О платежной системе и платежных услугах

Консолидированная версия (09/09/2022 - 30/11/2022)

საქართველოს კანონი

საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების შესახებ

თავი I. ზოგადი დებულებანი

     მუხლი 1. კანონის მიზანი და მოქმედების სფერო

1. ამ კანონის მიზანია საქართველოს საგადახდო სისტემის უსაფრთხო, მდგრადი და ეფექტიანი ფუნქციონირების ხელშეწყობა, საგადახდო მომსახურების სათანადო განხორციელების უზრუნველყოფა და საგადახდო მომსახურების მომხმარებლების უფლებების დაცვა. ეს კანონი განსაზღვრავს საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების რეგულირებისა და ზედამხედველობის პრინციპებს, საგადახდო სისტემის მონაწილეების, საგადახდო მომსახურების განხორციელებაში ჩართული მხარეების, საგადახდო მომსახურების მომხმარებლების უფლებებს, ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობებს.

2. საგადახდო სისტემასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს აწესრიგებს „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონი, ეს კანონი, „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონი და სხვა ნორმატიული აქტები.

3. საგადახდო სისტემასთან და საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებში ამ კანონსა და სხვა კანონებს შორის კოლიზიის წარმოშობის შემთხვევაში ამ კანონის დებულებებს აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა.

საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება

ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) საგადახდო სისტემა − ფულადი სახსრების საგადახდო სისტემა, ფასიანი ქაღალდებით ანგარიშსწორების სისტემა, კლირინგის სისტემა;

ბ) ფულადი სახსრების საგადახდო სისტემა – საერთო წესებისა და სტანდარტული პროცედურების ერთობლიობა, რომელიც უზრუნველყოფს ფულადი სახსრების გადარიცხვის ოპერაციების ან ტრანსფერორდერების დამუშავებას;

გ) ფასიანი ქაღალდებით ანგარიშსწორების სისტემა – სისტემის სამ ან მეტ მონაწილეს შორის საერთო წესებისა და სტანდარტული პროცედურების ერთობლიობა, რომლის საფუძველზედაც ხორციელდება ფასიანი ქაღალდებით ანგარიშსწორება;

დ) კლირინგის სისტემა – სისტემის სამ ან სამზე მეტ მონაწილეს შორის საერთო წესებისა და სტანდარტული პროცედურების ერთობლიობა, რომლის საშუალებითაც ხდება კლირინგი და ნეტპოზიციების გამოთვლა ან/და დადგენა მონაწილეებს შორის შემდგომი ანგარიშსწორებისთვის და რომელშიც ნეტპოზიციების გამოთვლა შეიძლება ემყარებოდეს პრინციპს, რომლის დროსაც სისტემის ოპერატორი მოქმედებს გამყიდველის სახელით ყველა მყიდველის მიმართ და მყიდველის სახელით ყველა გამყიდველის მიმართ;

1) კლირინგი − ანგარიშსწორებამდე ოპერაციის გადაცემის, რეკონსილაციის და, არსებობის შემთხვევაში, დადასტურების პროცესი. კლირინგი შესაძლოა აგრეთვე მოიცავდეს ოპერაციების ურთიერთგაქვითვას და ანგარიშსწორებისთვის საბოლოო პოზიციების დადგენას;

ე) ნეტპოზიცია – დროის განსაზღვრული მომენტისთვის სისტემის მონაწილის მიერ მიღებული ყველა ჩარიცხვის ან სხვა მოთხოვნის ოდენობების ჯამს გამოკლებული მის მიერ სხვა მონაწილის ან მონაწილეთა სასარგებლოდ განხორციელებული ყველა გადარიცხვის ან სხვა ვალდებულების ჯამი;

ვ) საკრედიტო ნეტპოზიცია (ნეტმოთხოვნა) − სისტემის მონაწილის ნეტპოზიციის დადგენისას მიღებული დადებითი სიდიდე;

ზ) სადებეტო ნეტპოზიცია (ნეტვალდებულება) − სისტემის მონაწილის ნეტპოზიციის დადგენისას მიღებული უარყოფითი სიდიდე;

თ) ურთიერთგაქვითვა (ნეტინგი) − ნეტპოზიციის გამოთვლა ან/და დადგენა, რის შედეგადაც სისტემის მონაწილეს წარმოეშობა ნეტმოთხოვნის დაკმაყოფილების უფლება ან ნეტვალდებულების დაფარვის მოვალეობა. ურთიერთგაქვითვა (ნეტინგი) ხდება როგორც ორმხრივი (ორ მონაწილეს შორის), ისე მრავალმხრივი (ორზე მეტ მონაწილეს შორის) საერთო ვალდებულებებისა და მოთხოვნების გაანგარიშების − ურთიერთჩათვლის − საფუძველზე;

ი) სისტემის ოპერატორი (ოპერატორი) – იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, დამოუკიდებლად ან სხვა იურიდიულ პირებთან ერთად, უფლებამოსილია და პასუხისმგებელია საგადახდო სისტემის ოპერირებისა და სისტემის წესების შემუშავებისთვის;

კ) სისტემის წესები − სისტემის ოპერატორის მიერ შემუშავებული წესებისა და პროცედურების ერთობლიობა, რომელიც განსაზღვრავს სისტემის მუშაობას;

ლ) მნიშვნელოვანი სისტემა – სისტემა, რომელსაც საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა ამ კანონის მე-4 მუხლის შესაბამისად მიანიჭა მნიშვნელოვანი სისტემის სტატუსი;

მ) სისტემის მონაწილე (მონაწილე) – იურიდიული პირი, რომელსაც უშუალოდ შეუძლია სისტემაში ტრანსფერორდერის გაცემა და რომელიც მიჩნეულია სისტემის მონაწილედ სისტემის წესების შესაბამისად. სისტემის მონაწილე შეიძლება იყოს საქართველოს ეროვნული ბანკი, უცხოური ცენტრალური ბანკი, საკლირინგო დაწესებულება, ფინანსური ინსტიტუტი, საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტი, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, ანგარიშსწორების აგენტი, სისტემის ოპერატორი, საქართველოს ფინანსთა სამინისტრო ან მისი სტრუქტურული ერთეული, სხვა ქვეყნის სახელმწიფო ორგანო ან საგადახდო სისტემა;

ნ) ანგარიშსწორების აგენტი – იურიდიული პირი, რომელიც სისტემის მონაწილეებს უზრუნველყოფს ანგარიშსწორების ანგარიშებით, რომელთა მეშვეობითაც ხდება მონაწილეთა შორის ანგარიშსწორება სისტემაში შესრულებული ტრანსფერორდერების საფუძველზე. ანგარიშსწორების აგენტი შეიძლება იყოს საქართველოს ეროვნული ბანკი, კომერციული ბანკი, რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ან სხვა იურიდიული პირი, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილია განახორციელოს ფასიანი ქაღალდების ანგარიშების გახსნა და მომსახურება;

ო) ანგარიშსწორების ანგარიში – ანგარიშსწორების აგენტის შესაბამისი უნიკალური ჩანაწერი, რომელზედაც აღირიცხება ფულადი სახსრები ან ფინანსური ინსტრუმენტები და რომლის მეშვეობითაც ხდება ანგარიშსწორება;

პ) ანგარიშსწორება − ოპერაცია, რომლის შედეგადაც ხდება სისტემის მონაწილეებს შორის შესაბამის ფულად სახსრებზე ან/და ფინანსურ ინსტრუმენტებზე საკუთრების უფლების გადაცემა;

ჟ) ტრანსფერორდერი − სისტემის მონაწილის მიერ მეორე მონაწილის მიმართ სისტემაში გაცემული დავალება მიმღებისთვის ფულადი სახსრების ჩარიცხვის შესახებ ან ფინანსურ ინსტრუმენტზე საკუთრების ან მოთხოვნის უფლების გადაცემის შესახებ; ან დავალება, რომლის შედეგადაც ხდება მონაწილის მიერ გადახდის ვალდებულების საკუთარ თავზე აღება ან გადახდის ვალდებულების სისტემის წესების შესაბამისად შესრულება;

რ) ფინანსური ინსტიტუტი – „ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ინსტიტუტი;

ს) ფინანსური ინსტრუმენტი – „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ფინანსური ინსტრუმენტი;

ტ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5681);

უ) საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმი (რეჟიმი) − „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმი (რეჟიმი);

ფ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5681);

ქ) ფინანსური გირავნობა – „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ფინანსური გირავნობა;

ღ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5681);

ყ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5681);

შ) (ამოღებულია - 20.12.2019, №5681);

ჩ) საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი (პროვაიდერი) − იურიდიული პირი, რომელიც საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს უწევს საგადახდო მომსახურებას საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;

ც) ელექტრონული ფულის პროვაიდერი – საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც უშვებს ელექტრონულ ფულს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;

ძ) საგადახდო მომსახურების მომხმარებელი (მომხმარებელი) – პირი, რომელიც სარგებლობს საგადახდო მომსახურებით, როგორც გადამხდელი ან/და მიმღები;

წ) გადამხდელი – პირი, რომელიც გასცემს საგადახდო დავალებას ან/და ეთანხმება საგადახდო დავალების გაცემას;

ჭ) მიმღები – პირი, რომლის სასარგებლოდაც ხორციელდება გადახდის ოპერაცია;

ხ) საგადახდო ინსტრუმენტი – ტექნიკური საშუალება ან/და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და მომხმარებელს შორის შეთანხმებული პროცედურების ერთობლიობა, რომლის მეშვეობითაც საგადახდო მომსახურების მომხმარებელი ახდენს საგადახდო დავალების ინიციირებას;

ჯ) ელექტრონული ფულის ინსტრუმენტი – საგადახდო ინსტრუმენტი, რომელიც იძლევა ელექტრონული ფულის გამოყენების საშუალებას;

ჰ) ელექტრონული ფული – ელექტრონული ფულის პროვაიდერის მიერ გადახდის ოპერაციების განხორციელების მიზნით მომხმარებლისგან მიღებული ფულადი სახსრების ნომინალური ღირებულება, რომელიც შენახულია ელექტრონულად (მათ შორის, მაგნიტურ მატარებელზე) და რომელსაც გადახდის საშუალებად, მისი გამომშვების გარდა, მესამე პირებიც აღიარებენ;

ჰ​1) ფულადი გზავნილი − საგადახდო მომსახურება, რომლის დროსაც გადამხდელისგან ფულადი სახსრების მიღება ხორციელდება მხოლოდ მიმღებისთვის ან მისი სახელით მოქმედი სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის გადასაცემად ან/და ფულადი სახსრების მიღება ხორციელდება მიმღების სახელით და უზრუნველყოფილია ამ ფულადი სახსრების მიმღებისთვის ხელმისაწვდომობა. ფულადი გზავნილი ხორციელდება გადამხდელის ან/და მიმღების სახელზე საგადახდო ანგარიშების გახსნის გარეშე;

2 ) გადახდის ოპერაცია − გადამხდელის ან მიმღების მიერ ინიციირებული ფულადი სახსრების განთავსების/ჩარიცხვის, გადარიცხვის ან გატანის ოპერაცია;

3 ) საგადახდო დავალება – გადამხდელის ან მიმღების მიერ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისათვის მიცემული დავალება გადახდის ოპერაციის განხორციელების თაობაზე;

4 ) მუდმივი დავალება − გადამხდელის მიერ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისათვის მიცემული საგადახდო დავალება, რომლის საფუძველზედაც პროვაიდერი ახორციელებს რეგულარულ გადახდებს მიმღების სასარგებლოდ;

ჰ​5) პირდაპირი დებეტი − საგადახდო ინსტრუმენტი, რომელშიც გადახდის ოპერაცია ინიციირებულია მიმღების მიერ გადამხდელის საგადახდო ანგარიშიდან თანხის ჩამოჭრის (დადებეტების) მიზნით, გადამხდელის მიერ მიმღებისთვის, მიმღების პროვაიდერისთვის ან გადამხდელის პროვაიდერისთვის გაცემული წინასწარი თანხმობის საფუძველზე;

ჰ​6) ავთენტიფიკაცია − პროცედურა, რომელიც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს საშუალებას აძლევს, მოახდინოს საგადახდო მომსახურების მომხმარებლის ამოცნობა/იდენტობის დადგენა ან საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენების ვალიდურობის დადგენა, რომელიც, მათ შორის, მოიცავს გამოყენებული უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების შემოწმებას;

ჰ​7) ექვაირინგი − საგადახდო მომსახურება, რომელსაც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი მიმღებთან გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე უზრუნველყოფს და რომელიც მოიცავს გადახდის ოპერაციის მიღებასა და დამუშავებას, რის შედეგადაც ფულადი სახსრები გადაირიცხება მიმღებთან;

8 ) აგენტი − პირი, რომელიც საგადახდო მომსახურების მიწოდებისას მოქმედებს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის სახელით;

9 ) მნიშვნელოვანი წილი − განცხადებული თუ შევსებული კაპიტალის წილის 10 პროცენტი ან 10 პროცენტზე მეტი, რომელსაც პირი ფლობს კაპიტალში პირდაპირი ან არაპირდაპირი მონაწილეობით;

10) ვალდებულებების უზრუნველყოფის ღონისძიებები − „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიებები;

11) მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაცია − ავთენტიფიკაცია, რომელიც დამყარებულია ორი ან ორზე მეტი შემდეგი სხვადასხვა კატეგორიის ელემენტის გამოყენებაზე: ცოდნა (ის, რაც მხოლოდ მომხმარებელმა იცის), ფლობა (ის, რასაც მხოლოდ მომხმარებელი ფლობს) და უნიკალურობა (ის, რაც თვით მომხმარებელია); ისინი ერთმანეთისგან დამოუკიდებელია იმგვარად, რომ ერთი კატეგორიის ელემენტის ნებისმიერი გზით გამჟღავნება არ გამოიწვევს დანარჩენი კატეგორიების ელემენტის/ელემენტების საიმედოობის კომპრომეტირებას. ავთენტიფიკაციის პროცედურა შემუშავებული და დანერგილი უნდა იყოს იმგვარად, რომ მისი განხორციელებისას დაცულ იქნეს ავთენტიფიკაციის მონაცემების კონფიდენციალურობა;

12) უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლები − პერსონიფიცირებული მახასიათებლები, რომლებსაც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი აწვდის საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს ავთენტიფიკაციის მიზნით;

13) გადახდის ინიციირების მომსახურება − საგადახდო მომსახურების მომხმარებლის მოთხოვნის საფუძველზე სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან არსებული საგადახდო ანგარიშიდან საგადახდო დავალების ინიციირების მომსახურება;

14) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურება − ერთ ან ერთზე მეტ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან არსებული საგადახდო მომსახურების მომხმარებლის ერთი ან ერთზე მეტი საგადახდო ანგარიშის შესახებ ინფორმაციის მისაწოდებლად განკუთვნილი ონლაინმომსახურება;

15) ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი − საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც გადამხდელს უზრუნველყოფს საგადახდო ანგარიშით და უწევს ამ ანგარიშით მომსახურებას;

16) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი − საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც ახორციელებს გადახდის ინიციირების მომსახურებას;

17) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი − საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც ახორციელებს საგადახდო ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურებას;

18) სენსიტიური საგადახდო მონაცემი − მონაცემები, მათ შორის, უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლები, რომელთა საშუალებით შესაძლებელია თაღლითური ოპერაციის განხორციელება. გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერისა და ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერის მიერ განხორციელებული მომსახურებისთვის საგადახდო ანგარიშის მფლობელის სახელი და საგადახდო ანგარიშის ნომერი არ წარმოადგენს სენსიტიურ საგადახდო მონაცემს;

19) საკომისიო − საკომისიო, აგრეთვე მომხმარებლის ნებისმიერი სახის ფულადი ვალდებულება, რომლებიც შინაარსობრივად პროვაიდერის მიერ მომხმარებლისთვის მომსახურების გაწევის საფასურს წარმოადგენს;

20) ურთიერთგაცვლის საკომისიო − საკომისიო, რომლის გადახდა ხდება მიმღებისა და გადამხდელის პროვაიდერებს შორის თითოეული გადახდის ოპერაციისთვის;

21) ქო-ბეჯინგი − საგადახდო ინსტრუმენტზე ორი ან ორზე მეტი საგადახდო ბრენდის ან ერთი საგადახდო ბრენდის ორი ან ორზე მეტი საგადახდო პროგრამული უზრუნველყოფის არსებობა;

22) უნიკალური იდენტიფიკატორი − ასოების, ციფრების ან სიმბოლოების უნიკალური კომბინაცია, რომელიც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს მიაწოდა. უნიკალური იდენტიფიკატორი მომხმარებელმა უნდა წარმოადგინოს გადახდის ოპერაციის შესრულებისთვის სხვა მომხმარებლის ან/და ამ უკანასკნელის საგადახდო ანგარიშის ცალსახად ამოსაცნობად/დასადგენად;

23) სარგებლის თარიღი − საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საგადახდო ანგარიშიდან დადებეტებულ და საგადახდო ანგარიშზე დაკრედიტებულ ფულად სახსრებზე პროცენტის (როგორც მისაღები, ისე გადასახდელი) გამოსაანგარიშებლად გამოსაყენებელი სახელმძღვანელო თარიღი;

24) საგადახდო ანგარიში − ერთი ან ერთზე მეტი მომხმარებლის სახელზე არსებული ანგარიში, მათ შორის, ელექტრონული ფულის ანგარიში, რომელიც გამოიყენება გადახდის ოპერაციების შესასრულებლად;

25) ემიტენტი − პროვაიდერი, რომელიც ახდენს საგადახდო ინსტრუმენტის გამოშვებას, რომლითაც შესაძლებელია გადახდის ოპერაციის ინიციირება;

26) ჩარჩოხელშეკრულება − საგადახდო მომსახურების შესახებ ნებისმიერი შეთანხმება (ცალკე არსებული ან სხვა შეთანხმების ნაწილი), რომელიც არეგულირებს ცალკეული და შემდგომი გადახდის ოპერაციების შესრულებასთან დაკავშირებულ საკითხებს და შესაძლოა მოიცავდეს საგადახდო ანგარიშის გახსნის ვალდებულებასა და პირობებს;

27) ფულადი სახსრები − ბანკნოტები, მონეტები, ფული საგადახდო და საბანკო ანგარიშებზე;

28) საგადახდო ბრენდი – მატერიალური ან ციფრული ფორმით არსებული სახელწოდება, ტერმინი, ნიშანი, სიმბოლო ან მათი კომბინაცია, რომელთა საშუალებით შესაძლებელია იმ საგადახდო სქემის განსაზღვრა, რომლითაც სრულდება გადახდის, მათ შორის, საბარათე, ოპერაციები;

29) საგადახდო სქემა − საერთო წესებისა და სტანდარტული პროცედურების ერთობლიობა, რომელიც განსაზღვრავს საგადახდო ინსტრუმენტით განხორციელებული გადახდის ოპერაციების დამუშავების წესებს და რომელსაც მართავს (მართავენ) შესაბამისი პასუხისმგებელი იურიდიული პირი (პირები). საგადახდო სქემა არ მოიცავს ამ წესების საფუძველზე მოქმედ ინფრასტრუქტურასა და საგადახდო სისტემას;

30) ციფრული შიგთავსი/ინფორმაცია − საქონელი ან მომსახურება, რომელსაც არ აქვს ფიზიკური ფორმა, მისი შექმნა და მიწოდება ხორციელდება ციფრული ფორმით, გამოყენება ან/და მოხმარება შესაძლებელია მხოლოდ ტექნიკური მოწყობილობით და რომელიც არ მოიცავს ფიზიკური ფორმის მქონე საქონლის ან მომსახურების გამოყენებას ან/და მოხმარებას;

31) კომერციული შუამავალი − პირი, რომელსაც მინიჭებული აქვს უფლებამოსილება, იმოქმედოს მხოლოდ გადამხდელის ან მხოლოდ მიმღების სახელით საქონლის ან/და მომსახურების გაყიდვისას ან შეძენისას;

32) ჯგუფი − იურიდიული პირების ჯგუფი, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებული არიან ერთ-ერთი შემდეგი ურთიერთობით:

32.ა) ერთი იურიდიული პირი ფლობს მეორე იურიდიული პირის ხმის უფლების მქონე წილების უმრავლესობას;

32.ბ) ერთ იურიდიულ პირს უფლება აქვს, დანიშნოს ან/და გაათავისუფლოს მეორე იურიდიული პირის მმართველობითი ან/და საზედამხედველო ორგანოების წევრთა ნახევარზე მეტი, თუ იგი პირდაპირ ან არაპირდაპირ არის ამ მეორე იურიდიული პირის წილის მფლობელი;

32.გ) ერთ იურიდიულ პირს დომინირებული გავლენა აქვს ან აკონტროლებს მეორე იურიდიულ პირს მასთან დადებული ხელშეკრულების ან მეორე იურიდიული პირის წესდების საფუძველზე;

32.დ) იურიდიული პირები იმყოფებიან მესამე პირის ერთიანი მმართველობის ქვეშ;

32.ე) იურიდიული პირების მმართველობითი ან/და საზედამხედველო ორგანოების წევრთა უმრავლესობა ერთი და იგივე პირები არიან;

33) საბანკო დღე − კალენდარული დღე, როდესაც ხორციელდება გადარიცხვის ოპერაციები საქართველოს ეროვნული ბანკის დროის რეალურ რეჟიმში ანგარიშსწორების სისტემის საშუალებით;

34) ქო-ბრენდი – ერთსა და იმავე საგადახდო ინსტრუმენტზე სულ მცირე ერთი საგადახდო ბრენდის და სულ მცირე ერთი არასაგადახდო ბრენდის არსებობა.

საქართველოს 2015 წლის 12  ივნისის კანონი №3719 - ვებგვერდი, 24.06.2015წ. 
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

 

თავი II. სისტემის ოპერატორი

    მუხლი 3. სისტემის ოპერატორის რეგისტრაცია

1. იურიდიულ პირს უფლება აქვს, საქართველოს ტერიტორიაზე განახორციელოს საგადახდო სისტემის მართვა მხოლოდ საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ამ კანონის შესაბამისად სისტემის ოპერატორად დარეგისტრირების შემთხვევაში.

2. სისტემის ოპერატორის რეგისტრაცია და რეგისტრაციის გაუქმება ხორციელდება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესისა და მოთხოვნების შესაბამისად.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საგადახდო მომსახურების ხელმისაწვდომობისა და დაუბრკოლებელი განხორციელების ხელშეწყობის, აგრეთვე საგადახდო სისტემის საიმედო, უსაფრთხო, ეფექტიანი და ეფექტური ფუნქციონირების, საგადახდო სისტემების ურთიერთთავსებადობის უზრუნველსაყოფად დაადგინოს შესაბამისი მოთხოვნები.

31. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საგადახდო სისტემებისა და საგადახდო მომსახურების ეფექტურობისა და ეფექტიანობის ხელშეწყობის მიზნით სისტემის ოპერატორის მიმართ სამართლებრივი აქტით დაადგინოს მოთხოვნები, აგრეთვე მოითხოვოს საგადახდო სისტემაში დაგეგმილი იმ ცვლილებების შესახებ ინფორმაციის მისთვის 30 კალენდარული დღით ადრე მიწოდება, რომლებიც მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს სისტემის მონაწილის მიერ ან/და მომხმარებლებისთვის შესაბამისი მომსახურების გაწევაზე.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით სისტემის ოპერატორს მოსთხოვოს და მიიღოს ფინანსური, სტატისტიკური და სხვა ნებისმიერი ინფორმაცია საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში.

5. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს სისტემის ოპერატორის ადმინისტრატორის შესაფერისობის კრიტერიუმები.

6. პირი, რომელიც სისტემის ოპერატორის მნიშვნელოვანი წილის შეძენას აპირებს, ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს განაცხადი და საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. აღნიშნულის თაობაზე საქართველოს ეროვნული ბანკი გადაწყვეტილებას იღებს ინფორმაციის წარდგენიდან 1 თვის ვადაში. ამ ვადაში საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ პასუხის გაუცემლობა ავტომატურად ნიშნავს შესაბამისი გარიგების განხორციელებაზე თანხმობის მიცემას.

7. თუ ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად საქართველოს ეროვნული ბანკი მიიჩნევს, რომ პოტენციური შემძენის შესახებ წარმოდგენილია არასაკმარისი ან/და არაზუსტი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მას უფლება აქვს, დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია მოსთხოვოს უშუალოდ პოტენციურ შემძენს ან/და სისტემის ოპერატორს. ამ შემთხვევაში ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული ვადის დინება შეჩერდება დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენამდე.

8. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს სისტემის ოპერატორის მნიშვნელოვანი წილის შეძენასთან დაკავშირებით პოტენციური შემძენის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკისთვის შეტყობინების წესი, ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარუდგენლობასა და, საქართველოს ეროვნული ბანკისგან დასაბუთებული უარის მიღების მიუხედავად, მნიშვნელოვანი წილის შეძენასთან დაკავშირებული საკითხები.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 4. მნიშვნელოვანი სისტემა

1. ამ კანონის მიზნებისთვის საზოგადოების ნდობის, საგადახდო სისტემის, ფინანსური სისტემის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად ან/და საგადახდო სისტემის სოციალური ან საზოგადოებრივი მნიშვნელობის გათვალისწინებით, საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით საგადახდო სისტემას მიანიჭოს სისტემურად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის ან გამორჩეულად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის სტატუსი, აგრეთვე განსაზღვროს სისტემურად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემისა და გამორჩეულად მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის კრიტერიუმები და ამ სისტემის ან/და მისი ოპერატორის მიმართ, მათ შორის, კაპიტალისა და აქტივების მიმართ, დაადგინოს მოთხოვნები.

2. ცენტრალური დეპოზიტარის და ფასიანი ქაღალდებით ანგარიშსწორების სისტემა წარმოადგენს სისტემურად მნიშვნელოვან სისტემას. ცენტრალური დეპოზიტარი ვალდებულია დაიცვას სისტემურად მნიშვნელოვანი სისტემის მიმართ დადგენილი მოთხოვნები.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 5. ოპერატორად რეგისტრაციისგან გამონაკლისი და საგადახდო სისტემის დანერგვა

1. ამ თავით განსაზღვრული რეგისტრაციის მოთხოვნები სისტემის ოპერატორზე არ ვრცელდება, თუ იგი არის:

ა) საქართველოს ეროვნული ბანკი (საქართველოს ეროვნული ბანკის სისტემები);

ბ) საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ლიცენზირებული ცენტრალური დეპოზიტარი;

გ) საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ლიცენზირებული კომერციული ბანკი;

დ) საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი და ეს სისტემა გამოიყენება მხოლოდ ამ პროვაიდერის მომხმარებელთათვის საგადახდო მომსახურების გასაწევად.

2. საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, მათ შორის, კომერციული ბანკი, უფლებამოსილია დანერგოს საგადახდო სისტემა. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს საგადახდო სისტემის დანერგვამდე წინასწარ, არაუგვიანეს ამ სისტემის დანერგვაზე ვალდებულების აღებისა (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), მიაწოდოს აღიშნული საგადახდო სისტემის აღწერა. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. საქართველოს ეროვნული ბანკი სისტემის დანერგვის უფლებამოსილების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ შესაბამისი აღწერის, ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენიდან არაუგვიანეს 2 თვის ვადაში. დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის მოთხოვნის შემთხვევაში აღნიშნული ვადის დინება შეჩერდება დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენამდე.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 5​1. საგადახდო სისტემაზე წვდომა

1. ოპერატორი, მათ შორის, პროვაიდერი, როგორც საგადახდო სისტემის ოპერატორი, ვალდებულია დაადგინოს მის საგადახდო სისტემაზე პროვაიდერების წვდომის, აგრეთვე საგადახდო სისტემაში მონაწილეობის წესები და პირობები. საგადახდო სისტემის მიმართ ამ მუხლით დადგენილი მოთხოვნები ვრცელდება საგადახდო სქემაზედაც (მათ შორის, უცხოურ სქემაზე), გარდა ისეთი საგადახდო სქემისა, რომლის ფარგლებში გამოშვებული საგადახდო ინსტრუმენტით საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული გადახდის ოპერაციების თანხის ჯამური მოცულობა წლიურად არ აღემატება სხვა საგადახდო სქემის იმავე ტიპის საგადახდო ინსტრუმენტით საქართველოს ტერიტორიაზე განხორციელებული გადახდის ოპერაციების თანხის ჯამური მოცულობის 3 პროცენტს.

2. საგადახდო სისტემაზე წვდომის, საგადახდო სისტემაში მონაწილეობის წესები და პირობები:

ა) უნდა იყოს ობიექტური, პროპორციული და არადისკრიმინაციული;

ბ) არ უნდა იწვევდეს საგადახდო სისტემაში მონაწილეობის/საგადახდო სისტემაზე წვდომის შეზღუდვას იმაზე მეტად, ვიდრე ეს საჭიროა საგადახდო სისტემის ფინანსური და საოპერაციო მდგრადობის ან კონკრეტული რისკებისგან (როგორებიცაა: ანგარიშსწორების რისკები, საოპერაციო რისკები, ბიზნესრისკები) დასაცავად.

3. ოპერატორს არ აქვს უფლება, მის სისტემაზე წვდომისთვის პროვაიდერებს, მომხმარებლებს ან სხვა ოპერატორს დაუწესოს:

ა) შეზღუდვები სხვა საგადახდო სისტემებში მონაწილეობასთან დაკავშირებით;

ბ) მოთხოვნები, რომლებიც სისტემის ცალკეულ მონაწილეებს დისკრიმინაციულ მდგომარეობაში აყენებს;

გ) შეზღუდვები მათი ინსტიტუციური სტატუსის ნიშნით და სხვა შეზღუდვები, რომლებიც მონაწილეს არათანაბარ მდგომარეობაში აყენებს.

4. ამ მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტები არ ვრცელდება შემდეგ საგადახდო სისტემებზე:

ა) საგადახდო სისტემაზე, რომლის მონაწილე ყველა პროვაიდერი წარმოადგენს ერთი ჯგუფის წევრს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სისტემაში სხვა პროვაიდერების მონაწილეობა საზოგადოებრივ ინტერესებს ემსახურება;

ბ) საგადახდო სისტემაზე, რომლის მართვისთვის პასუხისმგებელია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, თუ იგი წარმოადგენს როგორც გადამხდელის, ისე მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს.

5. თუ საგადახდო სისტემის მონაწილე სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, რომელიც ამ სისტემის მონაწილე არ არის, შესაძლებლობას აძლევს, ამ სისტემის გავლით გადასცეს ტრანსფერორდერები, სისტემის ეს მონაწილე ვალდებულია, მოთხოვნის შემთხვევაში, სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს/პროვაიდერებს მისცეს იგივე შესაძლებლობა ობიექტურ, პროპორციულ და არადისკრიმინაციულ საფუძველზე. მოთხოვნაზე (მათ შორის, მოთხოვნის ნაწილზე) უარის თქმის შემთხვევაში სისტემის მონაწილე ვალდებულია შესაბამის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს აცნობოს უარის თქმის შესახებ, აგრეთვე წარუდგინოს საფუძვლიანი დასაბუთება, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევისა. ამ პუნქტით გათვალისწინებული უარის თქმის შემთხვევაში სისტემის მონაწილე ვალდებულია უარის თქმიდან არაუმეტეს 7 კალენდარული დღის განმავლობაში საქართველოს ეროვნულ ბანკს მიაწოდოს აღნიშნულის შესახებ ინფორმაცია და საფუძვლიანი დასაბუთება.

6. თუ რეზოლუციის რეჟიმში მყოფი კომერციული ბანკის საჯარო ფასიანი ქაღალდების ან/და აქტივების, ვალდებულებების, უფლებებისა და მოთხოვნების შემძენი არ აკმაყოფილებს საგადახდო სისტემაში მონაწილეობისთვის დადგენილ კრიტერიუმებს, გამონაკლისის სახით, საქართველოს ეროვნული ბანკის გადაწყვეტილებით, იგი საგადახდო სისტემაში შეიძლება დაშვებულ იქნეს არაუმეტეს 24 თვისა.

საქართველოს 2015 წლის 12  ივნისის კანონი №3719 - ვებგვერდი, 24.06.2015წ. 
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
 

თავი III. სისტემების დაცვა

საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.

    მუხლი 6. ამ თავის მოქმედების სფერო

1. ამ თავის მოქმედება ვრცელდება ამ კანონის მე-5 მუხლით განსაზღვრული სისტემის ოპერატორების საგადახდო სისტემებზე და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებული ოპერატორების საგადახდო სისტემებზე.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი აქვეყნებს რეგისტრირებული ოპერატორების საგადახდო სისტემებს.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.

    მუხლი 7. ანგარიშსწორების ანგარიშების დაცვა

1. ანგარიშსწორების ანგარიშებზე არსებული ფულადი სახსრებისა და ფინანსური ინსტრუმენტების მიმართ არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ვალდებულებების უზრუნველყოფის ღონისძიებები, გარდა საინკასო დავალებისა.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სისტემის ოპერატორს ან/და ანგარიშსწორების აგენტს თავის მიერ დადგენილი წესით განუსაზღვროს მოთხოვნები ანგარიშსწორების ანგარიშებისა და მათზე განთავსებული ფულადი სახსრების და ფინანსური ინსტრუმენტების მიმართ.

3. სისტემის ოპერატორი ან/და ანგარიშსწორების აგენტი უფლებამოსილია შესაბამისი სისტემის წესებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში დროებით შეაჩეროს ოპერაციები სისტემის მონაწილის ანგარიშსწორების ანგარიშზე. სისტემის ოპერატორი ან/და ანგარიშსწორების აგენტი ამ პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენებისას ვალდებულია იხელმძღვანელოს სისტემის მონაწილის ან/და ფინანსური სისტემის სტაბილურობის ინტერესებით.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.

    მუხლი 8. ტრანსფერორდერის გამოთხოვის დაუშვებლობა

სისტემის წესები უნდა განსაზღვრავდეს გარემოებას, რომლის შემდეგ სისტემაში შესული ტრანსფერორდერი სისტემის მიერ მიღებულად ითვლება. დაუშვებელია სისტემის მიერ მიღებული ტრანსფერორდერის სისტემის მონაწილის ან ნებისმიერი მესამე პირის, მათ შორის, ლიკვიდატორის,  გაკოტრების მმართველის, დროებითი ადმინისტრატორისა და სპეციალური მმართველის, აგრეთვე ადმინისტრაციული და სასამართლო ორგანოების, მიერ გამოთხოვა.

საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 9. გადახდის, კლირინგის და ანგარიშსწორების საბოლოობა

1. სისტემის მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებას არ აქვს უკუქცევითი ძალა და გავლენას არ ახდენს სისტემაში მის მონაწილეობასთან დაკავშირებულ ან მონაწილეობიდან გამომდინარე იმ უფლებებსა და მოვალეობებზე, რომლებიც საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე წარმოიშვა.

2. ამ თავის მიზნებისათვის, ეროვნული ბანკის სისტემების მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებად მიიჩნევა:

ა) ამ კანონის მე-11 მუხლის თანახმად საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი მარეგისტრირებელი ორგანოსგან მონაწილის მიმართ ლიკვიდაციის, გადახდისუუნარობის ან/და გაკოტრების პროცესის დაწყების შესახებ შეტყობინების მიღება;

ბ) საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოცემა, თუ მონაწილე კომერციული ბანკია;

გ) საჯარო სამართლის იურიდიული პირისაგან – საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურისაგან შესაბამისი გადაწყვეტილების შესახებ ინფორმაციის მიღება, თუ მონაწილე სადაზღვევო ორგანიზაციაა;

დ) სხვა უფლებამოსილი პირისგან მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების თაობაზე ოფიციალური ინფორმაციის მიღება.

3. იმ სისტემის მონაწილის მიმართ, რომლის ოპერატორიც არ არის საქართველოს ეროვნული ბანკი, საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებად მიიჩნევა:

ა) ოპერატორის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი გადაწყვეტილების შესახებ ინფორმაციის მიღება, თუ მონაწილე კომერციული ბანკია;

ბ) ოპერატორის მიერ საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – საქართველოს დაზღვევის სახელმწიფო ზედამხედველობის სამსახურის შესაბამისი გადაწყვეტილების შესახებ ინფორმაციის მიღება, თუ მონაწილე სადაზღვევო ორგანიზაციაა;

გ) ამ კანონის მე-11 მუხლის თანახმად ოპერატორის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკისგან შესაბამისი შეტყობინების მიღება;

დ) სხვა უფლებამოსილი პირისგან მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების თაობაზე ოფიციალური ინფორმაციის მიღება.

4.  ამ პუნქტის მოთხოვნები სავალდებულოა მესამე პირებისთვის, მათ შორის, ლიკვიდატორისთვის, გაკოტრების მმართველისთვის, დროებითი ადმინისტრატორისა და სპეციალური მმართველისთვის, აგრეთვე ადმინისტრაციული და სასამართლო ორგანოებისთვის, და არ შეიძლება სადავო გახდეს:

ა)  ის  ტრანსფერორდერი,  რომელიც  სისტემის  წესების  მიხედვით  სისტემის მიერ მიღებულ იქნა საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე, მიუხედავად იმისა, ამ ტრანსფერორდერის შესაბამისად ფულადი სახსრების გადარიცხვა ან ფინანსურ ინსტრუმენტზე საკუთრების ან მოთხოვნის უფლების გადაცემა რეჟიმის ამოქმედებამდე მოხდა თუ მისი ამოქმედების შემდეგ;

ბ) ტრანსფერორდერიდან გამომდინარე მოთხოვნებისა და ვალდებულებების ურთიერთგაქვითვა, როდესაც ტრანსფერორდერი სისტემის წესების მიხედვით სისტემის მიერ მიღებულ იქნა საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე, მიუხედავად იმისა, ურთიერთგაქვითვა რეჟიმის ამოქმედებამდე მოხდა თუ მისი ამოქმედების შემდეგ.

5. საკლირინგო დაწესებულებაში ურთიერთგაქვითვის განხორციელება სავალდებულოა მესამე პირებისთვის, მათ შორის, ლიკვიდატორისთვის, გაკოტრების მმართველისთვის, დროებითი ადმინისტრატორისა და სპეციალური მმართველისთვის, აგრეთვე ადმინისტრაციული და სასამართლო  ორგანოებისთვის, და არ შეიძლება სადავო გახდეს, თუ მოთხოვნებისა  და ვალდებულებების შესახებ შეტყობინება საკლირინგო დაწესებულებას საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე გაეგზავნა, მიუხედავად იმისა, თავად ურთიერთგაქვითვის ოპერაცია საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე განხორციელდა თუ მისი ამოქმედების შემდეგ.

საქართველოს 2013 წლის 20 მარტის კანონი № 355 – ვებგვერდი, 04.04.2013წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 10. ანგარიშსწორება საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შემდეგ

1. სისტემის ოპერატორი ან/და ანგარიშსწორების აგენტი, მიუხედავად სისტემის მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებისა, უფლებამოსილია:

ა) ამ კანონის მე-9 მუხლის მიზნებისათვის სისტემაში საბოლოო ანგარიშსწორების განსახორციელებლად გამოიყენოს მონაწილეთა ანგარიშსწორების ანგარიშებზე არსებული ფულადი სახსრები ან/და ფინანსური ინსტრუმენტები, სისტემის მიერ მიღებული ტრანსფერორდერების მიხედვით ანგარიშსწორების განხორციელების ან ურთიერთგაქვითვის შედეგად მიღებული ნეტვალდებულების დაფარვის მიზნით;

ბ) თუ ეს გათვალისწინებულია მონაწილესთან დადებული შეთანხმებით, ამ კანონის მე-9 მუხლის მიზნებისათვის სისტემაში საბოლოო ანგარიშსწორების  განსახორციელებლად გამოიყენოს მონაწილისათვის გამოყოფილი საკრედიტო ხაზი და სისტემის ოპერატორის ან/და ანგარიშსწორების აგენტის მიმართ დავალიანების დაფარვის მიზნით მოახდინოს საკრედიტო ხაზის უზრუნველსაყოფად დაგირავებული ფინანსური გირავნობის საგნის რეალიზაცია „ფინანსური გირავნობის, ურთიერთგაქვითვისა და დერივატივების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სისტემის მონაწილის ანგარიშსწორების ანგარიშზე არსებული თანხის ან მისთვის გამოყოფილი საკრედიტო ხაზით გათვალისწინებული თანხის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ სისტემის მიერ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედებამდე მიღებული ტრანსფერორდერების ან მათ საფუძველზე გამოთვლილი ნეტვალდებულების მოცულობით.

საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 11. შეტყობინება საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შესახებ

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი შეიმუშავებს და შესაბამის მარეგისტრირებელ ორგანოს ელექტრონული დოკუმენტის ან/და მატერიალური დოკუმენტის სახით აწვდის იმ სისტემებისა და მათი მონაწილეების ჩამონათვალს, რომლებზედაც ვრცელდება ამ თავის მოქმედება.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი შესაბამისი მარეგისტრირებელი ორგანოსგან იღებს ინფორმაციას სისტემის მონაწილის, ოპერატორის ან ანგარიშსწორების აგენტის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების თაობაზე.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი შესაბამისი უცხოური ორგანოსგან უცხოური სისტემის მონაწილის, ოპერატორის ან ანგარიშსწორების აგენტის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შესახებ შეტყობინების მიღებისთანავე, დაუყოვნებლივ აწვდის ინფორმაციას ადგილობრივი სისტემების ოპერატორებს.

4. სისტემის მონაწილე ვალდებულია ოპერატორს, ხოლო ოპერატორი ან/და ანგარიშსწორების აგენტი ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს დაუყოვნებლივ შეატყობინოს მის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შესახებ.

5. საქართველოს ეროვნული ბანკი დაუყოვნებლივ ატყობინებს ადგილობრივი სისტემების ოპერატორებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად  მიღებული  ინფორმაციის  საფუძველზე  ან  მის მიერ  სისტემის მონაწილის, ოპერატორის  ან  ანგარიშსწორების  აგენტის  მიმართ ლიკვიდაციის,    დროებითი ადმინისტრაციის ან რეზოლუციის რეჟიმის შემოღების შესახებ.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 12. შესაბამისი კანონმდებლობის განსაზღვრა

1. ამ კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საგადახდო სისტემის უცხოური მონაწილის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შემთხვევაში სისტემაში მონაწილეობასთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

2. უცხოური სისტემის მონაწილე, საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად მოქმედი იურიდიული პირის მიმართ საქმიანობის შეზღუდული რეჟიმის ამოქმედების შემთხვევაში სისტემაში მონაწილეობასთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები განისაზღვრება შესაბამისი უცხოური კანონმდებლობით, რომლითაც ეს სისტემა ფუნქციონირებს.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
 

თავი IV. საგადახდო მომსახურება

     მუხლი 13. საგადახდო მომსახურების ცნება

1. ამ კანონის მიზნებისთვის საგადახდო მომსახურება არის:

ა) მომსახურება, რომელიც უზრუნველყოფს გადამხდელის ანგარიშიდან ფულადი სახსრების ჩამოჭრას და მის შესრულებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს;

ბ) მომსახურება, რომელიც უზრუნველყოფს მიმღების ანგარიშზე ფულადი სახსრების ჩარიცხვას და მის შესრულებასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს;

გ) გადახდის განხორციელება პირდაპირი დებეტის (მათ შორის, ერთჯერადი დავალებით), საგადახდო ბარათის ან სხვა ელექტრონული საშუალების გამოყენებით, ან საკრედიტო გადარიცხვა (მუდმივი დავალების ჩათვლით), საგადახდო მომსახურების მომხმარებლის საკუთარი თანხის ან საკრედიტო რესურსის ფარგლებში;

დ) საგადახდო ინსტრუმენტების, მათ შორის, ელექტრონული ფულის ინსტრუმენტების, გამოშვება ან/და ექვაირინგი;

ე) ფულადი გზავნილები;

ვ) ელექტრონული ფულის გამოშვება, გადახდის ოპერაციების განხორციელება ელექტრონული ფულის მეშვეობით, მობილური ტელეფონის, ინტერნეტის ან სხვა ელექტრონული საშუალების გამოყენებით;

ზ) გადახდის ინიციირების მომსახურება;

თ) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურება.

2. ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება შემდეგ მომსახურებებზე:

ა) გადამხდელსა და მიმღებს შორის შუამავლის გარეშე, ნაღდი ფულით განხორციელებულ გადახდის ოპერაციაზე;

ბ) გადამხდელსა და მიმღებს შორის კომერციული შუამავლის მეშვეობით განხორციელებულ გადახდის ოპერაციაზე;

გ) საინკასაციო მომსახურებაზე, რომელიც დაკავშირებულია ბანკნოტებისა და მონეტების ტრანსპორტირებასთან, მათ შორის, მათ შეგროვებასთან, დამუშავებასა და მიწოდებასთან;

დ) ნაღდი ფულის ნაღდ ფულზე გადაცვლის მომსახურებაზე, რომელიც საგადახდო ანგარიშების საშუალებით არ ხორციელდება;

ე) ოპერაციაზე, რომელიც სისტემის მონაწილეებს შორის საგადახდო სისტემის ფარგლებში ხორციელდება;

ვ) ტექნიკური, სატელეკომუნიკაციო, ციფრული ან საინფორმაციო ტექნოლოგიების მომსახურების მიმწოდებლის მიერ განხორციელებულ მომსახურებაზე, რომელიც გულისხმობს ტექნიკურ მხარდაჭერას საგადახდო მომსახურების განხორციელების უზრუნველსაყოფად და რომლის დროსაც გადასარიცხი თანხა ამ მომსახურების მიმწოდებლის მფლობელობაში არ ხვდება; ამგვარი მომსახურება მოიცავს მონაცემთა გადამუშავებასა და შენახვას, კონფიდენციალურობის დაცვას, მონაცემებისა და სუბიექტების ავთენტიფიკაციას, სატელეკომუნიკაციო ან საინფორმაციო ტექნოლოგიებით უზრუნველყოფას, საგადახდო მომსახურებისთვის განკუთვნილი ტექნიკური საშუალებების მიწოდებას და მომსახურებას; ამ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ გამონაკლისში არ ექცევა ამავე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული მომსახურებები;

ზ) გადახდის ოპერაციაზე, რომელსაც ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის ოპერატორი ან მომსახურების მიმწოდებელი ახორციელებს მისი ქსელის ან მომსახურების აბონენტისთვის ელექტრონულ საკომუნიკაციო მომსახურებაზე დამატებით და დაკმაყოფილებულია ყველა შემდეგი დებულება:

ზ.ა) გადახდის ოპერაცია სრულდება ციფრული შიგთავსის/ინფორმაციის ან ხმოვანი სერვისების შესაძენად (მიუხედავად ციფრული შიგთავსის/ინფორმაციის შეძენის ან მოხმარებისთვის გამოყენებული მოწყობილობისა) ან გადახდის ოპერაცია სრულდება ელექტრონული მოწყობილობიდან ან მისი საშუალებით საქველმოქმედო დანიშნულებით ან ბილეთების შესაძენად და მათი საფასური ჩამოიჭრება ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის ოპერატორთან ან მომსახურების მიმწოდებელთან არსებული შესაბამისი აბონენტის ბალანსიდან/ლიმიტიდან;

ზ.ბ) გადახდის ცალკეული ოპერაციების თანხა 50 ლარს არ აღემატება;

ზ.გ)   თითოეული აბონენტის მიერ თვის განმავლობაში შესრულებული გადახდის ოპერაციების საერთო თანხა 300 ლარს არ აღემატება, მათ შორის, იმ შემთხვევაშიც, როდესაც აბონენტი წინასწარ ავსებს ელექტრონული საკომუნიკაციო ქსელის ოპერატორთან ან მომსახურების მიმწოდებელთან არსებულ აბონენტის ბალანსს;

თ) გადახდის ოპერაციაზე, რომელიც დაკავშირებულია ფასიანი ქაღალდების ბაზრის რეგულირებადი მონაწილის მიერ კლიენტების სახსრებით ფასიანი ქაღალდების ოპერაციების განხორციელებასთან, მათ შორის, დივიდენდებისა და სხვა შემოსავლების განაწილებასთან, ფასიანი ქაღალდების ყიდვა-გაყიდვასთან;

ი) ჯგუფში შემავალ კომპანიებს შორის გადახდებზე, რომლებიც ხორციელდება ისეთი საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მონაწილეობის გარეშე, რომელიც იმავე ჯგუფს არ მიეკუთვნება;

კ) გადახდის ოპერაციაზე, რომელიც მოიცავს ნაღდი ფულის შეგროვებას და მიწოდებას იმ საქმიანობის ფარგლებში, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით ეკონომიკურ საქმიანობას არ წარმოადგენს;

ლ) სავაჭრო/მომსახურების ობიექტის მიერ განხორციელებულ მომსახურებაზე, რომლის დროსაც მიმღების (სავაჭრო/მომსახურების ობიექტის) მიერ ნაღდი ფული გაიცემა გადამხდელის მიერ უშუალოდ გადახდის ოპერაციის შესრულებამდე გამოხატული მოთხოვნის საფუძველზე მის მიერ მიმღებისგან საქონლის ან მომსახურების შეძენისას და გასაცემი ნაღდი ფულის თანხა წარმოადგენს გადამხდელის მიერ საქონლის ან მომსახურების შეძენის მიზნით შესრულებული გადახდის ოპერაციის თანხის ნაწილს;

მ) ბანკომატის მეშვეობით ნაღდი ფულის გაცემის მომსახურებაზე, რომელსაც მომსახურების მიმწოდებელი ახორციელებს ერთი ან რამდენიმე საგადახდო ბარათის ემიტენტის სახელით და იგი არ წარმოადგენს მომხმარებელთან (ნაღდი ფულის მიმღებ პირთან) გაფორმებული ხელშეკრულების მხარეს და იმავდროულად იგი არ ასრულებს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ სხვა საგადახდო მომსახურებას;

ნ) გადახდის ოპერაციაზე, რომელიც ხორციელდება ჩეკით „ჩეკის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

3. საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით, ამ კანონის მოქმედება არ ვრცელდება სპეციფიკური, შეზღუდული გამოყენების საგადახდო ინსტრუმენტზე, რომელიც მოქმედებს მხოლოდ საქართველოში და აკმაყოფილებს ერთ-ერთ შემდეგ პირობას:

ა) უშუალოდ ინსტრუმენტის გამომშვებსა და მომსახურების მიმწოდებლებს შორის არსებული კომერციული/სავაჭრო შეთანხმების ფარგლებში ინსტრუმენტის მფლობელს საშუალება აქვს, მხოლოდ ამავე მომსახურების მიმწოდებლების შეზღუდულ ქსელში შეიძინოს საქონელი ან/და მომსახურება;

ბ) ინსტრუმენტი შესაძლოა გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ საქონლის ან/და მომსახურების მკაცრად შეზღუდული სპექტრის შესაძენად;

გ) ინსტრუმენტი გაიცემა მეწარმე სუბიექტის ან ადმინისტრაციული ორგანოს მოთხოვნით, ემსახურება ადმინისტრაციული ორგანოს სოციალურ ან საგადასახადო მიზნებს და გამოიყენება განსაზღვრული საქონლის ან/და მომსახურების შესაძენად იმ მიმწოდებლებისგან, რომელთაც ხელშეკრულება დადებული აქვთ ამ ინსტრუმენტის გამომშვებთან.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ან სხვა პირი, რომელსაც სურს გამოუშვას ამ მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული საგადახდო ინსტრუმენტი, ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს თანხმობის მისაღებად წერილობით წარუდგინოს საგადახდო ინსტრუმენტის შესახებ ინფორმაცია და აღწერა, აგრეთვე მითითება იმავე პუნქტის იმ დებულებებზე, რომლებსაც ინსტრუმენტი აკმაყოფილებს და აღნიშნულის დასაბუთება.

5. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ მომსახურების განმახორციელებელ პირს მოსთხოვოს ინფორმაცია ამ მომსახურების ფარგლებში შესრულებული გადახდების შესახებ.

6. საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესით, შესაბამისი მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემთხვევაში საბროკერო კომპანია, მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, სესხის გამცემი სუბიექტი და ვალუტის გადამცვლელი პუნქტი უფლებამოსილი არიან ამ კანონის შესაბამისად განახორციელონ გადახდის ინიციირების მომსახურება ან/და ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურება.

7. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია საგადახდო მომსახურება განახორციელოს აგენტის/აგენტების მეშვეობით. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს აგენტის/აგენტების შესახებ ინფორმაციის მისთვის წარდგენის წესი.

8. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც საგადახდო მომსახურებას აგენტის მეშვეობით ახორციელებს ან/და თავის საქმიანობაში აუთსორსინგულ კომპანიას იყენებს, მესამე პირის წინაშე პასუხისმგებელია აგენტის მიერ განხორციელებული საგადახდო მომსახურებისთვის ან/და აუთსორსინგული კომპანიის ქმედებით გამოწვეული შედეგისთვის. აღნიშნული არ ათავისუფლებს აგენტს ან/და აუთსორსინგულ კომპანიას საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის წინაშე წარმოშობილი ვალდებულებებისგან.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 13​1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის ნებადართული საქმიანობა

1. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებულ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს უფლება აქვს, ამ კანონით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურების გარდა, განახორციელოს მხოლოდ შემდეგი საქმიანობა:

ა) საგადახდო მომსახურების განხორციელებასთან მჭიდროდ დაკავშირებული მომსახურებების გაწევა, მათ შორის, საინკასაციო მომსახურება, ვალუტის გადაცვლა, გადახდის ოპერაციის შესრულების დადასტურება, მონაცემების შენახვა და დამუშავება;

ბ) საგადახდო სისტემის მართვა ამ კანონის 5​1 მუხლის გათვალისწინებით;

გ) ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურებების გაწევისას სესხის გაცემა შემდეგი პირობების დაცვის შემთხვევაში:

გ.ა) სესხის გაცემა არ არის ძირითადი საქმიანობა და სესხი მხოლოდ გადახდის ოპერაციის შესასრულებლად გაიცემა;

გ.ბ) გადახდის ოპერაციის შესასრულებლად გაცემული სესხის ვადად უნდა განისაზღვროს არაუმეტეს 12 თვე;

გ.გ) სესხი არ გაიცემა მომხმარებლის ან/და სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საგადახდო მომსახურების შესრულების მიზნით მასთან არსებული ფულადი სახსრებით;

გ.დ) გაცემული სესხების ჯამური ოდენობა არ უნდა აჭარბებდეს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ ნორმებს;

დ) თავისი საგადახდო მომსახურების რეკლამის, თავის საგადახდო მომსახურებასთან უშუალოდ დაკავშირებული რეკლამის, ამ პუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის (ამ პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული საქმიანობის გარდა) შესახებ რეკლამის, აგრეთვე სოციალური რეკლამის განთავსება;

ე) ფინანსურ მომსახურებასთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფის შემუშავება/განვითარება, აგრეთვე ამავე პროგრამული უზრუნველყოფის გასხვისება, სარგებლობაში გადაცემა და მხარდაჭერა;

ვ) საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით საგადახდო მომსახურების მხარდამჭერი ან/და ფინანსური მომსახურებების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სისტემის/სისტემების დანერგვა/განვითარება, აგრეთვე მისი/მათი გასხვისება, სარგებლობაში გადაცემა და მხარდაჭერა;

ზ) საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით ქონების (ამ პუნქტის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ქონების გარდა) იჯარით გაცემა;

თ) საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებული ელექტრონულ-ტექნიკური მოწყობილობების გამართული მუშაობის უზრუნველყოფისთვის საჭირო შესაბამისი საქმიანობის განხორციელება.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებულ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს მოსახლეობის ფართო მასებისგან დეპოზიტების ან/და სხვა დაბრუნებადი ფულადი სახსრების მოზიდვის უფლება, გარდა ამ კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

3. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არა აქვს უფლება, ურთიერთობა დაამყაროს სათამაშო ბიზნესის განმახორციელებელ უცხოურ კომპანიებთან მათ სასარგებლოდ რეზიდენტი პირების მიერ გადახდების განხორციელების უზრუნველსაყოფად.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია არ დაუშვას თავის მიერ გამოშვებული საბარათე ინსტრუმენტით რეზიდენტი პირების მიერ სათამაშო ბიზნესის განმახორციელებელი უცხოური კომპანიის სასარგებლოდ ინტერნეტსივრცეში გადახდის განხორციელება საბარათე სქემის მიერ განსაზღვრული სათამაშო ბიზნესის საქმიანობის მაიდენტიფიცირებელი კოდის საშუალებით.

5. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის ცნობილი გახდება, რომ მომხმარებელი იყენებს უცხოურ კომპანიას სათამაშო ბიზნესის განმახორციელებელი უცხოური კომპანიის სასარგებლოდ რეზიდენტი პირების გადახდების განსახორციელებლად, მან უნდა შეზღუდოს მომხმარებლის მიერ ასეთ კომპანიასთან ოპერაციების განხორციელების შესაძლებლობა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად.

6. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც ახორციელებს მხოლოდ ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით ან/და „თ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ საგადახდო მომსახურებას, უფლებამოსილია განახორციელოს სხვა საქმიანობაც საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად.

საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2021 წლის 22 დეკემბრის კანონი №1192 – ვებგვერდი, 28.12.2021წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 14. გამონაკლისები ამ თავის მოქმედებიდან

1. ამ თავის მოქმედება არ ვრცელდება:

ა) საქართველოს ეროვნულ ბანკზე;

ბ) უცხოურ ცენტრალურ ბანკზე და საერთაშორისო ფინანსურ ინსტიტუტზე;

გ) საერთაშორისოდ აღიარებულ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერზე, რომელიც არ არის რეგისტრირებული, როგორც იურიდიული პირი ან იურიდიული პირის ფილიალი, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

2. ამ კანონის მე-15 მუხლის მე-2−მე-7 პუნქტების, მე-17 მუხლისა და მე-18 მუხლის პირველი−მე-5 პუნქტების მოთხოვნები არ ვრცელდება საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკზე.

3. ამ კანონის მე-15 მუხლის მე-2−მე-7 პუნქტებისა და მე-17 მუხლის მოთხოვნები არ ვრცელდება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებულ მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაზე.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი ინდივიდუალურად განიხილავს უცხო ქვეყნის კანონმდებლობის შესაბამისად დაფუძნებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის საერთაშორისოდ აღიარების საკითხს.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

      მუხლი 15. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის რეგისტრაცია და საგადახდო მომსახურების განხორციელება

1. დაუშვებელია საგადახდო მომსახურების იმ პირის მიერ განხორციელება, რომელიც არ არის:

ა) საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი;

ბ) კომერციული ბანკი ან მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია;

გ) ამ კანონის მე-14 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული პირი.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის რეგისტრაციასა და რეგისტრაციის გაუქმებას ახორციელებს საქართველოს ეროვნული ბანკი თავის მიერ დადგენილი წესით. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს რეგისტრაციისას ენიჭება კონკრეტული საგადახდო მომსახურების/მომსახურებების განხორციელების უფლება.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი აქვეყნებს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების სიას შესაბამისი პროვაიდერისთვის ნებადართული საგადახდო მომსახურების/მომსახურებების მითითებით. აღნიშნულ სიაში განცალკევებით მიეთითება საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის კაპიტალი მისი საქმიანობის არცერთ ეტაპზე არ უნდა იყოს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვრულ და გაანგარიშებულ საზედამხედველო კაპიტალის ოდენობაზე ნაკლები.

5. პირი, რომელიც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მნიშვნელოვანი წილის შეძენას აპირებს, ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს განაცხადი და საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია. აღნიშნულის თაობაზე საქართველოს ეროვნული ბანკი გადაწყვეტილებას იღებს ინფორმაციის წარდგენიდან 1 თვის ვადაში. ამ ვადაში საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ პასუხის გაუცემლობა ავტომატურად ნიშნავს შესაბამისი გარიგების განხორციელებაზე თანხმობის მიცემას.

6. თუ ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე გადაწყვეტილების მისაღებად საქართველოს ეროვნული ბანკი მიიჩნევს, რომ პოტენციური შემძენის შესახებ წარმოდგენილია არასაკმარისი ან/და არაზუსტი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მას უფლება აქვს, დამატებითი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია მოსთხოვოს უშუალოდ პოტენციურ შემძენს ან/და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს. ამ შემთხვევაში ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული ვადის დინება შეჩერდება დამატებითი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარდგენამდე.

7. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სამართლებრივი აქტით განსაზღვროს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მნიშვნელოვანი წილის შეძენასთან დაკავშირებით პოტენციური შემძენის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკისთვის შეტყობინების წესი, ინფორმაციის/დოკუმენტაციის წარუდგენლობასა და, საქართველოს ეროვნული ბანკისგან დასაბუთებული უარის მიღების მიუხედავად, მნიშვნელოვანი წილის შეძენასთან დაკავშირებული საკითხები.

საქართველოს 2015 წლის 12  ივნისის კანონი №3719 - ვებგვერდი, 24.06.2015წ. 
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 16. ინფორმაციის მიღება და გამოქვეყნება

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს მოსთხოვოს და მიიღოს ფინანსური, სტატისტიკური და სხვა ნებისმიერი ინფორმაცია საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვროს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ გამოსაქვეყნებელი ინფორმაცია, რომელიც დაკავშირებულია საგადახდო ანგარიშთან ან/და საგადახდო მომსახურებასთან.

21. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვროს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საქართველოს ეროვნული ბანკისთვის მისაწოდებელი ინფორმაცია, მათ შორის, საგადახდო ანგარიშსა და საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ დაწესებული საკომისიოების, აგრეთვე გაცვლითი კურსების შესახებ. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საკომისიოების გამჭვირვალობისა და მათი ერთმანეთთან შედარების ხელმისაწვდომობის უზრუნველსაყოფად გამოაქვეყნოს აღნიშნული ინფორმაცია პროვაიდერის სახელწოდების მითითებით.

3. ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის მიზნებისათვის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგენს აგრეთვე შესაბამის ანგარიშგებას. ანგარიშგების ფორმა, ხარისხი და წარდგენის ვადა განისაზღვრება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5236 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 17. საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დამატებითი მოთხოვნები დაუდგინოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, თუ მის მიერ ან/და მასთან დაკავშირებული პირის მიერ გამოშვებული ელექტრონული ფულის მოცულობა ან სხვა საგადახდო მომსახურების ბრუნვა აჭარბებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ ზღვრებს.

2. თუ საქართველოს ეროვნული ბანკი საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს საზოგადოების ნდობის, საგადახდო სისტემის, ფინანსური სისტემის სტაბილურობის შესანარჩუნებლად ან/და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის სოციალური და საზოგადოებრივი მნიშვნელობის გათვალისწინებით მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით მასზე გაავრცელოს ამ მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე დადგენილი მოთხოვნები, მიუხედავად იმისა, რომ ამ პროვაიდერის მიერ ან/და მასთან დაკავშირებული პირის მიერ გამოშვებული ელექტრონული ფულის მოცულობა ან სხვა საგადახდო მომსახურების ბრუნვა არ აჭარბებს იმავე პუნქტის შესაბამისად დადგენილ ზღვრებს.

3. ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი (შემდგომ − საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი) ვალდებულია საქმიანობის განხორციელების ყველა ეტაპზე დაიცვას საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვრული და გაანგარიშებული საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალური ოდენობა მისი სახეობების, მათ შორის, საწყისი და მიმდინარე კაპიტალის, მიხედვით.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისათვის განსაზღვროს პირობები, როდესაც პირი შეიძლება მიჩნეულ იქნეს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან დაკავშირებულ პირად.

5. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერისთვის დადგენილი მოთხოვნები აგრძელებს მოქმედებას, მიუხედავად იმისა, რომ გაცემულ ელექტრონული ფულის ინსტრუმენტებზე არსებული ელექტრონული ფულის მოცულობა ან სხვა საგადახდო მომსახურების ბრუნვა აღარ აჭარბებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დადგენილ ზღვრებს, გარდა ამავე მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

6. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით გაათავისუფლოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერისთვის დადგენილი მოთხოვნების დაცვისგან, თუ:

ა) გაცემულ ელექტრონული ფულის ინსტრუმენტებზე არსებული ელექტრონული ფულის მოცულობა ან სხვა საგადახდო მომსახურების ბრუნვა ზედიზედ 3 თვის განმავლობაში აღარ აჭარბებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დადგენილ ზღვრებს;

ბ) მისთვის დამატებითი მოთხოვნები დადგინდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტის საფუძველზე.

7. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვან პროვაიდერს მოსთხოვოს და მიიღოს ფინანსური, მათ შორის, აუდიტირებული, სტატისტიკური და სხვა ნებისმიერი ინფორმაცია საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში.

8. საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი ვალდებულია აწარმოოს ბუღალტრული აღრიცხვა და ფინანსური ანგარიშგება ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საბჭოს მიერ დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების საერთაშორისო სტანდარტების (IFRS) მიხედვით.

9. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერისთვის, საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული ვალდებულების გარდა, სამართლებრივი აქტით დამატებით განსაზღვროს ფინანსური ანგარიშგების აუდიტირების ვალდებულება და ამ ვალდებულების შესრულების წესი.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 18. მომხმარებლის ფულადი სახსრები

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია პროვაიდერს თავის მიერ დადგენილი წესით განუსაზღვროს მოთხოვნები ელექტრონული ფულის სანაცვლოდ ან სხვა საგადახდო მომსახურების გაწევისათვის მომხმარებლისგან მიღებული ფულადი სახსრების (მომხმარებლის ფულადი სახსრების) მიმართ.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან არსებული მომხმარებლის ფულადი სახსრები უნდა განთავსდეს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საკუთარი სახსრებისაგან განცალკევებით, ნომინალური მფლობელობის ანგარიშზე ან ანგარიშებზე. დაუშვებელია მომხმარებლის ფულადი სახსრების მიმართ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ვალდებულების უზრუნველყოფის ღონისძიებების გამოყენება.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ცალკეულ საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვან პროვაიდერებს მოსთხოვოს მომხმარებლის ფულადი სახსრების უზრუნველყოფის მიზნით გარანტიის ან/და დაზღვევის პოლისის წარდგენა.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მოითხოვოს ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად წარდგენილი გარანტიის ან/და დაზღვევის პოლისის პირობების ან/და გარანტორის/მზღვეველის შეცვლა ან დამატება.

5. პროვაიდერს უფლება არ აქვს, თავისი ვალდებულების უზრუნველყოფისათვის მომხმარებლის ფულადი სახსრები გამოიყენოს.

6. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ მიღებული მომხმარებლის ფულადი სახსრები არ არის დეპოზიტი.

7. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებლის მოთხოვნის შემთხვევაში მას ელექტრონული ფული ფულად სახსრებზე გადაუცვალოს.

8. დაუშვებელია ელექტრონული ფულის პროვაიდერის მიერ მომსახურების განხორციელებისათვის მიღებულ ფულად სახსრებზე სარგებლის დარიცხვა ელექტრონული ფულის მომხმარებლის სასარგებლოდ.

9. დაუშვებელია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ მომხმარებლის ფულადი სახსრების კრედიტის/ოვერდრაფტის გასაცემად გამოყენება.

10. ელექტრონული ფული არის ელექტრონული ფულის პროვაიდერის ვალდებულება მომხმარებლის მიმართ.

11. იურიდიული პირი, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად რეგისტრირებული ინდივიდუალური მეწარმე და იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნი ელექტრონული ფულის სქემაში შეიძლება მონაწილეობდნენ, როგორც გადახდის ოპერაციის თანხის მიმღები, და არ შეიძლება მოქმედებდნენ, როგორც გადამხდელი, გარდა გადამხდელისთვის განხორციელებული ოპერაციის თანხის დაბრუნების შემთხვევისა ან ამ მუხლის 111 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა. ელექტრონული ფულის პროვაიდერი ვალდებულია ამ პირთა მიერ ელექტრონული ფულის მიღებიდან არაუგვიანეს 15 საბანკო დღისა უზრუნველყოს აღნიშნული ელექტრონული ფულის მოცულობის ეკვივალენტური ფულადი სახსრების აღნიშნულ პირთა საბანკო ანგარიშებზე გადარიცხვა, გარდა ამ მუხლის 111 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

111. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი იურიდიულ პირს, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად რეგისტრირებულ ინდივიდუალურ მეწარმესა და იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე სხვა ორგანიზაციულ წარმონაქმნს ელექტრონული ფულის სქემაში ჩართავს,  როგორც გადამხდელს, მაშინ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს საქართველოს კანონმდებლობით, მათ შორის, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 71 მუხლით, გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღნიშნული ვალდებულებების შესრულების შესახებ  2 სამუშაო დღის ვადაში შეატყობინოს საქართველოს ეროვნულ ბანკს.

112. ამ მუხლის 111 პუნქტით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების სია ქვეყნდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე.

12. საქართველოში რეგისტრირებული იურიდიული პირი ფულადი გზავნილის სქემაში შეიძლება მონაწილეობდეს მხოლოდ როგორც მიმღები, თუ მიმღების პროვაიდერი იურიდიული პირის სახელზე მიღებული ფულადი გზავნილის მისთვის გადაცემას განახორციელებს ამავე იურიდიული პირის საგადახდო ანგარიშზე გადარიცხვით. იურიდიული პირი უფლებამოსილია ფულადი გზავნილი განახორციელოს, როგორც გადამხდელმა, როდესაც გადახდის ოპერაცია წარმოადგენს საკუთარი საბარათე ინსტრუმენტის საშუალებით თანხის განაღდებას იმ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან (მათ შორის, ბანკომატიდან), რომელთანაც მას  აღნიშნული ინსტრუმენტის შესაბამისი საგადახდო ანგარიში გახსნილი არ აქვს.

საქართველოს 2015 წლის 12  ივნისის კანონი №3719 - ვებგვერდი, 24.06.2015წ. 
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
 

თავი V. საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები

    მუხლი 19. საგადახდო მომსახურების დაცვა

1. ამ თავის მოთხოვნები უნდა შესრულდეს ამ კანონის მე-8 და მე-9 მუხლების დებულებების დაცვით.

2. ამ თავის მოქმედება ვრცელდება ლარითა და უცხოური ვალუტით განხორციელებულ გადახდის ოპერაციებზე. თუ გადახდის ოპერაციის (გარდა ერთიანი ევროგადახდის სივრცის (SEPA) ფარგლებში მოქმედი საგადახდო სქემით შესრულებული გადახდის ოპერაციებისა) განხორციელებაში მონაწილეობს უცხოური საგადახდო ან შეტყობინებების გაცვლის სისტემა, საქართველოში მოქმედ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერზე არ ვრცელდება ამ კანონის 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის, 27-ე მუხლისა და 28-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნები.

3. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს ან/და მომხმარებელს პასუხისმგებლობა არ ეკისრება ამ კანონის 222, 223, 24-ე−26-ე და 28-ე−34-ე მუხლებით განსაზღვრული მოთხოვნების საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საგანგებო მდგომარეობით, საომარი მდგომარეობით ან სხვა დაუძლეველი ძალით გამოწვეული შეუსრულებლობისთვის, თუ ამ გარემოებებმა უშუალო გავლენა იქონია ამ კანონის შესაბამისად პროვაიდერის ან მომხმარებლის მიერ ვალდებულებების შესრულებაზე. მხარე, რომელიც პასუხისმგებლობის გამოსარიცხად დაუძლეველ ძალაზე მიუთითებს, ვალდებულია დაამტკიცოს, რომ ადგილი ჰქონდა ასეთ მოვლენას. მხარე ვალდებულია დაამტკიცოს, რომ დაუძლეველმა ძალამ უშუალო გავლენა იქონია მის მიერ ვალდებულების შესრულებაზე.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს ან/და მომხმარებელს პასუხისმგებლობა არ დაეკისრება ამ კანონის 222, 223, 24-ე−26-ე და 28-ე−34-ე მუხლებით განსაზღვრული მოთხოვნების შეუსრულებლობისთვის განსაკუთრებული გარემოების საფუძველზე ან/და ფინანსური სისტემის სტაბილურობის მიზნით საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ოპერაციების შეზღუდვის შემთხვევაში.

5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის მიზნებისთვის დაუძლეველ ძალას ადგილი აქვს იმ შემთხვევაში, როდესაც ის არ ექვემდებარება მხარის კონტროლს და რომლის შედეგების თავიდან აცილება შეუძლებელი იქნებოდა მხარის გონივრული გულმოდგინებისა და ძალისხმევის მიუხედავად.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 20. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდება ან/და მასთან შეთანხმების დადება

1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით მომხმარებელს მიაწოდოს ინფორმაცია ან/და მასთან დადოს შეთანხმება, რომელიც მოიცავს მომსახურების პირობებს, მათ შორის, მომსახურების გაწევის ვადებს, ტარიფებს, მომხმარებლისა და პროვაიდერის უფლებებსა და მოვალეობებს. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, მომხმარებელს დააკისროს საკომისიოს გადახდა ინფორმაციის მიწოდებისთვის, აგრეთვე მაკორექტირებელი, არაავტორიზებული ოპერაციის ან/და ოპერაციის არასწორად შესრულების თავიდან ასარიდებლად პრევენციული ღონისძიებების განხორციელებისთვის, გარდა ამ კანონის 25-ე მუხლის მე-3 პუნქტით, 29-ე მუხლის მე-6 პუნქტითა და 302 მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვრული შემთხვევებისა.

2. ამ კანონის 25-ე მუხლის მე-3 პუნქტის, 29-ე მუხლის მე-6 პუნქტისა და 302 მუხლის მე-5 პუნქტის საფუძველზე დადგენილი საკომისიოს ოდენობა წინასწარ უნდა შეთანხმდეს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და მომხმარებელს შორის. საკომისიო უნდა იყოს გონივრული.

3. თუ გადამხდელისა და მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი საქართველოში მოქმედი პროვაიდერია, გადამხდელი ვალდებულია გადაიხადოს თავისი საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ დადგენილი საკომისიო, ხოლო მიმღები ვალდებულია გადაიხადოს თავისი საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ დადგენილი საკომისიო.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ მომხმარებლისთვის ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი ყველა საკომისიოს შესახებ ინფორმაციის მიწოდების წესი.

5. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და საგადახდო მომსახურების მომხმარებელ იმ იურიდიულ პირს, რომელიც აკმაყოფილებს საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრულ კრიტერიუმებს, უფლება აქვთ, ხელშეკრულებით შეთანხმდნენ, რომ მათ შორის არსებულ ურთიერთობებზე სრულად ან ნაწილობრივ არ ვრცელდება ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საკომისიოს დაკისრებასთან დაკავშირებული აკრძალვა, აგრეთვე ამავე მუხლის მე-2 პუნქტის და ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-3 პუნქტის, 29-ე, 31-ე და 311 მუხლების, 32-ე მუხლის მე-4,  მე-5, მე-7 და მე-8 პუნქტების, 33-ე მუხლის მე-6 და მე-8−მე-11 პუნქტებისა და 34-ე მუხლის მოქმედება. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და ამ პუნქტით გათვალისწინებულ საგადახდო მომსახურების მომხმარებელ იურიდიულ პირს ასევე უფლება აქვთ, ხელშეკრულებით განსაზღვრონ ამ კანონის 32-ე მუხლის პირველი და მე-8 პუნქტებით გათვალისწინებული ვადებისგან განსხვავებული ვადები.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     [მუხლი 20 1 . საგადახდო ინსტრუმენტის მიღება და ქო-ბეჯინგი

1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, მიმღებს დაუწესოს ისეთი შეზღუდვა, რომელიც მიმღებს კონკრეტულ საგადახდო ინსტრუმენტზე უკრძალავს გადამხდელისთვის საკომისიოს დაწესების ან/და მისთვის ფასდაკლების/ფასდათმობის შეთავაზების უფლებას. დაწესებული საკომისიო არ უნდა აღემატებოდეს კონკრეტული საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენებით მიმღებისთვის წარმოშობილ პირდაპირ ხარჯს. მიმღების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს მიმღების მიერ ამ პუნქტით განსაზღვრული დებულებების დაცვა. კონკურენციისა და ეფექტიანი საგადახდო ინსტრუმენტების წასახალისებლად საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია აკრძალოს ან შეზღუდოს მიმღების უფლება, მოითხოვოს საკომისიო. (ამოქმედდეს 2025 წლის 1 იანვრიდან)]

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და მიმღებს არ აქვთ უფლება, უარი განაცხადონ საგადახდო ინსტრუმენტის მიღებაზე ემიტენტის ან/და მომხმარებლის მიხედვით, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით ან/და საგადახდო ინსტრუმენტის სპეციფიკიდან, ფინანსური სტაბილურობის ან უსაფრთხოების მიზნებიდან გამომდინარე საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული შემთხვევებისა.

3. მიმღები, რომელიც ამ მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე გადამხდელს უდგენს საკომისიოს, ვალდებულია აღნიშნულის შესახებ მომხმარებელს შეატყობინოს ნათელი და გასაგები ფორმით. მიმღებმა აღნიშნული ინფორმაცია თვალსაჩინოდ უნდა განათავსოს სავაჭრო/მომსახურების ობიექტის შესასვლელში და სალაროსთან. დისტანციური გაყიდვების შემთხვევაში აღნიშნული ინფორმაცია წარმოდგენილი უნდა იყოს მიმღების ვებგვერდზე ან სხვა შესაბამის ელექტრონულ ან მობილურ მატარებელზე და გადამხდელსა და მიმღებს შორის გარიგების დადებამდე გონივრულ ვადაში უნდა მიეწოდოს მომხმარებელს.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, დააწესოს ისეთი შეზღუდვა, რომელიც მიმღებს უკრძალავს, მომხმარებელს მიუთითოს მიმღებისთვის სასურველი ინსტრუმენტის გამოყენებაზე. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს აგრეთვე არ აქვს უფლება, დააწესოს ისეთი შეზღუდვა, რომელიც მიმღებს არ აძლევს საშუალებას, კონკრეტული საგადახდო სქემის ინსტრუმენტი განსაზღვროს თავისთვის სხვა საგადახდო ინსტრუმენტებზე მეტად ან ნაკლებად პრიორიტეტულად.

5. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, დააწესოს ისეთი შეზღუდვა, რომელიც მიმღებს უკრძალავს, გადამხდელს მიაწოდოს ინფორმაცია ურთიერთგაცვლის საკომისიოს და სავაჭრო/მომსახურების ობიექტის საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებული საკომისიოს შესახებ.

6. ექვაირინგის განმახორციელებელ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და მიმღებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება არ შეიძლება ითვალისწინებდეს ისეთ პირობას, რომელიც არაობიექტურ, არაპროპორციულ და დისკრიმინაციულ მდგომარეობას შექმნის ცალკეული გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის.

7. დაუშვებელია ისეთი პირობების არსებობა, რომლებიც საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შეუზღუდავს საგადახდო ინსტრუმენტზე ქო-ბეჯინგის უზრუნველყოფას ორი ან ორზე მეტი საგადახდო ბრენდის ან საგადახდო აპლიკაციის საშუალებით.

8. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ მის მიერ გამოშვებული საგადახდო ინსტრუმენტი იყოს ელექტრონულად იდენტიფიცირებადი და ვიზუალურად იმგვარად გარჩევადი, რომ გადამხდელსა და მიმღებს ცალსახად შეეძლოთ გადამხდელის მიერ შერჩეული საგადახდო ინსტრუმენტის ბრენდისა და კატეგორიის გარჩევა.

9. მომხმარებელს უფლება აქვს, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს მოსთხოვოს საბარათე ინსტრუმენტზე ორი ან ორზე მეტი სხვადასხვა საგადახდო ბრენდის არსებობა, თუ ამ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს აქვს ასეთი მომსახურება. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ხელშეკრულების გაფორმებამდე გონივრული ვადით ადრე მომხმარებელს მიაწოდოს ნათელი და ობიექტური ინფორმაცია მასთან ხელმისაწვდომი ყველა საგადახდო ბრენდის და მათი მახასიათებლების, მათ შორის, მათი ფუნქციონირების, უსაფრთხოებისა და მომხმარებლის ხარჯების, შესახებ.

10. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული არ არის ქო-ბეჯინგით უზრუნველყოფილი საგადახდო ინსტრუმენტით განხორციელებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაცია მიაწოდოს ან განხორციელებულ ოპერაციაზე საკომისიო გადაუხადოს იმ საგადახდო სქემას, რომლის ბრენდი არ იქნა გამოყენებული ოპერაციის შესრულებისას.

11. საგადახდო ინსტრუმენტზე ორი ან ორზე მეტი საგადახდო ბრენდის ან საგადახდო აპლიკაციის არსებობიდან გამომდინარე, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ გადახდის ოპერაციების სპეციფიკურ არხში ან/და პროცესში გადამისამართების ნებისმიერი პრინციპი ან ეკვივალენტური ზომა, აგრეთვე სხვა ტექნიკური და უსაფრთხოების სტანდარტები და მოთხოვნები უნდა იყოს არადისკრიმინაციული და გამოყენებული უნდა იყოს არადისკრიმინაციული ფორმით.

12. ქო-ბეჯინგით უზრუნველყოფილი საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენებისას საგადახდო მომსახურების პროვაიდერებს, აგრეთვე გადახდის ოპერაციის შესრულებაში ჩართულ ნებისმიერ მხარეს არ აქვთ უფლება, საგადახდო ინსტრუმენტზე ან სავაჭრო/მომსახურების ობიექტების მოწყობილობებზე გამოიყენონ ისეთი ავტომატური მექანიზმები, პროგრამული უზრუნველყოფა ან მოწყობილობები, რომლებიც ზღუდავს გადამხდელის ან მიმღების მიერ საგადახდო ბრენდის ან აპლიკაციის არჩევის შესაძლებლობას.

13. მიმღებები უფლებამოსილი არიან სავაჭრო/მომსახურების ობიექტებში არსებულ მოწყობილობებში ჰქონდეთ ისეთი ავტომატური მექანიზმები, რომლებიც უზრუნველყოფს კონკრეტული საგადახდო ბრენდის ან საგადახდო აპლიკაციის პრიორიტეტულად არჩევის საშუალებას. აღნიშნულ შემთხვევაში გადამხდელს არ უნდა შეეზღუდოს მიმღების მიერ ავტომატურად შერჩეულ პრიორიტეტზე უარის თქმის უფლება იმ სხვა საგადახდო ინსტრუმენტის სასარგებლოდ, რომელსაც მიმღები აგრეთვე იღებს გადახდისთვის.

14. დაუშვებელია საგადახდო სქემის, აგრეთვე გადახდის ოპერაციაში მონაწილე ნებისმიერი მხარის, მათ შორის, ტექნიკური მომსახურების უზრუნველმყოფი მხარის, მიერ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერებთან ისეთი ხელშეკრულების გაფორმება, რომელიც ხელს უშლის ამ მუხლით განსაზღვრული დებულებების შესრულებას.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

      მუხლი 202. რეგისტრირებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ კომერციულ ბანკში გახსნილ ანგარიშზე წვდომა

1. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ რეგისტრირებულ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს უფლება აქვს, კომერციულ ბანკში გახსნას საგადახდო ანგარიში და ჰქონდეს ამ საგადახდო ანგარიშით მომსახურებაზე წვდომა ობიექტურ, არადისკრიმინაციულ და პროპორციულ საფუძველზე. წვდომა უნდა უზრუნველყოფდეს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საგადახდო მომსახურებების შეუფერხებლად და ეფექტიანად განხორციელების საშუალებას.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ წვდომაზე უარის თქმის შემთხვევაში კომერციული ბანკი ვალდებულია უარის თქმიდან არაუმეტეს 7 კალენდარული დღის განმავლობაში საქართველოს ეროვნულ ბანკს მიაწოდოს აღნიშნულის შესახებ ინფორმაცია და საფუძვლიანი დასაბუთება.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 21. მცირემოცულობიანი საგადახდო ინსტრუმენტი

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია თავის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვროს მცირემოცულობიანი საგადახდო ინსტრუმენტის მახასიათებლები.

2. მომხმარებელსა და პროვაიდერს შორის შესაბამისი შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში მცირემოცულობიან საგადახდო ინსტრუმენტზე არ გავრცელდება ამ კანონის:

ა) 25-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნა, თუ გადახდის ოპერაციის უარყოფა გამოწვეულია თავად ინსტრუმენტის მახასიათებლებით;

ბ) 26-ე მუხლით განსაზღვრული საგადახდო დავალების შესრულების ვადები;

გ) 29-ე მუხლით განსაზღვრული საგადახდო დავალების გამოთხოვის უფლება საგადახდო დავალების გადაცემის შემდგომ ან/და გადახდის ოპერაციის შესრულებაზე მიმღებისთვის თანხმობის მიცემის შემდგომ;

დ) 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის და მე-2 პუნქტის „დ“ და „ვ“ ქვეპუნქტებისა და 33-ე მუხლის მე-10 და მე-11 პუნქტების მოთხოვნები, თუ ამ ინსტრუმენტს არ აქვს ოპერაციების შეზღუდვის ან/და დაბლოკვის საშუალება;

ე) 32-ე მუხლის მე-4, მე-5 და მე-7 პუნქტებისა და 33-ე მუხლის პირველი−მე-8, მე-10 და მე-11 პუნქტების მოთხოვნები, თუ ამ ინსტრუმენტის გამოყენება შესაძლებელია ანონიმურად ან, ინსტრუმენტის თავისებურებებიდან გამომდინარე, პროვაიდერს არ შეუძლია იმის მტკიცება, რომ გადახდის ოპერაცია ავტორიზებულია.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 22. გადახდის ოპერაციის ავტორიზაცია

1. გადახდის ოპერაცია ავტორიზებულად მიიჩნევა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს გადამხდელის თანხმობა ოპერაციის განხორციელებაზე, თუკი საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. გადამხდელმა შეიძლება გადახდის ოპერაციის ავტორიზება განახორციელოს გადახდის ოპერაციის შესრულებამდე ან მის შემდგომ, თუ ამ უკანასკნელის შესახებ გადამხდელსა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის არსებობს შეთანხმება.

2. გადახდის ოპერაციის ან გადახდის ოპერაციების სერიის განხორციელებაზე თანხმობა გაიცემა გადამხდელსა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის შეთანხმებული ფორმით. გადახდის ოპერაციის განხორციელებაზე თანხმობა შეიძლება გაიცეს მიმღების ან გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით. თანხმობის არარსებობის შემთხვევაში გადახდის ოპერაცია არაავტორიზებულად მიიჩნევა.

3. გადამხდელს შეუძლია გამოითხოვოს თავისი თანხმობა გადახდის ოპერაციის განხორციელებაზე ნებისმიერ დროს, მაგრამ არაუგვიანეს ამ კანონის 29-ე მუხლით გათვალისწინებული მომენტისა. გადამხდელს აგრეთვე შეუძლია გამოითხოვოს თანხმობა გადახდის ოპერაციების სერიის განხორციელებაზე. თანხმობის გამოთხოვის შემდეგ განხორციელებული ნებისმიერი გადახდის ოპერაცია არაავტორიზებულად მიიჩნევა.

4. თანხმობის გაცემის პროცედურა შეთანხმებული უნდა იყოს გადამხდელსა და შესაბამის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს/პროვაიდერებს შორის.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 221. მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაცია

1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაცია, როდესაც მისი მომხმარებელი – გადამხდელი ახორციელებს:

ა) დისტანციურად ონლაინრეჟიმში თავის საგადახდო ანგარიშზე წვდომას;

ბ) ელექტრონული გადახდის ოპერაციის ინიციირებას;

გ) დისტანციური არხის საშუალებით ნებისმიერ ისეთ ქმედებას, რომელიც თაღლითობის ან/და სხვა უკანონო ქმედების რისკის მატარებელია.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ელექტრონული გადახდის ოპერაციის ინიციირებისას საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაცია განახორციელოს ისეთი ელემენტების ჩართულობით, რომლებიც დისტანციური ელექტრონული გადახდის ოპერაციას დინამიკურად აკავშირებს ოპერაციის კონკრეტულ თანხასა და კონკრეტულ მიმღებთან.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის მიზნებისთვის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია შემუშავებული და დანერგილი ჰქონდეს შესაბამისი უსაფრთხოების ზომები მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების კონფიდენციალურობისა და მთლიანობის დასაცავად.

4. ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტები აგრეთვე ვრცელდება გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით ინიციირებულ გადახდის ოპერაციაზე. ამავე მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტები ასევე ვრცელდება ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერის საშუალებით ინფორმაციის მოთხოვნაზე.

5. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ დანერგილი ინტერფეისი:

ა) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს უნდა აძლევდეს საშუალებას, დაეყრდნოს ავთენტიფიკაციის ყველა იმ პროცედურას, რომელსაც ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ამ მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების შესაბამისად ახორციელებს მომხმარებლის მიმართ;

ბ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს უნდა აძლევდეს საშუალებას, დაეყრდნოს ავთენტიფიკაციის ყველა იმ პროცედურას, რომელსაც ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ამ მუხლის პირველი−მე-3 პუნქტების შესაბამისად ახორციელებს მომხმარებლის მიმართ.

6. საქართველოს ეროვნული ბანკი სამართლებრივი აქტებით ადგენს:

ა) მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაციის განხორციელების მიმართ მოთხოვნებს ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების შესაბამისად;

ბ) ამ მუხლის პირველი−მე-3 პუნქტების მოთხოვნებიდან გამონაკლისებს;

გ) მოთხოვნებს, რომლებსაც უნდა აკმაყოფილებდეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის უსაფრთხოების ზომები, რათა დაცულ იქნეს მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების კონფიდენციალურობა და მთლიანობა;

დ) იდენტიფიკაციის, ავთენტიფიკაციის, შეტყობინებისა და ინფორმაციის გადაცემის მიზნით, აგრეთვე უსაფრთხოების ზომების იმპლემენტაციისთვის ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს, ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს, გადამხდელს, მიმღებსა და სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერებს შორის კომუნიკაციის ერთიანი და უსაფრთხო ღია სტანდარტების მიმართ მოთხოვნებს.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     [მუხლი 22 2 . გადახდის ინიციირების მომსახურების ფარგლებში საგადახდო ანგარიშზე წვდომა

1. გადამხდელს უფლება აქვს, გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერისგან მიიღოს გადახდის ინიციირების მომსახურება, თუ შესაძლებელია ამ გადამხდელის საგადახდო ანგარიშზე ონლაინრეჟიმში წვდომა. (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 იანვრიდან)]

2. თუ გადამხდელის მიერ გაცემულია გადახდის ოპერაციის განხორციელებაზე ცალსახა თანხმობა ამ კანონის 22-ე მუხლის შესაბამისად, გადამხდელის მიერ გადახდის ინიციირების მომსახურების მიღების უზრუნველსაყოფად ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია შეასრულოს ამ მუხლის მე-4 პუნქტის დებულებები. 

3. გადახდის ინიციირების მომსახურების გაწევისას:

ა) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, ნებისმიერ დროს ფლობდეს გადახდის ინიციირების მომსახურებასთან დაკავშირებულ მომხმარებლის თანხას;

ბ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლები არ იყოს ხელმისაწვდომი სხვა ნებისმიერი პირისთვის, გარდა თავად მომხმარებლისა და ამ მახასიათებლების გამომშვები პირისა. გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი აგრეთვე ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების უსაფრთხო და ეფექტიანი არხებით გადაცემა;

გ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებლის შესახებ ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულის გარდა სხვა ნებისმიერი მიღებული ინფორმაციის მხოლოდ მიმღებისთვის მიწოდება მომხმარებლის ცალსახა თანხმობის საფუძველზე;

დ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადახდის ინიციირების ყოველ ჯერზე გადამხდელის ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან მოახდინოს საკუთარი თავის იდენტიფიცირება, აგრეთვე ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან, გადამხდელსა და მიმღებთან უსაფრთხო კომუნიკაცია განახორციელოს ამ კანონის 221 მუხლის მე-6 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესის შესაბამისად;

ე) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, შეინახოს მომხმარებლის სენსიტიური საგადახდო მონაცემები;

ვ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, მომხმარებელს მოსთხოვოს დამატებითი მონაცემები, გარდა  გადახდის ინიციირების მომსახურების განსახორციელებლად აუცილებელი მონაცემებისა;

ზ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს უფლება აქვს, გამოიყენოს, წვდომა ჰქონდეს ან შეინახოს ნებისმიერი მონაცემი მხოლოდ გადამხდელის მიერ ცალსახად მოთხოვნილი გადახდის ინიციირების მომსახურების შესრულების მიზნით;

თ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს არ აქვს უფლება, შეცვალოს ოპერაციის თანხის ოდენობა, მიმღები ან სხვა მონაცემები.

4. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია:

ა) განახორციელოს უსაფრთხო კომუნიკაცია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერთან ამ კანონის 221 მუხლის მე-6 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესის შესაბამისად;

ბ) გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერისგან საგადახდო დავალების მიღებისთანავე დაუყოვნებლივ ხელმისაწვდომი გახადოს ან მიაწოდოს მას გადახდის ოპერაციის ინიციირების შესახებ, აგრეთვე გადახდის ოპერაციის შესრულებასთან დაკავშირებული მისთვის ხელმისაწვდომი ყველა ინფორმაცია;

გ) არ დაუშვას დისკრიმინაციული მიდგომა გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით მიღებულ საგადახდო დავალებასა და მის მიერ უშუალოდ გადამხდელისგან მიღებულ საგადახდო დავალებას შორის, მათ შორის, საგადახდო დავალების შესრულების დროის, პრიორიტეტულობის ან საკომისიოების თვალსაზრისით, გარდა ობიექტური გარემოებების არსებობის შემთხვევისა.

[5. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს მისცეს მომხმარებლისთვის გადახდის ინიციირების მომსახურების მიწოდების საშუალება, მიუხედავად გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერსა და ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის ამ მიზნით სახელშეკრულებო ურთიერთობების არსებობისა ან მისი შინაარსისა. (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 იანვრიდან)]

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     [მუხლი 22 3 . ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურების ფარგლებში საგადახდო ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომა

[1. მომხმარებელს უფლება აქვს, ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერისგან მიიღოს ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურება, თუ შესაძლებელია ამ გადამხდელის საგადახდო ანგარიშზე ონლაინრეჟიმში წვდომა. (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 იანვრიდან)]

2. ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურების გაწევისას:

ა) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს მომსახურება მიაწოდოს მხოლოდ მისი ცალსახა თანხმობის შემთხვევაში;

ბ) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლები არ იყოს ხელმისაწვდომი სხვა ნებისმიერი პირისთვის, გარდა თავად მომხმარებლისა და ამ მახასიათებლების გამომშვები პირისა. ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი აგრეთვე ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებლის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების უსაფრთხო და ეფექტიანი არხებით გადაცემა;

გ) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი ვალდებულია კომუნიკაციის თითოეული სესიისას მომხმარებლის ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან/პროვაიდერებთან მოახდინოს საკუთარი თავის იდენტიფიცირება, აგრეთვე ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან/პროვაიდერებთან და მომხმარებელთან განახორციელოს უსაფრთხო კომუნიკაცია ამ კანონის 221 მუხლის მე-6 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესის შესაბამისად;

დ) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს უფლება აქვს, წვდომა ჰქონდეს მხოლოდ მომხმარებლის მიერ განსაზღვრულ საგადახდო ანგარიშებსა და ამ ანგარიშებთან დაკავშირებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაციაზე;

ე) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს არ აქვს უფლება, მოითხოვოს საგადახდო ანგარიშებთან დაკავშირებული სენსიტიური საგადახდო მონაცემები;

ვ) ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს უფლება აქვს, გამოიყენოს, წვდომა ჰქონდეს ან შეინახოს ნებისმიერი მონაცემი მხოლოდ მომხმარებლის მიერ ცალსახად მოთხოვნილი ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურების შესრულების მიზნით. ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერი ვალდებულია პერსონალური მონაცემები დაამუშაოს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

3. საგადახდო ანგარიშებთან მიმართებით ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია:

ა) განახორციელოს უსაფრთხო კომუნიკაცია ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერთან ამ კანონის 221 მუხლის მე-6 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტით დადგენილი წესის შესაბამისად;

ბ) არ დაუშვას ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერის საშუალებით მიღებულ მოთხოვნებთან მიმართებით დისკრიმინაციული მიდგომა, გარდა ობიექტური გარემოებების არსებობის შემთხვევისა.

[4. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს მისცეს მომხმარებლისთვის ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის მომსახურების მიწოდების საშუალება, მიუხედავად ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერსა და ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის ამ მიზნით სახელშეკრულებო ურთიერთობების არსებობისა ან მისი შინაარსისა.“. (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 იანვრიდან)]

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 23. საგადახდო დავალება

1. მომხმარებლის მიერ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისათვის მიცემული საგადახდო დავალება უნდა შეესაბამებოდეს პროვაიდერის წესებით დადგენილ სტანდარტებს და უნდა შეიცავდეს იმ რეკვიზიტებს, რომლებიც უზრუნველყოფს პროვაიდერის მიერ საგადახდო დავალების შესრულებას, და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ სხვა ინფორმაციას.

2. საგადახდო დავალების ფორმასა და სტრუქტურას განსაზღვრავს პროვაიდერი.

3. პროვაიდერი პასუხისმგებელია საგადახდო დავალების საგადახდო სისტემისა და საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის მიზნით თავის მიერ დამატებულ ინფორმაციაზე.

4. მომხმარებელი პასუხისმგებელია თავის მიერ პროვაიდერისათვის საგადახდო დავალებით მიწოდებული რეკვიზიტების სისწორისა და სისრულისთვის.

5. საგადახდო დავალება შეიძლება გაიცეს როგორც წერილობით, ისე ელექტრონული, საინფორმაციო-სატელეკომუნიკაციო ან სხვა ტექნოლოგიური საშუალებების გამოყენებით. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განსაზღვროს საგადახდო დავალების მიცემის (ინიციირების) ამ მუხლით დადგენილისგან განსხვავებული წესი.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.

     მუხლი 24. საგადახდო დავალების მიღება

1. საგადახდო დავალების მიღების დროდ ითვლება მომენტი, როდესაც გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი მიიღებს საგადახდო დავალებას, მიუხედავად იმისა, ის ინიციირებულია გადამხდელის თუ მიმღების მიერ. თუ საგადახდო დავალება გადამხდელის პროვაიდერის მიერ მიღებულია მისთვის არასამუშაო დღეს, იგი მომდევნო სამუშაო დღეს მიღებულად ჩაითვლება. გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია დააწესოს სამუშაო დღის ბოლოსთან მიახლოებული გარკვეული დრო, რომლის შემდეგ მიღებული საგადახდო დავალება მომდევნო სამუშაო დღეს მიღებულად ჩაითვლება. დაუშვებელია გადამხდელის ანგარიშის დადებეტება საგადახდო დავალების მიღებამდე. გადამხდელის ანგარიშის დადებეტება უნდა განხორციელდეს საგადახდო დავალების შესრულების დღის თარიღით.

2. თუ მომხმარებელსა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის შეთანხმება ითვალისწინებს საგადახდო დავალების შესრულებას განსაზღვრულ დღეს/დღეებში ან განსაზღვრული პერიოდის/პერიოდების ბოლოს ან გადამხდელის მიერ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან თანხის განთავსების დღეს, დავალების მიღების მომენტად ამ კანონის 26-ე მუხლის მიზნებისთვის ითვლება აღნიშნული შეთანხმებული დღე. თუ შეთანხმებული დღე ამ მომხმარებლის პროვაიდერისთვის არასამუშაო დღეა, საგადახდო დავალების მიღების დღედ ჩაითვლება შეთანხმებული დღის მომდევნო სამუშაო დღე.

3. გადამხდელის პროვაიდერი ვალდებულია საგადახდო დავალების მიღების დღეს მხარეებს შორის შეთანხმებული ფორმით და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში აცნობოს გადამხდელს საგადახდო დავალების მიღება ან სხვაგვარად გახადოს ეს ინფორმაცია მისთვის ხელმისაწვდომი.

4. თუ საგადახდო დავალება ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად შეთანხმებულ დღეს უნდა შესრულდეს, გადამხდელის პროვაიდერი უფლებამოსილია საგადახდო დავალება მიიღოს ამ თარიღის დადგომამდე ნებისმიერ დროს, გადამხდელის ანგარიშზე ფულადი სახსრების არარსებობის მიუხედავად, თუკი გადამხდელსა და მის პროვაიდერს შორის დადებული შეთანხმებით ან/და პროვაიდერის წესებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 25. საგადახდო დავალების უარყოფა

1. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უარს ამბობს საგადახდო დავალების შესრულებაზე ან გადახდის ოპერაციის ინიციირებაზე, იგი ვალდებულია მომხმარებელს აცნობოს აღნიშნულის შესახებ. საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მიუთითოს უარის თქმის საფუძველი და მიაწოდოს ან სხვაგვარად გახადოს ხელმისაწვდომი იმ ფაქტობრივი ხარვეზების გამოსწორების პროცედურა, რომლებმაც განაპირობა უარის თქმა, თუ ასეთი ინფორმაციის მიწოდება შესაძლებელია.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია მომხმარებელს მიაწოდოს მასთან შეთანხმებული ფორმით ან სხვაგვარად გახადოს ეს ინფორმაცია მისთვის ხელმისაწვდომი შეძლებისდაგვარად მოკლე დროში, მაგრამ არაუგვიანეს საგადახდო დავალების შესრულების ვადისა.

3. ჩარჩოხელშეკრულება შეიძლება ითვალისწინებდეს პირობას, რომლის თანახმად საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია დააწესოს გონივრული ოდენობის საკომისიო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც უარი ობიექტურად არის დასაბუთებული და იგი განპირობებულია მომხმარებლის მიზეზით.

4. თუ დაცულია გადამხდელსა და მის პროვაიდერს შორის ჩარჩოხელშეკრულებით დადგენილი მოთხოვნები, გადამხდელის ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს უფლება არ აქვს, უარი განაცხადოს ავტორიზებული საგადახდო დავალების შესრულებაზე, მიუხედავად იმისა, ის ინიციირებული იყო გადამხდელის მიერ (მათ შორის, გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით) თუ მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

5. თუ შეთანხმებული დღისთვის გადამხდელს არ აქვს გადახდის ოპერაციის განსახორციელებლად საკმარისი თანხა, გადამხდელის პროვაიდერს უფლება აქვს, უარი თქვას საგადახდო დავალების შესრულებაზე, თუკი გადამხდელსა და მის პროვაიდერს შორის შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. აღნიშნული საფუძვლით საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საგადახდო დავალებაზე უარის თქმის შემთხვევაში არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული უფლება საკომისიოს დაწესების შესახებ.

6. უარყოფილი საგადახდო დავალება არ ჩაითვლება მიღებულად ამ კანონის 26-ე და 31-ე მუხლების მიზნებისთვის.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 26. საგადახდო დავალების შესრულების ვადები

1. თუ გადამხდელი და მიმღები ერთი და იმავე პროვაიდერის მომხმარებლები არიან, პროვაიდერმა უნდა უზრუნველყოს საგადახდო დავალებაში მითითებული თანხის მიმღების ანგარიშზე ასახვა ან/და მისთვის ამ თანხის სხვაგვარად ხელმისაწვდომობა საგადახდო დავალების მიღების დღეს, თუკი საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ გადამხდელსა და მიმღებს სხვადასხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ჰყავთ:

ა) გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა უნდა უზრუნველყოს საგადახდო დავალებაში მითითებული თანხის მიმღების პროვაიდერის ანგარიშზე ჩარიცხვა საგადახდო დავალების მიღებიდან არაუგვიანეს მომდევნო საბანკო დღისა, თუ საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული;

ბ) მიმღების პროვაიდერი ვალდებულია მის ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვის დღეს, ხოლო თუ თანხის ჩარიცხვის დღე პროვაიდერისთვის არასამუშაო დღეა − არაუგვიანეს მომდევნო სამუშაო დღისა, ასახოს ჩარიცხული თანხა მიმღების ანგარიშზე ან ეს თანხა სხვაგვარად გახადოს მისთვის ხელმისაწვდომი. თუკი გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი არ არის ამ კანონის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული პირი, საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით შესაძლოა განისაზღვროს ამ ქვეპუნქტისგან განსხვავებული მოთხოვნები.

3. გადახდის ოპერაციის თანხაზე სარგებლის თარიღი გადამხდელის საგადახდო ანგარიშისთვის არ უნდა უსწრებდეს იმ თარიღს, როდესაც ამ ანგარიშზე განხორციელდა გადახდის ოპერაციის თანხის დადებეტება.

4. თუ მიმღების პროვაიდერი ვერ ახერხებს მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე მიმღების დადგენას, მიმღების პროვაიდერმა უნდა უზრუნველყოს თანხის დაბრუნება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით.

5. მიმღების პროვაიდერი ვალდებულია მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით ინიციირებული საგადახდო დავალება გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს გადასცეს ანგარიშსწორებისთვის მიმღების პროვაიდერსა და მიმღებს შორის შეთანხმებულ ვადაში, ხოლო პირდაპირი დებეტის შემთხვევაში − შეთანხმებულ დღეს.

6. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მიმღებისთვის თანხა ხელმისაწვდომი გახადოს ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული ვადის დაცვით იმ შემთხვევაშიც, თუ მიმღებს ამ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან საგადახდო ანგარიში არ აქვს.

7. მომხმარებლის მიერ საგადახდო ანგარიშზე ამ ანგარიშის ვალუტაში ნაღდი თანხის შეტანისას ან მისი ელექტრონულ ფულზე გადაცვლისას პროვაიდერი ვალდებულია ეს თანხა მისი მიღებიდან დაუყოვნებლივ დაუკრედიტოს და ხელმისაწვდომი გახადოს ანგარიშის მფლობელისთვის ან ელექტრონული ფულის მომხმარებლისთვის. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ინკასირებული ნაღდი ფულის იურიდიული პირის ანგარიშზე შეტანისას თანხა მისთვის ხელმისაწვდომი გახადოს არაუგვიანეს მისი მიღების დღის მომდევნო სამუშაო დღისა.

8. გადამხდელს უფლება აქვს, საგადახდო დავალების შესრულების დასადასტურებლად თავის პროვაიდერს დამატებით მოსთხოვოს დადასტურებული დოკუმენტი. საგადახდო დავალების შესრულების დადასტურების მიზნით დოკუმენტი გაიცემა საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით, მატერიალური ან ელექტრონული ფორმით. იგი, გარდა გადამხდელის მიერ საგადახდო დავალებაში მითითებული ინფორმაციისა, უნდა შეიცავდეს ამავე წესით განსაზღვრულ ინფორმაციას.

9. გადახდის ოპერაციის რეკვიზიტების საფუძველზე გადახდის ოპერაციის საგადახდო სისტემაში გატარება/არსებობა, ოპერაციის რეკვიზიტები, დანიშნულება და თარიღი, აგრეთვე მიმღების პროვაიდერის ანგარიშზე ჩარიცხვა შეიძლება დადასტურდეს ნებისმიერი უფლებამოსილი პირის წინაშე, წერილობით ან ელექტრონული ფორმით, სისტემიდან მიღებული ელექტრონული დოკუმენტით.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 27. გადახდის შესრულება

1. გადახდა შესრულებულად ითვლება მიმღების ანგარიშზე ფულადი სახსრების ჩარიცხვის მომენტიდან, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

2. მიმღებს უფლება აქვს, მის ანგარიშზე ფულადი სახსრების ჩარიცხვამდე განსაზღვროს დრო ან გარემოება, როდესაც გადახდას შესრულებულად ჩათვლის.

    მუხლი 28. გადარიცხული და ჩარიცხული თანხების ოდენობები

1. გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, ასევე ამ პროვაიდერის ნებისმიერი შუამავალი, რომელიც საგადახდო დავალების შესრულებაში მონაწილეობს, ვალდებული არიან, გადარიცხონ საგადახდო დავალებაში მითითებული სრული თანხა.

2. მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის შუამავალი პროვაიდერი ვალდებულია გადარიცხოს საგადახდო დავალებაში მითითებული სრული თანხა, ხოლო მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მიმღების ანგარიშზე ასახოს ან სხვაგვარად გახადოს მისთვის ხელმისაწვდომი თანხა მიმღების პროვაიდერის ანგარიშზე ჩარიცხული თანხის ოდენობით, თუ მიმღებსა და მის პროვაიდერს შორის შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუკი მიმღებსა და მის პროვაიდერს შორის შეთანხმებით გათვალისწინებულია საკომისიოს დაკავების უფლება, მიმღების პროვაიდერი ვალდებულია მიმღებთან შეთანხმებული ფორმით მიაწოდოს მას ინფორმაცია მიმღების პროვაიდერის ანგარიშზე ჩარიცხული თანხისა და დაკავებული საკომისიოს ოდენობების შესახებ.

3. თუ გადარიცხული თანხიდან დაკავებულ იქნა საკომისიო, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული საკომისიოსი, გადამხდელის პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ მიმღებმა ან მიმღების პროვაიდერმა მიიღოს გადამხდელის მიერ ინიციირებულ საგადახდო დავალებაში მითითებული სრული თანხა. თუკი საგადახდო დავალება ინიციირებულია მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, მიმღების პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ მიმღებმა მიიღოს საგადახდო დავალებაში მითითებული სრული თანხა.

4. დაუშვებელია საგადახდო დავალების ნაწილობრივ შესრულება, თუ საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 29. საგადახდო დავალების გამოთხოვის დაუშვებლობა

1. მომხმარებელს არ აქვს უფლება, გამოითხოვოს საგადახდო დავალება, თუ იგი მიღებულია გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ, გარდა ამ მუხლით განსაზღვრული შემთხვევებისა.

2. თუ საგადახდო დავალება ინიციირებულია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის მიერ ან მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, გარდა პირდაპირი დებეტისა, გადამხდელს არ აქვს უფლება, გამოითხოვოს იგი, თუ მას გადახდის ოპერაციის ინიციირებაზე გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერისთვის ან მიმღებისთვის დავალების შესრულებაზე თანხმობა აქვს გაცემული.

3. პირდაპირი დებეტის შემთხვევაში გადამხდელს უფლება აქვს, გამოითხოვოს საგადახდო დავალება არაუგვიანეს სადებეტო ოპერაციისთვის შეთანხმებული დღის წინა სამუშაო დღის ბოლომდე. აღნიშნული უფლების გამოუყენებლობა არ ართმევს გადამხდელს გადახდის ოპერაციის თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას.

4. ამ კანონის 24-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მომხმარებელს უფლება აქვს, გამოითხოვოს საგადახდო დავალება არაუგვიანეს შეთანხმებული დღის წინა სამუშაო დღისა.

5. მომხმარებელსა და შესაბამის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს/პროვაიდერებს შორის შესაბამისი შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში საგადახდო დავალება შეიძლება გამოთხოვილ იქნეს ამ მუხლის პირველი−მე-4 პუნქტებით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ ამ კანონის მე-8 და მე-9 მუხლების დებულებების შესაბამისად. აღნიშნული შეთანხმების არსებობისას ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გადამხდელის მიერ საგადახდო დავალების გამოთხოვისთვის სავალდებულოა მიმღებთან შესაბამისი შეთანხმების არსებობა.

6. თუ მომსახურება გაწეულია ჩარჩოხელშეკრულების ფარგლებში, ჩარჩოხელშეკრულება შეიძლება ითვალისწინებდეს პირობას საგადახდო დავალების გამოთხოვისთვის საკომისიოს შესახებ.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 30. საგადახდო ინსტრუმენტსა და ავთენტიფიკაციის საშუალებებთან დაკავშირებული ვალდებულებები

1. საგადახდო ინსტრუმენტის მომხმარებელი ვალდებულია:

ა) გამოიყენოს საგადახდო ინსტრუმენტი ამ საგადახდო ინსტრუმენტის გამოშვებისა და გამოყენებისთვის დადგენილი პირობების შესაბამისად;

ბ) საგადახდო ინსტრუმენტის მიღებისთანავე გონივრული ქმედებებით უზრუნველყოს ამ ინსტრუმენტის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების უსაფრთხოდ შენახვა;

გ) საგადახდო ინსტრუმენტის დაკარგვის, მოპარვის, უკანონო მითვისების ან არაუფლებამოსილი გამოყენების ფაქტის აღმოჩენის შემთხვევაში მისი აღმოჩენიდან გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე აღნიშნულის შესახებ შეატყობინოს თავის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს ან ამ პროვაიდერის მიერ განსაზღვრულ პირს.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი, რომელიც უშვებს საგადახდო ინსტრუმენტს, ვალდებულია:

ა) მიიღოს ყველა შესაძლო უსაფრთხოების ზომა საგადახდო ინსტრუმენტის დაცულობისა და მისი არამართლზომიერი გამოყენების თავიდან აცილების უზრუნველსაყოფად;

ბ) არ გახადოს საგადახდო ინსტრუმენტის უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლები ხელმისაწვდომი სხვა პირებისთვის, გარდა ამ ინსტრუმენტის მომხმარებლისა. აღნიშნული არ ათავისუფლებს მომხმარებელს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულებისგან;

გ) ნათლად გააცნოს მომხმარებელს საგადახდო ინსტრუმენტის უსაფრთხოების მოთხოვნები;

დ) დანერგოს შესაბამისი საშუალებები მომხმარებლის ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შეტყობინების, აგრეთვე საგადახდო ინსტრუმენტის ამ კანონის 301 მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად განბლოკვის მოთხოვნის ნებისმიერ დროს მიღების უზრუნველსაყოფად. მომხმარებლის მოთხოვნის შემთხვევაში პროვაიდერი ვალდებულია მიაწოდოს მას შესაბამისი შეტყობინების ან/და მოთხოვნის მიღების დასტური, თუ მისი მიღებიდან გასული არ არის 18 თვეზე მეტი;

ე) მომხმარებლის ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შეტყობინების მიღებისთანავე, დაუყოვნებლივ უზრუნველყოს საგადახდო ინსტრუმენტის შემდგომი გამოყენების აღკვეთა;

ვ) ამ მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად შეტყობინება მიიღოს უსასყიდლოდ. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია მოითხოვოს მხოლოდ საგადახდო ინსტრუმენტის ჩანაცვლებასთან პირდაპირ დაკავშირებული ხარჯების ანაზღაურება. ხარჯების ანაზღაურების აღნიშნული უფლება არ იზღუდება დაკარგული ინსტრუმენტის ჩანაცვლების შემთხვევაში;

ზ) მომხმარებელს არ გაუგზავნოს საგადახდო ინსტრუმენტი მისი მოთხოვნის გარეშე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ამ მომხმარებლისთვის უკვე გადაცემული ინსტრუმენტი ჩანაცვლებას ექვემდებარება;

თ) დაადგინოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საგადახდო ინსტრუმენტის გამოშვებისა და გამოყენების პირობები, რომლებიც უნდა იყოს ობიექტური, არადისკრიმინაციული და პროპორციული.

3. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია საკუთარ თავზე აიღოს როგორც საგადახდო ინსტრუმენტის, ისე მისი უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების გაგზავნასთან დაკავშირებული ყველა რისკი.

4. ამ მუხლით გათვალისწინებული მომხმარებლისა და პროვაიდერის ვალდებულებები აგრეთვე ვრცელდება საგადახდო ანგარიშზე წვდომისთვის გამოსაყენებელი უსაფრთხოების პერსონიფიცირებული მახასიათებლების მიმართ.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 301. საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენების და საგადახდო ანგარიშზე წვდომის შეზღუდვა

1. თუ გადახდის ოპერაციის შესრულებაზე თანხმობა გაიცემა საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენებით, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი გადამხდელთან შეთანხმების საფუძველზე უფლებამოსილია დააწესოს ხარჯვის ლიმიტები ამ ინსტრუმენტით განხორციელებულ ოპერაციებზე.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს უფლება აქვს, ჩარჩოხელშეკრულებაში გათვალისწინებული შეთანხმების საფუძველზე დაბლოკოს საგადახდო ინსტრუმენტი ამავე ინსტრუმენტის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ობიექტურად დასაბუთებული საფუძვლით, საგადახდო ინსტრუმენტის თაღლითური ან/და არაუფლებამოსილი გამოყენების შესახებ ეჭვის არსებობისას, აგრეთვე საკრედიტო ლიმიტის მქონე საგადახდო ინსტრუმენტის შემთხვევაში გადამხდელის მიერ გადახდის ვალდებულების შეუსრულებლობის რისკის მნიშვნელოვნად ზრდის შემთხვევაში.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად საგადახდო ინსტრუმენტის დაბლოკვის შემთხვევაში საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელს შეთანხმებული ფორმით შეატყობინოს საგადახდო ინსტრუმენტის დაბლოკვის შესახებ შესაბამისი მიზეზის მითითებით, შესაძლებლობის შემთხვევაში საგადახდო ინსტრუმენტის დაბლოკვამდე, მაგრამ არაუგვიანეს დაბლოკვისთანავე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დაბლოკვის საფუძვლის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდება დაუშვებელია უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ობიექტურად დასაბუთებული მიზეზებით, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

4. საგადახდო ინსტრუმენტის დაბლოკვის მიზეზების აღმოფხვრის შემდეგ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე განბლოკოს საგადახდო ინსტრუმენტი ან ჩაანაცვლოს ის ახალი საგადახდო ინსტრუმენტით.

5. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია უარი განუცხადოს ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერს ან/და გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს საგადახდო ანგარიშზე წვდომაზე ობიექტური მიზეზებით და შესაბამის მტკიცებულებებზე დაყრდნობით, რომლებიც დაკავშირებულია მათ მიერ ან მათი საშუალებით ამ საგადახდო ანგარიშზე არაავტორიზებულ ან თაღლითურ წვდომასთან ან/და გადახდის ოპერაციის არაავტორიზებულ ან თაღლითურ ინიციირებასთან.

  6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელს შეთანხმებული ფორმით შეატყობინოს საგადახდო ანგარიშზე წვდომის შეზღუდვის შესახებ შესაბამისი მიზეზის მითითებით, შესაძლებლობის შემთხვევაში წვდომის შეზღუდვამდე, მაგრამ არაუგვიანეს წვდომის შეზღუდვისთანავე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც წვდომის შეზღუდვის საფუძვლის თაობაზე ინფორმაციის მიწოდება დაუშვებელია უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ობიექტურად დასაბუთებული მიზეზებით, აგრეთვე საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

  7. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია შესაბამისი ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერისთვის/გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერისთვის საგადახდო ანგარიშზე წვდომა დაუშვას ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული წვდომაზე უარის საფუძვლების აღმოფხვრისთანავე.

  8. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ანგარიშის ინფორმაციაზე წვდომის პროვაიდერსა და გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერთან დაკავშირებული ინციდენტის შესახებ დაუყოვნებლივ შეატყობინოს საქართველოს ეროვნულ ბანკს. ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს ინციდენტის შესახებ დეტალებს და ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ ქმედების განხორციელების საფუძვლებს. საქართველოს ეროვნული ბანკი განიხილავს ინციდენტს და საჭიროების შემთხვევაში იღებს შესაბამის ზომებს.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 302. არასწორი უნიკალური იდენტიფიკატორი

1. თუ საგადახდო დავალება შესრულებულია უნიკალური იდენტიფიკატორის მიხედვით, ის ითვლება სწორად შესრულებულად იმ მიმღების მიმართ, რომელსაც უნიკალური იდენტიფიკატორი განსაზღვრავს.

2. თუ მომხმარებლის მიერ მითითებული უნიკალური იდენტიფიკატორი არასწორია, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ ეკისრება ამ კანონის 31-ე მუხლით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა გადახდის ოპერაციის შეუსრულებლობისთვის ან მისი არასწორად შესრულებისთვის.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მიიღოს ყველა შესაძლო ზომა გადახდის ოპერაციის თანხის დასაბრუნებლად. მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ითანამშრომლოს გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან, მათ შორის, მიაწოდოს მას თანხის დაბრუნებისთვის საჭირო ყველა შესაბამისი ინფორმაცია.

4. თუ ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებული თანხის დაბრუნება შეუძლებელია, გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე მიაწოდოს მას მისთვის ცნობილი და გადამხდელთან დაკავშირებული ყველა შესაბამისი ინფორმაცია, რომლითაც გადამხდელი შეძლებს თანხის დაბრუნების მიზნით სამართლებრივ დავას.

5. თუ მომხმარებლის მიზეზის გამო გადახდის ოპერაცია არასწორად შესრულდა, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია მომხმარებელს დაუწესოს საკომისიო თანხის დაბრუნებისთვის, თუ აღნიშნული პირობა გათვალისწინებულია მათ შორის დადებული ჩარჩოხელშეკრულებით.

6. თუ გადამხდელი მიაწვდის თავის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს უნიკალურ იდენტიფიკატორთან ერთად სხვა დამატებით ინფორმაციასაც, ეს პროვაიდერი პასუხისმგებელია მხოლოდ იმ უნიკალური იდენტიფიკატორის საფუძველზე გადახდის ოპერაციის შესრულებისთვის, რომელიც მიაწოდა გადამხდელმა.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 31. პასუხისმგებლობა გადამხდელის მიერ ინიციირებული საგადახდო დავალების შეუსრულებლობისთვის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულებისთვის

1. ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების, 302 მუხლის მე-2 პუნქტისა და 32-ე მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების დებულებების დაცვით, გადამხდელის პროვაიდერი პასუხისმგებელია გადამხდელის წინაშე უშუალოდ გადამხდელის მიერ ინიციირებული საგადახდო დავალების სწორად შესრულებისთვის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მას შეუძლია დაუსაბუთოს გადამხდელს, საჭიროების შემთხვევაში − მიმღების პროვაიდერს, რომ მიმღების პროვაიდერს მიღებული აქვს გადახდის ოპერაციის თანხა ამავე კანონის 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად. თუ გადამხდელის პროვაიდერმა დაასაბუთა მის მიერ გადამხდელის საგადახდო დავალების შესრულების სისწორე, მიმღების პროვაიდერი პასუხისმგებელია მიმღების მიმართ გადახდის ოპერაციის განხორციელების სისწორისთვის.

2. თუ გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს პასუხისმგებლობა ეკისრება ამ მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ის ვალდებულია გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე გადამხდელს აუნაზღაუროს შეუსრულებელი ან არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაციის თანხა, ხოლო, საგადახდო ანგარიშის არსებობის შემთხვევაში, გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღადგინოს დადებეტებული საგადახდო ანგარიში იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ის იქნებოდა არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაცია რომ არ განხორციელებულიყო. დაკრედიტებულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს თანხის დადებეტების თარიღისა.

3. თუ მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს პასუხისმგებლობა ეკისრება ამ მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, ის ვალდებულია მიმღებისთვის გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე ხელმისაწვდომი გახადოს გადახდის ოპერაციის თანხა, ხოლო, საგადახდო ანგარიშის არსებობის შემთხვევაში, მიმღების საგადახდო ანგარიში დააკრედიტოს შესაბამისი თანხის ოდენობით. დაკრედიტებულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს იმ თარიღისა, რომელშიც ოპერაცია უნდა შესრულებულიყო ამ კანონის 26-ე მუხლის შესაბამისად განხორციელების შემთხვევაში.

4. თუ გადახდის ოპერაცია გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიზეზით დაგვიანებით შესრულდა, მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელის სახელით მოქმედი გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მოთხოვნის საფუძველზე უზრუნველყოს, რომ მიმღებისთვის დაგვიანებით ჩარიცხულ თანხაზე სარგებლის თარიღი იყოს არაუგვიანეს იმ თარიღისა, რომელშიც ოპერაცია უნდა შესრულებულიყო ამ კანონის 26-ე მუხლის შესაბამისად სწორად განხორციელების შემთხვევაში.

5. თუ გადამხდელის მიერ ინიციირებული გადახდის ოპერაცია არ შესრულდა ან შესრულდა არასწორად, გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა ის ამ მუხლის შესაბამისად პასუხისმგებელი, გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე მიიღოს დაუყოვნებლივი ზომები გადახდის ოპერაციის მოკვლევის მიზნით და შედეგი აცნობოს გადამხდელს. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღნიშნული ქმედებები გადამხდელისთვის განახორციელოს უსასყიდლოდ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც გადახდის ოპერაციის შესრულებაში მონაწილეობს უცხოური საგადახდო ან შეტყობინებების გაცვლის სისტემა და ამავდროულად ოპერაციის შეუსრულებლობა ან არასწორად შესრულება გამოწვეული იყო მომხმარებლის მიზეზით. ამ შემთხვევაში დაკისრებული საკომისიო უნდა იყოს გონივრული.

6. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია თავის მომხმარებელს აუნაზღაუროს ის ხარჯი, რომლისთვისაც პასუხისმგებლობა პროვაიდერს ეკისრება, აგრეთვე მიუღებელი სადეპოზიტო სარგებელი, რომელიც წარმოეშვა ამ მომხმარებელს თავის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან უშუალოდ გადახდის ოპერაციის შეუსრულებლობის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულების შედეგად.

7. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია თავის მომხმარებელს მოსთხოვოს ამ მუხლით გათვალისწინებულ გადახდის ოპერაციასთან დაკავშირებული ინფორმაცია. მოთხოვნის საფუძველზე გადამხდელი და მიმღები ვალდებული არიან თავიანთ პროვაიდერს/პროვაიდერებს მიაწოდონ აღნიშნული ინფორმაცია.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 311. პასუხისმგებლობა მიმღების მიერ ან მისი საშუალებით ინიციირებული საგადახდო დავალების შეუსრულებლობისთვის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულებისთვის

1. ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების, 302 მუხლის მე-2 პუნქტისა და 32-ე მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების დებულებების დაცვით, თუ საგადახდო დავალება ინიციირებულია მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი პასუხისმგებელია მიმღების წინაშე გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის მიმღების საგადახდო დავალების ამავე კანონის 26-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად გადაცემისთვის. თუ მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს სწორად არ გადასცა მიმღების საგადახდო დავალება, ის ვალდებულია დაუყოვნებლივ ხელახლა გადასცეს შესაბამისი საგადახდო დავალება გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს.

2. საგადახდო დავალების დაგვიანებით გადაცემის შემთხვევაში მიმღებისთვის დაგვიანებით ჩარიცხულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს იმ თარიღისა, რომელშიც თანხა ჩაირიცხებოდა ოპერაციის სწორად შესრულების შემთხვევაში.

3. თუ საგადახდო დავალება ინიციირებულია მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების, 302 მუხლის მე-2 პუნქტისა და 32-ე მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების დებულებების დაცვით, მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი პასუხისმგებელია მიმღების წინაშე გადახდის ოპერაციის ამავე კანონის 26-ე მუხლის შესაბამისად შესრულებისთვის. თუკი მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს პასუხისმგებლობა დაეკისრა ამ პუნქტის შესაბამისად, ის ვალდებულია მიმღების საგადახდო ანგარიში დააკრედიტოს შესაბამისი თანხის ოდენობით და ეს თანხა დაუყოვნებლივ გახადოს ხელმისაწვდომი. დაკრედიტებულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს იმ თარიღისა, რომელშიც თანხა ჩაირიცხებოდა ოპერაციის სწორად შესრულების შემთხვევაში.

4. მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით ინიციირებული გადახდის ოპერაციის შეუსრულებლობის ან არასწორად შესრულების შემთხვევაში, რომლისთვისაც მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ამ მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების თანახმად, პასუხისმგებლობა გადამხდელის წინაშე ეკისრება გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს. ასეთ შემთხვევაში გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე აუნაზღაუროს გადამხდელს შეუსრულებელი ან არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაციის თანხა. პროვაიდერმა უნდა აღადგინოს მომხმარებლის დადებეტებული საგადახდო ანგარიში იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ის იქნებოდა არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაცია რომ არ განხორციელებულიყო. დადებეტებულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს თანხის დადებეტების თარიღისა.

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა არ ეკისრება გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, თუ ის დაასაბუთებს, რომ მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა მიიღო გადახდის ოპერაციის თანხა ამ კანონის 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად. ჩარიცხულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს იმ თარიღისა, რომელშიც ოპერაცია უნდა შესრულებულიყო სწორად განხორციელების შემთხვევაში.

6. თუ მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით ინიციირებული გადახდის ოპერაცია არ შესრულდა ან შესრულდა არასწორად, მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია, მიუხედავად ამ მუხლის პირველი−მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისა, მიმღების მოთხოვნის შემთხვევაში მიიღოს დაუყოვნებლივი ზომები გადახდის ოპერაციის მოკვლევის მიზნით და შედეგი აცნობოს მიმღებს. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღნიშნული ქმედებები მიმღებისთვის განახორციელოს უსასყიდლოდ.

7. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია თავის მომხმარებლებს აუნაზღაუროს ხარჯი, აგრეთვე მიუღებელი სადეპოზიტო სარგებელი, რომელიც წარმოეშვა ამ მომხმარებელს თავის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან უშუალოდ გადახდის ოპერაციის შეუსრულებლობის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულების შედეგად.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 312. პასუხისმგებლობა გადახდის ინიციირების მომსახურებისას საგადახდო დავალების შეუსრულებლობისთვის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულებისთვის

1. ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-3 და მე-4 პუნქტების, 302 მუხლის მე-2 პუნქტისა და 32-ე მუხლის პირველი და მე-3 პუნქტების დებულებების დაცვით, თუ საგადახდო დავალება გადამხდელის მიერ ინიციირებულია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით, ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე გადამხდელს აუნაზღაუროს შეუსრულებელი ან არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაციის თანხა. პროვაიდერი ვალდებულია აღადგინოს მომხმარებლის დადებეტებული საგადახდო ანგარიში (მიუღებელი სადეპოზიტო სარგებლის ჩათვლით) იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ის იქნებოდა არასწორად შესრულებული გადახდის ოპერაცია რომ არ განხორციელებულიყო.

2. გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ საგადახდო დავალება გადამხდელის ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ მიღებულ იქნა ამ კანონის 24-ე მუხლის შესაბამისად. მას აგრეთვე ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ მისი ზეგავლენის სფეროში ინიციირებული გადახდის ოპერაცია ავთენტიფიცირებული და სწორად ჩაწერილი იყო და რომ მის საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებულ ტექნიკურ გაუმართაობას ან სხვა დეფექტს გავლენა არ მოუხდენია ოპერაციის შეუსრულებლობაზე, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულებაზე.

3. თუ გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი პასუხისმგებელია გადახდის ოპერაციის შეუსრულებლობისთვის, არასწორად ან დაგვიანებით შესრულებისთვის, ის ვალდებულია ამ კანონის 333 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, ამ უკანასკნელის მოთხოვნის საფუძველზე, დაუყოვნებლივ აუნაზღაუროს გადამხდელისთვის ანაზღაურებული თანხა, აგრეთვე ანაზღაურებასთან დაკავშირებული ზიანი, ასეთის არსებობის შემთხვევაში.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 32. შეტყობინება არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული გადახდის ოპერაციის შესახებ

1. მომხმარებელი უფლებამოსილია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს მოსთხოვოს არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული ოპერაციის მაკორექტირებელი ღონისძიებების განხორციელება, თუ არაავტორიზებული ან არასწორად შესრულებული ოპერაციის თანხით ანგარიშის დადებეტებიდან არ გასულა 13 თვეზე მეტი და მომხმარებელმა არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული ოპერაციის აღმოჩენიდან გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე შეატყობინა პროვაიდერს ამგვარი ოპერაციის შესახებ, რაც წარმოშობს გადამხდელის მოთხოვნის უფლებას, მათ შორის, ამ კანონის 31-ე და 311 მუხლებით გათვალისწინებული მოთხოვნის უფლებას.

2. თუ ოპერაციაში მონაწილეობდა გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი, მომხმარებელი უფლებამოსილია არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული ოპერაციის მაკორექტირებელი ღონისძიებების განხორციელება მოსთხოვოს ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, ამ კანონის 31-ე მუხლისა და 33-ე მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტების დებულებების დაცვით.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მომხმარებლის მოთხოვნის უფლება არ იზღუდება იმავე პუნქტში მითითებული ვადით, თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა შეთანხმებული ფორმით მომხმარებელს არ მიაწოდა საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის სამართლებრივი აქტით გათვალისწინებული გადახდის ოპერაციის შესახებ ინფორმაცია ან/და შეთანხმებული ფორმით არ უზრუნველყო ასეთი ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა.

4. თუ მომხმარებელი განაცხადებს, რომ გადახდის ოპერაცია არაავტორიზებულია ან არასწორად არის განხორციელებული, პროვაიდერს ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ გადახდის ოპერაცია იყო ავთენტიფიცირებული, აგრეთვე სწორად იყო განხორციელებული, ჩაწერილი და ანგარიშებზე აღრიცხული და ტექნიკურ გაუმართაობას ან პროვაიდერის მომსახურების სხვა დეფექტს ოპერაციაზე გავლენა არ მოუხდენია.

5. თუ გადახდის ოპერაცია ინიციირებულია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით, მაშინ მას ეკისრება იმის მტკიცების ტვირთი, რომ მისი ზეგავლენის სფეროში ინიციირებული გადახდის ოპერაცია იყო ავთენტიფიცირებული და სწორად ჩაწერილი და მის საგადახდო მომსახურებასთან დაკავშირებულ ტექნიკურ გაუმართაობას ან სხვა დეფექტს ოპერაციაზე გავლენა არ მოუხდენია.

6. თუ მომხმარებელმა არაავტორიზებული ან არასწორად განხორციელებული გადახდის ოპერაციის შესახებ ამ მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი შესაბამისი ვადის გასვლის შემდეგ განაცხადა, ეს არ ათავისუფლებს პროვაიდერს ვალდებულებისგან, თავისი შესაძლებლობის ფარგლებში დაეხმაროს მომხმარებელს არაავტორიზებული ან არასწორად გადარიცხული თანხის დაბრუნებაში.

7. თუ მომხმარებელი განაცხადებს, რომ გადახდის ოპერაცია არაავტორიზებულია, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან ან გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერთან არსებული ინსტრუმენტის გამოყენების და ანგარიშზე წვდომის ჩანაწერი არ შეიძლება ყველა შემთხვევაში ჩაითვალოს იმის საკმარის მტკიცებულებად, რომ გადახდის ოპერაცია გადამხდელის მიერ იყო ავტორიზებული ან გადამხდელმა განახორციელა თაღლითური ქმედება ან ამ კანონის 30-ე მუხლით განსაზღვრული ერთი ან ერთზე მეტი ვალდებულება დაარღვია განზრახვით ან უხეში გაუფრთხილებლობით. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ან გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია წარადგინოს მტკიცებულება, რომლითაც ის ამყარებს ეჭვს, რომ მომხმარებლის მხრიდან ადგილი ჰქონდა თაღლითურ ქმედებას, განზრახვას ან უხეშ გაუფრთხილებლობას. ეს პუნქტი არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

8. თუ საბარათე ინსტრუმენტით განხორციელებული არაავტორიზებული ტრანსსასაზღვრო გადახდის ოპერაციის თანხით ანგარიშის დადებეტების შემთხვევაში ასეთი ოპერაციის აღმოჩენიდან გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე, მაგრამ არაუგვიანეს დადებეტებიდან 75 დღისა, საგადახდო მომსახურების მომხმარებელმა პროვაიდერს აღნიშნულის შესახებ შეატყობინა, ამ შემთხვევაში არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-7 პუნქტი და პროვაიდერი ვალდებულია უზრუნველყოს მომხმარებლისთვის თანხის ანაზღაურება, თუკი არაავტორიზებული ოპერაციის შესრულებასთან დაკავშირებით ცალსახად იკვეთება მესამე პირის თაღლითობა ან/და მომხმარებლის მიერ შეტყობინებული შემთხვევა შინაარსობრივად ან/და გარემოებებით მსგავსია პროვაიდერის მიერ ბოლო 180 დღის განმავლობაში განხილული იმ შემთხვევისა/შემთხვევებისა, რომლის/რომელთა ფარგლებშიც მომხმარებლებს აუნაზღაურდათ არაავტორიზებული ოპერაციის თანხა. ამ პუნქტის მიზნებისთვის საბარათე ინსტრუმენტით შესრულებული ტრანსსასაზღვრო გადახდის ოპერაცია მოიცავს ისეთ ოპერაციას, რომელიც განხორციელდა საქართველოში გამოშვებული საბარათე ინსტრუმენტის გამოყენებით და მიმღების პროვაიდერი (ექვაირერი) უცხოურ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს წარმოადგენს. ამ პუნქტით გათვალისწინებული საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ვალდებულება არ მოქმედებს, თუ საგადახდო მომსახურების მომხმარებელმა პროვაიდერს მიმართა საბარათე ინსტრუმენტით განხორციელებული არაავტორიზებული ტრანსსასაზღვრო გადახდის ოპერაციის თანხით ანგარიშის დადებეტებიდან 75 დღის შემდეგ.

9. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს შორის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენებასთან ან/და ანგარიშზე წვდომასთან დაკავშირებული პირობები/დებულებები, რომლებიც ზრდის მომხმარებლის მტკიცების ტვირთს ან/და ამცირებს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მტკიცების ტვირთს, აგრეთვე არაპირდაპირ იწვევს ამგვარ შედეგს, ბათილია. ასევე გარკვეულ შემთხვევებში, მათ შორის, თუ საგადახდო ინსტრუმენტი ფიზიკურად არ მონაწილეობს გადახდის ოპერაციაში ან/და ანგარიშზე წვდომისას, საგადახდო ინსტრუმენტის გამოყენების და ანგარიშზე წვდომის ჩანაწერი არ შეიძლება ჩაითვალოს საკმარის მტკიცებულებად.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 33. მომხმარებლისა და პროვაიდერის ვალდებულებები არაავტორიზებულ გადახდის ოპერაციასთან დაკავშირებით

1. თუ დაცულია ამ კანონის 32-ე მუხლის პირველი−მე-3 პუნქტების დებულებები, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელს აუნაზღაუროს არაავტორიზებული გადახდის ოპერაციის თანხა ამ მუხლის შესაბამისად, დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს იმ დღის მომდევნო სამუშაო დღის ბოლომდე, როდესაც აღნიშნულის შესახებ პროვაიდერისთვის ცნობილი გახდა ან მან მიიღო შეტყობინება. საგადახდო ანგარიშის არსებობის შემთხვევაში გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღადგინოს დადებეტებული საგადახდო ანგარიში იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ის იქნებოდა არაავტორიზებული ოპერაცია რომ არ შესრულებულიყო.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საგადახდო ანგარიშზე დაკრედიტებულ თანხაზე სადეპოზიტო სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს ანგარიშის დადებეტების თარიღისა.

3. პროვაიდერს არ ეკისრება გადამხდელისთვის ანაზღაურების ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულება, თუ მას აქვს მომხმარებლის მიერ თაღლითური ქმედების განხორციელების ან ამ კანონის 30-ე მუხლით განსაზღვრული ერთი ან ერთზე მეტი ვალდებულების განზრახვით ან უხეში გაუფრთხილებლობით დარღვევის შესახებ საფუძვლიანი ეჭვი.

4. თუ გადახდის ოპერაცია ინიციირებულია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერის საშუალებით, ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელს აუნაზღაუროს არაავტორიზებული გადახდის ოპერაციის თანხა დაუყოვნებლივ, მაგრამ არაუგვიანეს იმ დღის მომდევნო სამუშაო დღის ბოლომდე, როდესაც აღნიშნულის შესახებ ანგარიშის მომსახურე პროვაიდერისთვის ცნობილი გახდა ან მან მიიღო შეტყობინება. ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღადგინოს დადებეტებული საგადახდო ანგარიში იმ მდგომარეობაში, რომელშიც ის იქნებოდა არაავტორიზებული ოპერაცია რომ არ შესრულებულიყო, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

5. თუ არაავტორიზებული გადახდის ოპერაციისთვის პასუხისმგებელია გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერი, ის ვალდებულია ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს, ამ უკანასკნელის მოთხოვნის საფუძველზე, დაუყოვნებლივ აუნაზღაუროს გადამხდელისთვის ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად ანაზღაურებული თანხა, აგრეთვე ანაზღაურებასთან დაკავშირებული ზიანი, ასეთის არსებობის შემთხვევაში. ამ შემთხვევაში გადახდის ინიციირების მომსახურების პროვაიდერს, ამ კანონის 32-ე მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად, ანგარიშის მომსახურე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის წინაშე ეკისრება მტკიცების ტვირთი.

6. გადამხდელი პასუხისმგებელია მოპარული ან დაკარგული საგადახდო ინსტრუმენტით ან მისი უკანონო მითვისებით ან უკანონო გამოყენებით გამოწვეული, არაავტორიზებული ოპერაციის შედეგად წარმოშობილი ზიანისთვის არაუმეტეს 100 ლარისა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც შესრულებულია შემდეგი პირობებიდან ერთ-ერთი:

ა) საგადახდო ინსტრუმენტის მოპარვის, დაკარგვის, უკანონო მითვისების მომხმარებლის მიერ აღმოჩენა შეუძლებელი იყო ოპერაციის განხორციელებამდე;

ბ) დაკარგვა გამოწვეული იყო საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის, მისი აგენტის ან/და აუთსორსინგული კომპანიის მოქმედებით ან უმოქმედობით.

7. თუ მომხმარებელი პასუხისმგებელია ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად არაუმეტეს 100 ლარისა, ანგარიშის აღდგენა უნდა მოხდეს იმავე პუნქტის შესაბამისად პროვაიდერის მიერ განსაზღვრული ოდენობის თანხის გამოკლებით.

8. გადამხდელი სრულად აგებს პასუხს არაავტორიზებული გადახდის ოპერაციასთან დაკავშირებული იმ ზიანისთვის, რომელიც გამოწვეულია მისი თაღლითური ქმედებით, აგრეთვე მის მიერ ამ კანონის 30-ე მუხლით განსაზღვრული ერთი ან ერთზე მეტი ვალდებულების განზრახვით ან უხეში გაუფრთხილებლობით შეუსრულებლობით. ამ შემთხვევაში არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრული პასუხისმგებლობის მაქსიმალური თანხა.

9. თუ გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი არ ითხოვს მომხმარებლის ძლიერ ავთენტიფიკაციას, გადამხდელს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა, მათ შორის, ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული ოდენობით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მან განახორციელა თაღლითური ქმედება. თუ მიმღები ან მიმღების საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი არ უზრუნველყოფს მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაციის მიღებას, ის ვალდებულია გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს აუნაზღაუროს შესაბამისი თანხა.

10. ამ კანონის 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად პროვაიდერისთვის შეტყობინების შემდეგ, გადამხდელს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა მოპარული ან დაკარგული საგადახდო ინსტრუმენტით ან მისი უკანონო მითვისებით ან უკანონო გამოყენებით დამდგარი ნებისმიერი ზიანისთვის, თუ ეს ზიანი გამოწვეული არ არის გადამხდელის თაღლითური ქმედებით.

11. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი არ უზრუნველყოფს ამ კანონის 30-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შეტყობინების ნებისმიერ დროს მიღებას, გადამხდელი არ არის პასუხისმგებელი მოპარული ან დაკარგული საგადახდო ინსტრუმენტით ან მისი უკანონო მითვისებით ან უკანონო გამოყენებით დამდგარი ნებისმიერი ზიანისთვის, თუკი ეს ზიანი გამოწვეული არ არის გადამხდელის თაღლითური ქმედებით.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 331. გადახდის ოპერაცია, როდესაც გადახდის თანხა წინასწარ ცნობილი არ არის

1. თუ საბარათე ოპერაცია ინიციირებულია მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით და გადახდის ოპერაციის შესრულებაზე გადამხდელის მიერ თანხმობის გაცემის მომენტში ცნობილი არ არის გადახდის ოპერაციის ზუსტი თანხა, გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი უფლებამოსილია გადამხდელის საგადახდო ანგარიშზე დაბლოკოს ფულადი სახსრები მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადამხდელს დასაბლოკი თანხის განსაზღვრულ ოდენობაზე აქვს თანხმობა გაცემული.

2. გადამხდელის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია განბლოკოს ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად დაბლოკილი თანხა გადახდის ოპერაციის თანხის ზუსტი ოდენობის შესახებ ინფორმაციის მიღების შემდგომ გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე და არაუგვიანეს საგადახდო დავალების მიღებისთანავე.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 332. დამატებითი ანაზღაურება

ამ თავით გათვალისწინებული ანაზღაურებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების შესრულება არ ზღუდავს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერსა და მომხმარებელს შორის დადებული ხელშეკრულებიდან ან/და საქართველოს კანონმდებლობიდან გამომდინარე სხვა ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებას.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 333. მიუღებელი სადეპოზიტო სარგებლის გამოთვლა და რეგრესის უფლება

1. ამ კანონის 31-ე მუხლის მე-6 პუნქტის, 311 მუხლის მე-7 პუნქტის, 312 მუხლის პირველი პუნქტისა და 33-ე მუხლის მე-2 პუნქტის მიზნებისთვის მიუღებელი სადეპოზიტო სარგებლის პროცენტი უნდა იყოს სულ მცირე რეფინანსირების განაკვეთის პროცენტის იდენტური ან მასზე მეტი, ასეთი შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში.

2. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ამ კანონის 31-ე, 311, 312 და 33-ე მუხლებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა გამოწვეულია გადახდის ოპერაციის განხორციელების პროცესში მონაწილე სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის/პროვაიდერების და სხვა შუამავალი პირების ქმედებით, იგი უფლებამოსილია მოსთხოვოს შესაბამის პირებს, ხოლო ეს პირები ვალდებული არიან აუნაზღაურონ მას შესაბამისი თანხა ან/და შესაბამისი ზიანი, რომელიც პროვაიდერმა გადაიხადა იმავე მუხლებიდან გამომდინარე. აღნიშნული მოიცავს ანაზღაურების ვალდებულებას იმ შემთხვევაშიც, როდესაც რომელიმე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვერ უზრუნველყოფს მომხმარებლის ძლიერი ავთენტიფიკაციის მხარდაჭერას.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ანაზღაურების გარდა, სხვა ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება შეიძლება გათვალისწინებული იყოს მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებით ან/და საქართველოს კანონმდებლობით.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 34. მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით ინიციირებული ავტორიზებული გადახდის ოპერაციის თანხის ანაზღაურება

1. გადამხდელი უფლებამოსილია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისგან მიიღოს ანაზღაურება შესრულებულ ავტორიზებულ გადახდის ოპერაციაზე, რომელიც ინიციირებული იყო მიმღების მიერ ან მისი მეშვეობით, თუ დაკმაყოფილებულია ყველა შემდეგი პირობა:

ა) ავტორიზაციის გაცემისას ავტორიზაცია არ განსაზღვრავდა გადახდის ოპერაციის ზუსტ თანხას;

ბ) გადახდის ოპერაციის თანხა აჭარბებს იმ ოდენობას, რომლის გონივრული მოლოდინიც გადამხდელს შეეძლო ჰქონოდა წინა ხარჯვითი თავისებურებიდან, ჩარჩოხელშეკრულების პირობებიდან და არსებული შემთხვევის შესაბამისი გარემოებებიდან გამომდინარე.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მოთხოვნით, გადამხდელი ვალდებულია დაამტკიცოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული პირობების არსებობა.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად ანაზღაურება უნდა განხორციელდეს შესრულებული გადახდის ოპერაციის სრული თანხის ოდენობით. ანაზღაურებულ თანხაზე სარგებლის თარიღი უნდა იყოს არაუგვიანეს თანხის დადებეტების თარიღისა.

4. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია დაადგინოს პირდაპირი დებეტის წესი, რომლის შემთხვევაში, ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ უფლებასთან ერთად, ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ ვადაში მოთხოვნის შემთხვევაში მომხმარებელს ექნება ანაზღაურების უპირობო უფლება. პირდაპირი დებეტის წესი არ უნდა ზღუდავდეს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ უფლებას.

5. დაუშვებელია ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის მიზნებისთვის გადამხდელის მიერ ვალუტის გადაცვლასთან დაკავშირებული საფუძვლების მითითება, თუ გამოყენებულ იქნა თავის პროვაიდერთან შეთანხმებული გაცვლითი კურსი.

6. გადამხდელსა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს შორის დადებული ჩარჩოხელშეკრულება შეიძლება ითვალისწინებდეს, რომ გადამხდელს არ აქვს ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება, თუ დაკმაყოფილებულია ყველა შემდეგი პირობა:

ა) გადამხდელმა უშუალოდ თავის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს მისცა თანხმობა გადახდის ოპერაციის შესრულებაზე;

ბ) მომავალი გადახდის ოპერაციის, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, შესახებ ინფორმაცია შეთანხმებული ფორმით გადამხდელისთვის მიწოდებულია ან მასთან შეთანხმებული ფორმით სხვაგვარად ხელმისაწვდომია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ან მიმღების მიერ ამ გადახდის ვალდებულების თარიღამდე არანაკლებ 4 კვირით ადრე.

7. გადამხდელი უფლებამოსილია ამ მუხლის შესაბამისად მოითხოვოს მიმღების მიერ ან მისი საშუალებით ინიციირებული ავტორიზებული გადახდის ოპერაციის თანხის ანაზღაურება საგადახდო ანგარიშის დადებეტებიდან არაუგვიანეს 8 კვირის განმავლობაში.

8. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადამხდელისგან ანაზღაურების მოთხოვნის მიღებიდან არაუმეტეს 10 სამუშაო დღის ვადაში აუნაზღაუროს მას გადახდის ოპერაციის სრული თანხა ან წარუდგინოს დასაბუთებული უარი. უარის შემთხვევაში პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს მიაწოდოს ინფორმაცია საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისიისა და მისთვის მიმართვის უფლების შესახებ. ამ პუნქტით განსაზღვრული უარი დაუშვებელია ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 341. ინციდენტების შეტყობინება

1. მნიშვნელოვანი საოპერაციო ან/და უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინციდენტის არსებობის შემთხვევაში საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე აღნიშნულის შესახებ შეატყობინოს საქართველოს ეროვნულ ბანკს.

2. თუ ინციდენტს ჰქონდა ან/და შესაძლოა ჰქონდეს გავლენა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მომხმარებლების ფინანსურ ინტერესებზე, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გაუმართლებელი დაყოვნების გარეშე შეატყობინოს თავის მომხმარებლებს აღნიშნული ინციდენტისა და ამ ინციდენტის უარყოფითი შედეგების შესამცირებლად მათ მიერ განსახორციელებელი ღონისძიებების შესახებ.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად შეტყობინების მიღების შემდგომ საქართველოს ეროვნული ბანკი ვალდებულია საჭიროების შემთხვევაში „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონით განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა საფინანსო სისტემის უსაფრთხოების დასაცავად.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით მიაწოდოს მას გადახდის სხვადასხვა საშუალებასთან დაკავშირებით თაღლითური ქმედებების შესახებ სტატისტიკური და სხვა მონაცემები.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.
 

თავი VI. (ამოღებულია)

საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 35. (ამოღებულია)

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5665 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.
საქართველოს 2019 წლის 20 დეკემბრის კანონი №5681 – ვებგვერდი, 31.12.2019წ.

    მუხლი 41. (ამოღებულია)

საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.

 

თავი VI1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის საჩივრით მიმართვა

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

      მუხლი 411. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის საჩივრით მიმართვა და საჩივრის განხილვა

1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია ჰქონდეს „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონიდან, ამ კანონიდან ან/და მათ საფუძველზე მიღებული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებიდან წარმოშობილ უფლებებსა და ვალდებულებებთან დაკავშირებული საგადახდო მომსახურების მომხმარებლების საჩივრების მიღების, განხილვისა და გადაწყვეტის ადეკვატური და ეფექტური პროცედურები. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია აღნიშნული პროცედურები უზრუნველყოს უსასყიდლოდ.

2. მომხმარებელი უფლებამოსილია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს საჩივარი წარუდგინოს ზეპირი ან წერილობითი (მატერიალური ან ელექტრონული) ფორმით ან მათ შორის შესაბამისი შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში სხვა ხანგრძლივი მატარებლით. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია განახორციელოს მომხმარებელთა საჩივრებზე რეაგირებასთან დაკავშირებული საქმიანობის, მათ შორის, საჩივრების აღრიცხვისა და ანალიზის, მონიტორინგი.

3. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად წარდგენილი საჩივრის მიღება მისი მიღების დღეს დაუდასტუროს მატერიალური ფორმით ან მომხმარებელთან შეთანხმებით სხვა ხანგრძლივი მატარებლით. საჩივრის ზეპირი ფორმით წარდგენის შემთხვევაში პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს შესთავაზოს წერილობითი საჩივრის წარდგენა ან მომხმარებლის თანხმობით განახორციელოს საჩივრის აუდიოჩაწერა. საჩივრის მიღების დღედ ითვლება მომხმარებლის მიერ ამ მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის საჩივრის წარდგენის სამუშაო დღე. თუ საჩივარი წარდგენილ იქნა არასამუშაო დღეს, მიღების დღედ ითვლება მომდევნო სამუშაო დღე. საჩივრის მიღების დადასტურებისას საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს მიაწოდოს ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია.

4. საჩივრის შესახებ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის გადაწყვეტილება უნდა პასუხობდეს საჩივარში აღნიშნულ ყველა საკითხს. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებლის საჩივარი განიხილოს და გადაწყვეტილება მიიღოს საჩივრის მიღებიდან არაუგვიანეს 15 სამუშაო დღისა. თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო აღნიშნულ ვადაში ვერ ხერხდება საჩივრის განხილვა და გადაწყვეტილების მიღება, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მომხმარებელს აცნობოს დაგვიანების დასაბუთებული მიზეზი, საჩივრის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების ვადა. საჩივარზე გადაწყვეტილების მიღების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს საჩივრის მიღებიდან 35 სამუშაო დღეს. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია მიღებული გადაწყვეტილება მომხმარებელს აცნობოს დაუყოვნებლივ მომხმარებლის მიერ არჩეული ფორმით (მატერიალური ან ელექტრონული ფორმით).

[ 5. პროვაიდერი ვალდებულია გადაწყვეტილებაში მომხმარებელს მიაწოდოს ინფორმაცია საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისიისთვის საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის საჩივრით მიმართვის დღიდან არაუგვიანეს 6 თვის განმავლობაში მიმართვის შესაძლებლობის შესახებ. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია გადაწყვეტილებაში მომხმარებელს მიაწოდოს ინფორმაცია, რომ დავების განმხილველი კომისია დავას განიხილავს უსასყიდლოდ.

6. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებულია თავის ვებგვერდზე თვალსაჩინო ფორმით განათავსოს, აგრეთვე მას და მომხმარებელს შორის გაფორმებულ ჩარჩოხელშეკრულებაში გაითვალისწინოს ინფორმაცია საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისიის შესახებ.  (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 აგვისტოდან)]

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

 

[თავი VI 2 . დავების განმხილველი კომისია

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 2 . დავების განმხილველი კომისიისთვის მიმართვის უფლება

1. საგადახდო მომსახურების მომხმარებელ ფიზიკურ პირს, ხოლო მომხმარებელ იურიდიულ პირსა და იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე ორგანიზაციულ წარმონაქმნს იმ შემთხვევაში, თუ ისინი აკმაყოფილებენ საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით დადგენილ კრიტერიუმებს, უფლება აქვთ, საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის წინააღმდეგ საჩივრით მიმართონ საქართველოს ეროვნულ ბანკთან არსებულ დავების განმხილველ კომისიას (შემდგომ − კომისია) მხოლოდ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის წარდგენილი საჩივრის დადგენილ ვადაში დაუკმაყოფილებლობის (მათ შორის, პასუხის გაუცემლობის) ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილების შემთხვევაში. ამ პუნქტით გათვალისწინებული მომხმარებელი უფლებამოსილია კომისიას მიმართოს, თუ საჩივრით გათვალისწინებული დავის საგნის ღირებულება 50 000 ლარს ან უცხოურ ვალუტაში 50 000 ლარის ეკვივალენტს არ აღემატება. მომხმარებელს უფლება აქვს, მიმართოს სასამართლოს კომისიისთვის მიმართვის გარეშე.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მომხმარებელი უფლებამოსილია კომისიას მიმართოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის საჩივრით მიმართვის დღიდან არაუგვიანეს 6 თვისა.

3. მხარე უფლებამოსილია დაასაბუთოს თავისი პოზიცია და კომისიას წარუდგინოს შესაბამისი მტკიცებულებები. კომისია უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით დავის მხარეს/მხარეებს მოსთხოვოს დამატებითი ინფორმაციის ან/და მტკიცებულების (მათ შორის, კონფიდენციალური) წარდგენა. კომისიას აგრეთვე უფლება აქვს, თავისი უფლებამოსილების განხორციელებისთვის საჭირო ინფორმაცია ან/და მტკიცებულება (მათ შორის, კონფიდენციალური) მოსთხოვოს ნებისმიერ ფიზიკურ პირს ან/და კერძო სამართლის იურიდიულ პირს, აგრეთვე იურიდიული პირის სტატუსის არმქონე ორგანიზაციულ წარმონაქმნს. ინფორმაციის/ მტკიცებულებების წარდგენის ვადა განისაზღვრება კომისიის მიერ, არანაკლებ 5 სამუშაო დღისა. შესაბამისი სუბიექტის დასაბუთებული მოთხოვნითა და კომისიის გადაწყვეტილებით შესაძლებელია აღნიშნული ვადის გაგრძელება. ამ პუნქტით გათვალისწინებული სუბიექტები ვალდებული არიან კომისიას უპასუხონ შესაბამის ვადაში და მიაწოდონ მოთხოვნილი ინფორმაცია ან/და მტკიცებულება, ასეთის არსებობის შემთხვევაში.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე დამატებითი ინფორმაციის ან/და მტკიცებულების მოთხოვნა აჩერებს დავის გადაწყვეტისთვის ამ კანონის 41 9  მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვადის დინებას. ვადის დინება გაგრძელდება მოთხოვნილი ინფორმაციის ან/და მტკიცებულების წარდგენის შემდეგ ან ინფორმაციის ან/და მტკიცებულების წარდგენისთვის დადგენილი ვადის ამოწურვის შემდეგ.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 3 . კომისიისთვის ინფორმაციის/მტკიცებულების წარუდგენლობა

1. ამ კანონის 41 მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე კომისიის მოთხოვნის შესაბამისად ინფორმაციის/მტკიცებულების დადგენილ ვადაში წარუდგენლობის, არასწორად ან არასრულყოფილად წარდგენის თითოეულ შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია დამრღვევი, გარდა მომხმარებლისა (მომჩივნისა), შესაბამისი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დააჯარიმოს 1 000 (ათასი) ლარის ოდენობით, ხოლო იმავე ინფორმაციის/მტკიცებულების მიმართ დარღვევის განმეორებით ან მრავალჯერადად ჩადენის შემთხვევაში − 3 000 (სამი ათასი) ლარის ოდენობით, თითოეულ ფაქტზე.

2. კომისია დაჯარიმების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს კოლეგიურად. კომისიის გადაწყვეტილებას ხელს აწერს კომისიის თავმჯდომარე.

3. ფულადი ჯარიმების დაკისრების შესახებ კომისიის მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ძალაშია მისი გაცნობისთანავე. ფულადი ჯარიმა გადახდილი უნდა იქნეს დაჯარიმების შესახებ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მხარისთვის ჩაბარებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში.

4. კომისია უფლებამოსილია დაკისრებული ჯარიმის აღსრულება უზრუნველყოს შესაბამის ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტში მითითებული გასაჩივრების ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ, რისთვისაც კომისია გასცემს სააღსრულებო ფურცელს. ფულადი ჯარიმის დაკისრების შესახებ კომისიის მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი არ აღსრულდება, თუ იგი აღსასრულებლად მიქცეული არ იყო გამოცემიდან 6 თვის ვადაში. ფულადი ჯარიმის დაკისრების შესახებ კომისიის მიერ გამოცემული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის აღსრულებისას კრედიტორი არის სახელმწიფო. ფულადი ჯარიმის თანხა საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში მიიმართება.

5. თუ შესაბამისი პირისთვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ჩაბარება ვერ ხერხდება, კომისიას უფლება აქვს, მიიღოს გადაწყვეტილება მისი საჯაროდ გავრცელების შესახებ. ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი საჯაროდ ვრცელდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ოფიციალურ ვებგვერდზე განთავსებით. საჯარო შეტყობინება ჩაბარებულად ითვლება მისი საჯაროდ გავრცელებიდან მე-15 სამუშაო დღეს.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 4 . დავების განმხილველი კომისია

1. კომისია შედგება 5 წევრისგან, რომელთაგან არაუმეტეს 2 წევრისა შესაძლებელია იყოს საქართველოს ეროვნული ბანკის თანამშრომელი, ხოლო არანაკლებ 3 წევრი უნდა იყოს დამოუკიდებელი ფიზიკური პირი. კომისიის დამოუკიდებელი წევრი იმავდროულად არ უნდა იყოს დასაქმებული საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკში, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციაში ან საგადახდო მომსახურების პროვაიდერში ან იმ ჯგუფში შემავალ იურიდიულ პირში, რომელშიც შედის საქართველოში მოქმედი კომერციული ბანკი, მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ან საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი. კომისიას ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე.

2. კომისიის წევრებს, მათ შორის, კომისიის თავმჯდომარეს, 5 წლის ვადით ნიშნავს საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭო.

3. კომისიის წევრად შეიძლება დაინიშნოს ნასამართლობის არმქონე საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი განათლება და საგადახდო მომსახურების სფეროში მუშაობის სულ მცირე 5 წლის გამოცდილება. კომისიის სულ მცირე 1 წევრს უნდა ჰქონდეს უმაღლესი იურიდიული განათლება და საგადახდო მომსახურების სფეროში ან/და საფინანსო სექტორში მუშაობის სულ მცირე 5 წლის გამოცდილება.

4. კომისიის წევრების, მათ შორის, კომისიის თავმჯდომარის, შერჩევის, წარდგინების, დანიშვნისა და გათავისუფლების წესი დგინდება საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს სამართლებრივი აქტით.

5. კომისიის ფუნქციების განხორციელების ხელშესაწყობად კომისიას ჰყავს აპარატი. კომისიის აპარატის წევრები არიან საქართველოს ეროვნული ბანკის თანამშრომლები. კომისიის აპარატი უზრუნველყოფს კომისიის საქმიანობის ორგანიზაციულ და ტექნიკურ მხარდაჭერას, მათ შორის, კომისიისთვის წარდგენილი საჩივრების განსახილველად მომზადებას, დავის მხარეებისთვის დავის განხილვასთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიწოდებას და კომისიის გადაწყვეტილების პროექტების მომზადების ტექნიკურ ხელშეწყობას.

6. კომისიის წევრის, რომელიც იმავდროულად საქართველოს ეროვნული ბანკის თანამშრომელი არ არის, შრომის ანაზღაურება არ უნდა იყოს საქართველოს ეროვნულ ბანკში არსებულ საშუალო ხელფასზე ნაკლები. ამ პუნქტით გათვალისწინებული კომისიის წევრის შრომის ანაზღაურების ოდენობასა და ანაზღაურების წესს ადგენს საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭო.

7. კომისიის წევრების შრომის ანაზღაურება ფინანსდება საქართველოს ეროვნული ბანკის ბიუჯეტიდან. კომისიას საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლებამოსილებების განხორციელებისთვის საჭირო შენობა-ნაგებობებით, ტექნიკური საშუალებებით, ფინანსური სახსრებითა და სხვა ქონებით უზრუნველყოფს საქართველოს ეროვნული ბანკი.

8. კომისიის წევრობა არ ითვლება საჯარო სამსახურად. კომისიის წევრს უფლება აქვს, ასრულებდეს სხვა ანაზღაურებად საქმიანობას, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 5 . საჩივრის წარდგენა

1. საგადახდო მომსახურების მომხმარებელს უფლება აქვს, საჩივრით მიმართოს კომისიას ამ კანონის 41 2  მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევაში და დადგენილ ვადაში.

2. საჩივარი კომისიას შეიძლება წარედგინოს წერილობითი (მატერიალური ან ელექტრონული) ფორმით. საჩივრის ფორმა, მისი წარდგენის წესი და წარსადგენი სხვა დოკუმენტები/ინფორმაცია განისაზღვრება საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს სამართლებრივი აქტით.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 6 . საჩივრის წარმოებაში მიღება

1. კომისია საჩივარს წარმოებაში იღებს, თუ საჩივარი და მასზე დართული დოკუმენტაცია/ინფორმაცია აკმაყოფილებს ამ კანონის 41 5  მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული სამართლებრივი აქტის მოთხოვნებს.

2. კომისია საჩივარს წარმოებაში აგრეთვე არ იღებს, თუ დაკმაყოფილებულია ერთ-ერთი შემდეგი პირობა:

ა) არსებობს კომისიის გადაწყვეტილება იმავე მხარეებს შორის, იმავე დავის საგანზე, იმავე საფუძვლით და არ არსებობს ახლად აღმოჩენილი გარემოება, ან კომისიაში დავა დასრულდა მორიგებით;

ბ) არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ან განჩინება, რომელიც გამოტანილია დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით;

გ) სასამართლოს წარმოებაშია საქმეზე დავა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე, იმავე საფუძვლით ან არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება ან განჩინება იმავე დავის საგანზე მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის, მოპასუხის მიერ სარჩელის ცნობის, ან მხარეთა მორიგების დამტკიცების შესახებ;

დ) არბიტრაჟის წარმოებაშია დავა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე, იმავე საფუძვლით ან არსებობს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება ან დავა დასრულდა მხარეთა მორიგებით;

ე) გასულია ამ კანონის 41 2  მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ვადა;

ვ) საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საჩივრის განხილვა შეწყდა მომხმარებლის მოთხოვნით, რაც დასტურდება შესაბამისი მტკიცებულებით;

ზ) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

3. საჩივრის წარმოებაში მიღების შესახებ გადაწყვეტილებას კომისია იღებს საჩივრის წარდგენიდან 5 სამუშაო დღის ვადაში.

4. თუ კომისიაში წარდგენილი საჩივარი და თანდართული დოკუმენტაცია/ინფორმაცია არ აკმაყოფილებს ამ კანონის 41 5  მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული სამართლებრივი აქტის მოთხოვნებს, კომისია მომხმარებელს აღნიშნულის შესახებ წერილობითი (მატერიალური ან ელექტრონული) ფორმით აცნობებს და განუსაზღვრავს 7 კალენდარულ დღეს საჩივარში არსებული ხარვეზის (ხარვეზების) გამოსასწორებლად. კომისია უფლებამოსილია აღნიშნული ვადის ამოწურვამდე მომხმარებლის მიერ ობიექტურად დასაბუთებული მოთხოვნის წარდგენის შემთხვევაში ხარვეზის (ხარვეზების) გამოსასწორებლად განსაზღვრული ვადა გააგრძელოს დამატებით არაუმეტეს 7 კალენდარული დღით. თუ მომხმარებელმა ხარვეზი (ხარვეზები) არ გამოასწორა, კომისია საჩივარს წარმოებაში არ მიიღებს.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 7 . კომისიის წევრის აცილება

1. მხარეებს უფლება აქვთ, მოტივირებული შუამდგომლობით მოითხოვონ კომისიის შემადგენლობიდან ნებისმიერი წევრის აცილება.

2. აცილების შესახებ შუამდგომლობას კომისია განიხილავს იმ წევრის მონაწილეობის გარეშე, რომლის აცილების საკითხიც განიხილება.

3. აცილების შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილების შემთხვევაში აცილებული წევრი არ ესწრება დავის განხილვას და არ მონაწილეობს გადაწყვეტილების მიღების პროცესში.

4. კომისიის წევრი არ შეიძლება მონაწილეობდეს დავის განხილვაში, თუ იგი:

ა) საქმეში დაინტერესებული მხარეა;

ბ) საქმეში მონაწილე დაინტერესებული მხარის ან მისი წარმომადგენლის ნათესავია;

გ) საქმეში მონაწილე დაინტერესებული მხარის წარმომადგენელია;

დ) არის/იყო ექსპერტი საჩივრით გათვალისწინებულ საკითხთან დაკავშირებით;

ე) შრომით ურთიერთობაშია მხარესთან (მხარეებთან).

5. ამ მუხლის მიზნებისთვის ნათესავად ჩაითვლებიან საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1336-ე მუხლით გათვალისწინებული პირები.

6. კომისიის წევრი ვალდებულია კომისიას აცნობოს აცილების საფუძვლების შესახებ და მოითხოვოს თვითაცილება. თვითაცილების თაობაზე განცხადებას კომისია განიხილავს იმ წევრის მონაწილეობის გარეშე, რომლის თვითაცილების საკითხიც განიხილება.

7. თუ კომისიის წევრის აცილების/თვითაცილების შედეგად კონკრეტული დავის განხილვისას წევრთა საკმარისი რაოდენობა არ რჩება, კომისია უფლებამოსილია დავა განიხილოს წევრთა რაოდენობის მიუხედავად. ასეთ შემთხვევაზე არ ვრცელდება ამ კანონის 41 9  მუხლის მე-3 პუნქტი.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 8 . დავის განხილვა

1. კომისია დავის განხილვას იწყებს საჩივრის წარმოებაში მიღებით.

2. კომისია დავას განიხილავს მხოლოდ საჩივრით გათვალისწინებული მოთხოვნის ფარგლებში. როგორც წესი, დავა განიხილება ზეპირი მოსმენის გარეშე. კომისია უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება დავის ზეპირი მოსმენით განხილვის შესახებ.

3. კომისია უფლებამოსილია დავა განიხილოს, აგრეთვე მხარესთან უზრუნველყოს ზეპირი მოსმენა დისტანციური კომუნიკაციის საშუალებით.

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 41 9 . კომისიის მიერ გადაწყვეტილების მიღება და დავის განხილვის შეწყვეტა

1. კომისია დავას განიხილავს და გადაწყვეტილებას იღებს საჩივრის წარმოებაში მიღებიდან 90 კალენდარული დღის ვადაში. საჩივრის შინაარსისა და სპეციფიკის, აგრეთვე დავის მსვლელობისა და მოსაკვლევი საკითხის გათვალისწინებით, კომისია უფლებამოსილია ვადა გააგრძელოს არაუმეტეს 30 კალენდარული დღით. კომისია აღნიშნულის შესახებ, მიზეზის მითითებით, ატყობინებს მხარეებს.

2. კომისია გადაწყვეტილებას იღებს კოლეგიურად, განხილვაში მონაწილე წევრთა უმრავლესობით. ხმათა გაყოფის შემთხვევაში გადამწყვეტი ხმის უფლება აქვს კომისიის თავმჯდომარეს.

3. კომისია უფლებამოსილია გადაწყვეტილება მიიღოს იმ შემთხვევაში, თუ დავის განხილვას ესწრება სულ მცირე 3 წევრი.

4. კომისიის გადაწყვეტილებით მომხმარებლის საჩივარი შეიძლება სრულად ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს ან არ დაკმაყოფილდეს. დავაში მონაწილე მხარეთა შეთანხმების შემთხვევაში კომისია იღებს გადაწყვეტილებას დავის მორიგებით დასრულების შესახებ. კომისიის გადაწყვეტილება საჩივრის დაკმაყოფილების ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისთვის შესასრულებლად სავალდებულოა. კომისიის გადაწყვეტილება დავის მორიგებით დასრულების შესახებ ორივე მხარისთვის შესასრულებლად სავალდებულოა.

5. საგადახდო მომსახურების მომხმარებელი უფლებამოსილია კომისიაში დავის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე მოითხოვოს დავის განხილვის შეწყვეტა.

6. კომისია წყვეტს დავის განხილვას:

ა) თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი აღიარებს მის მიმართ ყველა მოთხოვნას;

ბ) თუ მომხმარებელი ითხოვს დავის განხილვის შეწყვეტას;

გ) თუ არსებობს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება ან განჩინება, რომელიც გამოტანილია დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით;

დ) თუ სასამართლო წარმოებაშია დავა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე, იმავე საფუძვლით ან არსებობს სასამართლოს გადაწყვეტილება ან განჩინება იმავე დავის საგანზე მოსარჩელის მიერ სარჩელზე უარის თქმის, მოპასუხის მიერ სარჩელის ცნობის, ან მხარეთა მორიგების დამტკიცების შესახებ;

ე) თუ არბიტრაჟის წარმოებაშია დავა იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე, იმავე საფუძვლით ან არსებობს საარბიტრაჟო გადაწყვეტილება ან დავა დასრულდა მხარეთა მორიგებით;

ვ) თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის პროცესი დასრულდა;

ზ) თუ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიერ საჩივრის განხილვა შეწყდა მომხმარებლის მოთხოვნით, რაც დასტურდება შესაბამისი მტკიცებულებით;

თ) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

7. კომისიის გადაწყვეტილება მხარეებს ეგზავნებათ ელექტრონულად ან/და, შესაბამისი მხარის მოთხოვნის შემთხვევაში, მატერიალურად.

8. კომისიის გადაწყვეტილება საჩივრდება მისი ჩაბარებიდან არაუგვიანეს 1 თვის ვადაში თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში. კომისიის გადაწყვეტილების სასამართლოში გასაჩივრება აჩერებს მის მოქმედებას.  (ამოქმედდეს 2023 წლის 1 აგვისტოდან)]

საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

 

თავი VII. სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ზედამხედველობა

    მუხლი 42. სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საქმიანობის რეგულირება და ზედამხედველობა

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია განახორციელოს სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საქმიანობის რეგულირება და ზედამხედველობა „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის, ამ კანონისა და სხვა ნორმატიული აქტების საფუძველზე. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია გამოსცეს საგადახდო სქემების, საგადახდო მომსახურების ცალკეული სახეებისა და საგადახდო ინსტრუმენტების, მათ შორის, ელექტრონული ფულის ინსტრუმენტის, აგრეთვე მათთან დაკავშირებული საკითხების მარეგულირებელი ნორმატიული აქტები.

2. საზედამხედველო ფუნქციების განსახორციელებლად საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია:

ა) გამოსცეს ნორმატიული აქტები;

ბ) სისტემის ოპერატორსა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერს დაუდგინოს მოთხოვნები, რომლებიც დაკავშირებულია სისტემის წესებთან, პროცედურებთან, სტანდარტებთან, სისტემის მონაწილეთა უფლებებთან და მოვალეობებთან, სისტემის უსაფრთხოებასთან და ტექნიკურ უზრუნველყოფასთან და სისტემის ოპერირებასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებთან;

გ) მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორსა და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვან პროვაიდერს დაუდგინოს დამატებითი მოთხოვნები, ამ კანონის მიზნებიდან გამომდინარე;

დ) გარკვეული ვადით ან/და გარკვეული პირობებით გაათავისუფლოს მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი ამ კანონითა და თავის მიერ დადგენილი ნორმების დაცვისგან;

ე) მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორსა და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვან პროვაიდერს წერილობითი მითითებით მოსთხოვოს გარკვეული ქმედების განხორციელება ან მისგან თავის შეკავება;

ვ) განსაზღვროს საგადახდო სისტემის ზედამხედველობის წესი, მათ შორის, საგადახდო სისტემის კატეგორიიდან გამომდინარე სისტემის ოპერატორის მიერ შესასრულებელი მოთხოვნები;

ზ) თავის მიერ დადგენილი წესით განსაზღვროს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საზედამხედველო კაპიტალის მინიმალური ოდენობა და გაანგარიშების წესი, აგრეთვე მოთხოვნები მნიშვნელოვანი საგადახდო სისტემის კაპიტალის და აქტივების მიმართ. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია საზედამხედველო კაპიტალის განსაზღვრის მიზნებისთვის გააფართოოს ამ კანონის მე-2 მუხლის „ჰ32“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ჯგუფის დეფინიცია.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

      მუხლი 43. ინფორმაციის შენახვა და კონფიდენციალურობა

1. არავის არა აქვს უფლება, დაუშვას ვინმე კონფიდენციალურ ინფორმაციასთან, გათქვას, გაავრცელოს ან პირადი მიზნისთვის გამოიყენოს ასეთი ინფორმაცია. ამგვარი ინფორმაცია შეიძლება მიეწოდოთ მხოლოდ საქართველოს ეროვნულ ბანკსა და კომისიას მათი კომპეტენციის ფარგლებში.

2. პროვაიდერის მიერ მომხმარებლის ფულადი სახსრებისა და ელექტრონული ფულის, აგრეთვე განხორციელებული ოპერაციის (მათ შორის, ოპერაციის განხორციელების მცდელობის შემთხვევაში) შესახებ ინფორმაცია შეიძლება მიეცეთ თავად მომხმარებელსა და მის სათანადოდ უფლებამოსილ წარმომადგენელს, შესაბამისი გარიგების მხარეს, საგადასახადო ორგანოს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული სასამართლო გადაწყვეტილებისა და „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმების საფუძველზე, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქართველოს ფინანსური მონიტორინგის სამსახურს, „პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემოწმების განხორციელებისას − პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურს და იმ პირებს, რომლებიც უფლებამოსილი არიან აღასრულონ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული აღსრულების ქვემდებარე აქტები, მათი აღსრულების პროცესში. სხვა პირებს ეს ინფორმაცია მხოლოდ სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების საფუძველზე მიეცემათ.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტი არ ზღუდავს პროვაიდერს, გადახდის ოპერაციასთან დაკავშირებული ინფორმაცია გადასცეს შესაბამის საგადახდო სისტემას, ოპერატორსა და შესაბამის პროვაიდერს. საგადახდო სისტემის ფუნქციონირების შედეგად ოპერატორისათვის გადაცემული ტრანსფერორდერით განსაზღვრული ინფორმაცია შეიძლება მიეწოდოს მხოლოდ შესაბამის მონაწილეს ან მის სათანადოდ უფლებამოსილ წარმომადგენელს.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში შეიძლება მიეწოდოს იმ პირებს, რომლებიც უფლებამოსილი არიან, აღასრულონ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული აღსრულების ქვემდებარე აქტები, მათი აღსრულების პროცესში. სხვა პირებს ეს ინფორმაცია მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე მიეწოდება.

5. სასამართლო, საგამოძიებო და საგადასახადო ორგანოებს ეკრძალებათ სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანამდე ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაციის გადაცემა სხვა პირისა და ორგანოსთვის, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების ჩათვლით, ასევე ამ ინფორმაციის საჯარო გამოსვლებში გამოყენება, გარდა ამ მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

6. სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული არიან, ინფორმაციის კონფიდენციალურობის დაცვის მიზნით უზრუნველყონ სათანადო უსაფრთხოების ზომების შემუშავება და გატარება.

7. სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული არიან, შეინახონ სათანადო ჩანაწერები და საბუთები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად. სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული არიან, მონაწილეების, მომხმარებლების და მათ მიერ ან მათ სასარგებლოდ განხორციელებული ოპერაციების შესახებ ინფორმაცია ელექტრონული ფორმით შეინახონ არანაკლებ 15 წლის განმავლობაში.

8. საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული ინფორმაცია სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოტანის გარეშე გადასცეს „ამერიკის შეერთებული შტატების მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საერთაშორისო საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების გაუმჯობესების და უცხოური ანგარიშის საგადასახადო შესაბამისობის აქტის (FATCA) შესრულების მიზნით“ შეთანხმებით განსაზღვრულ ამერიკის შეერთებული შტატების კომპეტენტურ ორგანოს.

საქართველოს 2015 წლის 12  ივნისის კანონი №3719 - ვებგვერდი, 24.06.2015წ. 
საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის  კანონი №4466 - ვებგვერდი, 11.11.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის კანონი №3296 – ვებგვერდი, 09.08.2018წ.
საქართველოს 2018 წლის 27 დეკემბრის კანონი №4261 – ვებგვერდი, 29.12.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 8 მაისის კანონი №4600 – ვებგვერდი, 08.05.2019წ.
საქართველოს 2021 წლის 30 დეკემბრის კანონი №1335 – ვებგვერდი, 13.01.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

     მუხლი 431. (ამოღებულია)

საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 44. მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერის მიერ წარსადგენი ინფორმაცია

1. მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერი ვალდებული არიან, მნიშვნელოვანი სისტემის/საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვანი პროვაიდერის სტატუსის მინიჭების შესახებ საქართველოს ეროვნული ბანკის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის შემდეგ, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით გათვალისწინებული ინფორმაცია წარუდგინონ საქართველოს ეროვნულ ბანკს.

2. მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორის კაპიტალი მისი საქმიანობის არცერთ ეტაპზე არ უნდა იყოს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ და გაანგარიშებულ კაპიტალის (მისი სახეობების მიხედვით) ოდენობაზე ნაკლები.

3. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია მნიშვნელოვანი სისტემის ოპერატორსა და საგადახდო მომსახურების მნიშვნელოვან პროვაიდერს, აგრეთვე მნიშვნელოვანი სისტემის მონაწილეს მოსთხოვოს ანგარიშსწორების ანგარიშის საქართველოს ეროვნულ ბანკში გახსნა.

4. (ამოღებულია - 23.12.2017, №1897).

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 45. შემოწმება

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ადგილზე ან/და დისტანციურად შეამოწმოს სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის საქმიანობის საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებთან ან/და მის მიერ დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობა, რისთვისაც მას უფლება აქვს, საკუთარი კომპეტენციის ფარგლებში მოითხოვოს და მიიღოს საქმისწარმოების დოკუმენტაცია, ბუღალტრული აღრიცხვის დოკუმენტები, ჩანაწერები და ნებისმიერი სხვა ინფორმაცია.

2. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია ადგილზე ან/და დისტანციურად შეამოწმოს მნიშვნელოვანი სისტემის მონაწილის სისტემაში დაშვებისა და მონაწილეობის სისტემის წესებთან და საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობა.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10  მარტის   კანონი  №446  - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.

    მუხლი 46. სანქციები

1. საქართველოს ეროვნული ბანკი უფლებამოსილია სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის მიმართ გამოიყენოს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული სანქციები, თუ სისტემის ოპერატორმა/საგადახდო მომსახურების პროვაიდერმა:

ა) დაარღვია ამ კანონის ერთ-ერთი დებულება ან საქართველოს ეროვნული ბანკის ნებისმიერი ნორმატივი, ინსტრუქცია, დებულება, წესი, დადგენილება, წერილობითი მითითება;

ბ) წარადგინა არასწორი ან არაზუსტი ინფორმაცია;

გ) დაარღვია „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მოთხოვნები;

დ) განახორციელა ან ახორციელებს არაჯანსაღ ან საფრთხის შემქმნელ სამეწარმეო პრაქტიკას.

2. ამ  მუხლის  პირველი  პუნქტით  განსაზღვრული  დარღვევის გამოვლენისას საქართველოს ეროვნულ ბანკს უფლება აქვს, დამრღვევის მიმართ თანამიმდევრულად, ხოლო დარღვევის სერიოზულობიდან გამომდინარე − არათანამიმდევრულად გამოიყენოს შემდეგი სანქციები:

ა) გაუგზავნოს  წერილობითი  გაფრთხილება  ან/და მოსთხოვოს, შეწყვიტოს და შემდგომ არ დაუშვას ესა თუ ის დარღვევა და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრულ ვადაში მიიღოს დარღვევის აღმოსაფხვრელად აუცილებელი ზომები;

ბ) დააკისროს ფულადი ჯარიმა თავის მიერ დადგენილი წესითა და ოდენობით;

გ) შეუწყვიტოს ან შეუზღუდოს  აქტიური  ოპერაციები,  აუკრძალოს  მოგების განაწილება,  დივიდენდების დარიცხვა  და  გაცემა,  შრომის  ანაზღაურების  გაზრდა,  პრემიებისა  და  სხვა,  მსგავსი  ანაზღაურების  გაცემა;

დ) ადმინისტრატორებს შეუჩეროს ხელმოწერის უფლებამოსილება, დააკისროს მათ ფულადი ჯარიმა, მოითხოვოს მათი თანამდებობიდან განთავისუფლება;

ე) მაკონტროლებელ პირს მოსთხოვოს კონტროლის გაუქმება ან შეზღუდვა საქართველოს ეროვნული ბანკისათვის საფინანსო ან სხვა ინფორმაციის მიუწოდებლობის ან სხვა დარღვევის გამოვლენის შემთხვევაში. ამასთანავე, უნდა მიეთითოს კონტროლის გაუქმების ან შეზღუდვის პირობები და ვადები, რომლებსაც საქართველოს ეროვნული ბანკი საჭიროდ მიიჩნევს არსებული გარემოებიდან გამომდინარე;

ვ) გაუუქმოს რეგისტრაცია.

3. ამ მუხლის შესაბამისად დაკისრებული ფულადი ჯარიმის თანხა მიიმართება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტში.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.
საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5236 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.

    მუხლი 47. სისტემების ოპერატორებისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების რეესტრი

საქართველოს ეროვნული ბანკი აწარმოებს სისტემების ოპერატორებისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერების რეესტრს და მას თავის ოფიციალურ ვებგვერდზე აქვეყნებს.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.

    მუხლი 48. სისტემის ოპერატორისა და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ვალდებულებები

სისტემის ოპერატორი და საგადახდო მომსახურების პროვაიდერი ვალდებული არიან, საქართველოს ეროვნულ ბანკს, აგრეთვე იმ სისტემის ოპერატორს, რომლის მონაწილენიც არიან, შეატყობინონ რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის, გაკოტრების საქმის წარმოების, საქმიანობის დროებით შეჩერების და სხვა ნებისმიერი გარემოების შესახებ, რომელმაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს ამ პირთა მიერ სისტემის ოპერირებაზე ან საგადახდო მომსახურების განხორციელებაზე.

საქართველოს 2015 წლის 3 სექტემბრის კანონი №4199 - ვებგვერდი, 10.09.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 10 მარტის კანონი №446 - ვებგვერდი, 22.03.2017წ.

     მუხლი 481. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაცია

1. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის რეგისტრაციის გაუქმებისას, გარდა იმ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისა, რომელიც ამ კანონის მე-13 მუხლის პირველი პუნქტის მხოლოდ „ზ“ ქვეპუნქტით ან/და „თ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ მომსახურებას/მომსახურებებს ახორციელებს, ხდება საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაცია. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდატორის ფუნქციებს ასრულებს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დანიშნული პირი. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის პროცესის დაწყებისთანავე წყდება იძულებითი აღსრულება.

2. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაცია ხდება საქართველოს ეროვნული ბანკის სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული წესის შესაბამისად.

3. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდატორი ანგარიშვალდებულია საქართველოს ეროვნული ბანკის წინაშე, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით.

4. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია სასამართლოში სარჩელის შეტანით სადავო გახადოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ადმინისტრატორის მიერ ლიკვიდატორის დანიშვნამდე 1 წლით ადრე განხორციელებული ქმედება ან გარიგება და მოითხოვოს მისი ბათილობა, თუ ამის შედეგად საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან დაკავშირებულმა პირებმა ამ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ხარჯზე მიიღეს ქონებრივი სარგებელი ან ისარგებლეს რაიმე უპირატესობით, პრივილეგიით ან შეღავათით, რამაც გამოიწვია საგადახდო მომსახურების პროვაიდერისათვის ან/და მისი კრედიტორებისათვის ზიანის მიყენება.

41. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის პროცესის დროულად დასასრულებლად საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდატორი უფლებამოსილია საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებით საგადახდო მომსახურების პროვაიდერთან არსებული ის საგადახდო ანგარიშები, რომელთა მიმართაც გამოყენებულია საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სამართლებრივი შეზღუდვები ან/და უზრუნველყოფის ღონისძიებები, ლიკვიდაციის პროცესში მყოფ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერში აღნიშნული სამართლებრივი შეზღუდვების ან/და უზრუნველყოფის ღონისძიებების არსებული რიგითობის დაცვით, საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესით, უცვლელად გადაიტანოს სხვა საგადახდო მომსახურების პროვაიდერში, კომერციულ ბანკში ან/და საქართველოს ეროვნულ ბანკში.

5. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის დასრულებამდე ლიკვიდაციის პროცესში მყოფ საგადახდო მომსახურების პროვაიდერზე ვრცელდება ამ კანონისა  და „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის მოთხოვნები.

6. საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის პროცესის დასრულების შემდეგ  საქართველოს ეროვნული ბანკის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი წარედგინება შესაბამის მარეგისტრირებელ ორგანოს საგადახდო მომსახურების პროვაიდერის ლიკვიდაციის რეგისტრაციის და მისი შესაბამისი რეესტრიდან ამოღების მიზნით.

საქართველოს 2017 წლის 23 დეკემბრის კანონი №1897 - ვებგვერდი, 11.01.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 9 სექტემბრის კანონი №1800 – ვებგვერდი, 23.09.2022წ.

    მუხლი 49. გამონაკლისი ამ თავის მოქმედებიდან

ამ თავის მოქმედება არ ვრცელდება საქართველოში მოქმედ კომერციულ ბანკებსა და მიკროსაფინანსო ორგანიზაციებზე.

    მუხლი 50. ზოგადი პრინციპები

თუ არ არსებობს საგადახდო სისტემისა და საგადახდო მომსახურების მარეგულირებელი ნორმა, ოპერატორი ან პროვაიდერი მოქმედებს საერთაშორისო ნორმებისა და საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად.

 

თავი VIII. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი

    მუხლი 51. გარდამავალი დებულება

იურიდიულმა პირებმა, რომლებიც ამ კანონით გათვალისწინებულ საქმიანობას ამ კანონის ამოქმედებამდე ახორციელებდნენ, ამ კანონის ამოქმედებიდან 3 თვის ვადაში რეგისტრაცია უნდა გაიარონ ამ კანონითა და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად.

    მუხლი 52. კანონის ამოქმედება

ეს კანონი ამოქმედდეს 2012 წლის 1 ივლისიდან.

 

საქართველოს პრეზიდენტი        მ. სააკაშვილი

თბილისი,

2012 წლის 25 მაისი.

№6304-Iს

 

 Контролныйтекстпосостояниюна9.09.2022 N1800

 

 

Закон Грузии

О платежной системе и платежных услугах

Глава I.

 Общие положения

Статья 1. Цель и сфера действия Закона

1. Целями настоящего Закона являются содействие безопасному, устойчивому и эффективному функционированию платежной системы Грузии, обеспечение надлежащего осуществления платежных услуг и защита прав потребителей платежных услуг. Настоящий Закон определяет принципы регулирования и надзора за платежной системой и платежными услугами, а также права, обязательства и виды ответственности участников платежной системы, сторон, вовлеченных в осуществление платежных услуг, потребителей платежных услуг. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

2. Отношения, связанные с платежной системой, регулируются Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии», настоящим Законом, Законом Грузии «О рынке ценных бумаг» и другими нормативными актами.

3. В случае возникновения коллизии между настоящим Законом и другими законами в отношениях, связанных с платежной системой и платежными услугами, положения настоящего Закона имеют преобладающую юридическую силу.

Статья 2. Толкование терминов

Используемые в настоящем Законе термины имеют следующие значения:

а) платежная система– платежная система денежных средств, система расчетов ценными бумагами, клиринговая система;

б) платежная система денежных средств – совокупность общих правил и стандартных процедур, обеспечивающая обработку операций по переводу денежных средств или трансферных ордеров;

в) система расчетов ценными бумагами – совокупность общих правил и стандартных процедур, принятых между тремя или более участниками системы, на основании которой осуществляются расчеты ценными бумагами;

г) клиринговая система –совокупность общих правил и стандартных процедур между тремя или более участниками системы, посредством которой производится клиринг и исчисление или (и) установление нетто-позиций для осуществления дальнейших расчетов между участниками и в которой исчисление нетто-позиций может быть основано на принципе, согласно которому оператор системы действует от имени продавца по отношению ко всем покупателям и от имени покупателя по отношению ко всем продавцам;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

г1) клиринг – процесс передачи, реконсиляции и, в случае наличия, подтверждения операции до осуществления расчета. Клиринг может включать также взаимозачет операций и установление окончательных позиций для расчета; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

д) нетто-позиция – сумма всех перечислений или других обязательств, осуществленных участником системы в пользу другого участника или других участников, вычтенная из суммы размеров всех зачислений или других требований, полученных участником системы на определенный момент времени;

е) кредитная нетто-позиция (нетто-требование)– положительная величина, полученная при установлении нетто-позиции участника системы;

ж) дебетовая нетто-позиция (нетто-обязательство) – отрицательная величина, полученная при установлении нетто-позиции участника системы;

з) взаимовычет (неттинг) – исчисление или (и) установление нетто-позиции, в результате чего у участника системы возникает право на удовлетворение нетто-требования или обязанность покрытия нетто-обязательства. Взаимовычет (неттинг) производится на основании исчисления – взаимозачета как двусторонних (между двумя участниками), так и многосторонних (более двух участников) общих обязательств и требований;

и) оператор системы (оператор) – юридическое лицо, которое в соответствии с законодательством Грузии независимо или вместе с другими юридическими лицами правомочно и ответственно за разработку оперирования платежной системы и правил системы;

к) правила системы – совокупность разработанных оператором системы

правил и процедур, определяющая работу системы;

л) л) значимая система – система, которой Национальным банком Грузии присвоен статус значимой системы в соответствии со статьей 4 настоящего Закона; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

м) участник системы (участник) – юридическое лицо, которое непосредственно может выдавать трансферный ордер в системе и признано участником системы в соответствии с правилами системы. Участником системы могут являться Национальный банк Грузии, иностранный центральный банк, клиринговое учреждение, финансовый институт, международный финансовый институт, провайдер платежных услуг, агент по расчетам, оператор системы, Министерство финансов Грузии или его структурная единица, иностранные государственный орган или платежная система;

н) агент по расчетам–юридическое лицо, обеспечивающее участников системы расчетными счетами, посредством которых производятся расчеты между участниками на основании выполненных в системе трансферных ордеров. Агентом по расчетам может быть Национальный банк Грузии, коммерческий банк, зарегистрированный провайдер платежныхуслуг или другое юридическое лицо, правомочное в соответствии с законодательством Грузии открывать и обслуживать счета ценных бумаг; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

о) расчетный счет – соответствующая уникальная запись агента по расчетам, в которой учитываются денежные средства или финансовые инструменты и посредством которой производятся расчеты;

п) расчеты – операция, в результате которой производится передача права собственности на соответствующие денежные средства или (и) финансовые инструменты между участниками системы;

р) трансферный ордер – данное участником системы другому участнику поручение о зачислении получателю денежных средств или передаче ему права собственностиили требования на финансовый инструмент; либо поручение, в результате которого производится принятие на себя другим участником платежного обязательства или выполнение платежного обязательства в соответствии с правилами системы;

с) финансовый институт – институт, определенный Законом Грузии «О рынке ценных бумаг»;

т) финансовый инструмент – финансовый инструмент, определенный Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах; (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

у) искл. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

ф) ограниченный режим деятельности (режим)– ограниченный режим деятельности (режим), определенный Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах; (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

х) дефолт искл. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

ц) финансовый залог – финансовый залог, определенный Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах; (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

ч) залогодательискл. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

ш) залогодержательискл. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

щ) задействование залогаискл. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

ы) провайдер платежных услуг (провайдер) – юридическое лицо, оказывающее платежные услуги потребителю платежных услуг в соответствии с законодательством Грузии;

э) провайдер электронных денег – провайдер платежных услуг, который выпускает электронные деньги в соответствии с законодательством Грузии;

ю) потребитель платежных услуг (потребитель) – лицо, пользующееся платежными услугами как плательщик или (и) получатель;

я) плательщик – лицо, дающее платежное поручение или (и) соглашающееся с дачей платежного поручения;

я1) получатель –лицо, в пользу которого осуществляется платежная операция;

я2) платежный инструмент – техническое средство или (и) совокупность процедур, согласованных между провайдером и потребителемплатежных услуг, посредством которой потребитель платежных услуг осуществляет инициирование платежного поручения;

я3) электронный денежный инструмент – платежный инструмент, позволяющий использовать электронные деньги;

я4) электронные деньги –номинальная стоимость денежных средств, полученных провайдером электронных денег от потребителя с целью осуществления платежных операций, хранящаяся в электронном виде (в том числе, на магнитных носителях) и признанная платежным средством помимо выпустивших ее лиц также третьими лицами;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я5) денежный перевод – платежная услуга, при которой получение от плательщика денежных средств осуществляется только для их передачи получателю или действующему от его имени другому провайдеру платежных услуг или (и) получение денежных средств осуществляется от имени получателя и обеспечена доступность этих денежных средств для получателя. Денежные переводы осуществляются без открытия платежных счетов на имя плательщиков или (и) получателей; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я6) платежная операция – инициированная плательщиком или получателем операция по размещению/зачислению, переводу или выносу денежных средств;

я7) платежное поручение – поручение для осуществления платежной операции, данное плательщиком или получателем провайдеру платежных услуг;

я8) постоянное поручение – платежное поручение, данное плательщиком провайдеру платежных услуг, на основании которого провайдер осуществляет регулярные платежи в пользу получателя;

я9) прямой дебет – платежный инструмент, в котором платежная операция инициирована получателем с целью списания (дебетирования) суммы с платежного счета плательщика на основании предварительного согласия плательщика, данного получателю, провайдеру получателя или провайдеру плательщика; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я10) аутентификация – процедура, предоставляющая провайдеру платежных услуг возможность распознавания/идентификации потребителя платежных услуг или установление валидности использования платежного инструмента, которая включает, в том числе, проверку использованных персонифицированных характеристик безопасности; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я11) эквайринг – платежная услуга, которую обеспечивает провайдер платежных услуг на основании договора, оформленного с получателем, и которая включает принятие и обработку платежной операции, в результате которой денежные средства перечисляются получателю; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я12) агент – лицо, которое при оказании платежных услуг действует от имени провайдера платежных услуг;

я13) значительная доля – 10 процентов или более 10 процентов доли в заявленном или восполненном капитале, которыми лицо владеет путем прямого или косвенного участия в капитале;

я14) меры обеспечения обязательств – меры обеспечения обязательств, определенные Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

я15) сильная аутентификация потребителя – аутентификация, основанная на использовании элементов двух или более следующих различных категорий: знания (то, что знает только потребитель), владение (то, чем владеет только потребитель) и уникальность (то, что представляет собой потребитель); они независимы друг от друга настолько, что разглашение элемента одной категории в любой форме не влечет компрометацию надежности элемента/элементов остальных категорий. Процедура аутентификации разрабатывается и внедряется с соблюдением конфиденциальности данных аутентификации; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я16) персонифицированные характеристики безопасности – персонифицированные характеристики, предоставляемые провайдером платежных услуг потребителю платежных услуг с целью аутентификации; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я17) услуга инициирования платежа – на основании требования потребителя платежных услуг услуга инициирования платежного поручения с платежного счета, открытого у другого провайдера платежных услуг; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я18) услуга доступа к информации о счете – онлайн-услуга, предназначенная для предоставления информации об одном или более платежном счете потребителя платежных услуг, открытых у одного или более провайдера платежных услуг;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я19) провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, – провайдер платежных услуг, обеспечивающий плательщика платежным счетом и оказывающий ему услуги посредством этого счета; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я20) провайдер услуги инициирования платежа – провайдер платежных услуг, осуществляющий услугу инициирования платежа; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я21) провайдер доступа к информации о счете – провайдер платежных услуг, осуществляющий услугу доступа к информации о платежном счете; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я22) сенситивные платежные данные – данные, в том числе, персонифицированные характеристики безопасности, с помощью которых могут осуществляться мошеннические операции. Имя владельца платежного счета и номер его платежного счета, необходимые для осуществления услуг провайдером услуги инициирования платежа и провайдером доступа к информации о счете, не представляют собой сенситивные платежные данные;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я23) комиссионные – комиссионные, а также любые денежные обязательства потребителя, которые по сути являются платой за услуги, оказанные провайдером потребителю; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я24) комиссионные за обмен – комиссионные, уплачиваемые за каждую платежную операцию между провайдерами получателя и плательщика; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я25) ко-бейджинг – наличие на платежном инструменте одного или более платежного бренда либо двух или более программ платежного обеспечения одного платежного бренда; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я26) уникальный идентификатор – уникальная комбинация букв, цифр или символов, предоставленная провайдером платежных услуг потребителю платежных услуг. Потребитель должен предъявлять уникальный идентификатор для однозначного распознавания/установления другого потребителя или (и) платежного счета этого последнего с целью осуществления платежной операции; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я27) дата прибыли – дата, которой руководствуется провайдер платежных услуг для ее использования при исчислении процента (как получаемого, так и уплачиваемого) по денежным средствам, дебетуемым с платежного счета и кредитуемым на платежный счет; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я28) платежный счет – счет, открытый на имя одного или более потребителя, в том числе, счет электронных денег, используемый для выполнения платежных операций;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я29) эмитент – провайдер, выпускающий платежный инструмент, посредством которого возможно инициирование платежной операции; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я30) рамочный договор – любое соглашение о платежных услугах (оформленное отдельно или являющееся частью другого соглашения), которое регулирует вопросы, связанные с выполнением отдельных и последующих платежных операций, и может содержать обязательство и условия открытия платежного счета;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я31) денежные средства – банкноты, монеты, деньги на платежных и банковских счетах; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я32) платежный бренд – наименование, термин, знак, символ в материальной или цифровой форме либо их комбинация, с помощью которых возможно определение платежной схемы, посредством которой выполняются платежные операции, в том числе, операции с картами;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я33) платежная схема – совокупность общих правил и стандартных процедур, которая определяет правила обработки платежных операций, осуществленных с помощью платежных инструментов, и которой управляет (управляют) соответствующее ответственное юридическое лицо (соответствующие ответственные юридические лица). Платежная схема не включает действующую на основании этих правил инфраструктуру и платежную систему; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я34) цифровое содержание/цифровая информация – товары или услуги, не имеющие физической формы, создание и поставки которых осуществляются в цифровой форме, применение или (и) пользование ими возможно только посредством технических устройств, и они не включают применение или (и) пользование товарами или услугами, имеющими физическую форму;(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я35) коммерческий посредник – лицо, наделенное правомочием действовать только от имени плательщика или только от имени получателя при продаже либо приобретении товаров или (и) услуг; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я36) группа – группа юридических лиц, связанных друг с другом одним из следующих отношений:(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я36.а) одно юридическое лицо владеет большинством долей с правом голоса, принадлежащих другому юридическому лицу;

я36.б) одно юридическое лицо вправе назначать или (и) освобождать больше половины членов управленческого или (и) надзорного органов другого юридического лица, если оно прямо или косвенно является владельцем доли указанного другого юридического лица;

я36.в) одно юридическое лицо имеет доминирующее влияние или контролирует другое юридическое лицо на основании заключенного с ним договора или устава другого юридического лица;

я36.г) юридические лица находятся под единым управлением третьего лица;

я36.д) большинство членов управленческого или (и) надзорного органов юридических лиц являются одними и теми же лицами;

я37) банковский день – календарный день, когда производятся операции перечислений посредством расчетной системы в реальном режиме времени Национального банка Грузии; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

я38) ко-бренд – наличие на одном и том же платежном инструменте не менее одного платежного бренда и не менее одного неплатежного бренда. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

 

Глава II.

 Оператор системы

Статья 3. Регистрация оператора системы (10.03.2017 N446)

1. Юридическое лицо вправе осуществлять управление платежной системой на территории Грузии только в случае его регистрации Национальным банком Грузии в качестве оператора системы в соответствии с настоящим Законом.

2. Регистрация и отмена регистрации оператора системы осуществляются в порядке и соответствии с требованиями, установленными Национальным банком Грузии.

3. Национальный банк Грузии правомочен для обеспечения содействия доступности и беспрепятственному осуществлению платежных услуг, а также для обеспечения надежного, безопасного и эффективного функционирования платежной системы, совместимости платежных систем установить соответствующие требования. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

31. Национальный банк Грузии правомочен в целях содействия эффективности работы платежных систем и оказания платежных услуг правовым актом устанавливать требования к оператору системы, а также требовать не позднее чем за 30 календарных дней до нижеуказанного предоставления ему информации об изменениях, планируемых в платежной системе, значительно влияющих на оказание соответствующих услуг участником системы или (и) потребителю. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

 4. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке требовать и получать у оператора системы финансовую, статистическую и любую другую информацию в пределах своей компетенции.

5. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом определить критерии соответствия администратора оператора системы. (23.12.2017 N1897)

6. Лицо, намеревающееся приобрести значительную долю оператора системы, обязано подать в Национальный банк Грузии заявку и представить информацию/документацию, определенную правовым актом Национального банка Грузии. Национальный банк Грузии принимает решение в связи с указанным в месячный срок после предоставления информации. Невыдача ответа Национальным банком Грузии в указанный срок автоматически означает дачу согласия на заключение соответствующей сделки. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

7. Если Национальный банк Грузии сочтет, что для принятия решения по вопросу, предусмотренному пунктом 6 настоящей статьи, предоставленная информация/документация о потенциальном приобретателе является неточной или (и) представлена в неполном объеме, он вправе потребовать предоставления дополнительной информации/документации непосредственно от потенциального приобретателя или (и) оператора системы. В таком случае течение срока, предусмотренного пунктом 6 настоящей статьи, приостанавливается до предоставления дополнительной информации/документации. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

8. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом определить порядок уведомления Национального банка Грузии потенциальным приобретателем в связи с приобретением им значительной доли оператора системы, вопросы, связанные с приобретением значительной доли, несмотря на непредоставление информации/документации и получение обоснованного отказа от Национального банка Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

Статья 4. Значимая система

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Для целей настоящего Закона, сохранения доверия общества, стабильности платежной системы, финансовой системы или (и) с учетом социального или общественного значения платежной системы, Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке присвоить платежной системе статус системно значимой платежной системы или особо значимой платежной системы, а также определить критерии системно значимой платежной системы или особо значимой платежной системы и установить требования к этой системе или (и) ее оператору, в том числе, к ее капиталу и активам.

2. Система центрального депозитария и расчета ценными бумагами представляет собой системно значимую систему. Центральный депозитарий обязан соблюдать требования, установленные в отношении системно значимой системы.

Статья 5. Исключения из требований регистрации в качестве оператора и внедрение платежной системы

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Требования регистрации, определенные настоящей главой, не распространяются на оператора системы, если им являются:

а) Национальный банк Грузии (системы Национального банка Грузии);

б) центральный депозитарий, лицензированный Национальным банком Грузии;

в) коммерческий банк, лицензированный Национальным банком Грузии;

г) провайдер платежных услуг и если эта система используется только для оказания платежных услуг потребителям этого провайдера.

2. Провайдер платежных услуг, в том числе, коммерческий банк, по согласованию с Национальным банком Грузии вправе внедрить платежную систему. Провайдер платежных услуг обязан до внедрения платежной системы предварительно, не позднее взятия обязательства по внедрению этой системы (в случае наличия такового) представить Национальному банку Грузии описание указанной платежной системы. Национальный банк Грузии правомочен потребовать предоставления дополнительной информации/документации. Национальный банк Грузии принимает решение о правомочии по внедрению системы не позднее чем в 2-месячный срок после представления провайдером платежных услуг соответствующего описания, информации/документации. В случае требования предоставления дополнительной информации/документации течение указанного срока приостанавливается до предоставления дополнительной информации/документации.

Статья 51. Доступ к платежной системе

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Оператор, в том числе, провайдер, как оператор платежной системы, обязаны установить правила и условия доступа провайдеров к его платежной системе, а также их участия в платежной системе. Требования к платежной системе, установленные настоящей статьей, распространяются и на платежную схему (в том числе, иностранную схему), кроме платежной схемы, когда годовой суммарный объем суммы платежных операций, осуществленных на территории Грузии посредством выпущенного в пределах указанной платежной схемы платежного инструмента, не превышает3 процентов суммарного объема суммы платежных операций, осуществленных на территории Грузии посредством платежного инструмента того же типа другой платежной схемы.

2. Правила и условия доступа к платежной системе, участия в платежной системе:

а) должны быть объективными, пропорциональными и недискриминационными;

б) не должны ограничивать участие в платежной системе/доступ к платежной системе в большей мере, чем это необходимо для обеспечения финансовой и операционной устойчивости платежной системы или для ее защиты от конкретных рисков (какими являются: расчетные риски, операционные риски, бизнес-риски).

3. Оператор не вправе устанавливать за доступ к его системе провайдерам, потребителям или другим операторам:

а) ограничения, связанные с их участием в других платежных системах;

б) требования, ставящие отдельных участников системы в дискриминационное положение;

в) ограничения по признаку их институционального статуса и другие ограничения, ставящие участников в неравноправное положение.

4. Пункты первый и 3 настоящей статьи не распространяются на следующие платежные системы:

а) платежную систему, все провайдеры – участники которой являются членами одной группы, кроме случая, когда участие в системе других провайдеров служит общественным интересам;

б) на платежную систему, за управление которой ответствен провайдер платежных услуг, если он является провайдером платежных услуг как плательщика, так и получателя.

5. Если участник платежной системы предоставляет другому провайдеру платежных услуг, который не является участником этой системы, возможность передачи трансферных ордеров через эту систему, данный участник системы обязан в случае требования предоставить такую же возможность другому провайдеру платежных услуг/другим провайдерам платежных услуг на объективной, пропорциональной и недискриминационной основе. В случае отказа в удовлетворении требования (в том числе, в части требования) участник системы обязан известить соответствующего провайдера платежных услуг об отказе, а также представить мотивированное обоснование, кроме случая, предусмотренного законодательством Грузии. В случае отказа, предусмотренного настоящим пунктом, участник системы обязан в течение не более 7 календарных дней после отказа предоставить Национальному банку Грузии информацию об указанном и мотивированное обоснование.

6. Если приобретатель публичных ценных бумаг или (и) активов, обязательств, прав и требований коммерческого банка, находящегося в режиме резолюции, не удовлетворяет критериям, установленным для участия в платежной системе, в порядке исключения, по решению Национального банка Грузии он может быть допущен в платежную систему не более чем на 24 месяца.

 

 Глава III.

Защита систем

(Заглавие. 23.12.2017 N1897)

Статья 6. Сфера действия настоящей главы (23.12.2017 N1897)

1. Действие настоящей главы распространяется на платежные системы операторов системы, определенных статьей 5 настоящего Закона, и на платежные системы операторов, зарегистрированных Национальным банком Грузии.

2. Национальный банк Грузии публикует платежные системы зарегистрированных операторов.

Статья 7. Защита расчетных счетов

1. В отношении числящихся на расчетных счетах денежных средств и финансовых инструментов не могут применяться меры обеспечения исполнения обязательств,кроме инкассового поручения.

2. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке определять оператору системы или (и) агенту по расчетам требования в отношении расчетных счетов и размещенных на них денежных средств и финансовых инструментов. (10.03.2017 N446)

3. Оператор системы или (и) агент по расчетам правомочен в случаях, предусмотренных правилами соответствующей системы, временно приостанавливать операции на расчетных счетах участника системы. Оператор системы или (и) агент по расчетам при применении полномочий, предусмотренных настоящим пунктом, обязан руководствоватьсяинтересами участника системы или (и) стабильности финансовой системы.

Статья 8. Недопустимость отзыва трансферного ордера (20.12.2019 N5665)

Правилами системы должно определяться обстоятельство, поступивший после которого в систему трансферный ордер считается принятым системой. Не допускается отзыв принятого системой трансферного ордера участником системы или любым третьим лицом, в том числе ликвидатором, управляющим банкротством, временным администратором и специальным управляющим, а также административными и судебными органами.

Статья 9. Окончательность платежа, клиринга и расчетов

1. Задействование ограниченного режима деятельности в отношении участника системыне имеет обратной силы и не влияет на права и обязанности, связанные с его участием или вытекающие из его участия в системе, которые возникли до задействования ограниченного режима деятельности.

2. Для целей настоящей главы задействованием ограниченного режима деятельности в отношении участника систем Национального банка признаются:(10.03.2017 N446)

а) получение Национальным банком Грузии согласно статье 11 настоящего Закона уведомления соответствующего регистрирующего органа о начале процесса ликвидации, неплатежеспособности или (и) банкротства в отношении участника;

б) изданиесоответствующего решения Национальным банком Грузии, если участником является коммерческий банк;

в) получение от юридического лица публичного права – Службы государственного надзора за страхованием в Грузии информации о соответствующем решении, если участником является страховая организация; (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

г) получение от другого уполномоченного лица официальной информации о задействовании ограниченного режима деятельности в отношении участника.

3. Задействованием ограниченного режима деятельности в отношении участника системы, оператором которой не является Национальный банк, признается: (10.03.2017 N446)

а) получение оператором информации о соответствующем решении Национального банка Грузии, если участником является коммерческий банк;

б) получение оператороминформации о соответствующем решении юридического лица публичного права – Службы государственного надзора за страхованием в Грузии, если участником является страховая организация;

в) получение операторомсогласно статье 11 настоящего Закона соответствующего уведомления из Национального банка Грузии;

г) получение от другого уполномоченного лица официальнойинформации о задействовании ограниченного режима деятельности в отношении участника.

4. Положения настоящего пункта обязательны для третьих лиц, в том числе, ликвидатора, управляющего банкротством, временного администратора и специального управляющего, а также административных и судебных органов, и не могут оспариваться: (20.12.2019 N5665)

а) трансферный ордер, который по правилам системы поступил в систему до задействования ограниченного режима деятельности, независимо от того, были ли по этому трансферному ордеру произведены перевод денежных средств или передача права собственности или требования в отношении финансового инструмента до или после задействования режима;

б) взаимозачет требований и обязательств, вытекающих из трансферного ордера, когда трансферный ордер по правилам системы поступил в систему до задействования ограниченного режима деятельности, независимо от того, был ли взаимозачет произведен до или после задействования режима.

5. Осуществление взаимозачета в клиринговом учреждении является обязательным для третьих лиц, втом числе, ликвидатора, управляющего банкротством, временного администратора и специального управляющего, а также административных и судебных органов, и не может оспариваться, если уведомление о требованиях и обязательствах было направлено клиринговому учреждению до задействования ограниченного режима деятельности, независимо от того, была ли осуществлена сама операция взаимозачета до или после задействования ограниченного режима деятельности. (20.12.2019 N5665)

Статья 10. Расчеты после задействования ограниченного режима деятельности

1. Оператор системы или (и) агент по расчетам, независимо от задействованияв отношении участника системы ограниченногорежима деятельности, правомочен:

а) для целей статьи 9 настоящего Закона использовать для осуществления окончательных расчетов в системе числящиеся на расчетных счетах участниковденежные средства или (и) финансовые инструменты с целью покрытия нетто-обязательств, полученных в результате осуществления расчетовили взаимовычетовпо трансферным ордерам,полученным системой;

б) если это предусматривается соглашением, заключенным с участником, для целей статьи 9 настоящего Закона использовать для осуществления окончательных расчетов в системе выделенную для участника кредитную линию и с целью погашения задолженности оператору системы или (и) агенту по расчетам произвести реализацию предмета финансового залога, заложенного для обеспечения кредитной линии в соответствии с Законом Грузии «О финансовом залоге, взаимозачетах и деривативах. (20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

2. В случаях, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, использование числящейся на расчетном счету участника системысуммы или выделенной ему суммы, предусмотренной кредитной линией, допускается только в размере трансферных ордеров, полученных системойдо задействования ограниченного режима деятельности, или нетто-обязательства, исчисленного на их основании.

Статья 11. Уведомление о задействовании ограниченного режима Деятельности (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии разрабатывает и в виде электронного или (и) материального документа представляет соответствующему регистрирующему органу перечень систем и их участников, на которых распространяется действие настоящей главы.

2.Национальный банк Грузии получает из соответствующего регистрирующего органа информацию о задействовании ограниченного режима деятельности в отношении участника системы, оператора или агента по расчетам.

3. Национальный банк Грузии незамедлительно, после получения от соответствующего иностранного органа уведомления о задействовании ограниченного режима деятельности в отношении участника иностранной системы, оператора или агента по расчетам предоставляет информацию операторам местных систем.

4. Участник системы обязан немедленно сообщить оператору, а оператор или (и) агент по расчетам – Национальному банку Грузии о задействовании в отношении него ограниченного режима деятельности.

5. Национальный банк Грузии незамедлительно уведомляет операторов местных систем о введении в отношении участника системы, оператора или агента по расчетам режима ликвидации, временной администрации или резолюции на основании информации, полученной согласно пункту 2 настоящей статьи, или им самим. (20.12.2019 N5665)

Статья 12. Определение соответствующего законодательства

1. В случае задействования ограниченного режима деятельности в отношении иностранных участников платежных систем, предусмотренных пунктом первым статьи 6 настоящего Закона, права и обязанности, связанные с участием в системе, определяются законодательством Грузии. (23.12.2017 N1897)

2. В случае задействования ограниченного режима деятельности в отношении юридического лица – участника иностранной системы, действующего в соответствии с законодательством Грузии, права и обязанности, связанные с участием в системе,определяются соответствующим иностранным законодательством, по которому эта система функционирует.

 

Глава IV.

Платежные услуги

Статья 13. Понятие платежных услуг

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Для целей настоящего Закона платежными услугами являются:

а) услуги, обеспечивающие списание денежных средств со счета плательщика и осуществление операций, связанных с его выполнением;

б) услуги, обеспечивающие зачисление денежных средств на счет получателя и осуществление операций, связанных с его выполнением;

в) осуществление платежей с помощью прямого дебета (в том числе, по разовому поручению), с использованием платежной карты или другого электронного средства либо кредитное перечисление (включая постоянное поручение) в пределах собственной суммы или кредитного ресурса потребителя платежных услуг;

г) выпуск или (и) эквайринг платежных инструментов, в том числе, инструментов электронных денег;

д) денежные переводы;

е) выпуск электронных денег, осуществление платежных операций посредством электронных денег, с использованием мобильного телефона, Интернета или других электронных средств;

ж) услуга инициирования платежа;

з) услуга доступа к информации о счете.

2. Действие настоящего Закона не распространяется на следующие виды услуг:

а) платежная операция, осуществленная между плательщиком и получателем с помощью наличных денег, без посредника;

б) платежная операция, осуществленная между плательщиком и получателем через коммерческого посредника;

в) инкассационное обслуживание, связанное с транспортировкой банкнот и монет, в том числе, с их сбором, обработкой и поставкой;

г) услуги по обмену наличных денег на наличные деньги, которые не осуществляются посредством платежных счетов;

д) операция, которая осуществляется между участниками системы в пределах платежной системы;

е) услуги, осуществляемые поставщиком технических, телекоммуникационных, цифровых или информационных технологий, которые подразумевают техническую поддержку для обеспечения осуществления платежных услуг и при которых подлежащая перечислению сумма не попадает во владение поставщика этих услуг; подобные услуги включают переработку и хранение данных, соблюдение их конфиденциальности, аутентификацию данных и субъектов, обеспечение телекоммуникационными или информационными технологиями, поставку и обслуживание технических средств, предназначенных для платежных услуг; к исключениям, определенным настоящим подпунктом, не относятся услуги, предусмотренные подпунктами «ж» и «з» пункта первого этой же статьи;

ж) платежная операция, осуществляемая оператором электронной коммуникационной сети или поставщиком услуг для абонента его сети или услуг дополнительно к электронным коммуникационным услугам, когда удовлетворены все следующие положения:

ж.а) платежная операция выполняется для приобретения цифрового содержания/цифровой информации или звуковых сервисов (несмотря на устройство, используемое для приобретения или пользования цифровым содержанием/цифровой информацией) или платежная операция выполняется с электронного устройства либо с его помощью в благотворительных целях или для приобретения билетов, и сумма их стоимости списывается с баланса/лимита соответствующего абонента, существующего у оператора электронной коммуникационной сети или поставщика услуг;

ж.б) сумма отдельных платежных операций не превышает 50 лари;

ж.в) общая сумма платежных операций, выполненных каждым абонентом в течение месяца, не превышает 300 лари, в том числе, и в случае, когда абонент заранее пополняет баланс абонента, существующий у оператора электронной коммуникационной сети или поставщика услуг;

з) платежная операция, связанная с осуществлением регулируемым участником рынка ценных бумаг операций с ценными бумагами за счет средств клиентов, в том числе, с распределением дивидендов и других доходов, куплей-продажей ценных бумаг;

и) платежи между входящими в группу компаниями, которые осуществляются без участия провайдера платежных услуг, который не относится к той же группе;

к) платежная операция, включающая сбор и поставку наличных денег в рамках деятельности, которая согласно Налоговому кодексу Грузии не является экономической деятельностью;

л) услуги, оказываемые торговым объектом/объектом обслуживания, при которых наличные деньги выдаются получателем (торговым объектом/объектом обслуживания) при приобретении плательщикомтоваров или услуг у получателя на основании требования плательщика, предъявленного непосредственно до выполнения платежной операции, и подлежащая выдаче сумма наличных денег представляет собой часть суммы платежной операции, осуществленной с целью приобретения плательщиком товаров или услуг;

м) услуги выдачи наличных денег посредством банкомата, осуществляемые поставщиком услуг от имени одного или нескольких эмитентов платежной карты, которые не являются стороной договора, оформленного с потребителем (лицом, получающим наличные деньги), и которые в то же время не оказывают другие платежные услуги, определенные пунктом первым настоящей статьи;

н) платежная операция, которая осуществляется по чеку в соответствии с Законом Грузии «О чеке».

3. По согласованию с Национальным банком Грузии действие настоящего Закона не распространяется на специфические платежные инструменты ограниченного использования, действующие только в Грузии и удовлетворяющие одно из следующих условий:

а) в рамках коммерческого/торгового соглашения, заключенного непосредственно между лицом, выпускающим инструмент, и поставщиками услуг, владелец инструмента может приобретать товары или (и) услуги только в ограниченной сети этих же поставщиков услуг;

б) инструмент может быть использован только для приобретения строго ограниченного спектра товаров или (и) услуг;

в) инструмент выдается по требованию субъекта предпринимательской деятельности или административного органа, служит социальным или налоговым целям административного органа и используется для приобретения определенных товаров или (и) услуг у поставщиков, заключивших договор с лицами, выпускающими этот инструмент.

4. Провайдер платежных услуг или другое лицо, желающее выпускать платежные инструменты, определенные пунктом 3 настоящей статьи, обязаны для получения согласия Национального банка Грузии письменно предоставить ему информацию и описание платежного инструмента, а также указание на положения того же пункта, которым отвечает инструмент, и обоснование указанного.

5. Национальный банк Грузии правомочен требовать от лиц, осуществляющих услуги, определенные подпунктом «ж» пункта 2 настоящей статьи, предоставления информации о платежах, выполненных в рамках этих услуг.

6. В порядке, установленном правовым актом Национального банка Грузии, в случае удовлетворения соответствующих требований брокерские компании, микрофинансовые организации, субъекты, выдающие займы, и пункты обмена валюты правомочны осуществлять в соответствии с настоящим Законом услугу инициирования платежа или (и) услугу доступа к информации о счете.

7. Провайдер платежных услуг вправе осуществлять платежные услуги посредством агента/агентов. Национальный банк Грузии правомочен установить порядок предоставления ему информации об агенте /агентах.

8. Провайдер платежных услуг, осуществляющий платежные услуги посредством агента или (и) использующий в своей деятельности аутсорсинговую компанию, ответствен перед третьим лицом за платежные услуги, оказанные агентом, или (и) за результат вследствие действий аутсорсинговой кампании. Указанное не освобождает агента или (и) аутсорсинговую компанию от обязательств, возникших по отношению к провайдеру платежных услуг.

Статья 131. Деятельность, разрешенная провайдеру платежных услуг

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Провайдер платежных услуг, зарегистрированный Национальным банком Грузии, помимо платежных услуг, предусмотренных настоящим Законом, вправе осуществлять только следующие виды деятельности:

а) оказание услуг, тесно связанных с осуществлением платежных услуг, в том числе, инкассовое обслуживание, обмен валюты, подтверждение выполнения платежной операций, хранение и обработка данных;

б) управление платежной системой с учетом статьи 51 настоящего Закона;

в) при оказании платежных услуг, предусмотренных подпунктами «в» и «г» пункта первого статьи 13 настоящего Закона, предоставление займов в случае соблюдения следующих условий:

в.а) предоставление займов не является основной деятельностью и займы выдаются только для выполнения платежных операций;

в.б) займы, выданные для выполнения платежных операций, должны быть погашены не позднее 12 месяцев;

в.в) займы не выдаются с целью осуществления платежных услуг потребителем или (и) другим провайдером платежных услуг за счет имеющихся у него денежных средств;

в.г) суммарный размер выданных займов не должен превышать нормы, установленные Национальным банком Грузии;

г) размещение рекламы своих платежных услуг, рекламы, непосредственно связанной со своими платежными услугами, рекламы, посвященной деятельности, предусмотренной настоящим пунктом (кроме деятельности, определенной подпунктом «ж» настоящего пункта), а также социальной рекламы;

д) разработка/развитие программного обеспечения, связанного с финансовыми услугами, а также отчуждение, передача в пользование и поддержка этого же программного обеспечения;

е) по согласованию с Национальным банком Грузии внедрение/развитие предусмотренной законодательством Грузии системы/систем об услугах, поддерживающих платежные услуги, или (и) о финансовых услугах, а также ее/их отчуждение, передача в пользование и поддержка;

ж) по согласованию с Национальным банком Грузии предоставление имущества в аренду (кроме имущества, предусмотренного подпунктами «д» и «е» настоящего пункта);

з) осуществление соответствующей деятельности, необходимой для обеспечения налаженной работы электронно-технических устройств, связанных с платежными услугами.

2. Провайдер платежных услуг, зарегистрированный Национальным банком Грузии, не вправе привлекать депозиты или (и) другие возвращаемые денежные средства широких масс населения, кроме случаев, предусмотренных настоящим Законом.

3. Провайдер платежных услуг не вправе устанавливать отношения с иностранными компаниями, осуществляющими игорный бизнес, в целях обеспечения осуществления платежей лицами-резидентами в их пользу.

4. Провайдер платежных услуг обязан не допускать осуществления лицами-резидентами посредством выпущенных ими карточных инструментов платежей в интернет-пространстве в пользу иностранной компании, осуществляющей игорный бизнес, посредством кода, идентифицирующего деятельность игорного бизнеса, определенную карточной схемой.

5. Если провайдеру платежных услуг станет известно, что потребитель использует иностранную компанию в целях осуществления платежейлиц-резидентов в пользу иностранной компании, осуществляющей игорный бизнес, он должен ограничить возможность потребителя осуществлять операции с такой компанией в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

6. Провайдер платежных услуг, зарегистрированный Национальным банком Грузии, который осуществляет платежные услуги, определенные только подпунктом «ж» или (и) подпунктом «з» пункта первого статьи 13 настоящего Закона, вправе осуществлять также другую деятельность в соответствии с требованиями законодательства Грузии.

Статья 14. Исключения из действия настоящей главы

1. Действие настоящей главы не распространяется на:

а) Национальный банк Грузии;

б) иностранный центральный банк и международный финансовый институт;

в) международно признанного провайдера платежных услуг, не зарегистрированного как юридическое лицо или филиал юридического лица в соответствии с законодательством Грузии.

2. Требования пунктов 2–7 статьи 15, статьи 17 и пунктов первого–5 статьи 18 настоящего Закона не распространяются на коммерческие банки, действующие в Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Требования пунктов 2–7 статьи 15 и статьи 17 настоящего Закона не распространяются на микрофинансовые организации, зарегистрированные Национальным банком Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

4. Национальный банк Грузии рассматривает в индивидуальном порядке вопрос международного признания провайдера платежных услуг, учрежденного в соответствии с законодательством иностранного государства, для целей подпункта «в» пункта первого настоящей статьи. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

Статья 15. Регистрация провайдера платежных услуг и осуществление платежных услуг

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Не допускается осуществление платежных услуг лицом, не являющимся:

а) провайдером платежных услуг, зарегистрированным Национальным банком Грузии;

б) коммерческим банком или микрофинансовой организацией;

в) лицом, определенным пунктом первым статьи 14 настоящего Закона.

2. Регистрацию и отмену регистрации провайдера платежных услуг осуществляет Национальный банк Грузии в установленном им порядке. Во время регистрации провайдеру платежных услуг предоставляется право на осуществление конкретной платежной услуги/конкретных платежных услуг.

3. Национальный банк Грузии публикует список провайдеров платежных услуг с указанием разрешенной соответствующему провайдеру платежной услуги/платежных услуг. В данном списке отдельно указывается значительный провайдер платежных услуг.

4. Капитал провайдера платежных услуг ни на одном этапе его деятельности не должен быть меньше размера надзорного капитала, определенного и рассчитанного в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

5. Лицо, намеревающееся приобрести значительную долю провайдера платежных услуг, обязано подать в Национальный банк Грузии заявку и предоставить информацию/документацию, определенную правовым актом Национального банка Грузии. Национальный банк Грузии принимает решение в связи с указанным в месячный срок после предоставления информации. Невыдача ответа Национальным банком Грузии в этот срок автоматически означает дачу согласия на заключение соответствующей сделки.

6. Если Национальный банк Грузии сочтет, что для принятия решения по вопросу, предусмотренному пунктом 5 настоящей статьи, предоставленная информация/документация о потенциальном приобретателе является неточной или (и) представлена в неполном объеме, он вправе потребовать предоставления дополнительной информации/документации непосредственно от потенциального приобретателя или (и) провайдера платежных услуг. В таком случае течение срока, предусмотренного пунктом 5 настоящей статьи, приостанавливается до предоставления дополнительной информации/документации.

7. Национальный банк Грузии правомочен правовым актом определить порядок уведомления Национального банка Грузии потенциальным приобретателем в связи с приобретением им значительной доли провайдера платежных услуг, а также вопросы, связанные с приобретением значительной доли, несмотря на непредоставление информации/документации и получение обоснованного отказа от Национального банка Грузии.

Статья 16. Получение и опубликование информации (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке требовать и получать от провайдера платежных услуг финансовую, статистическую и любую другую информацию в пределах своей компетенции.

2. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке определять информацию, подлежащую опубликованию провайдером платежных услуг, которая связана с платежными счетами или (и) платежными услугами. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

21. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке определять информацию, подлежащую предоставлению провайдером платежных услуг Национальному банку Грузии, в том числе, информацию об установленных провайдером платежных услуг комиссионных, связанных с платежными счетами и платежными услугами, а также об обменных курсах. Национальный банк Грузии в целях обеспечения прозрачности комиссионных и доступности их сопоставления друг с другом вправе публиковать данную информацию с указанием наименования провайдера. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Для целей законодательства Грузии о пресечении отмывания денег и финансирования терроризма провайдер платежных услуг представляет Национальному банку Грузии также соответствующую отчетность. Форма, качественные характеристики и сроки представления отчетности определяются правовым актом Национального банка Грузии. (30.10.2019 N5236)

Статья 17. Значительный провайдер платежных услуг (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен устанавливать провайдеру платежных услуг дополнительные требования, если размер выпущенных им или (и) связанным с ним лицом электронных денег либо оборот других платежных услуг превысит пределы, установленныеНациональным банком Грузии.

2. Если Национальный банк Грузии признает провайдера платежных услуг значительным для сохранения доверия общества, стабильности платежной системы, финансовой системы или (и) с учетом социального и общественного значения провайдера платежных услуг, Национальный банк Грузии правомочен индивидуальным административно-правовым актом распространить на него требования, установленные пунктом первым настоящей статьи, независимо от того, что объем выпущенных этим провайдером или (и) связанным с ним лицом электронных денег либо оборот других платежных услуг не превышает пределов, установленных тем же пунктом. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Провайдер платежных услуг, предусмотренный пунктами первым и 2 настоящей статьи (далее – значительный провайдер платежных услуг), обязан на всех этапах осуществления деятельности соблюдать установленный и рассчитанный в порядке, установленном Национальным банком Грузии, минимальный размер надзорного капитала по его видам, в том числе, начальному и текущему капиталу. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

4. Национальный банк Грузии правомочен для целей пункта первого настоящей статьи определить условия, когда лицо может быть признано лицом, связанным с провайдером платежных услуг.

5. Требования, установленные Национальным банком Грузии в отношении значительного провайдера платежных услуг, остаются в силе, независимо от того, что размер электронных денег, числящихся на выданных инструментах электронных денег, либо оборот других платежных услуг более не превышает пределов, установленных Национальным банком Грузии в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, за исключением случаев, определенных пунктом 6 этой же статьи.

6. Национальный банк Грузии правомочен индивидуальным административно-правовым актом освободить провайдера платежных услуг от соблюдения требований, установленных в отношении значительного провайдера платежных услуг, если:

а) размер электронных денег, числящихся на выданных инструментах электронных денег,либо оборот других платежных услуг в течение 3 месяцев подряд более не превышает пределов, установленных Национальным банком Грузиив соответствии с пунктом первым настоящей статьи;

б) дополнительные требования к нему установлены на основании пункта 2 настоящей статьи.

7. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке требовать и получать от значительного провайдера платежных услуг финансовую, в том числе – аудитированную, статистическую и любую другую информацию в пределах своей компетенции.

8. Значительный провайдер платежных услуг обязан вести бухгалтерский учет и составлять финансовую отчетность согласно Международным стандартам финансовой отчетности (IFRS), утвержденным Советом по международным стандартам бухгалтерского учета. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

9. Национальный банк Грузии правомочен помимо обязательств значительного провайдера платежных услуг, определенных законодательством Грузии, дополнительно возложить на него обязательство по аудиту финансовой отчетности, а также определить порядок исполнения этого обязательства. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

Статья 18. Денежные средства пользователя (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен в установленном им порядке определить требования к провайдеру в отношении средств (денежные средства пользователя), полученных от пользователя вместо электронных денег или для осуществления других платежных услуг.

2. Денежные средства потребителя, находящиеся у провайдера платежных услуг, должны размещаться отдельно от собственных средств провайдера платежных услуг, на счету или счетах номинального владельца. Не допускается применение в отношении денежных средств потребителя мер обеспечения обязательства провайдера платежных услуг. (23.12.2017 N1897)

3. Национальный банк Грузии правомочен требовать от отдельных значительных провайдеров платежных услуг представления гарантии или (и) страхового полиса с целью обеспечения денежных средств пользователя.

4. Национальный банк Грузии правомочен требовать изменения или дополнения условий гарантии или (и) страхового полиса, представленных в соответствии с пунктом 3 настоящей статьи, или (и) гарантора/страхователя.

5. Провайдер не вправе использовать для обеспечения своего обязательства денежные средства пользователя.

6. Денежные средства пользователя, полученные провайдером платежных услуг, не являются депозитом.

7. Провайдер платежных услуг обязан по требованию пользователя обменять ему электронные деньги на денежные средства.

8. Не допускается начисление провайдером электронных денег процентов на денежные средства, полученные для осуществления услуг, в пользу пользователя электронных денег.

9. Не допускается использование провайдером платежных услуг денежных средств пользователя для выплаты кредита/овердрафта.

10. Электронные деньги – это обязательство провайдера электронных денег в отношении пользователя.

11. Юридические лица, а также зарегистрированные в соответствии с законодательством Грузии индивидуальные предприниматели и другие организационные образования, не имеющие статуса юридического лица, могут участвовать в схеме электронных денег как получатели суммы платежной операции и не могут действовать как плательщики, кроме случая возврата плательщику суммы осуществленной операции или случая, предусмотренного пунктом 111 настоящей статьи. Провайдер электронных денег обязан не позднее 15 банковских дней после получения этими лицами электронных денег обеспечить перечисление денежных средств, эквивалентных размеру указанных электронных денег, на банковские счета этих лиц, кроме случая, предусмотренного пунктом 111 настоящей статьи. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

111. В случае вовлечения провайдером платежных услуг юридических лиц, а также зарегистрированных в соответствии с законодательством Грузии индивидуальных предпринимателей и других организационных образований, не имеющих статуса юридического лица, в схему электронных денег как плательщиков, провайдер платежных услуг обязан обеспечить выполнение обязательств, предусмотренных законодательством Грузии, в том числе, обязательства, предусмотренного статьей 71 Налогового кодекса Грузии. Провайдер платежных услуг обязан известить Национальный банк Грузии об исполнении указанных обязательств в срок, составляющий 2 рабочих дня. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

112. Список провайдеров платежных услуг, предусмотренных пунктом 111 настоящей статьи, публикуется на официальной веб-странице Национального банка Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

12. В Грузии допускается обслуживание денежными переводами только физических лиц. Зарегистрированным в Грузии юридическим лицам как пользователям запрещается получать или (и) отправлять денежные переводы.

 

Глава V.

 Права и обязанности, связанные  с платежными услугами

Статья 19. Защита платежных услуг

1. Требования настоящей главы должны выполняться с соблюдением положений статей 8 и 9 настоящего Закона.

2. Действие настоящей главы распространяется на платежные операции, осуществляемые в лари и иностранной валюте. Если в осуществлении платежной операции (кроме платежных операций, осуществляемых по налоговой схеме, действующей в пределах единой зоны платежей в евро (SEPA)) участвует иностранная платежная система или система обмена уведомлениями, на провайдера платежных услуг, действующего в Грузии, не распространяются требования подпункта «а» пункта 2 статьи 26, статьи 27 и пункта 3 статьи 28 настоящего Закона. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Провайдер платежных услуг или (и) потребитель не привлекаются к ответственности за неисполнение требований, определенных статьями 222, 223, 24–26 и 28–34 настоящего Закона, ввиду чрезвычайного положения, военного положения или действием другой непреодолимой силы, предусмотренных законодательством Грузии, если эти обстоятельства оказали непосредственное влияние на исполнение провайдером или потребителем обязательств в соответствии с настоящим Законом. Сторона, которая в качестве основания для освобождения от ответственности ссылается на действие непреодолимой силы, обязана доказать факт наличия такого обстоятельства. Сторона обязана доказать непосредственное влияние непреодолимой силы на исполнение им обязательства.

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

4. Провайдер платежных услуг или (и) потребитель не привлекаются к ответственности за неисполнение требований, определенных статьями 222, 223, 24–26 и 28–34 настоящего Закона, в случае ограничения Национальным банком Грузии операций на основании особых обстоятельств или (и) в целях стабильности финансовой системы. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

5. Для целей пункта 3 настоящей статьи под непреодолимой силой подразумеваются обстоятельства, когда она не подлежит контролю стороны и когда предотвращение ее последствий не представлялось возможным, несмотря на разумные попытки и усилия стороны. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

Статья 20. Предоставление потребителю информации или (и) заключение соглашения с ним

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Провайдер платежных услуг обязан в порядке, установленном Национальным банком Грузии, предоставлять потребителю информациюили (и) заключать с ним соглашение, которое включает условия оказания услуг, в том числе, сроки, тарифы оказания услуг, права и обязанности потребителя и провайдера. Провайдер платежных услуг не вправе возложить на потребителя обязанность по уплате комиссионных за предоставление информации, а также за выполнение корректирующей, неавторизованной операции или (и) принятие превентивных мер во избежание неверного выполнения операции, кроме случаев, предусмотренных пунктом 3 статьи 25, пунктом 6 статьи 29 и пунктом 5 статьи 302 настоящего Закона, и случаев, определенных в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

2. Размер комиссионных, установленный на основании пункта 3статьи 25, пункта 6 статьи 29 и пункта 5 статьи 302 настоящего Закона, должен быть предварительно согласован провайдером платежных услуг с потребителем. Размер комиссионных должен быть разумным.

3. Если провайдер платежных услуг плательщика и получателя является провайдером, действующим в Грузии, плательщик обязан уплатить комиссионные, установленные его провайдером платежных услуг, а получатель обязан уплатить комиссионные, установленные его провайдером платежных услуг.

4. Национальный банк Грузии правомочен установить порядок предоставления провайдером платежных услуг потребителю информации обо всех уплаченных им комиссионных.

5. Провайдер платежных услуг и юридическое лицо, пользующееся платежными услугами, которое удовлетворяет критерии, определенные правовым актом Национального банка Грузии, вправе прийти к соглашению на основании договора, согласно которому на отношения между нимиполностью или частично не распространяются запрет, связанный с возложением обязанности по уплате комиссионных в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, а также действие пункта 2 этой же статьи и пункта 3 статьи 22, статей 29, 31 и 311, пунктов 4, 5, 7 и 8 статьи 32, пунктов 6 и 8–11 статьи 33 и статьи 34 настоящего Закона. Провайдер платежных услуг и предусмотренное настоящим пунктом юридическое лицо, пользующееся платежными услугами, также вправе определить договором сроки, отличающиеся от сроков, предусмотренных пунктами первым и 8 статьи 32 настоящего Закона.

Статья 201. Получение платежных инструментов и ко-бейджинг

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Провайдер платежных услуг не вправе устанавливать для получателя ограничение, запрещающее получателю устанавливать применительно к конкретному платежному инструменту комиссионные для плательщика или (и) предлагать ему ценовую скидку/уступку. Установленные комиссионные не должны превышать прямые расходы, возникшие у получателя в результате использования конкретного платежного инструмента. Провайдер получателя обязан обеспечить соблюдение получателем положений, определенных настоящим пунктом. Для поощрения конкуренции и эффективных платежных инструментов Национальный банк Грузии правомочен запретить или ограничить право получателя на требование комиссионных. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 января 2025 года.)

2. Провайдер платежных услуг и получатель не вправе отказываться от принятия платежного инструмента в зависимости от эмитента или (и) потребителя, за исключением случаев, определенных законодательством Грузии или (и) Национальным банком Грузии исходя из специфики платежного инструмента, целей финансовой стабильности или безопасности.

3. Получатель, устанавливающий для плательщика комиссионные на основании пункта первого настоящей статьи, обязан извещать об указанном потребителя в ясной и понятной форме. Получатель должен разместить указанную информацию в торговом объекте/объекте обслуживания на доступном для обозрения месте у входа и у кассы.В случае дистанционных продаж указанная информация должна быть предоставлена на веб-странице получателя или других соответствующих электронных либо мобильных носителях и предоставляться потребителю в разумный срок до заключения сделки между плательщиком и получателем.

4. Провайдер платежных услуг не вправе устанавливать ограничение, запрещающее получателю указывать потребителю на использование желательного для получателя инструмента. Провайдер платежных услуг также не вправе устанавливать ограничение, не позволяющее получателю определить инструмент конкретной платежной схемы как наиболее или наименее приоритетный для себя по сравнению с другими платежными инструментами.

5. Провайдер платежных услуг не вправе устанавливать ограничение, запрещающее получателю предоставлять плательщику информацию о комиссионных, связанных с взаимообменом, и комиссионных, связанных с платежным обслуживанием торгового объекта/объекта обслуживания.

6. Договор, оформленный между провайдером платежных услуг, осуществляющим эквайринг, и получателем, не может предусматривать условие, создающее необъективное, непропорциональное и дискриминационное положение для провайдера платежных услуг отдельного плательщика.

7. Не допускается наличие условий, ограничивающих провайдера платежных услуг в обеспечении ко-бейджинга по платежному инструменту при помощи двух или более платежных брендов, или платежных аппликаций.

8. Провайдер платежных услуг обязан обеспечить, чтобы выпускаемый им платежный инструмент был электронно идентифицируемым и визуально отличимым так, чтобы плательщик и получатель могли однозначно различать бренд и категорию платежного инструмента, выбранного плательщиком.

9. Потребитель вправе требовать от провайдера платежных услуг наличия двух или более различных платежных брендов по одному карточному инструменту, если у провайдера указанных платежных услуг есть подобная услуга. Провайдер платежных услуг обязан в течение разумного срока до оформления договора предоставить потребителю ясную и объективную информацию обо всех доступных ему платежных брендах и их характеристиках, в том числе, об их функционировании, безопасности и расходах потребителя.

10. Провайдер платежных услуг не обязан предоставлять информацию об операциях, осуществляемых платежным инструментом, обеспеченным ко-бейджингом, или уплачивать комиссионные по осуществленным операциям той платежной схеме, бренд которой не использовался при выполнении операции.

11. Исходя из наличия двух или более платежных брендов или платежных аппликаций по одному платежному инструменту, любой принцип переадресации провайдером платежных услуг платежной операции в специфический канал или (и) процесс либо эквивалентная мера, а также другие технические и касающиеся безопасности стандарты и требования должны быть недискриминационными и использоваться в недискриминационной форме.

12. При использовании платежного инструмента, обеспеченного ко-бейджингом, провайдеры платежных услуг, а также любые стороны, участвующие в исполнении платежной операции, не вправе использовать на платежных инструментах или устройствах торговых объектов/объектов обслуживания автоматические механизмы, программное обеспечение или устройства, ограничивающие плательщика или получателя в выборе платежного бренда или аппликации.

13. Получатели правомочны иметь в устройствах, установленных в торговых объектах/объектах обслуживания, автоматические механизмы, обеспечивающие возможность приоритетного выбора конкретного платежного бренда или платежной аппликации.В указанном случае плательщик не должен ограничиваться в праве отказаться от приоритета, автоматически избранного получателем, в пользу других платежных инструментов, также получаемых получателем для осуществления платежей.

14. Не допускается оформление любой стороной, участвующей в платежной схеме, а также в платежной операции, в том числе стороной, обеспечивающий технические услуги, с провайдерами платежных услуг договоров, препятствующих исполнению положений, определенных настоящей статьей.

Статья 202. Доступ к счету, открытому зарегистрированным провайдером платежных услуг в коммерческом банке

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Зарегистрированный Национальным банком Грузии провайдер платежных услуг вправе открыть в коммерческом банке платежный счет и иметь доступ к услугам с указанного платежного счета на объективном, недискриминационном и пропорциональном основании. Доступ должен обеспечивать возможность беспрепятственного и эффективного осуществления платежных услуг провайдером платежных услуг.

2. В случае отказа в доступе, определенном пунктом первым настоящей статьи, коммерческий банк обязан в течение не более 7 календарных дней со дня отказа предоставить Национальному банку Грузии информацию об указанном и аргументированное обоснование.

Статья 21. Платежный инструмент малого объема

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Национальный банк Грузии правомочен определить в установленном им порядке характеристики платежного инструмента малого объема.

2. При наличии соответствующего соглашения между потребителем и провайдером на платежный инструмент малого объема не распространяются:

а) требование пункта первого статьи 25 настоящего Закона, если отклонение платежной операции вызвано характеристиками самого инструмента;

б) сроки выполнения платежного поручения, определенные статьей 26 настоящего Закона;

в) определенное статьей 29 настоящего Закона право на отзыв платежного поручения после передачи платежного поручения или (и) после дачи получателю согласия на выполнение платежной операции;

г) требования подпункта «в» пункта первого, подпунктов «г» и «е» пункта 2 статьи 30, пунктов 10 и 11 статьи 33 настоящего Закона, если указанный инструмент не имеет возможности ограничивать или (и) блокировать операции;

д) требования пунктов 4, 5 и 7 статьи 32 и пунктов 8, 10 и 11 статьи 33 настоящего Закона, если указанный инструмент может использоваться анонимно или, исходя из особенностей инструмента, провайдер не может утверждать, что платежная операция является авторизованной.

Статья 22. Авторизация платежной операции

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Платежная операция считается авторизованной только при наличии согласия плательщика на осуществление операции, если законодательством Грузии не предусмотрено иное. Плательщик может осуществлять авторизацию платежной операции до или после выполнения платежной операции при наличии соглашения об указанном между плательщиком и провайдером платежных услуг.

2. Согласие на осуществление платежной операции или серии платежных операций дается в форме, согласованной между плательщиком и провайдером платежных услуг. Согласие на осуществление платежной операции может выдаваться посредством получателя или провайдера услуг инициирования платежа. В случае отсутствия согласия платежная операция признается неавторизованной.

3. Плательщик может отозвать свое согласие на осуществление платежной операции в любое время, но не позднее момента, предусмотренного статьей 29 настоящего Закона. Плательщик также может отозвать согласие на осуществление серии платежных операций. Любые платежные операции, осуществленные после отзыва согласия, признаются неавторизованными.

4. Процедура дачи согласия должна быть согласована между плательщиком и соответствующим провайдером/провайдерами платежных услуг.

Статья 221. Сильная аутентификация потребителя

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Провайдер платежных услуг обязан обеспечить сильную аутентификацию потребителя в случаях, когда его потребитель – плательщик осуществляет:

а) доступ к своему платежному счету дистанционно в онлайн-режиме;

б) инициирование электронной платежной операции;

в) при помощи дистанционного канала любые действия, содержащие риск мошенничества или (и) иного незаконного деяния.

2. При инициировании электронной платежной операции, определенной подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, провайдер платежных услуг обязан осуществлять сильную аутентификацию потребителя с подключением элементов, динамически связывающих дистанционную электронную платежную операцию с конкретной суммой операции и конкретным получателем.

3. Для целей пункта первого настоящей статьи провайдером платежных услуг должны быть разработаны и внедрены соответствующие меры безопасности для соблюдения конфиденциальности и целостности персонифицированных характеристик безопасности потребителя.

4. Пункты 2 и 3 настоящей статьи распространяются также на платежную операцию, инициированную при помощи провайдера услуг инициирования платежа.Пункты первый и 3 этой же статьи распространяются также на истребование информации посредством провайдера доступа к информации о счете.

5. Интерфейс, внедренный провайдером платежных услуг, обслуживающим счет:

а) должен предоставлять провайдеру доступа к информации о счете возможность основываться на всех процедурах аутентификации, которые провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, осуществляет в отношении потребителя в соответствии с пунктами первым и 3 настоящей статьи;

б) должен предоставлять провайдеру услуг инициирования платежа возможность основываться на всех процедурах аутентификации, которые провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, осуществляет в отношении потребителя в соответствии с пунктами первым–3 настоящей статьи.

6. Национальный банк Грузии правовыми актами устанавливает:

а) требования к осуществлению сильной аутентификации потребителя в соответствии с пунктами первым и 2 настоящей статьи;

б) исключения из требований пунктов первого–3 настоящей статьи;

в) требования, которым должны удовлетворять предусмотренные пунктом 3 настоящей статьи меры безопасности провайдера платежных услуг, чтобы соблюдались конфиденциальность и целостность персонифицированных характеристик безопасности потребителя;

г) требования к единым и безопасным открытым стандартам коммуникации между обслуживающим счет провайдером платежных услуг, провайдером услуг инициирования платежа, провайдером доступа к информации о счете, плательщиком, получателем и другими провайдерами платежных услуг в целях идентификации, аутентификации, извещения и передачи информации, а также имплементации мер безопасности.

Статья 222. Доступ к платежному счету в рамках услуги инициирования платежа

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Плательщик вправе получать от провайдера услуг инициирования платежа услугу инициирования платежа, если к платежному счету указанного плательщика имеется доступ в онлайн-режиме. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1января 2023 года.)

2. Если плательщиком в соответствии со статьей 22 настоящего Закона дано однозначное согласие на осуществление платежной операции, для обеспечения получения плательщиком услуги инициирования платежа провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан выполнить положения пункта 4 настоящей статьи.

3. При оказании услуги инициирования платежа:

а) провайдер услуги инициирования платежа не вправе в любое время располагать суммой потребителя, связанной с оказанием услуги инициирования платежа;

б) провайдер услуги инициирования платежа обязан обеспечить, чтобы персонифицированные характеристики безопасности потребителя не были доступны для любых других лиц, за исключением собственно потребителя и лица, выпускающего указанные характеристики. Провайдер услуги инициирования платежа обязан также обеспечить передачу персонифицированных характеристик безопасности потребителя при помощи безопасных и эффективных каналов;

в) провайдер услуги инициирования платежа обязан обеспечить предоставление только получателю на основании однозначного согласия потребителя любой другой полученной информации, за исключением информации о потребителе, предусмотренной подпунктом «б» настоящего пункта;

г) провайдер услуги инициирования платежа обязан каждый раз при инициировании платежа идентифицироваться у провайдера платежных услуг, обслуживающего счет плательщика, а также осуществлять безопасную коммуникацию с провайдером платежных услуг, обслуживающим счет, плательщиком и получателем в порядке, установленном подпунктом «г» пункта 6 статьи 221 настоящего Закона;

д) провайдер услуги инициирования платежа не вправе хранить сенситивные платежные данные потребителя;

е) провайдер услуги инициирования платежа не вправе требовать от потребителя дополнительные данные, за исключением данных, необходимых для осуществления услуги инициирования платежа;

ж) провайдер услуги инициирования платежа вправе использовать, иметь доступ к любым данным или хранить любые данные только с целью исполнения однозначно требуемой плательщиком услуги инициирования платежа;

з) провайдер услуги инициирования платежа не вправе менять размер суммы операции, получателя или другие данные.

4. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан:

а) осуществить безопасную коммуникацию с провайдером услуги инициирования платежа в порядке, установленном подпунктом «г» пункта 6 статьи 221 настоящего Закона;

б) по получении платежного поручения от провайдера услуги инициирования платежа незамедлительно обеспечить его доступ или предоставить ему всю имеющуюся у него в доступе информацию, связанную с инициированием платежной операции, а также выполнением платежной операции;

в) не допускать дискриминационный подход в отношении платежного поручения, полученного посредством провайдера услуги инициирования платежа, и платежного поручения, полученного им непосредственно от плательщика, в том числе, с точки зрения времени исполнения платежного поручения, приоритетности или комиссионных, за исключением случаев наличия объективных обстоятельств.

5. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан предоставить провайдеру услуги инициирования платежа возможность предоставления потребителю услуги инициирования платежа, независимо от наличия установленных с этой целью договорных отношений между провайдером услуги инициирования платежа и провайдером платежных услуг, обслуживающим счет, или их содержания. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1января 2023 года.)

Статья 223. Доступ к информации о платежном счете в рамках услуги доступа к информации о счете

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Потребитель вправе получать от провайдера доступа к информации о счете услугу доступа к информации о счете, если к платежному счету указанного плательщика имеется доступ в онлайн-режиме. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1января 2023 года.)

2. При оказании услуги доступа к информации о счете:

а) провайдер доступа к информации о счете обязан предоставлять потребителю услугу только при наличии его однозначного согласия;

б) провайдер доступа к информации о счете обязан обеспечить, чтобы персонифицированные характеристики безопасности потребителя не были доступны для любых других лиц, за исключением самого потребителя и лица, выпускающего указанные характеристики. Провайдер доступа к информации о счете обязан также обеспечить передачу персонифицированных характеристик безопасности потребителя при помощи безопасных и эффективных каналов;

в) провайдер доступа к информации о счете обязан при каждой сессии коммуникации идентифицироваться у обслуживающего счет потребителя провайдера платежных услуг/провайдеров, а также осуществлять безопасную коммуникацию с обслуживающим счет провайдером платежных услуг/провайдерами и потребителем в порядке, установленном подпунктом «г» пункта 6 статьи 221 настоящего Закона;

г) провайдер доступа к информации о счете вправе иметь доступ только к определенным потребителем платежным счетам и информации об операциях, связанных с указанными счетами;

д) провайдер доступа к информации о счете не вправе требовать сенситивные платежные данные, связанные с платежным счетом;

е) провайдер доступа к информации о счете вправе использовать, иметь доступ к любым данным или хранить любые данные только с целью выполнения однозначно требуемой потребителем услуги доступа к информации о счете.Провайдер доступа к информации о счете обязан обрабатывать персональные данные в соответствии с законодательством Грузии.

3. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, применительно к платежным счетам обязан:

а) осуществлять безопасную коммуникацию с провайдером доступа к информации о счете в порядке, установленном подпунктом «г» пункта 6 статьи 221 настоящего Закона;

б) не допускать дискриминационного подхода по отношению к требованиям, полученным посредством провайдера доступа к информации о счете, за исключением случая наличия объективных обстоятельств.

4. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан предоставить провайдеру доступа к информации о счете возможность предоставления потребителю услуги доступа к информации о счете, независимо от наличия установленных с этой целью договорных отношений между провайдером доступа к информации о счете и провайдером платежных услуг, обслуживающим счет, и их содержания. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1января 2023 года.)

Статья 23. Платежное поручение

1. Платежное поручение, данное потребителем провайдеру платежных услуг, должно соответствовать стандартам, установленным правилами провайдера, и содержать реквизиты, обеспечивающие выполнение платежного поручения провайдером, и иную информацию, установленную законодательством Грузии.

2. Форму и структуру платежного поручения определяет провайдер.

3. Провайдер ответствен за информацию, добавленную им с целью обеспечения соответствия платежного поручения требованиям платежной системы и законодательства Грузии.

4. Пользователь ответствен за правильность и полноту реквизитов, предоставляемых им провайдеру по платежному поручению.

5. Платежное поручение может быть выдано как в письменной форме, так и с использованием электронных, информационно-телекоммуникационных или иных технологических средств. Национальный банк Грузии правомочен определить порядок дачи (инициирования) платежного поручения, отличающийся от установленного настоящей статьей. (10.03.2017 N446)

Статья 24. Получение платежного поручения

(заглавие.1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Временем получения платежного поручения считается момент, когда провайдер платежных услуг плательщика получает платежное поручение, независимо от того, инициировано ли оно плательщиком либо получателем. Если платежное поручение получено провайдером плательщика в нерабочий для него день, оно считается полученным на следующий рабочий день. Провайдер платежных услуг плательщика правомочен устанавливать определенное время ближе к концу рабочего дня, полученное после которого платежное поручение будет считаться полученным в следующий рабочий день. Не допускается дебетирование счета плательщика до получения платежного поручения. Дебетирование счета плательщика должно осуществляться на дату выполнения платежного поручения. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

2. Если соглашение между потребителем и провайдером платежных услуг предусматривает выполнение платежного поручения в определенный день (дни) или в конце определенного периода (периодов) или в день размещения плательщиком суммы у провайдера платежных услуг, моментом получения поручения для целей статьи 26 настоящего Закона считается указанный согласованный день. Если согласованный день является нерабочим днем для провайдера указанного потребителя, днем получения платежного поручения считается рабочий день, следующий за согласованным днем. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Провайдер плательщика обязан в день получения платежного поручения в форме, согласованной между сторонами, и случаях, предусмотренных законодательством Грузии, уведомить плательщика о получении платежного поручения либо иным образом довести эту информацию до его сведения.

4. Если платежное поручение в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи должно быть выполнено в согласованный день, провайдер плательщика правомочен получить платежное поручение в любое время до наступления этой даты, несмотря на отсутствие денежных средств на счету плательщика, если заключенныммежду плательщиком и его провайдером соглашением или (и) правилами провайдера не предусмотрено иное.

Статья 25. Отклонение платежного поручения

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Если провайдер платежных услуг отказывается от выполнения платежного поручения или инициирования платежной операции, он обязан известить потребителя об этом. За исключением случая, определенного законодательством Грузии, провайдер платежных услуг обязан указать причину отказа и предоставить или иным образом обеспечить доступ к процедуре устранения фактических пробелов, обусловивших отказ, если предоставление такой информации представляется возможным.

2. Провайдер платежных услуг обязан предоставить потребителю информацию, предусмотренную пунктом первым настоящей статьи, в согласованной с ним форме или иным образом обеспечить ему доступ к указанной информации в возможно кратчайший срок, но не позднее срока выполнения платежного поручения.

3. Рамочный договор может предусматривать условие, согласно которому провайдер платежных услуг правомочен устанавливать комиссионные в разумном объеме только в случае, когда отказ объективно обоснован и обусловлен причиной, исходящей от потребителя.

4. Если соблюдены требования, установленные рамочным договором между плательщиком и его провайдером, провайдер платежных услуг, обслуживающий счет плательщика, не вправе отказаться от выполнения авторизованного платежного поручения, независимо от того, было ли оно инициировано плательщиком (в том числе, посредством провайдера услуги инициирования платежа) или получателем или при его помощи, за исключением случаев, предусмотренных законодательством Грузии.

5. Если к согласованному дню у плательщика нет суммы, достаточной для осуществления платежной операции, провайдер плательщика вправе отказаться от выполнения платежного поручения, если соглашением между плательщиком и его провайдером не предусмотрено иное. В случае отказа провайдера платежных услуг от выполнения платежного поручения по указанному основанию не действует право на установление комиссионных, предусмотренное пунктом 3 настоящей статьи.

6. Отклоненное платежное поручение не считается полученным для целей статей 26 и 31 настоящего Закона.

Статья 26. Сроки выполнения платежного поручения

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Если плательщик и получатель являются потребителями одного и того же провайдера, провайдер должен обеспечить отражение суммы, указанной в платежном поручении, на счете получателя или (и) иным образом обеспечить его доступ к указанной сумме в день получения платежного поручения, если правовым актом Национального банка Грузии не предусмотрено иное.

2. Если у плательщика и получателя разные провайдеры платежных услуг:

а) провайдер платежных услуг плательщика должен обеспечить зачисление суммы, указанной в платежном поручении, на счет провайдера получателя не позднее банковского дня, следующего за днем получения платежного поручения, если правовым актом Национального банка Грузии не предусмотрено иное;

б) провайдер получателя обязан в день зачисления суммы на его счет, а если день зачисления суммы для провайдера является нерабочим днем, – не позднее следующего рабочего дня отразить зачисленную сумму на счете получателя или иным образом обеспечить ему доступ к указанной сумме. Если провайдером платежных услуг плательщика не является лицо, предусмотренное подпунктами «а» и «б» пункта первого статьи 15 настоящего Закона, правовым актом Национального банка Грузии могут определяться требования, отличающиеся от требований настоящего подпункта.

3. Дата прибыли с суммы платежной операции в отношении платежного счета плательщика не должна опережать дату, когда на указанном счете было осуществлено дебетирование суммы платежной операции.

4. Если провайдеру получателя не удается на основании полученной информации установить получателя, провайдер получателя должен обеспечить возврат суммы в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

5. Провайдер получателя обязан передать платежное поручение, инициированное получателем или при его помощи, провайдеру платежных услуг плательщика в срок, согласованный для осуществления расчетов между провайдером получателя и получателем, а в случае прямого дебета – в согласованный день.

6. Провайдер платежных услуг обязан обеспечить доступ получателя к сумме с соблюдением срока, предусмотренного пунктами первым и 2 настоящей статьи и в том случае, когда у получателя нет платежного счета у указанного провайдера платежных услуг.

7. При внесении потребителем на платежный счет наличной суммы в валюте указанного счета или ее обмене на электронные деньги провайдер обязан осуществить незамедлительное кредитование указанной суммы по ее получении и обеспечить доступ к ней владельца счета или потребителя электронных денег. Провайдер платежных услуг обязан при внесении на счет юридического лица инкассированных наличных денег обеспечить его доступ к сумме не позднее рабочего дня, следующего за днем ее получения.

8. Плательщик вправе для подтверждения исполнения платежного поручения дополнительно требовать от своего провайдера заверенный документ. Документ с целью подтверждения исполнения платежного поручения выдается в порядке, установленном Национальным банком Грузии, в материальной или электронной форме. Он, помимо информации, указанной плательщиком в платежном поручении, должен содержать информацию, определенную в этом же порядке.

9. Подтверждение на основании реквизитов платежной операции учета/наличия платежной операции в платежной системе, реквизитов, назначения и даты операции, а также зачисления на счет провайдера получателя может осуществляться перед любым упономоченным лицом в письменной или электронной форме, электронным документом, полученным из системы.

Статья 27. Выполнение платежа

1. Платеж считается выполненным с момента зачисления денежных средств на счет получателя, кроме случая, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи.

2. Получатель вправе до зачисления денежных средств на его счет определить время или обстоятельство, когда признает платеж выполненным.

Статья 28. Размеры перечисленных и зачисленных сумм

1. Провайдер платежных услуг плательщика, а также любой посредник этого провайдера, участвующий в выполнении платежного поручения, обязаны перечислить полную сумму, указанную в платежном поручении.

2. Провайдер, являющийся посредником провайдера платежных услуг получателя, обязан перечислить полную сумму, указанную в платежном поручении, а провайдер платежных услуг получателя обязан отразить ее на счете получателя или иным образом обеспечить его доступ к сумме в размере суммы, зачисленной на счет провайдера получателя, если соглашением между получателем и его провайдером не предусмотрено иное. Если соглашением между получателем и его провайдером предусмотрено право на удержание комиссионных, провайдер получателя обязан в форме, согласованной с получателем предоставить ему информацию о размере суммы, зачисленной на счет провайдера получателя, и удержанных комиссионных. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

3. Если с перечисленной суммы были удержаны комиссионные, за исключением комиссионных, определенных пунктом 2 настоящей статьи, провайдер плательщика обязан обеспечить, чтобы получатель или провайдер получателя получили полную сумму, указанную в платежном поручении, инициированном плательщиком. Если же платежное поручение инициировано получателем или при его помощи, провайдер получателя обязан обеспечить, чтобы получатель получил полную сумму, указанную в платежном поручении.

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

4. Частичное выполнение платежного поручения не допускается, если иное не предусмотрено порядком, установленным Национальным банком Грузии. (10.03.2017 N446)

Статья 29. Недопустимость отзыва платежного поручения

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Потребитель не вправе истребовать платежное поручение, если оно получено провайдером платежных услуг плательщика, за исключением случаев, определенных настоящей статьей.

2. Если платежное поручение инициировано провайдером услуг инициирования платежа или получателем либо при его помощи, за исключением прямого дебета, плательщик не вправе истребовать его, если он давал согласие провайдеру услуг инициирования платежа на инициирование платежной операции или получателю – на выполнение поручения.

3. В случае прямого дебета плательщик вправе отозвать платежное поручение не позднее, чем до конца рабочего дня, предшествующего согласованному дню проведения дебетовой операции. Неиспользование указанного права не лишает плательщика права на требование возмещения суммы платежной операции.

4. В случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 24 настоящего Закона, потребитель вправе отзывать платежное поручение не позднее рабочего дня, предшествующего согласованному дню.

5. При наличии соответствующего соглашения между потребителем и соответствующим провайдером/провайдерами платежных услуг платежное поручение может быть отозвано по истечении срока, определенного пунктами первым–4 настоящей статьи в соответствии с положениями статей 8 и 9 настоящего Закона. При наличии указанного соглашения для отзыва плательщиком платежного поручения в случаях, предусмотренных пунктами 2 и 3 настоящей статьи, необходимо наличие соответствующего соглашения с получателем.

6. Если услуга оказана в пределах рамочного договора, рамочный договор может содержать условие, касающееся комиссионных за отзыв платежного поручения.

Статья 30. Обязательства, связанные с платежным инструментом и средствами аутентификации

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Потребитель платежного инструмента обязан:

а) использовать платежный инструмент в соответствии с условиями, установленными для выпуска и использования указанного платежного инструмента;

б) с получением платежного инструмента разумными действиями обеспечить безопасное хранение персонифицированных характеристик безопасности указанного инструмента;

в) в случае обнаружения факта утери, кражи, незаконного присвоения или неправомочного использования платежного инструмента уведомить об указанном без неоправданной задержки с момента обнаружения указанного факта своего провайдера платежных услуг или лицо, определенное этим провайдером.

2. Провайдер платежных услуг, выпускающий платежный инструмент, обязан:

а) принимать все возможные меры безопасности для обеспечения сохранности платежного инструмента и предупреждения его неправомерного использования;

б) не обеспечивать доступ к персонифицированным характеристикам безопасности платежного инструмента для других лиц, за исключением потребителя указанного инструмента. Указанное не освобождает потребителя от исполнения обязательств, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи;

в) ясно ознакомить потребителя с требованиями к безопасности платежного инструмента;

г) внедрить соответствующие средства для обеспечения получения в любое время сообщения потребителя, определенного подпунктом «в» пункта первого настоящей статьи, а также требования о разблокировании платежного инструмента в соответствии с пунктом 4 статьи 301 настоящего Закона. В случае исходящего от потребителя требования провайдер обязан предоставить ему подтверждение получения соответствующего сообщения или (и) требования, если со дня его получения прошло не более 18 месяцев;

д) по принятии сообщения потребителя, определенного подпунктом «в» пункта первого настоящей статьи, незамедлительно обеспечить пресечение дальнейшего использования платежного инструмента;

е) в соответствии с подпунктом «в» пункта первого настоящей статьи получить сообщение безвозмездно. Провайдер платежных услуг правомочен требовать возмещения только расходов, прямо связанных с заменой платежного инструмента. Указанное право на возмещение расходов не ограничивается в случае замещения утерянного инструмента;

ж) не направлять потребителю платежный инструмент без его требования, за исключением случаев, когда инструмент, уже переданный указанному потребителю, подлежит замещению;

з) установить условия выпуска и использования платежного инструмента, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, которые должны быть объективными, недискриминационными и пропорциональными.

3. Провайдер платежных услуг обязан принять на себя все риски, связанные как с направлением платежного инструмента, так и персонифицированных характеристик его безопасности.

4. Обязательства потребителя и провайдера, предусмотренные настоящей статьей, распространяются также в отношении персонифицированных характеристик безопасности, используемых для доступа к платежному счету.

Статья 301. Ограничение использования платежного инструмента и доступа к платежному счету

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Если согласие на выполнение платежной операции выдается с использованием платежного инструмента, провайдер платежных услуг на основании соглашения с плательщиком правомочен установить лимиты расходования на операции, осуществляемые указанным инструментом.

2. Провайдер платежных услуг вправе на основании соглашения, предусмотренного рамочным договором, заблокировать платежный инструмент по объективно аргументированным основаниям, связанным с безопасностью этого же инструмента, при наличии подозрения, касающегося мошеннического или (и) неправомочного использования платежного инструмента, а также в случае значительного повышения риска неисполнения плательщиком платежного обязательства в случае платежного инструмента, имеющего кредитный лимит.

3. В случае блокирования платежного инструмента в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи, провайдер платежных услуг обязан в согласованной форме сообщить потребителю о блокировании платежного инструмента с указанием соответствующей причины, по возможности до блокирования платежного инструмента, но не позднее чем в момент блокирования, кроме случая, когда предоставление информации об основании блокирования не допускается исходя из объективно обоснованных причин, связанных с безопасностью, а также в случаях, предусмотренных законодательством Грузии.

4. Провайдер платежных услуг после устранения причин блокирования платежного инструмента обязан без неоправданной задержки разблокировать платежный инструмент или заменить его новым платежным инструментом.

5. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, правомочен отказать провайдеру доступа к информации о счете или (и) провайдеру услуги инициирования платежа в доступе к платежному счету по объективным причинам и на основании соответствующих доказательств, которые связаны с осуществленным ими или при их помощи неавторизованным или мошенническим доступом к указанному счету или (и) неавторизованным или мошенническим инициированием платежной операции.

6. В случае, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан в согласованной форме сообщить плательщику об ограничении доступа к платежному счету с указанием соответствующей причины, по возможности до ограничения доступа, но не позднее, чем в момент ограничения доступа, кроме случая, когда предоставление информации об основании ограничения доступа не допускается исходя из объективно обоснованных причин, связанных с безопасностью, а также в случаях, предусмотренных законодательством Грузии.

7. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан допустить для соответствующего провайдера допуска к информации о счете/провайдера услуги инициирования платежа доступ к платежному счету по устранении предусмотренных пунктом 5 настоящей статьи оснований для отказа в доступе.

8. В случае, предусмотренном пунктом 5 настоящей статьи, провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан незамедлительно уведомить Национальный банк Грузии об инциденте, связанном с провайдером доступа к информации о счете и провайдером услуг инициирования платежа. Информация должна содержать детали, касающиеся инцидента, и оснований для осуществления деяния провайдером платежных услуг, обслуживающим счет. Национальный банк Грузии рассматривает инцидент и в случае необходимости принимает соответствующие меры.

Статья 302. Неверный уникальный идентификатор

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Если платежное поручение выполнено по уникальному идентификатору, оно считается правильно выполненным в отношении получателя, который определяется уникальным идентификатором.

2. Если указанный потребителем уникальный идентификатор является неверным, на провайдера платежных услуг не возлагается предусмотренная статьей 31 настоящего Закона ответственность за невыполнение платежной операции или ее неправильное выполнение.

3. В случае, предусмотренном пунктом 2 настоящей статьи, провайдер платежных услуг плательщика обязан принять все возможные меры для возврата суммы платежной операции. Провайдер платежных услуг получателя обязан сотрудничать с провайдером платежных услуг плательщика, в том числе, предоставить ему всю соответствующую информацию, необходимую для возврата суммы.

4. Если возврат суммы, указанной в пункте 3 настоящей статьи, не представляется возможным, провайдер платежных услуг плательщика на основании письменного требования плательщика обязан предоставить ему всю известную ему и связанную с плательщиком соответствующую информацию, которая потребуется плательщику для ведения правового спора с целью возврата денег.

5. Если платежная операция по причине, исходящей от потребителя, была выполнена неправильно, провайдер платежных услуг правомочен установить потребителю комиссионные за возврат суммы, если указанное условие предусмотрено заключенным между ними рамочным договором.

6. Если плательщик вместе с уникальным идентификатором предоставит своему провайдеру платежных услуг также и другую дополнительную информацию, указанный провайдер ответствен за выполнение платежной операции только на основании уникального идентификатора, предоставленного ему плательщиком.

Статья 31. Ответственность за невыполнение, неправильное выполнение или выполнение с опозданием платежного поручения, инициированного плательщиком

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. С соблюдением положений пунктов 3 и 4 статьи 19, пункта 2 статьи 302 и пунктов первого и 3 статьи 32 настоящего Закона провайдер плательщика ответствен перед плательщиком за правильное исполнение платежного поручения, инициированного непосредственно плательщиком, за исключением случая, когда он может представить аргументацию плательщику, а в случае необходимости – провайдеру получателя в доказательство того, что провайдером получателя получена сумма платежной операции в соответствии с подпунктом «а» пункта 2 статьи 26 этого же Закона. Если провайдер плательщика представит обоснования, подтверждающие правильность выполнения им платежного поручения плательщика, провайдер получателя ответствен за правильность осуществления платежной операции в отношении получателя.

2. Если на провайдера платежных услуг плательщика возлагается ответственность согласно пункту первому настоящей статьи, он обязан без неоправданной задержки возместить плательщику сумму невыполненной или неправильно выполненной платежной операции, а при наличии платежного счета провайдер платежных услуг плательщика обязан восстановить дебетированный платежный счет в состоянии, в котором он находился бы, в случае неосуществления неправильно выполненной платежной операции. Дата прибыли с кредитованной суммы должна быть не позднее даты дебетирования суммы.

3. Если на провайдера платежных услуг получателя возлагается ответственность согласно пункту первому настоящей статьи, он обязан без неоправданной задержки предоставить получателю доступ к сумме платежной операции, а при наличии платежного счета кредитовать платежный счет получателя в размере соответствующей суммы. Дата прибыли с кредитованной суммы должна быть не позднее даты, когда операция должна была быть выполнена в случае ее осуществления в соответствии со статьей 26 настоящего Закона.

4. Если платежная операция по причине, исходящей от провайдера платежных услуг плательщика, была выполнена с опозданием, провайдер платежных услуг получателя обязан на основании требования провайдера платежных услуг, плательщика действующего от имени плательщика, обеспечить, чтобы дата прибыли с суммы, зачисленной получателю с опозданием, была не позднее даты, когда операция должна была быть выполнена в случае ее правильного осуществления в соответствии со статьей 26 настоящего Закона.

5. Если платежная операция, инициированная плательщиком, не была выполнена или была выполнена неправильно, провайдер платежных услуг плательщика обязан независимо от того, является ли он ответственным в соответствии с настоящей статьей, принять на основании требования плательщика незамедлительные меры для отслеживания платежной операции и сообщить о результате плательщику. Провайдер платежных услуг обязан осуществлять указанные действия для плательщика безвозмездно, за исключением случая, когда в выполнении платежной операции участвует иностранная платежная система или система обмена уведомлениями и в то же время невыполнение или неправильное выполнение операции было вызвано по причине, исходящей от потребителя. В таком случае назначаются разумные комиссионные.

6. Провайдер платежных услуг обязан возместить своему потребителю расходы, ответственность за которые возлагается на провайдера, а также депозитный процент, возникший в отношении указанного потребителя, неполученный им от своего провайдера платежных услуг непосредственно в результате невыполнения, неправильного выполнения или выполнения с опозданием платежной операции.

7. Провайдер платежных услуг правомочен требовать от своего потребителя информацию, связанную с платежной операцией, предусмотренной настоящей статьей. На основании требования плательщик и получатель обязаны предоставить своему провайдеру/провайдерам указанную информацию.

Статья 311. Ответственность за невыполнение, неправильное выполнение или выполнение с опозданием платежного поручения, инициированного получателем, или при его помощи

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. При соблюдении положений пунктов 3 и 4 статьи 19, пункта 2 статьи 302 и пунктов первого и 3 статьи 32 настоящего Закона, если платежное поручение инициировано получателем или при его помощи, провайдер платежных услуг получателя ответствен перед получателем за передачу провайдеру платежных услуг плательщика платежного поручения получателя в соответствии с пунктом 5 статьи 26 этого же Закона. Если провайдер платежных услуг получателя не правильно передал провайдеру платежных услуг плательщика платежное поручение получателя, он обязан незамедлительно повторно передать соответствующее платежное поручение провайдеру платежных услуг плательщика.

2. В случае передачи платежного поручения с опозданием дата прибыли с суммы, зачисленной получателю с опозданием, не должна быть позднее даты, когда сумма была бы зачислена в случае правильного выполнения операции.

3. Если платежное поручение инициировано получателем или при его помощи с соблюдением положений пунктов 3 и 4 статьи 19, пункта 2 статьи 302 и пунктов первого и 3 статьи 32 настоящего Закона, провайдер платежных услуг получателя ответствен перед получателем за выполнение платежной операции в соответствии со статьей 26 этого же Закона. Если на провайдера платежных услуг получателя была возложена ответственность в соответствии с настоящим пунктом, он обязан кредитовать платежный счет получателя в размере соответствующей суммы и незамедлительно обеспечить доступ к указанной сумме. Дата прибыли с кредитованной суммы должна быть не позднее даты, когда сумма была бы зачислена в случае правильного выполнения операции.

4. В случае невыполнения или неправильного выполнения платежной операции, инициированной получателем или при его помощи, когда на провайдера платежных услуг получателя не возлагается ответственность согласно пунктам первому и 3 настоящей статьи, ответственность перед плательщиком возлагается на провайдера платежных услуг плательщика. В таком случае провайдер платежных услуг плательщика обязан без неоправданной задержки возместить плательщику сумму невыполненной или неправильно выполненной платежной операции. Провайдер должен восстановить дебетированный платежный счет потребителя в состоянии, в котором он находился бы в случае неосуществления неправильно выполненной платежной операции. Дата прибыли с дебетированной суммы должна быть не позднее даты дебетирования суммы.

5. Ответственность, предусмотренная пунктом 4 настоящей статьи, не возлагается на провайдера платежных услуг плательщика в случае обоснования им получения суммы платежной операции провайдером платежных услуг получателя в соответствии с подпунктом «а» пункта 2 статьи 26 настоящего Закона. Дата прибыли с зачисленной суммы должна быть не позднее даты, когда операция должна была быть выполнена в случае ее правильного осуществления.

6. Если платежная операция, инициированная получателем или при его помощи, не была выполнена или была выполнена неправильно, провайдер платежных услуг получателя обязан, независимо от ответственности, предусмотренной пунктами первым–5 настоящей статьи, в случае требования, исходящего от получателя, принять незамедлительные меры для отслеживания платежной операции и сообщить о результате получателю. Провайдер платежных услуг обязан осуществить указанные действия для получателя безвозмездно.

7. Провайдер платежных услуг обязан возместить своему потребителю расход, а также депозитный процент, возникший в отношении указанного потребителя, неполученный им от своего провайдера платежных услуг непосредственно в результате невыполнения, неправильного выполнения или выполнения с опозданием платежной операции.

Статья 312. Ответственность за невыполнение, неправильное выполнение или выполнение с опозданием платежногопоручения при оказании услуги инициирования платежа

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. При соблюдении положений пунктов 3 и 4 статьи 19, пункта 2 статьи 302 и пунктов первого и 3 статьи 32 настоящего Закона, если платежное поручение инициировано плательщиком посредством провайдера инициирования платежных услуг, провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан без неоправданной задержки возместить плательщику сумму невыполненной или неправильно выполненной платежной операции. Провайдер обязан восстановить дебетированный платежный счет потребителя (включая неполученный депозитный процент) в состоянии, в котором он находился бы, в случае неосуществления неправильно выполненной платежной операции.

2. На провайдера инициирования платежа возлагается бремя доказывания того, что платежное поручение было получено провайдером платежных услуг, обслуживающим счет плательщика, в соответствии со статьей 24 настоящего Закона. На него возлагается также бремя доказывания того, что инициированная в сфере его влияния платежная операция была аутентифицирована и правильно записана и что техническая неисправность, связанная с оказываемыми им платежными услугами, или иной дефект не повлияли на невыполнение, неправильное выполнение или выполнение операции с опозданием.

3. Если провайдер услуги инициирования платежа ответствен за невыполнение, неправильное выполнение или выполнение с опозданием платежной операции, он обязан в соответствии с пунктом 2 статьи 333 настоящего Закона незамедлительно возместить провайдеру платежных услуг, обслуживающему счет, на основании исходящего от этого последнего требования сумму, причитающуюся плательщику, а также вред, связанный с возмещением суммы, при наличии такового.

Статья 32. Уведомление о неавторизованной или неправильно осуществленной платежной операции

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Потребитель вправе требовать от провайдера платежных услуг принятия мер по корректировке неавторизованной или неправильно осуществленной операции, если после дебетирования со счета суммы неавторизованной или неправильно осуществленной операции прошло не более 13 месяцев и потребитель без неоправданной задержки уведомил провайдера о такой операции после обнаружения неавторизованной или неправильно осуществленной операции, что влечет право требования плательщика, в том числе, право требования, предусмотренное статьями 31 и 311 настоящего Закона.

2. Если в операции участвовал провайдер услуги инициирования платежа, потребитель вправе потребовать у провайдера платежных услуг, обслуживающего счет, принять меры по корректировке неавторизованной или неправильно осуществленной операции в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, с соблюдением положений статьи 31 и пунктов 4 и 5 статьи 33 настоящего Закона.

3. Право требования потребителя, определенное пунктом первым настоящей статьи, не ограничивается сроком, указанным в этом же пункте, если провайдер платежных услуг не предоставил потребителю информацию о платежной операции, предусмотренную правовым актом Президента Национального банка Грузии, в согласованной форме или (и) не обеспечил доступ к такой информации в согласованной форме.

4. Если потребитель заявит, что платежная операция не авторизована или неправильно осуществлена, на провайдера возлагается бремя доказывания того, что платежная операция была аутентифицирована, а также правильно осуществлена, записана и учтена в счетах, и что техническая неисправность или иные дефекты в услуге провайдера не повлияли на операцию.

5. Если платежная операция инициирована посредством провайдера услуги инициирования платежа, на него возлагается бремя доказывания того, что платежная операция, инициированная в пределах его сферы влияния, была аутентифицирована и правильно записана и техническая неисправность, связанная с его платежной услугой, либо иные дефекты не повлияли на операцию.

6. Если потребитель заявил о неавторизованной или неправильно осуществленной платежной операции после истечения соответствующего срока, установленного пунктом первым настоящей статьи, это не освобождает провайдера от обязательства в пределах своих возможностей оказывать потребителю помощь в возврате неавторизованной или неправильно перечисленной суммы.

7. Если потребитель заявит, что платежная операция является неавторизованной, запись об использовании инструмента и доступе к счету, имеющаяся у провайдера платежных услуг или провайдера услуги инициирования платежа, не во всех случаях может считаться достаточным доказательством того, что платежная операция была авторизована плательщиком или плательщик совершил мошенническое деяние либо нарушил одно или несколько обязательств, определенных статьей 30 настоящего Закона, умышленно или по грубой неосторожности. Провайдер платежных услуг или провайдер услуги инициирования платежа обязан представить доказательства, на основании которых он подтверждает сомнение в том, что со стороны потребителя имели место мошенническое деяние, умысел или грубая неосторожность. Действие настоящего пункта не распространяется на случай, предусмотренный пунктом 8 настоящей статьи.

8. В случае дебетирования со счета суммы неавторизованной трансграничной платежной операции, осуществленной с помощью карточного инструмента, без неоправданной задержки после обнаружения такой операции, но не позднее 75 дней после дебетирования, потребитель платежной услуги уведомляет провайдера о вышеизложенном, действие пункта 7 настоящей статьи не распространяется на указанный случай и провайдер обязан обеспечить возмещение суммы потребителю, если в связи с выполнением неавторизованной операции однозначно выявлено мошенничество со стороны третьего лица или (и) случай, о котором сообщил потребитель, по содержанию или (и) обстоятельствам похож на случай/случаи, рассмотренные провайдером в течение последних 180 дней, в рамках которого/которых потребителям была возмещена сумма неавторизованной операции. Для целей настоящего пункта к трансграничной платежной операции, выполненной с использованием карточного инструмента, относится такая операция, которая была осуществлена ​​с использованием карточного инструмента, выпущенного в Грузии, и провайдер (эквайрер) получателя является иностранным провайдером платежных услуг. Обязательство провайдера платежных услуг, предусмотренное настоящим пунктом, не действует, если потребитель платежных услуг обратился к провайдеру через 75 дней после дебетирования со счета суммы неавторизованной трансграничной платежной операции, осуществленной с использованием карточного инструмента.

9. Предусмотренные договором между провайдером платежных услуг и потребителем платежных услуг условия/положения, связанные с использованием платежного инструмента или (и) доступом к счету, увеличивающие бремя доказывания потребителя или (и) уменьшающие бремя доказывания провайдера платежных услуг, а также косвенно повлекшие за собой такой результат, недействительны. Также в определенных случаях, в том числе, если платежный инструмент физически не участвует в платежной операции или (и) доступе к счету, запись об использовании платежного инструмента и доступе к счету не может считаться достаточным доказательством.

Статья 33. Обязанности потребителя и провайдера в связи с неавторизованной платежной операцией

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. При соблюдении положений пунктов первого–3 статьи 32 настоящего Закона провайдер платежных услуг обязан возместить плательщику сумму неавторизованной платежной операции в соответствии с настоящей статьей незамедлительно, но не позднее конца рабочего дня, следующего за днем, когда провайдеру стало известно о вышеуказанном либо им было получено уведомление. При наличии платежного счета провайдер платежных услуг плательщика обязан восстановить дебетированный платежный счет в том состоянии, в котором он находился бы, если бы неавторизованная операция не была выполнена.

2. Дата депозитной прибыли с суммы, кредитованной на платежном счете, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, должна быть не позднее даты дебетирования счета.

3. На провайдера не возлагается предусмотренная пунктом первым настоящей статьи обязанность по возмещению ущерба плательщику, если у него имеется обоснованное сомнение в том, что потребитель совершил мошенническое деяние или нарушил одно или несколько обязательств, определенных статьей 30 настоящего Закона, умышленно или по грубой неосторожности.

4. Если платежная операция инициирована посредством провайдера услуги инициирования платежа, провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан незамедлительно возместить плательщику сумму неавторизованной платежной операции, но не позднее конца рабочего дня, следующего за днем, когда провайдеру, обслуживающему счет, стало известно о вышеуказанном или им было получено уведомление. Провайдер платежных услуг, обслуживающий счет, обязан восстановить дебетированный платежный счет в том состоянии, в котором он находился бы, если бы неавторизованная операция не была выполнена, кроме случаев, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи.

5. Если провайдер услуги инициирования платежа несет ответственность за неавторизованную платежную операцию, он обязан незамедлительно возместить провайдеру платежных услуг, обслуживающему счет, на основании требования последнего сумму, возмещенную плательщику в соответствии с пунктом 4 настоящей статьи, а также ущерб, связанный с возмещением, при наличии такового. В этом случае на провайдера услуги инициирования платежа в соответствии с пунктом 5 статьи 32 настоящего Закона возлагается бремя доказывания перед провайдером платежных услуг, обслуживающим счет.

6. Плательщик несет ответственность за ущерб, причиненный украденным или утерянным платежным инструментом либо его незаконным присвоением или незаконным использованием, возникший в результате неавторизованной операции, в размере не более 100 лари, кроме случая, когда выполнено одно из следующих условий:

а) до осуществления операции потребитель не мог обнаружить факт кражи, утери, незаконного присвоения платежного инструмента;

б) утеря была вызвана действием или бездействием провайдера платежных услуг, его агента или (и) аутсорсинговой компании.

7. Если потребитель несет ответственность в размере не более 100 лари в соответствии с пунктом 6 настоящей статьи, восстановление счета должно осуществляться путем вычета суммы в размере, определенном провайдером в соответствии с тем же пунктом.

8. Плательщик несет полную ответственность за ущерб, связанный с неавторизованной платежной операцией, вызванный его мошенническим деянием, а также неисполнением им одной или нескольких обязанностей, предусмотренных статьей 30 настоящего Закона, умышленно или по грубой неосторожности. В этом случае максимальный размер суммы ответственности, определенный пунктом 6 настоящей статьи, не применяется.

9. Если провайдер платежных услуг плательщика не требует сильной аутентификации потребителя, ответственность на плательщика не возлагается, в том числе, в размере, предусмотренном пунктом 6 настоящей статьи, кроме случаев, когда он совершил мошеннические деяния. Если получатель или провайдер платежных услуг получателя не обеспечивает получение сильной аутентификации потребителя, он обязан возместить провайдеру платежных услуг плательщика соответствующую сумму.

10. В соответствии с подпунктом «в» пункта первого статьи 30 настоящего Закона после уведомления провайдера на плательщика не возлагается ответственность за любой ущерб, причиненный украденным или утерянным платежным инструментом или его незаконным присвоением либо незаконным использованием, если указанный ущерб не был вызван мошенническим деянием плательщика.

11. Если провайдер платежных услуг не обеспечивает получение уведомления, определенного подпунктом «в» пункта первого статьи 30 настоящего Закона, в любое время, плательщик не несет ответственности за любой ущерб, причиненный украденным или утерянным платежным инструментом или его незаконным присвоением либо незаконным использованием, если указанный ущерб не был вызван мошенническим деянием плательщика.

Статья 331. Платежная операция в случае, когда размер суммы платежа заранее неизвестен

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

1. Если операция с картой инициирована получателем или посредством него и точная сумма платежной операции на момент выдачи плательщиком согласия на выполнение платежной операции неизвестна, провайдер платежных услуг плательщика вправе заблокировать денежные средства на платежном счете плательщика только в том случае, если плательщик дал согласие на блокирование суммы в определенном размере.

2. Провайдер платежных услуг плательщика обязан разблокировать сумму, заблокированную в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, без неоправданной задержки после получения информации о точном размере суммы платежной операции и не позднее момента получения платежного поручения.

Статья 332. Дополнительное возмещение

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года.)

Выполнение требований, связанных с возмещением, предусмотренным настоящей главой, не ограничивает право требовать другого возмещения на основании договора, заключенного между провайдером платежных услуг и потребителем, или (и) законодательства Грузии.

Статья 333. Исчисление неполученной депозитной прибыли и право регресса

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

1. Для целей пункта 6 статьи 31, пункта 7 статьи 311, пункта первого статьи 312 и пункта 2 статьи 33 настоящего Закона процент неполученной депозитной прибыли должен быть как минимум идентичным проценту по ставке рефинансирования или больше него в случае наличия такого соглашения.

2. Если ответственность провайдера платежных услуг, предусмотренная статьями 31, 311, 312 и 33 настоящего Закона, вызвана действиями другого провайдера/других провайдеров платежных услуг и иных посреднических лиц, участвующих в процессе осуществления платежной операции, он вправе требовать от соответствующих лиц, а эти лица обязаны возместить ему соответствующую сумму или (и) соответствующий ущерб, уплаченный провайдером исходя из тех же статей. Вышеуказанное включает в себя обязательство по возмещению и в том случае, когда кто-либо из провайдеров платежных услуг не может обеспечить поддержку сильной аутентификации потребителя.

3. Кроме возмещения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, право требования иного возмещения может быть предусмотрено договором, заключенным между сторонами, или (и) законодательством Грузии.

Статья 34. Возмещение суммы авторизованной платежной операции, инициированной получателем или посредством него

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

1. Плательщик вправе получить возмещение от провайдера платежных услуг за выполненную авторизованную платежную операцию, инициированную получателем или посредством него, если удовлетворены все следующие условия:

а) при предоставлении авторизации авторизацией не была определена точная сумма платежной операции;

б) сумма платежной операции превышает размер, разумное ожидание которого плательщик мог иметь, исходя из предыдущих расходных особенностей, условий рамочного договора и соответствующих обстоятельств данного случая.

2. По требованию провайдера платежных услуг плательщик обязан доказать наличие условий, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи.

3. В соответствии с пунктом первым настоящей статьи возмещение должно осуществляться в размере полной суммы выполненной платежной операции. Дата прибыли с возмещенной суммы должна быть не позднее даты дебетирования суммы.

4. Национальный банк Грузии правомочен устанавливать порядок прямого дебета, в случае которого потребитель вместе с правом, определенным пунктом первым настоящей статьи, имеет безусловное право на возмещение в случае требования в срок, предусмотренный пунктом 7 настоящей статьи. Порядок прямого дебета не должен ограничивать право, предусмотренное пунктом 6 настоящей статьи.

5. Не допускается для целей подпункта «б» пункта первого настоящей статьи указывать основания, связанные с обменом валюты плательщиком, если использовался обменный курс, согласованный с его провайдером.

6. В рамочном договоре, заключенном между плательщиком и провайдером платежных услуг, может быть предусмотрено, что плательщик не вправе требовать возмещения, если удовлетворены все следующие условия:

а) плательщик дал согласие на выполнение платежной операции непосредственно своему провайдеру платежных услуг;

б) информация о будущей платежной операции, при наличии таковой, предоставлена плательщику в согласованной форме или иным образом доступна в согласованной с ним форме провайдером платежных услуг или получателем не менее чем за 4 недели до даты наступления этого платежного обязательства.

7. Плательщик вправе в соответствии с настоящей статьей потребовать возмещения суммы авторизованной платежной операции, инициированной получателем или посредством него, в течение не позднее 8 недель после дебетирования с платежного счета.

8. Провайдер платежных услуг после получения от плательщика требования о возмещении обязан возместить ему полную сумму платежной операции или представить обоснованный отказ в течение не более 10 рабочих дней. В случае отказа провайдер обязан предоставить потребителю информацию о Комиссии по рассмотрению споров при Национальным банке Грузии и праве на обращение к ней. Отказ, определенный настоящим пунктом, не допускается в случае, предусмотренном пунктом 4 настоящей статьи.

Статья 341. Уведомление об инцидентах

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

1. В случае значительного операционного инцидента или (и) инцидента, связанного с безопасностью, провайдер платежных услуг обязан без неоправданной задержки уведомить об этом Национальный банк Грузии в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

2. Если инцидент повлиял или (и) может повлиять на финансовые интересы потребителей провайдера платежных услуг, провайдер платежных услуг обязан без неоправданной задержки сообщить своим потребителям об указанном инциденте и о мерах, подлежащих осуществлению ими для сокращения отрицательных последствий указанного инцидента.

3. После получения уведомления в соответствии с пунктом первым настоящей статьи Национальный банк Грузии обязан в случае необходимости принять все необходимые меры для защиты безопасности финансовой системы в пределах компетенции, определенной Органическим законом Грузии «О Национальном банке Грузии».

4. Провайдер платежных услуг обязан в порядке, установленном Национальным банком Грузии, предоставлять ему статистические и иные данные о мошеннических деяниях, связанных с различными платежными средствами.

 

 Глава VI.

Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 35. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 36. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 37. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 38. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 39. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 40. Искл.(20.12.2019 N5681, ввести в действие на 15-й день после опубликования.)

Статья 41. Искл. (23.12.2017 N1897)

 

Глава VI1. Обращение с жалобой к провайдеру платежных услуг

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

Статья 411. Обращение с жалобой к провайдеру платежных услуг и рассмотрение жалобы

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

1. Провайдер платежных услуг обязан применять адекватные и эффективные процедуры приема, рассмотрения и разрешения жалоб потребителей платежных услуг, связанных с правами и обязанностями, вытекающими из Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии», настоящего Закона или (и) принятых на их основании подзаконных нормативных актов. Провайдер платежных услуг обязан обеспечивать указанные процедуры безвозмездно.

2. Потребитель вправе подать жалобу провайдеру платежных услуг в устной или письменной (материальной или электронной) форме или при наличии между ними соответствующего соглашения на другом долгосрочном носителе. Провайдер платежных услуг обязан осуществлять мониторинг деятельности, связанной с реагированием на жалобы потребителей, в том числе, учета и анализа жалоб.

3. Провайдер платежных услуг обязан подтвердить потребителю получение жалобы, поданной в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи, в день ее получения в материальной форме или по согласованию с потребителем на другом долгосрочном носителе. В случае подачи жалобы в устной форме провайдер обязан предложить потребителю подать письменную жалобу или с согласия потребителя сделать аудиозапись жалобы. Днем получения жалобы считается рабочий день, когда потребитель подал жалобу провайдеру платежных услуг в соответствии с пунктом 2 настоящей статьи. Если жалоба подана в нерабочий день, днем ​​ее приема считается следующий за ним рабочий день. При подтверждении получения жалобы провайдер платежных услуг обязан предоставить потребителю информацию, предусмотренную пунктом 5 настоящей статьи.

4. Решение провайдера платежных услуг по жалобе должно отвечать на все вопросы, указанные в жалобе. Провайдер платежных услуг обязан рассмотреть жалобу потребителя и принять решение не позднее 15 рабочих дней после получения жалобы. Если по независящим от провайдера платежных услуг причинам не удается рассмотреть жалобу и принять решение в указанный срок, провайдер платежных услуг обязан сообщить потребителю обоснованную причину задержки, срок рассмотрения жалобы и принятия решения. Срок принятия решения по жалобе не должен превышать 35 рабочих дней после получения жалобы. Провайдер платежных услуг обязан незамедлительно сообщить потребителю о принятом решении в форме, выбранной потребителем (материальной или электронной форме).

5. В решении провайдер обязан предоставить потребителю информацию о возможности обращения к Комиссии по рассмотрению споров при Национальном банке Грузии в течение не позднее 6 месяцев со дня обращения с жалобой к провайдеру платежных услуг. Провайдер платежных услуг обязан в решении предоставить потребителю информацию о том, что Комиссия по рассмотрению споров рассматривает споры безвозмездно. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

6. Провайдер платежных услуг обязан размещать в наглядной форме информацию о Комиссии по рассмотрению споров при Национальном банке Грузии на своей веб-странице, а также предусматривать указанную информацию в рамочном договоре, оформленном между ним и потребителем. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

 

Глава VI2. Комиссия по рассмотрению споров

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

Статья 412. Право на обращение к Комиссии по рассмотрению Споров

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Пользующиеся платежными услугами физические лица, а также юридические лица и организационные образования, не имеющие статус юридического лица, если они удовлетворяют критериям, установленным правовым актом Национального банка Грузии, вправе обратиться с жалобой на провайдера платежных услуг к Комиссии по рассмотрению споров при Национальном банке Грузии (далее – Комиссия) только в случае неудовлетворения (в том числе, без дачи ответа) или частичного удовлетворения жалобы, поданной провайдеру платежных услуг в установленный срок. Предусмотренные настоящим пунктом потребители правомочны обращаться к Комиссии, если стоимость предмета спора, предусмотренного в жалобе, не превышает 50 000 лари или эквивалент 50 000 лари в иностранной валюте. Потребитель вправе обратиться в суд без обращения к Комиссии.

2. В случае, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, потребители вправе обратиться к Комиссии не позднее 6 месяцев со дня обращения с жалобой к провайдеру платежных услуг.

3. Сторона правомочна обосновать свою позицию и представить Комиссии соответствующие доказательства. Комиссия правомочна потребовать у стороны/сторон спора дополнительную информацию или (и) доказательства (в том числе, конфиденциальные) по собственной инициативе. Комиссия также вправе потребовать информацию или (и) доказательства (в том числе, конфиденциальные), необходимые для осуществления ею своих полномочий, у любого физического лица или (и) юридического лица частного права, а также у организационного образования, не имеющего статус юридического лица. Срок предоставления информации/доказательств определяется Комиссией – не менее 5 рабочих дней. По обоснованному требованию соответствующего субъекта и решению Комиссии указанный срок может быть продлен. Субъекты, предусмотренные настоящим пунктом, обязаны ответить Комиссии в соответствующий срок и предоставить требуемую информацию или (и) доказательства, при наличии таковых.

4. Требование о предоставлении дополнительной информации или (и) доказательств на основании пункта 3 настоящей статьи приостанавливает течение срока, предусмотренного пунктом первым статьи 419 настоящего Закона для разрешения спора. Течение срока продолжается после представления требуемой информации или (и) доказательств либо по истечении срока, установленного для предоставления информации и (или) доказательств.

Статья 413. Непредставление информации/доказательств Комиссии

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. На основании пункта 3 статьи 412 настоящего Закона в соответствии с требованием Комиссии в каждом случае непредставления, неправильного или неполного представления информации/доказательств в установленные сроки Комиссия правомочна индивидуальным административно-правовым актом наложить на нарушителя, кроме потребителя (жалобщика), штраф в размере 1000 (тысячи) лари, а в случае совершения повторного или многократного нарушения в отношении тех же информации/доказательств – в размере 3 000 (трех тысяч) лари по каждому факту.

2. Комиссия принимает решение о наложении штрафа коллегиально. Решение Комиссии подписывается председателем Комиссии.

3. Изданный Комиссией индивидуальный административно-правовой акт о наложении денежных штрафов вступает в силу с момента ознакомления с ним. Денежный штраф должен быть уплачен в течение 30 календарных дней после вручения стороне индивидуального административно-правового акта о наложении штрафа.

4. Комиссия правомочна обеспечить исполнение наложенного штрафа после безрезультатного истечения срока обжалования, указанного в соответствующем индивидуальном административно-правовом акте, в связи с чем Комиссия выдает исполнительный лист. Изданный Комиссией индивидуальный административно-правовой акт о наложении денежного штрафа не подлежит исполнению, если он не был обращен к исполнению в 6- месячный срок после его издания. При исполнении изданного Комиссией индивидуального административно-правового акта о наложении денежного штрафа кредитором является государство. Сумма денежного штрафа направляется ​​в государственный бюджет Грузии.

5. Если не удается вручить индивидуальный административно-правовой акт соответствующему лицу, Комиссия вправе принять решение о его публичном распространении. Индивидуальный административно-правовой акт публично распространяется путем его размещения на официальной веб-странице Национального банка Грузии. Публичное уведомление считается врученным на 15-й рабочий день после его публичного распространения.

Статья 414. Комиссия по рассмотрению споров

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Комиссия состоит из 5 членов, из которых не более 2 членов могут быть сотрудниками Национального банка Грузии, а не менее 3 членов должны быть независимыми физическими лицами. Независимый член Комиссии не должен работать одновременно в действующем в Грузии коммерческом банке, микрофинансовой организации или провайдере платежных услуг или в юридическом лице, входящем в группу, в которую входят действующий в Грузии коммерческий банк, микрофинансовая организация или провайдер платежных услуг. Комиссией руководит председатель.

2. Членов Комиссии, в том числе, председателя Комиссии, на 5-летний срок назначает Совет Национального банка Грузии.

3. Членом Комиссии может быть назначен гражданин Грузии, не имеющий судимости, с высшим образованием и опытом работы в сфере платежных услуг как минимум 5 лет. По меньшей мере 1 член Комиссии должен иметь высшее юридическое образование и опыт работы в сфере платежных услуг или (и) финансовом секторе как минимум 5 лет.

4. Порядок избрания, представления, назначения и освобождения членов Комиссии, в том числе, председателя Комиссии, устанавливается правовым актом Совета Национального банка Грузии.

5. У Комиссии имеется аппарат для обеспечения выполнения функций Комиссии. Члены аппарата Комиссии являются сотрудниками Национального банка Грузии. Аппарат Комиссии обеспечивает организационную и техническую поддержку деятельности Комиссии, в том числе, подготовку жалоб, подаваемых в Комиссию на рассмотрение, предоставление сторонам спора информации, связанной с рассмотрением спора, а также техническое содействие в подготовке проектов решений Комиссии.

6. Оплата труда члена Комиссии, не являющегося одновременно сотрудником Национального банка Грузии, не должна быть ниже средней заработной платы в Национальном банке Грузии. Размер оплаты и порядок оплаты труда члена Комиссии, предусмотренной настоящим пунктом, устанавливает Совет Национального банка Грузии.

7. Оплата труда членов Комиссии финансируется из средств бюджета Национального банка Грузии. Национальный банк Грузии обеспечивает Комиссию зданиями и сооружениями, техническими средствами, финансовыми средствами и иным имуществом, необходимыми для осуществления полномочий, предусмотренных законодательством Грузии.

8. Членство в Комиссии не считается публичной службой. Член Комиссии вправе заниматься иной оплачиваемой деятельностью, если это не противоречит законодательству Грузии.

Статья 415. Подача жалобы

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Потребитель платежной услуги вправе обратиться с жалобой к Комиссии в случаях, предусмотренных пунктами первым и 2 статьи 412 настоящего Закона, и в установленный срок.

2. Жалоба может быть подана Комиссии в письменной (материальной или электронной) форме. Форма жалобы, порядок ее подачи и другие подлежащие представлению документы/информация определяются правовым актом Совета Национального банка Грузии.

Статья 416. Принятие жалобы к производству

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Комиссия принимает жалобу к производству, если жалоба и прилагаемые к ней документация/информация удовлетворяют требованиям правового акта, предусмотренным пунктом 2 статьи 415 настоящего Закона.

2. Комиссия также не принимает жалобу к производству, если удовлетворено одно из следующих условий:

а) имеется решение Комиссии по спору между теми же сторонами, по тому же предмету спора, по тому же основанию и не существует вновь открывшегося обстоятельства либо спор в Комиссии завершился мировым соглашением;

б) имеется вступившее в законную силу решение или определение суда, вынесенное по спору между теми же сторонами, по тому же предмету и по тому же основанию;

в) в судебном производстве находится спор по делу между теми же сторонами, по тому же предмету, по тому же основанию либо имеется решение или определение суда об отказе истца от иска по тому же предмету спора, признании ответчиком иска либо утверждении мирового соглашения сторон;

г) в арбитражном производстве находится спор между теми же сторонами, по тому же предмету, по тому же основанию или имеется арбитражное решение либо спор завершен мировым соглашением сторон;

д) истек срок, предусмотренный пунктом 2 статьи 412 настоящего Закона;

е) рассмотрение жалобы провайдером платежных услуг прекращено по требованию потребителя, что подтверждается соответствующим доказательством;

ж) в иных случаях, предусмотренных законодательством Грузии.

3. Комиссия принимает решение о принятии жалобы к производству в течение 5 рабочих дней после подачи жалобы.

4. Если поданная в Комиссию жалоба и прилагаемые к ней документация/информация не удовлетворяют требованиям правового акта, предусмотренного пунктом 2 статьи 415 настоящего Закона, Комиссия сообщает об этом потребителю в письменной (материальной или электронной) форме и определяет 7 календарных дней для устранения недостатка (недостатков), имеющегося (имеющихся) в жалобе. Комиссия правомочна продлить срок, определенный для устранения недостатка (недостатков), дополнительно не более чем на 7 календарных дней в случае подачи потребителем объективно обоснованного требования до истечения указанного срока. Если потребитель не устранил недостаток (недостатки), Комиссия не принимает жалобу к производству.

Статья 417. Отвод члена Комиссии

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Стороны вправе мотивированным ходатайством требовать отвода любого члена Комиссии.

2. Комиссия рассматривает ходатайство об отводе без участия члена, вопрос об отводе которого рассматривается.

3. В случае удовлетворения ходатайства об отводе член комиссии, которому был заявлен отвод, не присутствует при рассмотрении спора и не участвует в процессе принятия решения.

4. Член Комиссии не может участвовать в рассмотрении спора, если он:

а) является заинтересованной стороной в деле;

б) является родственником заинтересованной стороны, участвующей в деле, или его представителя;

в) является представителем заинтересованной стороны, участвующей в деле;

г) является/был экспертом по вопросу, предусмотренному в жалобе;

д) состоит в трудовых отношениях со стороной (сторонами).

5. Для целей настоящей статьи родственниками считаются лица, предусмотренные статьей 1336 Гражданского кодекса Грузии.

6. Член Комиссии обязан сообщить Комиссии об основаниях отвода и потребовать самоотвод. Комиссия рассматривает заявление о самоотводе без участия члена, вопрос о самоотводе которого рассматривается.

7. Если в результате отвода/самоотвода члена Комиссии при рассмотрении конкретного спора остается недостаточное число членов, Комиссия правомочна рассматривать спор независимо от числа ее членов. На такой случай действие пункта 3 статьи 419 настоящего Закона не распространяется.

Статья 418. Рассмотрение споров

(1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Комиссия приступает к рассмотрению спора с приема жалобы к производству.

2. Комиссия рассматривает спор только в пределах требований, предусмотренных в жалобе. Как правило, спор разрешается без устного слушания. Комиссия правомочна принять решение о рассмотрении спора в устном слушании.

3. Комиссия правомочна рассматривать спор, а также обеспечивать устное слушание дела посредством дистанционной коммуникации со стороной.

Статья 419. Принятие решения Комиссией и прекращение рассмотрения спора

 (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 августа 2023 года)

1. Комиссия рассматривает спор и принимает решение в течение 90 календарных дней после принятия жалобы к производству. Учитывая содержание и специфику жалобы, а также ход спора и рассматриваемый вопрос, Комиссия правомочна продлить срок не более чем на 30 календарных дней. Комиссия уведомляет стороны о вышеизложенном с указанием причин.

2. Комиссия принимает решение коллегиально, большинством голосов членов, участвовавших в рассмотрении. В случае разделения голосов поровну председатель Комиссии имеет право решающего голоса.

3. Комиссия правомочна принимать решение, если при рассмотрении спора присутствует как минимум 3 члена.

4. По решению Комиссии жалоба потребителя может быть полностью или частично удовлетворена либо не удовлетворена. В случае достижения соглашения между сторонами, участвующими в споре, Комиссия принимает решение о завершении спора мировым соглашением. Решение Комиссии об удовлетворении или частичном удовлетворении жалобы является обязательным для провайдера платежных услуг. Решение Комиссии о завершении спора мировым соглашением является обязательным к исполнению для обеих сторон.

5. Потребитель платежных услуг правомочен потребовать прекращения рассмотрения спора на любом этапе рассмотрения спора в Комиссии.

6. Комиссия прекращает рассмотрение спора:

а) если провайдер платежных услуг признает все требования в отношении него;

б) если потребитель требует прекратить рассмотрение спора;

в) при наличии вступившего в законную силу решения или определения суда, вынесенного по спору между теми же сторонами, по тому же предмету и по тому же основанию;

г) если спор рассматривается в судебном производстве между теми же сторонами, по тому же предмету, на том же основании или имеется решение или определение суда об отказе истца от иска по тому же предмету спора, признании ответчиком иска или утверждении мирового соглашения сторон;

д) если имеется спор в арбитражном производстве между теми же сторонами, по тому же предмету, на том же основании или имеется арбитражное решение, либо спор завершен мировым соглашением сторон;

е) если завершен процесс ликвидации провайдера платежных услуг;

ж) если рассмотрение жалобы провайдером платежных услуг прекращено по требованию потребителя, что подтверждается соответствующими доказательствами;

з) в иных случаях, предусмотренных законодательством Грузии.

7. Решение Комиссии направляется сторонам в электронной форме или (и) по требованию соответствующей стороны в материальной форме.

8. Решение Комиссии обжалуется в Коллегии по административным делам Тбилисского городского суда не позднее 1 месяца после его вручения. Обжалование решения Комиссии в суде приостанавливает его действие.

 

 Глава VII.

 Надзор оператора системы и провайдера платежных услуг

Статья 42. Регулирование и надзор за деятельностью оператора системы и провайдера платежных услуг (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен осуществлять регулирование деятельности системного оператора и провайдера платежных услуг и надзор за ними на основании Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии», настоящего Закона и иных нормативных актов. Национальный банк Грузии правомочен издавать нормативные акты, регулирующие платежные схемы, отдельные виды платежных услуг и платежных инструментов, в том числе, инструмент электронных денег, а также связанные с ними вопросы. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

2. Для осуществления надзорных функций Национальный банк Грузии правомочен:

а) издавать нормативные акты;

б) устанавливать оператору системы и провайдеру платежных услуг требования, связанныес правилами, процедурами, стандартами системы, правами и обязанностями участников системы, безопасностью и техническим обеспечением системы и другими вопросами, связанными с оперированием системы;

в) устанавливать оператору значимой системы и значительному провайдеру платежных услуг дополнительные требования исходя из целей настоящего Закона;

г) на определенный срок или (и) определенных условиях освобождать оператора значимой системы и значительного провайдера платежных услуг от соблюдения норм, установленных настоящим Законом исамим Национальным банком Грузии;

д) письменным указаниемтребовать от оператора значимой системы и значительного провайдера платежных услуг осуществить определенное действие или воздержаться от него.

е) определять порядок надзора за платежной системой, в том числе, требования, подлежащие выполнению оператором системы исходя из категории платежной системы; (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

ж) определять минимальный размер и порядок исчисления надзорного капитала провайдера платежных услуг, а также требования к капиталу и активам значимой платежной системы в порядке, установленном им самим. Национальный банк Грузии правомочен расширить дефиницию группы, предусмотренной частью «я36» статьи 2 настоящего Закона, для целей определения надзорного капитала. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

Статья 43. Хранение и конфиденциальность информации

1. Никто не имеет права предоставлять кому-либо доступ к конфиденциальной информации, разглашать, распространять либо использовать такую информацию в личных целях. Подобная информация может быть предоставлена только Национальному банку Грузии и Комиссии в пределах их компетенции. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

2. Информация о денежных средствах и электронных деньгах потребителей, а также об осуществленных операциях (в том числе, в случае попытки осуществления операции) может предоставляться провайдерами самим потребителям и их надлежащим образом уполномоченным представителям, сторонам соответствующей сделки, налоговым органам – на основании судебного решения, предусмотренного Административно- процессуальным кодексом Грузии и Соглашения между Правительством Соединенных Штатов Америки и Правительством Грузии в целях улучшения исполнения международных налоговых обязательств и исполнения Акта о налоговом соответствии иностранных счетов (FATCA), в случаях, предусмотренных законодательством Грузии, – Службе финансового мониторинга Грузии, при осуществлении проверки, предусмотренной Законом Грузии «О защите персональных данных», – Службе защиты персональных данныхи лицам, уполномоченным исполнять подлежащие исполнению акты, определенные Законом Грузии «Об исполнительных производствах», в процессе их исполнения. Другим лицам указанная информация предоставляется только на основании соответствующего решения суда. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

3. Пункт 2 настоящей статьи не ограничивает провайдера в праве передавать информацию, связанную с платежной операцией, соответствующей платежной системе, оператору и соответствующему провайдеру. Информация, определенная трансфер-ордером, переданная оператору в результате функционирования платежной системы, может предоставляться только соответствующему участнику или его надлежащим образом уполномоченному представителю. (12.06.2015 N3719)

4. Информация, предусмотренная пунктом 3 настоящей статьи, в случаях, установленных законодательством Грузии, может предоставляться лицам, уполномоченным исполнять подлежащие исполнению акты, определенные Законом Грузии «Об исполнительных производствах», в процессе их исполнения. Данная информация предоставляется другим лицам только на основании решения суда. (12.06.2015 N3719)

5. Судебным, следственным и налоговым органам до вынесения судом соответствующего решения запрещается предоставлять информацию, предусмотренную пунктом2 настоящейстатьи,другим лицам и органам, включая средства массовой информации, а также использовать эту информацию в публичных выступлениях, кроме случая, предусмотренного пунктом 8 настоящей статьи. (28.10.2015 N4466)

6. Оператор системы и провайдер платежных услуг обязаны с целью соблюдения конфиденциальности информации обеспечивать разработку и проведение надлежащих мер безопасности.

7. Оператор системы и провайдер платежных услуг обязаны хранить соответствующие записи и документы в соответствии с законодательством Грузии. Оператор системы и провайдер платежных услуг обязаны хранить в электронной форме информацию об участниках, потребителях и осуществленных ими или в их пользу операциях в течение не менее 15 лет. (23.12.2017 N1897)

8. Налоговый орган правомочен без вынесения судом соответствующегорешения предоставлять информацию,предусмотренную пунктом 2 настоящей статьи, компетентным органам Соединенных Штатов Америки, определенным Соглашением между Правительством Соединенных Штатов Америки и Правительством Грузии в целях улучшения исполнения международных налоговых обязательств и исполнения акта о налоговом соответствии иностранных счетов (FATCA). (28.10.2015 N4466)

Статья 431. Искл. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

Статья 44. Информация, предоставляемая оператором значимой системыи значительным провайдером платежных услуг

(10.03.2017 N446)

 1. Оператор значимой системы и значительный провайдер платежных услуг после издания индивидуального административно-правового акта Национального банка Грузии о присвоении статуса значимой системы/ значимого провайдера платежных услуг обязаны представить предусмотренную информацию Национальному банку Грузии в порядке, установленном Национальным банком Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

2. Капитал оператора значимой системы ни на одном этапе его деятельности не должен быть меньше размера капитала (по его видам), установленного и исчисленного Национальным банком Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

3. Национальный банк Грузии правомочен требовать от оператора значимой системы и значительного провайдера платежных услуг, а также участников значимой системы открытия расчетных счетов в Национальном банке Грузии.

4. искл. (23.12.2017 N1897)

Статья 45. Проверка (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен на месте или (и) дистанционно проверять соответствие деятельности оператора системы и провайдера платежных услуг требованиям, установленным законодательством Грузии или (и) самим Национальным банком Грузии, для чего имеет право в пределах собственной компетенции требовать и получать документацию по делопроизводству, документы бухгалтерского учета, записи и любую другую информацию.

2. Национальный банк Грузии правомочен на месте или (и) дистанционно проверять соответствие допуска к системе и участия в системе участника значимой системы правилам системы и требованиям, установленным законодательством Грузии.

Статья 46. Санкции (10.03.2017 N446)

1. Национальный банк Грузии правомочен применять в отношении оператора системы и провайдера платежных услуг санкции, определенные пунктом 2 настоящей статьи, если оператор системы/провайдер платежных услуг:

а) нарушили одно из положений настоящего Закона или любые норматив, инструкцию, положение, правило, постановление, письменное указание Национального банка Грузии;

б) предоставили недостоверную или неточную информацию;

в) нарушили требования Закона Грузии «О содействии пресечению отмывания денег и финансирования терроризма»; (30.10.2019 N5236)

г) осуществили или осуществляют нездоровую или создающую угрозу предпринимательскую практику. (23.12.2017 N1897)

2. При выявлении нарушений, определенных пунктом первым настоящей статьи, Национальный банк Грузии вправе применить к нарушителю последовательно, а исходя из серьезности нарушения – непоследовательно следующие санкции: (23.12.2017 N1897)

а) направить ему письменное предупреждение или (и) потребовать прекращения и недопущения в дальнейшем совершения того или иного нарушения, а также принятия необходимых мер по устранению нарушения в сроки, определенные Национальным банком Грузии;

б) наложить денежный штраф в порядке и размерах, установленных им самим;

в) прекратить или ограничить осуществление активных операций, запретить распределение прибыли, начисление и выплату дивидендов, повышение размера оплаты труда, выплату премий и других подобных возмещений;

г) приостановить полномочия администраторов на подписание документов, наложить на них денежный штраф, потребовать их освобождения от должности;

д) в случае выявления фактов непредоставления Национальному банку Грузии финансовой или другой информации либо совершения иного нарушения потребовать от контролирующего лица отмены или ограничения осуществления контроля. При этом следует указать условия и сроки отмены или ограничения осуществления контроля, которые Национальный банк Грузии сочтет необходимыми исходя из сложившейся ситуации;

е) отменить регистрацию.

3. Сумма денежного штрафа, наложенного в соответствии с настоящей статьей, направляется в государственный бюджет Грузии.

Статья 47. Реестр операторов систем и провайдеров платежных услуг (10.03.2017 N446)

Национальный банк Грузии ведет и публикует на своей официальной веб-странице реестр операторов систем и провайдеров платежных услуг.

Статья 48. Обязательства оператора системы и провайдера платежных услуг (10.03.2017 N446)

Оператор системы и провайдер платежных услуг обязаны уведомлять Национальный банк Грузии, а также оператора системы, участниками которой они являются, о реорганизации, ликвидации, производстве по делу о банкротстве, временном приостановлении деятельности и любых других обстоятельствах, могущих повлиять на оперирование системы этими лицами или оказание ими платежных услуг.

 Статья 481. Ликвидация провайдера платежных услуг

(23.12.2017 N1897, ввести в действие с 1 января 2019 года.)

1. С отменой регистрации провайдера платежных услуг, кроме провайдера платежных услуг, осуществляющего услугу/услуги, определенные только подпунктом «ж» или (и) подпунктом «з» пункта первого статьи 13 настоящего Закона, производится ликвидация провайдера платежных услуг. Функции ликвидатора провайдера платежных услуг выполняет лицо, назначенное Национальным банком Грузии. С началом процесса ликвидации провайдера платежных услуг прекращается принудительное исполнение. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

2. Ликвидация провайдера платежных услуг осуществляется в порядке, определенном правовым актом Национального банка Грузии.

3. Ликвидатор провайдера платежных услуг подотчетен Национальному банку Грузии в порядке, установленном Национальным банком Грузии.

4. Ликвидатор провайдера платежных услуг правомочен путем внесения иска в суд оспорить сделку или действие, осуществленные администратором провайдера платежных услуг за 1 год до назначения ликвидатора и потребовать их признания недействительными, если в результате указанного лица, связанные с провайдером платежных услуг, получили какую-либо имущественную выгоду или воспользовались каким-либо преимуществом, привилегией или льготой за счет средств провайдера платежных услуг, что повлекло причинение вреда провайдеру платежных услуг или (и) его кредиторам.

41. В целях своевременного завершения процесса ликвидации провайдера платежных услуг ликвидатор провайдера платежных услуг уполномочен по согласованию с Национальным банком Грузии перевести платежные счета, находящиеся у провайдера платежных услуг, в отношении которых применены правовые ограничения или (и) меры обеспечения, предусмотренные законодательством Грузии, с соблюдением очередности указанных правовых ограничений или (и) мер обеспечения, существующих в провайдере платежных услуг, находящемся в процессе ликвидации, в порядке, установленном Национальным банком Грузии, без изменений в другой провайдер платежных услуг, коммерческий банк или (и) Национальный банк Грузии. (1.11.2022 N1800, ввести в действие с 1 ноября 2022 года)

5. До завершения ликвидации провайдера платежных услуг на находящегося в процессе ликвидации провайдера платежных услуг распространяются требования настоящего Закона и Органического закона Грузии «О Национальном банке Грузии».

6. После завершения процесса ликвидации провайдера платежных услуг индивидуальный административно-правовой акт Национального банка Грузии представляется в соответствующий регистрирующий орган с целью регистрации ликвидации провайдера платежных услуг и его изъятия из соответствующего реестра.

Статья 49. Исключение из действия настоящей главы

Действие настоящей главы не распространяетсяна действующие в Грузии коммерческие банки и микрофинансовые организации.

Статья 50. Общие принципы

При отсутствии нормы, регулирующей платежную систему и платежные услуги, оператор или провайдер действуют в соответствии с международными нормами и наилучшей международной практикой.

 

 Глава VIII.

Переходное и заключительное положения

Статья 51. Переходное положение

Юридические лица, осуществлявшие деятельность, предусмотренную настоящим Законом, до введения настоящего Закона в действие, должны в 3-месячный срок после задействования настоящего Закона зарегистрироваться в порядке, установленном настоящим Законом и Национальным банком Грузии.

Статья 52. Введение Закона в действие

Настоящий Закон ввести в действие с 1 июля 2012 года.

 

Президент Грузии                                                        Михаил Саакашвили

 

Тбилиси

25 мая 2012 года

№ 6304-Iс