Железнодорожный кодекс Грузии

Консолидированная версия (05/09/2024 - 29/04/2025)

მუხლი 1. კოდექსის მიზანი და მოქმედების სფერო. სახელმწიფოს ხელშეწყობა სარკინიგზო ტრანსპორტის განვითარებისათვის

1. ეს კოდექსი განსაზღვრავს:

ა) სარკინიგზო ტრანსპორტის ფუნქციონირების ეკონომიკურ, სამართლებრივ, ორგანიზაციულ და ტექნოლოგიურ საფუძვლებს, საქართველოს ეკონომიკასა და სოციალურ სფეროში მის ადგილსა და როლს, აწესრიგებს რკინიგზის მომსახურებით სარგებლობისას წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებს და ადგენს მათ მონაწილეთა უფლება- მოვალეობებსა და პასუხისმგებლობას;

ბ) საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების გაწევის წესსა და პირობებს, აგრეთვე საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების გაფორმების წესსა და პირობებს.

2. ამ კოდექსის მოქმედება ვრცელდება საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგებით მგზავრთა გადაყვანაზე, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვაზე.

3. სახელმწიფო ხელს უწყობს სარკინიგზო ტრანსპორტის განვითარებას და, მისი სტრატეგიული და სოციალური როლიდან გამომდინარე, ტრანსპორტის ამ დარგის ფუნქციონირებისათვის ხელსაყრელი პირობების შექმნას.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

მუხლი 2. კოდექსში გამოყენებულ ტერმინთა განმარტება

ამ კოდექსში გამოყენებულ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) „ადგილობრივი სარკინიგზო მიმოსვლა (გადაყვანა-გადაზიდვა)“ – მგზავრთა გადაყვანა, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვა საქართველოს ტერიტორიის ფარგლებში;

ბ) „არასაერთო სარგებლობის ადგილები“ – დახურული და ღია საწყობები, აგრეთვე რკინიგზის სადგურის ტერიტორიაზე ან მის ფარგლებს გარეთ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით სპეციალურად გამოყოფილი მიწის ნაკვეთები, რომლებიც არ არის რკინიგზის მფლობელობაში ან მის მიერ იჯარით გადაცემულია სხვა პირთა სარგებლობაში და გამოიყენება ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის დატვირთვის, გადმოტვირთვის, დახარისხებისა და შენახვისათვის;

გ) „ბარგი“ – მგზავრის ქონება, რომელიც გადაიზიდება საბარგო ვაგონით;

დ) „ბილეთი“ − მატერიალური ან ელექტრონული სამგზავრო დოკუმენტი, რომელიც იძლევა მატარებლით მგზავრობის უფლებას და რკინიგზისთვის წარმოშობს მგზავრის გადაყვანის ვალდებულებას;

ე) „გადამეტტვირთი“ – სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებაში დადგენილ ნორმაზე მეტი ოდენობით ჩატვირთული ტვირთი;

ვ) „გადამზიდველი“ – პირი, რომელიც გადაყვანა-გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე ახორციელებს მგზავრთა გადაყვანას, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვას მის მფლობელობაში არსებული სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებით;

ზ) „გადაყვანა-გადაზიდვის დოკუმენტები“ – ბილეთი, ბარგის ქვითარი, ტვირთ-ბარგის ზედნადები, საგზაო უწყისი, სავაგონო ფურცელი და სხვა სატრანსპორტო დოკუმენტები, რომლებიც ადასტურებს გადაყვანა-გადაზიდვის ხელშეკრულების არსებობას;

თ) „გასხვისების ზოლი“ – რკინიგზის მფლობელობაში არსებული მიწის ვაკისი, რომელზედაც განლაგებულია ხელოვნური და სახაზო-სალიანდაგო ნაგებობები, რკინიგზის ელექტრომომარაგებისა და კავშირგაბმულობის მოწყობილობები, რკინიგზის სადგურები, დამცავი ტყე-ნარგავები და რკინიგზის ფუნქციონირებისათვის საჭირო შესაბამისი ობიექტები და რკინიგზის სტრუქტურული ერთეულები;

ი) „დამატებითი საფასური“ – გადაყვანა-გადაზიდვასთან დაკავშირებული ოპერაციების (სამუშაოების) საფასური, რომელიც არ შედის გადაყვანა-გადაზიდვის ტარიფში;

კ) „დამცავი ზონა“ – რკინიგზის ნაგებობების, მოწყობილობებისა და სხვა ობიექტების დაცვის, მიწის ვაკისის სიმკვრივისა და მდგრადობის უზრუნველსაყოფად საჭირო მიწის ნაკვეთი, აგრეთვე მისი მომიჯნავე მცოცავი მიწა;

ლ) „ექსპედიტორი“ – პირი, რომელიც შემკვეთთან დადებული ხელშეკრულების საფუძველზე, თავისი სახელით და შემკვეთის ხარჯით ახორციელებს ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებულ მომსახურებას;

მ) „ვაგონი“ – ღია ან დახურული, ლითონისბორბლებიანი სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც აღჭურვილია მატარებელში ჩასართავად საჭირო ყველა საშუალებით და განკუთვნილია მგზავრთა გადასაყვანად, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადასაზიდად;

ნ) „ვაგონის სახეობა“ – ტვირთის გადასაზიდად განკუთვნილი უნივერსალური ან სპეციალური ვაგონი;

ო) „ზედნადები“ – გადაზიდვის ხელშეკრულება, რომელიც წერილობით ფორმდება რკინიგზასა და ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) შორის, თან ახლავს ტვირთს მისი მსვლელობის მთელ გზაზე და შეიცავს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსითა და ამ კანონით გათვალისწინებულ მონაცემებს ტვირთის გადაზიდვის შესახებ;

პ) „კონტეინერი“ – მრავალჯერადი გამოყენების სატრანსპორტო მოწყობილობა, რომლის კონსტრუქცია უზრუნველყოფს გადასაზიდი ტვირთის დაცვას ერთი ან სხვადასხვა სახეობის სატრანსპორტო საშუალებაში და აღჭურვილია სამარჯვებით დატვირთვის, გადმოტვირთვისა და გადატვირთვის დასაჩქარებლად;

ჟ) „კონტრაჰენტი“ – ხელშეკრულების მონაწილე მხარე, რომელსაც მისასვლელი ლიანდაგის ფარგლებში აქვს თავისი სასაქონლო საწყობები, დატვირთვისა და გადმოტვირთვისათვის განკუთვნილი შესაბამისი ადგილები და მასთან მიერთებული სარკინიგზო ლიანდაგები;

რ) „ლიანდი“ – რელსებს შორის დადგენილი მანძილი;

ს) „ლოკომოტივი“ – მოძრავ შემადგენლობას მიკუთვნებული ძალური გამწევი საშუალება, რომელიც განკუთვნილია სარკინიგზო ლიანდაგზე მატარებლის ან ვაგონის გადაადგილების უზრუნველსაყოფად;

ტ) მატარებელი − სათანადო სიგნალებით აღჭურვილი ვაგონებისგან ან/და სხვა ნებისმიერი სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებისგან ფორმირებული შემადგენლობა ერთი ან რამდენიმე მოქმედი გამწევი საშუალებით, აგრეთვე თვითმავალი სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალება, რომელიც გადასარბენზე იგზავნება;

უ) „მგზავრი“ – პირი, რომელიც მგზავრობს მატარებლით და აქვს ბილეთი;

ფ) „მულტიმოდალური (კომბინირებული) გადაზიდვა“ – გადაზიდვები, რომლებიც ხორციელდება ერთი გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე, არანაკლებ ორი სახეობის სატრანსპორტო საშუალებითა და ერთიანი სატრანსპორტო დოკუმენტით (გადაზიდვები ერთმანეთის მიმდევარი გადამზიდველების მიერ);

ქ) „მისასვლელი ლიანდაგი“ – ლიანდაგი, რომელიც განკუთვნილია ცალკეულ პირთა მომსახურებისათვის და მიერთებულია საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ქსელთან;

ღ) „პალეტი“ – სატრანსპორტო პაკეტი ან ქვეშზე მოთავსებული, ცელოფნით შეფუთული ტვირთი;

ყ) „პლაცკარტი“ – სამგზავრო ვაგონის კატეგორიისა და კლასის შესაბამისი საწოლი ადგილი;

შ) „რკინიგზა“ – მგზავრთა გადასაყვანად, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადასაზიდად საჭირო ყველა ტექნიკური საშუალებით აღჭურვილი, კომპლექსური საწარმო, რომლის მომსახურებას უზრუნველყოფენ ამ საშუალებების ექსპლუატაციისა და გადაყვანა-გადაზიდვის ორგანიზების განმახორციელებელი სპეციალისტები და რომლის საქმიანობა რეგულირდება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა სამართლებრივი აქტებით;

ჩ) „რკინიგზის ვაგზალი“ – ერთ რკინიგზის სადგურზე განლაგებულ ნაგებობათა და მოწყობილობათა კომპლექსი, რომელიც მოიცავს მგზავრთა მომსახურებისათვის განკუთვნილ შენობა-ნაგებობებს, პავილიონებს, მგზავრთა ჩასასხდომ – ფარდულიან ან უფარდულო პლატფორმებს, ერთ ან სხვადასხვა დონეზე მდებარე გადასასვლელებს, მცირე არქიტექტურულ ფორმებსა და ვიზუალურ კომუნიკაციებს;

ც) „რკინიგზის სადგური“ – რკინიგზის სტრუქტურული ერთეული ან ფილიალი, რომელიც განკუთვნილია მგზავრთა გადაყვანის, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის ორგანიზებისათვის;

ძ) „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკა“ – ნორმატიული აქტი, რომელიც განსაზღვრავს რკინიგზის მიერ გადაყვანა-გადაზიდვის საფასურის დაწესებისა და რეგულირების წესს;

წ) „რკინიგზის სტრუქტურული ერთეულები“ – რკინიგზის სადგური, მგზავრთა მომსახურების სამსახური, სალოკომოტივო და სავაგონო დეპოები, სავაგონო უბანი, დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოთა მექანიზებული, სალიანდაგო, ელექტრომომარაგების, სიგნალიზაციისა და კავშირგაბმულობის შენობა-ნაგებობათა დისტანციები, აგრეთვე გადაყვანა-გადაზიდვის ორგანიზებისა და უზრუნველყოფისათვის განკუთვნილი სხვა სტრუქტურული ერთეულები;

ჭ) „რკინიგზის ტერიტორიული სამმართველო“ – რკინიგზის სტრუქტურული ერთეული, რომელიც ორგანიზებას უწევს და უზრუნველყოფს მგზავრთა გადაყვანას, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვას იმ რეგიონში, რომელსაც იგი ემსახურება;

ხ) საერთაშორისო გადაზიდვა – ერთიანი სატრანსპორტო დოკუმენტით ტვირთის გადაზიდვა/გაგზავნა დანიშნულებისა და სატრანზიტო ქვეყნების საბაჟო ტერიტორიებზე, ერთი ან რამდენიმე ქვეყნის საზღვრის გადაკვეთით, ერთი ქვეყნის ნებისმიერი საბაჟო გამშვები პუნქტიდან მეორე ქვეყნის ერთი ან რამდენიმე შუალედური საბაჟო გამშვები პუნქტის გავლით;

ჯ) „საერთაშორისო სარკინიგზო მიმოსვლა (გადაყვანა-გადაზიდვა)“ – მგზავრთა გადაყვანა, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვა საქართველოსა და უცხო სახელმწიფოებს შორის;

ჰ) „საერთო სარგებლობის ადგილები“ - დახურული და ღია საწყობები, აგრეთვე რკინიგზის სადგურის ტერიტორიაზე საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით სპეციალურად გამოყოფილი მიწის ნაკვეთები, რომლებიც რკინიგზის მფლობელობაშია და გამოიყენება ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის დატვირთვის, გადმოტვირთვის, დახარისხებისა და შენახვისათვის;

ჰ¹) „საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგი“ – სარკინიგზო ხაზი, რომელზედაც განლაგებულია რკინიგზის სადგურები და რომლით სარგებლობაც შეუძლია ნებისმიერ პირს;

ჰ²) „სამარშრუტო გადაზიდვა“ – ერთი ზედნადებით გადაზიდვა ტვირთისა, რომლის მასა შეესაბამება მარშრუტის წონით ნორმას;

ჰ³) „სარკინიგზო ლიანდაგი“ – წყვილი ლიანდაგი, რომელზედაც მოძრაობს მატარებელი;

ჰ⁴) „სარკინიგზო ტრანსპორტი“ – ტრანსპორტის დარგი;

ჰ⁵) „სარკინიგზო ქსელი“ – მაგისტრალური სარკინიგზო ლიანდაგი მასთან მიერთებული ლიანდაგებით, მათ შორის, მისასვლელი ლიანდაგებით;

ჰ⁶) მოძრავი შემადგენლობა − სარკინიგზო მოძრავი შემადგენლობა − ლოკომოტივები, სატვირთო ვაგონები, სამგზავრო ვაგონები, ძრავავაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა და გადაზიდვების განხორციელებისა და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის ფუნქციონირებისთვის განკუთვნილი სხვა სპეციალური თვითმავალი და არათვითმავალი სარკინიგზო სვლის ერთეულები;

ჰ⁷) სასაზღვრო რკინიგზის სადგური – საქართველოს სახელმწიფო საზღვართან ან საქართველოს ტერიტორიაზე განლაგებული რკინიგზის სადგური, სადაც სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებების, ტვირთისა და სხვა გადასაზიდი ქონების მიმართ ხორციელდება სასაზღვრო კონტროლი და საბაჟო კონტროლი;

ჰ⁸) სასაზღვრო საკონტროლო პოსტი – სასაზღვრო რკინიგზის სადგურზე გამოყოფილი ტერიტორია, სადაც ხორციელდება საზღვარზე გატარებასთან დაკავშირებული სასაზღვრო და საბაჟო პროცედურები;

ჰ⁹) „სატვირთო ვაგონი“ – ტვირთის გადასაზიდად განკუთვნილი ვაგონი;

ჰ¹⁰) სახიფათო ტვირთი − საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით განსაზღვრული ნივთიერებები ან/და ნაკეთობები, რომლებიც კლასიფიცირებულია საშიშროების ტიპის მიხედვით და რომელთა გადაზიდვა, „საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვის შესახებ“ 1980 წლის 9 მაისის კონვენციის (კოტიფი) C დანართის − სახიფათო ტვირთების საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვის შესახებ რეგულაციის (RID) ან/და რკინიგზების თანამშრომლობის ორგანიზაციის 1951 წლის 1 ნოემბრის „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმების (СМГС) მე-2 დანართის შესაბამისად, აკრძალულია ან დასაშვებია მხოლოდ გარკვეული პირობების დაცვით;

ჰ¹¹) „ტვირთ-ბარგი“ – ქონება, რომელიც გადაიზიდება სამგზავრო ან საფოსტო-საბარგო მატარებლით;

ჰ¹²) „ტვირთგამგზავნი“ – პირი, რომლის მიერ ან რომლის სახელით იდება ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის ხელშეკრულება, ან რომლის მიერ ან რომლის სახელით ტვირთი, ბარგი, ტვირთ-ბარგი და ფოსტა ბარდება რკინიგზას, გადაზიდვის ხელშეკრულების შესაბამისად;

ჰ¹³) „ტვირთი“ – ქონება, მათ შორის, ცოცხალი ცხოველები, აგრეთვე კონტეინერები, პალეტები ან ანალოგიური საგნები, გადასაზიდი ან შესაფუთი მოწყობილობები, რომლებიც ტვირთმფლობელის მიერ მიწოდებულია გადასაზიდად;

ჰ¹⁴) „ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) გამოცხადებული ფასეულობა“ – ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) ტვირთგამგზავნის ან მგზავრის მიერ გამოცხადებული ფასი, რომელიც აღინიშნება ზედნადებში და გამოხატავს ტვირთგამგზავნის ან მგზავრის განსაკუთრებულ დაინტერესებას მოცემული გადაზიდვით;

ჰ¹⁵) „ტვირთმიმღები“ – ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის მიღების უფლებამოსილების მქონე პირი;

ჰ¹⁶) „უკმარტვირთი“ – სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებაში დადგენილ ნორმაზე ნაკლები ოდენობით ჩატვირთული ტვირთი;

ჰ¹⁷) „ხელბარგი“ – მგზავრის კუთვნილი, ხელით გადასაზიდი ქონება, რომელიც შეიძლება თავისუფლად განთავსდეს სამგზავრო ვაგონში გამოყოფილ სათავსოებში;

ჰ¹⁸) საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურება − სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებით/საშუალებებით მგზავრთა გადაყვანისა და ბარგის გადაზიდვის მომსახურება, რომელიც საზოგადოებას რეგულარულად, დისკრიმინაციის გარეშე მიეწოდება და რომლის გაწევის საჯარო ეკონომიკური ინტერესიც არსებობს;

ჰ¹⁹) კომპეტენტური ორგანო − საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო ან საქართველოს მთავრობის შესაბამისი ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით განსაზღვრული სხვა უფლებამოსილი ორგანო;

ჰ²⁰) საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორი (სარკინიგზო ოპერატორი) − ნებისმიერი საჯარო ან კერძო სამართლის იურიდიული პირი ან ასეთ პირთა ჯგუფი, რომელიც საზოგადოებრივ სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურებას საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე ეწევა;

ჰ²¹) საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულება − მოთხოვნა, რომელსაც განსაზღვრავს კომპეტენტური ორგანო, რათა საჯარო ეკონომიკური ინტერესის გათვალისწინებით უზრუნველყოფილ იქნეს საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა, რომლის გაწევის კომერციული ინტერესი საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორს არ აქვს და რომელსაც სარკინიგზო ოპერატორი კომერციული სარგებლის მიღების გარეშე საერთოდ არ გასწევდა ან იმავე ოდენობით ან/და პირობებით არ გასწევდა;

ჰ²²) ექსკლუზიური უფლება − საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისთვის საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე მინიჭებული ექსკლუზიური უფლება, ნებისმიერი სხვა საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისგან განსხვავებით, ექსკლუზიურად, გარკვეულ მიმართულებაზე, განსაზღვრულ სარკინიგზო ქსელზე ან ტერიტორიაზე გასწიოს საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურება;

ჰ²³) საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაცია (კომპენსაცია) − საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტით გათვალისწინებული თანხა, რომელიც საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების ფარგლებში კომპეტენტურმა ორგანომ საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესრულების სანაცვლოდ საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორს უნდა გადაუხადოს;

ჰ²⁴) საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება − კომპეტენტურ ორგანოსა და საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, რომელიც სარკინიგზო ოპერატორს აკისრებს საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესრულებას, რის სანაცვლოდაც სარკინიგზო ოპერატორი უფლებამოსილია კომპეტენტური ორგანოსგან საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაცია მიიღოს;

ჰ²⁵) პირდაპირი მინიჭება − საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისთვის საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების გაფორმების უფლების პირდაპირი წესით, კონკურენტული შერჩევის პროცედურის ან სატენდერო პროცედურის გარეშე მინიჭება.

ჰ²⁶) სააგენტო − საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სისტემაში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი − სარკინიგზო ტრანსპორტის სააგენტო;

ჰ²⁷) მატარებლის მემანქანე (შემდგომ − მემანქანე) − პირი, რომელსაც აქვს მემანქანის მართვის მოწმობა და მემანქანის სერტიფიკატი და შეუძლია დამოუკიდებლად, უსაფრთხოდ და შესაბამისი პასუხისმგებლობით მართოს მატარებელი, მათ შორის, ლოკომოტივი, სამანევრო ლოკომოტივი, ძრავავაგონიანი მოძრავი შემადგენლობა, სპეციალური თვითმავალი მოძრავი შემადგენლობა, სამეურნეო მატარებელი, მოვლა-შენახვისთვის განკუთვნილი სარკინიგზო მანქანა-მოწყობილობა და მატარებელი, რომელიც განკუთვნილია მგზავრთა გადასაყვანად/ტვირთის გადასაზიდად;

ჰ²⁸) რკინიგზის სისტემა − სისტემა, რომელიც მოიცავს სარკინიგზო ინფრასტრუქტურასა და მოძრავ შემადგენლობას, რომელიც ამ ინფრასტრუქტურაზე გადაადგილდება;

ჰ²⁹) ინფრასტრუქტურის მენეჯერი − იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მოწყობისთვის, მართვისა და მოვლა-შენახვისთვის, მათ შორის, მოძრაობის მართვისთვის, აგრეთვე სიგნალიზაციის, მემანქანის მართვისა და კონტროლის სისტემებზე, სარკინიგზო ქსელზე ან მის ნაწილზე. ინფრასტრუქტურის მენეჯერის ფუნქციები შეიძლება სხვა პირს გადაეცეს;

ჰ³⁰) სარკინიგზო საწარმო/გადამზიდველი − იურიდიული პირი, რომლის საქმიანობაა რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვა ან/და მგზავრთა გადაყვანა, იმ დაშვებით, რომ იგი უზრუნველყოფს მატარებლების წევის განხორციელებას. სარკინიგზო საწარმოდ მიიჩნევა აგრეთვე ის იურიდიული პირი, რომელიც მხოლოდ მატარებლების წევას ახორციელებს;

ჰ³¹) მემანქანის სერტიფიკატი − სარკინიგზო საწარმოს ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერის მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომელშიც მითითებულია შესაბამისი ინფრასტრუქტურა (ინფრასტრუქტურის მონაკვეთი) და მოძრავი შემადგენლობა, რომლებზედაც ამ დოკუმენტის მფლობელს აქვს მემანქანის მართვის უფლება;

ჰ³²) სასწავლო ცენტრი − იურიდიული პირი, რომელიც ახორციელებს მემანქანეთა პროფესიულ სწავლებას სააგენტოს მიერ მინიჭებული შესაბამისი სტატუსის საფუძველზე;

ჰ³³) მემანქანის მართვის მოწმობა − სააგენტოს მიერ გაცემული დოკუმენტი, რომლითაც დასტურდება, რომ შესაბამისი პირი აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სათანადო მოთხოვნებს;

ჰ³⁴) განმცხადებელი − დაინტერესებული პირი, რომელსაც სურს საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე მიიღოს მემანქანის მართვის მოწმობა ან მემანქანის სერტიფიკატი;

ჰ³⁵) სარკინიგზო შემთხვევა − არასასურველი, წინასწარ გაუცნობიერებელი და მოულოდნელი მოვლენა ან ასეთ მოვლენათა ერთობლიობა, რომელიც ზიანს იწვევს. სარკინიგზო შემთხვევა იყოფა შემდეგ კატეგორიებად: მატარებლების შეჯახება, მატარებლის რელსიდან აცდენა, სარკინიგზო გადასასვლელზე მომხდარი სარკინიგზო შემთხვევა, სარკინიგზო შემთხვევა, რომელიც მოძრავი შემადგენლობის გადაადგილებისას შეემთხვა ადამიანს ხანძრის ან სხვა ფაქტორის გამო და რომლის შედეგადაც მის ჯანმრთელობას ზიანი მიადგა, თუ ეს არ არის სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევა;

ჰ³⁶) სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევა – მატარებლების შეჯახება ან მატარებლის რელსიდან აცდენა, რის შედეგადაც დაიღუპა თუნდაც ერთი ადამიანი ან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება მიიღო ხუთმა ან ხუთზე მეტმა ადამიანმა, მატარებლების შეჯახება ან მატარებლის რელსიდან აცდენა, რის შედეგადაც მოძრავ შემადგენლობას, სარკინიგზო ინფრასტრუქტურას ან გარემოს მნიშვნელოვანი ზიანი მიადგა, აგრეთვე სხვა, მსგავსი შემთხვევა, რომელიც აშკარა გავლენას ახდენს სარკინიგზო უსაფრთხოების რეგულირებაზე ან უსაფრთხოების მართვაზე;

ჰ³⁷) ინციდენტი − შემთხვევა, რომელიც არ კვალიფიცირდება სარკინიგზო შემთხვევად ან სერიოზულ სარკინიგზო შემთხვევად, მაგრამ გავლენას ახდენს სარკინიგზო მოძრაობის უსაფრთხოებაზე;

ჰ³⁸) უსაფრთხოების სერტიფიკატი − სააგენტოს მიერ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად გაცემული სერტიფიკატი, რომელიც ადასტურებს სარკინიგზო საწარმოს მიერ უსაფრთხოების მართვის სისტემის დანერგვას და განზრახულ სამოქმედო არეალში მისი უსაფრთხო ოპერირების შესაძლებლობას;

ჰ³⁹) უსაფრთხოების ავტორიზაცია − სააგენტოს მიერ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად მინიჭებული ავტორიზაცია, რომელიც მოწმობს ინფრასტრუქტურის მენეჯერის მიერ უსაფრთხოების მართვის სისტემის დანერგვას, რაც, თავის მხრივ, უნდა მოიცავდეს სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის უსაფრთხო დაპროექტებისთვის, მოვლა-შენახვისა და ექსპლუატაციისთვის (მათ შორის, საჭიროების შემთხვევაში სიგნალიზაციის, მართვისა და კონტროლის სისტემების მოვლა-შენახვისა და ექსპლუატაციისთვის) საჭირო პროცედურებსა და წესებს;

ჰ⁴⁰) სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა − ამ კოდექსის დანართში ჩამოთვლილი, სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის შემადგენელი კომპონენტები/დეტალები.

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2012 წლის 27 მარტის კანონი №5947 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.

საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6146 – ვებგვერდი, 25.05.2012წ.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 3. საქართველოს კანონმდებლობა სარკინიგზო ტრანსპორტის შესახებ

1. სარკინიგზო ტრანსპორტის ფუნქციონირება წესრიგდება საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, ამ კოდექსითა და საქართველოს სხვა ნორმატიული აქტებით.

2. სამხედრო სარკინიგზო გადაყვანა-გადაზიდვის ორგანიზება და განხორციელება წესრიგდება შესაბამისი ნორმატიული აქტებით.

მუხლი 4. რკინიგზის მფლობელობაში არსებული ქონება

რკინიგზის მფლობელობაში არსებულ ქონებას განეკუთვნება მოძრავი შემადგენლობები, სალიანდაგო და ენერგეტიკული მეურნეობები, კავშირგაბმულობისა და სიგნალიზაციის მოწყობილობები, დამტვირთავ-გადმომტვირთავი მექანიზმები, შენობა-ნაგებობები და სხვა ქონება, რომელიც ასახულია რკინიგზის ბალანსზე.

მუხლი 5. რკინიგზის მფლობელობაში არსებული მიწა

1. რკინიგზის მფლობელობაში არსებულ მიწას განეკუთვნება სარკინიგზო ლიანდაგებისა და რკინიგზის სტრუქტურული ერთეულებისათვის გამოყოფილი მიწა, გასხვისების ზოლისა და დამცავი ზონის ჩათვლით.

2. გასხვისების ზოლი განისაზღვრება დადგენილი ნორმებისა და საპროექტო დოკუმენტების შესაბამისად, ისე, რომ საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგის განაპირა ორივე მხარეს იყოს არანაკლებ 20-20 მეტრისა. დადგენილი ნორმებისა და საპროექტო დოკუმენტების შესაბამისად, რკინიგზა უფლებამოსილია განსაზღვროს გასხვისების ზოლი საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგის განაპირა ორივე მხარეს 20-20 მეტრზე ნაკლები მანძილით.

3. დამცავი ზონის დადგენის წესი და მისით სარგებლობის პირობები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

საქართველოს 2007 წლის 20 ივნისის კანონი №5000 - სსმI, №26 11.07.2007წ., მუხ.234

მუხლი 6. სარკინიგზო ტრანსპორტის მართვა

1. სარკინიგზო ტრანსპორტის მართვა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

2. (ამოღებულია 01.07.2005, №1872).

3. რკინიგზის ყოველწლიურ ხარჯთაღრიცხვას, სამეურნეო გეგმებს, მათ შორის, საინვესტიციო და საფინანსო პროგრამებს, და გადასახადების გადახდის შემდეგ დარჩენილი წმინდა მოგების განაწილების წესს შეიმუშავებს და ამტკიცებს რკინიგზის პარტნიორთა კრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად და დადგენილი წესით.

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

მუხლი 6¹. სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელება, ამ სფეროს რეგულირება და ზედამხედველობა

1. სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკას ახორციელებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო.

2. სააგენტო ახორციელებს სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროს რეგულირებასა და ზედამხედველობას საქართველოს კანონმდებლობით მინიჭებულ უფლებამოსილებათა ფარგლებში.

3. სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სააგენტო ახორციელებს ამ სფეროს ტექნიკურ რეგულირებას საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

4. სააგენტო ახორციელებს/ასრულებს ამ კოდექსითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით გათვალისწინებულ უფლებამოსილებებს/მოვალეობებს.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

თავი II. რკინიგზის მიერ გადაყვანა-გადაზიდვის ორგანიზება

მუხლი 7. მხარეთა უფლება-მოვალეობანი გადაყვანა-გადაზიდვისას

1. რკინიგზა ვალდებულია განახორციელოს მგზავრთა გადაყვანა და ბარგისა და ტვირთ-ბარგის გადაზიდვა საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების არსებობისას, აგრეთვე განახორციელოს ტვირთისა და ფოსტის გადაზიდვა, თუ:

ა) მგზავრი ან ტვირთგამგზავნი იცავს ამ კოდექსის მოთხოვნებს, აგრეთვე „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებსა“ და „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებს“;

ბ) შესაძლებელია გადაყვანა-გადაზიდვის არსებული პერსონალითა და სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებით, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების დაცვით განხორციელება;

გ) გადაყვანა-გადაზიდვას ხელს არ უშლის გარემოებები, რომლებსაც რკინიგზა თავიდან ვერ აიცილებს;

დ) გადასაზიდად წარდგენილი ტვირთი, ბარგი, ტვირთ-ბარგი, ფოსტა არ არის შეტანილი იმ ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის, ფოსტის ნუსხაში, რომლის გადაზიდვა აკრძალულია ან დაშვებულია მხოლოდ გარკვეული პირობებით, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებისა“ და „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. ტვირთის გადასაზიდად შემკვეთს უფლება აქვს, გადაზიდვის დაწყებამდე მოითხოვოს ინფორმაცია სატრანსპორტო საშუალებების, მოწყობილობებისა და მათი ექსპლუატაციის პირობების შესახებ.

3. რკინიგზა ვალდებულია, გადასაზიდად მიიღოს მხოლოდ ის ტვირთი, რომლის გადაზიდვაც შეიძლება განხორციელდეს შეუფერხებლად.

4. რკინიგზა ვალდებული არ არის, გადასაზიდად მიიღოს ტვირთი, რომლის დატვირთვის, გადატვირთვისა და გადმოტვირთვისათვის საჭიროა სამარჯვები, თუ ისინი არ გააჩნია შესაბამის რკინიგზის სადგურს.

5. რკინიგზის მომსახურებით სარგებლობისათვის შემკვეთს უფლება აქვს დადოს რკინიგზასთან ხელშეკრულება გადაზიდვასთან დაკავშირებული დამატებითი მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) შესახებ შესაბამისი ანაზღაურებით, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება ამ კოდექსისა და სხვა ნორმატიული აქტების მოთხოვნებს.

6. რკინიგზას უფლება აქვს, დაინტერესებულ ტვირთგამგზავნთან და ტვირთმიმღებთან ერთად, ტვირთის გადაზიდვისათვის დააწესოს განსაკუთრებული პირობები და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და დადგენილ ფარგლებში განსაზღვროს მხარეთა პასუხისმგებლობა მათი დაუცველობისათვის.

7. რკინიგზა ვალდებულია, მგზავრსა და ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) მიაწოდოს საჭირო და უტყუარი ინფორმაცია მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) შესახებ ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა ნორმატიული აქტების შესაბამისად. ინფორმაცია ცხადდება (ქვეყნდება) ქართულ ენაზე, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში, ადგილობრივი მოსახლეობისა და საქართველოში მყოფი უცხოელების ინტერესების გათვალისწინებით, შეიძლება დამატებით გამოცხადებული (გამოქვეყნებული) იქნეს სხვა ენაზეც.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

მუხლი 8. რკინიგზის მიერ გადაყვანა-გადაზიდვის სატრანსპორტო საშუალებები და მოწყობილობები

1. მგზავრთა გადაყვანა, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვა ხორციელდება რკინიგზის ან სხვა პირთა მფლობელობაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებებითა და მოწყობილობებით.

2. საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგებით მგზავრთა გადასაყვანად და ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადასაზიდად განკუთვნილი სატრანსპორტო საშუალებები და მოწყობილობები, მათი საკუთრების ფორმის მიუხედავად, უნდა აკმაყოფილებდეს რკინიგზის ტექნიკური ექსპლუატაციის წესების მოთხოვნებს, დადგენილ ნორმებსა და სტანდარტებს, ხოლო ახალაშენებულ მოძრავ შემადგენლობას უნდა ჰქონდეს არსებულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის დამადასტურებელი მოწმობა (სერტიფიკატი).

მუხლი 9. რკინიგზის სადგური

1. რკინიგზის სადგურები ახორციელებენ ტვირთის მიღებას, დატვირთვას, გადმოტვირთვასა და გაცემას, აგრეთვე მგზავრთა გადაყვანასთან, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვასთან დაკავშირებულ მომსახურებას (სამუშაოს).

2. რკინიგზა ახორციელებს მგზავრთა გადაყვანას, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვას შესაბამისი მომსახურების გასაწევად (სამუშაოს შესასრულებლად) განკუთვნილ რკინიგზის სადგურებს შორის.

3. გადაყვანა-გადაზიდვის დოკუმენტების გასაფორმებლად, აგრეთვე მგზავრისა და ტვირთგამგზავნისათვის (ტვირთმიმღებისათვის) გადაყვანა-გადაზიდვისა და სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდევინების უზრუნველსაყოფად რკინიგზის სადგურებში იქმნება სატვირთო განყოფილებები, სატვირთო და საბილეთო სალაროები და სხვა შესაბამისი სამსახურები.

4. რკინიგზის სადგურების გახსნა-დახურვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს და მათ მიერ გასაწევი მომსახურების (შესასრულებელი სამუშაოს) ნუსხას განსაზღვრავს რკინიგზა.

საქართველოს 2007 წლის 5 ივნისის კანონი №4853 - სსმI, №21, 18.06.2007წ., მუხ.176

საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6968 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.

მუხლი 10. რკინიგზის მიერ გადაყვანა-გადაზიდვის საფასური

რკინიგზის მიერ მგზავრთა გადაყვანის, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის ტარიფებისა და დამატებითი საფასურების დაწესება ხორციელდება გადაზიდვა-გადაყვანის მონაწილე მხარეთა ინტერესების, აღიარებული საერთაშორისო პრაქტიკისა და გამოცდილების, ტრანსპორტის სფეროში სატარიფო პოლიტიკის ძირითადი პრინციპების გათვალისწინებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

მუხლი 11. რკინიგზის მიერ ტვირთის გადაზიდვის საფუძვლები

1. რკინიგზის მიერ ტვირთის გადაზიდვა ხორციელდება გადაზიდვის ხელშეკრულების (ზედნადების და სხვ.) საფუძველზე.

2. თუ ტვირთის გადაზიდვის გარკვეული პირობები არ არის გათვალისწინებული საქართველოს კანონმდებლობით, ისინი განისაზღვრება ხელშეკრულებით.

მუხლი 12. ზედნადები

1. ზედნადების საფუძველზე რკინიგზა ვალდებულებას კისრულობს, ტვირთგამგზავნის მიერ მისთვის გადაცემული ტვირთი, გადაზიდვის პირობების დაცვით, მიიტანოს დანიშნულების რკინიგზის სადგურამდე და გადასცეს ტვირთმიმღებს, ხოლო ტვირთგამგზავნი ვალდებულია გადაიხადოს ტვირთის გადაზიდვისა და სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) დადგენილი საფასური.

2. ზედნადების ფორმა და რეკვიზიტები, აგრეთვე მისი შევსების წესი განისაზღვრება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით და „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

3. ზედნადები დგება ტვირთმიმღების სახელზე, ტვირთგამგზავნისა და რკინიგზის ხელმოწერით და დანიშნულების რკინიგზის სადგურში გადაეცემა ტვირთმიმღებს ტვირთთან ერთად.

4. გადასაზიდად ტვირთის მიღების დღედ ითვლება ზედნადებზე რკინიგზის სადგურის კალენდარული შტემპელით აღნიშნული თარიღი.

5. გადასაზიდად ტვირთვის მიღების დასადასტურებლად რკინიგზის სადგური ვალდებულია გადასცეს ტვირთგამგზავნს ზედნადების ერთი ეგზემპლარი და გადასაზიდად ტვირთის მიღების ქვითარი.

6. გადასაზიდად ტვირთის წარდგენისას ტვირთგამგზავნმა ტვირთის თითოეულ გზავნილზე უნდა წარმოადგინოს სათანადოდ შევსებული ზედნადები და შესაბამისი ნორმატიული აქტით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტები.

7. ტვირთგამგზავნი პასუხს აგებს მის მიერ ან მისი მოთხოვნით ზედნადებში შეტანილი მონაცემების სისწორეზე, ზედნადებში არასწორი ან არასრული მონაცემების აღნიშვნის გამო წარმოშობილი ზიანისათვის, აგრეთვე გადასაზიდად აკრძალული ტვირთის გაგზავნისათვის.

8. რკინიგზას უფლება აქვს, შერჩევით შეამოწმოს ტვირთგამგზავნის მიერ ზედნადებში მითითებული ტვირთის მასისა და სხვა მონაცემების სისწორე.

მუხლი 13. გენერალური შეთანხმებები (ხელშეკრულებები) რკინიგზის მიერ ტვირთის გადაზიდვისა და მგზავრთა გადაყვანის ორგანიზების შესახებ

1. რკინიგზასა და ტვირთგამგზავნს უფლება აქვთ, საჭიროების შემთხვევაში დადონ ტვირთის გადაზიდვის ორგანიზების გრძელვადიანი გენერალური შეთანხმება (ხელშეკრულება), რომლითაც განისაზღვრება გადასაზიდი ტვირთის მოცულობა, წარდგენის ვადა, გამოსაყოფი სატრანსპორტო საშუალებები და სხვა პირობები, რომლებიც არ არის გათვალისწინებული ამ კოდექსითა და „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

2. ამ მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნული გენერალური შეთანხმების (ხელშეკრულების) საფუძველზე რკინიგზა ვალდებულებას კისრულობს, გადასაზიდად ტვირთი მიიღოს შეთანხმებული ოდენობით, ხოლო ტვირთგამგზავნი ვალდებულია, გადასაზიდად ტვირთი წარადგინოს შეთანხმებულ ვადაში.

3. რკინიგზას უფლება აქვს, შესაბამის პირთან დადოს მგზავრთა გადაყვანის ორგანიზების გრძელვადიანი გენერალური შეთანხმება (ხელშეკრულება), რომლითაც განისაზღვრება მგზავრთა გადაყვანასთან დაკავშირებული მოთხოვნები, გადაყვანის საფასურის ოდენობა და სხვა პირობები.

მუხლი 13¹. სახიფათო ტვირთი

1. სახიფათო ტვირთის რკინიგზით გადაზიდვის წესი მტკიცდება საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით.

2. რკინიგზა უფლებამოსილია საქართველოს ტერიტორიაზე სახიფათო ტვირთი გადაზიდოს „საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვის შესახებ“ 1980 წლის 9 მაისის კონვენციის (კოტიფი) C დანართის − სახიფათო ტვირთების საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვის შესახებ რეგულაციის (RID) ან/და რკინიგზების თანამშრომლობის ორგანიზაციის 1951 წლის 1 ნოემბრის „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმების (СМГС) შესაბამისად.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 14. ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა და დახარისხება

1. გადასაზიდი ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა და დახარისხება შეიძლება განხორციელდეს როგორც საერთო, ისე არასაერთო სარგებლობის ადგილებში.

2. ვაგონის (კონტეინერის) შეუფერხებელი დამუშავებისა და ტვირთისა და მოძრავი შემადგენლობის დაცულობის უზრუნველსაყოფად, საერთო და არასაერთო სარგებლობის ადგილები მათი მფლობელების მიერ აღჭურვილი უნდა იქნეს სათანადო ნაგებობებითა და მოწყობილობებით, რომლებიც აკმაყოფილებს გარემოს დაცვისა და სახანძრო უსაფრთხოების მოთხოვნებს.

3. ვაგონსა და სატვირთო ავტომობილებში ტვირთის დატვირთვას, გადმოტვირთვას და დახარისხებას ახორციელებს:

ა) რკინიგზა – ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) თხოვნით, საერთო სარგებლობის ადგილებში, სათანადო მექანიზმებისა და მოწყობილობების არსებობისას, გარდა: სახიფათო ან მალფუჭებადი ტვირთისა; ნედლი ცხოველური პროდუქტებისა; დახურული ვაგონით გადასაზიდი ტვირთისა, რომლის სატვირთო ადგილის წონა 0,5 ტონაზე მეტია; არაგაბარიტული, თხევადი, ფხვიერი ან ნაყარი ტვირთისა, რომელიც სპეციალური მოძრავი შემადგენლობით გადაიზიდება. აღნიშნულ შემთხვევებში ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ვალდებულია რკინიგზას გადაუხადოს ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვის და დახარისხების შეთანხმებული საფასური;

ბ) ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) – საერთო და არასაერთო სარგებლობის ადგილებში, თუ რკინიგზას არ აკისრია ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვის და დახარისხების ვალდებულება.

4. კონტეინერში ტვირთის დატვირთვას, გადმოტვირთვას და დახარისხებას ახორციელებს ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები). რკინიგზას უფლება აქვს, ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) თხოვნით, თვითონ უზრუნველყოს ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა და დახარისხება, თუ მას აქვს სათანადო მექანიზმები და სამარჯვები.

5. დაუძლეველი ძალის (ხანძარი, თოვლი, ნამქერი, წყალდიდობა, საომარი მოქმედებები, ეპიდემია და ა.შ.), აგრეთვე გადაზიდვისათვის ხელის შემშლელი სხვა გარემოებების არსებობისას, რკინიგზას უფლება აქვს შეზღუდოს ან შეწყვიტოს ტვირთის დატვირთვა, რის შესახებაც დაუყოვნებლივ წერილობით უნდა შეატყობინოს აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამის ორგანოსა და დანიშნულების რკინიგზის სადგურს, დატვირთვის შეზღუდვის ან შეწყვეტის მოქმედების ვადის მითითებით.

6. ტვირთგამგზავნი ვალდებულია, რკინიგზის სადგურის უფროსის შესაბამისი წერილობითი მოთხოვნისთანავე შეწყვიტოს გადასაზიდად ტვირთის წარდგენა ან შეზღუდოს დატვირთვა აკრძალული მიმართულებებით.

7. ტვირთის დატვირთვის შეზღუდვის ან შეწყვეტის გამო წარმოშობილი უკმარტვირთის შევსება ხორციელდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

8. ვაგონში (კონტეინერში) ტვირთის დატვირთვა ხორციელდება დატვირთვის ტექნიკური ნორმების შესაბამისად, მაგრამ მისი მასა არ უნდა აღემატებოდეს ვაგონის (კონტეინერის) დასაშვებ ტვირთამწეობას.

9. ვაგონსა (მათ შორის, ღია მოძრავ შემადგენლობაში) და კონტეინერში ტვირთის განლაგება და დამაგრება ხდება ტექნიკური მოთხოვნების დაცვით. ნუსხა იმ ტვირთისა, რომლის გადაზიდვა დაშვებულია ღია მოძრავი შემადგენლობით, აგრეთვე ფხვიერი და ნაყარი ტვირთისა, განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

10. ტვირთის დასატვირთად, დასამაგრებლად და გადასაზიდად საჭირო მასალების, პაკეტირების საშუალებებისა და სხვა მოწყობილობების დაყენებასა (დატვირთვისას) და მოხსნას (გადმოტვირთვისას) უზრუნველყოფს ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ან რკინიგზა – იმის მიხედვით, თუ ვინ ახდენს ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვას. ამ მოწყობილობების მიწოდებას უზრუნველყოფს ტვირთგამგზავნი, რის შესახებაც მიუთითებს ზედნადებში. მოწყობილობები დანიშნულების რკინიგზის სადგურში გადაეცემა ტვირთმიმღებს ტვირთთან ერთად.

11. ტვირთგამგზავნი პასუხს აგებს მის მიერ ტვირთის არასწორად დატვირთვა-გადმოტვირთვის, დახარისხების გამო წარმოშობილი ზიანისათვის.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 15. ტვირთის მასა

1. გადასაზიდად ტვირთის წარდგენისას ტვირთგამგზავნის მიერ ზედნადებში აღნიშნული უნდა იქნეს მისი მასა, რომელიც განისაზღვრება აწონვით, ტრაფარეტით, სტანდარტით, გაანგარიშებით, აზომვით ან პირობითად. აკრძალულია ტვირთის მასის განსაზღვრა გაანგარიშებით ან აზომვით, თუ მის დატვირთვას ვაგონის (კონტეინერის) მთლიან ტევადობამდე შეიძლება მოჰყვეს ვაგონის (კონტეინერის) დასაშვები ტვირთამწეობის გადამეტება.

2. ტვირთის მასას დატვირთვისას განსაზღვრავს:

ა) რკინიგზა – საერთო სარგებლობის ადგილებში, თუ ის ტვირთავს ტვირთს ტვირთგამგზავნის თხოვნით;

ბ) ტვირთგამგზავნი – საერთო და არასაერთო სარგებლობის ადგილებში.

3. ტრაფარეტით, სტანდარტით, გაანგარიშებით, აზომვით ან პირობითად ტვირთის მასას, როგორც წესი, განსაზღვრავს ტვირთგამგზავნი. ტვირთს ტვირთგამგზავნის თხოვნით წონის რკინიგზა და იღებს შესაბამის საფასურს.

4. ტვირთის მასისა და რაოდენობის დადგენის და ამ მონაცემების ზედნადებში აღნიშვნის პირობები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

5. ტვირთის ასაწონად რკინიგზას საერთო სარგებლობის ადგილებში, ხოლო ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) საერთო და არასაერთო სარგებლობის ადგილებში, მათ შორის, საზღვაო ნავსადგურებში, უნდა ჰქონდეთ საჭირო რაოდენობის ასაწონი მოწყობილობები.

6. ასაწონი მოწყობილობები ექვემდებარება დადგენილი წესით სახელმწიფო შემოწმებასა და დადამღვას. ხელშეკრულების საფუძველზე რკინიგზას უფლება აქვს უზრუნველყოს ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) და სხვა პირთა მფლობელობაში არსებული ასაწონი მოწყობილობების ტექნიკური მომსახურება (საუწყებო კონტროლი, რემონტი, საკონტროლო შემოწმება).

7. ტვირთის მსვლელობის გზაზე მდებარე რკინიგზის სადგურის მიერ ვაგონში (კონტეინერში) გადამეტტვირთის გამოვლენისას ზედმეტი ტვირთი გადმოტვირთული უნდა იქნეს. რკინიგზა ვალდებულია, დაუყოვნებლივ გამოითხოვოს ტვირთგამგზავნისაგან (ტვირთმიმღებისაგან) მითითებანი ზედმეტი ტვირთის განკარგვის თაობაზე. ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ვალდებულია, ზედმეტი ტვირთის გადაზიდვის, გადმოტვირთვისა და შენახვისათვის გადაუხადოს რკინიგზას შესაბამისი საფასური.

მუხლი 16. ტვირთის გადაზიდვის დაგეგმვა

1. რკინიგზა შეიმუშავებს ტვირთის გადაზიდვის წლიურ და კვარტალურ ინდიკატურ გეგმებს, რომელთა შედგენა ხდება ტვირთგამგზავნთა განაცხადების მიხედვით. ტვირთის გადაზიდვის განაცხადის ფორმა, მისი შევსების, წარდგენის, შესრულებისა და აღრიცხვის წესი განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

2. ტვირთგამგზავნი ვალდებულია, განაცხადი წარუდგინოს რკინიგზას ადგილობრივი გადაზიდვისას – ტვირთის დატვირთვამდე არა უგვიანეს 10 დღისა, ხოლო საერთაშორისო ან პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას – კალენდარული თვის დაწყებამდე არა უგვიანეს 15 დღისა. ამავე ვადებში უნდა იქნეს წარდგენილი განაცხადი ტვირთის დამატებითი ოდენობისა და გეგმით გაუთვალისწინებელი ტვირთის გადაზიდვაზე.

3. საგანგებო სიტუაციების შედეგების აღმოსაფხვრელად განკუთვნილი ტვირთის გადაზიდვას რკინიგზა ახორციელებს ამ ტვირთის მიღებისთანავე.

4. განაცხადი რკინიგზას წარედგინება 3 ეგზემპლარად. განაცხადში აღნიშნული უნდა იყოს: საერთაშორისო გადაზიდვისას – ტვირთის გადაზიდვის მოცულობა, ტვირთის სახეობა, დანიშნულების რკინიგზა (ქვეყანა) და დატვირთვის თარიღი, ხოლო ადგილობრივი გადაზიდვისას – ტვირთის სახეობა, დანიშნულების რკინიგზის სადგური და დატვირთვის თარიღი. განაცხადის 1 ეგზემპლარი, მისი მიღების თარიღის აღნიშვნით, ეგზავნება ტვირთგამგზავნს, მეორე – ტვირთის გამგზავნ რკინიგზის სადგურს, ხოლო მესამე რჩება რკინიგზას.

5. რკინიგზა ვალდებულია მიიღოს გადაწყვეტილება განაცხადის დაკმაყოფილების ან დაკმაყოფილებაზე დასაბუთებული უარის თქმის შესახებ და ამის თაობაზე აცნობოს ტვირთგამგზავნს განაცხადის მიღებიდან 10 დღის ვადაში, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

6. თუ ტვირთგამგზავნი განაცხადში შეიტანს ცვლილებას, რომელიც ითვალისწინებს ტვირთის გადაზიდვის გადანაწილებას დანიშნულების რკინიგზებისა და რკინიგზის სადგურების შეცვლით, მან დამატებით უნდა გადაიხადოს შეცვლილი ვაგონებით (კონტეინერებით) გადაზიდვის საფასურის 5 პროცენტი – საერთო განაცხადის შესრულებისას, ხოლო 10 პროცენტი – საერთო განაცხადის შეუსრულებლობისას.

7. რკინიგზის სადგურის უფროსი ვალდებულია, ტვირთგამგზავნთან ერთად, განაცხადის შესრულების დაწყებამდე არა უგვიანეს 3 დღისა შეიტანოს მის შესასრულებლად საჭირო მონაცემები სააღრიცხვო ბარათში, რომელსაც ყოველი საანგარიშგებო დღე-ღამის დასრულების შემდეგ ხელს აწერენ რკინიგზის სადგურის უფროსი და ტვირთგამგზავნი. სააღრიცხვო ბარათის ფორმა და რეკვიზიტები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

8. ტვირთგამგზავნის თხოვნით, რკინიგზას უფლება აქვს:

ა) დადგენილი საფასურის გადახდის შემდეგ დართოს ტვირთის შიდასასადგურო გადაზიდვის (ერთი რკინიგზის სადგურის ფარგლებში) ნება. ამგვარი გადაზიდვა აღინიშნება განაცხადში და გათვალისწინებული იქნება ტვირთის გადაზიდვის შესრულებულ მოცულობაში;

ბ) შეცვალოს განაცხადით გათვალისწინებული დახურული სატრანსპორტო საშუალება ღიათი, თუ ტვირთის ღია სატრანსპორტო საშუალებით გადაზიდვა დაშვებულია „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“, აგრეთვე შეცვალოს ერთი სახეობის ღია მოძრავი შემადგენლობა მეორეთი;

გ) შეცვალოს განაცხადით გათვალისწინებული დანიშნულების რკინიგზა (ქვეყანა) და რკინიგზის სადგური.

მუხლი 17. ტვირთის გადაზიდვის წესი

1. ტვირთის გადაზიდვა ხორციელდება სამარშრუტო გადაზიდვით, ვაგონთა ჯგუფით, ვაგონით, საკონტეინერო და წვრილმანი გზავნილებით, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. ტვირთის გადაზიდვა ხდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ განსაზღვრული სატვირთო ან დიდი სიჩქარით.

3. ტვირთის გადაზიდვის სიჩქარის განსაზღვრის წესს და იმ სარკინიგზო მიმართულებებს, რომლებზედაც ხდება ტვირთის დიდი სიჩქარით გადაზიდვა, ადგენს რკინიგზა.

4. ტვირთის გადაზიდვის სიჩქარეს ირჩევს და ზედნადებში მიუთითებს ტვირთგამგზავნი. თუ ტვირთის გადაზიდვა მოითხოვს დიდ სიჩქარეს, ტვირთგამგზავნი ვალდებულია მიუთითოს ეს ზედნადებში.

5. რკინიგზას უფლება აქვს, ადგილობრივი გადაზიდვისას დაადგინოს ტვირთის დიდი სიჩქარით გადაზიდვის მონაკვეთები.

6. ტვირთის გადაზიდვა ვიწროლიანდიანი და სხვა სიგანის ლიანდის სარკინიგზო ლიანდაგებით ხდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

მუხლი 18. გამოცხადებული ფასეულობის ტვირთი (ბარგი, ტვირთ-ბარგი)

1. ტვირთგამგზავნს უფლება აქვს, გადასაზიდად წარადგინოს გამოცხადებული ფასეულობის ტვირთი (ბარგი, ტვირთ-ბარგი). ტვირთგამგზავნი ვალდებულია გამოაცხადოს გადასაზიდად წარდგენილი ძვირფასი ლითონების (თვლების) და მათგან დამზადებული ნაკეთობების, ხელოვნების ნაწარმოებების, მხატვრული ნაკეთობების, ანტიკვარული ნივთების (მათ შორის, ხალიჩების), მოწყობილობებისა და ხელსაწყოების, ვიდეოაუდიოაპარატურის, ელექტრონულ-გამომთვლელი და გასამრავლებელი ტექნიკის, აგრეთვე საოჯახო ნივთების (რომელთა გადაზიდვა ხდება გამცილებლის გარეშე) ფასეულობა.

2. ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) ფასეულობის გამოცხადებისათვის ტვირთგამგზავნი იხდის „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ განსაზღვრულ საფასურს.

3. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) გარდა, ნებისმიერი სხვა ტვირთიც (ბარგიც, ტვირთ-ბარგიც) შეიძლება იყოს გამოცხადებული ფასეულობის საგანი. ამ შემთხვევაში შესაბამისი საფასურის გადახდა ხორციელდება ხელშეკრულების საფუძველზე.

მუხლი 19. ტვირთის გადასაზიდად მომზადება

1. ტვირთგამგზავნი ვალდებულია, ტვირთის გადასაზიდად წარდგენამდე მოამზადოს იგი ტრანსპორტირებისათვის, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს სატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობისა და სახანძრო უსაფრთხოება, ტვირთის, ვაგონებისა და კონტეინერების დაცულობა, მათი ტვირთამწეობისა და ტევადობის ოპტიმალური გამოყენება. ტვირთის ტარა, შეფუთვა და ხარისხი უნდა შეესაბამებოდეს სახელმწიფო სტანდარტებისა და ტექნიკური პირობების მოთხოვნებს.

2. გადასაზიდად წარდგენილი მალფუჭებადი ტვირთის ხარისხი, ტარა და შეფუთვა უნდა შეესაბამებოდეს „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებს“ და უზრუნველყოფდეს მის დაცულობას ტვირთგამგზავნის მიერ ხარისხის მოწმობაში (სერტიფიკატში) მითითებულ ტრანსპორტირების ვადაში.

3. რკინიგზა, ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) და ექსპედიტორი, რომლებიც გზავნიან და ღებულობენ სახიფათო ტვირთს, ვალდებული არიან უზრუნველყონ მისი გადაზიდვის უსაფრთხოება. ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) და ექსპედიტორს უნდა ჰქონდეთ ტვირთის გადაზიდვისას წარმოშობილი ავარიული სიტუაციისა და ავარიის შედეგების სალიკვიდაციო საშუალებები, ჰყავდეთ მობილური ქვედანაყოფები და უნდა უზრუნველყონ მათი დაუყოვნებლივ გაგზავნა შემთხვევის ადგილზე. ეს მოთხოვნა ვრცელდება აგრეთვე უსაფრთხო ტვირთის გადაზიდვაზე.

4. ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) და ექსპედიტორი, თუ მათ გადახდილი აქვთ ტვირთის ღირებულება, ვალდებულნი არიან, აანაზღაურონ მათი მიზეზით გამოწვეული ავარიული სიტუაციის, გარემოს დაბინძურებისა და მატარებელთა მოძრაობის შეფერხების შედეგად მიყენებული ზიანი და ავარიის შედეგების ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული ხარჯი.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 20. სატრანსპორტო საშუალებათა გამოყოფა და ტვირთის გადასაზიდად წარდგენა

1. რკინიგზა ვალდებულია, ტვირთის გადაზიდვის განაცხადის, ტვირთის გადაზიდვის ხელშეკრულების ან ვაგონის (კონტეინერის) გამოყოფის ერთჯერადი ნებართვის საფუძველზე, დადგენილ ვადაში, დასატვირთად გამოყოს ტვირთის გადასაზიდად ვარგისი, ტვირთის ნარჩენებისა და ნაგვისაგან გაწმენდილი და, საჭიროების შემთხვევაში, გარეცხილი და დეზინფიცირებული ვაგონი (კონტეინერი).

2. გაუსუფთავებელი სატრანსპორტო საშუალების დასატვირთად მიწოდება დაიშვება ტვირთგამგზავნის თანხმობით. ასეთ შემთხვევაში სატრანსპორტო საშუალებას ასუფთავებს ტვირთგამგზავნი, თუ რკინიგზა მას აუნაზღაურებს გაწეულ ხარჯს. მხარეთა შეთანხმებით ტვირთგამგზავნს გამოეყოფა საკმარისი დრო ვაგონის (კონტეინერის) გასაწმენდად.

3. რკინიგზის სადგური ვალდებულია, ტვირთგამგზავნს შეატყობინოს საჭირო ვაგონის (კონტეინერის) დასატვირთად გამოყოფის დრო გამოყოფამდე არა უგვიანეს 2 საათისა.

4. თხევადი ტვირთის ჩასხმისათვის რკინიგზის კუთვნილ ვაგონ-ცისტერნასა და ვაგონ-ბუნკერს ამზადებს რკინიგზა ან ტვირთგამგზავნი რკინიგზის ხარჯით, მათ შორის დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად.

5. თხევადი ტვირთის ჩასასხმელად იმ სპეციალიზებული ცისტერნის მომზადებას, რომელიც არ წარმოადგენს რკინიგზის საკუთრებას ან მის მიერ გადაცემულია სხვა პირთა სარგებლობაში, უზრუნველყოფს ტვირთგამგზავნი.

6. ტვირთის ცისტერნაში ჩასხმის წინ ცისტერნის ჰერმეტულობის, მისი არმატურისა და უნივერსალური ჩამოსასხმელი მოწყობილობების ტექნიკური გამართულობის შემოწმება ხორციელდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

7. კომერციული თვალსაზრისით ვაგონის ვარგისიანობას ტვირთის გადასაზიდად (ვაგონში (კონტეინერში) სპეციფიკური სუნისა და სხვა ამგვარი ფაქტორების არსებობა, რომლებიც დატვირთვისას და მსვლელობის გზაზე გავლენას ახდენს ტვირთის მდგომარეობაზე, აგრეთვე ვაგონის (კონტეინერის) ძარების შიდა კონსტრუქციების თავისებურებანი და სატვირთო ნაკვეთურების მდგომარეობა) განსაზღვრავს ვაგონის დამტვირთავი, ხოლო კონტეინერისას – ტვირთგამგზავნი.

8. ტვირთგამგზავნს უფლება აქვს, უარი განაცხადოს ტვირთის გადასაზიდად მიწოდებულ უვარგის სატრანსპორტო საშუალებაზე, ხოლო რკინიგზა ვალდებულია შეცვალოს იგი ვარგისი ვაგონით (კონტეინერით).

9. სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ტვირთის დატვირთვისათვის ვაგონის (კონტეინერის) გამოყოფისას რკინიგზა განსაზღვრავს გასაგზავნი ტვირთის დასატვირთად მის ტექნიკურ ვარგისიანობას.

მუხლი 21. დატვირთული ვაგონისა და კონტეინერის დაპლომბვა

1. დატვირთული ვაგონი და კონტეინერი უნდა დაიპლომბოს რკინიგზის ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობით ან პლომბით, თუ ტვირთი დატვირთულია რკინიგზის მიერ, ან გამგზავნის (ნავსადგურის) საკონტროლო-ჩამკეტი მოწყობილობით ან პლომბით, თუ ტვირთი დატვირთულია გამგზავნის (ნავსადგურის) მიერ.

2. ფიზიკურ პირთა პირადი (საყოფაცხოვრებო) დანიშნულების ტვირთის გადასაზიდად განკუთვნილ დახურულ ვაგონსა და კონტეინერს ტვირთგამგზავნის შეხედულებისამებრ და მისი ხარჯით პლომბავს რკინიგზა ან ექსპედიტორი.

3. იმ ტვირთის ნუსხა, რომლის გადაზიდვა დაშვებულია დაუპლომბავი ვაგონითა და კონტეინერით, აგრეთვე ვაგონსა და კონტეინერზე ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობის დადების პირობები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

4. საბაჟო საზღვარზე საქონლის გადაადგილებასთან დაკავშირებული შემოწმების მიზნით ვაგონისა და კონტეინერის გახსნისას ახალი პლომბებისა და ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობების განსაზღვრული წესით დადებას უზრუნველყოფს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შემოსავლების სამსახური (შემდგომ – შემოსავლების სამსახური).

5. რკინიგზა ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) უზრუნველყოფს ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობებითა და მათი მოსახსნელი საშუალებებით, რომლებისთვისაც ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) იხდის სათანადო საფასურს.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2012 წლის 27 მარტის კანონი №5947 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.

მუხლი 22. ანგარიშსწორების წესი

1. ტვირთის გადაზიდვის საფასური განისაზღვრება დანიშნულების რკინიგზის სადგურამდე უმოკლესი მიმართულების მანძილის გათვალისწინებით, იმ შემთხვევაშიც, როდესაც ეს მანძილი გაზრდილია რკინიგზის მიერ. უმოკლესი მიმართულების მანძილი განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

2. ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურს ტვირთგამგზავნი იხდის წინასწარ, რკინიგზის სადგურიდან ტვირთის გაგზავნამდე, თუ ამ კოდექსით ან ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. რკინიგზას უფლება აქვს, საფასურის გადახდამდე შეაჩეროს ტვირთის გაგზავნა.

3. ვაგონის (კონტეინერის) გამოყოფა შემდგომი დატვირთვისათვის შეჩერდება ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდამდე.

4. ადგილობრივი გადაზიდვისას რკინიგზას უფლება აქვს, ტვირთგამგზავნთან (ტვირთმიმღებთან) შეთანხმებით მიიღოს გადაწყვეტილება ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის დანიშნულების რკინიგზის სადგურში გადახდის შესახებ, თუ არსებობს მისი გადახდის გარანტია. ამგვარი შეთანხმებისას გათვალისწინებული უნდა იქნეს მხარეთა პასუხისმგებლობა ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევისათვის.

5. ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საბოლოო ანგარიშსწორებას ტვირთმიმღები ახორციელებს დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთის მიტანის შემდეგ.

6. ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასური გადაიხდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. გამგზავნ რკინიგზის სადგურში ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდის ვადა არის გადასაზიდად ტვირთის მიღების დღე, ხოლო დანიშნულების რკინიგზის სადგურში – ტვირთმიმღებისათვის ტვირთის გადაცემის დღე, რომელიც აღინიშნება ზედნადებში.

7. ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდამდე ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისა და ტვირთის ვაგონში (კონტეინერში) შენახვისათვის პასუხისმგებლობა, აგრეთვე ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის გადახდის ვალდებულება მისი დაყოვნების მთელი დროისათვის ეკისრება ტვირთმფლობელს ან ექსპედიტორს ხელშეკრულების შესაბამისად.

მუხლი 23. ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის განსაზღვრა

1. რკინიგზის მიერ ტვირთგამგზავნისათვის (ტვირთმიმღებისათვის) ან ექსპედიტორისათვის ვაგონის (კონტეინერის) დასაცლელად ან დასატვირთად გამოყოფის მომენტიდან მისი უკან დაბრუნების მომენტამდე ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ან ექსპედიტორი ვალდებულია გადაიხადოს ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური და რკინიგზას აუნაზღაუროს ვაგონის (კონტეინერის) დაგვიანებით დაბრუნების გამო გაწეული ტვირთის შენახვის ხარჯი.

2. ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) კუთვნილი ან მის მიერ რკინიგზისაგან სარგებლობის უფლებით აღებული ვაგონის (კონტეინერის) მიღების დაყოვნებისას საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგზე ამ ვაგონის (კონტეინერის) ყოფნის დროისათვის გადაიხდება ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის ნახევარი.

3. რეფრიჟერატორული სექციით, რეფრიჟერატორული ვაგონით ან რეფრიჟერატორული მატარებლით სარგებლობის საფასური განისაზღვრება ასეთი სექციის ან მატარებლის ბოლო ვაგონის დატვირთვის (გადმოტვირთვის) დროის გათვალისწინებით.

4. ვიწროლიანდიან სარკინიგზო ლიანდაგზე ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური მცირდება 50%-ით.

მუხლი 24. ტვირთის მიტანის ადგილის (მისამართის) შეცვლა

1. ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) წერილობითი განცხადების საფუძველზე რკინიგზა ცვლის ტვირთის მიტანის ადგილს (მისამართს) – ტვირთმიმღებს ან გადასაზიდად მიღებული ტვირთის დანიშნულების რკინიგზის სადგურს. მიტანის ადგილი იცვლება დადგენილი საფასურის გადახდის შემდეგ, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. პირი, რომლის განცხადების საფუძველზედაც მოხდა ტვირთის მიტანის ადგილის შეცვლა, პასუხისმგებელია თავდაპირველი ტვირთმიმღების წინაშე ამ ცვლილებით გამოწვეული შედეგებისათვის და ვალდებულია, მოაწესრიგოს ანგარიშსწორება ტვირთგამგზავნს, თავდაპირველ ტვირთმიმღებსა და ფაქტობრივ ტვირთმიმღებს შორის.

3. საბაჟო კონტროლისადმი დაქვემდებარებული ტვირთის მიტანის ადგილი იცვლება მხოლოდ შესაბამისი საბაჟო ორგანოს თანხმობით. თუ ამგვარი ტვირთის გადაზიდვა საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, ეკოლოგიურ მდგომარეობას, მატარებელთა მოძრაობასა და სახანძრო უსაფრთხოებას, აღნიშნული ტვირთის მიტანის ადგილი იცვლება საბაჟო ორგანოს თანხმობის მიუღებლად, რის შესახებაც ამ ორგანოს რკინიგზა აცნობებს.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2012 წლის 27 მარტის კანონი №5947 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.

საქართველოს 2019 წლის 28 ივნისის კანონი №4926 - ვებგვერდი, 04.07.2019წ.

მუხლი 25. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადა

1. რკინიგზა ვალდებულია, ტვირთი დანიშნულების ადგილზე მიიტანოს დადგენილ ვადაში. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადა და მისი გამოთვლის წესი განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ და სარკინიგზო მიმოსვლის სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით).

2. რკინიგზასა და ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) შორის დადებული გადაზიდვის ხელშეკრულებით შეიძლება დაწესდეს ამ მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი ვადისაგან განსხვავებული ვადა, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებსა“ და სარკინიგზო მიმოსვლის სფეროში საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებს (შეთანხმებებს).

3. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადის ათვლა იწყება ტვირთის გადასაზიდად მიღების დღის 24 საათიდან. ტვირთის გადასაზიდად მიღების დღეს და დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადის გასვლის დღეს გამგზავნი რკინიგზის სადგური აღნიშნავს ზედნადებსა და ტვირთგამგზავნისთვის გადაცემულ, ტვირთის მიღების დამადასტურებელ დოკუმენტებში.

4. ტვირთი დანიშნულების ადგილზე დადგენილ ვადაში მიტანილად ითვლება, თუ:

ა) რკინიგზის მიერ დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთი გადმოტვირთულია ან დატვირთული ვაგონი (კონტეინერი) დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთმიმღებს გადმოსატვირთად მიეწოდა დადგენილი ვადის გასვლამდე;

ბ) დატვირთული ვაგონი (კონტეინერი) დანიშნულების რკინიგზის სადგურში მისულია დადგენილი ვადის გასვლამდე და მისი გადმოტვირთვის ადგილზე მიწოდება დაყოვნებულია ტვირთმიმღების მიერ გადმოტვირთის ადგილის დაკავების, ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადაუხდელობის გამო;

გ) დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთის (ვაგონის, კონტეინერის) მიწოდება დაყოვნებულია ტვირთმიმღების მიზეზით (დაკავებულია მისი კუთვნილი სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი, ტერმინალში არ გააჩნია თავისუფალი სათავსო და სხვა) ან დანიშნულების რკინიგზის სადგურის ლიანდაგის დაკავებულობის გამო, როდესაც რკინიგზა იძულებულია, ტვირთი გააჩეროს გზად მდებარე რკინიგზის სადგურში. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიწოდების დაყოვნებისას დგება საერთო ფორმის აქტი, რომლის საფუძველზედაც ტვირთმიმღები ან ექსპედიტორი გადაზიდვის ხელშეკრულების შესაბამისად ვალდებულია გადაუხადოს რკინიგზას საფასური ამ კოდექსის 50-ე მუხლით დადგენილი წესით.

5. რკინიგზა ვალდებულია, დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთის მიტანის შესახებ შეატყობინოს ტვირთმიმღებს. თუ რკინიგზა ტვირთის მიტანის შესახებ ვერ ატყობინებს ტვირთმიმღებს ამ უკანასკნელის მიზეზით, პასუხისმგებლობა ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისა და ტვირთის შენახვისათვის ეკისრება ტვირთმიმღებს.

6. რკინიგზა ვალდებულია საბაჟო კონტროლს დაქვემდებარებული ტვირთის რკინიგზის სადგურში მიტანის ან რკინიგზის სადგურიდან გაგზავნის შესახებ შეატყობინოს შემოსავლების სამსახურს ტვირთმიმღების (ტვირთგამგზავნის) მეშვეობით.

7. რკინიგზა ვალდებულია, ტვირთმიმღებს შეატყობინოს ვაგონის (კონტეინერის) გადმოსატვირთად მიწოდების დრო მიწოდებამდე არა უგვიანეს 2 საათისა.

8. რკინიგზას უფლება აქვს, გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე წინასწარ აცნობოს ტვირთმიმღებს მისთვის მისატანი ტვირთის შესახებ.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2012 წლის 27 მარტის კანონი №5947 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.

მუხლი 26. ტვირთის გაცემა

1. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთი გაიცემა გადაზიდვის დოკუმენტებში მითითებულ ტვირთმიმღებზე, ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის სრულად გადახდის შემდეგ. ტვირთმიმღები ტვირთის მიღებას სათანადო მინდობილობის წარდგენის შემდეგ ადასტურებს საგზაო უწყისში ხელმოწერით.

2. თუ ტვირთმიმღები ან ექსპედიტორი არ იხდის ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურს, რკინიგზას უფლება აქვს დააკავოს ტვირთი და ამის შესახებ წერილობით შეატყობინოს ტვირთგამგზავნს, რომელიც ვალდებულია, შეტყობინების მიღებიდან 4 დღე-ღამის განმავლობაში განკარგოს ტვირთი. თუ აღნიშნულ ვადაში გადაზიდვის ხელშეკრულების შესაბამისად ტვირთმიმღები ან ექსპედიტორი არ დაფარავს დავალიანებას, ხოლო ტვირთგამგზავნი არ განკარგავს ტვირთს, რკინიგზა უფლებამოსილია მოახდინოს დაკავებული ტვირთის რეალიზაცია. რეალიზაციას არ ექვემდებარება:

ა) სახელმწიფო და თავდაცვითი დანიშნულების სპეციალური (მათ შორის, სამხედრო დანიშნულების) ტვირთი;

ბ) ტვირთი, რომლის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდა ხორციელდება დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ამ კოდექსის 22-ე მუხლის შესაბამისად;

გ) საბაჟო ორგანოსა და სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების უფლებამოსილების მქონე სხვა ორგანოების მიერ ჩამორთმეული ტვირთი და ის ტვირთი, რომლის მიღებაზედაც ტვირთმიმღებმა (ტვირთგამგზავნმა) ან ექსპედიტორმა უარი თქვა სახელმწიფოს სასარგებლოდ. ასეთ შემთხვევაში რკინიგზისათვის ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადახდას უზრუნველყოფენ აღნიშნული ორგანოები ტვირთის რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხიდან.

3. თუ ტვირთმიმღებისათვის მიტანილია ტვირთი, რომლის სახელწოდება არ შეესაბამება ზედნადებში აღნიშნულ დასახელებას, ტვირთმიმღები ვალდებულია მიიღოს იგი რკინიგზის სადგურისგან და უზრუნველყოს მისი შენახვა ტვირთგამგზავნთან საკითხის მოგვარებამდე. თუ ტვირთმიმღები უარს განაცხადებს ტვირთის მიღებაზე, ტვირთგამგზავნი უფლებამოსილია, თვითონ განკარგოს ტვირთი ზედნადების პირველი პირის წარდგენის გარეშე. თუ ტვირთმიმღები არ მიიღებს ტვირთს, ხოლო ტვირთგამგზავნი არ განკარგავს მას, რკინიგზას უფლება აქვს, დაუყოვნებლივ გადმოტვირთოს ტვირთი და შეინახოს უფლებამოსილი პირის ხარჯზე. რკინიგზას შეუძლია უფლებამოსილი პირისგან მითითების მიღების დალოდების გარეშე გაყიდოს ტვირთი, თუ იგი მალფუჭებადია, თუ ტვირთის მდგომარეობა ამართლებს ამგვარ გადაწყვეტილებას ან თუ შენახვის ხარჯები აღემატება ტვირთის ღირებულებას. რკინიგზას შეუძლია სხვა შემთხვევებშიც გაყიდოს ტვირთი, თუ განსაზღვრული დროის განმავლობაში არც ერთი მხარისგან არ მიიღებს მითითებებს.

4. ტვირთმიმღებს უფლება აქვს უარი განაცხადოს ტვირთის მიღებაზე მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დაზიანების ან გაფუჭების შედეგად ტვირთის ხარისხი იმდენად გაუარესდა, რომ მისი დანიშნულებისამებრ სრული ან ნაწილობრივი გამოყენება შეუძლებელია.

5. თუ ტვირთი გაფუჭდა ტვირთმიმღების ან ექსპედიტორის მიერ ვაგონის (კონტეინერის) დროულად დაუცლელობის ან რკინიგზის სადგურიდან ტვირთის დროულად გაუტანლობის გამო ან ტვირთმიმღების მიზეზით სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ან რკინიგზის სადგურზე ვაგონის დაყოვნების შედეგად, ქონებრივი პასუხისმგებლობა შესაბამისად ეკისრება ტვირთმიმღებს ან ექსპედიტორს.

6. საერთო სარგებლობის ადგილებზე ტვირთის მიღებისას ტვირთმიმღები ვალდებულია მიიღოს თავისი კუთვნილი ტვირთი და გაიტანოს რკინიგზის სადგურიდან.

7. ვაგონიდან (კონტეინერიდან) ტვირთის დაგვიანებით გადმოტვირთვის ან ტვირთმიმღების მიერ რკინიგზის სადგურიდან ტვირთის დაგვიანებით გატანის და ამ მიზეზებით რკინიგზის სადგურზე ტექნიკური სიძნელეების წარმოშობის შემთხვევაში ტვირთმიმღები ვალდებულია გადაუხადოს რკინიგზას გადმოტვირთული ტვირთის შენახვისა და ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკით“ დადგენილი ოდენობით.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2019 წლის 28 ივნისის კანონი №4926 - ვებგვერდი, 04.07.2019წ.

მუხლი 27. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთის შენახვისა და გაცემის წესი

1. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთის შენახვა და გაცემა ხორციელდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ტვირთი უფასოდ ინახება 24 საათის განმავლობაში. ამ ვადის ათვლა იწყება რკინიგზის მიერ თავისი საშუალებებით ვაგონის (კონტეინერის) გადმოტვირთვის დღის 24 საათიდან ან ტვირთმიმღების საშუალებებით ვაგონის (კონტეინერის) გადმოტვირთვის ადგილზე მიწოდების დღის 24 საათიდან. რკინიგზის სადგურში აღნიშნულზე მეტი ვადით ტვირთის შენახვისათვის დადგენილია შესაბამისი საფასური, რომელსაც რკინიგზას უხდის ტვირთმიმღები ან ექსპედიტორი ან ტვირთის გატანაზე უფლებამოსილი სხვა პირი.

3. დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე ტვირთის გაცემისას რკინიგზა ამოწმებს მის მდგომარეობას, მასასა და სატვირთო ადგილების რაოდენობას, თუ:

ა) ტვირთი მიტანილია გაუმართავი ვაგონით (კონტეინერით), დაზიანებული ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობებით ან სხვა რკინიგზის სადგურის ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობების მქონე ვაგონით (კონტეინერით);

ბ) ტვირთი ღია მოძრავი შემადგენლობით გადაზიდვისას მიტანილია დაზიანების, გაფუჭების ან დანაკლისის ნიშნებით;

გ) მალფუჭებადი ტვირთი დანიშნულების ადგილზე მიტანილია მიტანის ვადის ან რეფრიჟერატორული ვაგონით გადაზიდვისათვის დადგენილი ტემპერატურის დარღვევით;

დ) ტვირთი დატვირთულია რკინიგზის მიერ;

ე) ტვირთი რკინიგზის მიერ გადმოტვირთულია საერთო სარგებლობის ადგილებზე;

ვ) შექმნილია ისეთი პირობები, რომლებმაც შეიძლება გავლენა იქონიონ ტარაში მოთავსებული ან ცალობრივი ტვირთის მდგომარეობასა და მასაზე.

4. გარდა ამ მუხლის მე-3 ნაწილში აღნიშნული შემთხვევებისა, დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე ტვირთის გაცემისას რკინიგზა ამოწმებს მხოლოდ დაზიანებულ ტარაში (შესაფუთში) მოთავსებული ტვირთის მდგომარეობასა და მასას.

5. ვაგონზე (კონტეინერზე) შემოსავლების სამსახურის პლომბების აღმოჩენისას რკინიგზა არ ამოწმებს ტვირთის მდგომარეობას, მასასა და სატვირთო ადგილების რაოდენობას, გარდა ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, რის შესახებაც რკინიგზა ატყობინებს შემოსავლების სამსახურს.

6. დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე ტვირთის გაცემისას მისი მასის შემოწმება ხორციელდება დატვირთვის დროს მასის შემოწმების ანალოგიურად. თუ ტვირთმიმღებს და დანიშნულების რკინიგზის სადგურს არ გააჩნიათ სავაგონო სასწორი, ფხვიერი და ნაყარი ტვირთი, რომელიც დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე მიტანილია დანაკლისის ნიშნების გარეშე, გაიცემა მასის შეუმოწმებლად.

7. ტვირთის მასა სწორად მიიჩნევა, თუ დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე დადგენილ მასასა და გაგზავნის რკინიგზის სადგურზე დადგენილ მასას შორის განსხვავება არ აღემატება ტვირთის მასის ბუნებრივი დანაკლისისა და მასის ნეტოს განმსაზღვრელი ხელსაწყოების განსხვავებების ზღვრულ ნორმებს, რომლებიც დადგენილია „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

8. გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე რკინიგზას უფლება აქვს, მონაწილეობა მიიღოს ტვირთის მდგომარეობის, მასისა და სატვირთო ადგილების რაოდენობის შემოწმებაში.

9. თუ დანიშნულების რკინიგზის სადგურზე ტვირთის მდგომარეობის, მასისა და სატვირთო ადგილების რაოდენობის შემოწმებისას გამოვლინდა ტვირთის დანაკლისი ან დაზიანება (გაფუჭება) ან ეს დადგენილია გზად მდებარე რკინიგზის სადგურის კომერციული აქტით, დანიშნულების რკინიგზის სადგური ვალდებულია განსაზღვროს ტვირთის დაზიანების, გაფუჭების ან დანაკლისის ფაქტობრივი ოდენობა და გასცეს კომერციული აქტი.

10. საჭიროებისამებრ, რკინიგზა თავისი ინიციატივით ან ტვირთმიმღების მოთხოვნით იწვევს ექსპერტებსა და სპეციალისტებს.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

მუხლი 28. რკინიგზისა და ტვირთმიმღების მოვალეობები ტვირთის გადმოტვირთვის შემდეგ

1. ტვირთის გადმოტვირთვის შემდეგ ვაგონი (კონტეინერი) უნდა გაიწმინდოს შიგნიდან და გარედან, ჩამოიხსნას მოსახსნელი სამაგრი მოწყობილობები, წესრიგში იქნეს მოყვანილი მოუხსნელი სამაგრი მოწყობილობები, მათ შორის, ტურნიკები, დაიკეტოს კარები და ლუკები. ამ ვალდებულებების შესრულებას უზრუნველყოფს:

ა) რკინიგზა, თუ ტვირთი გადმოიტვირთა რკინიგზის საშუალებებით;

ბ) ტვირთმიმღები ან ექსპედიტორი, თუ ტვირთი გადმოიტვირთა მისი საშუალებებით.

2. ვაგონის (კონტეინერის) გაწმენდას, გარეცხვას და ცხოველების, ფრინველების, ნედლი ცხოველური პროდუქტებისა და მალფუჭებადი ტვირთის გადმოტვირთვის შემდეგ მის დეზინფექციას ახორციელებს რკინიგზა ტვირთმიმღების ხარჯით, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

3. „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ განსაზღვრული, სპეციფიკური სუნის მქონე და გამაჭუჭყიანებელი ტვირთის გადმოტვირთვის შემდეგ ვაგონი (კონტეინერი) უნდა გარეცხოს ტვირთმიმღებმა. თუ ტვირთმიმღებს არ გააჩნია ვაგონის (კონტეინერის) გარეცხვის შესაძლებლობა, მას ხელშეკრულების საფუძველზე რეცხავს რკინიგზა.

4. ამ მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესრულებამდე რკინიგზას უფლება აქვს, ტვირთმიმღებისაგან არ მიიღოს ვაგონი (კონტეინერი). ამ შემთხვევაში ტვირთმიმღები ვალდებულია გადაიხადოს ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური მისი დაყოვნების მთელი დროისათვის.

მუხლი 29. ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) დანიშნულების ადგილზე მიტანის შეუძლებლობა

1. თუ დაუძლეველი ძალისა და სხვა საგანგებო ვითარების შედეგად დაბრკოლდა ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) შემდგომი გადაზიდვა, დანიშნულების ადგილზე მიტანა და ტვირთმიმღებისათვის გადაცემა, რკინიგზა ვალდებულია მიმართოს ტვირთმიმღებს (ტვირთგამგზავნს) ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) განკარგვის მოთხოვნით. თუ ტვირთმიმღები (ტვირთგამგზავნი) რკინიგზის მიმართვიდან 4 დღე-ღამის განმავლობაში არ განკარგავს ტვირთს (ბარგს, ტვირთ-ბარგს), რკინიგზას უფლება აქვს დაუბრუნოს იგი ტვირთგამგზავნს, ხოლო ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) დაბრუნების შეუძლებლობის შემთხვევაში მოახდინოს მისი რეალიზაცია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

2. თუ საბაჟო ორგანომ/სახელმწიფო კონტროლის განხორციელების უფლებამოსილების მქონე სხვა ორგანოებმა საერთაშორისო გადაზიდვისას ტვირთით (ბარგით, ტვირთ-ბარგით) დატვირთული ვაგონი (კონტეინერი) დააკავა/დააკავეს ტვირთგამგზავნის მიერ დადგენილი მოთხოვნების დარღვევის გამო საზღვაო ტრანსპორტისათვის ან უცხო ქვეყნის რკინიგზისათვის გადაცემის დროს, ტვირთგამგზავნი რკინიგზას უხდის ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურს მისი დაყოვნების მთელი დროისათვის.

3. თუ ტვირთმიმღები ჩვეულებრივ ტვირთს 10 დღე-ღამის განმავლობაში, ხოლო მალფუჭებად ტვირთს რკინიგზისაგან ვაგონის (კონტეინერის) დაკავების შესახებ შეტყობინების მიღებიდან 4 დღე-ღამის განმავლობაში არ განკარგავს, რკინიგზას უფლება აქვს დაუბრუნოს იგი ტვირთგამგზავნს მისი ხარჯით ან მოახდინოს ტვირთის რეალიზაცია, თუ გადაზიდვის ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ტვირთგამგზავნს, რომლის მიზეზითაც არის გამოწვეული რკინიგზის სადგურში ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნება, ეკისრება ამ კოდექსით გათვალისწინებული ქონებრივი პასუხისმგებლობა და ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის გადახდა მისი დაყოვნების მთელი დროისათვის.

4. ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) რეალიზაციის შედეგად მიღებული თანხიდან რკინიგზის განკარგულებაში რჩება ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასური და მისი რეალიზაციისას გაწეული ხარჯების ასანაზღაურებელი შესაბამისი თანხა, ხოლო დარჩენილი თანხა უბრუნდება გადაზიდვის დოკუმენტებში აღნიშნულ ტვირთმიმღებს, თუ მას გადახდილი აქვს ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) ღირებულება, ხოლო სხვა შემთხვევაში – ტვირთგამგზავნს. თუ რკინიგზისაგან დამოუკიდებელი მიზეზების გამო თანხის დაბრუნება შეუძლებელია, იგი ექვემდებარება განკარგვას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2019 წლის 28 ივნისის კანონი №4926 - ვებგვერდი, 04.07.2019წ.

თავი III. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი

მუხლი 30. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი

1. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი წარმოადგენს ცალკეულ პირთა მომსახურებისათვის განკუთვნილ ლიანდაგს, რომელიც სარკინიგზო ქსელთან დაკავშირებულია უწყვეტი რელსის ლიანდით და რკინიგზის, ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან სხვა პირის მფლობელობაშია.

2. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მიერთება სარკინიგზო ქსელთან ხორციელდება რკინიგზის ნებართვით.

3. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგისა და ვაგონის (კონტეინერის) დატვირთვისთვის, გადმოტვირთვისა და გაწმენდისთვის განკუთვნილი მოწყობილობების მშენებლობა და რეკონსტრუქცია ხორციელდება რკინიგზასთან შეთანხმებით.

4. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის სალიანდაგო მოწყობილობებისა და ტექნიკური ნაგებობების კონსტრუქცია და მდგომარეობა უნდა შეესაბამებოდეს სამშენებლო მოთხოვნებს და უზრუნველყოფდეს საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგზე ვაგონის (კონტეინერის) გატარებას ტექნიკური დატვირთვის დადგენილი ნორმების შესაბამისად, ხოლო ამ ლიანდაგის რკინიგზის ლოკომოტივით მომსახურებისას – რკინიგზის მიერ გამოყოფილი ლოკომოტივის გატარებას.

5. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი ტექნიკური მომსახურებისათვის შეიძლება გადაეცეს რკინიგზას შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე.

6. ახალაშენებული სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის საექსპლუატაციოდ გადაცემა და ამ ლიანდაგზე რკინიგზის მოძრავი შემადგენლობის მიწოდება დასაშვებია, თუ მას საექსპლუატაციოდ მიიღებს რკინიგზისა და ლიანდაგის მფლობელის წარმომადგენლებისაგან შემდგარი კომისია.

7. თითოეულ სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგს უნდა ჰქონდეს ტექნიკური პასპორტი, ხელოვნური ნაგებობების ნახაზი, გეგმა და გრძივი პროფილი.

8. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი, მისი ტექნიკური ნაგებობა და მოწყობილობა უნდა უზრუნველყოფდეს ტვირთის რიტმულ დატვირთვა-გადმოტვირთვას, სამანევრო სამუშაოების განხორციელებას გადაზიდვის მოცულობის შესაბამისად და მოძრავი შემადგენლობის რაციონალურ გამოყენებასა და დაცულობას.

9. არსებულ სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგთან მშენებარე სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მიერთებისათვის საჭიროა:

ა) რკინიგზის ნებართვა, თუ სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი ეკუთვნის რკინიგზას;

ბ) იმ პირის ნებართვა რკინიგზასთან წინასწარი შეთანხმებით, რომელსაც ეკუთვნის სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი.

საქართველოს 2007 წლის 5 ივნისის კანონი №4853 - სსმI, №21, 18.06.2007წ., მუხ.176

საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6968 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.

მუხლი 31. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაცია

1. რკინიგზისა და სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მფლობელის ურთიერთობა ხორციელდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგზე იმ მოძრავი შემადგენლობის გასვლის წესს, რომელიც რკინიგზას არ ეკუთვნის, ადგენს რკინიგზა.

3. პირს, რომლის საქმიანობა დაკავშირებულია საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგზე მატარებლების მოძრაობასთან, სამანევრო სამუშაოებთან, ტვირთის დატვირთვა-დამაგრებასა და გადმოტვირთვასთან, უნდა ჰქონდეს რკინიგზის მიერ გაცემული საბუთი, რომელიც ადასტურებს მისი კვალიფიკაციის შესაბამისობას დადგენილ მოთხოვნებთან.

4. რკინიგზის წარმომადგენელს უფლება აქვს, სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მფლობელის მონაწილეობით შეამოწმოს მოძრაობის უსაფრთხოება, მოძრავი შემადგენლობისა და კონტეინერის დაცულობა და სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მდგომარეობა.

5. სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე გაუმართავობის გამოვლენისას, რომელიც საფრთხეს უქმნის მოძრაობას, მოძრავი შემადგენლობის, გადასაზიდი ტვირთისა და ვაგონის (კონტეინერის) დაცულობას, რკინიგზის წარმომადგენელი ვალდებულია შეადგინოს შესაბამისი აქტი. ამ აქტის საფუძველზე რკინიგზის სადგურის უფროსი ან მოძრაობის უსაფრთხოების რევიზორი გაუმართავობის აღმოფხვრამდე კრძალავს აქტში მითითებულ ლიანდაგზე (ლიანდაგის მონაკვეთზე) მოძრავი შემადგენლობის მიწოდებას. ასეთ შემთხვევაში ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდების ან გამოყვანის დაყოვნების, აგრეთვე ტვირთის შენახვის, დაცვისა და გადაზიდვის შესახებ მიღებული განაცხადის შეუსრულებლობის გამო ქონებრივი პასუხისმგებლობა ეკისრება სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის (მისი მონაკვეთის) მფლობელს.

6. თუ ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) სამანევრო საშუალებების მფლობელია, თავის სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანასა და სამანევრო სამუშაოებს იგი ახორციელებს საკუთარი სამანევრო საშუალებებით მიღება-ჩაბარების ლიანდაგიდან, ხოლო თუ ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) არ ფლობს სამანევრო საშუალებებს, ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანასა და სამანევრო სამუშაოების შესრულებას იგი უზრუნველყოფს რკინიგზის სამანევრო საშუალებებით, რისთვისაც იხდის გადაზიდვის ხელშეკრულებით დადგენილ საფასურს.

7. რკინიგზის კუთვნილ სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე რკინიგზისა და ლიანდაგისპირა საწყობებისა და სატვირთო ბაქნების მქონე პირების ურთიერთობა წესრიგდება ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებით, რომლის ტიპობრივი ფორმა და რეკვიზიტები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“. ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანა და სამანევრო სამუშაოები ხორციელდება რკინიგზის ლოკომოტივის მეშვეობით, გადაზიდვის ხელშეკრულებით დადგენილი საფასურით.

8. პირი თავის ტერიტორიაზე არსებული სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ნაგვისა და თოვლისაგან გაწმენდასა და განათებას ახორციელებს საკუთარი ხარჯით.

9. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაციისა და ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებები იდება რკინიგზის სადგურისა და მასთან მიერთებული სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მუშაობის ტექნიკური პროცესის ან ერთიანი ტექნიკური პროცესის გათვალისწინებით. ამ ხელშეკრულებებით დგინდება ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანის წესი.

10. იმ ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მომსახურების წესი, რომელსაც სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ფარგლებში ჰყავს ერთი ან რამდენიმე ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) – კონტრაჰენტი და აქვს თავისი საწყობები ან მასთან მიერთებული სარკინიგზო ლიანდაგები, განისაზღვრება უშუალოდ კონტრაჰენტსა და იმ ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) შორის დადებული ხელშეკრულებით, რომელსაც ეკუთვნის სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი და ამ ლიანდაგის მომსახურე სამანევრო საშუალებები. ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრული მომსახურების საფასური არ უნდა აღემატებოდეს რკინიგზის მიერ ანალოგიური მომსახურებისთვის დადგენილ საფასურს.

11. რკინიგზის მიერ თავისი სამანევრო საშუალებებით სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მომსახურებისას რკინიგზასა და კონტრაჰენტს შორის იდება ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულება. ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანისა და სამანევრო სამუშაოების შესრულებისათვის კონტრაჰენტი იხდის დადგენილ საფასურს.

12. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მფლობელ პირს, ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) და კონტრაჰენტს ეკისრებათ ქონებრივი პასუხისმგებლობა სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე მოძრავი შემადგენლობის დაზიანებისა და უსაფრთხოების წესების დაუცველობისათვის. ტვირთის გადაზიდვისას სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მფლობელი და კონტრაჰენტი სარგებლობენ თანაბარი უფლებებით და მათ ეკისრებათ თანაბარი პასუხისმგებლობა.

13. თუ ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მფლობელია, მისი თანხმობით რკინიგზას უფლება აქვს, სამანევრო სამუშაოების შესრულებისა და ვაგონების (კონტეინერების) დროებითი განლაგების ხელშეკრულების შესაბამისად გამოიყენოს მისი კუთვნილი სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგი.

14. გასხვისების ზოლში განლაგებულ სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე პირების მიერ დაკავებული მიწის ფართობისა და ამ ლიანდაგის შენახვის ხარჯი განისაზღვრება სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაციისა და ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებებით და რკინიგზას უნაზღაურდება ამ ხელშეკრულებების პირობების შესაბამისად.

15. რკინიგზისაგან მიღებული დატვირთული და დაცლილი ვაგონის (კონტეინერის) დაცვა სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ხორციელდება მიმღები მხარის საშუალებებითა და ხარჯით.

16. სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ვაგონის (კონტეინერის) ყოფნის დრო გამოითვლება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

17. რკინიგზის სამანევრო საშუალებებით სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის მომსახურებისას ვაგონის (კონტეინერის) დატვირთვა-გადმოტვირთვის დრო გამოითვლება ვაგონის (კონტეინერის) დატვირთვა-გადმოტვირთვის ადგილზე მისი ფაქტობრივი მიწოდების მომენტიდან რკინიგზის სადგურის მიერ ტვირთგამგზავნისაგან (ტვირთმიმღებისაგან) ვაგონის (კონტეინერის) გასაყვანად მზადყოფნის შესახებ შეტყობინების მიღების მომენტამდე.

18. ვაგონის (კონტეინერის) ყოფნის დრო იმ სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე, რომელსაც არ ემსახურება რკინიგზის სამანევრო საშუალებები, გამოითვლება ამ ვაგონის (კონტეინერის) გადაცემის მომენტიდან იმ ლიანდაგზე დაბრუნების მომენტამდე, რომელზედაც მხარეთა შორის ხორციელდება მისი მიღება-ჩაბარება.

19. ვაგონის (კონტეინერის) სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე და ამ ლიანდაგიდან გადაცემის პირობები, ტვირთის მიწოდების ადგილი და წესი განისაზღვრება ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებით.

20. ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) და რკინიგზას უფლება არა აქვთ, საკუთარი ტვირთის გადასაზიდად, შესანახად და დასატვირთად მფლობელის უნებართვოდ გამოიყენონ ის ვაგონი (კონტეინერი), რომელიც მათ არ ეკუთვნის.

21. სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაციისა და ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებები იდება არანაკლებ 3 წლის ვადით.

22. რკინიგზის სადგურისა და სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ტექნიკური აღჭურვილობის ან მუშაობის ტექნოლოგიის შეცვლის შემთხვევაში მხარეებს უფლება აქვთ, სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაციისა და ვაგონების (კონტეინერების) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებები მათი მოქმედების ვადის გასვლამდე შეცვალონ მთლიანად ან ნაწილობრივ.

თავი IV. რკინიგზის მიერ ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვა სხვა სახეობის ტრანსპორტის მონაწილეობით

მუხლი 32. რკინიგზის მიერ ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვა

1. რკინიგზა ტვირთის პირდაპირ შერეულ გადაზიდვას ახორციელებს საზღვაო, შიდა სახმელეთო წყლების, საჰაერო და საავტომობილო სატრანსპორტო საწარმოების (ორგანიზაციებისა და სხვათა) მონაწილეობით.

2. რკინიგზის მიერ ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვა წარმოებს ერთიანი ზედნადებისა და სხვა სატრანსპორტო დოკუმენტების საფუძველზე, რომლებიც მსვლელობის მთელ გზაზე ახლავს ტვირთს.

საქართველოს 2023 წლის 28 ივნისის კანონი №3316 – ვებგვერდი, 18.07.2023წ.

მუხლი 33. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვის წესი

1. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვის წესი განისაზღვრება შესაბამისი სახეობის სატრანსპორტო საწარმოებს (ორგანიზაციებს და ა.შ.) შორის საქართველოს კანონმდებლობის საფუძველზე დადებული შეთანხმებებითა და ამ კოდექსით.

2. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვის პირობები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“. ამ მუხლით გაუთვალისწინებელ შემთხვევებში გამოიყენება შესაბამისი სახეობის ტრანსპორტით ტვირთის გადაზიდვის წესები.

3. ტვირთის პირდაპირ შერეულ გადაზიდვაში მონაწილეობენ:

ა) რკინიგზის სადგური, რომელიც განკუთვნილია ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებული მომსახურების გასაწევად (სამუშაოს შესასრულებლად);

ბ) საზღვაო ნავსადგური, ავტოსადგური, აეროპორტი.

4. ვაგონ-ცისტერნით გადასაზიდი თხევადი ტვირთი, აგრეთვე ტივად შეკრული ხე-ტყე არ მიიღება პირდაპირ შერეულ გადაზიდვაში, გარდა ტვირთის ბორნით გადაზიდვის შემთხვევისა.

5. პირდაპირი შერეული გადაზიდვისთვის დაშვებული იმ ტვირთის ნუსხა, რომელსაც უნდა ახლდეს ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) გამცილებელი, განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

6. გადატვირთვის პუნქტში დაპლომბილი ვაგონით (კონტეინერით) ტვირთის გადაცემა ხორციელდება ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობის მთლიანობისა და გადაზიდვის დოკუმენტებში მითითებული მონაცემების შესაბამისობის შემოწმებით.

7. ტვირთის პირდაპირი შერეული სარკინიგზო-საზღვაო გადაზიდვისას მისი მასა განისაზღვრება გადატვირთვის პუნქტში იმ მხარის მოთხოვნით, რომელიც იღებს ტვირთს:

ა) სავაგონო სასწორზე – რკინიგზის მიერ;

ბ) სატვირთო სასწორზე – ნავსადგურის მიერ.

8. ტვირთის პირდაპირი შერეული სარკინიგზო-საავტომობილო გადაზიდვისას მის მასას განსაზღვრავს მხარე, რომელიც გადატვირთვის პუნქტში ახორციელებს ტვირთის გადმოტვირთვა-დატვირთვას, გადაზიდვაში მონაწილე შესაბამისი სახეობის ტრანსპორტის წარმომადგენელთან ერთად.

9. თუ ტარაში მოთავსებული ცალობრივი ტვირთი, რომელიც გადასაზიდად მიიღეს დახურული ან ღია მოძრავი შემადგენლობით, სტანდარტის შესაბამისი ან ტვირთგამგზავნის მიერ თითოეულ სატვირთო ადგილზე მითითებული მასით, გადატვირთვის პუნქტში შემოვიდა დაუზიანებელი ტარით, ერთი სახეობის ტრანსპორტიდან მეორე სახეობის ტრანსპორტზე იგი გადაიტვირთება აუწონლად, სატვირთო ადგილების დათვლით. ამავე წესით გაიცემა ტვირთი დანიშნულების ადგილზე.

10. ტვირთის დანაკლისის ან დაზიანების (გაფუჭების) ნიშნების არსებობისას იგი გადაიტვირთება (გაიცემა) დანაკლისის ან დაზიანების (გაფუჭების) ნიშნების მქონე ადგილების შემოწმებით, მასისა და ფაქტობრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით.

11. ტვირთი, რომლის პირდაპირი შერეული გადაზიდვა ვაგონით (კონტეინერით) წარმოებს, გადაიტვირთება ვაგონისა (კონტეინერისა) და ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობის მთლიანობის შემოწმების შემდეგ.

12. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას ვაგონის (კონტეინერის) გამოყოფის წესი და მისი გამოყენების პირობები განისაზღვრება დაინტერესებულ სატრანსპორტო საწარმოებს (ორგანიზაციებს და ა.შ.) შორის დადებული ხელშეკრულებით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 34. გადატვირთვის პუნქტში ტვირთის გადატვირთვისა და სატრანსპორტო საშუალებების მომზადების წესი

1. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას გადატვირთვის პუნქტში მისი გადატვირთვა ხორციელდება:

ა) ნავსადგურის მიერ – საზღვაო გემიდან და ნავსადგურის საწყობიდან სატვირთო ვაგონში, აგრეთვე სატვირთო ვაგონიდან საზღვაო გემზე და ნავსადგურის საწყობში გადატვირთვისას;

ბ) რკინიგზის მიერ – სატვირთო ვაგონიდან და რკინიგზის სადგურის საწყობიდან სატვირთო ავტომობილზე, აგრეთვე სატვირთო ავტომობილიდან სატვირთო ვაგონში და რკინიგზის სადგურის საწყობში გადატვირთვისას.

2. სატვირთო ვაგონის და საზღვაო გემის სპეციალურ მომზადებასა და მოწყობას ტვირთის რამდენიმე იარუსად განსათავსებლად, აგრეთვე მძიმე წონის, დიდი სიგრძისა და მოცულობის ტვირთის დასამაგრებლად ახორციელებს ნავსადგური.

3. სატვირთო ვაგონში და საზღვაო გემზე ტვირთის დასატვირთად, დასამაგრებლად და გადასაზიდად საჭირო მასალების, პაკეტირების საშუალებების სხვა მოწყობილობებისა და საჭირო სამარჯვების მომარაგებას უზრუნველყოფს ტვირთგამგზავნი.

4. ნავსადგურის მიერ გაწეული მომსახურების (შესრულებული სამუშაოს) საფასური მასალებზე გაწეულ ხარჯთან ერთად, აღინიშნება ზედნადებში და გადაიხდება ტვირთმიმღების (ტვირთგამგზავნის) მიერ.

მუხლი 35. ერთობლივი შეთანხმება

1. ტვირთის პირდაპირ შერეულ გადაზიდვაში მონაწილე სარკინიგზო სადგურის, ნავსადგურისა და სატრანსპორტო საწარმოების (ორგანიზაციების და ა.შ.) მუშაობის პირობები განისაზღვრება მხარეთა შორის დადებული ერთობლივი შეთანხმებით, რომელიც ფორმდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად, 3 წლით. რკინიგზის სადგურის ან ნავსადგურის ტექნიკური აღჭურვილობის და მუშაობის ტექნოლოგიის შეცვლასთან დაკავშირებით ერთობლივი შეთანხმება მისი მოქმედების ვადის გასვლამდე შეიძლება მთლიანად ან ნაწილობრივ შეიცვალოს ერთ-ერთი მხარის მოთხოვნით.

2. ერთობლივ შეთანხმებასთან დაკავშირებული სადავო საკითხები წყდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

მუხლი 36. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადები, ანგარიშსწორება და მხარეთა პასუხისმგებლობა

1. ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას მისი დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადები განისაზღვრება რკინიგზისა და სხვა სახეობის ტრანსპორტით ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის დადგენილი ვადების ერთობლიობის გათვალისწინებით და გამოითვლება ტრანსპორტის თითოეული სახეობისათვის ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადების გამოთვლის წესების შესაბამისად. ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის საერთო ვადის დარღვევისას ქონებრივი პასუხისმგებლობა ეკისრება მხარეს, რომელმაც ეს ვადა დაარღვია.

2. ტვირთის პირდაპირი შერეული სარკინიგზო-საზღვაო გადაზიდვისას მისი გადაზიდვის საფასურის გადახდა წარმოებს:

ა) ტვირთის გამგზავნ სარკინიგზო სადგურში – ტვირთგამგზავნის მიერ, რკინიგზით გადაზიდვის მანძილის შესაბამისად;

ბ) ტვირთის გადატვირთვის ან დანიშნულების ნავსადგურში –ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მიერ, ზღვით გადაზიდვის მანძილის შესაბამისად.

3. ტვირთის პირდაპირი შერეული საზღვაო-სარკინიგზო გადაზიდვისას მისი გადაზიდვის საფასურის გადახდა წარმოებს:

ა) ტვირთის გამგზავნ ნავსადგურში – ტვირთგამგზავნის მიერ, ზღვით გადაზიდვის მანძილის შესაბამისად;

ბ) ტვირთის გადატვირთვის რკინიგზის სადგურში – ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მიერ, რკინიგზით გადაზიდვის მანძილის შესაბამისად.

4. ტვირთის გადაზიდვის საფასური შეიძლება გადაიხადოს ექსპედიტორმა, რომელიც ასრულებს ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) დავალებას.

5. ნავსადგურში რკინიგზის ლოკომოტივით ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდებისათვის (გამოყვანისათვის) გადაიხდება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ განსაზღვრული საფასური.

6. ერთობლივი შეთანხმების საფუძველზე ტვირთის სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებიდან საზღვაო სატრანსპორტო საშუალებებზე და პირიქით გადატვირთვის ნორმების შესრულების პარამეტრები ტვირთის სახეობის გათვალისწინებით შეიტანება სააღრიცხვო ბარათში. სააღრიცხვო ბარათის ფორმა და მისი შევსების მოთხოვნები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

7. ტვირთის პირდაპირი შერეული სარკინიგზო-საზღვაო გადაზიდვისას მისი გადატვირთვის ნორმების დარღვევისათვის რკინიგზას (ნავსადგურს) ეკისრება ქონებრივი პასუხისმგებლობა ტვირთის გადაზიდვის განაცხადის შეუსრულებლობის ანალოგიურად.

8. რკინიგზა (ნავსადგური) ტვირთის გადატვირთვის ნორმების დარღვევისათვის ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან თავისუფლდება:

ა) დაუძლეველი ძალის მოქმედებისას, როდესაც აკრძალულია ან/და შეუძლებელია ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვა, აგრეთვე სატრანსპორტო საწარმოში (ორგანიზაციაში და ა.შ.) ავარიისას;

ბ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ტვირთის გადაზიდვის შეწყვეტის ან შეზღუდვის სხვა შემთხვევებში.

9. საზღვაო გემის დატვირთვა-გადმოტვირთვისას ნავსადგურისა და რკინიგზის პასუხისმგებლობა და უფლება-მოვალეობანი განისაზღვრება მათ შორის დადებული ერთობლივი შეთანხმებით.

10. ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან ექსპედიტორის მიზეზით რკინიგზის სადგურში ან ნავსადგურის მისამართზე მისული ან დატვირთვა-გადმოტვირთვის (გადატვირთვის) სამუშაოების ჩატარების ადგილზე მიწოდებული ან ამ ადგილის გათავისუფლების მოლოდინში მდგარი ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისას, აგრეთვე ამავე პირების მისამართზე მისული ვაგონის (კონტეინერის) გზად მდებარე რკინიგზის სადგურში დაყოვნებისას აღნიშნული პირები ვალდებულნი არიან რკინიგზას გადაუხადონ ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობისა და ტვირთის შენახვის დადგენილი საფასური მისი დაყოვნების მთელი დროისათვის.

11. გადატვირთვის პუნქტში ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან ექსპედიტორის მიზეზით ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისათვის, აგრეთვე სასაზღვრო საკონტროლო პოსტზე საბაჟო ორგანოსა და სასაზღვრო კონტროლის ორგანოების მიზეზით საექსპორტო და საიმპორტო ტვირთით დატვირთული ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისათვის ან სამგზავრო მატარებლის განრიგით გათვალისწინებული დგომის დროის გადამეტებისათვის დამრღვევ მხარეს ეკისრება ქონებრივი პასუხისმგებლობა ამ კოდექსის 50-ე და 51-ე მუხლებით დადგენილი წესებით.

12. გადატვირთვის პუნქტში ტვირთის გადაცემამდე მისი დაუცველობისათვის ქონებრივი პასუხისმგებლობა ეკისრება ტვირთის გადამცემ მხარეს, ხოლო ტვირთის გადაცემის შემდეგ – მიმღებ მხარეს.

13. ნავსადგურის ტერიტორიაზე დატვირთული ან ცარიელი ვაგონის (კონტეინერის) დაცვას უზრუნველყოფს ნავსადგური.

14. გადატვირთვის პუნქტში გადასატვირთად მიწოდებული ვაგონიდან (კონტეინერიდან) ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობის მოხსნა და ტვირთის პირდაპირი შერეული გადაზიდვისათვის განკუთვნილ ვაგონზე (კონტეინერზე) ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობის დამონტაჟება (დაპლომბვა) წარმოებს „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

15. სარკინიგზო და სხვა სახეობის ტრანსპორტის საწარმოების (ორგანიზაციების და ა.შ.) ქონებრივი პასუხისმგებლობა პირდაპირი შერეული გადაზიდვისათვის მიღებული ტვირთის დაუცველობისათვის განისაზღვრება შესაბამისი სახეობის ტრანსპორტის შესახებ მოქმედი წესებით. თუ ტვირთის დაკარგვის, დაზიანების, გაფუჭების ან დანაკლისის დადგინდა რკინიგზის ან ნავსადგურის ბრალეულობა, პასუხისმგებლობა შესაბამისად ეკისრება რკინიგზას ან ნავსადგურს.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2019 წლის 28 ივნისის კანონი №4926 - ვებგვერდი, 04.07.2019წ.

თავი V. მგზავრის გადაყვანა, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვა

მუხლი 37. მგზავრის გადაყვანა, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვა

1. რკინიგზა ვალდებულია, უზრუნველყოს მგზავრის გადაყვანა, დანიშნულების ადგილზე ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის დროულად მიტანა, რკინიგზის ვაგზალსა და სამგზავრო მატარებელში მგზავრის უსაფრთხოება და ხარისხიანი მომსახურება, მგზავრობისათვის აუცილებელი პირობების შექმნა, ბარგისა და ტვირთ-ბარგის დაცვა.

2. რკინიგზა ვალდებულია უზრუნველყოს სამგზავრო მატარებლების მოძრაობა განრიგის მიხედვით. მგზავრთა მომსახურებისათვის განკუთვნილი სამგზავრო ვაგონი, რკინიგზის ვაგზალი და სხვა ნაგებობები უნდა იყოს ტექნიკურად გამართული და შეესაბამებოდეს სამშენებლო-სანიტარიულ და შესაბამისი ნორმატიული აქტებით დადგენილ სხვა მოთხოვნებს.

3. სამგზავრო მატარებლის კატეგორიებია :

ა) მოძრაობის სიჩქარის მიხედვით – ჩქარი და სამგზავრო ;

ბ) მსვლელობის მანძილის მიხედვით – საერთაშორისო, მაგისტრალური და რეგიონული.

4. სამგზავრო მატარებლის კატეგორიების განსაზღვრის კრიტერიუმები და მათი მოძრაობის სიჩქარე მსვლელობის მანძილის მიხედვით დგინდება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“.

5. მგზავრის გადასაყვანად, ბარგისა და ტვირთ-ბარგის გადასაზიდად განკუთვნილი რკინიგზის სადგურის მომსახურება უნდა შეესაბამებოდეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს.

6. რკინიგზის ვაგზალი უნდა აღიჭურვოს მგზავრთა ჩასასხდომი ბაქნით, ფარდულით და ქვეითად მოსიარულეთათვის გასასვლელი გვირაბითა და გადასასვლელი ხიდით, საბილეთო სალაროთი, ბარგის მიღება-გაცემის სათავსით, ხელბარგის შესანახი საკნით, მოსაცდელი დარბაზით, საცნობარო ბიუროთი, მგზავრთა დასასვენებელი ოთახით, დედათა და ბავშვთა ოთახებით, კვების, აგრეთვე მგზავრთა კულტურულ-საყოფაცხოვრებო და სანიტარიულ-ჰიგიენური მომსახურების ობიექტებით, ხოლო სასაზღვრო რკინიგზის სადგურს ასევე უნდა ჰქონდეს სასაზღვრო და საბაჟო პროცედურების უზრუნველყოფისათვის საჭირო საინჟინრო-ტექნიკური საშუალებები. ამ ნაგებობებისა და საინჟინრო-ტექნიკური საშუალებების დაპროექტებას, მშენებლობასა და კეთილმოწყობას რკინიგზასთან შეთანხმებით უზრუნველყოფენ შესაბამისი სამინისტროები (უწყებები).

7. მგზავრი უზრუნველყოფილი უნდა იყოს სამგზავრო მატარებლების რკინიგზის სადგურიდან გასვლისა და რკინიგზის სადგურში შემოსვლის, მგზავრობის, ბარგისა და ტვირთ-ბარგის გადაზიდვის საფასურებისა და მომსახურების შესახებ სხვა საჭირო ინფორმაციით.

8. ვაგზლისპირა მოედანი, რომელიც არ ეკუთვნის რკინიგზას, ისე უნდა მოეწყოს, რომ აკმაყოფილებდეს ქვეითად მოსიარულეთა და საქალაქო ტრანსპორტის უსაფრთხო და შეუფერხებელი გადაადგილების მოთხოვნებს. ვაგზლისპირა მოედნის კეთილმოწყობას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უზრუნველყოფენ შესაბამისი ორგანოები.

საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმI, №66, 03.12.2010წ., მუხ.414

საქართველოს 2012 წლის 27 მარტის კანონი №5947 – ვებგვერდი, 12.04.2012წ.

საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6146 – ვებგვერდი, 25.05.2012წ.

მუხლი 38. მგზავრის გადაყვანის, ბარგისა და ტვირთ-ბარგის გადაზიდვის ხელშეკრულება

1. მგზავრის გადაყვანის ხელშეკრულებით (ბილეთით) რკინიგზა ვალდებულია, უზრუნველყოს მგზავრი სამგზავრო მატარებელში შესაბამისი ადგილით, მიიყვანოს იგი დანიშნულების ადგილამდე და გადაზიდოს მისი ბარგი.

2. მგზავრი ვალდებულია გადაიხადოს მგზავრობისა და ბარგის გადაზიდვის საფასური, ტვირთგამგზავნი კი – ტვირთ-ბარგის გადაზიდვის საფასური.

3. მგზავრის მიერ ბარგის, ხოლო ტვირთგამგზავნის მიერ ტვირთ-ბარგის ჩაბარება დასტურდება შესაბამისად ბარგის ქვითრითა და ტვირთ-ბარგის ქვითრით.

4. თუ მატარებელში თავისუფალი ადგილია, რკინიგზა ვალდებულია, გარკვეული კატეგორიის მოქალაქეებისათვის საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შეღავათების გათვალისწინებით, დადგენილი საფასურით გააფორმოს ბილეთის გაცემა. შეღავათებით მგზავრობის კომპენსირებას ახდენს სახელმწიფო საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

5. მგზავრი ვალდებულია, თან ჰქონდეს ბილეთი. მგზავრის მიერ ბილეთის დაკარგვის ან გაფუჭების შემთხვევაში ახალი ბილეთი არ გაიცემა და მგზავრს ბილეთის საფასური არ დაუბრუნდება, გარდა „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“ განსაზღვრული შემთხვევებისა.

6. რკინიგზის ვაგზლის შესანახ საკანში ხელბარგისა და ბარგის ჩაბარება შეუზღუდავია, მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა პირს ბილეთი, გარდა იმ საგნებისა და ნივთიერებებისა, რომელთა შენახვა აკრძალულია „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“.

მუხლი 39. მგზავრის უფლება-მოვალეობანი

1. საერთაშორისო და მაგისტრალური მატარებლებით მგზავრობისას მგზავრს უფლება აქვს:

ა) შეიძინოს ბილეთი ნებისმიერ მატარებელსა და ვაგონში, მის მიერ დასახელებულ რკინიგზის სადგურამდე, რომელიც განკუთვნილია მგზავრთა გადასაყვანად;

ბ) უფასოდ გადაიყვანოს 5 წლამდე ერთი ბავშვი, თუ იგი არ იკავებს ცალკე ადგილს, და 5-დან 10 წლამდე ბავშვები, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი შეღავათიანი საფასურის გადახდის შემდეგ;

გ) წვრილმან ნივთებთან ერთად უფასოდ გადაიტანოს 36 კილოგრამამდე წონის ხელბარგი;

დ) ბილეთის წარდგენისა და შესაბამისი საფასურის გადახდის შემდეგ ჩააბაროს ბარგი გადასაზიდად;

ე) შეწყვიტოს მგზავრობა და მიიღოს გაუვლელ მანძილზე გადაყვანის საფასური;

ვ) დროებით შეწყვიტოს მგზავრობა და გააგრძელოს ბილეთის მოქმედების ვადა მგზავრობის შეწყვეტიდან არა უმეტეს 10 დღე-ღამისა;

ზ) მგზავრობისას ავადმყოფობის შემთხვევაში, თუ ეს დასტურდება სამედიცინო დაწესებულების ცნობით, გააგრძელოს ბილეთის მოქმედების ვადა ავადმყოფობის მთელი პერიოდისთვის ან დაიბრუნოს ბილეთის საფასური;

თ) რკინიგზის სადგურის საბილეთო სალაროს მიერ ბილეთში შესაბამისი აღნიშვნის შეტანის შემდეგ გაემგზავროს ბილეთში მითითებულ ვადაზე ადრე გამსვლელი მატარებლით;

ი) მატარებლის გასვლის მომენტიდან მატარებელზე არა უმეტეს 3 საათით დაგვიანებისას ან ავადმყოფობის (უბედური შემთხვევის) გამო არა უმეტეს 3 დღე-ღამით დაგვიანებისას განაახლოს ბილეთის მოქმედება სხვა მატარებელზე, პლაცკარტის საფასურის გადახდით, ხოლო მგზავრობაზე უარის თქმისას დაიბრუნოს მგზავრობის საფასური ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;

კ) დაიკავოს თავისუფალი ადგილი უფრო მაღალი კლასის ვაგონში, „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

2. მგზავრს უფლება აქვს, დააბრუნოს გამოუყენებელი ბილეთი და მიიღოს:

ა) ბილეთის მთლიანი საფასური – მატარებლის გასვლამდე არა უგვიანეს 15 საათისა;

ბ) ბილეთის საფასურის 85% – მატარებლის გასვლამდე 15-დან 4 საათამდე დროში;

გ) ბილეთის საფასურის 70% – მატარებლის გასვლამდე 4 საათზე ნაკლებ დროში;

დ) უკან გამოსამგზავრებელი ბილეთის არსებობის შემთხვევაში: მისი მთლიანი საფასური – ბილეთის შეძენის ან მობრუნების სადგურში დაბრუნებისას მატარებლის გასვლამდე არა უგვიანეს 24 საათისა, ხოლო ბილეთის საფასურის 70% – ამ დროის გადაცილებისას;

ე) გაუვლელ მანძილზე მგზავრობის საფასურის 70% – გზაში მგზავრობის შეწყვეტისას.

3. მგზავრობის საფასური მგზავრს ასევე მთლიანად უბრუნდება მატარებლის მოხსნის, გასვლის დაყოვნების, ავადმყოფობის ან ბილეთში აღნიშნული ადგილით დაკმაყოფილების შეუძლებლობისა და მის ნაცვლად შეთავაზებული სხვა ადგილით სარგებლობაზე უარის თქმის შემთხვევაში, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, როდესაც გადასასხდომ პუნქტში შეთანხმებულ მატარებელზე მგზავრის დაგვიანება გამოწვეულია რკინიგზის მიზეზით.

4. რკინიგზისაგან დამოუკიდებელი მიზეზით მატარებლის მოძრაობის შეფერხების გამო მგზავრობის შეწყვეტისას მგზავრს უბრუნდება გაუვლელ მანძილზე მგზავრობის საფასური, ხოლო რკინიგზის მიზეზით მგზავრობის შეწყვეტისას – მგზავრობის მთლიანი საფასური.

5. თუ შეუძლებელია მგზავრისათვის ბილეთში აღნიშნული ადგილის გამოყოფა, რკინიგზა ვალდებულია, მგზავრის თანხმობით მას გამოუყოს სხვა ადგილი, მათ შორის, უფრო მაღალი კლასის ვაგონში, საფასურის სხვაობის გადახდის გარეშე.

6. თუ მგზავრის თანხმობით გამოიყო ადგილი, რომლის ღირებულება შეძენილი ბილეთის საფასურზე ნაკლებია, მგზავრს უბრუნდება საფასურის სხვაობა „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

7. რეგიონული მატარებლით მგზავრობისას მგზავრს უფლება აქვს:

ა) შეიძინოს რკინიგზის მიერ დადგენილი ფორმის ბილეთი (სააბონემენტო ბილეთი);

ბ) უფასოდ გადაიტანოს ხელბარგი;

გ) უფასოდ გადაიყვანოს 5 წლამდე ერთი ბავშვი.

8. მგზავრი ვალდებულია, რკინიგზის სადგურსა (ვაგზალსა) და მატარებელში დაიცვას საზოგადოებრივი წესრიგი, გაუფრთხილდეს რკინიგზის ქონებას, აგრეთვე დაიცვას საკუთარი ხელბარგი.

9. (ამოღებულია – 08.05.2012, №6146).

10. (ამოღებულია – 08.05.2012, №6146).

11. სარკინიგზო ტრანსპორტის მუშაკისათვის, საქართველოს კანონმდებლობისა და საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების შესაბამისად, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრომ შეიძლება განსაზღვროს შესაბამისი შეღავათები.

საქართველოს 2012 წლის 8 მაისის კანონი №6146 – ვებგვერდი, 25.05.2012წ.

მუხლი 40. მგზავრთა ჯგუფების გადაყვანა

1. რკინიგზა საწარმოების (ორგანიზაციების და ა.შ.) წინასწარი განაცხადის საფუძველზე ახორციელებს ბილეთების გაყიდვას მგზავრთა ჯგუფების გადასაყვანად.

2. წინასწარი განაცხადის მიღება და სამგზავრო დოკუმენტების გაფორმება, აგრეთვე მგზავრობაზე უარის თქმის შემთხვევაში ბილეთების საფასურის დაბრუნება ხორციელდება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

მუხლი 41. ბარგის, ტვირთ-ბარგის გადაზიდვა

1. მგზავრის მიერ ბილეთის წარდგენისას რკინიგზა ვალდებულია, გადასაზიდად მიიღოს მისი ბარგი და გაგზავნოს იგი შესაბამისი დანიშნულების პირველივე გამსვლელი მატარებლით, რომელშიც არის საბარგო ვაგონი.

2. მგზავრს უფლება აქვს, გადასაზიდად წარმოადგინოს გამოცხადებული ფასეულობის ბარგი, რისთვისაც იგი იხდის საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განსაზღვრულ საფასურს.

3. რკინიგზის მიერ ტვირთ-ბარგის გადაზიდვა ხორციელდება ამ კოდექსისა და „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

4. ბარგის სახით მიიღება ისეთი საგანი, რომელიც მოცულობითა და თვისებებით დაუბრკოლებლად შეიძლება ჩაიტვირთოს საბარგო ვაგონში და იგი არ დააზიანებს სხვა მგზავრთა ბარგს. ბარგის მასისა და შეფუთვის მოთხოვნები განისაზღვრება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“. აკრძალულია იმ საფრთხეშემცველი ხელბარგის, ბარგისა და ტვირთ-ბარგის გადაზიდვა, რომლებიც განსაზღვრულია „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“.

5. ბარგის, ტვირთ-ბარგის ადგილზე მიტანის ვადა განისაზღვრება დანიშნულების რკინიგზის სადგურამდე იმ მატარებლის მსვლელობის დროით, რომლითაც იგი გაიგზავნა. ბარგის, ტვირთ-ბარგის გაგზავნის თარიღი აღინიშნება გადაზიდვის დოკუმენტებში.

6. თუ ბარგი, ტვირთ-ბარგი მატარებლის მსვლელობის გზაზე უნდა გადაიტვირთოს, მისი დანიშნულების ადგილზე მიტანის ვადა განისაზღვრება იმ მატარებლის მსვლელობის დროით, რომელშიც ჩართულია საბარგო ვაგონი. ამ შემთხვევაში ბარგის ყოველ გადატვირთვაზე ემატება 1 დღე-ღამე, ხოლო ტვირთ-ბარგის ყოველ გადატვირთვაზე – 2 დღე-ღამე.

7. ბარგის, ტვირთ-ბარგის ადგილზე მიტანის თარიღს დანიშნულების რკინიგზის სადგური აღნიშნავს გადაზიდვის დოკუმენტებში.

8. ბარგი, ტვირთ-ბარგი დაკარგულად ჩაითვლება, თუ დანიშნულების რკინიგზის სადგურში იგი არ მიიტანეს მიტანის ვადის გასვლიდან 30 დღე-ღამეში. ამ შემთხვევაში მის საფასურსა და მიყენებულ ზიანს ანაზღაურებს რკინიგზა „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

9. თუ ბარგი, ტვირთ-ბარგი დანიშნულების ადგილზე მიიტანეს ამ მუხლის მე-5 ნაწილში მითითებული ვადის გასვლის შემდეგ, ბარგის, ტვირთ-ბარგის მიმღებს უფლება აქვს, ის დაიბრუნოს, თუ დაუბრუნებს რკინიგზას ბარგის, ტვირთ-ბარგის დაკარგვისათვის მისგან მიღებულ თანხას.

10. თუ ბარგის, ტვირთ-ბარგის მიმღები წერილობით განაცხადებს უარს მის მიღებაზე ან არ განკარგავს მას შეტყობინების მიღებიდან 4 დღე-ღამეში, რკინიგზას უფლება აქვს, განახორციელოს ბარგის, ტვირთ-ბარგის რეალიზაცია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

11. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში ბარგი, ტვირთ-ბარგი გაიცემა შესაბამისად ბარგის, ტვირთ-ბარგის ქვითრის წარმდგენ პირზე.

12. დანიშნულების რკინიგზის სადგურში მიტანილი ბარგი, ტვირთ-ბარგი უფასოდ ინახება 24 საათი მიტანის დროის ჩაუთვლელად. ამ ვადის გასვლის შემდეგ ბარგის შენახვისათვის საფასურის გადახდა ხორციელდება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

13. მოუკითხავი ტვირთ-ბარგი ექვემდებარება რეალიზაციას საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

მუხლი 42. საფოსტო გზავნილის გადაზიდვა

1. რკინიგზა საფოსტო გზავნილის გადაზიდვას ახორციელებს საფოსტო საწარმოსთან (ორგანიზაციასთან და ა.შ.) დადებული გადაზიდვის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლითაც ეს საწარმო (ორგანიზაცია და ა.შ.) ვალდებულია რკინიგზას გადასაზიდად დროულად წარუდგინოს საფოსტო გზავნილი, დატვირთოს იგი გამოყოფილ ვაგონში, გადაიხადოს გადაზიდვის საფასური და მიიღოს საფოსტო გზავნილი დანიშნულების პუნქტში, ხოლო რკინიგზა ვალდებულია, გადასაზიდად მიიღოს საფოსტო გზავნილი და დროულად მიიტანოს დანიშნულების ადგილზე.

2. საფოსტო გზავნილის გადაზიდვა ხორციელდება მატარებელში ჩართული საფოსტო ვაგონით, თუ გადაზიდვის ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

3. მატარებელში საფოსტო ვაგონის ჩართვისა და საფოსტო გზავნილის გადაზიდვის პირობები განისაზღვრება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესებით“.

მუხლი 43. მგზავრის მომსახურება საფოსტო და სატელეგრაფო-სატელეფონო კავშირებით

რკინიგზა მგზავრის საფოსტო და სატელეგრაფო-სატელეფონო კავშირებით მომსახურებისათვის შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე, კავშირგაბმულობის საწარმოებს (ორგანიზაციებს და ა.შ.) განსაზღვრული ვადითა და საფასურით გამოუყოფს სათავსოებს რკინიგზის სადგურებში.

თავი V¹. საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურება

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

მუხლი 43¹. საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების მიზანი და შინაარსი

1. ამ თავის მიზანია საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების უსაფრთხოდ, ხარისხიანად და შეძლებისდაგვარად დაბალ ფასად გაწევის განსაზღვრა.

2. ამ თავით განისაზღვრება საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების გაფორმების წესი და პირობები. საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზე სარკინიგზო ოპერატორს ეკისრება საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესრულება, რის სანაცვლოდაც სარკინიგზო ოპერატორი უფლებამოსილია კომპეტენტური ორგანოსგან საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაცია მიიღოს.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

მუხლი 43². საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება

1. კომპეტენტური ორგანოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისთვის ექსკლუზიური უფლების მინიჭება და საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაციის გადახდა მხოლოდ საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების საფუძველზეა შესაძლებელი.

2. საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება შეიძლება გაფორმდეს კონკურენტული შერჩევის პროცედურის შესაბამისად ან პირდაპირი მინიჭების საფუძველზე, ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

3. კონკურენტული შერჩევის პროცედურა ყველა დაინტერესებული პირისთვის ღია, სამართლიანი, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული უნდა იყოს. შესაძლებელია კონკურენტული შერჩევის პროცედურა შესაბამისი წინადადებების მიღებისა და წინასწარი შერჩევის შემდეგ, კანდიდატების მიერ კონკურენტული შერჩევის პროცედურის მოთხოვნების არსში უკეთ გარკვევისა და მისი დაზუსტების მიზნით მათთან მოლაპარაკებების გამართვას ითვალისწინებდეს.

4. ამ მუხლით გათვალისწინებული საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორის შერჩევასა და მასთან გასაფორმებელ საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულებაზე არ ვრცელდება „სახელმწიფო შესყიდვების შესახებ“ და „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონებისა და საქონლისა და მომსახურების შესყიდვის მარეგულირებელი ნებისმიერი სხვა ნორმატიული აქტის მოქმედება. კონკურენტული შერჩევის პროცედურასა და მისი განხორციელების წესს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.

[ 4. ამ მუხლით გათვალისწინებული საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორის შერჩევასა და მასთან გასაფორმებელ საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულებაზე არ ვრცელდება „საჯარო და კერძო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და საქონლისა და მომსახურების შესყიდვის მარეგულირებელი ნებისმიერი სხვა ნორმატიული აქტის მოქმედება. კონკურენტული შერჩევის პროცედურასა და მისი განხორციელების წესს ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა. (ამოქმედდეს 2027 წლის 1 იანვრიდან)]

5. საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება შეიძლება გაფორმდეს პირდაპირი მინიჭების საფუძველზე, კონკურენტული შერჩევის პროცედურის გარეშე, თუ:

ა) ამ ხელშეკრულების საშუალო წლიური ღირებულება 1 000 000 (ერთი მილიონი) ევროს ლარში ეკვივალენტზე ნაკლებია ან საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულება მგზავრთა წლიურად 300 000 კილომეტრზე ნაკლებ მანძილზე გადაყვანას ითვალისწინებს;

ბ) საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა სერიოზულად ფერხდება ან არსებობს ასეთი შეფერხების რისკი. ამ შემთხვევაში შეიძლება განხორციელდეს გადაუდებელი ღონისძიება − საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება პირდაპირი მინიჭების საფუძველზე გაფორმდეს ან კონკრეტულ საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორთან არსებული ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გაგრძელდეს. პერიოდი, რომლითაც საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება ფორმდება ან მისი მოქმედების ვადა გრძელდება ან რომლითაც ამ გადაუდებელი ღონისძიების შედეგად ხდება საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესრულების დაკისრება, 2 წელს არ უნდა აღემატებოდეს;

გ) პირდაპირი მინიჭება დასაშვებია ბაზრისა და სარკინიგზო ქსელის შესაბამისი სტრუქტურული და გეოგრაფიული მახასიათებლების, კერძოდ, მოცულობის, მოთხოვნის მახასიათებლების, სარკინიგზო ქსელის სირთულის, ტექნიკური და გეოგრაფიული იზოლირების ან/და ამ ხელშეკრულებით განსაზღვრული საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების გათვალისწინებით;

დ) პირდაპირი მინიჭების საფუძველზე ხელშეკრულების გაფორმებით საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების ხარისხი ან ხარჯების ეფექტიანობა წინა საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულებასთან შედარებით გაუმჯობესდება;

ე) ეს ხელშეკრულება ფორმდება საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორთან, რომელიც იმავდროულად მართავს იმ სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის უმეტეს ნაწილს, რომელზედაც საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურება გაიწევა.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

საქართველოს 2023 წლის 9 თებერვლის კანონი №2573 – ვებგვერდი, 27.02.2023წ.

საქართველოს 2024 წლის 5 სექტემბრის კანონი №4419 – ვებგვერდი, 23.09.2024წ.

მუხლი 43³. საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულების შინაარსი

საზოგადოებრივი მომსახურების ხელშეკრულება უნდა განსაზღვრავდეს:

ა) საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორის მიერ შესასრულებელ საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულებას და საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესრულების გეოგრაფიულ არეალს;

ბ) ობიექტურად და გამჭვირვალედ:

ბ.ა) კომპეტენტური ორგანოს მიერ საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისთვის საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაციის გადახდის პირობებს;

ბ.ბ) საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორისთვის მინიჭებული ექსკლუზიური უფლების შინაარსსა და ფარგლებს (არსებობის შემთხვევაში);

გ) საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორის მიერ საზოგადოებრივი სარკინიგზო სატრანსპორტო მომსახურების გაწევის ხარჯებს და მათ განაწილებას. ეს ხარჯები შეიძლება მოიცავდეს ადამიანურ რესურსებთან, ელექტროენერგიასა და სარკინიგზო ინფრასტრუქტურასთან დაკავშირებულ ხარჯებს, სარკინიგზო შემადგენლობის მოვლა-შენახვისა და შეკეთების და საჭირო სამონტაჟო სამუშაოების ჩატარების ხარჯებს, რომლებიც აუცილებელია სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებით/საშუალებებით მგზავრთა გადაყვანის მიზნით საზოგადოებრივი მომსახურების ვალდებულების შესასრულებლად, აგრეთვე ფიქსირებულ ხარჯებს და შესაბამის გონივრულ მოგებას;

დ) ბილეთის საფასურს ან/და ბილეთის საფასურის განსაზღვრის წესსა და პირობებს;

ე) ბილეთების გაყიდვით მიღებული შემოსავლების განაწილების წესს, რომლებიც შესაძლებელია საზოგადოებრივი მომსახურების სარკინიგზო ოპერატორს დარჩეს, კომპეტენტურ ორგანოს გადაეცეს ან მათ შორის განაწილდეს;

ვ) ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადას, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 15 წელს, გარდა საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;

ზ) სხვა პირობებსა და დებულებებს.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

მუხლი 43⁴. საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაცია

საზოგადოებრივი მომსახურების კომპენსაციის განსაზღვრის (მათ შორის, შესაბამისი გონივრული მოგების დაანგარიშების) წესი დგინდება საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით.

საქართველოს 2020 წლის 23 ივნისის კანონი №6355 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.

თავი VI. მხარეთა პასუხისმგებლობა

მუხლი 44. მხარეთა პასუხისმგებლობა

1. ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობისათვის მხარეებს ეკისრებათ ამ კოდექსით, სხვა ნორმატიული აქტებითა და შესაბამისი ხელშეკრულებებით განსაზღვრული პასუხისმგებლობა.

2. მხარეები პასუხს აგებენ მხოლოდ მათ მიერ ჩადენილი ან მათი მიზეზით გამოწვეული სამართალდარღვევებისათვის. სამართალდარღვევით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებასთან ერთად დამრღვევი მხარე ვალდებულია გადაიხადოს მგზავრის გადაყვანის, ტვირთის, ტვირთ-ბარგის გადაზიდვის, ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობისა და სხვა მომსახურების საფასური.

3. ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს), მგზავრსა და რკინიგზას შორის დადებული ყველა სახის ხელშეკრულება, რომელიც ზღუდავს ან ათავისუფლებს მათ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობისაგან, ბათილია.

მუხლი 45. რკინიგზის პასუხისმგებლობა სატრანსპორტო საშუალებათა გამოუყოფლობისათვის და ტვირთგამგზავნის პასუხისმგებლობა მიწოდებულ სატრანსპორტო საშუალებათა გამოუყენებლობისათვის

1. რკინიგზა ვაგონის (კონტეინერის) ან/და რეფრიჟერატორული ვაგონის (ტრანსპორტიორის) გამოუყოფლობისათვის, ხოლო ტვირთგამგზავნი ტვირთის წარუდგენლობის, მისი დანიშნულების ადგილის შეცვლის, გამოყოფილი ვაგონის (კონტეინერის) ან/და რეფრიჟერატორული ვაგონის (ტრანსპორტიორის) გამოუყენებლობისათვის ან მის/მათ მიღებაზე უარის თქმის შემთხვევაში ვალდებულია, „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკის“ შესაბამისად აანაზღაუროს ზიანი.

2. ტვირთგამგზავნი ზიანის ანაზღაურებისაგან თავისუფლდება, თუ არსებობს შემდეგი გარემოებები:

ა) დაუძლეველი ძალა;

ბ) საამისოდ უფლებამოსილი პირის მიერ ტვირთის დატვირთვისა და გადმოტვირთვის აკრძალვა, ტვირთის დატვირთვის შეწყვეტა ან შეზღუდვა;

გ) ავარია, რომლის გამო შეწყდა ტვირთგამგზავნის ძირითადი საქმიანობა;

დ) ტვირთგამგზავნის თანხმობის გარეშე ტვირთმიმღებისათვის ტვირთის გადაზიდვის განაცხადით გათვალისწინებულზე მეტი რაოდენობით მიწოდებული ვაგონების (კონტეინერების) გამოუყენებლობა;

ე) ტვირთის ტონობით გადაზიდვის განაცხადის შესრულება, თუ მისი გადაზიდვა დადგენილია ვაგონითა და ტონობით.

3. თუ ტვირთგამგზავნი ვაგონების (კონტეინერების) შემჭიდროებული დატვირთვის შედეგად იყენებს განაცხადით გათვალისწინებულზე ნაკლები რაოდენობის ვაგონებს (კონტეინერებს), მათი სრულად გამოუყენებლობით მიყენებული ზიანი არ ანაზღაურდება.

4. თუ ტვირთგამგზავნი დატვირთვამდე 2 დღით ადრე მაინც გააფრთხილებს რკინიგზის სადგურს ვაგონის (კონტეინერის) გამოუყენებლობის თაობაზე, ასანაზღაურებელი ზიანის ოდენობა მესამედით მცირდება.

5. რკინიგზა ზიანის ანაზღაურებისაგან თავისუფლდება, თუ არსებობს შემდეგი გარემოებები:

ა) დაუძლეველი ძალა;

გ) ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მიერ ტვირთის გადაზიდვისა და მასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურის გადაუხდელობა.

6. თუ ტვირთმიმღები (ტვირთგამგზავნი) და ნავსადგური დააყოვნებენ ვაგონებს (კონტეინერებს) მათი დატვირთვის, გადმოტვირთვის, გაწმენდისა და გარეცხვის გამო, რკინიგზა თავისუფლდება ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან იმ რაოდენობის ვაგონების (კონტეინერების) გამოუყოფლობისათვის, რომლებიც დაყოვნდა და ამ მიზეზით ვერ მიეწოდა დასატვირთად.

მუხლი 46. რკინიგზის პასუხისმგებლობა ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) დაკარგვის, დაზიანების, გაფუჭებისა და დანაკლისისათვის „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმების მიხედვით

1. გადასაზიდად ტვირთის მიღებიდან მის გაცემამდე რკინიგზას ეკისრება ქონებრივი პასუხისმგებლობა ტვირთის დაუცველობისათვის, თუ ის ვერ დაამტკიცებს, რომ ტვირთი დაიკარგა, დაზიანდა, გაფუჭდა ან ადგილი ჰქონდა დანაკლისს:

ა) ტვირთგამგზავნის ან ტვირთმიმღების მიზეზით;

ბ) ტვირთის ბუნებრივი თვისებების გამო;

გ) ტარის (შეფუთვის) ნაკლოვანებების გამო, რომლებიც არ შეინიშნებოდა ტვირთის მიღების დროს მისი გარეგნული დათვალიერებისას ან ისეთი ტარის (შეფუთვის) გამოყენების გამო, რომელიც არ შეესაბამება ტვირთის თვისებებს;

დ) გადასაზიდად იმ ტვირთის ჩაბარების გამო, რომლის ტენიანობა აღემატება დადგენილ ნორმებს.

2. რკინიგზა თავისუფლდება ქონებრივი პასუხისმგებლობისაგან გადასაზიდად მიღებული ტვირთის დაკარგვისათვის, დაზიანებისათვის, გაფუჭებისათვის ან დანაკლისისათვის, თუ:

ა) ტვირთი მიტანილ იქნა ტვირთგამგზავნის გამართული ჩამკეტ-საპლომბი მოწყობილობების მქონე წესივრული ვაგონით (კონტეინერით) და სხვა მოთხოვნების გათვალისწინებით, რომლებიც უზრუნველყოფენ ტვირთის დაცულობას;

ბ) ტვირთი დაზიანდა, გაფუჭდა ან ადგილი ჰქონდა დანაკლისს ღია მოძრავი შემადგენლობით ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებული ბუნებრივი მიზეზების გამო;

გ) ტვირთის გადაზიდვა განხორციელდა ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) გამცილებლის თანხლებით, „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად;

დ) ტვირთის დანაკლისი არ აღემატება მასის ბუნებრივი დანაკარგის ნორმასა და მასის ნეტოს გაზომვათა ცდომილებას;

ე) ტვირთის დაკარგვა, დაზიანება, გაფუჭება ან დანაკლისი მოხდა ზედნადებში ტვირთგამგზავნის მიერ არასწორი ან არასრული მონაცემების აღნიშვნის გამო.

3. თუ პრეტენზიის წამყენებელი დაამტკიცებს, რომ ტვირთი დაიკარგა, დაზიანდა, გაფუჭდა ან ადგილი ჰქონდა დანაკლისს რკინიგზის მიზეზით, ქონებრივი პასუხისმგებლობა ტვირთის დაუცველობისათვის რკინიგზას ეკისრება.

4. თუ ტვირთმიმღების მოთხოვნით ტვირთი მას არ გადაეცემა ტვირთის ადგილზე მიტანის ვადის გასვლიდან 30 დღის განმავლობაში, პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას კი „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმებით გათვალისწინებულ ვადაში, ტვირთი დაკარგულად მიიჩნევა.

5. თუ ტვირთი მიტანილ იქნა ამ მუხლის მე-4 ნაწილით განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ, ტვირთმიმღებს უფლება აქვს მიიღოს იგი, თუ რკინიგზას დაუბრუნებს ტვირთის დაკარგვისათვის მიღებულ ანაზღაურებას ამ კოდექსით გათვალისწინებული წესით.

6. თუ ტვირთმიმღები უარს განაცხადებს ტვირთის მიღებაზე ან არ განკარგავს მას ტვირთის მიტანის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან 4 დღე-ღამის განმავლობაში, რკინიგზას უფლება აქვს, ტვირთის რეალიზაცია მოახდინოს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

7. ტვირთის გადაზიდვისას წარმოშობილ ზიანს რკინიგზა ანაზღაურებს შემდეგი ოდენობით:

ა) ტვირთის დაკარგვის ან დანაკლისის შემთხვევაში – დაკარგული ტვირთის ან დანაკლისის ღირებულების ოდენობით;

ბ) ტვირთის დაზიანებისას (გაფუჭებისას) – იმ თანხის ოდენობით, რომლითაც შემცირდა მისი ღირებულება, ხოლო თუ ტვირთის აღდგენა შეუძლებელია – მისი მთლიანი ღირებულების ოდენობით;

გ) გამოცხადებული ფასეულობის ტვირთის დაკარგვის შემთხვევაში –მისი გამოცხადებული ფასეულობის სრული ან იმ ნაწილის ოდენობით, რომელიც შეესაბამება ტვირთის დაკარგულ, დაზიანებულ, გაფუჭებულ ან დანაკლისით მიტანილ ნაწილს. ტვირთის ღირებულება განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

8. ტვირთის დაკარგვით, დაზიანებით, გაფუჭებით ან დანაკლისით გამოწვეული ზიანის დადგენილი ოდენობით ანაზღაურებასთან ერთად რკინიგზა ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) უბრუნებს მისგან მიღებული ტვირთის გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურს დაკარგული, დაზიანებული, გაფუჭებული ან დანაკლისით მიტანილი ტვირთის რაოდენობის პროპორციულად.

9. თუ ბარგი (ტვირთ-ბარგი) დაიკარგა, დაზიანდა, გაფუჭდა ან ადგილი ჰქონდა დანაკლისს იმ გარემოებათა გამო, რომელთა აღმოფხვრა შესაძლებელი იყო გადასაზიდად მისი მიღების დღიდან გაცემამდე, ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დაუცველობისათვის ქონებრივი პასუხისმგებლობა რკინიგზას ეკისრება.

10. ბარგის (ტვირთ-ბარგის) გადაზიდვისას წარმოშობილ ზიანს რკინიგზა ანაზღაურებს შემდეგი ოდენობით:

ა) ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დაკარგვის ან დანაკლისის შემთხვევაში – დაკარგული ბარგის (ტვირთ-ბარგის) ან დანაკლისის ღირებულების ოდენობით;

ბ) ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დაზიანებისას (გაფუჭებისას) – იმ თანხის ოდენობით, რომლითაც შემცირდა მისი ღირებულება, ხოლო თუ ბარგის (ტვირთ-ბარგის) აღდგენა შეუძლებელია – მისი მთლიანი ღირებულების ოდენობით;

გ) გამოცხადებული ფასეულობის ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დაკარგვის შემთხვევაში – მისი გამოცხადებული ფასეულობის ოდენობით.

11. ბარგის (ტვირთ-ბარგის) ღირებულება განისაზღვრება „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

12. ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დაკარგვით, დაზიანებით, გაფუჭებით ან დანაკლისით გამოწვეული ზიანის დადგენილი ოდენობით ანაზღაურებასთან ერთად რკინიგზა ბარგის (ტვირთ-ბარგის) მიმღებს უბრუნებს მისგან მიღებული ბარგის (ტვირთ-ბარგის) გადაზიდვისა და ამასთან დაკავშირებული სხვა მომსახურების გაწევის (სამუშაოს შესრულების) საფასურს დაკარგული, დაზიანებული, გაფუჭებული ან დანაკლისით მიტანილი ბარგის (ტვირთ-ბარგის) რაოდენობის პროპორციულად.

მუხლი 47. პასუხისმგებლობა ტვირთის დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიტანისათვის

1. ადგილობრივი გადაზიდვისას ტვირთის დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიტანისას, აგრეთვე ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მფლობელობაში არსებული ცარიელი ვაგონების დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიყვანისას რკინიგზა ზიანს ანაზღაურებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი წესით.

2. ადგილობრივი გადაზიდვისას ბარგის (ტვირთ-ბარგის) დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიტანით გამოწვეული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად.

3. საერთაშორისო გადაზიდვისას ტვირთის დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიტანისას, აგრეთვე ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) მფლობელობაში არსებული ცარიელი ვაგონების დანიშნულების ადგილზე დაგვიანებით მიყვანისას რკინიგზა ან ის მხარე, რომლის მიზეზითაც მოხდა ვადის გადაცილება პირდაპირი შერეული გადაზიდვისას, ზიანს ანაზღაურებს „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმებით განსაზღვრული ოდენობით.

მუხლი 48. პასუხისმგებლობა მოძრავი შემადგენლობის თვითნებურად გამოყენებისათვის

თუ ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ან სხვა პირი საამისოდ უფლებამოსილი პირის ნებართვის გარეშე იყენებს სარკინიგზო ტრანსპორტის საწარმოს (ორგანიზაციის და ა.შ.) ვაგონს (კონტეინერს), აგრეთვე თუ რკინიგზა საამისოდ უფლებამოსილი პირის ნებართის გარეშე იყენებს ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან სხვა პირის მფლობელობაში არსებულ ვაგონს (კონტეინერს), დამრღვევი მხარე იხდის ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურს სამმაგი ოდენობით.

მუხლი 49. პასუხისმგებლობა გადასაზიდად აკრძალული ან გადაზიდვისას განსაკუთრებულად მოსაფრთხილებელი ტვირთის წარდგენისათვის

ზედნადებში ტვირთის სახელწოდების, განსაკუთრებული აღნიშვნების ან ტვირთის გადაზიდვისას აუცილებლად მისაღები ზომების არასწორი მითითებისათვის, აგრეთვე გადასაზიდად აკრძალული ტვირთის გაგზავნისათვის ან ტვირთის თვისებათა არასწორი აღნიშვნისათვის ტვირთგამგზავნი ვალდებულია გადაიხადოს ამ ტვირთის გადაზიდვის გაზრდილი საფასური „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკით“ დადგენილი ოდენობით.

მუხლი 50. ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური

1. ამ კოდექსის 25-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, 29-ე, 36-ე (გარდა სამგზავრო მატარებლის გაჩერების დროის გადამეტებისა) და 48-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) ან ექსპედიტორი, რკინიგზის მიერ მასთან დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად, გაგზავნისა და დანიშნულების ადგილის რკინიგზის სადგურებში (სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგების ჩათვლით) თითოეული ვაგონით (დახურული, ნახევარვაგონი, პლატფორმა) სარგებლობისათვის რკინიგზას უხდის შესაბამის საფასურს. საფასურის ოდენობა განისაზღვრება „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკით“ დადგენილი წესით.

2. ცისტერნით, ცემენტმზიდით, ბუნკერული ნახევარვაგონით, მინერალმზიდით და სხვა სპეციალური ვაგონებით სარგებლობისათვის ამ მუხლით განსაზღვრული საფასური გადაიხდება ორმაგი ოდენობით, ხოლო რეფრიჟერატორული ვაგონითა და ტრანსპორტიორით სარგებლობისათვის – სამმაგი ოდენობით.

3. თუ ტვირთგამგზავნი რკინიგზის სადგურს შეატყობინებს, რომ უარს აცხადებს ვაგონის დატვირთვაზე, ამ ვაგონით სარგებლობის საფასური გადაიხდება რკინიგზის სადგურის მიერ შეტყობინების მიღების დღემდე.

4. ამ კოდექსის 29-ე, 36-ე და 48-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში უნივერსალური კონტეინერით სარგებლობისათვის ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) რკინიგზას უხდის საფასურს „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკის“ შესაბამისად.

5. ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) და ნავსადგური თავისუფლდებიან ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის გადახდისაგან, თუ:

ა) დაუძლეველი ძალის გამო შეწყდა მოძრაობა სარკინიგზო მისასვლელ ლიანდაგზე ან აიკრძალა ტვირთის დატვირთვა-გადმოტვირთვის ოპერაციების შესრულება, აგრეთვე მოხდა ავარია, რომლის შედეგად შეუძლებელი გახდა ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან ნავსადგურის ძირითადი საქმიანობის განხორციელება;

ბ) რკინიგზის მიერ მიწოდებული ვაგონების (კონტეინერების) რაოდენობა აღემატება სარკინიგზო მისასვლელი ლიანდაგის ექსპლუატაციისა და ვაგონის (კონტეინერის) მიწოდება-გამოყვანის ხელშეკრულებით დადგენილ ოდენობას.

6. თუ ტვირთგამგზავნი უარს ამბობს განაცხადის შესაბამისად რკინიგზის სადგურში მისული ცარიელი სპეციალური ვაგონის დატვირთვაზე და სხვა ტვირთგამგზავნის მიერ მისი გამოყენება შეუძლებელია საანგარიშო დღე-ღამის განმავლობაში, ტვირთგამგზავნი ვალდებულია გადაუხადოს რკინიგზას ამ ვაგონის ფაქტობრივი გარბენის საფასური, მაგრამ არა უმეტეს 300 კილომეტრისათვის.

მუხლი 51. მხარეთა პასუხისმგებლობა ხელშეკრულების სხვა პირობების დარღვევისათვის

1. ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის, უხარისხო ელექტროენერგიის მიწოდების ან რკინიგზისაგან დამოუკიდებელი სხვა მიზეზებით სამგზავრო და სატვირთო მატარებლების განრიგით გათვალისწინებული დგომის დროის გადამეტებისათვის დამრღვევი პირი რკინიგზას უნაზღაურებს მატარებლის დაყოვნებით გამოწვეულ ზიანს.

2. ვაგონის (კონტეინერის) ტვირთამწეობის გადამეტებისათვის ტვირთგამგზავნი რკინიგზას უხდის ზედმეტი ტვირთის გადაზიდვის საფასურს ხუთმაგი ოდენობით. ტვირთგამგზავნი რკინიგზას აგრეთვე უნაზღაურებს ზედმეტი ტვირთის გადმოტვირთვისა და შენახვის ხარჯსა და ვაგონის (კონტეინერის) გადამეტტვირთვის გამო მომხდარი ავარიით მიყენებულ ზიანს.

3. რკინიგზის მიერ მიწოდებული ვაგონის (კონტეინერის) ან მისი მოსახსნელი დეტალებისა და სამარჯვების დაზიანების ან დაკარგვის შემთხვევაში ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) და სხვა შესაბამისი პირი, რომელთა მიზეზითაც დაზიანდა ან დაიკარგა ვაგონი (კონტეინერი) ან მისი დეტალები და სამარჯვები, ვალდებულნი არიან, აღადგინონ (დააბრუნონ) ისინი ან აუნაზღაურონ რკინიგზას ამ დაზიანებით მიყენებული ზარალი ღირებულების სამმაგი ოდენობით, ხოლო თუ აღდგენა (დაბრუნება) შეუძლებელია – გადაიხადონ მათი სამმაგი ღირებულება.

4. თუ რკინიგზამ დააზიანა ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან სხვა პირის კუთვნილი ვაგონი (კონტეინერი), რკინიგზა ვალდებულია შეაკეთოს ასეთი ვაგონი (კონტეინერი) ან აუნაზღაუროს მფლობელს ვაგონის (კონტეინერის) დაზიანებით მიყენებული ზარალი ღირებულების სამმაგი ოდენობით.

5. ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან სხვა პირის კუთვნილი ვაგონის (კონტეინერის) დაკარგვისას რკინიგზა, მისი მოთხოვნით, ვალდებულია გადასცეს მას შესაბამისი სახეობის ვაგონი (კონტეინერი) გარკვეული ვადით უფასოდ სარგებლობის უფლებით, ხოლო თუ რკინიგზა 3 თვის განმავლობაში ვერ დაუბრუნებს მფლობელს დაკარგულ ვაგონს (კონტეინერს) – გადასცეს ის მას საკუთრებაში, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

6. რკინიგზის მიერ იჯარით გაცემული, დაზიანებული ან დაკარგული ვაგონის (კონტეინერის) შეცვლის წესი განისაზღვრება იჯარის ხელშეკრულებით.

7. თუ რკინიგზამ, ტვირთგამგზავნის თანხმობით, დასატვირთად მიაწოდა მას ცარიელი, გაუწმენდავი ვაგონი (კონტეინერი), რომელსაც გახსნილი ლუკები, კარები და მოუხსნელი დასამაგრებელი სამარჯვები აქვს, რკინიგზამ ტვირთგამგზავნს უნდა აუნაზღაუროს შესაბამისი სამუშაოების შესასრულებლად გაწეული ხარჯები. მათ შესასრულებლად ტვირთგამგზავნს ეძლევა გონივრული ვადა.

8. თუ ტვირთმიმღები დაარღვევს ამ კოდექსის 28-ე მუხლით დადგენილ მოთხოვნებს, იგი ვალდებულია, რკინიგზას აუნაზღაუროს ამ მუხლით გათვალისწინებული სამუშაოების ხარჯები და გადაუხადოს ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასური „რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკის“ შესაბამისად.

თავი VII. აქტები, პრეტენზიები, სარჩელები

მუხლი 52. აქტები

1. გარემოებები, რომლებიც სარკინიგზო მიმოსვლის მონაწილეთა პასუხისმგებლობის საფუძველს წარმოადგენს, დასტურდება კომერციული, ტექნიკური და საერთო ფორმის აქტებით.

2. კომერციული აქტი დგება იმ შემთხვევაში, როდესაც დასტურდება:

ა) გადაზიდვის დოკუმენტებში აღნიშნულ მონაცემებთან ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის სახელწოდების, მასის ან სატვირთო ადგილების რაოდენობის შეუსაბამობა;

ბ) ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის დაზიანება ან/და გაფუჭება;

გ) ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის აღმოჩენა, რომლებსაც არ ახლავს გადაზიდვის დოკუმენტები ან/და იმ გადაზიდვის დოკუმენტების აღმოჩენა, რომლებსაც არ ახლავს ტვირთი, ბარგი, ტვირთ-ბარგი;

დ) დატაცებული ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის რკინიგზისათვის დაბრუნება;

ე) ტვირთის გაცემის შესახებ სატვირთო სალაროში დოკუმენტების გაფორმების შემდეგ 24 საათის განმავლობაში მისასვლელ ლიანდაგზე რკინიგზის მიერ ტვირთის მიუწოდებლობა. ამ შემთხვევაში კომერციული აქტი დგება მხოლოდ ტვირთმიმღების მოთხოვნით.

3. კომერციული აქტი დგება:

ა) ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის გადმოტვირთვისას საერთო სარგებლობის ადგილებზე – გადმოტვირთვის დღეს ან „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“ გათვალისწინებულ შემთხვევებში ტვირთმიმღებისათვის ტვირთის გადაცემის დღეს;

ბ) ტვირთის გადმოტვირთვისას არასაერთო სარგებლობის ადგილებზე – ტვირთის გადმოტვირთვის დღეს; ამასთან, ტვირთის შემოწმება უნდა მოხდეს ტვირთის გადმოტვირთვის პროცესში ან უშუალოდ ტვირთის გადმოტვირთვის შემდეგ;

გ) ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის მსვლელობის გზაზე – იმ გარემოებათა გამოვლენის დღეს, რომლებიც კომერციული აქტით გაფორმებას ექვემდებარება.

4. თუ კომერციული აქტის შედგენა შეუძლებელია ამ მუხლში აღნიშნულ ვადებში, იგი უნდა შედგეს არა უგვიანეს მომდევნო დღე-ღამისა.

5. სავაგონო გზავნილებისას კომერციული აქტი ფორმდება თითოეულ ვაგონზე. დასაშვებია ერთი კომერციული აქტის შედგენა დღე-ღამეში მოსულ ვაგონთა ჯგუფზე ერთგვაროვანი ტვირთის გაცემისას, თუ ტვირთი გადაზიდულია დაყრით ან დაზვინვით და მიტანილია გამართული ვაგონებით, დაკარგვის ნიშნების გარეშე, ერთი ტვირთგამგზავნისაგან ერთი ტვირთმიმღების მისამართზე:

ა) დანაკლისის შემთხვევაში – თუ ის აღემატება ტვირთის მასის ბუნებრივი დანაკარგის ნორმასა და მასის ნეტოს გაზომვათა ცდომილებას;

ბ) ზედმეტობის შემთხვევაში – თუ არსებობს განსხვავება გაგზავნის რკინიგზის სადგურში განსაზღვრულ ტვირთის მასასა და დანიშნულების რკინიგზის სადგურში განსაზღვრულ ტვირთის მასას შორის, მასის ნეტოს გაზომვათა ცდომილების გათვალისწინებით.

6. იმ ტვირთის დანაკლისი და ზედმეტობა, რომლის გადაზიდვა ხორციელდება დაყრით, დაზვინვით, ჩასხმით ან გზაში გადატვირთვით ერთი ტვირთმიმღების მისამართზე და რომელიც მიტანილია გამართული ვაგონით, დაკარგვის ნიშნების გარეშე, განისაზღვრება ერთდროულად გაცემული ტვირთის მთელი პარტიის შემოწმების შედეგის მიხედვით და ფორმდება ერთი კომერციული აქტით.

7. კომერციული აქტი დგება 3 ეგზემპლარად. კომერციული აქტის ბლანკის შევსებისას დაუშვებელია გადაშლა, ამოფხეკა და შესწორება. კომერციული აქტი უნდა შეიცავდეს:

ა) ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის მდგომარეობისა და იმ გარემოებების ზუსტ და დაწვრილებით აღწერას, რომლებმაც გამოიწვია ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის დაუცველობა. კითხვებს, რომლებსაც შეიცავს კომერციული აქტის ბლანკი, უნდა გაეცეს ზუსტი პასუხი. დაუშვებელია გადახაზვა ან გამეორების ნიშნის დასმა საჭირო მონაცემების გამეორების ნაცვლად;

ბ) მონაცემებს იმის შესახებ, სწორად არის თუ არა ჩატვირთული, განლაგებული და დამაგრებული ტვირთი, ბარგი ან ტვირთ-ბარგი, აგრეთვე არის თუ არა დამცავი ნიშანდება ღია მოძრავი შემადგენლობით გადასაზიდ ტვირთზე.

8. მალფუჭებადი ტვირთის გაფუჭების თაობაზე კომერციულ აქტს უნდა დაერთოს ამონაწერი ტემპერატურათა დავთრიდან, რომლის შევსების პირობები განისაზღვრება „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესებით“.

9. არასწორი ინფორმაციის შემცველი კომერციული აქტის შემდგენ ან ხელმომწერ პირს ეკისრება პასუხისმგებლობა, რომელიც დადგენილია საქართველოს კანონმდებლობით.

10. „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად კომერციულ აქტს ხელს აწერენ ტვირთმიმღები (თუ იგი მონაწილეობს ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის შემოწმებაში), რკინიგზა და მასში მონაწილე სხვა პირები.

11. რკინიგზა ვალდებულია შეადგინოს კომერციული აქტი, თუ მან თვითონ გამოავლინა ამ მუხლში ჩამოთვლილი გარემოებანი თუ ამ გარემოებათაგან თუნდაც ერთი აღნიშნა ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის მიმღებმა. მხარეთა წარმომადგენლებს, რომლებიც მონაწილეობენ კომერციული აქტის შედგენაში, უფლება არა აქვთ, უარი განაცხადონ მის ხელმოწერაზე. კომერციული აქტის შინაარსთან უთანხმოების შემთხვევაში მხარეთა წარმომადგენლებს უფლება აქვთ, ჩამოაყალიბონ თავიანთი შენიშვნები.

12. რკინიგზის სადგურის მიერ კომერციული აქტის შედგენაზე უარის თქმის ან არასწორად შედგენის შემთხვევაში ტვირთმიმღებს უფლება აქვს, ამის თაობაზე წერილობითი განცხადება წარუდგინოს რკინიგზას.

13. რკინიგზა ვალდებულია, მოტივირებული პასუხი გასცეს მალფუჭებადი ტვირთის თაობაზე განცხადებას მისი მიღებიდან ერთ დღეში, ხოლო სხვა ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის თაობაზე განცხადებას – მიღებიდან 3 დღის განმავლობაში. თუ განცხადება დასაბუთებულია, კომერციული აქტის შედგენის დაყოვნების დროისათვის ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის შენახვის საფასურს ტვირთმიმღები არ გადაიხდის.

14. ტვირთმიმღების მოთხოვნით, რკინიგზის სადგური ვალდებულია, 3 დღის განმავლობაში გასცეს კომერციული აქტი. რკინიგზის სტრუქტურულ ერთეულებს შორის კომერციული აქტების გადაგზავნის წესს განსაზღვრავს რკინიგზა.

15. ამ მუხლით გაუთვალისწინებელ სხვა გარემოებათა დასამოწმებლად დგება ტექნიკური და საერთო ფორმის აქტები, „რკინიგზით მგზავრთა გადაყვანის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის წესების“ და „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

მუხლი 53. პრეტენზიის წარდგენა

1. ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) გადაზიდვასთან დაკავშირებით სარჩელის წარდგენამდე სავალდებულოა რკინიგზის მიმართ წერილობითი პრეტენზიის წარდგენა.

2. ადგილობრივი გადაზიდვისას წარმოქმნილი ზიანისათვის რკინიგზისადმი პრეტენზიის ან სარჩელის წარდგენის უფლება აქვს:

ა) ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს, ტვირთის გადასაზიდად მიღების შესახებ ტვირთის ქვითრის დედნის წარდგენისას, რომელზედაც არსებობს აღნიშვნა დანიშნულების რკინიგზის სადგურის მიერ ტვირთის არმიღების თაობაზე – ტვირთის მთლიანად დაკარგვის შემთხვევაში;

ბ) ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) ზედნადებისა და კომერციული აქტის დედნების წარდგენისას – ტვირთის დაზიანების, გაფუჭების, დანაკლისის, ხარისხის დაქვეითების და სხვა შემთხვევაში;

გ) ტვირთმიმღებს – ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) ადგილზე მიტანის ვადის გადაცილების შემთხვევაში, იმ პირობით, თუ იგი წარმოადგენს ზედნადებს (ტვირთ-ბარგის ქვითრის დედანს);

დ) ტვირთმიმღებს – ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) გაცემის შეფერხების შემთხვევაში, იმ პირობით, თუ იგი წარმოადგენს სატრანსპორტო ქვითრისა და საერთო ფორმის აქტის დედნებს.

3. საერთაშორისო გადაზიდვისას პრეტენზიის წაყენების პირობები განისაზღვრება „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმებით.

4. ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) უფლება აქვს, პრეტენზიის წარდგენის უფლებამოსილება სხვა პირს გადასცეს.

5. მგზავრთა გადაყვანასთან ან ბარგის გადაზიდვასთან დაკავშირებით რკინიგზას პრეტენზია შეუძლია წარუდგინოს:

ა) ბარგის ქვითრის წარმომდგენმა – ბარგის დაკარგვისას;

ბ) შესაბამისი კომერციული აქტის წარმომდგენმა – ბარგის დაზიანებისას, გაფუჭებისას ან დანაკლისისას;

გ) რკინიგზის მიერ გაცემული შესაბამისი საერთო ფორმის აქტის წარმომდგენმა – ბარგის ადგილზე მიტანის ვადის გადაცილებისას;

დ) მგზავრმა, ბილეთის წარმოდგენის შემთხვევაში – მატარებლის გასვლის დაყოვნებისას ან დაგვიანებისას.

6. ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის გადაზიდვასთან და მგზავრთა გადაყვანასთან, აგრეთვე რკინიგზის მიერ მოძრავი შემადგენლობისა და კონტეინერის (რომლებიც ეკუთვნის ტვირთგამგზავნს, ტვირთმიმღებს ან სხვა პირს) დაზიანებასთან დაკავშირებით წარმოქმნილი პრეტენზიები წარედგინება რკინიგზას.

7. პირდაპირი შერეული მიმოსვლისას ტვირთის გადაზიდვასთან დაკავშირებული პრეტენზიები წარედგინება:

ა) დანიშნულების რკინიგზას – თუ ტვირთის გადაზიდვის ბოლო პუნქტი რკინიგზის სადგურია;

ბ) სხვა სახეობის ტრანსპორტის შესაბამის ადმინისტრაციას, რომელიც ემსახურება ტვირთის გადაზიდვის ბოლო პუნქტს ან რომლის გამგებლობაშიც არის ეს პუნქტი.

მუხლი 54. პრეტენზიის წარდგენის წესი

1. პრეტენზია უნდა შეიცავდეს განმცხადებლის მოთხოვნებს და მას უნდა ერთვოდეს პრეტენზიის დასაბუთებულობის დამამტკიცებელი საბუთები.

2. ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) დაკარგვის, დაზიანების, გაფუჭების ან დანაკლისის შესახებ პრეტენზიას აგრეთვე უნდა დაერთოს დოკუმენტი, რომელიც ადასტურებს გაგზავნილი ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) რაოდენობასა და ღირებულებას, მასში მიუღებელი შემოსავლისა და განუხორციელებელი ფაქტობრივი დანახარჯების შეტანის გარეშე, ან დანაკლისი ტვირთის (ტვირთ-ბარგის) დეტალებისა და სათადარიგო ნაწილების ღირებულებას.

მუხლი 55. პრეტენზიის წარდგენის ვადები

1. ადგილობრივი გადაზიდვისას რკინიგზას პრეტენზია შეიძლება წარედგინოს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ ვადებში, ხოლო საერთაშორისო გადაზიდვისას – „საერთაშორისო სარკინიგზო სატვირთო მიმოსვლის შესახებ“ შეთანხმებით განსაზღვრულ ვადაში.

2. პრეტენზიის წარდგენის ვადები გამოითვლება:

ა) ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის დაზიანების, გაფუჭების ან დანაკლისის გამო – ტვირთის, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის გაცემის დღიდან;

ბ) ტვირთის დაკარგვის გამო – ტვირთის ადგილზე მიტანის ვადის გასვლიდან 10 დღის შემდეგ;

გ) ბარგის, ტვირთ-ბარგის დაკარგვის გამო – ფიზიკურ პირთა ტვირთის, ტვირთ-ბარგის ადგილზე მიტანის ვადის გასვლიდან 30 დღის შემდეგ და იურიდიულ პირთა ტვირთ-ბარგის ადგილზე მიტანის ვადის გასვლიდან 10 დღის შემდეგ;

დ) ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის ადგილზე მიტანის ვადის გადაცილების გამო – ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგის გაცემის დღიდან;

ე) ვაგონით (კონტეინერით) სარგებლობის საფასურის დაბრუნებაზე – პრეტენზიის განმცხადებლის მიერ ამ საფასურის გადახდის დღიდან;

ვ) ტვირთის გადაზიდვის განაცხადის შეუსრულებლობის გამო –საფასურის გადახდიდან 5 დღის შემდეგ;

ზ) რკინიგზის მიერ ტვირთგამგზავნის (ტვირთმიმღების) ან სხვა საწარმოს (ორგანიზაციის და ა.შ.) კუთვნილი ან მათ სარგებლობაში არსებული ვაგონის (კონტეინერის) თვითნებური დაკავებით მიყენებული ზიანის გამო – ასეთი მოძრავი შემადგენლობით ტვირთის ადგილზე მიტანის ან მიწერის რკინიგზის სადგურში მისი დაბრუნების ვადის გასვლის შემდეგ;

თ) გადაზიდვასთან დაკავშირებით წარმოშობილ სხვა შემთხვევაში – იმ მოვლენის დადგომის დღიდან, რომელიც პრეტენზიის წარდგენის საფუძველი გახდა.

3. რკინიგზა ვალდებულია განიხილოს პრეტენზია და მისი განხილვის შედეგები წერილობით შეატყობინოს განმცხადებელს პრეტენზიის მიღების დღიდან 2 თვის განმავლობაში. თუ რკინიგზა ცნობს პრეტენზიას, იგი ვალდებულია, პრეტენზიის ცნობის დღიდან 2 კვირის ვადაში აუნაზღაუროს განმცხადებელს ტვირთის გადაზიდვისას წარმოშობილი ზიანი ამ კოდექსის 46-ე მუხლის მე-7 ნაწილით დადგენილი ოდენობით.

4. იმ შემთხვევაში, თუ პრეტენზია წარმოდგენილია თანდართული არასრული დოკუმენტებით, იგი განმცხადებელს უნდა დაუბრუნდეს განხილვის გარეშე, 10 დღის ვადაში.

5. თუ რკინიგზამ ნაწილობრივ დააკმაყოფილა ან უარყო პრეტენზია, პასუხში უნდა აღინიშნოს მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველი. ამ შემთხვევაში განმცხადებელს უბრუნდება პრეტენზიასთან ერთად წარმოდგენილი დოკუმენტები.

6. რკინიგზას უფლება აქვს, პრეტენზია წარუდგინოს ტვირთგამგზავნს (ტვირთმიმღებს) ან სხვა პირს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში.

მუხლი 56. სარჩელის წარდგენის ვადები

ამ კოდექსით მოწესრიგებული ურთიერთობებიდან გამომდინარე სარჩელის წარდგენა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ ვადებში.

მუხლი 57. სარჩელის წარდგენის წესი

1. ტვირთის (ბარგის, ტვირთ-ბარგის) გადაზიდვასთან დაკავშირებით სარჩელი რკინიგზის მიმართ შეიძლება წარდგენილ იქნეს იმ შემთხვევაში, თუ რკინიგზა მთლიანად ან ნაწილობრივ უარს იტყვის პრეტენზიის დაკმაყოფილებაზე, ან იმ შემთხვევაში, თუ რკინიგზა არ გასცემს პასუხს განმცხადებელს პრეტენზიის მიღების დღიდან 2 თვის განმავლობაში.

2. სარჩელის წარდგენა ხდება სასამართლოში, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

3. მგზავრთა გადაყვანასთან, ბარგის ან ტვირთ-ბარგის გადაზიდვასთან დაკავშირებით სარჩელის წარდგენა დაიშვება ამ კოდექსის 53-ე მუხლით დადგენილი ვადების გასვლამდე, თუ პრეტენზიაზე მიღებულია რკინიგზის პასუხი.

მუხლი 58. ტვირთზე გირავნობის უფლება

რკინიგზას გადაზიდვის ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი ხარჯების გამო აქვს ტვირთზე გირავნობის უფლება, ვიდრე იგი უფლებამოსილია განკარგოს ეს ტვირთი.

თავი VIII. მოძრაობის უსაფრთხოება, ტვირთისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის ობიექტების დაცვა, განსაკუთრებულ პირობებში მუშაობის ორგანიზება

მუხლი 59. მოძრაობის უსაფრთხოების ძირითადი დებულებანი

1. რკინიგზის სადგურების, ვაგზლების, სამგზავრო ბაქნების და სტრუქტურული ერთეულების ტერიტორიები და სარკინიგზო ლიანდაგები, რომლებზედაც მოძრაობენ მატარებლები და სრულდება სამანევრო და დატვირთვა-გადმოტვირთვის სამუშაოები, წარმოადგენს მომეტებული საშიშროების ზონებს. ამ ზონებში უცხო პირთა ყოფნა, თუ ეს სამსახურებრივი აუცილებლობით არ არის გამოწვეული, აკრძალულია. მომეტებული საშიშროების ზონაში ყოფნის, იქ სამუშაოების შესრულების, სარკინიგზო ლიანდაგზე მოძრაობისა და გადასვლის წესებს ადგენს რკინიგზა.

2. მგზავრთა მომსახურება, აგრეთვე მოძრავი შემადგენლობა (მათ შორის, სპეციალიზებული), კონტეინერები, ლიანდაგის ზედნაშენის ელემენტები, სხვა ტექნიკური საშუალებები და მექანიზმები უნდა შეესაბამებოდეს მოძრაობისა და სახანძრო უსაფრთხოების, შრომისა და ეკოლოგიური სისუფთავის დაცვის მოთხოვნებს, რომლებიც დადგენილია რკინიგზის ტექნიკური ექსპლუატაციის წესებით.

3. სარკინიგზო მოძრაობისა და სახანძრო უსაფრთხოების წესების დარღვევათა კლასიფიკაციის, სამსახურებრივი მოკვლევისა და აღრიცხვის წესს განსაზღვრავს რკინიგზა.

4. სარკინიგზო მოძრაობისა და სახანძრო უსაფრთხოების წესების დარღვევისათვის შესაბამისი პასუხისმგებლობა ეკისრებათ ბრალეულ პირებს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

მუხლი 60. მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის ორგანიზების ზოგადი პრინციპები

1. სარკინიგზო ტრანსპორტის საწარმოები (ორგანიზაციები და ა. შ.) უზრუნველყოფენ მგზავრთა გადაყვანის, ტვირთის გადაზიდვის, მატარებლებისა და სხვა სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობისა და სახანძრო უსაფრთხოებას (მათ შორის, სამანევრო სამუშაოების შესრულების უსაფრთხოებას), აგრეთვე შრომის პირობებისა და გარემოს დაცვას.

2. რკინიგზა მოძრაობის უსაფრთხოებას უზრუნველყოფს შემდეგი პრინციპების საფუძველზე:

ა) მოძრაობისა და ხანძარსაწინააღმდეგო უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად მართვისა და დაგეგმვისადმი სისტემური მიდგომით;

ბ) ნორმატიულ აქტებთან გადაყვანა-გადაზიდვის პროცესისა და ტექნიკური საშუალებების ტექნოლოგიის შესაბამისობით;

გ) მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისას პირებისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის კანონიერი ინტერესების დაცვით;

დ) მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საკითხებში პირებისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის ურთიერთპასუხისმგებლობით.

3. მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის პირობები განისაზღვრება სათანადო ნორმატიული აქტებით.

4. სარკინიგზო ტრანსპორტის ობიექტი, რომლის ტერიტორიაზედაც ხდება სახიფათო ტვირთის წარმოება, შენახვა, დატვირთვა, ტრანსპორტირება და გადატვირთვა, საერთო სარგებლობის სარკინიგზო ლიანდაგისა და ნაგებობისგან იმ მანძილით უნდა იყოს დაშორებული, რომელიც რკინიგზის უსაფრთხოდ ფუნქციონირებას უზრუნველყოფს. ამ მანძილს, აგრეთვე სარკინიგზო ლიანდაგების გადაკვეთის ადგილსა და მასთან მიახლოებულ ადგილზე ობიექტის მშენებლობისა და შენახვის ნორმებს ადგენს რკინიგზა.

5. სარკინიგზო ლიანდაგების გადამკვეთი ან მათ უშუალო სიახლოვეს არსებული გაზსადენის, ნავთობსადენისა და სხვა კომუნიკაციების მშენებლობასა და უსაფრთხო ექსპლუატაციაზე პასუხისმგებლობა ეკისრებათ ამ კომუნიკაციების მფლობელებს.

6. სახიფათო ტვირთის გამგზავნი ან მიმღები საწარმო (ორგანიზაცია და სხვა) და რკინიგზა ვალდებული არიან თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყონ ამ ტვირთის გადაზიდვის, დატვირთვისა და გადმოტვირთვის უსაფრთხოება, ჰქონდეთ ტექნიკური საშუალებები და ჰყავდეთ ქვედანაყოფები, რომლებიც საჭიროა ავარიული სიტუაციისა და ავარიის შედეგების ლიკვიდაციისთვის.

7. სარკინიგზო ლიანდაგის სხვა სახეობის სატრანსპორტო საშუალებებით გადაკვეთა დასაშვებია მხოლოდ სარკინიგზო ლიანდაგისა და საავტომობილო გზის სხვადასხვა დონეზე. სარკინიგზო ლიანდაგისა და საავტომობილო გზის ერთ დონეზე გადაკვეთა დაიშვება მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ შემთხვევებში.

8. პასუხისმგებლობა სარკინიგზო ლიანდაგის საავტომობილო გზით ერთ დონეზე გადაკვეთისას უსაფრთხოების დაცვაზე განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

9. მაგისტრალური ნავთობსადენითა და გაზსადენით რკინიგზის ლიანდაგების გადაკვეთის ადგილები ნაგებობათა ექსპლუატაციის წესების თანახმად აღინიშნება შესაბამისი მაჩვენებლებით. ამ ნაგებობათა მფლობელები ვალდებულნი არიან, დროულად მიაწოდონ რკინიგზას ინფორმაცია იმ ავარიული სიტუაციების წარმოშობის შესახებ, რომლებიც საფრთხეს უქმნის მოძრაობასა და სახანძრო უსაფრთხოებას.

10. გადაკვეთის ადგილებში მატარებლის გასვლისა და ტექნიკური საშუალებების მომსახურების ოპერაციების შესრულებისას რკინიგზის მუშაკები მოქმედებენ შესაბამისი ნორმატიული აქტებით განსაზღვრული წესით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 60¹. უსაფრთხოების სახელმწიფო რეგულირება

1. სარკინიგზო ინფრასტრუქტურასთან დაშვების უფლება აქვს სარკინიგზო საწარმოს, რომელიც ფლობს უსაფრთხოების სერტიფიკატს.

2. სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის მართვისა და ოპერირების უფლება აქვს ინფრასტრუქტურის მენეჯერს, რომელსაც სააგენტომ უსაფრთხოების ავტორიზაცია მიანიჭა.

3. სააგენტოს მიერ უსაფრთხოების სერტიფიკატის გაცემა და უსაფრთხოების ავტორიზაციის მინიჭება ხდება სარკინიგზო უსაფრთხოების წესის შესაბამისად, რომელსაც ამტკიცებს საქართველოს მთავრობა.

4. სააგენტო უფლებამოსილია:

ა) გასცეს/მიანიჭოს, განაახლოს, შეაჩეროს და გააუქმოს უსაფრთხოების სერტიფიკატი და უსაფრთხოების ავტორიზაცია;

ბ) სააგენტოს მიერ დამტკიცებული ინფრასტრუქტურის მენეჯერისა და სარკინიგზო საწარმოს ინსპექტირების, მონიტორინგისა და ზედამხედველობის განხორციელების წესის შესაბამისად განახორციელოს ინფრასტრუქტურის მენეჯერისა და სარკინიგზო საწარმოს ინსპექტირება, მონიტორინგი და ზედამხედველობა.

5. ამ მუხლის მე-4 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების ფარგლებში სააგენტოს უნდა მიეცეს ინფრასტრუქტურის მენეჯერის ან სარკინიგზო საწარმოს ნებისმიერ ინფორმაციასთან, შენობა-ნაგებობასთან, დანადგართან, მოწყობილობასა და აღჭურვილობასთან დაშვების უფლება.

6. უსაფრთხოების სერტიფიკატისა და უსაფრთხოების ავტორიზაციის ფორმები მტკიცდება სააგენტოს შესაბამისი ნორმატიული აქტით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 61. ტვირთისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის ობიექტების დაცვა

1. მსვლელობის გზაზე და რკინიგზის სადგურებში ტვირთისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის ობიექტების დაცვას ახორციელებს რკინიგზა სატრანსპორტო პოლიციის მეშვეობით, ხოლო ხანძარსაწინააღმდეგო პროფილაქტიკურ მუშაობას, სახანძრო უსაფრთხოებაზე ზედამხედველობასა და ხანძრების ლიკვიდაციას უზრუნველყოფს რკინიგზის შესაბამისი სამსახური.

2. იმ ტვირთის ნუსხას, რომელიც მოითხოვს პოლიციის მიერ დაცვასა და თანხლებას, რკინიგზა ადგენს სატრანსპორტო პოლიციასთან შეთანხმებით. სატრანსპორტო პოლიცია პასუხისმგებელია მისთვის ჩაბარებული ტვირთისა და სარკინიგზო ტრანსპორტის ობიექტების დაცვაზე.

3. ტვირთს, რომელიც გადაიზიდება განსაკუთრებული პირობებით, იცავს და აცილებს ტვირთგამგზავნი (ტვირთმიმღები) „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ შესაბამისად.

მუხლი 61¹. სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის, სარკინიგზო შემთხვევისა და ინციდენტის სამსახურებრივი მოკვლევის განხორციელება

1. საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სატრანსპორტო უსაფრთხოების მოკვლევის ბიურო (შემდგომ − მოკვლევის ბიურო) ახორციელებს სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის სამსახურებრივ მოკვლევას (შემდგომ − მოკვლევა), რომლის მიზანია სარკინიგზო უსაფრთხოების გაუმჯობესება და სარკინიგზო შემთხვევის პრევენცია. მოკვლევის მიზანი არ არის სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის, სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის დადგომისთვის პირის ბრალეულობის ან პასუხისმგებლობის დადგენა. მოკვლევა ხორციელდება სასამართლო, ადმინისტრაციული და საგამოძიებო ორგანოებისგან დამოუკიდებლად და მათთვის ხელის შეშლის გარეშე.

2. მოკვლევის ბიურო ფუნქციურად დამოუკიდებელია სააგენტოსგან, სარკინიგზო საწარმოსგან, ინფრასტრუქტურის მენეჯერისა და სხვა პირისგან, რომლის ინტერესები ან/და ამოცანები შეიძლება ეწინააღმდეგებოდეს მოკვლევის ბიუროს ინტერესებს ან მისთვის დაკისრებულ ამოცანებს ან/და გავლენას ახდენდეს მის ობიექტურობაზე.

3. მოკვლევის ბიურომ, სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის გარდა, შეიძლება განახორციელოს ისეთი სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევა, რომელსაც შეიძლებოდა სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევა გამოეწვია. აღნიშნული შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს მოკვლევის ბიურო. ამ გადაწყვეტილების მიღებისას მოკვლევის ბიურო ითვალისწინებს:

ა) სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის მნიშვნელობასა და სიმძიმეს;

ბ) იმას, არის თუ არა სარკინიგზო შემთხვევა ან ინციდენტი სარკინიგზო შემთხვევების ან ინციდენტების სერიის ნაწილი (რკინიგზის სისტემის კონტექსტში);

გ) სარკინიგზო უსაფრთხოებაზე ზოგად გავლენას;

დ) სააგენტოს, ინფრასტრუქტურის მენეჯერის ან სარკინიგზო საწარმოს მიმართვას.

4. მოკვლევის ბიუროს დაუყოვნებლივ უნდა მიეცეს:

ა) სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის, სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის ადგილზე, აგრეთვე მასში მონაწილე მოძრავ შემადგენლობასა და შესაბამის ინფრასტრუქტურასთან დაშვების/წვდომის უფლება;

ბ) მტკიცებულებების შეგროვების უფლება (მათ შორის, შესაბამისი ექსპერტიზისთვის ან ანალიზისთვის სათანადო ინფრასტრუქტურის/მოძრავი შემადგენლობის დაზიანებული ნაწილების მოხსნის/ამოღების) უფლება;

გ) მატარებელში არსებული ჩამწერი მოწყობილობის ჩანაწერისა და იმ აღჭურვილობის წვდომისა და გამოყენების უფლება, რომელიც დაკავშირებულია ვერბალური შეტყობინებების ჩაწერის, სიგნალიზაციისა და მოძრაობის კონტროლის სისტემის ექსპლუატაციის რეგისტრაციასთან;

დ) მსხვერპლის ცხედრის ექსპერტიზის შედეგების წვდომის უფლება;

ე) სერიოზულ სარკინიგზო შემთხვევაში, სარკინიგზო შემთხვევაში ან ინციდენტში მონაწილე მატარებლის პერსონალისა და სარკინიგზო საწარმოს ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერის სხვა პერსონალის გამოკვლევის შედეგების წვდომის უფლება;

ვ) სარკინიგზო საწარმოს ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერის პერსონალისა და სხვა პირის გამოკითხვის უფლება;

ზ) ინფრასტრუქტურის მენეჯერის, სარკინიგზო საწარმოს და სააგენტოს ხელთ არსებულ ნებისმიერ შესაბამის ინფორმაციასთან ან ჩანაწერთან დაშვების/წვდომის უფლება.

5. მოკვლევის ბიურო პასუხისმგებელია უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევის შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის დაცვისთვის, რათა ეს ინფორმაცია გამჟღავნდეს მხოლოდ სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევის მიზნით. აღნიშნული მოკვლევის შედეგად მოპოვებული ინფორმაცია მესამე პირისთვის ხელმისაწვდომი შეიძლება გახდეს მხოლოდ საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, შესაბამისი სამართალდამცავი ორგანოს სათანადო გადაწყვეტილების საფუძველზე.

6. სარკინიგზო ტრანსპორტის სფეროში მომხდარ იმ ინციდენტს, რომელშიც არ იკვეთება სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის ან სარკინიგზო შემთხვევის დადგომის მაღალი ალბათობა, იკვლევს სარკინიგზო საწარმო ან/და ინფრასტრუქტურის მენეჯერი. სარკინიგზო საწარმო ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერი მოკვლევის ბიუროს ან სააგენტოს მიერ მოთხოვნის შემთხვევაში მას წარუდგენს ინციდენტის მოკვლევის საბოლოო ანგარიშს.

7. ისეთი სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის მოკვლევისას, რომელიც სხვადასხვა უწყების კომპეტენციის სფეროს შეეხება, საქართველოს მთავრობამ შეიძლება შექმნას უწყებათაშორისი კომისია.

8. სარკინიგზო შემთხვევის ან სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის დადგომისას შესაბამისი შეტყობინება ეგზავნებათ სარკინიგზო ტრანსპორტის რეგისტრაციის, ექსპლუატანტის, დამპროექტებლის ან დამზადების სახელმწიფოებს. მათ უფლება აქვთ, შესაბამის მოკვლევაში მონაწილეობის მიზნით უფლებამოსილი წარმომადგენლები დანიშნონ.

9. სარკინიგზო საწარმო, ინფრასტრუქტურის მენეჯერი და სააგენტო ვალდებული არიან დაუყოვნებლივ შეატყობინონ მოკვლევის ბიუროს სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის, სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის შესახებ.

10. შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოები და იურიდიული პირები ვალდებული არიან უზრუნველყონ სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის ადგილის დაცვა და მოკვლევის ბიუროს მუშაობისთვის სათანადო პირობების შექმნა.

11. უნდა მომზადდეს მოკვლევის შესახებ ანგარიში სერიოზული სარკინიგზო შემთხვევის, სარკინიგზო შემთხვევის ან ინციდენტის სახეობისა და მნიშვნელობისთვის განსაზღვრული, შესაბამისი ფორმით, მოკვლევის შედეგების მნიშვნელობის გათვალისწინებით. ამ ანგარიშში უნდა აისახოს მოკვლევის მიზანი. საჭიროების შემთხვევაში აღნიშნული ანგარიში შეიძლება შეიცავდეს უსაფრთხოების რეკომენდაციებს.

12. ამ მუხლის მე-11 ნაწილით გათვალისწინებული უსაფრთხოების რეკომენდაციები უნდა მიეცეს სააგენტოს, აგრეთვე, რეკომენდაციების სპეციფიკიდან გამომდინარე, − სხვა ორგანოს ან უწყებას.

13. მოკვლევასთან დაკავშირებული ხარჯები ანაზღაურდება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.

14. მოკვლევის განხორციელების წესი მტკიცდება საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრის შესაბამისი ნორმატიული აქტით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 62. საგანგებო, მათ შორის, საომარი მდგომარეობის, მობილიზაციის დროს და სხვა საგანგებო სიტუაციებში რკინიგზის მუშაობის ორგანიზება

1. საგანგებო, მათ შორის, საომარი მდგომარეობის, მობილიზაციის დროს და სხვა საგანგებო სიტუაციებში სარკინიგზო ტრანსპორტის საწარმოები (ორგანიზაციები და ა. შ.), სახელმწიფო ხელისუფლების ცენტრალურ ორგანოებსა და მუნიციპალიტეტებთან ერთად ახორციელებენ შესაბამის დაუყოვნებლივ ღონისძიებებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

2. პასუხისმგებლობა რკინიგზის მუშაობის განზრახ შეფერხების, შეწყვეტისა და ტექნიკური საშუალებების დაზიანებისათვის განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 2007 წლის 5 ივნისის კანონი №4853 - სსმI, №21, 18.06.2007წ., მუხ.176

საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6968 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.

მუხლი 63. დაზღვევა სარკინიგზო ტრანსპორტზე

სარკინიგზო ტრანსპორტზე მგზავრთა, ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და სხვა სახის დაზღვევა ხორციელდება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

თავი VIII¹. მემანქანის მართვის მოწმობის გაცემა და მემანქანის სერტიფიცირება

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63¹. თავის მიზანი და მოქმედების სფერო

1. ეს თავი განსაზღვრავს სააგენტოს, მემანქანის, სარკინიგზო საწარმოს, ინფრასტრუქტურის მენეჯერისა და სასწავლო ცენტრის უფლებებსა და მოვალეობებს.

2. ეს თავი არ ვრცელდება იმ მემანქანეზე, რომელიც საქმიანობას ახორციელებს მხოლოდ:

ა) მეტროში, ტრამვაიში ან სხვა მსუბუქრელსიან სარკინიგზო ტრანსპორტში, რომელიც გამიჯნულია სარკინიგზო ქსელისგან;

ბ) იმ ქსელზე, რომელიც ფუნქციურად გამიჯნულია დანარჩენი სარკინიგზო ქსელისგან და გამიზნულია მხოლოდ ადგილობრივი, საქალაქო ან საგარეუბნო სარკინიგზო მიმოსვლისა და სატვირთო მომსახურებისთვის;

გ) კერძო საკუთრებაში არსებულ სარკინიგზო ინფრასტრუქტურაზე, რომელიც არსებობს მხოლოდ ამ ინფრასტრუქტურის მფლობელის მიერ გადაზიდვების საკუთარი მიზნებისთვის განსახორციელებლად;

დ) სარკინიგზო ლიანდაგის იმ მონაკვეთზე (მონაკვეთებზე), რომელიც (რომლებიც) რკინიგზის სისტემის შეკეთების, განახლების ან გაუმჯობესების მიზნით ჩვეულებრივი მიმოსვლისთვის დროებით დაკეტილია.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63². მემანქანის მართვის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები

1. რკინიგზის სისტემაში მემანქანის მართვის უფლება აქვს მხოლოდ იმ მემანქანეს, რომელიც ფლობს ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ მემანქანის მართვის უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტებს.

2. მემანქანის მართვის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტებია:

ა) მემანქანის მართვის მოწმობა, რომელიც ადასტურებს, რომ მემანქანეს აქვს ძირითადი პროფესიული უნარ-ჩვევები და შესაბამისი განათლება და მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა აკმაყოფილებს საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ მოთხოვნებს;

ბ) მემანქანის სერტიფიკატი.

3. მემანქანის მართვის მოწმობას გასცემს სააგენტო, ხოლო მემანქანის სერტიფიკატის გაცემის უფლებამოსილების მქონე ორგანოა სარკინიგზო საწარმო ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერი.

4. მემანქანის მართვის მოწმობისა და მემანქანის სერტიფიკატის გაცემის, განახლებისა და აღდგენის, მათი მოქმედების შეჩერებისა და გაუქმების წესები და პირობები (მათ შორის, მემანქანის მართვის მოწმობისა და მემანქანის სერტიფიკატის მიმართ მოთხოვნები და საგამონაკლისო წესები) მტკიცდება საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით. მემანქანის მართვის მოწმობისა და სერტიფიკატის ფორმებს ამტკიცებს სააგენტო.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63³. მემანქანის მართვის მოწმობისა და მემანქანის სერტიფიკატის მისაღებად განსაზღვრული მოთხოვნები

1. მემანქანის მართვის მოწმობის მისაღებად განმცხადებელი ვალდებულია აკმაყოფილებდეს ამ კოდექსითა და საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

2. მემანქანის სერტიფიკატის მისაღებად განმცხადებელი ვალდებულია ჰქონდეს მემანქანის მართვის მოწმობა და აკმაყოფილებდეს ამ კოდექსითა და საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრულ მოთხოვნებს.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63⁴. მემანქანეთა პროფესიული სწავლება

1. მემანქანეთა პროფესიული სწავლება ხორციელდება სასწავლო ცენტრში სათანადო ნორმატიული აქტით განსაზღვრული მემანქანეთა პროფესიული სწავლების წესებისა და პირობების შესაბამისად.

2. მემანქანეთა პროფესიული სწავლება უნდა შედგებოდეს მემანქანის მართვის მოწმობასა და მემანქანის სერტიფიკატთან დაკავშირებული სასწავლო მოდულებისგან. მემანქანეთა პროფესიული სწავლება მათი მეშვეობით ხორციელდება.

3. სასწავლო ცენტრმა უნდა უზრუნველყოს მემანქანეთა პროფესიული სწავლების ხელმისაწვდომობა სამართლიანობის ფარგლებში და დისკრიმინაციის გარეშე.

4. პირს სასწავლო ცენტრის სტატუსს ანიჭებს სააგენტო.

5. პირისთვის სასწავლო ცენტრის სტატუსის მინიჭებისა და ამ სტატუსის შეჩერებისა და გაუქმების წესები მტკიცდება სააგენტოს შესაბამისი ნორმატიული აქტით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63⁵. მემანქანის გამოცდა

მემანქანის მართვის მოწმობის მისაღებად განმცხადებელს, საქართველოს მთავრობის ნორმატიული აქტით განსაზღვრული საგამონაკლისო წესების გარდა, ჩაბარებული უნდა ჰქონდეს მემანქანის გამოცდა. მემანქანის გამოცდის ჩატარების წესსა და პირობებს ამტკიცებს სააგენტო.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63⁶. სააგენტოს უფლებამოსილებები

1. სააგენტო უფლებამოსილია:

ა) გასცეს, დაადასტუროს და აღადგინოს მემანქანის მართვის მოწმობა;

ბ) შეაჩეროს და გააუქმოს მემანქანის მართვის მოწმობის მოქმედება, აგრეთვე მიიღოს სარკინიგზო საწარმოსთვის ან ინფრასტრუქტურის მენეჯერისთვის მემანქანის სერტიფიკატის მოქმედების შეჩერების ან გაუქმების შესახებ დასაბუთებული გადაწყვეტილება და იგი შესაბამის პირს წარუდგინოს;

გ) განახორციელოს მემანქანეთა პროფესიული სწავლების მონიტორინგი, ჩაატაროს მემანქანის გამოცდა ან/და ტესტირება ან მონაწილეობა მიიღოს მის ჩატარებაში;

დ) საქართველოს ტერიტორიაზე სარკინიგზო ქსელში მემანქანის სერტიფიცირებისა და მემანქანის მართვის უფლების შესახებ ნორმების დარღვევის აღკვეთისა და პრევენციის მიზნით განახორციელოს გეგმური და არაგეგმური ინსპექტირება, დაადგინოს გამოვლენილი დარღვევა და ამ მიზნით გამოითხოვოს ინფორმაცია შესაბამისი ორგანოებისგან;

ე) საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად განახორციელოს სასწავლო ცენტრის მონიტორინგი;

ვ) გამოსცეს საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევისთვის ადმინისტრაციული სახდელის დადების შესახებ დადგენილება და შეადგინოს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი;

ზ) შეასრულოს ამ კოდექსითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებით მისთვის დაკისრებული ფუნქციები;

თ) მიიღოს შესაბამისი მომსახურების საფასური;

ი) დაამტკიცოს მემანქანის მართვის მოწმობების რეესტრის წარმოების წესი და აწარმოოს აღნიშნული რეესტრი;

კ) დაამტკიცოს მემანქანის სერტიფიცირებისა და მემანქანის მართვის უფლების შესახებ ნორმების დარღვევის აღკვეთისა და პრევენციის მიზნით გეგმური და არაგეგმური ინსპექტირების განხორციელების წესი.

2. სააგენტო უფლებამოსილია განახორციელოს ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“, „გ“ და „დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული უფლებამოსილებების მესამე პირისთვის დელეგირება. სააგენტოს მიერ უფლებამოსილების დელეგირება გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული უნდა იყოს.

3. თუ სააგენტო ახორციელებს მემანქანის მართვის მოწმობის გაცემის ან ამ მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილების სარკინიგზო საწარმოსთვის დელეგირებას, მისი დელეგირება უნდა განხორციელდეს შემდეგი 2 წინაპირობიდან ერთ-ერთის დაცვით:

ა) სარკინიგზო საწარმო მემანქანის მართვის მოწმობას გასცემს მხოლოდ მასთან დასაქმებული მემანქანისთვის;

ბ) სარკინიგზო საწარმო დელეგირებულ უფლებამოსილებას ექსკლუზიურად არ ახორციელებს.

4. მესამე პირმა მისთვის დელეგირებული უფლებამოსილება უნდა განახორციელოს ამ კოდექსისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტების შესაბამისად. ამ შემთხვევაში მან უნდა შეასრულოს ყველა მოთხოვნა, რომელთა შესრულებაც აღნიშნული უფლებამოსილების განხორციელებისას საქართველოს კანონმდებლობის თანახმად სავალდებულოა სააგენტოსთვის.

5. სააგენტო უფლებამოსილია საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავ მატარებელში ნებისმიერ დროს შეამოწმოს მემანქანის მიერ ამ კოდექსით გათვალისწინებული მემანქანის მართვის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტების ფლობა.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 63⁷. პასუხისმგებლობა

1. მემანქანის მართვის მოწმობის პირობებისა და მემანქანის სერტიფიცირების წესების დარღვევისთვის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება ამ კოდექსითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო ნორმატიული აქტებით, ხოლო ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევასთან დაკავშირებული საკითხები რეგულირდება აგრეთვე საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით.

2. ამ თავით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე სააგენტოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

თავი IX. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

მუხლი 64. გარდამავალი დებულებები

1. მარეგულირებელი ორგანოს მიერ სარკინიგზო ტრანსპორტში სატარიფო უფლებამოსილების განხორციელებამდე სააქციო საზოგადოება „საქართველოს რკინიგზა“ დამოუკიდებლად აწესებს მგზავრთა გადაყვანისა და ტვირთის, ბარგის, ტვირთ-ბარგისა და ფოსტის გადაზიდვის ტარიფებსა და დამატებით საფასურებს.

2. საქართველოს მთავრობამ 2025 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს:

ა) სახიფათო ტვირთის რკინიგზით გადაზიდვის წესის დამტკიცება;

ბ) სარკინიგზო უსაფრთხოების წესის დამტკიცება;

გ) მემანქანის მართვის მოწმობისა და მემანქანის სერტიფიკატის გაცემის, განახლებისა და აღდგენის, მათი მოქმედების შეჩერებისა და გაუქმების წესებისა და პირობების დამტკიცება.

3. სააგენტომ 2025 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყოს:

ა) უსაფრთხოების სერტიფიკატისა და უსაფრთხოების ავტორიზაციის ფორმების დამტკიცება;

ბ) მემანქანის მართვის მოწმობისა და მემანქანის სერტიფიკატის ფორმების დამტკიცება;

გ) მემანქანის სერტიფიცირებისა და მემანქანის მართვის უფლების შესახებ ნორმების დარღვევის აღკვეთისა და პრევენციის მიზნით გეგმური და არაგეგმური ინსპექტირების განხორციელების წესის დამტკიცება;

დ) მემანქანეთა პროფესიული სწავლების წესებისა და პირობებისა და მემანქანის გამოცდის ჩატარების წესისა და პირობების დამტკიცება;

ე) მემანქანის მართვის მოწმობების რეესტრის წარმოების წესის დამტკიცება;

ვ) ინფრასტრუქტურის მენეჯერისა და სარკინიგზო საწარმოს ინსპექტირების, მონიტორინგისა და ზედამხედველობის განხორციელების წესის დამტკიცება;

ზ) პირისთვის სასწავლო ცენტრის სტატუსის მინიჭებისა და ამ სტატუსის შეჩერებისა და გაუქმების წესების დამტკიცება.

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

მუხლი 65. დასკვნითი დებულებები

1. ეს კოდექსი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კოდექსის ამოქმედებასთან დაკავშირებით ძალადაკარგულად ჩაითვალოს საქართველოს კანონი „სარკინიგზო ტრანსპორტის შესახებ.

საქართველოს 2005 წლის 1 ივლისის კანონი №1872 - სსმ I , № 41, 19.07.2005წ., მუხ.295

საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე

თბილისი,

2002 წლის 28 დეკემბერი.

№1911 –რს

დანართი

საქართველოს 2023 წლის 31 მაისის კანონი №2998 – ვებგვერდი, 13.06.2023წ.

სარკინიგზო ინფრასტრუქტურის შემადგენელი კომპონენტების/დეტალების ჩამონათვალი

სარკინიგზო ინფრასტრუქტურა შედგება ქვემოთ ჩამოთვლილი კომპონენტებისგან/დეტალებისგან, რომლებიც არის მთავარი ლიანდაგის ნაწილი, მისასვლელი ლიანდაგის ჩათვლით, თუმცა იმ ლიანდაგის გამოკლებით, რომელიც მდებარეობს სარკინიგზო სარემონტო სახელოსნოში, დეპოში ან ლოკომოტივის ფარეხში, აგრეთვე კერძო მისასვლელ ლიანდაგზე ან განშტოებაში:

− მიწის ნაკვეთი;

− სარკინიგზო ლიანდაგი და მიწის ვაკისი, კერძოდ, ყრილები, ჭრილები, წყალსარინი არხები და ღარები, კლდოვანი თხრილები, წყალგამტარი მილები, დამჭერი კედლები, ფერდობების დამცავი ფილები და სხვა, სამგზავრო და სატვირთო ბაქნები (მათ შორის, სამგზავრო სადგურებსა და სატვირთო ტერმინალებში განთავსებული); ლიანდები და ლიანდაგების გვერდულები, კედლების კონტრფორსები, მესრები, ღობეები; ხანძარსაწინააღმდეგო ზოლები; გათბობის პუნქტის აპარატურა; გადაკვეთები და სხვა; თოვლისგან დამცავი ფარები;

− საინჟინრო-ტექნიკური კონსტრუქციები: ხიდები, წყალგამტარები და სხვა გზაგამტარები, გვირაბები, დახურული ჭრილები და სხვა მიწისქვეშა გასასვლელები; დამჭერი კედლები, ზვავებისგან, ქვების ჩამოცვენისა და სხვა მოვლენებისგან დამცავი კონსტრუქციები;

− სარკინიგზო გადასასვლელები, საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საშუალებების ჩათვლით;

− ლიანდაგის ზედა ნაშენი, კერძოდ: რელსები და კონტრრელსები; შპალები და ისრული გადამყვანების ძელები, სამაგრები, ბალასტი, ღორღისა და ქვიშის ჩათვლით; გადასასვლელები და სხვა; მოსაბრუნებელი მოწყობილობები (წრეები) და ტრავერსები (გარდა ექსკლუზიურად ლოკომოტივებისთვის განკუთვნილისა);

− მგზავრების მისასვლელად და ტვირთის მისატანად განკუთვნილი გზები, მათ შორის, საავტომობილო და საქვეითო გზები;

− გადასარბენებზე, სადგურებსა და მახარისხებელ სადგურებში (გორაკებზე) არსებული უსაფრთხოების, სიგნალიზაციისა და კავშირგაბმულობის მოწყობილობები, მათ შორის, ვაგონშემაყოვნებლები, სიგნალიზაციისა და კავშირგაბმულობისთვის ელექტროდენის გამომმუშავებელი, გარდამქმნელი და გამანაწილებელი დანადგარები; ასეთი მოწყობილობებისთვის საჭირო შენობა-ნაგებობები;

− მგზავრობისა და უსაფრთხოების მიზნებისთვის საჭირო სანათი მოწყობილობები;

− მატარებლების წევისთვის განკუთვნილი, ელექტროენერგიის გადამცემი და გარდამქმნელი დანადგარები/მოწყობილობები: ქვესადგურები, ქვესადგურებსა და საკონტაქტო სადენებს შორის არსებული მკვებავი კაბელები, საკონტაქტო ქსელი და საყრდენები;

− ინფრასტრუქტურის მენეჯერის მიერ გამოყენებული შენობები, ტრანსპორტირების საფასურის გადასახდელი აპარატების ჩათვლით.

Закон Грузии

Железнодорожный кодекс Грузии

Глава I. Общие положения

Статья 1. Цель и сфера действия Кодекса. Содействие государства развитию железнодорожного транспорта

1. Настоящий Кодекс определяет:

а) экономические, правовые, организационные и технологические основы функционирования железнодорожного транспорта, его место и роль в сфере экономики и социальной сфере Грузии, регулирует правовые отношения, возникающие во время пользования услугами железной дороги, и устанавливает права, обязанности и ответственность их участников;

б) порядок и условия оказания общественных железнодорожных транспортных услуг, а также порядок и условия оформления договора об оказании общественных услуг.

2. Действие настоящего Кодекса распространяется на перевозки пассажиров железнодорожными путями общего пользования, перевозки груза, багажа, грузобагажа и почты.

3. Государство содействует развитию железнодорожного транспорта и исходя из его стратегической и социальной роли созданию благоприятных условий для функционирования этой отрасли транспорта.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Статья 2. Разъяснение терминов, используемых в Кодексе

Термины, используемые в настоящем Кодексе, имеют следующие значения:

а) местное железнодорожное сообщение (перевозки) – перевозка пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты в пределах территории Грузии;

б) места необщего пользования – закрытые и открытые склады, а также специально отведенные земельные участки в порядке, установленном законодательством Грузии, на территории железнодорожной станции или за ее пределами, которые не находятся во владении железной дороги или переданы ею в арендное пользование других лиц и используются для погрузки, выгрузки, сортировки и хранения груза, багажа, грузобагажа и почты;

в) багаж – имущество пассажира, перевозимое багажным вагоном;

г) билет – материальный или электронный проездной документ, который дает право на проезд поездом и порождает в отношении железной дороги обязательство по перевозке пассажира;

д) перегруз – груз, погруженный в железнодорожное транспортное средство, в объеме сверх установленной нормы;

е) перевозчик – лицо, на основании договора о перевозках осуществляющее перевозку пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты железнодорожным транспортным средством, находящимся в его владении;

ж) перевозочные документы – билет, квитанция на багаж, квитанция на грузобагаж, накладная, дорожная ведомость, вагонный лист и иные транспортные документы, подтверждающие существование договора о перевозках;

з) полоса отчуждения – земляное полотно, находящееся во владении железной дороги, на котором расположены искусственные и линейно-путевые сооружения, устройства электроснабжения железной дороги и связи, железнодорожные станции, защитные лесонасаждения и необходимые для функционирования железной дороги соответствующие объекты и структурные единицы железной дороги;

и) дополнительная цена – цена операций (работ), связанных с перевозками, не входящая в тариф перевозки;

к) защитная зона – земельный участок, необходимый для обеспечения охраны железнодорожных сооружений, оборудования и других объектов, прочности и устойчивости земляного полотна, а также смежная с ним земля с оползневой почвой;

л) экспедитор – лицо, которое на основании договора, заключенного с заказчиком, от своего имени и за счет заказчика осуществляет оказание услуг, связанных с перевозкой груза;

м) вагон – открытое или закрытое железнодорожное средство с металлическими колесами, оснащенное всеми необходимыми средствами для включения в поезд и предназначенное для перевозки пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты;

н) вид вагона – универсальный или специальный вагон, предназначенный для перевозки груза;

о) накладная – договор о перевозках, который оформляется письменно между железной дорогой и отправителем (получателем) груза, сопровождает груз на всем пути его следования и содержит данные о перевозках груза, предусмотренные Гражданским кодексом Грузии и настоящим Законом;

п) контейнер – транспортное оборудование многоразового потребления, конструкция которого обеспечивает охрану перевозимого груза в транспортных средствах одного или различных видов, и оснащенное приспособлениями для ускорения погрузки-выгрузки и перегрузки;

р) контрагент – сторона-участница договора, которая в пределах подъездного пути имеет свои товарные склады, соответствующие места для погрузки и выгрузки и железнодорожные пути, присоединенные к ним;

с) колея – расстояние, установленное между рельсами;

т) локомотив – силовое тяговое средство, относящееся к подвижному составу, которое предназначено для обеспечения перемещения поезда или вагона по железнодорожному пути;

у) поезд – состав, сформированный из вагонов, оснащенных надлежащими сигналами, или (и) любых других железнодорожных транспортных средств с одним или несколькими действующими средствами тяги, а также самоходное железнодорожное транспортное средство, направляемое на перегон;

ф) пассажир – лицо, совершающее поездку в поезде и имеющее билет;

х) мультимодальная (комбинированная) перевозка – перевозки, которые осуществляются на основании одного договора перевозки транспортными средствами не менее чем двух видов и с единым транспортным документом (перевозки перевозчиками, следующими друг за другом);

ц) подъездной путь – путь, предназначенный для обслуживания отдельных лиц и присоединенный к железнодорожной сети общего пользования;

ч) палетка – транспортный пакет или помещенный на поддон, упакованный в целлофан груз;

ш) плацкарта – место для лежания, соответствующее категории и классу пассажирского вагона;

щ) железная дорога – комплексное предприятие, оснащенное всеми техническими средствами, необходимыми для перевозки пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты, обслуживание которого обеспечивают специалисты, осуществляющие организацию эксплуатации этих средств, перевозок, и деятельность которого регулируется Законом Грузии «О предпринимателях» и иными правовыми актами;

э) железнодорожный вокзал – комплекс расположенных на одной железнодорожной станции сооружений и оборудования, охватывающий здания и сооружения, предназначенные для обслуживания пассажиров павильоны, платформы с навесами или без навесов для посадки пассажиров, переходы, расположенные на одном или различных уровнях, малые архитектурные формы и визуальные коммуникации;

ю) железнодорожная станция – структурная единица или филиал железной дороги, предназначенный для организации перевозки пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты;

я) тарифная политика железной дороги – нормативный акт, определяющий порядок установления и регулирования цен на перевозки, осуществляемые железной дорогой;

я¹) структурные единицы железной дороги – железнодорожная станция, служба обслуживания пассажиров, локомотивные и вагонные депо, вагонный участок, механизированные дистанции погрузочно-разгрузочных работ, путевые дистанции зданий и сооружений, электроснабжения, сигнализации и связи, а также иные структурные единицы, предназначенные для организации и обеспечения перевозок;

я²) территориальное управление железной дороги – структурная единица железной дороги, которая организует и обеспечивает перевозку пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты в том регионе, который она обслуживает;

я³) международные перевозки – перевозка (отправление) груза по единому транспортному документу на таможенные территории стран назначения и транзитных стран, с пересечением границы одной или нескольких стран, с прохождением из любого таможенно-пропускного пункта одной страны через один или несколько промежуточных таможенно-пропускных пунктов другой страны;

я⁴) международное железнодорожное сообщение (перевозки) – перевозка пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты между Грузией и иностранными государствами;

я⁵) места общего пользования – закрытые и открытые склады, а также земельные участки, специально отведенные на территории железнодорожной станции в порядке, установленном законодательством Грузии, которые находятся во владении железной дороги и используются для погрузки, выгрузки, сортировки и хранения груза, багажа, грузобагажа и почты;

я⁶) железнодорожные пути общего пользования – железнодорожная линия, на которой расположены железнодорожные станции и пользоваться которой может любое лицо;

я⁷) маршрутные перевозки – перевозка груза с одной накладной, масса которого соответствует весовой норме маршрута;

я⁸) железнодорожные рельсы – пара рельсов, по которым движется поезд;

я⁹) железнодорожный транспорт – отрасль транспорта;

я¹⁰) железнодорожная сеть – магистральный железнодорожный путь с присоединенными к нему путями, в том числе с подъездными путями;

я¹¹) подвижной состав – железнодорожный подвижной состав: локомотивы, грузовые вагоны, пассажирские вагоны, моторвагонный подвижной состав и другие специальные самоходные и несамоходные подвижные железнодорожные единицы, предназначенные для осуществления перевозок и эксплуатации соответствующей инфраструктуры;

я¹²) приграничная железнодорожная станция – железнодорожная станция, расположенная у Государственной границы Грузии или на территории Грузии, где в отношении железнодорожных транспортных средств, груза и иного перевозимого имущества осуществляются пограничный и таможенный контроль;

я¹³) приграничный контрольный пост – территория, отведенная на приграничной железнодорожной станции, где осуществляются пограничные и таможенные процедуры, связанные с пропуском через границу;

я¹⁴) грузовой вагон – вагон, предназначенный для перевозки груза;

я¹⁵) опасный груз – вещества или (и) изделия, определенные нормативным актом Правительства Грузии, которые классифицируются по типу опасности и перевозка которых в соответствии с Приложением С к Конвенции «О международных железнодорожных перевозках» (КОТИФ) от 9 мая 1980 года – Регламентом о международных железнодорожных перевозках опасных грузов (RID) или (и) в соответствии с Приложением 2 к Соглашению Организации сотрудничества железных дорог «О международном железнодорожном грузовом сообщении» (CMГС) от 1 ноября 1951 года запрещается или разрешается только при соблюдении определенных условий;

я¹⁶) грузобагаж – имущество, перевозимое пассажирским или почтово-багажным поездом;

я¹⁷) грузоотправитель – лицо, которым или от имени которого заключается договор о перевозке груза, багажа, грузобагажа и почты, либо которым или от имени которого груз, багаж, грузобагаж и почта сдаются железной дороге в соответствии с договором о перевозке;

я¹⁸) груз – имущество, в том числе живые животные, а также контейнеры, палетки или аналогичные предметы, оборудование, подлежащее перевозке или упаковке, которые владельцем груза переданы для перевозки;

я¹⁹) объявленная ценность груза (багажа, грузобагажа) – цена груза (багажа, грузобагажа), объявленная грузоотправителем или пассажиром, которая указывается в накладной и выражает особую заинтересованность грузоотправителя или пассажира в данной перевозке;

я²⁰) грузополучатель – лицо, уполномоченное принять груз, багаж, грузобагаж и почту;

я²¹) недогруз – груз, погруженный в железнодорожное транспортное средство, в объеме меньше установленной нормы;

я²²) ручная кладь – принадлежащее пассажиру перевозимое вручную имущество, которое может свободно разместиться в местах, отведенных в пассажирском вагоне.

я²³) общественные железнодорожные транспортные услуги – услуги по перевозке железнодорожным транспортным средством/средствами пассажиров и грузов, регулярно, без дискриминации предоставляемые общественности, при наличии публичного экономического интереса оказания указанных услуг;

я²⁴) компетентный орган – Министерство экономики и устойчивого развития Грузии или другой уполномоченный орган, определенный соответствующим административно-правовым актом Правительства Грузии;

я²⁵) железнодорожный оператор общественных услуг (железнодорожный оператор) – любое юридическое лицо публичного или частного права либо группа таких лиц, оказывающих общественные железнодорожные транспортные услуги на основании договора об оказании общественных услуг;

я²⁶) обязательство по предоставлению общественных услуг – требование, определяемое компетентным органом для обеспечения оказания общественных железнодорожных транспортных услуг с учетом публичного экономического интереса, коммерческий интерес оказания которых железнодорожным оператором общественных услуг отсутствует и которые без получения коммерческой прибыли не были бы оказаны железнодорожным оператором вообще или были бы оказаны не в том объеме или (и) не на тех условиях;

я²⁷) эксклюзивное право – эксклюзивное право, предоставленное железнодорожному оператору общественных услуг на основании договора об оказании общественных услуг, заключающееся в отличающемся от любого другого железнодорожного оператора общественных услуг, эксклюзивном оказании общественных железнодорожных транспортных услуг на определенном направлении, определенной железнодорожной сети или территории;

я²⁸) компенсация за предоставление общественных услуг (компенсация) – сумма, предусмотренная государственным бюджетом Грузии, которую в рамках договора об оказании общественных услуг компетентный орган выплачивает железнодорожному оператору общественных услуг за исполнение обязательства по предоставлению общественных услуг;

я²⁹) договор об оказании общественных услуг – договор, оформленный между компетентным органом и железнодорожным оператором общественных услуг, обязывающий железнодорожного оператора исполнять обязательство по предоставлению общественных услуг, за что железнодорожный оператор вправе получить от компетентного органа компенсацию за предоставление общественных услуг

я³⁰) прямое предоставление – предоставление железнодорожному оператору общественных услуг права на оформление договора об оказании общественных услуг в прямом порядке, без проведения процедуры конкурентного отбора или тендерной процедуры.

я³¹) Агентство – юридическое лицо публичного права, входящее в систему Министерства экономики и устойчивого развития Грузии, – Агентство железнодорожного транспорта;

я³²) машинист поезда (далее – машинист) – лицо, имеющее удостоверение машиниста на управление поездом и сертификат машиниста, способное самостоятельно, безопасно и с соответствующей ответственностью управлять поездом, в том числе локомотивом, маневровым локомотивом, мотор-вагонным подвижным составом, специальным самоходным подвижным составом, хозяйственным поездом, железнодорожным устройством – машиной, предназначенной для осмотра и содержания, и поездом, предназначенным для перевозки пассажиров/грузов;

я³³) железнодорожная система – система, включающая в себя железнодорожную инфраструктуру и подвижной состав, перемещающийся по этой инфраструктуре;

я³⁴) менеджер инфраструктуры – юридическое лицо, ответственное за устройство, управление, осмотр и содержание железнодорожной инфраструктуры, в том числе за управление движением, а также за системами сигнализации, управления и контроля машинистов на железнодорожной сети или ее части. Функции менеджера инфраструктуры могут быть переданы другому лицу;

я³⁵) железнодорожное предприятие/перевозчик – юридическое лицо, деятельностью которого является перевозка грузов или (и) перевозка пассажиров по железной дороге, при условии, что оно обеспечивает осуществление тяги поездов. Железнодорожным предприятием также считается юридическое лицо, осуществляющее только тягу поездов;

я³⁶) сертификат машиниста – документ, выданный железнодорожным предприятием или менеджером инфраструктуры, в котором указаны соответствующая инфраструктура (участок инфраструктуры) и подвижной состав, на который владелец этого документа имеет право машиниста на управление им;

я³⁷) учебный центр – юридическое лицо, осуществляющее профессиональное обучение машинистов на основании соответствующего статуса, присвоенного Агентством;

я³⁸) удостоверение машиниста на управление поездом – выданный Агентством документ, которым подтверждается, что соответствующее лицо удовлетворяет надлежащим требованиям, определенным законодательством Грузии;

я³⁹) заявитель – заинтересованное лицо, желающее получить удостоверение машиниста на управление поездом или сертификат машиниста на основании законодательства Грузии;

я⁴⁰) железнодорожное происшествие – нежелательное, непредвиденное и неожиданное событие или совокупность таких событий, повлекшие причинение вреда. Железнодорожные происшествия делятся на следующие категории: столкновение поездов, сход поезда с рельсов, железнодорожное происшествие на железнодорожном переезде, железнодорожное происшествие, произошедшее с человеком при передвижении подвижного состава вследствие пожара или иного фактора, в результате которого его здоровью был причинен вред, если указанное не является серьезным железнодорожным происшествием;

я⁴¹) серьезное железнодорожное происшествие – столкновение поездов или сход поезда с рельсов, в результате чего погиб хотя бы один человек или был причинен тяжкий вред здоровью пяти и более пяти человек, столкновение поездов или сход поезда с рельсов, вследствие чего причинен значительный ущерб подвижному составу, железнодорожной инфраструктуре или вред окружающей среде, а также любой другой подобный случай, который имеет явное влияние на регулирование безопасности или управление безопасностью на железной дороге;

я⁴²) инцидент – происшествие, которое не квалифицируется как железнодорожное происшествие или серьезное железнодорожное происшествие, но влияет на безопасность железнодорожного движения;

я⁴³) сертификат безопасности – сертификат, выданный Агентством в соответствии с законодательством Грузии, который подтверждает внедрение железнодорожным предприятием системы управления безопасностью и возможность ее безопасного оперирования в предполагаемом ареале действия;

я⁴⁴) авторизация безопасности – авторизация, присвоенная Агентством в соответствии с законодательством Грузии, которая свидетельствует о внедрении менеджером инфраструктуры системы управления безопасностью, что, в свою очередь, должно включать в себя процедуры и правила, необходимые для безопасного проектирования, содержания и эксплуатации железнодорожной инфраструктуры (в том числе в случае необходимости, для содержания и эксплуатации систем сигнализации, управления и контроля);

я⁴⁵) железнодорожная инфраструктура – составные компоненты/детали железнодорожной инфраструктуры, перечисленные в приложении к настоящему Кодексу.

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №5947 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.

Закон Грузии №6146 от 8 мая 2012 года – веб-страница, 25.05.2012 г.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 3. Законодательство Грузии о железнодорожном транспорте

1. Функционирование железнодорожного транспорта регулируется Конституцией Грузии, международными договорами и соглашениями Грузии, настоящим Кодексом и другими нормативными актами Грузии.

2. Организация и осуществление военных железнодорожных перевозок регулируются соответствующими нормативными актами.

Статья 4. Имущество, находящееся во владении железной дороги

К имуществу, находящемуся во владении железной дороги, относятся подвижные составы, путевые и энергетические хозяйства, устройства связи и сигнализации, погрузочно-разгрузочные механизмы, здания и сооружения и иное имущество, числящееся на балансе железной дороги.

Статья 5. Земли, находящиеся во владении железной дороги

1. К землям, находящимся во владении железной дороги, относятся земли, отведенные под железнодорожные пути и структурные единицы железной дороги, в том числе полоса отчуждения и защитная зона.

2. Полоса отчуждения определяется в соответствии с установленными нормами и проектно-сметными документами, при этом так, чтобы по обе стороны на обочине дороги она составляла не менее 20 метров.

3. Порядок установления защитной зоны и условия пользования ею определяются законодательством Грузии.

Закон Грузии №5000 от 20 июня 2007 года – ССМ I, №26, 11.07.2007 г., ст. 234

Статья 6. Управление железнодорожным транспортом

1. Управление железнодорожным транспортом осуществляется в порядке, установленном законодательством Грузии.

2. (искл. – 01.07.2005, №1872).

3. Ежегодную смету, хозяйственные планы, в том числе инвестиционные и финансовые программы и порядок распределения чистой прибыли, оставшейся после уплаты налогов, разрабатывает и утверждает собрание партнеров железной дороги в соответствии с законодательством Грузии и в установленном порядке.

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Статья 6¹. Осуществление государственной политики в области железнодорожного транспорта, регулирование и надзор в указанной сфере

1. Государственную политику в области железнодорожного транспорта осуществляет Министерство экономики и устойчивого развития Грузии.

2. Агентство осуществляет регулирование и надзор в области железнодорожного транспорта в пределах полномочий, предоставленных законодательством Грузии.

3. В целях обеспечения безопасности в области железнодорожного транспорта Агентство осуществляет техническое регулирование в этой сфере в соответствии с законодательством Грузии.

4. Агентство осуществляет/исполняет полномочия/обязанности, предусмотренные настоящим Кодексом и иными законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Глава II. Организация перевозок железной дорогой

Статья 7. Права и обязанности сторон при перевозках

1. Железная дорога обязана осуществлять перевозки пассажиров, грузов и грузобагажа при наличии договора об оказании общественных услуг, а также осуществлять перевозки грузов и почты:

а) в случае соблюдения пассажиром или грузоотправителем требований настоящего Кодекса, а также «Правил перевозки грузов железной дорогой» и «Правил перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой»;

б) при возможности осуществления перевозок с помощью имеющихся персонала и железнодорожных транспортных средств, с соблюдением требований, установленных законодательством Грузии;

в) если осуществлению перевозок не препятствуют обстоятельства, предотвратить которые железная дорога не в состоянии;

г) если предъявленные для перевозки груз, багаж, грузобагаж, почта не внесены в список грузов, багажа, грузобагажа, почты, перевозка которых запрещена или допускается только на определенных условиях, в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой» или «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

2. Для перевозки груза заказчик вправе до начала перевозки потребовать информацию о транспортных средствах, оборудовании и условиях их эксплуатации.

3. Железная дорога обязана принять к перевозке лишь тот груз, перевозка которого может быть осуществлена беспрепятственно.

4. Железная дорога не обязана принимать к перевозке груз, для погрузки, перегрузки и выгрузки которого необходимы приспособления, если их нет у соответствующей железнодорожной станции.

5. Для пользования железнодорожными услугами заказчик вправе заключить с железной дорогой договор об оказании дополнительных услуг (выполнении работы), связанных с перевозкой с соответствующей оплатой, если это не противоречит требованиям настоящего Кодекса и иных нормативных актов.

6. Железная дорога вправе совместно с заинтересованными грузоотправителем и грузополучателем установить для перевозки груза особые условия и в порядке, установленном законодательством Грузии, и в установленных пределах определить ответственность сторон за их несоблюдение.

7. Железная дорога обязана предоставлять пассажиру и грузоотправителю (грузополучателю) необходимую и достоверную информацию об оказании услуг (выполнении работы) в соответствии с настоящим Кодексом и иными нормативными актами Грузии. Информация объявляется (публикуется) на грузинском языке, а в случае необходимости, с учетом интересов местного населения и находящихся в Грузии иностранцев может быть дополнительно объявлена (опубликована) и на другом языке.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Статья 8. Транспортные средства и оборудование для перевозки железной дорогой

1. Перевозка пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты осуществляется транспортными средствами и видами оборудования железной дороги или находящимися во владении других лиц.

2. Транспортные средства и виды оборудования, предназначенные для перевозки пассажиров и груза, багажа, грузобагажа и почты по железнодорожным путям общего пользования, независимо от формы их собственности, должны соответствовать требованиям правил технической эксплуатации железной дороги, установленным нормам и стандартам, а вновь построенный подвижной состав должен иметь свидетельство (сертификат) об удостоверении соответствия существующим требованиям.

Статья 9. Железнодорожная станция

1. Железнодорожные станции осуществляют прием, погрузку, выгрузку и выдачу груза, а также услуги (работу), связанные с перевозкой пассажиров, багажа, грузобагажа и почты.

2. Железная дорога осуществляет перевозку пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты между железнодорожными станциями, предназначенными для оказания соответствующих услуг (выполнения работы).

3. Для оформления перевозочных документов, а также для обеспечения оплаты за перевозку и оказание других услуг (выполнение работы) пассажирам, грузоотправителю (грузополучателю) на железнодорожной станции создаются грузовые отделы, товарные и билетные кассы и иные соответствующие службы.

4. Решение об открытии и закрытии железнодорожных станций и перечень оказываемых ими услуг (выполняемых работ) определяет железная дорога.

Закон Грузии №4853 от 5 июня 2007 года – ССМ I, №21, 18.06.2007 г., ст. 176

Закон Грузии №6968 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.

Статья 10. Цена перевозки железной дорогой

Установление тарифов и дополнительных цен на перевозки пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и почты осуществляется с учетом интересов сторон-участниц перевозок, признанной международной практики и опыта, основных принципов тарифной политики в сфере транспорта в порядке, установленном законодательством Грузии.

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Статья 11. Основания перевозки груза железной дорогой

1. Перевозка груза железной дорогой осуществляется на основании договора (накладной и др.) о перевозках.

2. Если законодательством Грузии не предусмотрены определенные условия перевозки груза, они определяются договором.

Статья 12. Накладная

1. На основании накладной железная дорога берет на себя обязательство, груз, переданный ей грузоотправителем, с соблюдением условий перевозки довезти до железнодорожной станции назначения и передать грузополучателю, а грузоотправитель обязан уплатить установленную плату за перевозку груза и оказание других услуг (выполнение работы).

2. Форма и реквизиты накладной, а также порядок ее заполнения определяются Гражданским кодексом Грузии и «Правилами перевозок груза железной дорогой».

3. Накладная составляется на имя грузополучателя, подписывается грузоотправителем и железной дорогой и передается грузополучателю на железнодорожной станции назначения вместе с грузом.

4. Днем приема груза к перевозке считается дата, отмеченная календарным штемпелем железнодорожной станции.

5. Для подтверждения приема груза к перевозке железнодорожная станция обязана передать грузоотправителю один экземпляр накладной и квитанцию о приеме груза к перевозке.

6. При представлении груза к перевозке грузоотправитель должен представить составленную должным образом накладную на каждое отправление и иные документы, предусмотренные соответствующим нормативным актом.

7. Грузоотправитель несет ответственность за правильность данных, внесенных им или по его требованию в накладную, за ущерб, возникший из-за указания в накладной неправильных или неполных данных, а также за отправление груза, запрещенного для перевозки.

8. Железная дорога вправе выборочно проверять правильность массы груза и иных данных, указанных грузоотправителем в накладной.

Статья 13. Генеральные соглашения (договоры) об организации перевозки груза и пассажиров железной дорогой

1. Железная дорога и грузоотправитель вправе в случае необходимости заключить долгосрочное генеральное соглашение (договор) об организации перевозки груза, которым будут определены объем, срок представления подлежащего перевозке груза, подлежащие выделению транспортные средства и другие условия, не предусмотренные настоящим Кодексом и «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. На основании генерального соглашения (договора), указанного в части первой настоящей статьи, железная дорога берет обязательство принять груз к перевозке в согласованном объеме, а грузоотправитель обязан представить груз к перевозке в согласованные сроки.

3. Железная дорога вправе заключить с соответствующим лицом долгосрочное генеральное соглашение (договор) об организации перевозки пассажиров, которым будут определены требования, связанные с перевозкой пассажиров, размер платы за перевозку и иные условия.

Статья 13¹. Опасный груз

1. Порядок перевозки опасных грузов по железной дороге утверждается нормативным актом Правительства Грузии.

2. Железная дорога имеет право на перевозку опасных грузов по территории Грузии в соответствии с Приложением С к «Конвенции о международных железнодорожных перевозках» (КОТИФ) от 9 мая 1980 года – Регламентом о международных железнодорожных перевозках опасных грузов (RID) или (и) в соответствии с Соглашением Организации сотрудничества железных дорог «О международном железнодорожном грузовом сообщении» (СМГС) от 1 ноября 1951 года.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 14. Погрузка, выгрузка и сортировка груза

1. Погрузка, выгрузка и сортировка подлежащего перевозке груза могут осуществляться в местах как общего, так и необщего пользования.

2. Для обеспечения беспрепятственной обработки вагонов (контейнеров) и сохранности груза и подвижного состава места общего и необщего пользования должны быть оснащены их владельцами соответствующими сооружениями и оборудованием, удовлетворяющими требования охраны окружающей среды и пожарной безопасности.

3. Погрузку в вагоны и грузовые автомобили, выгрузку из них и сортировку груза осуществляют:

а) железная дорога – по требованию грузоотправителя (грузополучателя), в местах общего пользования, при наличии надлежащих механизмов и устройств, за исключением: опасных или скоропортящихся грузов; сырых продуктов животного происхождения; грузов, подлежащих перевозке крытым вагоном, вес грузового места в котором более 0,5 тонны; негабаритных, наливных, сыпучих или навалочных грузов, перевозимых специальным подвижным составом. В указанных случаях грузоотправитель (грузополучатель) обязан уплатить железной дороге согласованную плату за погрузку-разгрузку и сортировку груза;

б) грузоотправитель (грузополучатель) – в местах общего и необщего пользования, если на железную дорогу не возложена обязанность погрузки, выгрузки и сортировки груза.

4. Погрузку груза в контейнеры, выгрузку из них и сортировку осуществляет грузоотправитель (грузополучатель). Железная дорога вправе по просьбе грузоотправителя (грузополучателя) обеспечить погрузку, выгрузку и сортировку груза, если у нее имеются соответствующие механизмы и приспособления.

5. При наличии обстоятельств непреодолимой силы (пожар, снег, снежный нанос, наводнение, военные действия, эпидемия и т. д.), а также иных обстоятельств, мешающих перевозке, железная дорога вправе ограничить или прекратить погрузку груза, о чем незамедлительно должна письменно сообщить соответствующему органу исполнительной власти и железнодорожной станции назначения с указанием срока действия ограничения или прекращения погрузки.

6. Грузоотправитель обязан сразу же по соответствующему письменному требованию начальника железнодорожной станции прекратить предъявление груза к перевозке или ограничить погрузку по запрещенным направлениям.

7. Восполнение недогруза, возникшего в результате ограничения или прекращения погрузки, осуществляется в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

8. Погрузка груза в вагоны (контейнеры) осуществляется в соответствии с техническими нормами погрузки, однако его масса не должна превышать допустимую грузоподъемность вагона (контейнера).

9. Расположение и закрепление груза в вагонах (в том числе в открытом подвижном составе) и контейнере осуществляются с соблюдением технических требований. Перечень груза, перевозка которого допускается в открытом подвижном составе, а также груза, перевозимого насыпью и навалом, определяется «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

10. Установление (при погрузке) и снятие (при выгрузке) необходимых материалов, средств пакетирования и другого оборудования для погрузки, закрепления и перевозки груза обеспечивают грузоотправитель (грузополучатель) или железная дорога в зависимости от того, кто производит погрузку и выгрузку груза. Подачу этих устройств обеспечивает грузоотправитель, о чем указывает в накладной. Устройства передаются на железнодорожной станции назначения вместе с грузом грузополучателю.

11. Грузоотправитель несет ответственность за ущерб, причиненный в результате неправильной погрузки, выгрузки и сортировки им груза.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 15. Масса груза

1. При предъявлении груза к перевозке грузоотправителем в накладной должна быть указана его масса, определяемая путем взвешивания, по трафарету, стандарту, расчетным путем, обмеру или условно. Запрещается определение массы груза расчетным путем или посредством обмера, если его погрузка в вагоны (контейнеры) до полной вместимости может повлечь перегруз допустимой грузоподъемности вагона (контейнера).

2. Массу груза при погрузке определяет:

а) железная дорога – на местах общего пользования, если она погружает груз по просьбе грузоотправителя;

б) грузоотправитель – на местах общего и необщего пользования.

3. Массу груза по трафарету, стандарту, расчетным путем, обмеру или условно, как правило, определяет грузоотправитель. Груз по просьбе грузоотправителя взвешивает железная дорога и взимает соответствующую плату.

4. Условия установления массы и количества груза и указания этих данных в накладной определяются «Правилами перевозок груза железной дорогой».

5. Для взвешивания груза на местах общего пользования железная дорога, а грузоотправитель (грузополучатель) на местах общего и необщего пользования, в том числе в морских портах, должны иметь необходимое количество весовых приборов.

6. Весовые приборы подлежат государственной проверке и клеймению в установленном порядке. Железная дорога на договорной основе вправе обеспечивать техническое обслуживание (ведомственный контроль, ремонт, контрольную проверку) весовых приборов, находящихся во владении грузоотправителя (грузополучателя) и других лиц.

7. При обнаружении железнодорожной станцией, расположенной на пути следования груза, перегруза вагона (контейнера) излишек груза должен быть выгружен. Железная дорога обязана незамедлительно затребовать от грузоотправителя (грузополучателя) указания о распоряжении излишками груза. Грузоотправитель (грузополучатель) обязан уплатить железной дороге соответствующую плату за перевозку, выгрузку и хранение излишнего груза.

Статья 16. Планирование перевозки груза

1. Железная дорога разрабатывает годовые и квартальные индикативные планы перевозки груза, составление которых происходит по заявкам грузоотправителей. Форма заявки о перевозке груза, порядок ее заполнения, представления, выполнения и учета определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. Грузоотправитель обязан представить заявку железной дороге при местной перевозке – не позднее 10 дней до погрузки груза, а при международных или прямых смешанных перевозках – не позднее 15 дней до начала календарного месяца. В этот же срок должна быть представлена заявка на перевозку дополнительного количества груза и непредусмотренного планом груза.

3. Перевозку груза, предназначенного для устранения последствий чрезвычайных ситуаций, железная дорога осуществляет по получении этого груза.

4. Заявка железной дороге представляется в 3 экземплярах. В заявке должны быть указаны: при международной перевозке – объем, вид груза, железная дорога (страна) назначения и дата погрузки, а при местной перевозке – вид груза, железнодорожная станция назначения и дата погрузки. Один экземпляр заявки с указанием даты ее получения направляется грузоотправителю, второй – железнодорожной станции, отправляющей груз, а третий остается у железной дороги.

5. Железная дорога обязана принять решение об удовлетворении или обоснованном отказе в удовлетворении заявки и сообщить об этом грузоотправителю в 10-дневный срок после получения заявки, в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

6. Если грузоотправитель внесет в заявку изменение, предусматривающее перераспределение перевозки груза с изменением железных дорог и железнодорожных станций назначения, он должен дополнительно уплатить 5 процентов платы за перевозку измененными вагонами (контейнерами) – при выполнении общей заявки, а 10 процентов – при невыполнении общей заявки.

7. Начальник железнодорожной станции обязан совместно с грузоотправителем не позднее 3 дней до начала выполнения заявки внести необходимые данные для ее выполнения в учетную карточку, которую после завершения каждых отчетных суток подписывают начальник железнодорожной станции и грузоотправитель. Форма и реквизиты учетной карточки определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

8. По просьбе грузоотправителя железная дорога вправе:

а) после внесения установленной платы разрешить внутристанционную перевозку груза (в пределах одной железнодорожной станции). Такая перевозка указывается в заявке и будет учтена в выполненном объеме перевозки груза;

б) заменить предусмотренное заявкой крытое транспортное средство открытым, если перевозка груза в открытом транспортном средстве допускается «Правилами перевозок грузов железной дорогой», а также заменить один вид открытого подвижного состава другим видом;

в) изменить предусмотренную заявкой железную дорогу (страну) и железнодорожную станцию.

Статья 17. Порядок перевозок грузов

1. Перевозки грузов осуществляются маршрутными перевозками, группой вагонов, вагоном, контейнерными и мелкими отправлениями в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. Перевозки грузов осуществляются грузовой скоростью или большой скоростью, определенными «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

3. Порядок определения скорости и железнодорожные направления перевозки грузов, на которых происходит перевозка грузов большой скоростью, устанавливает железная дорога.

4. Скорость перевозки груза выбирает и указывает в накладной грузоотправитель. Если перевозка груза требует большую скорость, грузоотправитель обязан указать это в накладной.

5. Железная дорога вправе при местных перевозках установить участки перевозки большой скоростью.

6. Перевозка грузов узкоколейными железнодорожными путями и железнодорожными путями колеи иной ширины производится в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

Статья 18. Груз (багаж, грузобагаж) с объявленной ценностью

1. Грузоотправитель вправе предъявить к перевозке груз (багаж, грузобагаж) с объявленной ценностью. Грузоотправитель обязан объявить ценность предъявленных к перевозке драгоценных металлов (камней) и изготовленных из них изделий, произведений искусства, художественных изделий, антикварных вещей (в том числе ковров), оборудования и инструментов, видео- и аудиоаппаратуры, электронно-вычислительной и множительной техники, а также домашних вещей (перевозка которых осуществляется без проводника).

2. За объявление ценности груза (багажа, грузобагажа) грузоотправитель платит цену, определенную «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

3. Любой иной груз (багаж, грузобагаж), кроме груза (багажа, грузобагажа), предусмотренного частью первой настоящей статьи, может быть предметом объявленной ценности. В этом случае оплата соответствующей цены осуществляется на основании договора.

Статья 19. Подготовка груза к перевозке

1. Грузоотправитель обязан до предъявления груза к перевозке подготовить его к транспортировке таким образом, чтобы обеспечивались безопасность движения транспортных средств и пожарная безопасность, сохранность груза, вагонов и контейнеров, оптимальное использование их грузоподъемности и вместимости. Тара, упаковка и качество груза должны соответствовать требованиям государственных стандартов и технических условий.

2. Качество, тара и упаковка скоропортящегося груза, предъявленного к перевозке, должны соответствовать «Правилам перевозок грузов железной дорогой» и обеспечивать его сохранность в срок транспортировки, указанный грузоотправителем в удостоверении (сертификате) о качестве.

3. Железная дорога, грузоотправитель (грузополучатель) и экспедитор, отправляющие и принимающие опасные грузы, обязаны обеспечивать безопасность их перевозки. Грузоотправитель (грузополучатель) и экспедитор должны иметь средства для ликвидации аварийной ситуации, возникшей при перевозке груза, и последствий аварии, иметь мобильные подразделения и обеспечивать их немедленную отправку к месту происшествия. Указанное требование распространяется также на перевозку безопасных грузов.

4. Грузоотправитель (грузополучатель) и экспедитор, если ими оплачена стоимость груза, обязаны возместить ущерб, причиненный вызванной по их вине аварийной ситуацией, загрязнением окружающей среды и в результате задержки движения поездов, и расходы, связанные с ликвидацией последствий аварии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 20. Выделение транспортных средств и предъявление груза к перевозке

1. Железная дорога обязана на основании заявки о перевозке груза, договора или разового разрешения на выделение вагона (контейнера) для перевозки груза в установленный срок выделить пригодный для перевозки груза, очищенный от остатков груза и мусора и в случае необходимости промытый и продезинфицированный вагон (контейнер).

2. Подача под погрузку неочищенного транспортного средства допускается с согласия грузоотправителя. В таком случае транспортное средство очищает грузоотправитель, если железная дорога возместит ему понесенные расходы. По согласованию сторон грузоотправителю отводится достаточное время для очистки вагона (контейнера).

3. Железнодорожная станция обязана сообщить грузоотправителю время подачи под погрузку вагона (контейнера) не позднее чем за 2 часа до его подачи.

4. Для заполнения жидким грузом принадлежащие железной дороге вагон-цистерну и вагон-бункер подготавливает железная дорога или грузоотправитель за счет железной дороги в соответствии с заключенным между ними договором.

5. Подготовку специализированной цистерны для заполнения жидким грузом, которая не является собственностью железной дороги или передана ею другим лицам в пользование, обеспечивает грузоотправитель.

6. Проверка герметичности цистерны, ее арматуры и технической исправности универсального сливного устройства перед наливом грузом цистерны осуществляется в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

7. Пригодность вагона для перевозки груза (специфический запах и существование других подобных факторов в вагоне (контейнере), оказывающих влияние на состояние груза во время загрузки и в пути следования, а также особенности внутренних конструкций кузова вагона (контейнера) и состояние грузового отсека) с коммерческой точки зрения определяет лицо, производящее загрузку вагона, а контейнера – грузоотправитель.

8. Грузоотправитель вправе отказаться от поданного непригодного для перевозки груза транспортного средства, а железная дорога обязана заменить его пригодным вагоном (контейнером).

9. При подаче вагона (контейнера) для погрузки груза на подъездной железнодорожный путь железная дорога определяет его техническую пригодность для погрузки отправляемого груза.

Статья 21. Пломбирование загруженного вагона и контейнера

1. Загруженный вагон и контейнер должны быть опломбированы запорно-пломбировочным устройством или пломбой железной дороги, если груз погружен железной дорогой, или контрольно-запорным устройством или пломбой отправителя (порта), если груз погружен отправителем (портом).

2. Крытый вагон и контейнер, предназначенный для перевозки груза личного (бытового) назначения физических лиц, по усмотрению грузоотправителя и за его счет пломбирует железная дорога или экспедитор.

3. Перечень грузов, перевозка которых допускается неопломбированным вагоном и контейнером, а также условия наложения на вагон и контейнер запорно-пломбировочных устройств определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

4. При вскрытии вагонов и контейнеров с целью проверки, связанной с перемещением товаров через таможенную границу, юридическое лицо публичного права, входящее в сферу управления Министерства финансов Грузии, – Служба доходов обеспечивает установление новых пломб и запорно-пломбировочных устройств в определенном порядке.

5. Железная дорога обеспечивает грузоотправителя (грузополучателя) запорно-пломбировочными устройствами и средствами для их снятия, за которые грузоотправитель (грузополучатель) вносит соответствующую плату.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №5947 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.

Статья 22. Порядок расчетов

1. Стоимость перевозки грузов определяется с учетом расстояния кратчайшего направления до железнодорожной станции назначения, и в том случае, когда это расстояние увеличено железной дорогой. Расстояние кратчайшего направления определяется «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. Плату за перевозку грузов и оказание иных услуг (выполнение работ), связанных с этим, грузоотправитель вносит заранее, до отправления груза с железнодорожной станции, если настоящим Кодексом или договором не предусмотрено иное. Железная дорога вправе приостановить перевозку груза до оплаты стоимости.

3. Выделение вагона (контейнера) для дальнейшей погрузки приостанавливается до оплаты стоимости перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим.

4. При местных перевозках железная дорога вправе по согласованию с грузоотправителем (грузополучателем) принять решение об оплате на железнодорожной станции назначения стоимости перевозки груза и оказания услуг (выполнения работ), связанных с этим, если существует гарантия ее уплаты. При согласовании такого рода должна быть предусмотрена ответственность сторон за нарушение взятых обязательств.

5. Окончательный расчет в связи с перевозкой груза и оказанием услуг (выполнением работ), связанных с этим, грузополучатель осуществляет после доставки груза на железнодорожную станцию назначения.

6. Стоимость перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, уплачивается в порядке, установленном законодательством Грузии. Срок оплаты стоимости перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, на железнодорожную станцию отправления, является день получения груза, а на железнодорожную станцию назначения – день передачи груза грузополучателю, который указывается в накладной.

7. Ответственность за задержку вагона (контейнера) или хранение груза в вагоне (контейнере) до оплаты стоимости перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, а также обязательство оплаты стоимости за пользование вагоном (контейнером) на весь период его задержки возлагается на владельца груза или экспедитора в соответствии с договором.

Статья 23. Определение платы за пользование вагоном (контейнером)

1. С момента выделения железной дорогой вагона (контейнера) для выгрузки или погрузки грузоотправителю (грузополучателю) или экспедитору до момента его возвращения грузоотправитель (грузополучатель) или экспедитор обязан внести плату за пользование вагоном (контейнером) и возместить железной дороге расходы на хранение груза, понесенные ввиду возвращения вагона (контейнера) с опозданием.

2. При задержке приема вагона (контейнера), принадлежащего грузоотправителю (грузополучателю) или полученного им от железной дороги с правом пользования, вносится половина платы за пользование вагоном (контейнером) за время нахождения этого вагона (контейнера) на железнодорожном пути общего пользования.

3. Плата за пользование рефрижераторной секцией, рефрижераторным вагоном или рефрижераторным поездом определяется с учетом времени погрузки (выгрузки) последнего вагона такой секции или поезда.

4. Плата за пользование вагоном (контейнером) на узкоколейном железнодорожном пути сокращается на 50 процентов.

Статья 24. Изменение места (адреса) доставки груза

1. На основании письменного заявления грузоотправителя (грузополучателя) железная дорога меняет место доставки (адрес) грузополучателя или железнодорожную станцию назначения груза, полученного для перевозки. Место доставки меняется после уплаты установленной стоимости в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. Лицо, на основании заявления которого было изменено место доставки груза, несет ответственность перед первоначальным грузополучателем за последствия, вызванные этим изменением, и обязано урегулировать расчет между грузоотправителем, первоначальным грузополучателем и фактическим грузополучателем.

3. Место доставки груза, подлежащего таможенному контролю, меняется только с согласия соответствующего таможенного органа. В случае, если перевозка подобного груза представляет угрозу жизни и здоровью человека, экологической обстановке, движению поездов и пожарной безопасности, место доставки указанного груза меняется без получения согласия таможенного органа, о чем указанный орган извещается железной дорогой.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №5947 от 27 марта 2012 года– веб-страница, 12.04.2012 г.

Закон Грузии №4926 от 28 июня 2019 года – веб-страница, 04.07.2019 г.

Статья 25. Срок доставки груза на место назначения

1. Железная дорога обязана доставить груз на место назначения в установленные сроки. Срок доставки груза на место назначения и порядок его исчисления определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой» и международными договорами (соглашениями) Грузии в сфере железнодорожного сообщения.

2. Договором о перевозках, заключенным между железной дорогой и грузоотправителем (грузополучателем), может быть установлен срок, отличающийся от срока, предусмотренного частью первой настоящей статьи, если это не противоречит «Правилам перевозок грузов железной дорогой» и международным договорам (соглашениям) Грузии в области железнодорожного сообщения.

3. Исчисление срока доставки груза на место назначения начинается с 24 часов дня приема груза к перевозке. День приема груза к перевозке и день истечения срока его доставки на место назначения железнодорожная станция отправления отмечает в подтверждающих получение груза накладной и документах, переданных грузоотправителю.

4. Груз считается доставленным в установленный срок на место назначения, если:

а) груз выгружен на железнодорожной станции назначения железной дорогой или погруженный вагон (контейнер) подан грузополучателю для выгрузки на железнодорожной станции назначения до истечения установленного срока;

б) погруженный вагон (контейнер) прибыл на железнодорожную станцию назначения до истечения установленного срока и его подача задерживается ввиду занятия грузополучателем места выгрузки, неоплаты стоимости перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим;

в) доставка груза (вагона, контейнера) на железнодорожную станцию назначения задерживается по причине грузополучателя (занят принадлежащий ему железнодорожный подъездной путь, в терминале нет свободного места и др.) или ввиду занятости пути на железнодорожной станции назначения, когда железная дорога вынуждена остановить груз на попутной железнодорожной станции. При задержке доставки груза на место назначения составляется акт общей формы, на основании которого грузополучатель или экспедитор в соответствии с договором о перевозках обязан уплатить железной дороге стоимость в порядке, установленном статьей 50 настоящего Кодекса.

5. Железная дорога обязана сообщить грузополучателю о доставке груза на железнодорожную станцию назначения. Если железная дорога не может сообщить грузополучателю о доставке груза по причине последнего, ответственность за задержание вагона (контейнера) и хранение груза возлагается на грузополучателя.

6. Железная дорога обязана извещать Службу доходов о доставке на железнодорожную станцию или об отправлении с железнодорожной станции грузов, подлежащих таможенному контролю, через грузополучателей (грузоотправителей).

7. Железная дорога обязана сообщить грузополучателю время подачи для выгрузки вагона (контейнера) не позднее 2 часов до его подачи.

8. Железная дорога вправе на основании договора о перевозках заранее сообщить грузополучателю о доставляемом ему грузе.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №5947 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.

Статья 26. Выдача груза

1. На железнодорожной станции назначения груз выдается указанному в документах о перевозке грузополучателю после полной уплаты стоимости перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работы), связанных с этим. После предъявления соответствующей доверенности грузополучатель удостоверяет получение груза подписью в дорожной ведомости.

2. Если грузополучатель или экспедитор не оплачивает стоимость перевозки груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, железная дорога вправе задержать груз и письменно сообщить об этом грузоотправителю, который обязан в течение 4 суток после получения сообщения распорядиться грузом. Если в указанный срок в соответствии с договором о перевозках грузополучатель или экспедитор не покроет задолженность, а грузоотправитель не распорядится грузом, железная дорога вправе осуществить реализацию задержанного груза. Реализации не подлежат:

а) специальный груз (в том числе военного назначения) государственного и оборонного назначения;

б) груз, оплата стоимости перевозки которого и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, осуществляется на железнодорожной станции назначения в соответствии со статьей 22 настоящего Кодекса;

в) груз, изъятый таможенным и другими органами, уполномоченными на осуществление государственного контроля, и груз, от получения которого грузополучатель (грузоотправитель) или экспедитор отказался в пользу государства. В таком случае оплату стоимости перевозки груза и оказания связанных с этим иных услуг (выполнения работ) железной дороге обеспечивают указанные органы из суммы, полученной в результате реализации груза.

3. Если грузополучателю доставлен груз, название которого не соответствует названию, указанному в накладной, грузополучатель обязан принять его от железнодорожной станции и обеспечить его хранение до урегулирования вопроса с грузоотправителем. Если грузополучатель откажется от получения груза, грузоотправитель вправе распорядиться грузом без предъявления оригинала накладной. Если грузополучатель не примет груз, а грузоотправитель не распорядится им, железная дорога вправе незамедлительно выгрузить и хранить груз за счет уполномоченного лица. Железная дорога может, не дождавшись указания уполномоченного лица, продать груз, если он скоропортящийся, если состояние груза оправдывает подобное решение или если расходы на хранение превышают стоимость груза. Железная дорога может продать груз и в другом случае, если в течение определенного времени не получит указаний ни от одной стороны.

4. Грузополучатель вправе отказаться от приема груза лишь в том случае, если в результате его повреждения или порчи качество груза ухудшилось настолько, что его полное или частичное использование по назначению невозможно.

5. Если груз испортился из-за несвоевременной выгрузки вагона (контейнера) или вывоза груза грузополучателем или экспедитором, либо задержки вагона на подъездном железнодорожном пути или железнодорожной станции, имущественная ответственность соответственно возлагается на грузополучателя или экспедитора.

6. При получении груза на местах общего пользования грузополучатель обязан принять причитающийся ему груз и вывезти его с железнодорожной станции.

7. В случае выгрузки груза из вагона (контейнера) с опозданием или вывоза груза грузополучателем с железнодорожной станции с опозданием и возникновения по этим причинам технических трудностей на железнодорожной станции грузополучатель обязан оплатить железной дороге стоимость хранения выгруженного груза и пользования вагоном (контейнером) в размере, установленном «Тарифной политикой железной дороги».

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №4926 от 28 июня 2019 года – веб-страница, 04.07.2019 г.

Статья 27. Порядок хранения и выдачи груза на железнодорожной станции назначения

1. Хранение и выдача груза на железнодорожной станции назначения осуществляются в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. На железнодорожной станции назначения груз хранится бесплатно в течение 24 часов. Этот срок исчисляется с 24 часов дня выгрузки вагона (контейнера) железной дорогой своими средствами или с 24 часов дня подачи вагона (контейнера) на место выгрузки средствами грузополучателя. За хранение груза на железнодорожной станции в течение срока, превышающего указанный срок, установлена соответствующая плата, которую оплачивает железной дороге грузополучатель или экспедитор, либо другое лицо, уполномоченное на вывоз груза.

3. При выдаче груза на железнодорожной станции назначения железная дорога проверяет его состояние, массу и количество грузовых мест, если:

а) груз доставлен в неисправном вагоне (контейнере) с поврежденными запорно-пломбировочными устройствами или в вагоне (контейнере), имеющем запорно-пломбировочные устройства другой железнодорожной станции;

б) груз при перевозке в открытом подвижном составе доставлен с признаками повреждения, порчи или недостачи;

в) скоропортящийся груз доставлен на место назначения с нарушением срока доставки или температуры, установленной для перевозки в рефрижераторном вагоне;

г) груз погружен железной дорогой;

д) груз выгружен железной дорогой на местах общего пользования;

е) созданы такие условия, которые могут повлиять на состояние и массу помещенного в тару или штучного груза.

4. Помимо случаев, указанных в части 3 настоящей статьи, железная дорога при выдаче груза на железнодорожной станции назначения проверяет лишь состояние и массу груза, помещенного в поврежденную тару (упаковку).

5. При обнаружении на вагоне (контейнере) пломб Службы доходов железная дорога не проверяет состояние, массу груза и количество грузовых мест, кроме случаев, предусмотренных частью 3 настоящей статьи, о чем железная дорога обязана сообщать Службе доходов.

6. Проверка массы груза при его выдаче на железнодорожной станции назначения осуществляется аналогично проверке массы при погрузке. Если у грузополучателя и железнодорожной станции нет вагонных весов, сыпучий и насыпной груз, который доставлен на железнодорожную станцию назначения без признаков недостачи, выдается без проверки массы.

7. Масса груза признается правильной, если разница между массой, установленной на железнодорожной станции назначения, и массой, установленной на железнодорожной станции отправления, не превышает естественную убыль массы груза и предельные нормы погрешности устройств, определяющих массу нетто, которые установлены «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

8. На основании договора о перевозках железная дорога вправе принять участие в проверке состояния, массы груза и количества грузовых мест.

9. Если при проверке состояния, массы груза и количества грузовых мест на железнодорожной станции назначения выявилась недостача или повреждение (порча) груза или это установлено коммерческим актом железнодорожной станции, расположенной по пути следования, железнодорожная станция назначения обязана определить фактический размер повреждения, порчи или недостачи груза и выдать коммерческий акт.

10. При необходимости железная дорога по своей инициативе или требованию грузополучателя приглашает экспертов и специалистов.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Статья 28. Обязанности железной дороги и грузополучателя после выгрузки груза

1. После выгрузки груза вагон (контейнер) должен быть очищен изнутри и снаружи, должны быть сняты съемные крепежные устройства, приведены в порядок несъемные крепежные устройства, в том числе турникеты, закрыты двери и люки. Выполнение этих обязательств обеспечивают:

а) железная дорога, если груз выгружен средствами железной дороги;

б) грузополучатель или экспедитор, если груз выгружен его средствами.

2. Очистку, промывку вагона (контейнера), его дезинфекцию после выгрузки животных, птиц, сырых продуктов животного происхождения и скоропортящегося груза железная дорога осуществляет за счет грузополучателя в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

3. После выгрузки имеющего специфический запах и загрязняющего груза, определенного «Правилами перевозок грузов железной дорогой», вагон (контейнер) должен промыть грузополучатель. Если грузополучатель не в состоянии промыть вагон (контейнер), его промывает железная дорога на основании договора.

4. До выполнения требований, предусмотренных частями 2 и 3 настоящей статьи, железная дорога вправе не принимать вагон (контейнер) от грузополучателя. В этом случае грузополучатель обязан внести плату за пользование вагоном (контейнером) за весь период его задержки.

Статья 29. Невозможность доставки груза (багажа, грузобагажа) на место назначения

1. Если в результате действия непреодолимой силы и иных чрезвычайных ситуаций произойдет задержка дальнейшей перевозки груза (багажа, грузобагажа) на место назначения и выдачи грузополучателю, железная дорога обязана обратиться к грузополучателю (грузоотправителю) с требованием распорядиться грузом (багажом, грузобагажом). Если грузополучатель (грузоотправитель) в течение 4 суток после обращения железной дороги не распорядится грузом (багажом, грузобагажом), железная дорога вправе возвратить его грузоотправителю, а в случае невозможности возвращения груза (багажа, грузобагажа) произвести его реализацию в порядке, установленном законодательством Грузии.

2. В случае задержания таможенным/другими органами, уполномоченными на осуществление государственного контроля, при международных перевозках груженого (багажом, грузобагажом) вагона (контейнера) ввиду нарушения грузоотправителем установленных требований во время передачи морскому транспорту или иностранной железной дороге, грузоотправитель оплачивает железной дороге стоимость пользования вагоном (контейнером) за весь период его задержки.

3. Если грузополучатель не распорядится обыкновенным грузом в течение 10 суток, а скоропортящимся грузом – в течение 4 суток после получения сообщения с железной дороги о задержке вагона (контейнера), железная дорога вправе возвратить его грузоотправителю за его счет или произвести реализацию груза, если договором о перевозках не предусмотрено иное. На грузоотправителя, по причине которого вызвана задержка вагона (контейнера) на железнодорожной станции, возлагаются имущественная ответственность, предусмотренная настоящим Кодексом, и оплата стоимости пользования вагоном (контейнером) за все время его задержки.

4. Из суммы, полученной в результате реализации груза (багажа, грузобагажа), в распоряжении железной дороги остается стоимость перевозки груза (багажа, грузобагажа) и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, и соответствующая сумма, возмещающая расходы, понесенные при его реализации, а оставшаяся сумма возвращается указанному в документах о перевозке грузополучателю, если им оплачена стоимость груза (багажа, грузобагажа), а в ином случае – грузоотправителю. Если возврат суммы невозможен по причинам, не зависящим от железной дороги, она подлежит распоряжению в порядке, установленном законодательством Грузии.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №4926 от 28 июня 2019 года – веб-страница, 04.07.2019 г.

Глава III. Железнодорожный подъездной путь

Статья 30. Железнодорожный подъездной путь

1. Железнодорожный подъездной путь – это путь, предназначенный для обслуживания отдельных лиц, который связан с железнодорожной сетью непрерывной рельсовой колеей и находится во владении железной дороги, грузоотправителя (грузополучателя) или иного лица.

2. Присоединение железнодорожного подъездного пути к железнодорожной сети осуществляется с разрешения железной дороги.

3. Строительство и реконструкция железнодорожного подъездного пути и устройств, предназначенных для погрузки, выгрузки и очистки вагона (контейнера), осуществляется по согласованию с железной дорогой.

4. Конструкция и состояние путевых устройств и технических сооружений железнодорожного подъездного пути должны соответствовать строительным требованиям и обеспечивать пропуск вагона (контейнера) по железнодорожному пути общего пользования в соответствии с установленными нормами технической нагрузки, а при обслуживании железнодорожным локомотивом этого пути – пропуск локомотива, выделенного железной дорогой.

5. Железнодорожный подъездной путь для технического обслуживания может быть передан железной дороге на основании соответствующего договора.

6. Сдача вновь построенного железнодорожного подъездного пути в эксплуатацию и подача подвижного состава железной дороги на этот путь допускается, если его примет в эксплуатацию комиссия, состоящая из представителей владельца железной дороги и пути.

7. Каждый железнодорожный подъездной путь должен иметь технический паспорт, чертеж искусственных сооружений, план и продольный профиль.

8. Железнодорожный подъездной путь, его техническое сооружение и устройство должны обеспечивать ритмичную погрузку и выгрузку груза, осуществление маневровых работ в соответствии с объемом перевозок, а также рациональное использование и сохранность подвижного состава.

9. Для соединения с существующим железнодорожным подъездным путем строящегося железнодорожного подъездного пути необходимо:

а) разрешение железной дороги, если железнодорожный подъездной путь принадлежит железной дороге;

б) разрешение лица по предварительному согласованию с железной дорогой, которому принадлежит железнодорожный подъездной путь.

Закон Грузии №4853 от 5 июня 2007 года – ССМ I, №21, 18.06.2007 г., ст. 176

Закон Грузии №6968 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.

Статья 31. Эксплуатация железнодорожного подъездного пути

1. Отношения между железной дорогой и владельцем железнодорожного подъездного пути осуществляются в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

2. Порядок выхода подвижного состава на железнодорожный путь общего пользования, который не принадлежит железной дороге, устанавливает железная дорога.

3. Лицо, деятельность которого связана с движением поездов по железнодорожному пути общего пользования, маневровыми работами, погрузкой, закреплением и выгрузкой груза, должно иметь документ, выданный железной дорогой, удостоверяющий соответствие его квалификации установленным требованиям.

4. Представитель железной дороги вправе при участии владельца железнодорожного подъездного пути проверить безопасность движения, сохранность подвижного состава и контейнера и состояние железнодорожного подъездного пути.

5. При выявлении неисправности на железнодорожном подъездном пути, создающей опасность движению, сохранности подвижного состава, груза, подлежащего перевозке, и вагона (контейнера), представитель железной дороги обязан составить соответствующий акт. На основании этого акта начальник железнодорожной станции или ревизор по безопасности движения до устранения неисправности запрещает подачу подвижного состава на указанный в акте путь (отрезок пути). В таком случае имущественная ответственность за выполнение полученной заявки о задержке подачи или вывода вагона (контейнера), а также хранении, охране и перевозке груза возлагается на владельца железнодорожного подъездного пути (его отрезка).

6. Если грузоотправитель (грузополучатель) является владельцем маневровых средств, подачу, вывод вагона (контейнера) и маневровые работы на своем железнодорожном подъездном пути осуществляет он с пути приема и сдачи собственными маневровыми средствами, а если грузоотправитель (грузополучатель) не владеет маневровыми средствами, подачу, вывод вагона (контейнера) и выполнение маневровых работ он обеспечивает маневровыми средствами железной дороги, за плату, установленную договором о перевозке.

7. Отношения железной дороги и лиц, имеющих прирельсовые склады и товарные платформы на железнодорожном подъездном пути, принадлежащем железной дороге, регулируются договором о подаче и выводе вагона (контейнера), типовая форма и реквизиты которого определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой». Подача и вывод вагона (контейнера) и маневровые работы осуществляются при помощи железнодорожного локомотива за плату, установленную договором о перевозках.

8. Лицо осуществляет очистку от мусора, снега и освещение железнодорожного подъездного пути, находящегося на его территории, за свой счет.

9. Договоры об эксплуатации железнодорожного подъездного пути, подаче и выводе вагонов (контейнеров) заключаются с учетом технического процесса или единого технического процесса работы железной дороги и примыкающего к ней железнодорожного подъездного пути. Этими договорами устанавливается порядок подачи и вывода вагона (контейнера).

10. Порядок обслуживания грузоотправителя (грузополучателя), который в пределах железнодорожного подъездного пути имеет одного или нескольких грузоотправителей (грузополучателей) – контрагента и свои склады или примыкающие к ним железнодорожные пути, определяется договором, заключенным непосредственно между контрагентом и тем грузоотправителем (грузополучателем), которому принадлежат железнодорожный подъездной путь и маневровые средства, обслуживающие этот путь. Плата, определенная этим договором, не должна превышать плату, установленную железной дорогой за аналогичное обслуживание.

11. При обслуживании железной дорогой железнодорожных подъездных путей своими маневровыми средствами между железной дорогой и контрагентом заключается договор о подаче и выводе вагонов (контейнеров). За подачу и вывод вагона (контейнера) и выполнение маневровых работ контрагент вносит установленную плату.

12. На лицо, владеющее железнодорожным подъездным путем, грузоотправителя (грузополучателя) и контрагента возлагается имущественная ответственность за повреждение подвижного состава и несоблюдение правил безопасности на железнодорожном подъездном пути. При перевозке груза владелец железнодорожного подъездного пути и контрагент пользуются равными правами и на них возлагается равная ответственность.

13. Если грузоотправитель (грузополучатель) является владельцем железнодорожного подъездного пути, железная дорога вправе с его согласия выполнять маневровые работы и в соответствии с договором о временном расположении вагонов (контейнеров) воспользоваться принадлежащим ему железнодорожным подъездным путем.

14. Расходы на земельный участок, занятый лицами на железнодорожном подъездном пути, расположенном в полосе отчуждения, и расходы на содержание этого пути определяются договорами об эксплуатации железнодорожных подъездных путей и подаче и выводе вагонов (контейнеров) и возмещаются железной дороге в соответствии с условиями этих договоров.

15. Охрана принятого от железной дороги погруженного и выгруженного вагона (контейнера) на железнодорожном подъездном пути осуществляется средствами и за счет принимающей стороны.

16. Время нахождения вагона (контейнера) на железнодорожном подъездном пути исчисляется в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

17. При обслуживании железнодорожного подъездного пути маневровыми средствами железной дороги время погрузки и выгрузки вагона (контейнера) исчисляется с момента фактической подачи на место погрузки и выгрузки вагона (контейнера) для погрузки и выгрузки до момента получения железнодорожной станцией сообщения от грузоотправителя (грузополучателя) о готовности вывода вагона (контейнера).

18. Время нахождения вагона (контейнера) на железнодорожном подъездном пути, который не обслуживают маневровые средства железной дороги, исчисляется с момента передачи этого вагона (контейнера) до момента его возвращения на путь, на котором между сторонами производится его прием и сдача.

19. Место подачи вагона (контейнера) на железнодорожный подъездной путь, условия и правила передачи с этого пути, доставки груза определяются договором о подаче и выводе вагонов (контейнеров).

20. Грузоотправитель (грузополучатель) и железная дорога не вправе без разрешения владельца использовать вагон (контейнер), который им не принадлежит, для перевозки, хранения и погрузки собственного груза.

21. Договоры об эксплуатации железнодорожных подъездных путей и о подаче и выводе вагонов (контейнеров) заключаются не менее чем на 3-летний срок.

22. В случае изменения технической оснащенности или технологии работы железнодорожной станции и железнодорожного подъездного пути стороны вправе изменить полностью или частично договоры об эксплуатации железнодорожных подъездных путей и о подаче и выводе вагонов (контейнеров) до истечения срока их действия.

Глава IV. Прямая смешанная перевозка железной дорогой груза с участием других видов транспорта

Статья 32. Прямая смешанная перевозка груза железной дорогой

1. Железная дорога осуществляет прямые смешанные перевозки грузов с участием предприятий (организаций и т. д.) морского, внутреннего водного, воздушного и автомобильного транспорта.

2. Прямая смешанная перевозка груза железной дорогой осуществляется на основании единой накладной и иных транспортных документов, которые сопровождают груз на всем пути следования.

Закон Грузии №3316 от 28 июня 2023 года – веб-страница, 18.07.2023 г.

Статья 33. Порядок прямой смешанной перевозки груза

1. Порядок прямой смешанной перевозки груза определяется соглашениями, заключенными между транспортными предприятиями (организациями и т. д.) соответствующих видов на основании законодательства Грузии, и настоящим Кодексом.

2. Условия прямой смешанной перевозки груза определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой». В случаях, не предвиденных настоящей статьей, используются правила перевозки груза транспортом соответствующего вида.

3. В прямой смешанной перевозке груза принимают участие:

а) железнодорожная станция, предназначенная для оказания услуг (выполнения работы), связанных с перевозкой груза;

б) морской порт, автостанция, аэропорт.

4. Жидкий груз, предназначенный для перевозки в вагонах-цистернах, а также лес в плотах не принимаются к прямой смешанной перевозке, за исключением случая перевозки груза паромом.

5. Перечень грузов, допускаемых к прямой смешанной перевозке, которые должны сопровождаться проводником грузоотправителя (грузополучателя), определяется «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

6. Передача груза в опломбированном вагоне (контейнере) в пункте перевалки осуществляется с проверкой целостности запорно-пломбировочного устройства и соответствия данных, указанных в документах о перевозках.

7. При прямой смешанной железнодорожной и морской перевозке груза его масса определяется в пункте перевалки по требованию стороны, которая принимает груз:

а) на вагонных весах – железной дорогой;

б) на грузовых весах – портом.

8. При прямой смешанной железнодорожной и автомобильной перевозках груза его массу определяет сторона, которая в пункте перевалки осуществляет погрузку и выгрузку груза совместно с представителем соответствующего вида транспорта, участвующего в перевозке.

9. Если помещенный в тару штучный груз, который принят к перевозке в крытом или открытом подвижном составе, со стандартной массой или массой, указанной на каждом грузовом месте грузоотправителем, в пункт выгрузки поступил в неповрежденной таре, он перегружается из одного вида транспорта в другой вид транспорта без взвешивания, с подсчетом грузовых мест. В таком же порядке выдается груз на месте назначения.

10. При наличии признаков недостачи или повреждения (порчи) груза он перегружается (выдается) путем проверки мест, имеющих признаки недостачи или повреждения (порчи), с учетом массы и фактического состояния.

11. Груз, прямая смешанная перевозка которого осуществляется в вагоне (контейнере), перегружается после проверки целостности вагона и запорно-пломбировочного устройства.

12. Порядок выделения вагона (контейнера) при прямой смешанной перевозке груза и условия его использования определяются договором, заключенным между заинтересованными транспортными предприятиями (организациями и т. д.).

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 34. Порядок перегрузки груза в пункте перегрузки и подготовки транспортных средств

1. При прямой смешанной перевозке груза его перегрузка в пункте перегрузки осуществляется:

а) портом – при перегрузке с морского судна и со склада порта в грузовой вагон, а также из грузового вагона на морское судно и склад порта;

б) железной дорогой – при перегрузке из грузового вагона и со склада железнодорожной станции в грузовой автомобиль, а также из грузового автомобиля в грузовой вагон и на склад железнодорожной станции.

2. Специальную подготовку и оборудование грузового вагона и морского судна для укладки груза в несколько ярусов, а также закрепления тяжеловесного, длинномерного и громоздкого груза осуществляет порт.

3. Обеспечение необходимыми материалами для погрузки груза в грузовой вагон и морское судно, его закрепления и перевозки средствами пакетирования, другими устройствами и необходимыми приспособлениями осуществляет грузоотправитель.

4. Цена оказания портом услуг (выполнения работ) вместе с расходами на материалы указывается в накладной и выплачивается грузополучателем (грузоотправителем).

Статья 35. Совместное соглашение

1. Условия работы железнодорожной станции, порта и транспортных предприятий (организаций и т. д.), участвующих в прямой смешанной перевозке груза, определяются заключенным между сторонами совместным соглашением, которое оформляется в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой», на 3 года. В связи с изменением технической оснащенности и технологии работы железнодорожной станции или порта совместное соглашение может полностью или частично измениться по требованию одной из сторон до истечения срока его действия.

2. Спорные вопросы, связанные с совместным соглашением, разрешаются в порядке, установленном законодательством Грузии.

Статья 36. Сроки доставки груза на место назначения, расчет и ответственность сторон

1. Сроки доставки груза на место назначения при его прямой смешанной перевозке определяются с учетом совокупности установленных сроков доставки груза на место назначения железнодорожным и иным видом транспорта и исчисляются в соответствии с правилами исчисления сроков доставки груза на место назначения для каждого вида транспорта. При нарушении общего срока доставки груза на место назначения имущественная ответственность возлагается на сторону, нарушившую этот срок.

2. При прямой смешанной железнодорожной и морской перевозках груза плата за его перевозку производится:

а) на железнодорожной станции, отправляющей груз, – грузоотправителем в соответствии с расстоянием перевозки по железной дороге;

б) в порту перегрузки или назначения груза – грузоотправителем (грузополучателем) в соответствии с расстоянием перевозки по морю.

3. При прямой смешанной железнодорожной и морской перевозках груза плата за его перевозку производится:

а) в порту отправления груза – грузоотправителем в соответствии с расстоянием перевозки по морю;

б) на железнодорожной станции перегрузки груза – грузоотправителем (грузополучателем) в соответствии с расстоянием перевозки по железной дороге.

4. Плату за перевозку груза может уплатить экспедитор, выполняющий поручение грузоотправителя (грузополучателя).

5. За подачу (вывод) в порт вагона (контейнера) железнодорожным локомотивом вносится плата, определенная «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

6. На основании совместного соглашения параметры выполнения норм перегрузки груза из железнодорожных транспортных средств в морские транспортные средства и обратно вносятся в учетную карточку с учетом вида груза. Форма учетной карточки и требования по ее заполнению определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

7. За нарушение норм перегрузки груза при его прямой смешанной железнодорожной и морской перевозках на железную дорогу (порт) возлагается имущественная ответственность аналогично невыполнению заявки на перевозку груза.

8. Железная дорога (порт) освобождается от имущественной ответственности за нарушение норм перегрузки груза:

а) при действии непреодолимой силы, когда погрузка и выгрузка груза запрещены или (и) невозможны, а также при аварии на транспортном предприятии (в организации и т. д.);

б) в иных случаях прекращения или ограничения перевозки груза в порядке, установленном законодательством Грузии.

9. При погрузке и выгрузке груза с морского судна ответственность порта и железной дороги и их права и обязанности определяются заключенным между ними совместным соглашением.

10. При задержке вагона (контейнера), поступившего на железнодорожную станцию или в адрес порта либо поданного на место выполнения работ по погрузке и выгрузке (перегрузке), или простаивающего в ожидании освобождения этого места по причине грузоотправителя (грузополучателя) или экспедитора, а также при задержке поступившего в адрес этих лиц вагона (контейнера) на попутной железнодорожной станции указанные лица обязаны уплатить железной дороге установленную плату за пользование вагоном (контейнером) и хранение груза за весь период его задержки.

11. За задержку вагона (контейнера) в пункте перегрузки по причине, исходящей от грузоотправителя (грузополучателя) или экспедитора, а также за задержку вагона (контейнера), груженного экспортным и импортным грузом, на приграничном контрольном посту по причине, исходящей от таможенного органа и органов пограничного контроля, либо за превышение времени стоянки, предусмотренной расписанием движения пассажирских поездов, на нарушившую сторону возлагается имущественная ответственность согласно правилам, установленным статьями 50 и 51 настоящего Кодекса.

12. За необеспечение сохранности груза до его передачи в пункт перегрузки имущественная ответственность возлагается на сторону, сдающую груз, а после передачи груза – на принимающую сторону.

13. Охрану груженного или порожнего вагона (контейнера) на территории порта обеспечивает порт.

14. Снятие запорно-пломбировочного устройства с вагона (контейнера), поданного в пункт перегрузки для перегрузки, и монтаж (опломбирование) запорно-пломбировочного устройства на вагоне (контейнере), предназначенном для прямой смешанной перевозки груза, производится в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

15. Имущественная ответственность железнодорожных и иных видов транспортных предприятий (организаций и т. д.) за необеспечение сохранности груза, принятого для прямой смешанной перевозки, определяется действующими правилами о соответствующем виде транспорта. Если установлена вина железной дороги или порта за утрату, повреждение, порчу или недостачу груза, ответственность соответственно возлагается на железную дорогу или порт.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №4926 от 28 июня 2019 года – веб-страница, 04.07.2019 г.

Глава V. Перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа и почты

Статья 37. Перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа и почты

1. Железная дорога обязана обеспечить перевозку пассажиров, своевременную доставку багажа, грузобагажа и почты на место назначения, безопасность и качественное обслуживание пассажиров на железнодорожном вокзале и в пассажирском поезде, создание необходимых условий проезда, охрану багажа и грузобагажа.

2. Железная дорога обязана обеспечить движение пассажирских поездов по расписанию. Пассажирский вагон, железнодорожный вокзал и иные сооружения, предназначенные для обслуживания пассажиров, должны быть технически исправны и соответствовать строительно-санитарным и иным требованиям, установленным соответствующими нормативными актами.

3. К категориям пассажирских поездов относятся:

а) по скорости движения – скорый и пассажирский;

б) по расстоянию следования – международный, магистральный и региональный.

4. Критерии определения категорий пассажирских поездов и скорость их движения по расстоянию их следования устанавливаются Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой.

5. Обслуживание железнодорожной станцией перевозки пассажиров, багажа и грузобагажа должно соответствовать требованиям, установленным законодательством Грузии.

6. Железнодорожные вокзалы должны быть оснащены платформами для посадки пассажиров, навесами, пешеходными тоннелями и переходными мостами, билетными кассами, помещениями для приема и выдачи багажа, камерами хранения ручной клади, залами ожидания, справочными бюро, комнатами отдыха для пассажиров, комнатами матери и ребенка, объектами питания, а также объектами культурно-бытового и санитарно-гигиенического обслуживания, а приграничная железнодорожная станция также должна иметь инженерно-технические средства, необходимые для обеспечения производства пограничных и таможенных процедур. Проектирование, строительство и благоустройство указанных сооружений и инженерно-технических средств обеспечивают соответствующие министерства (ведомства) по согласованию с железной дорогой.

7. Пассажиры должны быть обеспечены информацией об отправлении пассажирского поезда с железнодорожной станции и его прибытии на железнодорожную станцию, стоимости проезда, перевозки багажа и грузобагажа и иной необходимой информацией об услугах.

8. Привокзальная площадь, которая не принадлежит железной дороге, должна быть обустроена так, чтобы удовлетворять требования безопасного и бесперебойного передвижения пешеходов и городского транспорта. Благоустройство привокзальной площади обеспечивают соответствующие органы в порядке, установленном законодательством Грузии.

Закон Грузии №3806 от 12 ноября 2010 года – ССМ I, №66, 03.12.2010 г., ст. 414

Закон Грузии №5947 от 27 марта 2012 года – веб-страница, 12.04.2012 г.

Закон Грузии №6146 от 8 мая 2012 года – веб-страница, 25.05.2012 г.

Статья 38. Договор о перевозке пассажиров, багажа и грузобагажа

1. По договору (билету) о перевозке пассажиров железная дорога обязана обеспечить пассажира соответствующим местом в пассажирском поезде, доставить его до места назначения и перевезти его багаж.

2. Пассажиры обязаны оплатить стоимость проезда и перевозки багажа, а грузоотправитель – стоимость перевозки грузобагажа.

3. Сдача багажа пассажиром, а сдача грузобагажа грузоотправителем удостоверяется соответственно квитанцией на багаж и квитанцией на грузобагаж.

4. Если в поезде имеется свободное место, железная дорога обязана оформить для определенной категории граждан с учетом определенных законодательством Грузии льгот выдачу билета по установленной стоимости. Компенсацию льготного проезда осуществляет государство в порядке, установленном законодательством Грузии.

5. Пассажир обязан иметь при себе билет. В случае утери или порчи пассажиром билета новый билет не выдается и пассажиру стоимость билета не возвращается, за исключением случаев, определенных «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

6. Сдача в камеру хранения железнодорожного вокзала ручной клади и багажа не ограничена независимо от того, имеет ли лицо билет, кроме предметов и веществ, хранение которых запрещено «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

Статья 39. Права и обязанности пассажиров

1. При проезде международным и магистральным поездами пассажир вправе:

а) приобрести билет в любой поезд и вагон, предназначенный для перевозки пассажиров до указанной им железнодорожной станции;

б) бесплатно перевезти одного ребенка в возрасте до 5 лет, если тот не занимает отдельного места, и детей в возрасте от 5 до 10 лет после оплаты льготной стоимости, установленной законодательством Грузии;

в) вместе с мелкими вещами бесплатно перевезти ручную кладь весом до 36 килограммов;

г) после предъявления билета и оплаты соответствующей стоимости сдать багаж для перевозки;

д) прекратить проезд и получить разницу в плате за проезд за непройденное расстояние;

е) временно прекратить проезд и продлить срок действия билета не более чем на 10 суток с момента прекращения проезда;

ж) в случае болезни во время проезда, если это удостоверяется справкой из медицинского учреждения, продлить срок действия билета на весь период болезни или получить обратно сумму стоимости билета;

з) после внесения в билет соответствующей отметки билетной кассой железнодорожной станции выехать поездом, отходящим раньше срока, указанного в билете;

и) при опоздании на поезд не более чем на 3 часа с момента его отправления или ввиду болезни (несчастного случая) не более чем на 3 суток возобновить действие билета на другой поезд путем уплаты стоимости плацкарты, а при отказе от проезда получить обратно стоимость проезда в случаях, предусмотренных частью 2 настоящей статьи;

к) занять свободное место в вагоне более высокого класса в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

2. Пассажир вправе вернуть неиспользованный билет и получить обратно:

а) полную стоимость билета – не позднее чем за 15 часов до отправления поезда;

б) 85 процентов стоимости билета – за время от 15 до 4 часов до отправления поезда;

в) 70 процентов стоимости билета – за время менее чем 4 часа до отправления поезда;

г) в случае наличия билета на обратный проезд: его полную стоимость – не позднее чем за 24 часа после приобретения билета или до отправления поезда на станцию обратного следования, а 70 процентов стоимости билета – при просрочке этого времени;

д) 70 процентов стоимости проезда за непроследованное расстояние – при прекращении проезда в пути следования.

3. Плата за проезд также полностью возвращается пассажиру в случае отмены поезда, задержки его отправления, болезни или невозможности удовлетворения указанным в билете местом и отказа воспользоваться другим предложенным местом, а также в случае, когда опоздание пассажира на поезд, согласованное в пункте пересадки, вызвано по причине железной дороги.

4. При прекращении проезда ввиду задержки движения поезда по не зависящей от железной дороги причине пассажиру возвращается стоимость проезда за непроследованное расстояние, а при прекращении проезда по причине железной дороги – полная стоимость проезда.

5. Если невозможно выделить пассажиру указанное в билете место, железная дорога обязана с согласия пассажира выделить ему другое место, в том числе в вагоне более высокого класса, без уплаты разницы стоимости.

6. Если с согласия пассажира выделено место, стоимость которого ниже стоимости приобретенного билета, пассажиру возвращается разница стоимости в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты».

7. Для проезда в пригородном поезде пассажир вправе:

а) приобрести билет на разовый проезд в одном или обоих направлениях (обратный билет) или абонементный билет установленной формы;

б) бесплатно перевезти одного ребенка в возрасте до 5 лет;

в) при проезде иметь при себе ручную кладь, размер и масса которой соответствуют нормам, установленным «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

8. Пассажир обязан соблюдать общественный порядок на железнодорожной станции (вокзале) и в поезде, бережно относиться к имуществу железной дороги, а также охранять собственную ручную кладь.

9. (искл. – 08.05.2012, №6146).

10. (искл. – 08.05.2012, №6146).

11. Для работников железнодорожного транспорта в соответствии с законодательством Грузии и международными договорами Грузии Министерством экономики и устойчивого развития Грузии могут быть определены соответствующие льготы.

Закон Грузии №6146 от 8 мая 2012 года – веб-страница, 25.05.2012 г.

Статья 40. Перевозка групп пассажиров

1. Железная дорога на основании предварительной заявки предприятий (организаций и т. д.) осуществляет продажу билетов для перевозки групп пассажиров.

2. Прием предварительных заявок и оформление проездных документов, а также возвращение стоимости билетов в случае отказа от проезда осуществляются в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

Статья 41. Перевозка багажа, грузобагажа

1. При предъявлении пассажиром билета железная дорога обязана принять его багаж к перевозке и направить его первым же отходящим поездом соответствующего назначения, в котором есть багажный вагон.

2. Пассажир вправе предъявить к перевозке багаж объявленной ценности, за что он вносит определенную плату в порядке, установленном законодательством Грузии.

3. Перевозка грузобагажа железной дорогой осуществляется в соответствии с настоящим Кодексом и «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

4. В качестве багажа принимается предмет, который по объему и свойствам без затруднений может быть погружен в багажный вагон и не повредит багаж других пассажиров. Требования к массе и упаковке багажа определяются «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой». Запрещается перевозка опасной ручной клади, багажа и грузобагажа, определенных «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

5. Срок доставки на место багажа, грузобагажа определяется временем следования поезда до железнодорожной станции назначения, по которому он был отправлен. Дата отправления багажа, грузобагажа указывается в документах перевозки.

6. Если багаж, грузобагаж должны быть перегружены в пути следования поезда, срок их доставки на место назначения определяется временем следования поезда, в который включен багажный вагон. В таком случае на каждую перегрузку багажа добавляются 1 сутки, а на каждую перегрузку грузобагажа – 2 суток.

7. Дату доставки багажа, грузобагажа на место железнодорожная станция назначения указывает в документах перевозки.

8. Багаж, грузобагаж считаются утраченными, если они не были доставлены на железнодорожную станцию назначения в течение 30 суток после истечения срока доставки. В таком случае их стоимость и причиненный ущерб возмещает железная дорога в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

9. Если багаж, грузобагаж доставлены на место назначения после истечения срока, указанного в части 5 настоящей статьи, получатель багажа, грузобагажа вправе вернуть их себе, если он возвратит железной дороге полученную от нее сумму за утерю багажа, грузобагажа.

10. Если получатель багажа, грузобагажа письменно заявит отказ в их получении или не распорядится ими за 4 суток после получения уведомления, железная дорога вправе осуществить реализацию багажа, грузобагажа в порядке, установленном законодательством Грузии.

11. На железнодорожной станции назначения багаж, грузобагаж выдаются соответственно лицу, предъявившему квитанцию на багаж, грузобагаж.

12. Багаж, грузобагаж, доставленные на железнодорожную станцию назначения, хранятся бесплатно 24 часа, без учета времени доставки. После истечения этого срока оплата стоимости хранения багажа осуществляется в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

13. Невостребованный грузобагаж подлежит реализации в порядке, установленном законодательством Грузии.

Статья 42. Перевозка почтовых отправлений

1. Железная дорога осуществляет перевозку почтовых отправлений на основании договора о перевозках, заключенного с почтовым предприятием (организацией и т. д.), по которому это предприятие (организация и т. д.) обязано своевременно предъявить железной дороге для перевозки почтовые отправления, погрузить их в выделенный вагон, уплатить стоимость перевозки и получить почтовые отправления в пункте назначения, а железная дорога обязана принять к перевозке почтовые отправления и своевременно доставить их на место назначения.

2. Перевозка почтовых отправлений осуществляется почтовым вагоном, включенным в поезд, если договором о перевозках не предусмотрено иное.

3. Условия включения почтового вагона в поезд и перевозки почтовых отправлений определяются «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

Статья 43. Обслуживание пассажиров почтовой, телеграфной и телефонной связью

Железная дорога для обслуживания пассажиров почтовой, телеграфной и телефонной связью на основании соответствующего договора выделяет предприятиям (организациям и т. д.) связи на определенный срок и по определенной цене помещения на железнодорожных станциях.

Глава V¹. Общественные железнодорожные транспортные услуги

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Статья 43¹. Цель и содержание общественных железнодорожных транспортных услуг

1. Целью настоящей главы является определение безопасного, качественного оказания общественных железнодорожных транспортных услуг по возможно низким ценам.

2. Настоящей главой определяются порядок и условия оформления договора об оказании общественных услуг. На основании договора об оказании общественных услуг на железнодорожного оператора возлагается исполнение обязательства по предоставлению общественных услуг, за что железнодорожный оператор вправе взамен предоставления общественных услуг получить от компетентного органа компенсацию.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Статья 43². Договор об оказании общественных услуг

1. В случае принятия компетентным органом соответствующего решения эксклюзивное право железнодорожному оператору общественных услуг предоставляется, и компенсация за предоставление общественных услуг выплачивается только на основании договора об оказании общественных услуг.

2. Договор об оказании общественных услуг может быть оформлен в соответствии с процедурой конкурентного отбора или на основании прямого предоставления в случаях, предусмотренных настоящей статьей.

3. Процедура конкурентного отбора должна быть открытой, справедливой, прозрачной и недискриминационной для всех заинтересованных лиц. Процедура конкурентного отбора после принятия соответствующих предложений и предварительного отбора может предусматривать проведение переговоров с кандидатами в целях лучшего понимания ими сути требований процедуры конкурентного отбора и ее уточнения.

4. На отбор железнодорожного оператора общественных услуг, предусмотренный настоящей статьей, и подлежащий оформлению с ним договор об оказании общественных услуг не распространяется действие законов Грузии «О государственных закупках» и «О публичном и частном сотрудничестве», а также любых других нормативных актов, регулирующих закупку товаров и услуг. Процедуру конкурентного отбора и порядок ее осуществления в каждом конкретном случае определяет Правительство Грузии.

[4. На предусмотренные настоящей статьей отбор железнодорожного оператора общественных услуг и подлежащий оформлению с ним договор об оказании общественных услуг не распространяется действие Закона Грузии «О публичном и частном сотрудничестве» и любых других нормативных актов, регулирующих закупку товаров и услуг. Процедуру конкурентного отбора и порядок ее осуществления в каждом конкретном случае определяет Правительство Грузии. (ввести в действие с 1 января 2027 года)]

5. Договор об оказании общественных услуг может быть оформлен на основании прямого предоставления, без осуществления процедуры конкурентного отбора:

а) если среднегодовая стоимость этого договора – менее эквивалента 1 000 000 (одного миллиона) евро в лари или обязательство по предоставлению общественных услуг предусматривает перевозки пассажиров на расстояние менее 300 000 километров в течение года;

б) если оказание общественных железнодорожных транспортных услуг серьезно осложняется или при наличии риска такого осложнения. В таком случае могут быть приняты безотлагательные меры – оформление договора об оказании общественных услуг на основании прямого предоставления или продление срока действия существующего договора с конкретным железнодорожным оператором общественных услуг. Период, на который оформляется договор об оказании общественных услуг или продлевается срок его действия или на который в результате принятия указанной безотлагательной меры производится возложение исполнения обязательства по предоставлению общественных услуг, не должен превышать 2 лет;

в) если прямое предоставление допускается с учетом соответствующих структурных и географических характеристик рынка и железнодорожной сети, в частности, объема, характеристик требования, сложности железнодорожной сети, технической и географической изоляции или (и) предусмотренного этим договором обязательства по предоставлению общественных услуг;

г) если в результате оформления договора на основании прямого предоставления улучшится качество оказания общественных железнодорожных транспортных услуг или повысится эффективность расходов по сравнению с предыдущим договором об оказании общественных услуг;

д) если указанный договор оформляется с железнодорожным оператором общественных услуг, который одновременно управляет большей частью железнодорожной инфраструктуры, в отношении которой осуществляется оказание общественных железнодорожных транспортных услуг.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Закон Грузии №2573 от 9 февраля 2023 года – веб-страница, 27.02.2023 г.

Закон Грузии №4419 от 5 сентября 2024 года – веб-страница, 23.09.2024 г.

Статья 43³. Содержание договора об оказании общественных услуг

Договор об оказании общественных услуг должен определять:

а) обязательство по предоставлению общественных услуг, подлежащее исполнению железнодорожным оператором общественных услуг, и географический ареал исполнения обязательства по предоставлению общественных услуг;

б) объективно и прозрачно:

б.а) условия выплаты компетентным органом железнодорожному оператору общественных услуг компенсации за предоставление общественных услуг;

б.б) содержание и пределы осуществления эксклюзивного права, предоставленного железнодорожному оператору общественных услуг (при наличии такового);

в) расходы на оказание общественных железнодорожных транспортных услуг железнодорожным оператором общественных услуг и их распределение. Эти расходы могут включать: расходы, связанные с людскими ресурсами, электроэнергией и железнодорожной инфраструктурой, расходы по уходу, содержанию и ремонту железнодорожных составов и расходы на проведение безотлагательных монтажных работ, необходимые для исполнения обязательства по предоставлению общественных услуг в целях осуществления перевозок пассажиров железнодорожным транспортным средством/средствами, а также фиксированные расходы и соответствующую разумную прибыль;

г) плату за билеты или (и) порядок и условия определения размера платы за билеты;

д) порядок распределения доходов от продажи билетов, которые могут остаться у железнодорожного оператора общественных услуг, быть переданы компетентному органу или распределены между ними;

е) срок действия указанного договора, который не должен превышать 15 лет, кроме случаев, предусмотренных нормативным актом Правительства Грузии;

ж) другие условия и положения.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Статья 43⁴. Компенсация за предоставление общественных услуг

Порядок определения компенсации за предоставление общественных услуг (в том числе расчета соответствующей разумной прибыли) устанавливается нормативным актом Правительства Грузии.

Закон Грузии №6355 от 23 июня 2020 года – веб-страница, 01.07.2020 г.

Глава VI. Ответственность сторон

Статья 44. Ответственность сторон

1. За невыполнение взятых обязательств на стороны возлагается ответственность, определенная настоящим Кодексом, иными нормативными актами и соответствующими договорами.

2. Стороны несут ответственность лишь за совершенные ими или вызванные по их причине правонарушения. Вместе с возмещением ущерба, причиненного правонарушением, нарушившая сторона обязана уплатить стоимость перевозки пассажиров, багажа, грузобагажа, пользования вагоном (контейнером) и иного вида услуг.

3. Все виды договоров, заключенных между грузоотправителем (грузополучателем), пассажиром и железной дорогой, которые ограничивают или освобождают их от ответственности, установленной законодательством Грузии, недействительны.

Статья 45. Ответственность железной дороги за невыделение транспортных средств и ответственность грузоотправителя за неиспользование поданных транспортных средств

1. Железная дорога за невыделение вагона (контейнера) или (и) рефрижераторного вагона (транспортера), а грузоотправитель за непредъявление груза, изменение места его назначения, неиспользование выделенного вагона (контейнера) или (и) рефрижераторного вагона (транспортера), или в случае отказа от его (их) получения обязаны возместить ущерб в соответствии с «Тарифной политикой железной дороги».

2. Грузоотправитель освобождается от возмещения ущерба при наличии следующих обстоятельств:

а) непреодолимая сила;

б) запрещение уполномоченным на то лицом погрузки и выгрузки груза, прекращение или ограничение погрузки груза;

в) авария, из-за которой прекратилась основная деятельность грузоотправителя;

г) неиспользование вагонов (контейнеров), поданных грузополучателю сверх предусмотренных заявкой на перевозку груза, без согласия грузоотправителя;

д) выполнение заявки грузоотправителя на перевозку груза в тоннах, если установлена его перевозка в вагонах и тоннах.

3. Если грузоотправитель в результате уплотненной погрузки вагонов (контейнеров) использует вагоны (контейнеры) в меньшем количестве, чем это предусмотрено заявкой, ущерб, причиненный их неполным использованием, не возмещается.

4. Если грузоотправитель хотя бы на 2 дня раньше погрузки предупредит железнодорожную станцию о неиспользовании вагона (контейнера), размер подлежащего возмещению ущерба сокращается на треть.

5. Железная дорога освобождается от возмещения ущерба при наличии следующих обстоятельств:

а) непреодолимая сила;

в) неуплата грузоотправителем (грузополучателем) стоимости перевозки груза и оказания связанных с этим иных услуг (выполнения работы).

6. Если грузополучатель (грузоотправитель) и порт задерживают вагоны (контейнеры) из-за их погрузки, выгрузки, очистки и промывки, железная дорога освобождается от имущественной ответственности за невыделение того количества вагонов (контейнеров), которые были задержаны и по этой причине не были поданы к погрузке.

Статья 46. Ответственность железной дороги за утерю груза (багажа, грузобагажа), его повреждение, порчу и недостачу в соответствии с соглашением «О международном грузовом железнодорожном сообщении»

1. С момента приема груза для перевозки до его выдачи на железную дорогу возлагается имущественная ответственность за несохранность груза, если она не докажет, что груз утерян, поврежден, испорчен или недостача имела место:

а) по причине грузоотправителя или грузополучателя;

б) из-за естественных качеств груза;

в) из-за недостатков тары (упаковки), которые были незаметны во время приема груза при его внешнем осмотре, или из-за использования такой тары (упаковки), которая не соответствует свойствам груза;

г) из-за сдачи к перевозке груза, влажность которого превышает установленные нормы.

2. Железная дорога освобождается от имущественной ответственности за утерю, повреждение, порчу или недостачу груза, если:

а) груз был доставлен в исправном вагоне (контейнере) грузоотправителя, имеющем запорно-пломбировочные устройства, и с учетом других требований, обеспечивающих сохранность груза;

б) груз был поврежден, испорчен или недостача имела место ввиду естественных причин, связанных с перевозкой груза в открытом подвижном составе;

в) перевозка груза была осуществлена в сопровождении проводника грузоотправителя (грузополучателя) в соответствии с «Правилами перевозок груза железной дорогой»;

г) недостача груза не превышает нормы естественной убыли массы и допустимую погрешность измерений массы нетто;

д) утеря, повреждение, порча или недостача груза произошла ввиду указания грузоотправителем в накладной неправильных или неполных данных.

3. Если предъявитель претензии докажет, что утеря, повреждение, порча или недостача груза произошла по причине железной дороги, имущественная ответственность за несохранность груза возлагается на железную дорогу.

4. Если груз по требованию грузополучателя не был ему выдан в течение 30 дней после истечения срока доставки груза на место, а при прямой смешанной перевозке груза в срок, предусмотренный соглашением «О международном грузовом железнодорожном сообщении», груз признается пропавшим.

5. Если груз доставлен после истечения срока, определенного частью 4 настоящей статьи, грузополучатель вправе принять его, если возвратит железной дороге возмещение, полученное за утерю груза, в порядке, предусмотренном настоящим Кодексом.

6. Если грузополучатель откажется от приема груза или не распорядится им в течение 4 суток после получения уведомления о доставке груза, железная дорога вправе произвести реализацию груза в порядке, установленном законодательством Грузии.

7. Ущерб, возникший при перевозке груза, железная дорога возмещает в следующем размере:

а) в случае утери или недостачи груза – в размере стоимости утерянного груза или его недостачи;

б) при повреждении (порче) груза – в размере суммы, на которую сокращается его стоимость, а если невозможно восстановить груз – в размере его полной стоимости;

в) в случае утери груза с объявленной ценностью – в размере его полной объявленной стоимости или в размере стоимости той части, которая соответствует утерянной, поврежденной, испорченной части или части, доставленной с недостачей. Стоимость груза определяется в порядке, установленном законодательством Грузии.

8. Вместе с возмещением ущерба, вызванного утерей, повреждением, порчей или недостачей груза, в установленном размере железная дорога возвращает грузоотправителю (грузополучателю) стоимость перевозки полученного от него груза и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, пропорционально количеству утерянного, поврежденного, испорченного или доставленного с недостачей груза.

9. Если багаж (грузобагаж) утерян, поврежден, испорчен или имела место недостача ввиду обстоятельств, устранить которые было возможно со дня его приема к перевозке до выдачи, имущественная ответственность за несохранность багажа (грузобагажа) возлагается на железную дорогу.

10. Ущерб, возникший при перевозке багажа (грузобагажа), железная дорога возмещает в следующем размере:

а) в случае утери багажа (грузобагажа) или его недостачи – в размере стоимости утерянного багажа (грузобагажа) или его недостачи;

б) при повреждении (порче) багажа (грузобагажа) – в размере суммы, на которую снизилась его стоимость, а если невозможно восстановить багаж (грузобагаж), – в размере его полной стоимости;

в) в случае утери багажа (грузобагажа) с объявленной ценностью – в размере его объявленной стоимости.

11. Стоимость багажа (грузобагажа) определяется в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой».

12. Вместе с возмещением ущерба, вызванного утерей, повреждением, порчей или недостачей багажа (грузобагажа), в установленном размере железная дорога возвращает получателю багажа (грузобагажа) стоимость перевозки багажа (грузобагажа), полученного от него, и оказания иных услуг (выполнения работ), связанных с этим, пропорционально количеству утерянного, поврежденного, испорченного или доставленного с недостачей багажа (грузобагажа).

Статья 47. Ответственность за доставку груза на место назначения с опозданием

1. В случае доставки груза при местной перевозке на место назначения с опозданием, а также доставки на место назначения порожних вагонов, находящихся во владении грузоотправителя (грузополучателя), с опозданием железная дорога возмещает ущерб в порядке, установленном Гражданским кодексом Грузии.

2. Ущерб, вызванный доставкой с опозданием багажа (грузобагажа) на место назначения при местной перевозке, возмещается в соответствии с Гражданским кодексом Грузии.

3. При доставке груза с опозданием на место назначения в международной перевозке, а также доставке на место назначения порожних вагонов, находящихся во владении грузоотправителя (грузополучателя), железная дорога или сторона, по причине которой произошла просрочка при прямой смешанной перевозке, возмещает ущерб в размере, определенном соглашением «О международном грузовом железнодорожном сообщении».

Статья 48. Ответственность за самовольное использование подвижного состава

Если грузоотправитель (грузополучатель) или другое лицо использует без разрешения уполномоченного на то лица вагон (контейнер) железнодорожного транспортного предприятия (организации и т. д.), а также если железная дорога без разрешения уполномоченного на то лица использует вагон (контейнер), находящийся во владении грузоотправителя (грузополучателя) или другого лица, нарушающая сторона вносит плату за пользование вагоном (контейнером) в трехкратном размере.

Статья 49. Ответственность за предъявление запрещенного к перевозке груза или груза, подлежащего особо бережному отношению при перевозке

За неправильное указание в накладной наименования груза, особых отметок или указаний, мер, подлежащих обязательному принятию при перевозке, а также за отправление запрещенного к перевозке груза или неправильное указание свойств груза грузоотправитель обязан уплатить возросшую стоимость перевозки этого груза в размере, установленном «Тарифной политикой железной дороги».

Статья 50. Плата за пользование вагоном (контейнером)

1. В случаях, предусмотренных частью 4 статьи 25, статьями 29, 36 (кроме превышения времени стоянки пассажирского поезда) и статьей 48 настоящего Кодекса, грузоотправитель (грузополучатель) или экспедитор в соответствии с заключенным с ним железной дорогой договором за пользование каждым вагоном (крытым, полувагоном, платформой) на железнодорожной станции (включая подъездные железнодорожные пути) отправления и места назначения уплачивает железной дороге соответствующую плату. Размер платы определяется в порядке, установленном «Тарифной политикой железной дороги».

2. Плата за пользование цистерной, цементовозом, бункерным полувагоном, минераловозом и другими специальными вагонами, определенная настоящей статьей, взимается в двукратном размере, а за пользование рефрижераторным вагоном и транспортером – в трехкратном размере.

3. Если грузоотправитель уведомит железнодорожную станцию, что отказывается от погрузки вагона, плата за пользование этим вагоном взимается до дня принятия уведомления железнодорожной станцией.

4. В случаях, предусмотренных статьями 29, 36 и 48 настоящего Кодекса, грузоотправитель (грузополучатель) выплачивает железной дороге за пользование универсальным контейнером плату в соответствии с «Тарифной политикой железной дороги».

5. Грузоотправитель (грузополучатель) и порт освобождаются от платы за пользование вагоном (контейнером), если:

а) из-за действия непреодолимой силы прекратилось движение на железнодорожном подъездном пути или запрещено выполнение операций по погрузке и выгрузке груза, а также произошла авария, в результате которой стало невозможным осуществление основной деятельности грузоотправителя (грузополучателя) или порта;

б) количество поданных железной дорогой вагонов (контейнеров) превышает количество, установленное договором об эксплуатации подъездного железнодорожного пути и о подаче и использовании вагона (контейнера).

6. Если грузоотправитель отказывается от погрузки прибывшего на железнодорожную станцию в соответствии с заявкой порожнего специального вагона и его использование другим грузоотправителем невозможно в течение расчетных суток, грузоотправитель обязан уплатить железной дороге стоимость фактического пробега этого вагона, но не более чем за 300 километров.

Статья 51. Ответственность сторон за нарушение других условий договора

1. За превышение времени стоянки, предусмотренного расписанием движения пассажирских и грузовых поездов, из-за прекращения подачи электроэнергии, некачественной электроэнергии или по другим причинам, не зависящим от железной дороги, нарушающее лицо возмещает железной дороге ущерб, вызванный задержкой поезда.

2. За превышение грузоподъемности вагона (контейнера) грузоотправитель оплачивает железной дороге стоимость за перевозку лишнего груза в пятикратном размере. Грузоотправитель возмещает железной дороге также расходы на выгрузку и хранение излишнего груза и ущерб, причиненный из-за аварии, случившейся ввиду перегрузки вагона (контейнера).

3. В случае повреждения поданного железной дорогой вагона (контейнера) или повреждения и утери его съемных деталей и устройств грузоотправитель (грузополучатель) и иное соответствующее лицо, по причине которых поврежден или утрачен вагон (контейнер) или его детали и устройства, обязаны восстановить (вернуть) их или возместить железной дороге ущерб, причиненный этим повреждением, в трехкратном размере стоимости, а если восстановить (вернуть) невозможно, – оплатить их стоимость в трехкратном размере.

4. Если железная дорога повредила вагон (контейнер), принадлежащий грузоотправителю (грузополучателю) или иному лицу, железная дорога обязана отремонтировать такой вагон (контейнер) или возместить владельцу ущерб, причиненный повреждением вагона (контейнера), в трехкратном размере стоимости.

5. При утере вагона (контейнера), принадлежащего грузоотправителю (грузополучателю) или иному лицу, железная дорога по его требованию обязана передать ему вагон (контейнер) соответствующего вида на определенный срок с правом бесплатного пользования, а если железная дорога не сможет вернуть утерянный вагон (контейнер) владельцу в течение 3 месяцев, – передать его ему в собственность в порядке, установленном законодательством Грузии.

6. Порядок замены поврежденного или утерянного вагона (контейнера), выданного железной дорогой в аренду, определяется договором об аренде.

7. Если железная дорога с согласия грузоотправителя подала ему для погрузки порожний, неочищенный вагон (контейнер), имеющий открытые люки, двери и неснятые закрепляющие приспособления, железная дорога должна возместить грузоотправителю расходы на выполнение соответствующих работ. Для их выполнения грузоотправителю предоставляется разумный срок.

8. Если грузополучатель нарушит требования, установленные статьей 28 настоящего Кодекса, он обязан возместить железной дороге расходы на работы, предусмотренные этой статьей, и внести плату за пользование вагоном (контейнером) в соответствии с «Тарифной политикой железной дороги».

Глава VII. Акты, претензии, иски

Статья 52. Акты

1. Обстоятельства, являющиеся основанием ответственности участников железнодорожного сообщения, удостоверяются коммерческими, техническими актами и актами общей формы.

2. Коммерческий акт составляется в случаях, когда подтверждаются:

а) несоответствие данным, указанным в документах перевозки, наименования, массы или количества погрузочных мест багажа, грузобагажа;

б) повреждение или (и) порча груза, багажа, грузобагажа;

в) обнаружение груза, багажа, грузобагажа без перевозочных документов или (и) обнаружение перевозочных документов без груза, багажа, грузобагажа;

г) возвращение железной дороге расхищенного груза, багажа, грузобагажа;

д) неподача груза железной дорогой на подъездной путь в течение 24 часов после оформления документов о выдаче груза в товарной кассе. В таком случае коммерческий акт составляется только по требованию грузополучателя.

3. Коммерческий акт составляется:

а) при выгрузке груза, багажа, грузобагажа в местах общего пользования – в день выгрузки или в случаях, предусмотренных «Правилами перевозок грузов железной дорогой», в день выдачи груза грузополучателю;

б) при выгрузке груза в местах необщего пользования – в день выгрузки груза; при этом проверка груза должна производиться в процессе выгрузки груза или непосредственно после его выгрузки;

в) в пути следования груза, багажа, грузобагажа – в день обнаружения обстоятельств, подлежащих оформлению коммерческим актом.

4. При невозможности составить коммерческий акт в сроки, указанные в настоящей статье, он должен быть составлен не позднее следующих суток.

5. При повагонных отправках коммерческий акт оформляется на каждый вагон. Допускается составление одного коммерческого акта на прибывшую за сутки группу вагонов при выдаче однородного груза, если груз перевезен навалом или насыпью и доставлен в исправных вагонах, без признаков утери, от одного грузоотправителя в адрес одного грузополучателя:

а) в случае недостачи – если она превышает норму естественной убыли груза и погрешность измерений массы нетто;

б) в случае излишка – при наличии разницы между массой груза, определенной на железнодорожной станции отправления, и массой груза, определенной на железнодорожной станции назначения, с учетом погрешности измерений массы нетто.

6. Недостача и излишек груза, перевозка которого в адрес одного грузополучателя осуществляется насыпью, навалом, наливом или перегрузкой в пути и который доставлен в исправном вагоне, без признаков утери, определяются по результату проверки всей партии одновременно выданного груза и оформляются одним коммерческим актом.

7. Коммерческий акт составляется в 3 экземплярах. При заполнении бланка коммерческого акта не допускаются помарки, подчистки и исправления. Коммерческий акт должен содержать:

а) данные о состоянии груза, багажа или грузобагажа и точное и подробное описание обстоятельств, повлекших несохранность груза, багажа или грузобагажа. На вопросы, которые содержит бланк коммерческого акта, должны быть даны точные ответы. Не допускается зачеркивание и проставление знака повтора вместо повторения необходимых данных;

б) данные о том, правильно ли погружен, размещен и закреплен груз, багаж или грузобагаж, а также имеется ли защитная маркировка на грузе, подлежащем перевозке в открытом подвижном составе.

8. К коммерческому акту о порче скоропортящегося груза должна прилагаться выписка из журнала температур, условия заполнения которого определяются «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

9. На лицо, составившее или подписавшее коммерческий акт, содержащий неправильную информацию, налагается ответственность, установленная законодательством Грузии.

10. Коммерческий акт в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой» подписывают грузополучатель (если он участвует в проверке груза, багажа или грузобагажа), железная дорога и участвующие в ней другие лица.

11. Железная дорога обязана составить коммерческий акт, если она сама обнаружила перечисленные в данной статье обстоятельства или если хотя бы одно из этих обстоятельств отметил получатель груза, багажа или грузобагажа. Представители сторон, участвующие в составлении коммерческого акта, не вправе отказаться от его подписания. В случае несогласия с содержанием коммерческого акта представители сторон вправе изложить свои замечания.

12. В случае отказа железной дороги от составления коммерческого акта или его неправильного составления грузополучатель вправе подать железной дороге письменное заявление об этом.

13. Железная дорога обязана дать мотивированный ответ на заявление о скоропортящемся грузе в течение одного дня после его получения, а на заявление об ином грузе, багаже или грузобагаже – в течение 3 дней после получения. Если заявление обосновано, грузополучатель не оплачивает стоимость хранения груза, багажа или грузобагажа за время задержки составления коммерческого акта.

14. По требованию грузополучателя железная дорога обязана выдать коммерческий акт в течение 3 дней. Порядок пересылки коммерческих актов между структурными единицами железной дороги определяет железная дорога.

15. Для удостоверения иных непредусмотренных настоящей статьей обстоятельств составляются акты технической и общей формы в соответствии с «Правилами перевозок пассажиров, багажа, грузобагажа и почты железной дорогой» и «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

Статья 53. Предъявление претензии

1. До предъявления иска в связи с перевозкой груза (грузобагажа) обязательным является предъявление претензии к железной дороге в письменном виде.

2. Право на предъявление претензии или иска к железной дороге за ущерб, возникший при местной перевозке, имеют:

а) грузоотправитель (грузополучатель) или уполномоченное им на то лицо при представлении оригинала квитанции о приеме груза к перевозке, на которой имеется отметка о неприбытии груза на железную дорогу назначения, – в случае полной утери груза;

б) грузоотправитель (грузополучатель) при представлении оригиналов накладной и коммерческого акта – в случае повреждения, порчи, недостачи, снижения качества и в иных случаях;

в) грузополучатель – в случае просрочки доставки на место груза (грузобагажа) при условии, если он представит накладную (оригинал квитанции на грузобагаж);

г) грузополучатель – в случае задержки выдачи груза (грузобагажа) при условии, если он представит оригиналы транспортной квитанции и акта общей формы.

3. Условия предъявления претензий при международных перевозках определяются соглашением «О международном железнодорожном грузовом сообщении».

4. Грузоотправитель (грузополучатель) вправе передать полномочия на предъявление претензии другому лицу.

5. Претензии к железной дороге в связи с перевозкой пассажиров или багажа могут предъявить:

а) предъявитель квитанции на багаж – при утере багажа;

б) предъявитель соответствующего коммерческого акта – при повреждении, порче или недостаче багажа;

в) предъявитель выданного железной дорогой соответствующего акта общей формы – при пропуске срока доставки багажа на место;

г) пассажир в случае предъявления билета – при задержке отправления или опоздании поезда.

6. Претензии, возникшие при перевозке груза, багажа, грузобагажа и пассажиров, а также в связи с повреждением железной дорогой подвижного состава и контейнера (принадлежащего грузоотправителю, грузополучателю или иному лицу) предъявляются к железной дороге.

7. Претензии, связанные с перевозкой груза в прямом смешанном сообщении, предъявляются:

а) к железной дороге назначения – если последним пунктом перевозки груза является железнодорожная станция;

б) к соответствующей администрации иного вида транспорта, которая обслуживает конечный пункт перевозки груза или в ведении которой находится этот пункт.

Статья 54. Порядок предъявления претензии

1. Претензия должна содержать требования заявителя, и к ней должны быть приложены документы, подтверждающие обоснованность претензии.

2. К претензии об утере, повреждении, порче или недостаче груза (грузобагажа) также должен быть приложен документ, подтверждающий количество и стоимость отправленного груза (грузобагажа), без внесения в него неполученного дохода и неосуществленных фактических затрат, или стоимости деталей и запасных частей груза (грузобагажа), прибывшего с недостачей.

Статья 55. Сроки предъявления претензии

1. При местных перевозках претензия к железной дороге может быть предъявлена в сроки, установленные Гражданским кодексом Грузии, а при международных перевозках – в сроки, определенные соглашением «О международном железнодорожном грузовом сообщении».

2. Сроки предъявления претензии исчисляются:

а) из-за повреждения, порчи или недостачи груза, багажа или грузобагажа – со дня выдачи груза, багажа или грузобагажа;

б) из-за пропажи груза – через 10 дней после истечения срока доставки груза на место;

в) из-за пропажи багажа, грузобагажа – через 30 дней после истечения срока доставки на место груза, грузобагажа физических лиц и через 10 дней после истечения срока доставки на место грузобагажа юридических лиц;

г) из-за просрочки доставки на место груза, багажа, грузобагажа – со дня выдачи груза, багажа, грузобагажа;

д) на возврат платы за пользование вагоном (контейнером) – со дня внесения этой платы предъявителем претензии;

е) из-за невыполнения заявки на перевозку груза – спустя 5 дней со дня внесения платы;

ж) из-за вреда, причиненного самовольным занятием железной дорогой принадлежащего грузоотправителю (грузополучателю) или иному предприятию (организации и т. д.) или находящегося в их пользовании вагона (контейнера), – после истечения срока доставки груза на место таким подвижным составом или его возврата на железнодорожную станцию приписки;

з) в ином случае, возникшем в связи с перевозкой, – со дня наступления события, которое стало основанием для предъявления претензии.

3. Железная дорога обязана рассмотреть претензию и о результатах ее рассмотрения сообщить письменно заявителю в течение 2 месяцев со дня поступления претензии. Если железная дорога признает претензию, она обязана в течение 2 недель со дня признания претензии возместить заявителю ущерб, возникший при перевозке груза, в размере, установленном частью 7 статьи 46 настоящего Кодекса.

4. В случае, если к предъявленной претензии не прилагаются полностью все документы, она должна быть возвращена заявителю без рассмотрения, в 10-дневный срок.

5. Если железная дорога удовлетворила частично или отклонила претензию, в ответе указывается основание принятого решения. В таком случае заявителю возвращаются документы, представленные вместе с претензией.

6. Железная дорога вправе предъявить претензию грузоотправителю (грузополучателю) или иному лицу в сроки, установленные законодательством Грузии.

Статья 56. Сроки предъявления иска

Предъявление иска, вытекающего из отношений, регулируемых настоящим Кодексом, осуществляется в сроки, установленные законодательством Грузии.

Статья 57. Порядок предъявления иска

1. Иск к железной дороге, связанный с перевозкой груза (багажа, грузобагажа), может быть предъявлен в том случае, если железная дорога полностью или частично откажется от удовлетворения претензии, или в том случае, если железная дорога не дает ответа заявителю в течение 2 месяцев со дня получения претензии.

2. Иск вносится в суд в порядке, установленном законодательством Грузии.

3. Предъявление иска в связи с перевозкой пассажиров, багажа или грузобагажа допускается до истечения сроков, установленных статьей 53 настоящего Кодекса, если получен ответ железной дороги на претензию.

Статья 58. Право залога в отношении груза

Железная дорога в связи с расходами, возникшими из договора о перевозках, имеет право залога в отношении груза до тех пор, пока она правомочна распоряжаться этим грузом.

Глава VIII. Безопасность движения, охрана груза и объектов железнодорожного транспорта, организация работы в особых условиях

Статья 59. Основные положения безопасности движения

1. Территории железнодорожных станций, вокзалов, пассажирских платформ и структурных единиц, железнодорожные пути, по которым движутся поезда и выполняются маневровые работы и работы по погрузке и выгрузке, являются зонами повышенной опасности. Нахождение посторонних лиц в этих зонах, если это не вызвано служебной необходимостью, запрещено. Правила нахождения в зоне повышенной опасности, выполнения там работ, движения по железнодорожным путям и перехода через них устанавливает железная дорога.

2. Обслуживание пассажиров, а также подвижной состав (в том числе специализированный), контейнеры, элементы верхнего строения пути, другие технические средства и механизмы должны соответствовать требованиям безопасности движения и пожарной безопасности, охраны труда и экологической чистоты, установленным Правилами технической эксплуатации железной дороги.

3. Порядок классификации нарушений правил железнодорожного движения и пожарной безопасности, служебного расследования и учета определяет железная дорога.

4. Соответствующая ответственность за нарушение правил железнодорожного движения и пожарной безопасности возлагается на виновных лиц в соответствии с законодательством Грузии.

Статья 60. Общие принципы организации обеспечения безопасности движения

1. Предприятия (организации и т. д.) железнодорожного транспорта обеспечивают безопасность перевозки пассажиров, грузов, движения поездов и иных железнодорожных транспортных средств и пожарную безопасность (в том числе безопасность выполнения маневровых работ), а также охрану условий труда и окружающей среды.

2. Железная дорога обеспечивает безопасность движения на основе следующих принципов:

а) системным подходом к управлению и планированию обеспечения безопасности движения и противопожарной безопасности;

б) соответствием нормативным актам процесса перевозки и технологии технических средств;

в) защитой законных интересов лиц и железнодорожного транспорта при обеспечении безопасности движения;

г) взаимной ответственностью лиц и железнодорожного транспорта в вопросах обеспечения безопасности движения.

3. Условия обеспечения безопасности движения определяются соответствующими нормативными актами.

4. Объект железнодорожного транспорта, на территории которого осуществляются производство, хранение, погрузка, транспортировка и перегрузка опасных грузов, должен быть удален от железнодорожных путей и сооружений общего пользования на расстояние, обеспечивающее безопасное функционирование железной дороги. Это расстояние, а также место пересечения железнодорожных путей и нормы строительства и содержания объекта в близлежащем к нему месте устанавливаются железной дорогой.

5. Ответственность за строительство и безопасную эксплуатацию газопровода, нефтепровода и других коммуникаций, пересекающих железнодорожные пути или находящихся в непосредственной близости от них, возлагается на владельцев этих коммуникаций.

6. Отправляющее или принимающее опасные грузы предприятие (организация и другие) и железная дорога обязаны в пределах своей компетенции обеспечивать безопасность перевозки, погрузки и разгрузки этого груза, иметь технические средства и подразделения, необходимые для ликвидации аварийной ситуации и последствий аварии.

7. Пересечение железнодорожного пути иными видами транспортных средств допускается лишь на различных уровнях железнодорожного пути и автомобильной дороги. Пересечение железнодорожного пути и автомобильной дороги на одном уровне допускается лишь в случаях, определенных законодательством Грузии.

8. Ответственность за соблюдение безопасности при пересечении железнодорожного пути автомобильной дорогой на одном уровне определяется законодательством Грузии.

9. Места пересечения железнодорожных путей магистральным нефтепроводом и газопроводом обозначаются соответствующими указателями согласно Правилам эксплуатации сооружений. Владельцы этих сооружений обязаны своевременно предоставить железной дороге информацию о возникновении аварийных ситуаций, создающих опасность движению и пожарной безопасности.

10. При отправлении поезда и выполнении операции по обслуживанию технических средств в местах пересечения работники железной дороги действуют в порядке, определенном соответствующими нормативными актами.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 60¹. Государственное регулирование безопасности

1. Право доступа к железнодорожной инфраструктуре имеет железнодорожное предприятие, обладающее сертификатом безопасности.

2. Право управления и оперирования железнодорожной инфраструктурой имеет менеджер инфраструктуры, которому Агентство присвоило авторизацию безопасности.

3. Выдача Агентством сертификата безопасности и присвоение авторизации безопасности осуществляются в соответствии с порядком железнодорожной безопасности, утвержденным Правительством Грузии.

4. Агентство правомочно:

а) выдавать/предоставлять, возобновлять, приостанавливать и отменять сертификат безопасности и авторизацию безопасности;

б) осуществлять инспектирование, мониторинг и надзор за менеджером инфраструктуры и железнодорожным предприятием в соответствии с порядком осуществления инспектирования, мониторинга и надзора за менеджером инфраструктуры и железнодорожным предприятием, утвержденным Агентством.

5. В пределах полномочий, предусмотренных подпунктом «б» части 4 настоящей статьи, Агентству должно быть предоставлено право доступа к любой информации, зданиям и сооружениям, установкам, устройствам и оснащению менеджера инфраструктуры или железнодорожного предприятия.

6. Сертификат безопасности и формы авторизации безопасности утверждаются соответствующим нормативным актом Агентства.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 61. Охрана груза и объектов железнодорожного транспорта

1. Охрану грузов и объектов железнодорожного транспорта в пути следования и на железнодорожных станциях осуществляет железная дорога посредством транспортной полиции, а противопожарную профилактическую работу, надзор за пожарной безопасностью и ликвидацию пожаров обеспечивает соответствующая служба железной дороги.

2. Перечень грузов, требующих охрану и сопровождение полиции, железная дорога составляет по согласованию с транспортной полицией. Транспортная полиция несет ответственность за охрану вверенного ей груза и объектов железнодорожного транспорта.

3. Груз, перевозимый при особых условиях, охраняет и сопровождает грузоотправитель (грузополучатель) в соответствии с «Правилами перевозок грузов железной дорогой».

Статья 61¹. Проведение служебного расследования серьезного железнодорожного происшествия, железнодорожного происшествия и инцидента

1. Бюро расследований транспортной безопасности Министерства экономики и устойчивого развития Грузии (далее – Бюро расследований) осуществляет служебное расследование серьезного железнодорожного происшествия (далее – расследование), целью которого является повышение железнодорожной безопасности и превенция железнодорожных происшествий. Целью расследования не является установление виновности или ответственности лица за наступление серьезного железнодорожного происшествия, железнодорожного происшествия или инцидента. Расследование осуществляется независимо от судебных, административных и следственных органов и без создания препятствий их деятельности.

2. Бюро расследований функционально независимо от Агентства, железнодорожного предприятия, менеджера инфраструктуры и других лиц, интересы или (и) задачи которых могут противоречить интересам Бюро расследований или возложенным на него задачам или (и) влиять на его объективность.

3. Бюро расследований, кроме серьезного железнодорожного происшествия, может осуществлять расследование железнодорожного происшествия или инцидента, которые могли повлечь серьезное железнодорожное происшествие. Решение о расследовании указанного случая или инцидента принимает Бюро расследований. При принятии указанного решения Бюро расследований учитывает:

а) значение и тяжесть железнодорожного происшествия или инцидента;

б) является ли железнодорожное происшествие или инцидент частью серии железнодорожных происшествий или инцидентов (в контексте железнодорожной системы);

в) общее влияние на безопасность железных дорог;

г) обращение Агентства, менеджера инфраструктуры или железнодорожного предприятия.

4. Бюро расследований должно быть незамедлительно предоставлено:

а) право допуска/доступа к месту серьезного железнодорожного происшествия, железнодорожного происшествия или инцидента, а также участвовавшему в нем подвижному составу и соответствующей инфраструктуре;

б) право на сбор доказательств (в том числе право на снятие/изъятие поврежденных частей надлежащей инфраструктуры/подвижного состава для соответствующей экспертизы или анализа);

в) право доступа и использования записи записывающего устройства в поезде и оборудования, связанного с записью вербальных сообщений, регистрацией эксплуатации системы сигнализации и контроля за движением;

г) право доступа к результатам экспертизы тела жертвы;

д) право доступа к результатам расследований в отношении персонала поезда и железнодорожного предприятия или другого персонала менеджера инфраструктуры, причастных к серьезному железнодорожному происшествию, железнодорожному происшествию или инциденту;

е) право на проведение опроса персонала и других лиц железнодорожного предприятия или менеджера инфраструктуры;

ж) право допуска/доступа к любой соответствующей информации или записям, имеющимся у менеджера инфраструктуры, железнодорожного предприятия и Агентства.

5. Бюро расследований несет ответственность за защиту информации, полученной в результате расследования железнодорожного происшествия или инцидента, для обеспечения безопасности, чтобы указанная информация разглашалась только в целях расследования железнодорожного происшествия или инцидента. Информация, полученная в результате указанного расследования, может быть доступна третьим лицам только в случае, предусмотренном законодательством Грузии, на основании надлежащего решения соответствующего правоохранительного органа.

6. Инцидент в сфере железнодорожного транспорта, в котором не прослеживаются серьезное железнодорожное происшествие или высокая вероятность наступления железнодорожного происшествия, расследуется железнодорожным предприятием или (и) менеджером инфраструктуры. Железнодорожное предприятие или менеджер инфраструктуры в случае требования Бюро расследований или Агентства представляют им окончательный отчет о расследовании инцидента.

7. Правительство Грузии при расследовании таких железнодорожных происшествий или инцидентов, которые относятся к сфере компетенции различных ведомств, может создавать межведомственную комиссию.

8. В случае наступления железнодорожного происшествия или серьезного железнодорожного происшествия в государства регистрации, эксплуатанта, проектировщика или производителя железнодорожного транспорта направляется соответствующее уведомление. Они вправе назначать уполномоченных представителей с целью участия в соответствующем расследовании.

9. Железнодорожное предприятие, менеджер инфраструктуры и Агентство обязаны незамедлительно уведомлять Бюро расследований о серьезном железнодорожном происшествии, железнодорожном происшествии или инциденте.

10. Соответствующие государственные органы и юридические лица обязаны обеспечивать охрану места железнодорожного происшествия или инцидента и создавать надлежащие условия для работы Бюро расследований.

11. Отчет о расследовании должен быть подготовлен в соответствующей форме, определенной для вида и значения серьезного железнодорожного происшествия, железнодорожного происшествия или инцидента, с учетом значения результатов расследования. В указанном отчете должна быть отражена цель расследования. При необходимости указанный отчет может содержать рекомендации по безопасности.

12. Рекомендации по безопасности, предусмотренные частью 11 настоящей статьи, должны быть даны Агентству, а также, исходя из специфики рекомендаций, – другому органу или ведомству.

13. Расходы, связанные с расследованием, возмещаются из государственного бюджета Грузии.

14. Порядок проведения расследования утверждается соответствующим нормативным актом Министра экономики и устойчивого развития Грузии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 62. Организация работы железной дороги во время чрезвычайного положения, в том числе военного положения, мобилизации, и в иных чрезвычайных ситуациях

1. Во время чрезвычайного, в том числе военного положения, мобилизации и в других чрезвычайных ситуациях предприятия (организации и т. д.) железнодорожного транспорта совместно с центральными органами государственной власти и муниципалитетами осуществляют соответствующие безотлагательные мероприятия в порядке, установленном законодательством Грузии.

2. Ответственность за умышленное создание препятствий в работе железной дороги и прекращение ее работы, повреждение технических средств определяется в порядке, установленном законодательством Грузии.

Закон Грузии №4853 от 5 июня 2007 года – ССМ I, №21, 18.06.2007 г., ст. 176

Закон Грузии №6968 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.

Статья 63. Страхование на железнодорожном транспорте

Страхование пассажиров, груза, багажа, грузобагажа и иной вид страхования на железнодорожном транспорте осуществляется в соответствии с законодательством Грузии.

Глава VIII¹. Выдача удостоверения машиниста на управление поездом и сертификация машиниста

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63¹. Цель главы и сфера ее действия

1. В настоящей главе определяются права и обязанности Агентства, машиниста, железнодорожного предприятия, менеджера инфраструктуры и учебного центра.

2. Действие настоящей главы не распространяется на машиниста, который осуществляет деятельность только:

а) в метро, трамвае или другом легкорельсовом железнодорожном транспорте, обособленном от железнодорожной сети;

б) в сети, функционально обособленной от остальной железнодорожной сети и предназначенной только для местного, городского или пригородного железнодорожного сообщения и грузового обслуживания;

в) в железнодорожной инфраструктуре, находящейся в частной собственности, которая существует только для осуществления владельцем этой инфраструктуры перевозок в своих целях;

г) на участке (участках) железнодорожных рельсовых путей, который (которые) временно закрыт (закрыты) для обычного сообщения в целях ремонта, обновления или улучшения железнодорожной системы.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63². Документы, подтверждающие право машиниста на управление поездом

1. Правом машиниста на управление поездом в железнодорожной системе обладает только машинист, имеющий предусмотренные частью 2 настоящей статьи документы, подтверждающие право машиниста на управление поездом.

2. Документами, подтверждающими право машиниста на управление поездом, являются:

а) удостоверение машиниста на управление поездом, подтверждающее наличие у машиниста основных профессиональных навыков, умений и соответствующего образования, а также соответствие состояния его здоровья требованиям, определенным законодательством Грузии;

б) сертификат машиниста.

3. Удостоверение машиниста на управление поездом выдается Агентством, а органом, уполномоченным на выдачу сертификата машиниста, является железнодорожное предприятие или менеджер инфраструктуры.

4. Правила и условия выдачи, обновления и восстановления удостоверения машиниста на управление поездом и сертификата машиниста, приостановления и отмены их действия (в том числе требования и исключительные правила в отношении удостоверения машиниста на управление поездом и сертификата машиниста) утверждаются нормативным актом Правительства Грузии. Агентство утверждает формы удостоверения машиниста на управление поездом и сертификата машиниста.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63³. Требования, определенные для получения удостоверения машиниста на управление поездом, и сертификата машиниста

1. Заявитель для получения удостоверения машиниста на управление поездом обязан удовлетворять требованиям, определенным настоящим Кодексом и Правительством Грузии.

2. Заявитель для получения сертификата машиниста обязан иметь удостоверение машиниста на управление поездом и удовлетворять требованиям, определенным настоящим Кодексом и Правительством Грузии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63⁴. Профессиональное обучение машинистов

1. Профессиональное обучение машинистов осуществляется в учебном центре в соответствии с правилами и условиями профессионального обучения машинистов, определенными надлежащим нормативным актом.

2. Профессиональное обучение машинистов должно состоять из учебных модулей, связанных с удостоверением машиниста на управление поездом и сертификатом машиниста. Профессиональное обучение машинистов осуществляется посредством указанных учебных модулей.

3. Учебный центр должен обеспечивать доступ к профессиональному обучению машинистов в рамках справедливости и без дискриминации.

4. Агентство присваивает лицу статус учебного центра.

5. Правила присвоения лицу статуса учебного центра, приостановления и отмены указанного статуса утверждаются соответствующим нормативным актом Агентства.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63⁵. Экзамен по специальности машиниста

Для получения удостоверения машиниста на управление поездом заявитель должен сдать экзамен по специальности машиниста, кроме исключительных правил, определенных нормативным актом Правительства Грузии. Агентство утверждает порядок и условия проведения экзамена по специальности машиниста.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63⁶. Полномочия Агентства

1. Агентство правомочно:

а) выдавать, подтверждать и восстанавливать удостоверение машиниста на управление поездом;

б) приостанавливать действие удостоверения машиниста на управление поездом и отменять его, а также принимать обоснованное решение о приостановлении действия или отмене сертификата машиниста железнодорожного предприятия или менеджера инфраструктуры и представлять его соответствующему лицу;

в) осуществлять мониторинг профессионального обучения машинистов, проводить экзамен или (и) тестирование машинистов либо участвовать в их проведении;

г) осуществлять плановое и внеплановое инспектирование в железнодорожной сети на территории Грузии в целях пресечения и превенции нарушений норм о праве сертификации машиниста и права машиниста на управление поездом, устанавливать выявленные нарушения и с этой целью истребовать информацию у соответствующих органов;

д) осуществлять мониторинг учебного центра в соответствии с законодательством Грузии;

е) издавать постановления о наложении административных взысканий за нарушение законодательства Грузии и составлять протоколы об административных правонарушениях;

ж) выполнять функции, возложенные на него настоящим Кодексом и иными законодательными и подзаконными актами Грузии;

з) получать соответствующую плату за оказание услуг;

и) утвердить порядок ведения реестра удостоверений машиниста на управление поездом и вести указанный реестра;

к) утвердить порядок осуществления планового и внепланового инспектирования в целях пресечения и превенции нарушений норм о праве сертификации машиниста и права машиниста на управление поездом.

2. Агентство правомочно осуществлять делегирование полномочий, предусмотренных подпунктами «а», «в» и «г» части первой настоящей статьи, третьему лицу. Делегирование Агентством полномочий должно быть прозрачным и недискриминационным.

3. В случае осуществления Агентством делегирования полномочий по выдаче удостоверения машиниста на управление поездом либо полномочий, предусмотренных подпунктом «в» части первой настоящей статьи, железнодорожному предприятию их делегирование должно осуществляться с соблюдением одного из 2 следующих условий:

а) железнодорожное предприятие выдает удостоверение машиниста на управление поездом только трудоустроенному им машинисту;

б) железнодорожное предприятие не осуществляет делегированные полномочия эксклюзивно.

4. Третье лицо должно осуществлять делегированные ему полномочия в соответствии с настоящим Кодексом и иными законодательными и подзаконными актами Грузии. В этом случае оно должно выполнять все требования, выполнение которых при осуществлении указанных полномочий является обязательным для Агентства согласно законодательству Грузии.

5. Агентство правомочно в любое время проверять владение машинистом документов, подтверждающих право на управление, предусмотренное настоящим Кодексом, в поезде, движущемся по территории Грузии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 63⁷. Ответственность

1. Ответственность за нарушение условий удостоверения машиниста на управление поездом и правил сертификации машиниста определяется настоящим Кодексом и иными законодательными и нормативными актами Грузии, а вопросы, связанные с административными правонарушениями, регулируются также Кодексом Грузии об административных правонарушениях.

2. Решение, принятое Агентством по делу об административном правонарушении, предусмотренном настоящей главой, обжалуется в порядке, установленном законодательством Грузии.

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Глава IX. Переходные и заключительные положения

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Статья 64. Переходные положения

1. До осуществления регулирующим органом тарифных полномочий на железнодорожном транспорте акционерное общество «Грузинская железная дорога» самостоятельно устанавливает тарифы и дополнительные платежи за перевозку пассажиров и грузов, багажа, грузобагажа и почты.

2. Правительству Грузии до 1 января 2025 года обеспечить:

а) утверждение порядка перевозки опасных грузов по железной дороге;

б) утверждение порядка железнодорожной безопасности;

в) утверждение правил и условий выдачи, обновления и восстановления удостоверения машиниста на управление поездом и сертификата машиниста, приостановления и отмены их действия.

3. До 1 января 2025 года Агентству обеспечить:

а) утверждение форм сертификата безопасности и авторизации безопасности;

б) утверждение форм удостоверения машиниста на управление поездом и сертификата машиниста;

в) утверждение порядка осуществления планового и внепланового инспектирования в целях пресечения и превенции нарушений норм о праве сертификации машиниста и права машиниста на управление поездом;

г) утверждение правил и условий профессионального обучения машинистов, порядка и условий проведения экзамена по специальности машиниста;

д) утверждение порядка ведения реестра удостоверений машиниста на управление поездом;

е) утверждение порядка осуществления инспектирования, мониторинга и надзора за менеджером инфраструктуры и железнодорожным предприятием;

ж) утверждение правил присвоения лицу статуса учебного центра, приостановления и отмены указанного статуса.

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Статья 65. Заключительные положения

1. Настоящий Кодекс ввести в действие по опубликовании.

2. В связи с введением настоящего Кодекса в действие признать утратившим силу Закон Грузии «О железнодорожном транспорте».

Закон Грузии №1872 от 1 июля 2005 года – ССМ I, №41, 19.07.2005 г., ст. 295

Президент Грузии Эдуард Шеварднадзе

Тбилиси,

28 декабря 2002 года

№1911-რს

Приложение

Закон Грузии №2998 от 31 мая 2023 года – веб-страница, 13.06.2023 г.

Перечень составных компонентов/деталей железнодорожной инфраструктуры

Железнодорожная инфраструктура состоит из нижеперечисленных компонентов/деталей, являющихся частью главного рельсового пути, включая подъездные рельсовые пути, однако, за исключением пути, расположенного в железнодорожной ремонтной мастерской, депо или локомотивном депо, а также на рельсовом пути или ветке частного доступа:

– земельный участок;

– железнодорожные рельсовые пути и земляное полотно, в частности, насыпи, выемки, водоотводные каналы и лотки, скальные траншеи, водопропускные трубы, подпорные стены, плиты для защиты откосов и другое, пассажирские и грузовые платформы (в том числе находящиеся на пассажирских станциях и грузовых терминалах); колеи и борта рельсов, контрфорсы стен, ограды, заборы; противопожарные полосы; аппаратура пунктов обогрева; пересечения и другое; снегозащитные щиты;

– инженерно-технические конструкции: мосты, водопроводы и другие путепроводы, тоннели, покрытые выемки и другие подземные выходы; подпорные стены, конструкции, защищающие от лавин, камнепадов и других явлений;

– железнодорожные переезды, включая средства обеспечения безопасности дорожного движения;

– рельсовая надстройка, в частности: рельсы и контррельсы; шпалы и брусья для стрелочных переводов, закрепители, балласт, включая щебень и песок; переходы и другое; поворотные устройства (круги) и траверсы (кроме предназначенных эксклюзивно для локомотивов);

– дороги, предназначенные для прибытия пассажиров и доставки грузов, в том числе автомобильные и пешеходные дороги;

– устройства безопасности, сигнализации и связи на перегонах, станциях и сортировочных станциях (горках), в том числе вагонные замедлители, электрические токогенерирующие, преобразовательные и распределительные установки для сигнализации и связи; здания и сооружения, необходимые для таких устройств;

– осветительные устройства, необходимые для целей проезда и обеспечения безопасности;

– установки/устройства для передачи и преобразования электроэнергии, предназначенные для тяги поездов: подстанции, кабели питания между подстанциями и контактными проводами, контактная сеть и опоры;

– здания, используемые менеджером инфраструктуры, включая аппараты для оплаты стоимости транспортировки.