა სახეობის, მურყანი, ტირიფი, ნუში, ალვის ხე – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 11-ის შესაბამისად;

 5. III ჯგუფს განეკუთვნება: უთხოვარი, კედარი – ყველა სახეობის, ფიჭვი –ყველა სახეობის, კვიპაროსი – ყველა სახეობის, ცრუცუგა, სოჭი, ნაძვი – ყველა სახეობის, კრიპტომერია, სექვოია – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 11-ის შესაბამისად;

 6. IV ჯგუფს განეკუთვნება: მსხალი, ვაშლი, ბალი, ატამი, გარგარი, ალუბალი, ქლიავი, ლეღვი, შინდი, ტყემალი, ხურმა – ყველა სახეობის, ნუში, კვრინჩხი, ზღმარტლი – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 11-ის შესაბამისად;

7. V ჯგუფს განეკუთვნება: ღვია, ტუია, წყავი, ჭყორი, მაჰონია, მარადმწვანე კოწახური, იუკა დიდებული, ბზა – ყველა სახეობის, ჩიტავაშლა, ვაზი – ყველა სახეობის, იასამანი, შინდანწლა, სურო – ყველა სახეობის, გრაკლა, თრიმლი, ფშატი, ვარდი – ყველა სახეობის, იაპონური კომში, ბროწეული, დეიცია, ბუდლეია, ხე-ტუხტი, გლიცინია, ამპელოფსისი, პართენოცესუსი, ჩინური ვისტარია, ირმის რქა, ბიოტა, კვიდო – ყველა სახეობის, ოქროწვიმა, კურდღლის ცოცხი და სხვა – აღდგენითი ღირებულებები განისაზღვრება დანართი 11-ის შესაბამისად.

8. ქ. თბილისის საზღვრებად ითვლება თბილისის პერსპექტიული განვითარების მოქმედი გენერალური გეგმის შესაბამისად დადგენილი საზღვრები; მიმდებარე ტერიტორიად ითვლება ქ. თბილისისათვის – ადმინისტრაციული საზღვრიდან 7-კილომეტრიანი ზოლი, ქალაქებისათვის: ბათუმი, სოხუმი, ქუთაისი, რუსთავი, ფოთი, გორი, თელავი – 5-კილომეტრიანი ზოლი, ხოლო სხვა დასახლებული პუნქტებისათვის – 3-კილომეტრიანი ზოლი.

9. საქართველოს ქალაქებსა და მუნიციპალიტეტების ადმინისტრაციული ცენტრების საზღვრებში და მათ მიმდებარე ტერიტორიებზე არსებული მწვანე ნარგავები მათი ადგილმდებარეობის მნიშვნელობიდან გამომდინარე იყოფა სამ კატეგორიად.

ა) პირველ კატეგორიას განეკუთვნება:

ა.ა) ბაღების, პარკების და სკვერების ნარგავები;

ა.ბ) ქალაქის ან მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრის ისტორიულ ნაწილში არსებული ნარგავები;

ა.გ) პროსპექტების, გზატკეცილების, ცალკეული მაგისტრალებისა და ქუჩების ნარგავები;

ა.დ) ნარგავები, რომლებსაც განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვთ როგორც ნიადაგდამცავებსა და წყალმარეგულირებლებს.

ბ) მეორე კატეგორიას განეკუთვნება საბავშო ბაღების, სკოლების, საავადმყოფოების და ფაბრიკა-ქარხნების ტერიტორიებზე არსებული სპეციალური დანიშნულებისა და შეზღუდული სარგებლობის ნარგავები.

გ) მესამე კატეგორიას განეკუთვნება ნარგავები, რომლებიც არ შედიან პირველ და მეორე კატეგორიებში.

10. პირველი, მეორე და მესამე კატეგორიების მიხედვით დგინდება შესაბამისი შემასწორებელი კოეფიციენტები 2, 1,5 და 1, რომლებზეც მრავლდება აღდგენითი ღირებულების თანხის ორმაგი ოდენობა და გამოითვლება მწვანე ნარგავების დაზიანების, მოჭრის, განადგურებისა და ამოძირკვის შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ოდენობა.

11. წიწვოვან სახეობათა ხე-მცენარეების ისეთი დაზიანების შემთხვევაში, რომელიც აქვეითებს მათ დეკორატიულ ღირებულებას და იწვევს ხე-მცენარეების შემდგომი ზრდის შეჩერებას, ზიანის ოდენობა შეესაბამება აღდგენითი ღირებულების თანხის 50%-ს.

12. ქ. თბილისში და მისი საზღვრებიდან შვიდკილომეტრიან ზოლში კერძო საკუთრებაში არსებულ მიწის ფართობზე ხე-მცენარეების (გარდა ხილ-კენკროვანი სახეობებისა) უნებართვო განადგურების შემთხვევაში ზიანის ოდენობა განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) აღდგენითი ღირებულების თანხის მესამე კატეგორიისათვის დაწესებულ შემასწორებელ კოეფიციენტზე გამრავლებით.

  13. გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ათასი (1000) ლარით და ზევით.

    მუხლი 7. თევზის მარაგსა და სხვა ჰიდრობიონტებზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების მოპოვებით გამოწვეული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ფორმულით:

N1 = N2 XP

ა) სადაც:

ა.ა) N1  – არის უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების მოპოვებით გამოწვეული ზიანი ლარებში;

ა.ბ) N2  – უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების მოპოვებით მიყენებული ზიანის ოდენობა ერთ კილოგრამზე, ლარებში (დანართი 12-ის მიხედვით);

ა.გ) P – მოპოვებული რესურსის რაოდენობა, კილოგრამებში;

ბ) გამო ანგარიშება ყველა სახეობაზე, რომლებიც ფაქტიურად არის მოპოვებული, ხდება ცალ-ცალკე და შემდეგ იკრიბება.

     2. მავნე ზემოქმედების შედეგად შთამომავლობის დანაკარგით გამოწვეული მოსალოდნელი ზიანის ოდენობა განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით:

ა) სადაც,

ა.ა) – შთამომავლობის დანაკარგით გამოწვეული მოსალოდნელი ზიანი ლარებში;

 – უკანონოდ მოპოვებული და/ან დაღუპული თევზის რაოდენობა ცალებში;

 – ქვირითობის საშუალო ნაყოფიერება თითეული სახეობისათვის;

 – ქვირითისაგან მიღებული თევზის კვლავწარმოების კოეფიციენტი %-ში;

 – მწარმოებლის საშუალო წონა, კგ-ში;

 – პოპულაციაში მდედრი ინდივიდების სტატისტიკური წილი, %;

 – ქვირითობის ჯერადობა სიცოცხლის განმავლობაში;

 – ერთი კგ. თევზის ბუნებრივი რესურსის მოსაკრებელი, ლარებში;

ბ) ფორმულა შემდგომში გამოიყენება უკანონო თევზჭერით და სხვა ჰიდრობიონტების მოპოვებით მიყენებული ზიანის ოდენობის გასაანგარიშებლად იმ სახეობებზე, რომლებიც არ არის დაფიქსირებული დანართ 12-ში .

3. მავნე ზემოქმედება წყალმცენარეებზე განი საზღვრება (გამოი ანგარიშება ) შემდეგი ფორმულით:

N3 = pz

 

ა) სადაც:

ა.ა) N3  – მცენარეების დაღუპვით გამოწვეული ზიანი, ლარებში;

ა.ბ) p– დაღუპული მცენარეების ბიომასა, კგ-ში;

ა.გ) z – 1 კგ მცენარეთა ბიომასის ღირებულება ლარებში ( გამოი ანგარიშების დროისათვის).

4. წყალამღებ მოწყობილობაში მოხვედრილი თევზების საერთო რაოდენობა საანგარიშო პერიოდში, განი საზღვრება (გამოი ანგარიშება ) შემდეგი ფორმულით:

 

 

ა) სადაც:

ა.ა) K – დროის გარკვეულ მონაკვეთში არხში მოხვედრილი თევზის რაოდენობა, ცალობით;

ა.ბ) Sk – არხის ფართობი განივ კვეთაში, მ2;

ა.გ) Sl   – “მახე-ბადის” სარკმლის ფართობი, მ2;

ა.დ) n – “მახე-ბადეში” მოხვედრილი თევზების რაოდენობა, ცალობით, დროის ერთეულში;

ა.ე) M – ფაქტორის მოქმედების ხანგრძლივობა, დროის ერთეულში.

ბ) არხის ფართობი განივ კვეთაში გამო იანგარიშება ფორმულით: Sk =  სადაც,  მილის დიამეტრია,  კონსტანტა = 3,14. წყლის სამკუთხედი დინებისას Sk =Lh, სადაც  წყლის დინების სიგანეა, - მისი სიღრმე.

გ) ტრაპეციული წყლის დინებისას . სადაც,  და  წყლის დინების სიგანეა ფსკერისაკენ და ზედაპირისკენ,  მისი სიღრმე.

დ) თუ გვხვდება წყლის დინების რთული ფორმა, მაშინ ცოცხალი დინების ფართობის განსაზღვრისათვის აუცილებელია ჰიდროლოგიური კვეთით გადაღების ჩატარება.

5. თევზებისათვის, უხერხემლოებისათვის, აგრეთვე წყლის მცენარეებისათვის აღწარმოების პირობების გაუარესებით გამოწვეული მავნე ზემოქმედება გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით:

A = S (B- B1 )Z

 

ა) სადაც:

ა.ა) A – აღწარმოების პირობების გაუარესებით გამოწვეული ზემოქმედება;

ა.ბ) S – ფართობი, რომელზედაც მოქმედებს არახელსაყრელი ფაქტორი;

ა.გ) B – მოცემული ფართობის ბიოპროდუქტიულობა ზემოქმედების შედეგად პირობების გაუარესებამდე (კგ/ჰა);

ა.დ) B1   – მოცემული ფართობის ბიოპროდუქტიულობა პირობების გაუარესების შემდეგ, (კგ/ჰა);

ა.ე) Z – სახეობის, ან ბიომასის ერთი კგ-ის ღირებულება, ლარებში;

6. თევზებსა და სხვა ჰიდრობიონტებზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) ფორმულებში რესურსის ღირებულებად გამოიყენება “ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ” საქართველოს კანონით (29.12.04წ. N946-რს) დადგენილი რესურსის მოსაკრებლის 100-მაგი ოდენობა.

7. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილ სახეობებზე ზიანის თანხა ხუთმაგდება.

8. გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ორი ათასი (2000) ლარით და ზევით.

მუხლი 8. ცხოველთა სამყაროს ობიექტების უკანონოდ მოპოვებით გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

  1. ცხოველთა სამყაროს ობიექტების უკანონოდ მოპოვებით გარემოზე მიყენებული ზიანი განი საზღვრება (გამოიანგარიშება ) დანართი 13-ის მიხედვით.

 2. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილ სახეობებზე ზიანის თანხა ხუთმაგდება.

 3. გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება ორი ათასი (2000) ლარით და ზევით.

 მუხლი 9. წიაღით სარგებლობისას გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. ყველა სახეობის სასარგებლო წიაღისეულის უკანონო მოპოვებით მიყენებული ზიანის განსაზღვრისას (გამოანგარიშებისას ) მოპოვებული კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის ერთეულის ღირებულება განისაზღვრება “ბუნებრივი რესურსებით სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტისა და ამავე კანონის მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე წიაღის უბნისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად წიაღით სარგებლობისათვის მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტის (C=5) გათვალისწინებით.
       2. წიაღით სარგებლობისას საქართველოს საკანონმდებლო ნორმების დარღვევის შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანი შეიძლება გამოწვეულ იქნეს ყველა სახეობის სასარგებლო წიაღისეულით და მიწისქვეშა სიცარიელეებით (სივრცით) ულიცენზიოდ სარგებლობით და ლიცენზიის პირობების დარღვევით.

3. წიაღით უკანონოდ სარგებლობისას გარემოსათვის მიყენებული მნიშვნელოვანი ზიანი განისაზღვრება 1500 (ათას ხუთასი) ლარითა და მის ზევით.

4. წიაღის უბანზე წიაღით სარგებლობის სამართლებრივი ნორმების დარღვევის, ასევე ბუნებრივი ან ტექნოგენური ფაქტორების ზემოქმედებით გამოწვეული სტიქიური უბედურებების შედეგად სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებზე და გამოვლინებებზე შეუქცევადი ბუნებრივი პროცესების განვითარების შემთხვევაში, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლების დაშრეტა ან/და სხვა სასარგებლო წიაღისეულის საბადოების და გამოვლინებების გაუვარგისება (მოსპობა), გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ოდენობის დადგენა ხორციელდება “გარემოზე მიყენებული ზიანის დამდგენი კომისიის მიერ”, რომელიც სპეციალურად იქმნება საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის გადაწყვეტილებით.

5. სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვება ბუნებრივი და ტექნოგენური საბადოების და გამოვლინების უბნებზე ულიცენზიოდ, ან ლიცენზიის პირობებით გათვალისწინებული მარაგების საერთო რაოდენობაზე მეტი მოცულობით მოპოვება წარმოადგენს წიაღით უკანონო სარგებლობას.

6. ლიცენზიის პირობების დარღვევით ყველა ტიპის მყარი სასარგებლო წიაღისეულის უკანონო მოპოვებისას გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) დროს მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული:

ა) ლიცენზიის პირობების დარღვევით განსაზღვრულზე მეტი მყარი სასარ­გებ­ლო წიაღისეულის მოპოვების მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეუ­ლებ­ში;

 ბ) კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში.

7. ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში გარემოზე მიყენებული ზიანი (P მ.წ. ) განი საზღვრება (გამოი ანგარიშება ) შემდეგი ფორმულით:

P მ.წ.  = Q მ.წ.  K 1 C მყ.

 

ა) სადაც:

ა.ა) Q მ.წ.  – არის ლიცენზიის პირობების დარღვევით განსაზღვრულზე მეტი კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში;

ა.ბ) K 1 – არის კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეული სარგებლობი­სათვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში;

ა.გ) Cმყ.  – არის წიაღის უბნისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი (Cმყ. = 5.)

8. კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულით სარგებლობის პრო­ცეს­ში, როგორც მიწისზედა, ასევე მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაო­ების ჩატარების დროს სალიცენზიო პირობების დარღვევისას, სასარგებლო წიაღისეულის დადგენილი მოცულობის დანაკლისის გარდა, შეიძლება ადგილი ჰქონდეს გარემოზე მავნე ზემოქმედებას. ამ შემთხვევაში მიყენებული ზიანის განსაზღვრისას (გამოანგარიშებისას) დადგენილი უნდა იქნეს ზიანის გამომწვევი კონკრეტული მიზეზები, მისი მოცულობა და აღსადგენი ხარჯები.

9. მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობის პროცესში “წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის, სხვა საკანონმდებლო აქტების, სამართლებრივი ნორმების, ტექნიკური რეგლამენტების, ასევე მოქმედი სტანდარტების, სხვა ნორმატიული დოკუმენტების მოთხოვნების დარღვევით გარემოზე მიყენებული ზიანის ტიპიური დამახასიათებელი მაჩვენებლებია:

ა) მიწისზედა და მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების პროცესში ტექნიკური რეგლამენტების, მოქმედი სტანდარტების, ნორმების და წესების მოთხოვნების დარღვევა, რამაც გამოიწვია მყარი სასარგებლო წიაღისეულის ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესება ან გაუვარგისება;

ბ) არამადნეულ ბუნებრივ საბადოებზე, სამშენებლო მასალებზე და კერძოდ ინერტულ მასალებზე მდინარის კალაპოტში სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების სავალდებულო საპროექტო და სალიცენზიო მოთხოვნების დარღვევა, რამაც გამოიწვია მდინარის კალაპოტის და ჰიდროტექნიკური ნაგებობის (კაშხალი, ხიდი, საყრდენი კედელი და ა.შ.) მდგრადობის მოშლა. ასევე, ჭალისზედა ტერასაზე მდინარის კალაპოტიდან 50 მეტრის მანძილზე ინერტული მასალის მოპოვების შედეგად მიწის ფართობისა და ნიადაგის დაბინძურება-გაუვარგისება;

გ) მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარებისას სხვადასხვა დანიშნულების მიწისქვეშა ნაგებობების ლიკვიდაცია.

10. მყარი სასარგებლო წიაღისეულის საბადოებზე წიაღით სარგებლობის პროცესში მე-10 პუნქტში მოყვანილი, სხვა ანალოგიური სალიცენზიო პირობების დარღვევისას გარემოზე მიყენებული ზიანი განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) უნდა იქნეს თითოეულ კონკრეტულ საბადოზე და თითოეული კონკრეტული შემთხვევი­სათ­ვის ცალ-ცალკე, ხოლო მე-10 პუნქტში მოყვანილი გარემოზე მიყენებული ზიანის ტიპური დამახასიათებელი მაჩვენებლების მიხედვით გარემოზე მიყენებული ზიანის განზოგადებული მაჩვენებელი განსაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულებით:

ა) მიწისზედა სამთო მოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

Pგ = Qტ.. K1 Cმ.ყ. +Qს.ტ. +Qმ.ფ. K2 +Qკალ +Qჰ +Qტ.ფ. K3 +Qმ.ზ.ნ.       [2]

ბ) მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

P'გ = Q1ტ.. K1 Cმ.ყ. +Q1ს.ტ. +Qმ.ფ. K2 +Qმ.ქ.ნ. +Qმ.ზ.ნ.       [3]

ა) სადაც:

ა.ა) Pგ  და P'გ  – არის მიწისზედა და მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუ­შა­ო­ე­ბის პროცესში გარემოზე მიყენებული ზიანის ოდენობა ლარებში;

ა.ბ) Qტ  და Q1ტ  – არის მიწისზედა და მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუ­შა­ო­ე­ბის პროცესში ტექნიკური რეგლამენტების, მოქმედი სტანდარტების, ნორმების და წესების დარღვევის შედეგად მყარი სასარგებლო წიაღისეულის ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარე­სების ან გაუვარგისების შედეგად მისი მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში;

ა.გ) K1  – არის კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობი­სათვის “ბუნებრივი რესურსების მოსაკრებლების შესახებ” საქართველოს კანონით დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში;

ა.დ) Cმყ.  – არის წიაღის უბნისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი (Cმყ. = 5.)

ა.ე) Qს.ტ. - Q1ს.ტ.  – სამთომოპოვებითი სამუშაოების პროცესში ტექნიკური რეგლამენტების, მოქმედი სტანდარტების, ნორმებისა და წესების დარღვევის შედეგად წარმოშობილი სტიქიური პროცესებით გარემოზე მიყენებული ზიანი;

ა.ვ) Qმ.ფ.  – არის მიწის მინაკუთვნის ფარგლებში გაუვარგისებული მიწის ფართობი, მ 2 ;

ა.ზ) K2  – არის გაუვარგისებული მიწის ფართობის ერთეულის რეკუ­ლ­ტი­ვაციის ხარჯები, ლარებში;

ა.თ) Qკალ  – არის მდინარის კალაპოტის მდგრადობის აღსადგენი ხარჯები, ლა­რებში;

ა.ი) Qჰ  – არის მდინარეზე არსებული კონკრეტული ჰიდროტექნიკური ნაგე­ბო­ბის მდგარდობის აღსადგენი ხარჯები, ლარებში;

ა.კ) Qტ.ფ.  – არის მდინარის ჭალისზედა ტერასაზე გაუვარგისებული მიწის ფართობი, მ 2 ;

ა.ლ) K3  – არის მდინარის ჭალისზედა ტერასაზე გაუვარგისებული მიწის ფართბის ერთეულის სარეკულტივაციო ხარჯები, ლარებში;

ა.მ) Qმ.ქ.ნ.  – არის სხვადასხვა დანიშნულების ლიკვიდირებული მიწისქვეშა ნაგებობის ნარჩენი ღირებულება დაზიანების (ლიკვიდაციის) მომენტში, ლარებში;

ა.ნ) Qმ.ზ.ნ.  – არის მიწისზედა და მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების შედეგად წიაღით სარგებლობის ობიექ ტზე ან მიმდებარე ტერიტორიაზე განლაგებული დაზიანებული კონკრეტული შენობების და ნაგებობების აღსადგენი ხარჯები, ლარებში.

11. ზოგადად კონკრეტული მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლო­ბის სალიცენზიო პირობების სრული დარღვევის შედეგად, ანუ განსაზღვ­რულ­ზე მეტი კონკრეტული სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვების და სარგებლობის პროცესში გარემოზე მიყენებული ზიანის შედეგად, გარემოზე მიყენებული სრული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) პირველი და შესაბამისად ცალ-ცალკე მე-2 და მე-3 ფორმულების გაერთიანებით. ამ შემთხვევების დროს გარემოზე მიყენებული სრული ზიანის ფორმულები მიიღებენ შემდეგ სახეს:

ა) მიწისზედა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

Pს.ზ. = Q მ.წ. K1 C მყ. +Qტ. K1 Cმ.ყ. +Qს.ტ. +Qმ.ფ. K2 +Qკალ +Qჰ +Qტ.ფ. K3 +Qმ.ზ.ნ.    [4]

ბ) მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

 P'ს.ზ. = Q1  მ.წ.ქ. K1 C მყ. +Q1ტ. K1 Cმ.ყ. +Q1ს.ტ. +Qმ.ფ. K2 +Qმ.ქ.ნ. +Qმ.ზ.ნ. [5]

ა) სადაც:

 ა.ა) Pს.ზ.  და P'ს.ზ.  – არის მყარი სასარგებლო წიაღისეულის სარგებლობისას ლიცენზიის პირობების სრული დარღვევის შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანი ლარებში ;

ა.ბ) მე-4 და მე-5 ფორმულებში მოყვანილ დანარჩენ მაჩვენებლებს აქვთ იგივე მნიშვნელობა რაც მე-2 და მე-3 ფორმულებში.

12. სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში ლიცენზიის პირობების დარღვევისას მიწისქვეშა წყლების და ნახშირორჟანგის უკანონო მოპოვებას შეიძლება ადგილი ჰქონდეს ლიცენზიის პირობებით განსაზღვრულ მოცულობაზე მეტი ოდენობის მოპოვების დროს. ამ შემთხვევაში, კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის დანაკლისი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში მათი ფაქტობრივი სარგებლობიდან (ხარჯებიდან გამომდინარე - წყლის და ნახშირორჟანგის ხარჯსაზომი ხელსაწყოების მეშვეობით). ზიანი ასევე შეიძლება განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) იქნეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ უკანონოდ მოპოვებული კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის ან ნახშირორჟანგის სასაქონლო პროდუქციის მოცულობით.

13. ზოგადად მიწისქვეშა წყლების და ნახშირორჟანგის უკანონო მოპოვებისას მიღებული ზიანის განსაზღვრისას (გამოანგარიშებისას) , მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული:

ა) სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში ლიცენზიის პირობებით განსაზღვრულ­ზე მეტი კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის მოპოვების მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში;

 ბ)კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის სარგებლობისათ­ვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში.

14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის უკანონო სარგებლობისას გარემოსათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულებით:

Qწყ.ზ.  = Q წყ.  K1წყ    x C წყ.                 [6]

QCO2  = Q CO2  K1CO2 x C CO2               [7]

ა) სადაც:

ა.ა) Qწყ.ზ.  და QCO2  – არის დადგენილ ვადებში ლიცენზიის პირობების დარღვე­ვით განსაზღვრულზე მეტი კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანეგის მოპოვების მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში;


ა.ბ) K1წყ  და K1CO2  – არის კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა „ბუნებრივი რესურსების მოსაკრებლების შესახებ” საქართველოს კანონის შესაბამისად;

ა.გ) Cწყ.  და CCO2  – არის მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის საბადოებისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის და ნახშირორჟანგის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი (Cწყ.  და C CO2  = 5)

15. სპეციალური წყალსარგებლობის ობიექტებზე სალიცენზიო პირობების დარღვევის შედეგად კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის დანაკლისის გარდა შეიძლება ადგილი ჰქონდეს გარემოზე მავნე ზემოქმედებას, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს მიწისქვეშა წყლების დაბინძურება, წყლის დებიტის შემცირება ან დაშრეტა.

16. „წყლის შესახებ“ საქართველოს კანონის, სხვა საკანონმდებლო აქტების სამართლებრივი ნორმების, ტექნიკური რეგლამენტების, ასევე მოქმედი სტანდარტების და სხვა ნორმატიული დოკუმენტების მიხედვით და მათი დარღვევის შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანის და მავნე ზემოქმედების ტიპური დამახასიათებელი მაჩვენებლებია:

ა) სამთო მინაკუთვნის ფარგლებს გარეთ კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის საბადოზე (ან საბადოებზე) ჰიდროგეოლოგიური სამუშაოების წარმოებისას, გეოლოგიური და ტექნოლოგიური ნორმების მოთხოვნების დარღვევის ან სამთო მინაკუთვნის ფარგლებში სავალდებულო საპროექტო მოთხოვნების დარღვევის შედეგად, მოქმედ საექსპლუატაციო ჭაბურღილში (ან ჭაბურღილებში) კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის რაოდენობრივი და ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესება;

ბ) მიწისქვეშა წყლის ობიექტზე მკაცრი სანიტარ იული დაცვის ზონაში სანიტარ იული მაჩვენებლების ნორმების დარღვევა, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლის დაბინძურება;

გ) მდინარის წყალდაცვითი ზოლის ნორმების დარღვევა, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლის დაბინძურება;

დ) ბუნებრივი ან ტექნოგნური ფაქტორების ზემოქმედებით გამოწვეული სტიქიური პროცესები, რამაც გამოიწვია მიწისქვეშა წყლების ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესება;

ე) სავალდებულო საპროექტო დოკუმენტაციის მოთხოვნებისა და „წიაღის შესახებ“ საქართველოს კანონის სამართლებრივი ნორმების მოთხოვნების დარღვევით მდინარის კალაპოტში ინერტული მასალების მოპოვება, რამაც გამოიწვია მდინარის კალაპოტის და ჰიდროტექნიკური ნაგებობის (კაშხალი, საყრდენი კედელი და სხვა) მდგრადობის მოშლა, წყალდაცვითი ზოლის , და შესაბამისად , მიწისქვეშა წყლის დაბინძურება.

17. სპეციალური წყალსარგებლობის ობიექტებზე მე-16 პუნქტში მოყვა­ნი­ლი და სხვა ანალოგიური მაჩვენებლების მიხედვით, გარემოზე და , მათ შორის მიწისქვეშა წყლებზე მიყენებული ზიანი განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) უნდა იქნეს კონკრე­ტულ მიწისქვეშა წყლებზე ცალ-ცალკე. ამ შემთხვევაში , კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის სარგებლობის პროცესის დროს გარემოზე მიყენებულ ზიანს შეიძლება ადგილი ჰქონდეს მე-16 პუნქტში მოყვანილი ზიანის ტიპური დამა­ხა­სიათებელი მაჩვენებლების როგორც ცალკეული, ასევე ყველა შემთხვევების დროს და, გამომდინარე აქედან, გარემოზე მიყენებული ზიანი განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) უნდა იქნეს თითოეული კონკრეტული შემთხვევისათვის ცალ-ცალკე.

18. მე-16 პუნქტში მოყვანილი გარემოზე მიყენებული ზიანის ტიპური დამა­ხა­სიათებელი მაჩვენებლების მიხედვით გარემოზე მიყენებული ზიანის განზო­გა­­დ­­ებული მაჩვენებელი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ქვემოთ მოყვანილი მე-8 ფორმულით:

Pგწყ = Q წყ.  K2წყ x C წყ. +Qსან. K3 +Qზოლ. K4 +Qსტ +Qკალ +Qჰ.      [8]

ა) სადაც:

ა.ა) Pგწყ  – არის სპეციალური წყალსარგებლობის დროს გარემოზე მიყენებული ზიანი, ლარებში;

ა.ბ) Qწყ.  – არის წიაღით სარგებლობის ობიექტზე წარმოების მეთოდების (ტექნიკური რეგლამენტების, მოქმედი სტანდარტების, ნორმების, წესების და სხვა მათთან გათანაბრებული დოკუმენტების) დარღვევის და დადგენილ ვადებში კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის რაოდენობრივი (დებეტის შემცირების ან დაშრეტის) ან ხარისხობრივი პარამეტრების გაუარესების შედეგად შემცირებული ან დაშრეტილი და დაბინძურებული მიწისქვეშა წყლის მოცულობა შესაბამის ზომის ერთეულებში;

ა.გ) K2წყ   – არის კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა ლარებში;

ა.დ) Cწყ. – არის კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის სარგებლობისათვის დადგენილი მოსაკრებლის მაკორექტირებელი კოეფიციენტი (Cწყ.  = 5).

 ა.ე) Qსან  – არის სანიტარული ზონის ფართობი, მ2 ;

 ა.ვ) K3   – არის დანაგვიანებული სანიტარული ზონის ერთეულის აღსადგენი ხარჯები დადგენილი ნორმების მიხედვით, ლარებში;

 ა.ზ) Qზოლ  – არის წყალდაცვითი ზოლის ფართობი, მ2 ;

ა.თ) K4 – არის წყალდაცვითი ზოლის ერთეულის სარეკულტივაციო ხარჯები, ლარებში;

ა.ი) Qსტ  – არის სტიქიური პროცესებით გამოწვეული გარემოზე და , მათ შორის , მიწისქვეშა წყლებზე მიყენებული ზიანის შედეგად დადგენილ ვადებში ტექნიკური რეგლამენტების, მოქმედი სტანდარტების ან სხვა ნორმატიული დიკუმენტების მოთხოვნებით განსაზ­ღვრული მიწისქვეშა წყლების ხარისხობრივი პარამეტრების აღდგენასთან დაკავშირებული ხარჯები ლარებში;

ა.კ) Qკალ  – მდინარის კალაპოტის მდგრადობის აღსადგენი ხარჯები ლარებში;

ა.ლ) Qჰ  – მდინარეზე არსებული ჰიდროტექნიკური ნაგებობის მდგრადობის აღსადგენი ხარჯები, ლარებში.

 19. ზოგადად სპეციალური წყალსარგებლობის ობიექტზე კონკრეტული მიწისქვეშა წყლის სალიცენზიო პირობების სრული დარღვევისას, გარემოზე მიყენებული ზიანი შეიძლება გამოისახოს მე-6 და მე-8 ფორმულების გაერთიანებით, რომელიც მიიღებს შემდეგ ქვემოთ მოყვანილი ფორმულის სახეს:

 Pს.ზ.წყ = Qწყ. K1წყ xCწყ +Qწყ. K2წყ x Cწყ. +Qსან. K3 +Qზოლ. K4 +Qსტ +Qკალ +Qჰ.     [9]

ა) სადაც:

ა.ა) Pს.ზ.წყ  – არის სპეციალური წყალსარგებლობის დროს სალიცენზიო პირობების სრული დარღვევით გარემოზე მიყენებული ზიანი ლარები;

ა.ბ) მე-9 ფორმულაში სხვა დანარჩენ მაჩვენებლებს აქვთ იგივე მნიშვნელობა, რაც მე-6 და მე-8 ფორმულებში.

20. ნახშირორჟანგის საბადოებზე წიაღით სარგებლობის სალიცენზიო პირობების დარღვევის შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანის განზო­გადოე­ბუ­ლი მაჩვენებელი PგCO2  და სალიცენზიო პირობების სრული დარღვევის შედე­გად გარემოზე მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) მე-8 და მე-9 ფორმუ­ლების ანალოგიურად.

21. ბუნებრივი და ტექნოგენური მყარი სასარგებლო წიაღისეულის, მიწის­ქვეშა წყლების და ნახშირორჟანგის საბადოებზე სასარგებლო წიაღისეუ­­ლის თვითნებური მოპოვებისა და საქართველოს საკანონმდებლო აქტების სამართ­ლებრივი ნორმების დარღვევის შედეგად ადგილი ექნება გარემოზე მიყენებულ სრულ ზიანს. ასეთი შემთხვევების დროს, თითოეულ კონკრეტულ საბადოზე უკანონო წია­ღით სარგებლობის შედეგად, გარემოზე მიყენებული სრული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგა­რი­შე­ბა) მე-4, მე-5 და მე-9 ფორმულების ანალოგიურად. ამასთან, გათვალისწინებული უნდა იქნეს უკანონო წიაღით სარგებლობის ვადა და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ის შემოსავლები (გადა­სახ­დელები), რომლებიც სახელმწიფოს არ მიუღია და რომლებსაც იგი მიი­ღებდა წიაღით სარგებლობის ნორმების ჯეროვანი შესრულების შემთხვევაში. ზია­ნის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) დროს მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ასევე კონკრე­ტუ­ლი სასარგებლო წიაღისეულის საბადოს ობიექტზე შესაძლო ტყის არსებობა და მისი განადგურებით გარემოზე მიყენებული ზიანი. ამ მაჩვენებლების გათვალისწინებით სასარგებლო წიაღი­სე­უ­ლის უკანონო სარგებლობისას მე-4,  მე-5 და მე-9 ფორმულები მიიღებენ შემდეგ სახეს:

ა) მიწისზედა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

P'ს.ფ. =Q'მ.წ. K1 Cმყ. +Q'ტ.. K1 Cმ.ყ. +Q'ს.ტ. +Q'მ.ფ. K2 +Q'კალ +Q'ჰ +Q'ტ.ფ. K3 +Q'მ.ზ.ნ. + +Q'ტყ. Kტყ +Q'ს.მ. +Q'წ.მ. +Q'მ.ს. +'Qგ               [10]

ბ) მიწისქვეშა სამთომოპოვებითი სამუშაოების ჩატარების დროს

P''ს.ფ. =Q''მ.წ.ქ. K1 Cმყ. +Q''ტ.. K1 Cმ.ყ. +Q''ს.ტ. +Q''მ.ფ. K2 +Q''მ.ქ.ნ. +Q''მ.ზ.ნ. + +Q''ტყ. Kტყ +Q''ს.მ. +Q''წ.მ. + Q''მ.ს. +''Qგ           [11]

გ) მიწისქვეშა წყლების მოპოვების დროს

P''ს.ფ. =Q'''წყ. K1წყ xCწყ +Q'''წყ. K2წყ xCწყ. +Q'''სან. K3 +Q'''ზოლ. K4 +Q'''სტ +Q'''კალ +Q'''ჰ. + +Q''ტყ Kტყ +Q''ს.გ. +Q''წ.მ. +Q''მ.ს. +''Qგ             [12]

დ) სადაც:

ა.ა) P'ს.ზ. , P'ს.ზ.  და P''ს.ზ . – არის საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევით მყარ სასარგებლო წიაღისეულ საბადოებზე და მიწისქვეშა წყლებ­ზე შესაბამისად მიწისზედა და მიწისქვეშა სამთომოპო­ვე­ბი­თი სამუშაოების ჩატარების და საექსპლუატაციო ჭაბურღილების გაბურღვის შედეგად კონკრეტული მყარი წიაღისეულის და მიწისქვეშა წყლის უკანონო მოპოვების შედეგად გარემოზე მიყენებული ზიანი ლარებში;

ა.ბ) Qტყ  – არის მოჭრილი (განადგურებული) კონკრეტული ტყის მერქნის სახეობა, მ3 ;

ა.გ) Kტყ  – არის კონკრეტული ტყის მერქნის სახეობის ერთი მკვრივი მ3  დადგენილი მოსაკრებლის ოდენობა, ლარებში (“ბუნებრივი რესურსების სარგებლობისათვის მოსაკრებლების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის ცხრილის და მე-8 მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნების მიხედვით);

ა.დ) Q'ს.მ. , Q'ს.მ.  და Q''ს.მ.   – არის კონკრეტული მყარი წიაღისეულის და მიწის­ქვე­შა წყლების სალიცენზიო მოსაკრებელი ლარებში;

ა.ე) Q'წ.მ. , Q'წ.მ.  და Q''წ.მ.   – არის კონკრეტული მყარი წიაღისეულის და მიწის­ქვე­შა წყლების წიაღით სარგებლობის მოსაკრებელი ლარებში;

ა.ვ) Q'მ.ს.. , Q'მ.ს.  და Q''მ.ს.   – არის მყარი სასარგებლო წიაღისეული საბადოების და მიწისქვეშა წყლების საბადოების ობიექტებზე მიწაზე ქონების გადასახადის საბაზისო განაკვეთი ლარებში;

ა.ზ) 'Qგ , 'Qგ  და ''Qგ   – არის სხვა სახელმწიფო გადასახდელები.

ა.თ) მე-10, მე-11 და მე-12 ფორმულებში მოყვანილ დანარჩენ მაჩვენებლებს იგივე მნიშვნელობა აქვთ, რაც მე-4, მე-5 და მე-9 ფორმულებში.

22. ნახშირორჟანგის საბადოებზე ნახშირორჟანგის უკანონო მოპოვები­სათ­ვის გარემოზე მიყენებული სრული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) მე-10, მე-11 და მე-12 ფორმულების ანალოგიურად.

    მუხლი 10. წყლის რესურსების დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. წყლის რესურსების დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებას ზედაპირულ წყლებში:

ა) წყლის რესურსების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია წყლის ობიექტში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა იმ რაოდენობის მუდმივი ჩაშვებით, რომელიც აღემატება მასში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს ;

ბ) წყლის რესურსების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია წყლის ობიექტში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ავარიული ჩაშვებით.

2. ავარიულ ჩაშვებად ითვლება, როდესაც დამაბინძურებელ ნივთიერებათა რაოდენობა 10-ჯერ და მეტად აღემატება წყლის ობიექტში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს, აგრეთვე დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ნებისმიერი რაოდენობის უნებართვო ჩაშვება.

3. გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება ეკისრება იმ რეგულირების ობიექტებს, რომლებიც ახორციელებენ წყალსატევში ჩამდინარე წყლების ჩაშვებას საკუთარი საკანალიზაციო, ან ქალაქების და დასახლებული პუნქტების სანიაღვრე კანალიზაციის სისტემებიდან, აგრეთვე იმ ობიექტებს, რომელთა ტერიტორიიდანაც მოხდა წყალსატევში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვება. კომუნალური კანალიზაციის სისტემებიდან წყლის ობიექტების დაბინძურების შემთხვევებში ზიანის ანაზღაურება ეკისრება შესაბამის საკანალიზაციო მეურნეობის სამსახურებს.

4. არსებულ ეტაპზე გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელ თანხებზე პრეტენზიის წარდგენა წარმოებს წყლის ობიექტებში 42 ძირითადი დამაბინძურებელი ნივთიერების (დანართი 14) ჩაშვებისათვის.

5. ვიზუალური დათვალიერებით ან ინსტრუმენტული გაზომვებით განისაზღვრება წყლის რესურსების დაბინძურების ყოველი შემთხვევა, რომელიც შეიძლება დაფიქსირდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთი ან რამდენიმე ფაქტის გამოვლენით, კერძოდ:

ა) მცურავი საშუალებებიდან, წყალმოსარგებლე ან სხვა ობიექტებიდან და გაზნავთობსადენის სისტემიდან ერთი ან რამდენიმე დამაბინძურებელი ნივთიერების წყლის ობიექტში ჩაშვება;

ბ) წყლის ობიექტების ზედაპირი ნაწილობრივ დაფარულია ნავთობპროდუქტების ან ზეთის შემცველი აფსკით, მასზე ცურავს ნაგავი ან წყლის ზედაპირმა დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვების შედეგად შეიცვალა თავისი პირვანდელი შეფერილობა;

გ) წყლის ობიექტის ნაწილზე დამაბინძურებელ ნივთერებათა კონცენტრაცია აღემატება აღნიშნულ უბანზე ფონური დაბინძურების დონეს;

დ) წყლის ცხოველთა სამყაროს მასობრივი დაღუპვა ან განადგურება.

6. წყლის ობიექტში ავარიულად ან მუდმივად ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა განისაზღვრება დამ აბინძურებელი ობიექტის ტექნოლოგიური მონაცემების, მილსადენებიდან გაჟონილ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მოცულობისა და ხანგრძლივობის, ან კონცენტრირებული ხსნარების, რეაგენტების, ნედლეული პროდუქტებისა და ნარჩენების ავარიული ჩაშვების მოცულობის გამოანგარიშებით. დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა შეიძლება დადგინდეს აგრეთვე შესაბამისი დოკუმენტაციის მიხედვით.

7. ჩამდინარე წყლებთან ერთად ჩაშვებული თითოეული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა როგორც ავარიული, ასევე მუდმივი ჩაშვების შემთხვევაში, განისაზღვრება ფორმულით:

P = Q x (F - D) x t x 10-6 ტონა

 

ა) სადაც:

ა.ა) P – არის ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა, ტონებში;

ა.ბ) Q – ჭარბი რაოდენობის დამაბინძურებელ ნივთიერებათა შემცველი ჩამდინარე წყლების ხარჯი, მ3 /საათში;

ა.გ) F – ჩაშვების პერიოდში ჩამდინარე წყლებში ლაბორატორიული ანალიზით განსაზღვრულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ფაქტობრივი კონცენტრაცია, მგ/ლ;

ა.დ) D – ჩამდინარე წყლებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათაA დასაშვები კონცენტრაცია , თანახმად ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) ნორმატივებისა, მგ/ლ ;

ა.ე) იმ შემთხვევაში, თუ დამაბინძურებელ ობიექტს არ გააჩნია ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებული ნორმატივები, D – დასაშვებ კონცენტრაციის მაჩვენებლად გამოიყენება ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია (ზ.დ.კ.).

ა.ვ) t – დამაბინძურებელი ნივთიერების ჭარბი რაოდენობის შემცველი ჩამდინარე წყლების ჩაშვების ხანგრძლიობა საათებში.

8. დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჭარბი რაოდენობის შემცველი ჩამდინარე წყლების მუდმივი ჩაშვების შედეგად ხანგრძლივი პერიოდის (1 წელი, 2 წელი და ა.შ.) განმავლობაში, გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრისას (გამოანგარიშებისას), დამაბინძურებელი ნივთიერების მასის მაჩვენებლად გამოიყენება სახელმწიფო სტატისტიკური ანგარიშგების ფორმის N04-I-01 მონაცემები, თუ მათი სისწორე დადასტურებულია საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს ორგანოების მიერ.

9. წყლის ობიექტებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ფორმულით:

Y = P A

 

ა) სადაც:

ა.ა) Y – არის გარემოსათვის მიყენებული ზიანის რაოდენობა ლარებში;    

ა.ბ) P – ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა, ტონებში;

ა.გ) A – ერთი ტონა დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების მაჩვენებელი ლარებში, რომელიც თითოეული ნივთიერებისათვის მოცემულია დანართ 14-ში.

    მუხლი 11. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხორციელდება:

ა) ზღვის წყლების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია მასში ხმელეთზე ან ზღვაში განლაგებული სტაციონარული საწარმოო ან სხვა ობიექტებიდან დამაბინძურებელ ნივთიერებათა იმ რაოდენობის მუდმივი ჩაშვებით, რომელიც აღემატება ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს ;

ბ) ზღვის წყლების დაბინძურებისას, რომელიც გამოწვეულია მასში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ავარიული ჩაშვებით როგორც გემებიდან, ისე სტაციონარული საწარმოო ან სხვა ობიექტებიდან.

2. ავარიულ ჩაშვებად ითვლება, როდესაც დამაბინძურებელ ნივთიერებათა რაოდენობა 10-ჯერ და მეტად აღემატება ზღვაში მავნე ნივთერებათა ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზ.დ.ჩ.) დამტკიცებულ ნორმატივებს, აგრეთვე დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ნებისმიერი რაოდენობის უნებართვო ჩაშვება.

3. ეს წესი არ ვრცელდება შავი ზღვის დაბინძურებისაგან დაცვის ბუქარესტის 1992 წლის კონვენციის მე-4 მუხლით გათვალისწინებულ საზღვაო და საჰაერო ხომალდებზე.

4. დამ აბინძურებლის მიერ ზიანის ანაზღაურება ხდება საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება – გარემოს დაცვის ინსპექციის მიერ წარმოდგენილი გარემოზე მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) საფუძველზე.

5. ვიზუალური დათვალიერებით ან ინსტრუმენტული გაზომვებით განისაზღვრება ზღვის წყლების დაბინძურების ყოველი შემთხვევა, რომელიც შეიძლება დაფიქსირდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთი ან რამდენიმე ფაქტის გამოვლენით, კერძოდ:

ა) მცურავი საშუალებებიდან, წყალმოსარგებლე ან სხვა საწარმოო ობიექტებიდან და გაზსადენის ან ნავთობსადენის სისტემიდან ერთი ან რამდენიმე დამაბინძურებელი ნივთიერების ზღვაში ჩაშვება;

ბ) ზღვის ზედაპირი ნაწილობრივ დაფარულია ნავთობპროდუქტების ან ზეთის შემცველი აფსკით, მასზე ცურავს ნაგავი ან ზღვის ზედაპირმა დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვების შედეგად შეიცვალა თავისი პირვანდელი შეფერილობა;

გ) შავი ზღვის მოცემულ აკვატორიაში დამაბინძურებელ ნივთიერებათა კონცენტრაცია აღემატება აღნიშნული აკვატორიის ფონური დაბინძურების დონეს;

დ) ზღვის ცხოველთა სამყაროს მასობრივი დაღუპვა ან განადგურება.

6. შავი ზღვის წყლების დაბინძურების გამო გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება ყველა იმ შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებას საქართველოს შიდა საზღვაო წყლებში, ტერიტორიულ ზღვასა და განსაკუთრებული ეკონომიკური ზონის წყლებში.

7. შავი ზღვის წყლების დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის Aა  და Aმ -ს მნიშვნელობები განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასიდან (P) გამომდინარე შესაბამის დანართებში მოყვანილი მონაცემების მეშვეობით, კერძოდ:

ა) დანართ 15-ში – ნავთობპროდუქტებისათვის;

ბ) დანართ 16-ში – ორგანული ნივთიერებებისათვის (ჟანგბადის ბიოლოგიური მოთხოვნი­ლე­ბის მიხედვით);

გ) დანართ 17-ში – შეწონილი ნაწილაკებისათვის;

დ) დანართ 18-ში – გემების მიერ თხევადი ან მშრალი ტვირთების სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებებისათვის (მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით, დანართი 19).

ე) სადაც Aა  და Aმ  – არიან დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჩაშვებით ზღვის წყლების დაბინძურების გამო გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდეები (ათას ლარებში).

8. დამბინძურებლის მიერ დაბინძურების სალიკვიდაციო სამუშაოების ჩატარების შემთხვევაში წინამდებარე მეთოდიკით განსაზღვრული (გამოანგარიშებული) ზიანის რაოდენობა მცირდება და განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) ფორმულით:

ა) ავარიული ჩაშვების დროს:

Yა = Aა x (1 - /100 x Kშ ) ათას ლარებში

ბ) მუდმივი ჩაშვების დროს:

Yმ = Aმ x (1 - /100 x Kშ ) ათას ლარებში

გ) სადაც:

გ.ა) Yა და  Yმ   - დამაბინძურებელი ნივთიერებებით ზღვის წყლების დაბინძურების გამო გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდეებია, დაბინძურების სალიკვიდაციოდ გატარებულ ღონისძიებათა გათვალისწინებით:

გ.ბ) Aა  და Aმ  – ზიანის სიდიდეებია, რომელთა დაანგარიშება ხდება ამ მუხლის მე-6 პუნქტის მიხედვით;

გ.გ) Kშ  – ზიანის სიდიდის შემცირების მაჩვენებელი კოეფიციენტია, რომელიც დამოკიდებული არის სალიკვიდაციო სამუშაოზე დახარჯულ დროზე (t ჩაშვების დამთავრებიდან დამაბინძურებელი ნივთიერების P მასის აკრეფის დამთავრებამდე) და ისაზღვრება დანართი 20-ის მიხედვით;

დ) P და – აკრეფილი დამაბინძურებელი ნივთიერებათა მასა და პროცენტი დროის (ტ) მონაკვეთში:

 = P x 100/P %”

 

9. სანაპირო ობიექტებიდან შავ ზღვაში ჩაშვებულ დამაბინძურებელ ნივთიერებათა მასა განისაზღვრება:

ა) ზღვაში ავარიულად, ასევე მუდმივად ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერებების მასა განისაზღვრება დამბინძურებელი ობიექტის გამოკვლევისას იმ მონაცემების საფუძველზე, რომლებითაც ხასიათდებიან: ტექნოლოგიური მოცულობებიდან და მილსადენებიდან ჟონვის სიდიდე და ხანგრძლიობა, კონცენტრირებული ხსნარების, რეაგენტების, ნედლეული პროდუქტებისა და ნარჩენების ავარიული ჩაშვება.

ზღვაში ჩაღვრილი ნავთობპროდუქტების მასა შეიძლება განისაზღვროს აფსკის გარე ნიშნებით (დანართი 21), როდესაც ღელვის დროს შეუძლებელია ინსტრუმენტული მეთოდის გამოყენება.

ბ) ჩამდინარე წყლებთან ერთად ჩაშვებული თითოეული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა როგორც ავარიული, ასევე მუდმივი ჩაშვების შემთხვევაში, განისაზღვრება ფორმულით:

P = Q (F - D) X t X 10-6 ტონა

ბ.ა) სადაც:

ბა.ა) P - არის ჩაშვებული დამაბინძურებელი ნივთიერების მასა ტონებში;

ბ.ა.ბ) Q - ჭარბი რაოდენობის დამაბინძურებელ ნივთიერებათა შემცველი ჩამდინარე წყლების ხარჯი, მ3 /საათში;

ბ.ა.გ) F - ჩაშვების პერიოდში ჩამდინარე წყლებში ლაბორატორიული ანალიზით განსაზღვრული დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ფაქტობრივი კონცენტრაცია, მგ/ლ;

ბ.ა.დ) D - ჩამდინარე წყლებში დამაბინძურებელ ნივთიერებათაA დასაშვები კონცენტრაცია თანახმად გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზდჩ) ნორმატივებისა, მგ/ლ.

ბ.ა.ე) იმ შემთხვევაში, თუ დამბინძურებელ ობიექტს არ გააჩნია ზღვრულად დასაშვები ჩაშვების (ზდჩ) დამტკიცებული ნორმატივები, D - დასაშვვები კონცენტრაციის მაჩვენებლად გამოიყენება ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაცია (ზდკ).

ბ.ა.ვ) t - დამაბინძურებელი ნივთიერების ჭარბი რაოდენობის შემცველი ჩამდინარე წყლების ჩაშვების ხანგრძლივობა, სთ.

გ) დამაბინძურებელ ნივთიერებათა ჭარბი რაოდენობის შემცველი ჩამდინარე წყლების მუდმივი ჩაშვების შედეგად ხანგრძლივი პერიოდის (1 წელი, 2 წელი და ა.შ.) განმავლობაში, გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრისას (გამოანგარიშებისას) დამაბინძურებელი ნივთიერების მასის მაჩვენებლად გამოიყენება სახელმწიფო სტატისტიკური ანგარიშგების ფორმა N04-I-01–ის მონაცემები, თუ მათი სისწორე დადასტურებულია საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს მიერ.

10. გემებიდან ზღვაში ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა განისაზღვრება:

ა) გემებზე დაგროვილი სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა შემდეგი ფორმულით:

Q საანგ  = q X n X tXფ 10-3  კუბ. მ.

ა.ა) სადაც:

ა.ა.ა) Q საანგ   – არის სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა (კუბ. მ.), რომელიც უნდა დაგროვდეს გემზე შავი ზღვის დაცვის კონვენციის მოთხოვნების თანახმად;

ა.ა.ბ) q – გემის ტიპის მიხედვით სამეურნეო-ფეკალური წყლების ხარჯი (ლიტრებში), რომელიც არის დადგენილი 1 კაცზე დღე-ღამეში (ლ/დღ.კაცი);

ა.ა.გ) n – გემზე მყოფი ეკიპაჟის წევრთა და მგზავრთა რაოდენობა;

ა.ა.დ) t – განვლილი დროის ხანგრძლივობა (დღე-ღამე) მას შემდეგ, რაც უკანასკნელად მოხდა სამეურნეო-ფეკალური წყლების შემაგროვებელი მოცულობების დაცლა;

ა.ა.ე) პირველი კატეგორიის გემზე სამეურნეო-ფეკალური წყლების დღე-ღამური ხარჯი 1 კაცზე შეადგენს 50 ლიტრს, ხოლო სხვა დანარჩენი კატეგორიის გემებზე 25 ლიტრს, (პირველ კატეგორიას განეკუთვნებიან გემები, რომელთა ნაოსნობის რაიონი არ არის შეზღუდული, ხოლო სიგრძე აღემატება 65 მეტრს, მიუხედავად ეკიპაჟის წევრთა რაოდენობისა).

ბ) გემებიდან ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა გამოიანგარიშება შემდეგნაირად:

Q ჩაშ  = Q საანგ – Q ფაქ კუბ. მ

ბ.ა) სადაც:

ბ.ა.ა) Q საანგ   - სამეურნეო-ფეკალური წყლების საანგარიშო მოცულობა კუბ.მ, რომელიც განისაზღვრება ზემოთ მოყვანილი ფორმულით;

ბ.ა.ბ) Q ფაქ   - სპეციალურ მოცულობაში დაგროვილი სამეურნეო-ფეკალური წყლების ფაქტობრივი მოცულობა კუბ.მ.;

გ) გემებს (მწვანე), რომელთაც გააჩნიათ “მარპოლ-73/78” კონვენციის II, III, IV და V დანართების შესაბამისად მიღებული სერთიფიკატები, უფლება აქვთ მოახდინონ სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვება შავ ზღვაში დადგენილი საერთაშორისო ნორმების შესაბამისად. დაჯარიმებას შეიძლება დაექვემდებაროს მხოლოდ ის გემები, რომელთაც „მარპოლ-73/78” კონვენციის II, III, IV და V დანართების შესაბამისად, დანადგარები გამოსული აქვთ მწყობრიდან, ან თუ ისინი არ შეესაბამებიან კონვენციის მოთხოვნებს. საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების სამინისტროს სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულება – გარემოს დაცვის ინსპექცია ვალდებულია ტექნიკური მდგომარეობის შემოწმებისა და ლაბორატორიული გამოკვლევების საფუძველზე დაამტკიცოს დანადგარის მწყობრიდან გამოსვლის ან კონვენციის მოთხოვნებთან შეუსაბამობის ფაქტი.

11. გემებიდან და სანაპირო ობიექტებიდან ზღვაში ჩაღვრილი ნავთობპროდუქტების მასაA განისაზღვრება (გამოიანგარიშება):

ა) ჩატვირთვა-გადმოტვირთვითი ოპერაციების ჩატარების დროს მილსადენებიდან დაღვრილი ნავთობის მასის (Pნ ) განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება შემდეგი ფორმულით:

Pნ = x Q x t ტონა

ა.ა) გამოანგარიშებისათვის საჭირო საწყისი მონაცემებია:

ა.ა.ა)  - ნავთობის კუთრი წონა, გ/სმ3 ;

ა.ა.ბ) Q - ჩატვირთვის ინტენსიურობა, მ3 /სთ;

ა.ა.გ) t - დრო, რომლის განმავლობაშიც მიმდინარეობდა ნავთობის დაღვრა, სთ.

ბ) ტანკებში (რეზერვუარებში) ნავთობის მოცულობის გაზომვის საშუალებით დაღვრილი ნავთობის მასის (Pნ ) (Pნ ) განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება შემდეგი ფორმულით:

Pნ  =  x (V1  - V2 ) ტონა

ბ.ა) განსაზღვრისათვის (გამოანგარიშებისათვის) საჭირო საწყისი მონაცემებია:

ბ.ა.ა)  - ნავთობის კუთრი წონა, გ/სმ3 ;

ბ.ა.ბ) V1  - ტანკში (რეზერვუარში) ნავთობის მოცულობა დაღვრამდე, მ3 ;

ბ.ა.გ) V2 - ტანკში (რეზერვუარში) ნავთობის მოცულობა დაღვრის შემდეგ, მ3 ;

გ) ნაპირზე გამორიყული ნავთობის მასის (Pნ ) ხდება შემდეგი ფორმულით:

Pნ  = S x h x P1  ტონა

გ.ა) გამოანგარიშებისათვის საჭირო საწყისი მონაცემები:

გ.ა.ა) S - ნავთობით დაბინძურებული ნაპირის ფართობი, მ2 ;

გ.ა.ბ) h - ნიადაგში ნავთობის შეღწევის სიღრმე, მ;

გ.ა.გ) P1 - დაღვრილი ნავთობის მასა (გ), რომელსაც შეიცავს 1 კუბ. სმ დაბინძურებული ნიადაგი (გ/სმ3 ).

გ.ა.დ) ნაპირზე გამორიყული ნავთობის მასა შეიძლება განისაზღვროს ვიზუალურადაც დანართი 22-ის გამოყენებით.

12. გემებიდან ზღვაში გაუწმენდავი სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება შემდეგი ფორმულის გამოყენებით:

Aფეკ.= Qჩაშ  X a ფეკ.

ა) სადაც:

ა.ა) Aფეკ. – არის სამეურნეო-ფეკალური წყლების ზღვაში ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდე (ათას ლარებში).

ა.ბ) Qჩაშ  – არის ზღვაში ჩაშვებული სამეურნეო-ფეკალური წყლების მოცულობა, რომლის განსაზღვრა წარმოებს ამ მუხლის მე-9 პუნქტის მიხედვით.

ა.გ) a ფეკ. – არის ზღვაში 1 კუბ.მ. სამეურნეო-ფეკალური წყლების ჩაშვებით გარემოსა თვის მიყენებული ზიანის სიდიდე, რომელიც შეადგენს 1100 ლარს.

13. ზღვაში თხევადი ან მშრალი მავნე ნივთიერებების ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა ( გამო ანგარიშება) მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით:

ა) ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრა ( გამო ანგარიშება) წარმოებს ჩაშვებულ ნივთიერებათა მასისა და მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით და გემებიდან ზღვის დაბინძურების თავიდან აცილების კონვენცია “მარპოლ-73/78”-ის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.

ბ) ზღვაში ჩაშვებულ მავნე ნივთიერებათა მასა განისაზღვრება ამ პუნქტში მოყვანილი ხერხებით, აგრეთვე სპეციალურად ჩატარებული დაკვირვებების შედეგების მიხედვით.

გ) თხევადი ან მშრალი ტვირთის სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორია დგინდება დანართი 19-ის მიხედვით. ის ნივთიერებები, რომლებიც არ არიან შესული ამ დანართში და რომელთა ტოქსიკურობაც არ არის განსაზღვრული, ზიანის დაანგარიშებისას მიეკუთვნებიან A კატეგორიას.

14. ბალასტური წყლების შავ ზღვაში უნებართვო ჩაღვრის შემთხვევაში წყლის მავნე და პათოგენური ორგანიზმების (ბაქტერიები, ჩხირები და ა.შ.) შემოტანით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდე (ლარებში) განისაზღვრება ( გამოი ანგარიშება) დანართ 23-ში მოყვანილი ზღვაში ჩაღვრილი ბალასტური წყლების როადენობის (Pბალ. ) მიხედვით.

    მუხლი 12. ხმაურის მავნე ანთროპოგენური ზემოქმედების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. ანთროპოგენური ხმაურისა და ვიბრაციის სტაციონარული წყაროების მიმდებარე ტერიტორიაზე მიმღების (საცხოვრებელი, საგანმანათლებლო და სხვა საზოგადოებრივი დანიშნულების დაწესებულებები) საზღვარზე (შენობიდან 2 მეტრის მანძილზე) ხმაურისა და ვიბრაციის ნორმატიულ სიდიდეებზე გადაჭარბებისას გარემოსათვის მიყენებული ზიანი განისაზღვრება (გამოი ანგარიშება) დანართი 24-ის მიხედვით.

2. ხმაურის ნორმატიული სიდიდეები განისაზღვრება „გარემოს ხარისხობრივი მდგომარეობის ნორმების დამტკიცების შესახებ ” საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2001 წლის 16 აგვისტოს №297/ნ ბრძანებით (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე 24.08.01წ. N90, მუხ.647).

3. ხმაურისა და ვიბრაციის დონეების ფაქტობრივი სიდიდეები დგინდება ერთჯერადი ინსტრუმენტალური გაზომვებით ქვეყანაში მოქმედი სტანდარტებისა და სახელმძღვანელო დოკუმენტების შესაბამისად.

       

    მუხლი 13. ელექტრომაგნიტური და ელექტროსტატიკური ველების ზღვრულად დასაშვები დონეების გადაჭარბებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) წესი

1. ელექტრომაგნიტური და ელექტროსტატიკური ველების გარემოზე მავნე ზემოქმედების შესაბამისად, საქართველოში დადგენილია ზღვრულად დასაშვები დონეები მოსახლეობისათვის.

2. მოქმედი ნორმატიული (ზღვრულად დასაშვები) მნიშვნელობის გადაჭარბებისათვის ელექტრომაგნიტური გამოსხივების წყაროს მფლობელს ეკისრება პასუხისმგებლობა გარემოს დაბინძურებისათვის.

3. გადაჭარბების კოეფიციენტი ნორმატიულ მნიშვნელობასთან მიმართებაში განისაზღვრება (გამოიანგარიშება) შემდეგი ფორმულით:

Kგ =

U გაზომილი (ფაქტობრივი)

 

U ნორმატიული

    

 

ა) სადაც:

ა.ა) Kგ – გადაჭარბების კოეფიციენტია;

ა.ბ) U გაზომილი  – ელექტრომაგნიტური (ელექტროსტატიკური) ველის პარამეტრის გაზომილი მნიშვნელობა;

ა.გ) U ნორმატიული  – ელექტრომაგნიტური ველის ნორმატიული მნიშვნელობა;

4. როდესაც U გაზომილი U ნორმატიულზე, ზიანი არ დგება; როდესაც U გაზომილი U ნორმატიულზე, მიყენებული ზიანის განსაზღვრა (გამოანგარიშება) ხდება მიღებული კოეფიციენტის გათვალისწინებით და გამოითვლება შემდეგი ფორმულით:

G = Kგ x L

 

ა) სადაც:

ა.ა) G – არის ზიანის თანხა, ლარებში;

ა.ბ) Kგ – გადაჭარბების კოეფიციენტი;

ა.გ) L – შესაბამისი სიხშირის დიაპაზონის მაჩვენებელი ლარებში (დანართი 25).

5. ელექტრომაგნიტური გამოსხივების ობიექტის პასუხისმგებელ პირს, მოთხოვნა გარემოსათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე წაეყენება დადგენილი სანიტარიული დამცავი ზონის ფარგლებს გარეთ და განაშენიანების შეზღუდვის ზონის ფარგლებში.

    მუხლი 14. მეთოდიკაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანა

მეთოდიკაში ცვლილებები და დამატებები შეიტანება საქართველოს გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების მინისტრის მიერ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

 დანართი 1

 

 

 

№

 

 

ატმოსფერულ ჰაერში გაფრქვეულ

მავნე ნივთიერებათა დასახელება

გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი თანხის რაოდენობა 1 ტონა მავნე ნივთიერების ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევებისთვის, ლარი

 

 

საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევისთვის

ძლიერ საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევი -                სთვის

უკიდურესად საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევის

თვის

1.  

აზოტის ორჟანგი, ამიაკი

562,5

1125

2250

2.  

აკროლეინი, ოზონი, ქლორი

750

1500

3000

3.  

გოგირდის დიოქსიდი, მანგანუმის ჟანგი, კალას ჟანგი, მტვერი, ჭვარტლი, თუთიის ჟანგი

450

900

1800

4.  

აცეტალდეჰიდი, ციანწყალბადმჟავა

2250

4500

9000

5.  

აცეტონე

65

130

260

6.  

ბენზ(ა)პირენი

22500000

45000000

90000000

7.  

ნახშირწყალბადები (ჯამურად)

15

30

60

8.  

ბენზოლი, ბუთილაცეტატი, გოგირდმჟავა, ბუთილის სპირტი, ეთილაცეტატი

225

450

900

9.  

ნახშირორჟანგი

0,5

1

2

10.

ვანადიუმის ხუთჟანგი, სპილენძის ჟანგი, სტიროლი

11250

22500

45000

11.

ქლორწყალბადი (მარილმჟავა), ქსილოლი

112,5

225

450

12.

აზოტმჟავა

150

300

600

13.

ძმარმჟავა, პერქლორეთილენი, ციკლოჰექსანოლი

375

750

1500

14.

მანგანუმის ორჟანგი

22500

45000

90000

15.

დარიშხანი, ფენოლი, ფორმალდეჰიდი

7500

15000

30000

16.

ნიკელის ხსნადი მარილები

112500

225000

450000

17.

ვერცხლისწყალი, ტყვია

75000

150000

300000

18.

გოგირდწყალბადი

2815

5630

11260

19.

სკიპიდარი

22,5

45

90

20.

მეთილის სპირიტი

45

90

180

21.

ეთილის სპირიტი

4,5

9

18

22.

ტოლუოლი

37,5

75

150

23.

ნახშირჟანგი

7,5

15

30

24.

ფტორწყალბადი

4500

9000

18000

25.

ქრომის ჟანგეულები

15000

30000

60000

26.

ციკლოჰექსანონი

562,5

1125

2250

 

შენიშვნა დანართ 1-ზე:

დანართ 1-ში წარმოდგენილ და , აგრეთვე, ატმოსფერულ ჰაერში ზელიმიტურად (ზენორმულად) გაფრქვეულ სხვა დანარჩენ მავნე ნივთიერებებზე გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი თანხის ოდენობა განისაზღვრება თითოეული მავნე ნივთიერების საშუალო დღე-ღამური ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის უკუპროპორციული სიდიდის გამრავლებით 22,5 ლარზე საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევებისთვის, 45 ლარზე ძლიერ საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევებისთვის და 90 ლარზე უკიდურესად საშიში ზელიმიტური (ზენორმული) გაფრქვევებისთვის. იმ შემთხვევაში, თუ რომელიმე მავნე ნივთიერებისთვის არ არის დადგენილი საშუალო დღე-ღამური ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის მნიშვნელობა, მაშინ გარემოსთვის მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებელი თანხის რაოდენობის განსაზ ღვრისათვის (გამოანგარიშებისთვის) გამოიყენება შემდეგი თანმიმდევრობით: ან ამ ნივთიერების მაქსიმალური ერთჯერადი ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის სიდიდე, ან ამ ნივთიერების სამუშაო ზონის ზღვრულად დასაშვები კონცენტრაციის ათჯერ შემცირებული სიდიდე.

დანართი 2

მავნე ნივთიერების

დასახელება

ხვედრითი კოეფიციენტი, Ki  კგ/კგ

 

ნედლი ნავთობი

დიზელის საწვავი

ბენზინი

ნახშირჟანგი – CO

8,4 10-2

7,0610-3

3,110-1

გოგირდწყალბადი – H2 S

1,0 10-3

1,010-3

1,010-3

აზოტის ჟანგეულები – NO2

6,9 10-3

2,6110-2

1,510-2

გოგირდის ჟანგეულები – SO2

1,0 10-3

1,010-3

1,010-3

ჭვარტლი – C

1,7 10-1

1,2910-2

1,4710-3

ციანწყალბადმჟავა – HCN

1,0 10-3

1,010-3

1,010-3

ვანადიუმის ხუთჟანგი – V2 O5

4,64 10-4

2,310-5

1,010-6

ბენზ(ა)პირენი – C20 H12

7,60 10-8

6,9010-8

6,1010-8

 

დანართი 3

არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულებით გამოყოფილი სასოფლო-სამეურნეო სავარგულის სანაცვლო ახალი მიწის ათვისების საბაზისო ნორმატივები საქართველოს მუნიციპალიტეტების მიხედვით (ლარებში)

№

მუნიციპალიტეტების დასახელება

1 ჰა ურწყავი სახნავი ათვისების საბაზისო ნორ

მატივი (N)

1 ჰა ურწყავი სათიბ-

საძოვრის

ათვისების საბაზისო ნორმატივი (N)

№

მუნიციპალიტეტების დასახელება

1 ჰა ურწყავი სახნავი ათვისების საბაზისო ნორმატივი (N)

1 ჰა ურწყავი სათიბ-

საძოვრის

ათვისების საბაზისო ნორმატივი (N)

1.  

გაგრა

30715

18429

35.

თიანეთის

23858

14315

2.  

გალის

34001

20400

36.

კასპის

28572

17143

3.  

გუდაუთის

30858

18515

37.

ლაგოდეხის

29715

17829

4.  

გულრიფშის

30858

18515

38.

ლანჩხუთის

30858

18515

5.  

სოხუმის

33858

20315

39.

ლენტეხის

16428

9857

6.  

ოჩამჩირის

33858

20315

40.

მარნეულის

34001

20400

7.  

ქედის

28572

17143

41.

მესტიის

15429

9257

8.  

ქობულეთის

34001

20400

42.

მარტვილის

28572

17143

9.  

ხელვაჩაურის

33429

20058

43.

მცხეთის

30715

18429

10.

ხულოს

26429

15857

44.

ნინოწმი ნდის

28572

17143

11.

შუახევის

26429

15857

45.

ოზურგეთის

30857

18515

12.

ახალგორის

26286

15772

46.

ონი

17718

10543

13.

აბაშის

33001

19800

47.

საგარეჯოს

27429

16457

14.

ადიგენის

19715

11829

48.

სამტრედიის

33429

20058

15.

ამბროლაური

22000

13200

49.

საჩხერის

24286

14572

16.

ასპინძის

19715

11829

50.

სიღნაღის

28572

17143

17.

ახალქალაქის

28572

17143

51.

ტყიბულის

19715

11829

18.

ახალციხის

26429

15857

52.

ქარელის

28572

17143

19.

ახმეტის

26429

15857

53.

ყვარლის

28572

17143

20.

ბაღდათის

28572

17143

54.

ყაზბეგის

14286

8572

21.

ბოლნისის

30715

18429

55.

ცაგერის

23143

13886

22.

ბორჯომის

19857

11915

56.

ჩოხატაურის

22429

13457

23.

გარდაბნის

34001

20400

57.

ჩხოროწყუს

26429

15857

24.

გორის

30715

18429

58.

წალენჯიხის

28572

17143

25.

გურჯაანის

30858

18515

59.

წალკის

25286

15172

26.

დმანისის

28572

17143

60.

წყალტუბოს

33858

20315

27.

დედოფლის

წყ.

30858

18515

61.

სენაკის

30858

18515

28.

დუშეთის

19715

11829

62.

ჭიათურის

15429

9257

29.

ვანის

28572

17143

63.

ხაშურის

28572

17143

30.

ზესტაფონის

28572

17143

64.

ხარაგაულის

18715

11229

31.

ზუგდიდის

31858

19115

65.

ხობის

30858

18515

32.

თელავის

30858

18515

66.

ხონის

30858

18515

33.

თერჯოლის

29715

17829

67.

ჯავის

14286

8572

34.

თეთრიწყარო

27429

16457

 

 

 

 

 

შენიშვნა დანართ 3-ზე:

1. 1 ჰექტარი სარწყავი სახნავის, სათიბ-საძოვრის ათვისების საბაზისო ნორმატივად აიღება 1 ჰექტარი ურწყავი სახნავის, სათიბ-საძოვრის ათვისების ღირებულებების გაორკეცებული საბაზისო ნორმატივები.

2. 1 ჰექტარი ტყე-ბუჩქნარიანი, სუსტად ან საშუალოდ დამლაშებული, ბიცობი, მჟავე, სუსტად ან საშუალოდ ხირხიტიანი, ქვიანი და ეროზირებული მიწის ათვისების საბაზისო ნორმატივად, თუ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულად მისი გამოყენება პერსპექტივაში შესაძლებელია, აიღება 1 ჰექტარი ურწყავი სახნავის, სათიბ-საძოვარის ათვისების საბაზისო ნორმატივი გამრავლებული 0,7 კოეფიციენტზე.

3. 1 ჰექტარი ტყე-ბუჩქნარიანი, ძლიერ დამლაშებული, ბიცობი, მჟავე, ძლიერ ხირხიტიანი, ქვიანი და ეროზირებული მიწის ათვისების საბაზისო ნორმატივად, თუ სასოფლო-სამეურნეო სავარგულად მისი გამოყენება პერსპექტივაში შეუძლებელია, აიღება საბაზისო ნორმატივად 2857,2.

დანართი 4

მიწების დაბინძურების ხარისხის შეფასების ცხრილი

 

ზდკ/სდკ,

(მგ/კგ ნიადა

გში)

I დონე

(დასა

შვები)

II დონე

(სუსტი)

III დონე

(საშუალო)

IV დონე

(ძლიე

რი)

V დონე (ძალზე ძლიე

რი)

მიწის დაბინძურების ხარისხზე დამოკიდებული კოეფიციენტი, K

 

0

1.0

1.5

2.0

2.5

კოეფიციენტი L

 

<2

 

2-8

 

8-32

 

32-64

 

>64^

არაორგანული შენაერთები:

კადმიუმი

2,0

< ზდკ

ზდკ - 3-მდე

3 – 5-მდე

5 20

>20

ტყვია

6,0

< ზდკ

ზდკ - 125-მდე

125-250-მდე

250-600

>600

ვერცხლისწყალი

2,1

< ზდკ

ზდკ - 3-მდე

3-5-მდე

5-10

>10

დარიშხანი

2,0

< ზდკ

ზდკ - 20-მდე

20-30-მდე

30-50

>50

ცინკი

23,0

< ზდკ

ზდკ – 500-მდე

500-1500-მდე

1500-3000

>3000

სპილენძი

3,0

< ზდკ

ზდკ – 200-მდე

200-300-მდე

300-500

>500

კობალტი

5,0

< ზდკ

ზდკ – 50-მდე

50-150-მდე

150-300

>300

ნიკელი

4,0

< ზდკ

ზდკ – 150-მდე

150-300-მდე

300-500

>500

მოლიბდენი

4,6

< ზდკ

ზდკ – 40-მდე

40-100-მდე

100-200

>200

კალა

4,5

< ზდკ

ზდკ – 20-მდე

20-50-მდე

50-300

>300

ბარიუმი

2,8

< ზდკ

ზდკ – 200-მდე

200-400-მდე

400-2000

>2000

ქრომი

6,0

< ზდკ

ზდკ – 250-მდე

250-500-მდე

500-800

>800

წყალში ხსნადი ფტორი

10,0

< ზდკ

ზდკ – 15-მდე

15 - 25-მდე

25-50

>50

ვანადიუმი

150,0

< ზდკ

ზდკ – 225-მდე

225-300-მდე

300-350

>350

ორგანული ნაერთები:

ქლორირებული ნახშირწყალ-ბადები (მათ შორის ქლორშემცველი პესტიციდები: DDT; GXYG; 2,4D და სხვა).

0,1/

< ზდკ

ზდკ – 5-მდე

5-25-მდე

25-50

>50

ქლორფენოლი

0,3/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-5-მდე

5-10

>10

ფენოლი

0,3/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-5-მდე

5-10

>10

პოლიქლორბი

ფენილი

/0,06

< ზდკ

ზდკ – 2-მდე

2-5-მდე

5-10

>10

პირიდინი

/0,01

< ზდკ

ზდკ – 0.1-მდე

0.1-3-მდე

3-20

>20

სტიროლი

0,1/

< ზდკ

ზდკ – 5-მდე

5-20-მდე

20-50

>50

ნავთობი

1000

< ზდკ

ზდკ – 2000-მდე

2000

-3000-მდე

3000

-5000

>5000

ბენზ(ა)პირენი

0,02/

< ზდკ

ზდკ – 0.01-მდე

0.01-0.25-მდე

0.25-0.5

>0.5

ბენზოლი

0,3/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-3-მდე

3-10

>10

ალფამეთილსტ

როლი

0,5/

< ზდკ

ზდკ – 3-მდე

3-10-მდე

10-50

>50

ქსილოლი

(ორთო,მეტა,პარა)

0,1/

< ზდკ

ზდკ –3-მდე

3-30-მდე

30-100

>100

გოგირდოვანი შენაერთები გოგირდზე გადაანგარიშებით

160/

< ზდკ

ზდკ – 180-მდე

180-250-მდე

250-380

>380

2,4 D დიქლორფეოქსიძმარმჟავა

0,1/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-3-მდე

3-10

>10

ატრაზინი

0,01/

< ზდკ

ზდკ –3-მდე

3-10-მდე

10-30

>30

აგელონი

0,01/

< ზდკ

ზდკ – 0,5-მდე

0,5-10-მდე

10-20

>20

ბენზინი

0,1/

< ზდკ

ზდკ – 2-მდე

2-10-მდე

10-30

>30

დეცისი

0,01/

< ზდკ

ზდკ – 0,1-მდე

0,1-0,25-მდე

0,025-0,5

>0,5

ბაილეტონი

/0,4

< ზდკ

ზდკ – 2-მდე

2-10-მდე

10-30

>30

ბაიფიდანი

/0,02

< ზდკ

ზდკ –0,1-მდე

0,1-0,5-მდე

0,5-5

>5

ზენკორი

0,2/

< ზდკ

ზდკ – 2-მდე

2-10-მდე

10-20

>20

პირამინი

/0,7

< ზდკ

ზდკ – 5-მდე

5-15-მდე

15-30

>30

მეტაზინი

/0,1

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-3-მდე

3-10

>10

პრომეტრინი

0,05/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-4-მდე

4-10

>10

ტრიფორინი

/0,003

< ზდკ

ზდკ – 0,01-მდე

0,01-0,05-მდე

0,05-0,5

>0,5

პირიდატი

0,03/

< ზდკ

ზდკ – 0,1-მდე

0,1-3-მდე

3-10

>10

ტოლუოლი

0,3/

< ზდკ

ზდკ – 1-მდე

1-5-მდე

5-10

>10

 

 

 

დანართი 5

მიწების დაბინძურების სიღრმის მიხედვით გადასაყვანი კოეფიციენტი (H)

დაბინძურების სიღრმე, სმ

H

0–20

1,5

0–50

1,8

0–100

2,0

0–150

12,3

>150

2,5

დანართი 6

ტერიტორიების ეკოლოგიური კოეფიციენტები (E)

№

საქართველოს მუნიციპალიტეტები

E

N

საქართველოს მუნიციპალიტეტები

E

N

საქართველოს მუნიციპალიტეტები

E

1.  

აბაშა

1,5

1.

ახალგორი

1,4

1.

ადიგენი

1,2

2.  

ბოლნისი

 

2.

ახალქალაქი

 

2.

ამბროლაური

 

3.  

გარდაბანი

 

3.

ახალციხე

 

3.

ასპინძა

 

4.  

გორი

 

4.

ახმეტა

 

4.

ბორჯომი

 

5.  

გურჯაანი

 

5.

ბაღდადი

 

5.

დუშეთი

 

6.  

დედოფლისწ

ყარო

 

6.

დმანისი

 

6.

თიანეთი

 

7.  

ზუგდიდი

 

7.

ვანი

 

7.

ლენტეხი

 

8.  

თელავი

 

8.

ზესტაფონი

 

8.

მესტია

 

9.  

ლაჩხუთი

 

9.

თერჯოლა

 

9.

ონი

 

10.

მარნეული

 

10.

თეთრიწყარო

 

10.

საჩხერე

 

11.

მცხეთა

 

11.

კასპი

 

11.

ტყიბული

 

12.

ოზურგეთი

 

12.

ლაგოდეხი

 

12.

ცაგერი

 

13.

სამტრედია

 

13.

მარტვილი

 

13.

ჩოხატაური

 

14.

წყალტუბო

 

14.

ნინოწმინდა

 

14.

ყაზბეგი

 

15.

სენაკი

 

15.

საგარეჯო

 

15.

ჭიათურა

 

16.

ხობი

 

16.

სიღნაღი

 

16.

ხარაგაული

 

17.

გაგრა

 

17.

ქარელი

 

17.

ჯავა

 

18.

გალი

 

18.

ყვარელი

 

 

 

 

19.

გუდაუთა

 

19.

ჩხოროწყუ

 

 

 

 

20.

გულრიფში

 

20.

წალენჯიხა

 

 

 

 

21.

სოხუმი

 

21.

წალკა

 

 

 

 

22.

ოჩამჩირე

 

22.

ხაშური

 

 

 

 

23.

ქობულეთი

 

23.

ქედი

 

 

 

 

24.

ხელვაჩაური

 

24.

ხულო

 

 

 

 

25

ხონი

 

25.

შუახევი

 

 

 

 

დანართი 7

 

მიწის აღდგენის პერიოდის (დროის) ხანგრძლივობაზე დამოკიდებული გადასაანგარიშებელი კოეფიციენტი, (A)

N

აღდგენის პერიოდის

ხანგრძლივობა

გადასაანგარიშებელი

კოეფიციენტი (A)

აღდგენის პერიოდი

ხანგრძლივობა

გადასაანგარიშებელი

კოეფიციენტი (A)

1.

1 წელი

 

1,0

8–10 წელი

5,5

2.

2 წელი

1,6

11–15 წელი

7,0

3.

3 წელი

2,4

16–20 წელი

8,1

4.

4 წელი

3,1

21–25 წელი

8,8

5.

5 წელი

3,7

26–30 წელი

10,0

6.

6–7 წელი

4,5

31 და მეტი წელი

12,0

დანართი 8

ნარჩენებით მიწის დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ნორმატივი (G), ლარებში

 

ნარჩენების სახეები

განზომილების ერთეული

1 ტონა (მ3 ) ნარჩენით მიწის დაბინძურების შედეგად გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ნორმატივი G

სამშენებლო ნარჩენები

 

კუბ. მ. ან ტონა

0.50

საყოფაცხოვრებო ნარჩენები

კუბ. მ.

4,3

ნარჩენები მომპოვებელი მრეწველობიდან

კუბ. მ.

0,70

ნარჩენები გადამამუშავებელი მრეწველობიდან

ტონა

0,80

ტოქსიკური სამრეწველო ნარჩენები:

ტოქსიკურობის I კლასი – უკიდურესად სა-შიში

ტონა

110,0

ტოქსიკურობის II კლასი–ძლიერ საშიში

ტონა

90,0

ტოქსიკურობის III კლასი– საშიში

ტონა

40,0

ტოქსიკურობის IV კლასი–ნაკლებად საშიში

ტონა

15,0

 

დანართი 9

მიწების დეგრადაციის ხარისხი

მაჩვენებლები

დეგრადაციის ხარისხები

 

0

არადეგრა -დი

რებული

1

სუსტად დეგრადი -რებული

2

საშუალოდ დეგრადი -რებული

3

ძლიერად დეგრადი -რებული

4

ძალზე ძლიერად დეგრადი -          რებული

მიწების დეგრადაციის ხარისხზე დამოკიდებული კოეფიციენტი, D

0

0,2

0,5

0,8

1,0

აბიოტური დანალექების (არანაყოფიერი) სიმძლავრე, სმ.

<2

2-10

10,1-20

20,1-40

>40

მიწის ზედაპირთან შედარებით ჩაქცევის სიღრმე (მასის მთლიანობის დაურღვევლად), სმ.

<20

20-40

40,1-100

100,1-200

>200

ფიზიკური თიხის ფრაქციის შემ-ცველობის შემცირება, დეგრადა-ციის საწყისი დონიდან, %-ით

<5

5-15

16-25

26-32

>32

ნიადაგის სახნავი ფენის სიმკვრივის ზრდა, დეგრადაციის საწყისი დონიდან, %-ით

<5

5–10

11-18

19-28

>28

სტაბილური სტრუქტურის

ფორიანობა კუბ.სმ./გრ.

>0.2

0.11-0.2

0.06-0.1

0.02-0.05

<0.02

ფილტრაციის კოეფიციენტი,

მ/დღე-ღამეში

>1,0

0.3-1.0

0.1-0.3

0.01-0.1

<0.01

ნიადაგის ზედაპირის დაქვიანება, %

<5

5-15

16-35

36-70

>70

ნიადაგური პროფილის შემცი-რება (A+B ჰორიზონტის) დეგრა-დაციის საწყისი დონიდან, %–ით

 

<3

 

3-25

 

26-50

 

51-75

 

>75

ნიადაგის პროფილში (A+B) ჰუმუსის რაოდენობის შემცირება, %-ით

<3

3–15

16–40

41–50

>50

ნიადაგის ზედაპირის გადარეც-ხვისა და წყლით გამოწვეული ხრამების სიღრმე, სმ-ში

<20

20-40

40,1-100

100,1-200

>200

ნატრიუმის შემცველობის გაზრდა ნიადაგში, %-ით

<5

5-25

26-40

41-55

>55

ნიადაგში გრუნტის მინერალიზებული (>3 გრ/ლ) წყლების დონის აწევა, სმ

>7

5.1-7.0

3.1-5.0

2.0-3.0

<2

ნიადაგის ზედაპირის გადარეც-ხვისა და წყლით გამოწვეული ხრამების სიღრმე, სმ-ში

<20

20–24

24,1–100

100,1–200

>200

ჰუმუსოვან (სახნავი) ფენაში ტოქსიკური მარილების შემცველობა, %

<0,15

0,15-0,25

0,26–0,35

0,36-0,5

>0,5

დამლაშებაბიცობი ნიადაგებისათვის, %-ით

<3

3-5

6-10

11-15

>15

ნატრიუმის შემცველობის გაზრდა, %

<5

5–25

26-40

41-55

>55

გამჟავიანება – მჟავე ნიადაგებისათვის

>6

5-6

4-5

3-4

<3

 

შენიშვნა დანართ 9-ზე:

1. ნიადაგში 32%-ზე მეტ ფიზიკური თიხის ფრაქციის შემცველობის შემცირება დეგრადაციის საწყისი დონიდან, არ ვრცელდება ტენიანი სუბტროპიკული ზონის მძიმე გრანულომეტრიული შედგენილობის მქონე ნიადაგებზე.

2. დამლაშებული ნიადაგების შემთხვევაში მიწების დეგრადაციის ხარისხზე დამოკიდებული კოეფიციენტი D შეადგენს 1,5-ს; მინერალიზირებული (>3 მგ/ლ) გრუნტის წყლების დონის ნიადაგის ზედაპირთან ამოწევისას – 2,0-ს; ხევების, ხრამების წარმოქმნისა და არსებულის გაღრმავებისას – 3,0-ს.

 

დანართი 10

 

უკანონო ტყითსარგებლობის სახე

მიყენებული (დამდგარი) ზიანის ოდენობის დაანგარშება (ლარებში)

1

2

 

1. ტყეკაფის გამოყოფა დადგენილი წესის დარღვევით

ათვისებულ ტყეკაფზე, მატერიალური შეფასების უწყისში დაფიქსირებული საბო-ლოო თანხის 30%, ხოლო აუთვისებელ ტყე-კაფზე მატერიალურ I შეფასების უწყისში დაფიქსირებული საბოლოო თანხის 15%;

 

2. ჭრის შედეგად ტყეკაფში კორომის სიხშირის ნორმაზე დაბლა დაყვანა

ნორმაზე ზევით მოჭრილი ზეზეური ხის მერქნული რესურსის (მ 3 ის) სარგებლობისა-თვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

3. კონკრეტულად გამოყოფილ ტყეკაფზე ხმელი, ხმობადი, ძლიერ დაზიანებული ხეების ჭრაში არ დანიშვნა (თუ ასეთი ხეების მოცულობა აღემატება ჭრაში დანიშნული ხეების მოცულობის 10%-ს), აგრეთვეG ჭრაში დანიშნული ხმელი, ხმობადი, ძლიერ დაზიანებული ხეების მოუჭრელად დატოვება

ჭრაში არ დანიშნული და შესაბამისად, ტყეკაფში მოუჭრელად დატოვებული, აგრეთვე ჭრაში დანიშნული და ტყეკაფში მოუჭრელად დატოვებული ზეზეური ხის მერქნული რესურსებით სარგებლობისათვის მთლიანად დაწესებული მოსაკრებლის ოთხმაგი ოდენობა;

 

4. ტყეკაფის სააღრიცხვო დოკუმენტებში ჭრაში დანიშნული ხეთა საერთო მოცულობის 10%-ზე მეტად შემცირება ან გაზრდა წინასწარი განზრახვით ან დაუდევრობით

10%-ს გადაცილებულ (გაზრდილ ან შემცირებულ) ყოველ აღრიცხულ ზეზეური ხის მერქნული რესურსის მ3 -ზე, მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა;

 

5. ტყის ჭრის დროს ჭრაში დაუნიშნავი ხეების წაქცევა ან მათი დაზიანება სასიცოცხლო ფუნქციის დაკარგვით, კანონმდებლობით დადგენილ დასაშვებ ნორმაზე ზევით

დასაშვებ ნორმაზე ზევით წაქცეული და დაზიანებული ზეზეური ხის მერქნული რესურსის სარგებლობისთვის დაწესებული მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა;

 

6. მოჭრილი, მიყუდებული (საშიში) ხეების დატოვება

ამ ჯიშის ზეზეური ხის მერქნული რესურსის სარგებ-ლო-ბისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ორმაგი ოდენობა;

 

7. ხე-ტყის დამზადებისას ან სხვა ქმედებისას აღმონაცენი მოზარდის დაზიანება-განადგურება

დაზიანებულ ან განადგურებულ ყოველ 100მ 2 ფართობზე, დაზიანებული ან განადგურებული სახეობის 1 კბმ მსხვილ-მზომი სამასალე მერქნული რესურსის 1 მ 3 -ის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ერთმაგი ოდენობა;

 

8. ტყის ჭრა და მორთრევა ტყის ჭრის ბილეთით აკრძალულ პერიოდში

მოჭრილი ხის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებელის ხუთმაგი ოდენობა;

 

9. ცოცხალი (ნედლი) მერქნიანი მცენარეების უკანონოდ ამოძირკვა, მოჭრა ან დაზიანება, რამაც მათი სასიცოცხლო ფუნქციის შეწყვეტა გამოიწვია

 

ამოძირკული, მოჭრილი ან დაზიანებული ხის მერქნული რესურსებით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა

 

10. ტყით სარგებლობის დროს მერქნიან მცენარეთა ისეთი დაზიანება, როდესაც ხეები არ კარგავენ სასიცოცხლო ფუნქციას

დაზიანებული ხეების მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ორმაგი ოდენობა;

 

11. ჭრების განხორციელების შედეგად დარჩენილი (მიღებული) ნარჩენებისაგან ტყეკაფის არგაწმენდა დადგენილი წესის შესაბამისად

 

გაუწმენდავად დატოვებულ თითოეულ ჰექტარზე გამოზიდული ხე-ტყის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის 30%;

 

12. მერქნის გამოზიდვის დროს ნიადაგის ზედაპირული ფენის დაზიანება და ნიადაგის ეროზიის წინაპირობის შექმნა

ყოველ დაზიანებულ ათას მ 2 -ფართობზე, გამოზიდული ხის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის 20%;

 

13. გამოფისვა

გამოფისული ხის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა;

 

14. ტყის კულტურების და ნათესების განადგურება

განადგურებული ტყის კულტურების და ნათესების აღდგენითი ღირებულების ხუთმაგი ოდენობა;

 

15. ტყის კულტურების და ნათესების დაზიანება

 

დაზიანებული ტყის კულტურების და ნათესების აღდგენითი ღირებულების სამმაგი ოდენობა;

 

16. სადღესასწაულო მიზნით 15 ნოემბრიდან 15 იანვრამდე წიწვიანი სახეობის მერქნიან მცენარეთა არაზრდასრული სახეობების უკანონოდ მოჭრა

 

ყოველ მოჭრილ მცენარეზე მოცემული სახეობის წვრილი 4-13 სმ-მდე სამასალე მერქნის 1მ3 -ის მერქნული რესურსის მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა;

 

17. წიწვიანი სახეობის მერქნიან მცენარეთა ზრდასრული სახეობებისათვის ვარჯის წვერის წაჭრით მცენარის დაზიანება

დაზიანებული მცენარის სახეობის სამასალე მერქნის მერქნული რესურსის მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

18. მინდორსაცავი ტყის ზოლების ან სხვა დამცავი ნარგაობის უკანონო მოჭრა ან ამოძირკვა

იმავე სახეობის და მოცულობის ზეზეური ხის მერქნული რესურსის მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა;

 

19. მინდორსაცავი ტყის ზოლების ან სხვა დამცავი ნარგაობის დაზიანება

იმავე სახეობის და მოცულობის ზეზეური ხის მერქნული რესურსის მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

20. იშვიათი სახეობის, ნაყოფმომცემი მცენარეების (ჯონჯოლი, ქაცვი, კოწახური, შინდი, ნუში და სხვა) დაზიანება ტოტების მოჭრით

ყოველ დაზიანებულ მცენარეზე, გარემოდან ამოღებულ არა მერქნითი რესურსებით და მათი პროდუქტებით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

21. იშვიათი სახეობის, ნაყოფმომცემი მცენარეების (ჯონჯოლი, ქაცვი, კოწახური, შინდი, ნუში და სხვა) მოჭრა

ყოველ მოჭრილ მცენარეზე, გარემოდან ამოღებულ არა მერქნითი რესურსებით და მათი პროდუქტებით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა;

 

22. სადღესასწაულო, რელიგიური ან სხვა მიზნებით ბზის ან უთხოვრის დაზიანება ტოტების მოჭრით

ყოველ დაზიანებულ მცენარეზე, ამავე სახეობის და მოცულობის 1მ3 -ის სამასალე მერქნული რესურსით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის 15%;

 

23. ზეხმელი, ჩახერგილი (მათ შორის წაქცეული) ხეების უნებართვოდ მოჭრა, დამზადება და უნებართვოდ გამოზიდვა

ასეთი ხეების მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ორმაგი ოდენობა;

 

24. უკანონო ძოვება

დაზიანებულ ან განადგურებულ მცენარეზე მოცემული სახეობის წვრილი 4-13 სმ-მდე სამასალე მერქნის 1მ3 -ის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის 20%;

 

25. ტყის ფონდის მიწის ფართობის მითვისება (თვითნებური დაკავება, ასევე დაუბრუნებლობა)

თითეულ მ2  ფართობზე მოცემული ადგილისათვის აუქციონზე გამოტანილი მ2 –ის ფასის სამმაგი ოდენობა;

 

26. ტყის ნიადაგის ნაყოფიერი (ჰუმუსოვანი) ფენის თვითნებური მოხსნა

თვითნებურად მოხსნილ ჰუმუსოვანი ფენის თითოეულ მ3- ზე – 300(სამასი) ლარი;

 

27.სახელმწიფო ან ადგილობრივი თვითმმართველობის ტყის ფონდის მიწებზე ტყის დაზიანება რადიაქტიური, ბაქტეროლოგიური, ქიმიური ან სხვა მავნე ნივთიერებ-ებით, სამრეწველო, საყოფაცხოვრებო ან სხვაგვარი ჩამდინარე წყლებითა და ნარჩენებით, აგრეთვე მავნე ნივთიერებათა გაფრქვევით, რაც ტყის გახმობას ან დაზიანებას გამოიწვევს

გამხმარი ან დაზიანებული ხის ან ხეების, (რომლის დაზიანება ან გახმობა გამოიწვია აღნიშნულმა ქმედებამ) შესაბამისი კატეგორიის მერქნული რესურსებით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა;

 

28. ტყის ფონდის მიწების უკანონო მითვისება (თვითნებური დაკავება)

თითეულ მ2  ფართობზე მოცემული ადგილისათვის დადგენილი საბაზრო ფასის ორმაგი ოდენობა ფართობის ჩამორთმევით;

 

29. ბუჩქების ამოძირკვა, მოჭრა ან დაზიანება

ყოველ ასეთ მცენარეზე მერქნული რესურსებით სარგებლობისათვის დაწესებული ერთი კბმ წვრილი ზომის სამასალე მერქნის მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

30. ტყითსარეგლობის განხორციელებისას გამყოფი (საკვარტალე) და ტყეკაფის მაჩვენებელი ბოძების დაზიანება-განადგურება

საკვარტალე და ტყეკაფის მაჩვენებელი ბოძის დამზადების და მისი ადგილებზე დაყენების სამუშაოების ღირებულების ორმაგი ოდენობა;

 

31. ტყის არამერქნული რესურსების (სოკოების, სამ-კურნალო, ტექნიკური ნედლეულისა და სხვა ბალახეულის, ბუჩქოვანი მცენარეებისა და მათი პროდუქტების) უნებართვოდ შეგროვება სამეწარ-მეო მიზნით ან რესურსის მოპოვება ტყით სარგებ-ლობის ბილეთში მითითებული ტერიტორიის გარეთ

გარემოდან ამოღებულ შესაბამის მცენარეთა არამერქნული რესურსებით და მათი პროდუქტებით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა;

 

32. ტყის მერქნიანი მცენარეების პროდუქტებითა და ხის მეორეხარისხოვანი მასალებით (თესლი, ნაყოფი, ძირკვი, ლაფანი, ფიჩხი, ნეკერი და სხვა) სამრეწველო მიზნით სარგებლობა ტყითსარ-გებლობის სანებართვო დოკუმენტის გარეშე ან სარგებლობა ტყითსარგებ-ლობ-ის სანებართვო დოკუმენტში მითითებული ტერიტორიის გარეთ

მოპოვებული პროდუქციის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა;

 

33. უკანონო თიბვა

გარემოდან ამოღებული შესაბამის მცენარეთა სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ოცმაგი ოდენობა;

 

 

34. უკანონო ხვნა

 

უკანონოდ მოხნულ ფართობზე შესაბამისი მუნიციპალიტეტისთვის დადგენილი სახნავ მიწაზე ქონების გადასახადის საბაზისო განაკვეთის ხუთმაგი ოდენობა;

 

35. 0,4 და ნაკლები სიხშირის კორომებში სანიტარული ჭრის ჩატარება (ზეხმელი, ხმობადი, ძლიერ ფაუტი (ფუტურო) და მავნებლებით ძლიერ დაზიანებული ხეების მოჭრა) განსაკუთრებული აუცილებ-ლობი-სა ან სათანადო არგუმენტების არ არსებობისას

მოჭრილი ხის სახეობის მერქნული რესურსის სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის სამმაგი ოდენობა;

 

36. უკანონო მრგვალი ხე-ტყის (საშეშე, სამასალე) ტრანსპორტირება, შენახვა და რეალიზაციაE

მოჭრილი ხის სახეობის მსხვილი ზომის (25სმ-ზე მეტი) მერქნული რესურსით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ხუთმაგი ოდენობა

 

37. დახერხილი (სამასალე) ხე-ტყის შესაბამისი დოკუმენტაციის გარეშე ტრანსპორტირება, შენახვა და რეალიზაცია

მოჭრილი ხის სახეობის მსხვილი ზომის (25სმ-ზე მეტი) მერქნული რესურსით სარგებლობისათვის დაწესებული მოსაკრებლის ათმაგი ოდენობა

 

 

 

დანართი 11

ხის დიამეტრი სანტიმეტრებში

აღდგენითი ღირებულება ლარებში

 

I ჯგუფი

II ჯგუფი

III ჯგუფი

IV ჯგუფი

V ჯგუფი

4 სმ-მდე ჩათვლით

17

12

15

6

8

4.1–8 სმ

32

22

30

13

17

8,1–12 სმ

47

35

45

20

32

12,1–16 სმ

62

45

60

27

42

16,1–20სმ

77

55

75

34

50

20,1–24 სმ

92

65

90

41

55

24,1–28 სმ

107

75

105

48

55

28,1–32 სმ

122

90

120

55

55

32,1–36 სმ

137

110

135

55

55

36,1–40 სმ

152

130

150

55

55

40,1-44 სმ

167

145

165F

55

55

44,1

182

160

180

55

55

48,1–52 სმ

197

170

195

55

55

52,1–56 სმ

212

180

210

55

55

56,1 სმ-ის ზევით

235

200

225

55

55

დანართი 12

იურიდიული და ფიზიკური პირების მიერ თევზისა და სხვა ჰიდრობიონტების უკანონო მოპოვების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ნიხრი

№

 

მოპოვებული რესურსი

ზიანის ოდენობა ერთ კილოგრამზე ლარებში

ქიცვიანი ზვიგენისებრნი

1

ქიცვიანი ზვიგენი (კატრანი)

24,3

სკაროსისებრნი

2

ზღვის მელა, ქიცვიანი სკაროსი

22,3

კუდჩხვლეტიასებრნი

3

ზღვის კატა

22,3

ზუთხისებრნი

4

სვია

155

5

ფორეჯი (ჯარაღანა)

155

6

შავი ზღვა – აზოვის (კოლხური ზუთხი)

155

7

ფორონჯი (ატლანტური ზუთხი)

155

8

ტარაღანა

155

ქაშაყისებრნი

9

შავი ზღვის ქარსალა (შპროტი)

6

10

ჩვეულებრივი ქარსალა

6

11

ტროპიკული სარდინე

21,7

12

სარდინელა

21,7

13

პალიასტომის ქაშაყი (ღიპა ქაშაყი)

21,7

14

აზოვის ქაშაყი

21,7

15

შავი ზღვის ქაშაყი

24,5

16

შავი ზღვის ქაფშია

8,2

17

აზოვის ქაფშია

8,2

ორაგულისებრნი

18

შავი ზღვის ორაგული

126

19

მდინარის კალმახი

84,8

20

ცისარტყელა კალმახი

84,8

სიგისებრნი

21

ჭაფალა

26,4

22

ლადოგური რიპუსი

26,4

23

პელიადი

26,4

24

ლადოგური სიგი

26,4

ქარიყლაპიასებრნი

25

წერი (ქარიყლაპია)

24,1

გველთევზასებრნი

26

მდინარის გველთევზა

120

27

ზღვის გველთევზა

120

კობრისებრნი

28

ნაფოტა

18,5

29

მორევის ნაფოტა

41,2

30

კავკასიური ქაშაპი

20,5

31

ჯუჯა ქაშაპი

12,8

32

ფარფლწითელა

14,4

33

შავწარბა

25,2

34

 სქელშუბლა

22,1

35

ჭერეხი

41,2

36

 გუწუ (ლოქორია)

28,2

37

ტობი

41,2

38

ამიერკავკასიური ციმორი

15,8

39

ხრამული

60

40

წვერა

43

41

თრისა (შამაია)

45

42

კარჩხანა

18,7

43

თეთრი ამური

31,9

44

ჩვეულებრივი ბლიკა

38,2

45

ამიერკავკასიური ბლიკა

18,5

46

კაპარჭინა

41

47

მცირე ვიმბა

26,4

48

ტაფელა

10

49

ველური კობრი, გოჭა

41,2

50

მურწა

40

51

ჭანარი

41,2

ღლავისებრნი

52

მდინარის ღლავი (ლოქო)

31,3

სარღანისებრნი

53

სარღანი

27,5

ვირთევზასებრნი

54

ზღვის ღლაბუტა

21,7

55

მერლანგი

26,3

56

მერლუზა

26,3

 ზღვის ქორჭილასებრნი

57

ლავრაკი

36,5

მდ. ქორჭილასებრნი

58

მდინარის ქორჭილა

18,2

59

ფარგა

34,3

სტავრიდასებრნი

60

შავი ზღვის სტავრიდა

24,5

61

აზოვის სტავრიდა

24,5

ლუფარისებრნი

62

ლუფარი

36,5

ნაგვერდულასებრნი

63

ბაცი და მუქი ნაგვერდულა (კუზანულა)

66,3

სპარისებრნი

64

ზღვის კარჩხანა

21,7

სმარიდისებრნი

65

სმარიდა

21,7

ხონთქარასებრნი (ბარაბულისებრნი)

66

შავი ზღვის ხონთქარა (ბარაბული)

29,1

ლაბრადისებრნი

67

მწვანულა

21,7

ზღვის ურჩხულისებრნი

68

ზღვის ურჩხული

25,8

ვარსკვლავთმრიცხველისებრნი

69

ზღვის ძროხა (ვარსკვლავთმრიცხველი)

21,7

გველმზგავსასებრნი

70

გველმზგავსა (ოფიდიონი)

21,7

სკუმბრიასებრნი

71

თინუსი

37,5

72

Pელამიდა

28

73

შკუმბრია

25,5

ღორჯოსებრნი

74

მდინარის ღორჯოები

8,8

75

ზღვის ღორჯოები

22,1

76

ღორჯოსებრნი

14,4

სკორპენასებრნი

77

სკორპენა (ზღვის ჩიქვი)

21,7

ზღვის მამლისებრნი

78

ზღვის მამალი

40

კეფალისებრნი

79

ჩვეულებრივი კეფალი (ლობანი)

32

80

 ოქროსფერი კეფალი

32

81

მახვილცხვირა კეფალი

32

82

 ელინგასი

32

ზღვის ენისებრნი

83

ზღვის ენა

19,1

კალკანისებრნი

84

შავი ზღვის კალკანი

142

კამბალასებრნი

85

მდინარის კამბალა (გლოსა)

38,2

86

მდინარის კიბო

70

87

ღაპანი

21,2

88

მიდია და სხვა ორსაგდულიანი მოლუსკები

28,9

89

გარნელი (კრევერები) და სხვა ათფეხიანი კიბორჩხალები

25

სხვა თევზები და ჰიდრობიონტები

90

 სხვა თევზები და ჰიდრობიონტები

12,5

91

 წყალმცენარეები

0,50

 

ზღვის ძუძუმწოვრები

ზიანის ოდენობა თითოეულ ეგზემპლარზე ლარებში

92

თეთრგვერდა დელფინი

900

93

ფალინა

10000

94

ზღვის ღორი

500

 

დანართი 13

№

ცხოველთა სამყაროს ობიექტთა სახეობების ჩამონათვალი

ზიანის თანხა

1 სულზე ლარებში

ფრინველები

 

ღორიხვასნაირნი

 

1.  

წითელყელა ღორიხვა

15

2.  

შავყელა ღორიხვა

15

 

კოკონასნაირნი

 

3.  

დიდი კოკონა

10

4.  

რუხლოყება კოკონა

10

5.  

სწორნისკარტა (ან წითელყელა) კოკონა

10

6.  

აპრეხილნისკარტა (ან შავყელა) კოკონა

10

7.  

მცირე კოკონა

10

 

ქარიშხალასნაირნი

 

8.  

ხმელთაშუაზღვის ქარიშხალა

20

 

ვარხვისნაირნი

 

9.  

ვარდისფერი ვარხვი

150

10.

ქოჩორა (ხუჭუჭა) ვარხვი

150

11.

დიდი ჩვამა

25

12.

ქოჩორა ჩვამა

25

13.

მცირე ჩვამა

150

 

ყარყატისნაირნი

 

14.

რუხი ყანჩა

30

15.

წითური (ქარცი) ყანჩა

30

16.

დიდი თეთრი ყანჩა

30

17.

მცირე თეთრი ყანჩა

30

18.

ეგვიპტური (მწყემსი) ყანჩა

30

19.

ყვითელი ყანჩა

30

20.

ღამის ყანჩა

30

21.

მცირე ყარაულა

25

22.

დიდი ყარაულა (წყლის ბუღა)

150

23.

ჟერო

150

24.

ივეოსი

20

25.

თეთრი ყარყატი

30

26.

შავი ყარყატი

30

 

ფლამინგოსნაირნი

 

27.

ჩვეულებრივი ფლამინგო

100

 

ბატისნაირნი

 

28.

წითელნისკართა (სისინა) გედი

300

29.

ყვითელნისკარტა (მყივანი) გედი

300

30.

მცირე მყივანი გედი

100

31.

რუხი ბატი

100

32.

მეკალოე ბატი

100

33.

მცირე თეთრშუბლა ბატი

200

34.

დიდი თეთრშუბლა ბატი

100

35.

წითელყელა ბატი (წითელჩიჩახვა კაზარი)

300

36.

ამლაყი იხვი

30

37.

წითელი იხვი

300

38.

გარეული იხვი

30

39.

რუხი იხვი

30

40.

თეთრშუბლა იხვი

30

41.

სტვენია იხვი (ჭიკვარა)

30

42.

ჭახჭახა იხვი (იხვინჯა)

20

43.

ბოლოსადგისა (კუდსადგისა) იხვი

20

44.

განიერნისკარტა იხვი

20

45.

მარმარილოსებრი იხვი

20

46.

წითელნისკარტა ყურყუმელა

200

47.

ქოჩორა ყვინთია

20

48.

ზღვის ყვინთია

20

49.

წითელთავა ყვინთია

20

50.

თეთრთვალა ყვინთია

20

51.

თეთრფრთიანი გარიელა (ტურპანი)

300

52.

ამაყა

20

53.

დიდი ბატასინა

20

54.

გრძელნისკარტა ბატასინა

20

55.

მცირე ბატასინა

20

56.

თეთრთავა იხვი

300

 

შევარდნისნაირნი

 

57.

შაკი

300

58.

თეთრკუდა ფსოვი (თეთრკუდა არწივი)

500

59.

წითელი ძერა (ბორა)

50

60.

ძერა

50

61.

გველიჭამია (ძერაბოტი)

500

62.

ქორცქვიტა (შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)

50

63.

მიმინო

50

64.

ქორი

20

65.

ჩვეულებრივი კაკაჩა

20

66.

ფეხბანჯგვლიანი კაკაჩა

20

67.

ველის (გრძელფეხა) კაკაჩა

20

68.

კრაზანაჭამია (ირაო)

20

69.

ქორისებრი არწივი

30

70.

ჩია არწივი

30

71.

ბექობის (თეთრმხრება) არწივი

300

72.

დიდი მყივანი არწივი (დიდი თეთრლაქებიანი არწივი)

30

73.

მცირე მყივანი არწივი (მცირე თეთრლაქებიანი არწივი)

30

74.

ველის არწივი

500

75.

მთის არწივი

500

76.

ფასკუნჯი

50

77.

ბატკანძერი (წვერიანი სვავი, ყაჯირი, კრავიჭამია)

500

78.

სვავი

500

79.

ორბი

500

80.

ჭაობის ძელქორი (ჭაობის ბოლობეჭედა)

50

81.

მინდვრის ძელქორი (მინდვრის ბოლობეჭედა)

50

82.

ველის ძელქორი (ველის ბოლობეჭედა)

50

83.

მდელოს ძელქორი (მდელოს ბოლობეჭედა)

50

84.

ბარი (გავაზი)

500

85.

წითელთავა შავარდენი

100

86.

შავარდენი

500

87.

მარჯანი

100

88.

ალალი

100

89.

წითელფეხა შავარდენი

100

90.

მცირე კირკიტა (ველის კირკიტა)

50

91.

ჩვეულებრივი კირკიტა

50

 

ქათმისნაირნი

 

92.

კავკასიური როჭო

300

93.

კავკასიური შურთხი

100

94.

კასპიური შურთხი

300

95.

კაკაბი

20

96.

გნოლი

200

97.

მწყერი

10

98.

დურაჯი

500

99.

კოლხური ხოხობი

100

 

წეროსნაირნი

 

100.     

რუხი წერო

300

101.     

წეროტურფა

300

102.     

სავათი

300

103.     

სარსარაკი

300

104.     

ლაინა

30

105.     

ქათამურა

30

106.     

მცირე ქათამურა

30

107.     

პაწაწა ქათამურა

300

108.     

ღალღა

30

109.     

წყლის ქათამურა

30

110.     

მელოტა

30

111.     

ხონთქრის ქათამი

300

 

მეჭვავიასნაირნი

 

112.     

ზრვის კაჭკაჭი (სირკაჭკაჭი)

15

113.     

ოჩოფეხა

150

114.     

სადგისნისკარტა

150

115.     

საყელოიანი წინტალა

15

116.     

მცირე წინტალა

15

117.     

ზღვის წინტალა

15

118.     

ტიბუარა (მღრინავი)

15

119.     

აზიური წინტალა

15

120.     

სქელნისკარტა წინტალა

15

121.     

ოქროსფერი მეჭვავია

15

122.     

რუხი მეჭვავია (კვათარი)

15

123.     

მეკენჭია

15

124.     

პრანწია

15

125.     

ველის პრანწია

15

126.     

თეთრკუდა პრანწია

15

127.     

თავზოლა მექვიშია

15

128.     

წითელგულა მექვიშია

15

129.     

შავმუცელა მექვიშია

15

130.     

თეთრკუდა მექვიშია

15

131.     

მცირე მექვიშია (კოკორინა-ბეღურა)

15

132.     

ისლანდიური მექვიშია

15

133.     

ქვიშაქექია

15

134.     

წითელკისერა (მრგვალნისკარტა) ტივტივა

15

135.     

რუხი აპრეხილნისკარტა მექვიშია

15

136.     

წითელფეხა მენაპირე (მსევანი)

15

137.     

ლაქებიანი წითელფეხა მენაპირე (კოხტა ოვილო)

15

138.     

მწვანეფეხა მენაპირე (დიდი ჭოვილო)

15

139.     

ჭაობის მენაპირე (მერუე)

15

140.     

ტყის მენაპირე

15

141.     

შავი მენაპირე

15

142.     

ჩვეულებრივი მექვიშია (მებორნე)

15

143.     

ტურუხტანი (მაჩხუბარა კოკორინა)

15

144.     

დიდი კრონშნეპი

15

145.     

წვრილნისკარტა (მცირე) კრონშნეპი

15

146.     

საშუალო კრონშნეპი

15

147.     

დიდი (შავკუდა) ლია

15

148.     

ზოლიანკუდა ლია

15

149.     

ტყის ქათამი (ვალდშნეპი)

15

150.     

დიდი ჩიბუხა (გოჭა)

15

151.     

ჩიბუხა

15

152.     

ჩიბუხელა (გარშნეპი)

15

153.     

თვალჭყეტია

15

154.     

შავფრთიანი მერცხალა

15

155.     

ჟღალფრთიანი მერცხალა

150

156.     

წვრილნისკარტა თოლია

15

157.     

დიდი შავთავა თოლია

150

158.     

ტბის თოლია

15

159.     

მცირე თოლია

15

160.     

შავთავა თოლია

15

161.     

სომხური თოლია

15

162.     

ყვითელფეხა თოლია

15

163.     

შავზურგა (ფრთაშავი) თოლია

15

164.     

ზღვის დიდი თოლია

15

165.     

ვეჟანი თოლია

15

166.     

აუდოუნის თოლია

15

167.     

განიერკუდა თოლია-მეკობრე

15

168.     

ვიწროკუდა თოლია-მეკობრე

15

169.     

გრძელკუდა თოლია-მეკობრე

15

170.     

თოლიისნისკარტა თევზიყლაპია

15

171.     

ჭრელნისკარტა თევზიყლაპია

15

172.     

ჩვეულებრივი თევზიყლაპია

15

173.     

მცირე თევზიყლაპია

15

174.     

კასპიური თევზიყლაპია

150

175.     

ფრთათეთრი თევზიყლაპია

15

176.     

შავი თევზიყლაპია

15

177.     

ლოყათეთრი თევზიყლაპია

15

 

მტრედისნაირნი

 

178.     

თეთრმუცელა გვრიტჩიტა

15

179.     

შავმუცელა გვრიტჩიტა

15

180.     

გარეული მტრედი

10

181.     

გულიო (გვიძინი)

10

182.     

ქედანი

10

183.     

ჩვეულებრივი გვრიტი

15

184.     

საყელოიანი გვრიტი

15

185.     

სენეგალური (მაცინარა) გვრიტი

15

186.     

გუგულისნაირნი

 

187.     

გუგული

10

188.     

ბუსნაირნი

 

189.     

ზარნაშო

20

190.     

ყურებიანი ბუ (ოლოლი)

20

191.     

ჭაობის ბუ

20

192.     

წყრომი

20

193.     

ბუკიოტი

20

194.     

ჭოტი

15

195.     

ტყის ბუ

15

196.     

ბუხრინწა

15

 

უფეხურასნაირნი

 

197.     

უფეხურა

15

 

ნამგალასნაირნი

 

198.     

ნამგალა

10

199.     

მეკირია (ანუ თეთრმუცელა ნამგალა)

10

 

ყაპყაპისნაირნი

 

200.     

ოქროსფერი კვირიონი

10

201.     

მწვანე კვირიონი

10

202.     

ყაპყაპი

10

203.     

ალკუნი

10

204.     

ოფოფი

10

 

კოდალასნაირნი

 

205.     

შავი კოდალა

15

206.     

მწვანე კოდალა

15

207.     

სირიული კოდალა

15

208.     

დიდი ჭრელი კოდალა

150

209.     

საშუალო ჭრელი კოდალა

15

210.     

თეთრზურგა კოდალა

15

211.     

მცირე ჭრელი კოდალა

15

212.     

მაქცია

15

 

ბეღურასნაირნი

 

213.     

რქოსანი ტოროლა

10

214.     

მცირე მოკლეთითა ტოროლა

10

215.     

დიდი მოკლეთითა ტოროლა

10

216.     

ორკოპლიანი ტოროლა

10

217.     

ველის ტოროლა

10

218.     

ფრთათეთრი ტოროლა

10

219.     

ტყის ტოროლა

10

220.     

მინდვრის ტოროლა

10

221.     

ქოჩორა ტოროლა

10

222.     

სოფლის მერცხალი

10

223.     

კლდის მერცხალი

10

224.     

მენაპირე მერცხალი

10

225.     

ქალაქის მერცხალი

10

226.     

ტყის მწყერჩიტა

10

227.     

მდელოს მწყერჩიტა

10

228.     

წითელგულა მწყერჩიტა

10

229.     

მთის მწყერჩიტა

10

230.     

მინდვრის მწყერჩიტა

10

231.     

თეთრი ბოლოქანქარა

10

232.     

რუხი ბოლოქანქარა

10

233.     

ყვითელი ბოლოქანქარა

10

234.     

ყვითელთავა ბოლოქანქარა

10

235.     

მედუდუკე

10

236.     

რუხი ღაჟო

10

237.     

შავშუბლა ღაჟო

10

238.     

წითელთავა ღაჟო

100

239.     

ჩვეულებრივი ღაჟო

10

240.     

ტყის ჭვინტაკა

10

241.     

თეთრწარბა ჭვინტაკა

10

242.     

ალპური ჭვინტაკა

10

243.     

ჭრიჭინა-მეჩალია

10

244.     

ჭრიჭინა-ჩიტი

10

245.     

ბულბულისებრი ჭრიჭინა-ჩიტი

10

246.     

ლელიანის მეჩალია

10

247.     

ჭაობის მეჩალია

10

248.     

ლელიანის დიდი მეჩალია (შაშვისებრი მეჩალია)

10

249.     

შავთხემა მეჩალია

10

250.     

ჭახჭახა მეჩალია

10

251.     

წყლის მეჩალია

10

252.     

გრძელკუდა მეჩალია

10

253.     

ფართოკუდა ლერწამა

10

254.     

მწვანე ბუტბუტა (მქირდავი)

10

255.     

ბაცი ბუტბუტა (მქირდავი)

10

256.     

ბოლომქნევარა ბუტბუტა (მქირდავი)

10

257.     

მურა ბუტბუტა (მქირდავი)

10

258.     

დიდი თეთრყელა ასპუჭაკა

10

259.     

მცირე თეთრყელა ასპუჭაკა

10

260.     

ბაღის ასპუჭაკა

10

261.     

მიმინოსებრი ასპუჭაკა

10

262.     

შავთავა ასპუჭაკა

10

263.     

ყვითელთვალა ასპუჭაკა

10

264.     

წითელთვალა ასპუჭაკა

10

265.     

გაზაფხულა ჭივჭავი (ყარანა)

10

266.     

ჩვეულებრივი ჭივჭავი (ყარანა)

10

267.     

კავკასიური ჭივჭავი (ყარანა)

10

268.     

თეთრმუცელა ჭივჭავი (ყარანა)

10

269.     

მომწვანო ჭივჭავი (ყარანა)

10

270.     

ყვითელთავა ნარჩიტა (ღაბუაჩიტი)

10

271.     

წითელთავა ნარჩიტა (ღაბუაჩიტი)

100

272.     

რუხი ბუზიჭერია (მემატლია)

10

273.     

ჭრელი ბუზიჭერია (მემატლია)

10

274.     

თეთრყელა ბუზიჭერია (მემატლია)

10

275.     

წითელყელა (მცირე) ბუზიჭერია (მემატლია)

10

276.     

ნახევრად-თეთრყელა ბუზიჭერია (მემატლია)

10

277.     

შავთავა ოვსადი

10

278.     

თეთრწარბა (მდელოს) ოვსადი

10

279.     

კლდის ლურჯი შაშვი

10

280.     

კლდის ჭრელი შაშვი

10

281.     

ჩვეულებრივი მეღორღია

10

282.     

უდაბნოს მეღორღია

10

283.     

ბუქნია-მეღორღია

10

284.     

წითელკუდა მეღორღია

10

285.     

შავყურა მეღორღია

10

286.     

შავზურგა მეღორღია (მელოტჩიტა)

10

287.     

თეთრზურგა მეღორღია (მელოტჩიტა)

10

288.     

შავი ბოლოცეცხლა

10

289.     

ბოლოცეცხლა

10

290.     

წითელმუცელა ბოლოცეცხლა

100

291.     

გულწითელა

10

292.     

ცისფერგულა

10

293.     

აღმოსავლური ბულბული (იადონი)

20

294.     

ჩვეულებრივი ბულბული (იადონი)

20

295.     

თეთრყელა ბულბული (იადონი)

20

296.     

ჟღალი ბულბული (მაფშალია, წითური ასპუჭაკა)

100

297.     

შაშვი

25

298.     

თეთრგულა შაშვი

25

299.     

რუხთავა შაშვი

25

300.     

თეთრწარბა (ფრთაწითელი) შაშვი

25

301.     

წრიპა შაშვი (მგალობელი შაშვი)

25

302.     

ჩხართვი

25

303.     

შავყელა შაშვი (ჯიჯღი)

25

304.     

ულვაშა წივწივა

100

305.     

თოხიტარა

20

306.     

ჩვეულებრივი რემეზი (თერძი)

20

307.     

მცირე წივწივა (წიწკანა)

20

308.     

დიდი წივწივა (წიწკანა)

20

309.     

მოლურჯო წივწივა (წიწკანა)

20

310.     

შავთავა წივწივა (წიწკანა)

20

311.     

ხმელთაშუა ზღვის წივწივა (წიწკანა)

20

312.     

ქოჩორა წივწივა (წიწკანა)

20

313.     

ჩვეულებრივი ხეცოცია

20

314.     

დიდი კლდეცოცია

20

315.     

მცირე კლდეცოცია

20

316.     

შავთავა ხეცოცია

20

317.     

ფრთაწითელი კლდეცოცია

20

318.     

ჩვეულებრივი მგლინავა

20

319.     

მოკლეთითა მგლინავა

100

320.     

ჭინჭრაქა (ღობემძვრალა)

20

321.     

წყლის შაშვი

20

322.     

მეფეტვია (ანუ მინდვრის გრატა)

20

323.     

კლდის გრატა

20

324.     

მოყვითალო გრატა

20

325.     

შავყელა გრატა

20

326.     

შავთავა გრატა

20

327.     

ბაღის გრატა

20

328.     

ლელიანის გრატა

20

329.     

რუხკისერა გრატა

20

330.     

მოზამთრე (ან ჩრდილოეთის) სკვინჩა

20

331.     

სკვინჩა (ნიბლია)

20

332.     

ჩიტბატონა

20

333.     

შავთავა მწვანულა

20

334.     

მწვანულა

20

335.     

მთის ჭვინტა

20

336.     

ჭვინტა (მეკანაფია)

20

337.     

სტვენია

20

338.     

კულუმბური

20

339.     

ფრთაწითელი კოჭობურა

100

340.     

წითელშუბლა მთიულა

20

341.     

მოყვითალო მთიულა

20

342.     

ჩვეულებრივი კოჭობა

20

343.     

დიდი კოჭობა

100

344.     

ნისკარტმარწუხა

20

345.     

შავგულა (ესპანური) ბეღურა

10

346.     

მინდვრის ბეღურა

10

347.     

სახლის ბეღურა

10

348.     

მეთოვლია

10

349.     

კლდის ბეღურა

10

350.     

მკრთალი (მოკლეთითა) კლდის ბეღურა

10

351.     

შოშია (შროშანი)

20

352.     

ვარდისფერი შოშია (ტარბი)

20

353.     

მოლაღური

20

354.     

ჩხიკვი

20

355.     

კაჭკაჭი

25

356.     

წითელნისკარტა მაღრანი

10

357.     

ყვითელნისკარტა მაღრანი

10

358.     

ყორანი

30

359.     

ჭილყვავი

10

360.     

რუხი ყვავი

30

361.     

ჭკა

10

362.     

სხვა ფრინველები

10

ძუძუმწოვრები

ძაღლისებრნი, მგლისებრნი

363.     

ტურა

75

364.     

მგელი

300

365.     

ენოტისებური ძაღლი

10

366.     

მელა

250

დათვისებრნი

367.     

დათვი

10000

ენოტისებრნი

368.     

ენოტი

10

კვერნისებრნი

369.

წავი, კავკასიური წაულა, ჭრელტყავა

500

370.

კვერნა

100

371.

მაჩვი

100

აფთარისებრნი

372.

ზოლებიანი აფთარი

1000

კატისებრნი

373.

ტყის კატა

50

374.

ჯიქი

5000

375.

კავკასიური ფოცხვერი

1000

ღორისებრნი

376.

გარეული ღორი

1000

ირმისებრნი

377.

შველი

5000

378.

ირემი

15000

ღრურქიანები

379.

ქურციკი (ჯეირანი)

10000

380.

ნიამორი

10000

381.

არჩვი

6000

382.

ჯიხვი

13000

ციყვისებრნი

383.

ციყვი

10

ზაზუნასებრნი

384.

ამიერკავკასიური ზაზუნა

20

ნუტრიასებრნი

385.

ნუტრია

10

კურდღლისებრნი

386.

კურდღელი

20

387.

სხვა ძუძუმწოვრები

10

ამფიბიები

სამალამანდრისებრნი

388.

კავკასიური გრძელკუდა სალამანდრა

100

389.

სავარცხლიანი ტრიტონი

20

390.

ჩვეულებრივი ტრიტონი

20

391.

მცირეაზიური ტრიტონი

70

მყვარისებრნი

392.

სირიული ყოტი (სირიული მყვარი)

50

393.

ჯვარულა (კავკასიური ჯვრიანა)

40

ვასაკისებრნი

394.

ვასაკა

20

ბაყაყისებრნი

395.

ტბის ბაყაყი

10

396.

ამიერკავკასიური (კამერანოსეული) ბაყაყი

10

გომბეშოსებრნი

397.

მწვანე გომბეშო

10

398.

ჩვეულებრივი გომბეშო

10

399.

სხვა ამფიბიები

10

ქვეწარმავლები, რეპტილიები

მტკნარი წყლის კუსებრნი

400.

კასპიური კუ

15

401.

ჭაობის კუ

15

ხმელეთის კუსებრნი

402.

ხმელთაშუაზღვის კუ

100

შიშველთითა გეკონისებრნი

403.

შიშველთითა გეკონი

20

ჯოჯოსებრნი

404.

კავკასიური ჯოჯო

20

ბოხმეჭასებრნი

405.

ბოხმეჭა

15

406.

გველხოკერა

20

სცინკისებრნი

407.

გრძელფეხა სცინკი

70

408.

აზიური აბლეფარუსი

20

ნამდვილი ხვლიკისებრნი

409.

ზოლიანი ხვლიკი

15

410.

საშუალო (სამზოლიანი) ხვლიკი

15

411.

ქართული ხვლიკი

15

412.

მარდი ხვლიკი

10

413.

კლდიური ხვლიკი

10

414.

მტკვრის (პორჩინსკისეული) ხვლიკი

15

415.

დალისეული ხვლიკი

15

416.

ართვინული (დერიუგინისეული) ხვლიკი

15

417.

კოხტა გველთავა

15

418.

მარდი ფსვენი

15

419.

ფერადი ფსვენი

15

გველბრუცასებრნი

420.

გველბრუცა

15

მახრჩობელასებრნი

421.

ველის (დასავლური) მახრჩობელა

50

ანკარასებრნი

422.

წყლის ანკარა

20

423.

ჩვეულებრივი ანკარა

20

424.

წენგოსფერი მცურავი

20

425.

ყვითელმუცელა (წითელმუცელა) მცურავი

20

426.

ამიერკავკასიური მცურავი

20

427.

ნაირფერი (ფერადი) მცურავი

20

428.

გრძელი მცურავი (ესკულაპისეული გველი)

50

429.

ოთხზოლიანი მცურავი

20

430.

სპილენძა

20

431.

სახეებიანი მცურავი

20

432.

საყელოიანი ეირენისი

20

433.

წყნარი ეირენისი

20

434.

კატისთვალა გველი

20

435.

მალპოლონი

20

გველგესლასებრნი

436.

კავკასიური (კაზნაკოვისეული) გველგესლა

50

437.

ველის გველგესლა

20

438.

გიურზა

30

439.

ცხვირრქოსანი გველგესლა (მარტორქა)

50

440.

სხვა ქვეწარმავლები

15

 

დანართი 14

წყლის ობიექტებში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ცხრილი

N

 

მავნე ნივთიერებათა

დასახელება

ერთი ტონა დამაბინძურებელი ნივთიერების ჩაშვების მაჩვენებელი (ლარებში)

 

 

მუდმივი ზენორმატიული ჩაშვებისათვის

ავარიული ჩაშვებისათვის

1

2

3

4

 ა. არაორგანული ნივთიერებანი

1.  

შეწონილი ნივთიერებანი

100

200

2.  

სულფატები

250

500

3.  

ქლორიდები

100

200

4.  

ფოსფატები

1250

2500

5.  

ბორი, ტიტანი

2000

4000

6.  

ციანიდები

250 000

500 000

7.  

ფტორიდები

4000

8000

 ლითონის იონები

8.

ვოლფრამი, სპილენძი, ქრომი, ტყვია, კადმიუმი, ვანადიუმი, სელენი,

200 000

400 000

9.

ნიკელი, მანგანუმი, კობალტი, თუთია, ტელური,

20 000

40 000

10.

დარიშხანი, სტიბიუმი

40 000

80 000

11.

რკინა, ალუმინი

500

1000

12.

ბერილიუმი, თალიუმი, მოლიბდენი

200 000

400 000

13

ვერცხლისწყალი

300 000

600 000

14.

ბარიუმი

250

500

 ბ. ორგანული ნივთიერებანი:

15.

ეთილენი

500,00

1000,00

16.

ბიოქიმიური მოთხოვნილება ჟანგბადზე

650

1300

17.

საერთო აზოტი, სზან-ი (დეტერგენტები), მეთანოლი

2500

5000

18.

ნავთობპროდუქტები, ფორმალდეჰიდი, აცეტონი, კეტონები, ბუთილის სპირიტი

10 000

20 000

19.

ფენოლები

200 000

400 000

20.

მაღალტოქსიკური ლითონორგანიკა

300 000

600 000

დანართი 15

ზღვაში ნავთობპროდუქტების ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ცხრილი

Pნავთ (ტონებში)

ავარიული ჩაშვებისათვის,

Aანავთ. (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმნავთ.

(ათას ლარებში)

Pნავთ (ტონებში)

ავარიული ჩაშვებისა

თვის,

Aანავთ. (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმნავთ.

(ათას ლარებში)

0,10

36,88

4,98

2,50

219,04

18,80

0,11

39,0

5,14

3,00

249,30

20,40

0,13

41,86

5,40

3,50

269,88

21,70

0,16

48,10

 5,76

4,00

295,62

21,90

0,20

53,44

6,18

5,00

343,72

25,96

0,25

60,36

6,64

6,00

393,58

28,44

0,30

67,68

7,02

7,50

463,02

31,86

0,35

72,48

7,38

9,00

534,24

34,96

0,40

79,60

7,68

10,00

584,10

36,88

0,50

89,40

8,26

11,00

642,88

39,0

0,60

97,96

8,92

13,00

755,08

41,86

0,75

109,90

9,94

16,00

927,0

48,10

0,90

123,24

10,90

20,00

1152,0

53,44

1,00

131,80

11,46

25,00

1443,0

60,36

1,10

138,54

12,30

30,00

1719,0

67,68

1,30

155,10

13,08

40,00

2280,0

79,60

1,60

172,56

14,56

50,00

2841,0

89,40

2,00

193,24

16,32

 

 

 

შენიშვნა დანართზე 15:

Aანავთ. -ს და Aმნავთ. -ს შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისათვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის.

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pნავთ <0,10 ტ, ზიანის მნიშვნელობები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:

Aანავთ.  = 184,4 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ. (ტ)

   მუდმივი ჩაშვებისათვის:

Aმნავთ.  = 24,9 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ.  (ტ)

     იმ შემთხვევაში, როდესაც Pნავთ. >50 ტ, ზიანის მნიშვნელობები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულებით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:

Aანავთ. = 28,41 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ. (ტ)

   მუდმივი ჩაშვებისათვის:

Aმნავთ.  = 0,90 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pნავთ.  (ტ)

 

 

დანართი 16

ზღვაში ორგანულ ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ცხრილი (ჟანგბადის ბიოლოგიური მოთხოვნილების მიხედვით)

Pჟბმ (ტონა)

ავარიული ჩაშვებისათვის,

Aა ჟბმ  (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმჟბმ  (ათას ლარებში)

Pჟბმ (ტონა)

ავარიული ჩაშვებისათვის,

Aა ჟბმ  (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმა

ტიული) ჩაშვებისა

თვის, Aმჟბმ  (ათას ლარებში)

0,10

30,28

8,38

3,50

376,66

22,56

0,20

39,72

10,14

4,00

425,62

23,44

0,30

49,86

11,38

5,00

525,34

24,56

0,40

60,72

12,34

6,00

625,06

26,26

0,50

70,72

13,14

7,50

771,10

27,94

0,60

81,22

13,80

9,00

915,34

29,38

0,75

97,06

14,70

10,00

1011,52

30,28

0,90

112,20

15,42

15,00

1576,02

35,98

1,00

122,52

15,94

20,00

1941,10

39,72

1,10

133,56

16,36

25,00

2393,40

45,06

1,30

153,16

17,44

30,00

2850,0

49,86

1,60

183,42

18,16

35,00

3288,0

55,74

2,00

226,60

19,32

40,00

3723,0

60,72

2,50

274,26

20,58

50,00

4587,0

70,72

3,00

325,90

21,64

 

 

 

 

შენიშვნა დანართზე 16:

 Aაჟბმ  და Aმჟბმ  შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისათვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის.

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pჟბმ  < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეება გამოინგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:   

Aაჟბმ  = 151,4 (ათასი ლარი/ტ) ფ P ჟბმ  (ტ)

   მუდმივი ჩაშვებისათვის:

Aმჟბმ  = 41.9 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ  (ტ)

იმ შემთხვევაში, როდესაც PPჟბმ > 50,0 ტ, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:

A აჟბმ  = 45,87 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ  (ტ)

   მუდმივი ჩაშვებისათვის: Aმჟბმ  = 0.71 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pჟბმ (ტ)

 

 

 

 

 

დანართი 17

ზღვაში შეწონილი ნაწილაკების ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ცხრილი

Pშ.ნ.  (ტონა)

ავარიული ჩაშვებისათვის,

Aაშ.ნ.  (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმშ.ნ.

(ათას ლარებში)

Pშ.ნ.  (ტონა)

ავარიული ჩაშვებისათვის,

Aაშ.ნ.  (ათას ლარებში)

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებისათვის, Aმშ.ნ.

(ათას ლარებში)

0,10

14,80

1,42

4,00

117,32

9,28

0,20

21,60

2,04

5,00

141,16

10,50

0,30

27,12

2,50

6,00

164,32

11,44

0,35

29,52

2,70

7,50

197,88

12,78

0,40

31,68

2,88

9,00

230,32

14,10

0,50

35,82

3,24

10,00

251,46

14,80

0,60

39,72

3,54

15,00

381,10

19,12

0,75

44,82

3,96

20,00

474,52

21,60

0,90

49,68

4,32

25,00

588,76

24,46

1,00

52,50

4,46

30,00

702,22

27,04

1,60

68,70

5,82

35,00

815,08

29,44

2,00

77,12

6,52

40,00

927,46

31,68

2,50

87,10

6,72

50,00

1151,52

35,82

3,50

104,88

8,68

 

 

 

 

შენიშვნა დანართზე 17:

Aაშ.ნ.  და Aმშ.ნ.  შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისათვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის.

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pშ.ნ.  < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:

Aაშ.ნ.  = 74,0 (ათასი ლარი/ტ) ფ Pშ.ნ.  (ტ);

   მუდმივი ჩაშვებისათვის:

Aმშ.ნ.  = 7,1 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ.  (ტ);

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pშ.ნ.  > 50,0 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულებით:

   ავარიული ჩაშვებისათვის:   

Aაშ.ნ.  = 11,52 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ.  (ტ);

   მუდმივი ჩაშვებისათვის:

Aმშ.ნ.  = 0,36 (ათასი ლარი)/ტ) ფ Pშ.ნ.  (ტ).

 

 

 

 

 

 

დანართი 18

ზღვაში მავნე ნივთიერებათა ჩაშვებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის გასაანგარიშებელი ცხრილი, მათი ტოქსიკურობის კატეგორიების მიხედვით

 

ავარიული ჩაშვებისათვის

Aამ.ნ.  ათას ლარებში

მუდმივი (ზენორმატიული) ჩაშვებებისათვის

Aმმ.ნ.  ათას ლარებში

Pმ.ნ. ტონა

A

B

C და D

A

B

C და D

0.10

169,84

32,04

6,30

101,34

15,48

2,26

0.20

200,70

38,94

7,56

108,88

17,02

2,58

0.30

221,34

43,62

8,58

113,56

18,24

2,82

0.40

250,56

49,50

9,78

116,98

19,08

2,98

0.50

275,86

54,64

10,78

119,74

19,72

3,16

0.60

298,48

59,16

11,68

122,10

20,16

3,24

0.75

328,74

65,28

12,90

124,86

20,94

3,42

0.90

357,62

70,74

13,96

127,24

21,54

3,54

1.00

372,0

74,10

14,62

128,42

21,88

3,64

1.10

397,7

77,26

15,24

129,90

23,70

3,70

1.30

416,7

83,16

16,44

132,18

22,74

3,84

1.60

480,36

94,36

18,32

153,04

23,46

3,82

2.00

559,62

107,98

20,68

138,22

24,28

5,70

2.50

652,0

123,64

23,50

141,46

25,08

4,38

3.00

738,6

138,90

25,96

144,12

25,72

4,54

3.50

820,96

157,66

28,26

146,46

26,32

4,72

4.00

899,62

164,44

30,36

148,50

26,92

4,84

5.00

1048,02

188,22

34,32

151,98

28,26

5,04

6.00

1197,38

210,30

37,92

154,86

28,42

5,26

7.50

1383,24

240,78

42,88

158,52

29,56

5,50

9.00

1567,12

269,10

47,38

165,60

31,12

5,82

10.00

1713,36

298,30

51,58

169,84

32,04

6,30

15.00

2426,38

392,74

71,40

187,54

35,26

6,88

20.00

2621,7

480,46

90,18

200,70

38,94

7,66

25.00

3722,78

564,88

107,98

211,92

41,46

8,10

30.00

4344,0

645,0

125,88

221,36

43,65

8,58

40.00

5544,0

794,94

157,68

250,56

49,50

9,78

50.00

666696,0666

696,0

934,92

188,76

275,86

54,64

10,78

შენიშვნა დანართზე 18:

Aამ.ნ. -ს და Aმმ.ნ. -ს შუალედური მნიშვნელობების (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისათვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის.

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pმ.ნ .<0.10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორიის (A, B, C და D) მიხედვით შემდეგი ფორმულების გამოყენებით:

ავარიული ჩაშვებისათვის:

A-კატეგორიისათვის:                            Aზ(ა)მ.ნ. = 1688,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

B-კატეგორიისათვის :                            Aზ(ა)მ.ნ. = 320,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

C და D-კატეგორიისათვის:                  Aზ(ა)მ.ნ. = 63,0 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

მუდმივი ჩაშვებისათვის:

A-კატეგორიისათვის:                             Aმმ.ნ. = 113,4 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

B-კატეგორიისათვის :                             Aმმ.ნ. = 154,8 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

C და D-კატეგორიისათვის:                  Aმმ.ნ. = 22,6 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pმ.ნ. >50 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება მავნე ნივთიერებათა ტოქსიკურობის კატეგორიის (A, B, C და D) მიხედვით შემდეგი ფორმულების მიხედვით:

ავარიული ჩაშვებისათვის:

A-კატეგორიისათვის:                               Aზ(ა)მ.ნ. =13,92 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

B-კატეგორიისათვის :                              Aზ(ა)მ.ნ. = 18,70 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

C და D-კატეგორიისათვის:                     Aზ(ა)მ.ნ. = 3,78 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

მუდმივი ჩაშვებისათვის:

A-კატეგორიისათვის:                                   Aმმ.ნ. = 5,52 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

B-კატეგორიისათვის :                                Aმმ.ნ. = 1,10 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

C და D-კატეგორიისათვის:                     Aმმ.ნ. = 0,22 (ათ. ლარი/ტონა) ფ Pმ.ნ.  (ტ)

 

დანართი 19

გემების მიერ თხევადი ან მშრალი ტვირთის სახით გადასატანი მავნე ნივთიერებების ტოქსიკურობის კატეგორიები

N

ტოქსიკურობის კატეგორიები

 

A

B

C და D

1.  

აკროლეინი

აკრილონიტრილი

აცეტალდეჰიდი

2.  

გოგირდნახშირბადი

ალკილბენზოლ-სულფონატი (განშტოებული ჯაჭვი)

ძმარმჟავა

3.  

კრეოზოტი

აკრილის სპირტი

ძმარმჯავას ანჰიდრიდი

4.  

აცეტონციანჰიდრინი

ამიაკი (28% წყალხსნარი)

აცეტონი

5.  

კრეზოლი

ქლოროვანი ბენზინი

აცეტილ ქლორიდი

6.  

ტექნიკური კრეზოლი

n-ერბოვანი ალდეჰიდი

ადიპინის მჟავის ციტრილი

7.  

დიქლორბენზოლი

ერბომჟავა

ალკილბენზოლსულფონატი (პირდაპირი ჯაჭვი)

8.  

ნაფთალინი (გამლღვალი)

ქაფურის ზეთი

ქლოროვანი ალილი

9.  

ფოსფორი (ელემენტარული)

ოთხქლორიანი ნახშირბადი

შაბი (15% ხსნარი)

10.

ნატრიუმის პენტაქლორ-ფენოლიატი (ხსნარი)

ქლოროფორმი

ძმარმჟავას იზოამილის ეთერი

11.

ტეტრაეთილტყვია

პარა-ქლორტოლუოლი

n-ამილაცეტატი

12.

ტეტრამეთილტყვია

კროტონის ალდეჰიდი

n-ამილის სპირტი

13.

ტუნგოს ზეთი

დიქლორეთილის ეთერი

ანილინე

14.

ოიტიციკოს ზეთი

დიქლორპროპილენისა და დიქლორპროპანის ნარევი (ნიადაგის ფუმიგანტი)

ბენზოლი

15.

 

ეპიქლორჰიდრინი

ბენზილის სპირტი

16.

 

ბრომოვანი ეთილენი (დიბრომეთანი)

ძმარმჟავას ბუთილის ეთერი

17.

 

ქლოროვანი ეთილენი (დიქლორეთანი)

ძმარმჟავას მეორადი ბუთილის ეთერი

18.

 

ფტორწყალბადმჟავა (40% წყალხსნარი)

n-ბუთილაკრილატი

19.

 

ქლოროვანი მეთილენი

ბუთილენგლიკოლი (გლიკოლი)

20.

 

მონოქლორბენზოლი

ბუთილმეტაკრილატი

21.

 

პენტაქლოეთანი

კალციუმის ჰიდროქსიდი (ხსნარი)

22.

 

ტეტრაქლორეთილენი

კალიუმის ჰიდროჟანგი

23.

 

ფენოლი

ქლორძმარმჟავა

24.

 

პირიდინი

ქლორსულფანოლის მჟავა

25.

 

ტრიქლორეთილენი

ლიმონის მჟავა (10-25%)

26.

 

ხის სპირტი

კუმოლი

27.

 

მეთანოლი

ციკლოჰექსანი

28.

 

 

ციკლოჰექსანოლი

29.

 

 

ციკლოჰექსანონი

30.

 

 

პარა-ციმოლი (იზოპრენილტოლუოლი)

31.

 

 

დეკაჰიდრონაფთალინი

32.

 

 

დიეთილამინი

33.

 

 

დიეთილბენზოლი (იზომერების ნარევი)

34.

 

 

დიეთილის ეთერი

35.

 

 

მონოეთილის ეთერი

 

36.

 

 

 

დიეთილენგლიკოლი (უბრალო მონოეთილის ეთერი)

37.

 

 

დიეთილკეტონი

 (3-პენტანონი)

38.

 

 

დიიზობუთილკეტონი

39.

 

 

დიიზოპროპანოლამინი

40.

 

 

დიიზოპროპილამინი

41.

 

 

დიმეთილამინი

(40% წყალხსნარი)

42.

 

 

დიმეთილეთანოლამინი (2-დიმეთილამინოეთანოლი)

43.

 

 

დოდეცილბენზოლი

44.

 

 

2-ეტოქსიეთილაცეტატი

45.

 

 

ეთილაცეტატი

46.

 

 

ეთილაკრილატი

47.

 

 

ეთილბენზოლი

48.

 

 

ეთილციკლოჰექსანი

49.

 

 

ეთილენის ქლორჰიდრინი (2-ქლორეთანოლი)

50.

 

 

ეთილენადიამინი

51.

 

 

ეთილენგლიკოლის მონოეთილის ეთერი (მეთილცელოზოლი

მეტოქსიეთანოლი)

52.

 

 

2-ეთილჰექსილის სპირიტ

53.

 

 

ფორმალდეჰიდი

(37-50% ხსნარი)

54.

 

 

ჭიანჭველმჟავა

55.

 

 

ფურპურილისმჟავა

56.

 

 

მარილმჟავა (ქლორწყალბადმჟავა)

57.

 

 

იზობუთილაკრილატი

58.

 

 

იზობუთილის სპირიტ

59.

 

 

იზობუთილმეტაკრილატი

60.

 

 

იზოერბოვანი ალდეჰიდი

61.

 

 

იზოპენტანი

62.

 

 

იზოფორონი

63.

 

 

იზოპროპილამინი

64.

 

 

იზოპროპილციკლოჰექსანი

65.

 

 

იზოპრენი

66.

 

 

რძემჟავა

67.

 

 

მეთილაცეტატი

68.

 

 

მეთილაკრილატი

69.

 

 

მეთილამილის სპირიტ

70.

 

 

მეთილმეტაკრილატი

71.

 

 

მონოეთანოლამინი

72.

 

 

მონოიზოპროპანოლამინი

73.

 

 

მონომეთილეთანოლოამინი

74.

 

 

მონონიტრობენზოლი

75.

 

 

მონოიზოპროპილამინი

76.

 

 

აზოტის მჟავა (90%)

77.

 

 

2-ნიტროპროპანი

78.

 

 

ორთონიტროტოლუოლი

79.

 

 

წყალბადის ზეჟანგი (60%-ზე მეტი)

80.

 

 

ნონილფენოლი

81.

 

 

n-ოქტანოლი

82.

 

 

ოლეუმი

83.

 

 

მჟაუნმჟავა (10-5%)

84.

 

 

n-პენტანი

85.

 

 

ფოსფორმჟავა

86.

 

 

ფტალის ანჰიდრიდი (გამლღვალი)

87.

 

 

პროპიონის ანჰიდრიდი

88.

 

 

n-პროპილის სპირიტ

89.

 

 

n-პროპილამინი

90.

 

 

ოთხქლორიანი სილიციუმი

91.

 

 

ნატრიუმის ბიოქრომატი

92.

 

 

ნატრიუმის ჰიდროქსიდი (მწვავე ნატრი)

93.

 

 

სტიროლი (მონომერი)

94.

 

 

გოგირდმჟვა

95.

 

 

მყარი ცხიმები

96.

 

 

ტეტრაჰიდროფურანი

97.

 

 

ტეტრამეთილბენზოლი

98.

 

 

ოთხქლორიანი ტიტანი

99.

 

 

ტოლუოლი

100.     

 

 

ტრიქლორეთანი

101.     

 

 

ტრიეთანოლამინი

102.     

 

 

ტრიეთილამინი

103.     

 

 

ვინილაცეტატი

104.     

 

 

ქსილოლი

(იზომერების ნარევი)

105.     

 

 

ტეტრაჰიდრონაფთალინი

106.     

 

 

დიეთილენტრიამინი

107.     

 

 

დიმეთილფორმამიდი (ფორმიდმეთილამიდი)

108.     

 

 

ეთილენის ციანჰიდრიდი

109.     

 

 

პროპიონის ალდეჰიდი

110.     

 

 

პროპიონის მჟავა

111.     

 

 

გოგირდი (კოშტა)

შენიშვნა დანართზე 19:

ის ნივთიერებები, რომლებიც არ არიან შესული ამ ცხრილში და რომელთა ტოქსიკურობაც არ არის განსაზღვრული ზიანის გასაანგარიშებლად, მიეკუთვნებიან A კატეგორიას.

დანართი 20

ზღვის დაბინძურებით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის სიდიდის შემცირება მის სალიკვიდაციოდ დამბინძურებლის მიერ ჩატარებული ღონისძიებების გათვალისწინებით ამ სამუშაოებზე დახარჯული დროიდან გამომდინარე

დაბინძურების სალიკვიდაციო დრო, t (სთ.)

ზიანის შესამცირებელი კოეფიციენტი, Kშ

 6-მდე ჩათვლით

6-ზე მეტი 12-ის ჩათვლით

12-ზე მეტი 18-ის ჩათვლით

18-ზე მეტი 24-ის ჩათვლით

24-ზე მეტი 30-ის ჩათვლით

30-ზე მეტი 36-ის ჩათვლით

36-ზე მეტი 48-ის ჩათვლით

48-ზე მეტი 60-ის ჩათვლით

60-ზე მეტი 72-ის ჩათვლით

72-ზე მეტი 84-ის ჩათვლით

84-ზე მეტი 96-ის ჩათვლით

96-ზე მეტი 108-ის ჩათვლით

108-ზე მეტი 120-ის ჩათვლით

120-ზე მეტი 132-ის ჩათვლით

132-ზე მეტი 144-ის ჩათვლით

144-ზე მეტი 156-ის ჩათვლით

156-ზე მეტი 168-ის ჩათვლით

0,800

0,650

0,500

0,463

0,434

0,412

0,388

0,364

0,346

0,331

0,320

0,310

0,301

0,293

0,287

0,280

0,275

დანართი 21

ნავთობის მასის რაოდენობა წყლის ზედაპირის 1 მ2 -ზე, რომელიც დგინდება ნავთობის აფსკის ვიზუალური შეფასებით (გასაშუალოებული მონაცემები)

ნავთობის აფსკის გარე ნიშნები

ნავთობის მასა (გ) ზედაპირის 1 მ 2 -ზე

1. სუფთა წყლის ზედაპირი (ფერადობის ნიშნების არარსებობა სხვადასხვა განათებულობის პირობების დროს)

0

2. ლაქების და აფსკის არარსებობა, ცალკეული ცისარტყელისებრი ზოლები ყველაზე ხელსაყრელი განათებულობის და წყლის ზედაპირის წყნარ მდგომარეობაში ყოფნის დროს

2.5

3. ცალკეული ლაქები და ნაცრისფერი აფსკები ვერცხლისფერი ნაფიფქით წყლის ზედაპირზე წყლის ზედაპირის წყნარ მდგომარეობაში ყოფნის დროს, ფერადობის პირველი ნიშნების გამოჩენა

4.5

4. ლაქები და აფსკები კაშკაშა ფერადი ზოლებით სუსტი ღელვის დროს

30.0

5. ნავთობი აფსკისა და ლაქების სახით, რომელიც ფარავს წყლის ზედაპირის მნიშვნელოვან ნაწილს, არ იშლება ღელვის დროს, ფერადობა კი გადადის მკრთალ მღვრიე-ყავისფერში

100

6. წყლის ზედაპირი მოცულია ნავთობის მთლიანი ფენით, რომელიც კარგად ჩანს ღელვის დროს, ფერადობა მუქი, მუქი-ყავისფერი

150

 

 

დანართი 22

ნავთობის მასა სანაპირო ზოლში ნავთობის აფსკის სხვადასხვა გარეგნული იერსახეობის მიხედვით

№

დაბინ -ძურების ხარისხი

დაბინძურებული სანაპირო ზოლის გარეგნული იერსახეობა

ნავთობის მასა (კგ) სანაპირო ზოლის

1 მეტრზე

1.

მსუბუქი

ქვიშიან ნაპირზე შეიმჩნევა ნავთობი, ვიწრო (5-10 სმ სიგანის) კონცენტრიული ნახევარწრეების სახით, ღია-ყავისფერი ფერის. ქვიან ნაპირზე მოჩანს ნავთობის ნაღვენთები

0,2

2.

ზომიერი

ქვიშიანი ნაპირი დაფარული არის ნავთობის აფსკით, ლაქების სახით, რომელიც მოფენილი არის ნაფლეთი ზოლების სახით. ნავთობის აფსკი და ლაქები მკრთალი, მღვრიე-ყავისფერია. ქვები და ღორღი დაფარული არის ყავისფერი, მუქი-ყავისფერი ფერის ნავთობის აფსკით

20

3.

მძიმე

ქვიშიანი ნაპირის მონაკვეთი დაფარული არის მასიური ნავთობის ფენით, რომელიც ტალღებთან შეხებისას არ იშლება. დაბინძურებული ნაპირი მუქი, მუქი-ყავისფერი ფერისაა, ღორღიანი ნაპირი დაფარული არის ნავთობის ფენით

50

 

დანართი 23

ზღვაში ბალასტური წყლების უნებართვო ჩაღვრის შემთხვევაში წყლის მავნე და პათოგენური ორგანიზმების (ბაქტერიები, ჩხირები და ა.შ.) შემოტანით გარემოსათვის მიყენებული ზიანის განსაზღვრის (გამოანგარიშების) ცხრილი

Pბალ.პათ.

 (ტონა)

Aბალ.პათ. (ათასი ლარი)

Pბალ.პათ.

 (ტონა)

Aბალ.პათ. (ათასი ლარი)

0,10

3,22

5,00

23,44

0,20

4,56

6,00

25,74

0,30

5,62

7,50

28,78

0,35

6,06

9,00

31,60

0,40

6,48

10,00

33,36

0,50

7,26

15,00

43,02

0,60

7,98

20,00

48,64

0,75

8,92

25,00

55,06

0,90

9,84

30,00

60,88

1,00

10,32

35,00

66,30

1,60

13,14

40,00

71,38

2,00

14,70

50,00

80,70

2,50

16,50

60,00

81,00

3,50

19,56

70,00

84,00

4,00

20,92

80,00

87,00

 

შენიშვნა დანართზე 23:

Aბალ.პათ. -ს შუალედური მნიშვნელობის (რომლებიც არ არიან ნაჩვენები ცხრილში) განსაზღვრისათვის გამოიყენება ინტერპოლაცია უახლოეს მნიშვნელობებს შორის.

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pბალ.  < 0,10 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულების გამოყენებით:

Aბალ.პათ.  = 32,2 ათასი ლარი/ტ ფ Pბალ.  (ტ)

იმ შემთხვევაში, როდესაც Pბალ.  > 80,0 ტონაზე, ზიანის სიდიდეები გამოიანგარიშება შემდეგი ფორმულით:

Aბალ.პათ.  = 1088 ათასი ლარი/ტ ფ Pბალ.  (ტ).

   დანართი 24

ნორმის გადაჭარბების სიდიდე

ზიანი (ლარებში)

1 5 დბ

1000

6 10 დბ

2000

11 15 დბ

3000

15 დბ-ზე მეტი

4000

 

  დანართი 25

სიხშირის დიაპაზონი

L (ლარებში)

ელექტროსტატიკური ველები

1000

სამრეწველო სიხშირე:

50 ჰც – 300 მგჰც-მდე

1000

300 მგჰც – 300 გჰც

2000

 

 

 

 

 

 

 

 

2. 14/01/2014 - საქართველოს მთავრობის დადგენილება - 54 - ვებგვერდი, 17/01/2014 1. 23/06/2011 - საქართველოს მინისტრის ბრძანება - 95 - ვებგვერდი, 110623012, 27/06/2011