კომენტარები

ნათია ძვირფასი ზარდახშის მესაკუთრეა, რომელიც თავისი დიდი ბებიისგან მემკვიდრეობით ერგო. ის არის მოოქროვილი და ამშვენებს ძვირფასი ქვები. პანდემიის ფონზე ნათია დაკარგავს სამსახურს და დარჩება შემოსავლის გარეშე. იმისათვის, რომ უზრუნველყოს მისი არასრულწლოვანი შვილის რჩენა, ის დაიწყებს სახლიდან ნივთების რეალიზაციას. მიუხედავად ემოციური დაძაბულობისა, ის ასევე გადაწყვეტს ძვირფასი ზარდახშის რეალიზაციას. ზარდახშის ყიდვის სურვილს გამოთქვამს მაია. ნათიასა და მაიას შორის ძვირფასი ზარდახშის ნასყიდობის ხელშეკრულება. ნათიამ ნასყიდობის საფასურად მიუთითა 500 ლარი. ზარდახშის გადაცემისას ნათიამ აღმოაჩინა, რომ 5000 ლარის ნაცვლად ჰქონდა მითითებული 500 ლარი და მოსთხოვა მაიას 5000 ლარის გადახდა. მაია უარს ამბობს ამ თანხის გადახდაზე,ხოლო ნათია ითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ნათიას ნასყიდობის ხელშეკრულებ ის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ნათიას შესაძლოა ჰქონდეს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნათიას მიერ ნამდვილი შეცილების განხორციელება,რომელიც წინაპირობად ითვალისწინებს შეცილების საფუძვლის,შეცილების გაცხადების და შეცილების ვადის დაცვას.შესაძლოა სახეზე იყოს არსებითი შეცდომა გარიგების შინაარსში სსკ-ის 73-ე მუხლის ,,ბ“ პუნქტის მიხედვით. კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათია ძვირფასი ზარდახშის მესაკუთრეა,რომელიც არის მოოქროვილი და ამშვენებს ძვირფასი ქვები,ამასთანავე ის ამ ნივთების რეალიზაციას ახორციელებდა იმისათვის,რომ არასრულწლოვანი შვილი ერჩინა.იქედან გამომდინარე,რომ ნასყიდობოს საგანი წარმოადგენდა ძვირფასს ნივთს,რომლის ღირებულებაც წარმოადგენდა 5000ლარს,ძნელი წარმოსადგენია,რომ მისი მესაკუთრე მას გაყიდდა 500 ლარად.ამიტომაც საგულისხმოა,რომ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში საფასურის განსაზღვრისას უბრალოდ მოხდა ტექნიკური შეცდომა.შესაბამისად სახეზეა არსებითი შეცდომა გარიგების შინაარსში. შემდეგი ელემენტია ის ,რომ შეცილება გაცხადებული უნდა იყოს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა,ანუ როცა მას აქვს მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა.კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათია როგორც კი აღმოაჩენს თუ არა შეცილების საფუძველს-რომ 5000ლარის ნაცვლად ჰქონდა მითითებული 500 ლარი,მაშინვე მოითხოვს შესაბამისი თანხის გადახდას მაიასაგან.შესაბამისად სახეზეა შეცილების გაცხადების ფაქტი. ამასთანავე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადა. სსკ-ის 79-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე-შეცილება უნდა მოხდეს შეცილების საფუძვლის შეტყობის მომენტიდა 1 თვის ვადაში.კაზუსიდან დგინდება,რომ ნათიამ როგორც კი აღმოაჩინა შეცილების საფუძველი და კონტრაჰენტისგან მიიღო უარი,მაშინვე ითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.შესაბამისად შეცილების ვადა დაცულია.მოთხოვნა წარმოიშვა.ნათიას აქვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 2
ლევანი მართავს კორპორატიულ წვეულებას. სტუმრების გამასპინძლების მიზნით მან გადაწყვიტა ცქრიალა თეთრი ღვინის შეკვეთა კომპანია "ბადაგონისათვის" 200 ბოთლის ოდენობით. ამ მიზნით მან მოამზადა შეკვეთის წერილი, ჩადო კონვერტში და დატოვა სახლში თავის სამუშაო მაგიდაზე. ნინო არის დამლაგებელი. ეს უკანასკნელი გადაწყვეტს ასიამოვნოს ლევანს და არ მოაცდინოს წერილის გაგზავნით. სწორედ ამიტომ მაგიდაზე დადებული წერილი ნინოს მიერ იქნა გაგზავნილი ადრესატისთვის. ამ წერილის საპასუხოდ კომპანია "ბადაგონმა" გამოაგზავნა შეკვეთილი ღვინო და თან დაურთო ქვითარი გადასახდელი ღვინოს ღირებულების მითითებით. ლევანს აღარ სურდა კომპანია "ბადაგონისაგან" ღვინის შეძენა, არამედ მან მოიძია ახალი კომპანია "მანავის მწვანე", რომლისგანაც უფრო ხელსაყრელ ფასად მოახდენდა ღვინის შეძენას. ლევანი უარს ამბობს ღვინის ღირებულების გადახდაზე.
აქვს თუ არა კომპანია "ბადაგონს" ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი :
კომპანია "ბადაგონს" შესაძლოა ჰქონდეს გიორგისგან ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კომპანია "ბადაგონ"-სა და ლევანს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი.ნასყიდობის ხელშეკრულება წინაპირობად ითვალისიწნებს ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენას ოფერტისა და აქცეპტის სახით. სსკ-ის 329-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ოფერტი წარმოადგენს მბოჭავი ხასიათის ნების გამოვლენას, რომელიც მიმართულია პირთა განსაზღვრული წრისადმი და იმგვარად არის ფორმულირებული, რომ მხოლოდ თანხმობა ან უარყოფა კმაროდეს სამართლებრივი შედეგის დადგომისათვის. კაზუსიდან დგინდება, რომ ლევანმა გამოავლინა ნება, რაც გამოიხატა წერილის შედგენაში, რომელშიც დეტალურად იყო განსაზღვრული ადრესატი-კომპანია "ბადაგონი", ასევე შინაარსიც, კერძოდ მან შეუკვეთა 200 ბოთლი ღვინო. მაგრამ კაზუსიდან დგინდება, რომ წერილი გააგზავნა არა ლევანმა, არამედ მისმა დამლაგებელმა ნინომ. აქედან გამომდინარე ნინო შესაძლოა წარმოადგენდეს ლევანის წარმომადგენელს სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად. ამისათვის აუცილებელია წარმომადგენლობა იყოს დასაშვები, მოხდეს ნინოს მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა, ასევე ლევანის სახელით მოქმედება და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება უნდა იყოს მოცემული. სსკ-ის 103-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა დაუშვებელია, როცა საკითხი ეხება მკაცრად პირადი ხასიათის ურთიერთობებს ან კანონი კრძალავს გარიგებას დადებას წარმომადგენლის მეშვეობით. კაზუსის მიხედვით, საკითხი ეხება დამლაგებლის მიერ ღვინის შეძენას, რომელიც შეიძლება დაიდოს ნებისმიერი მესამე პირის მიერ, ასევე კანონით არ იკრძალება გარიგების დადება წარმომადგენლის მეშვეობით. შესაბამისად, წარმომადგენლობა დასაშვებია. ამასთან, აუცილებელია წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა. ზოგადად, წარმომადგენლობა უნდა იქნეს გასნხვავებული შიკრიკის ინსტიტუტისგან, რა დროსაც შიკრიკი ავლენს არა საკუთარ ნებას, არამედ გადააქვს სხვა პირის ნება. ჩვენს შემთხვევაში, დამლაგებლის მიერ წერილის გაგზავნის დროს ნების გამოვლენა გამოვლინდა სწორედ მის მიერ არჩევანის გაკეთებაში, კერძოდ, გაეგზვნა მითითებული წერილი. შემდეგი ელემენტია წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება. კომპანია "ბადაგონი"-სათვის ერთმნიშვნელოვნად იყო შესაცნობი, რომ გარიგებას დებდა ლევანი. შესაბამისად, სახეზე არის წრმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება. თუმცა აქ გასათვალისწინებელია,რომ სახეზე არ გვაქვს წარმომადგენლობითი უფლებამომოსილება სსკის 107-ე მუხლის მნიშვნელობით,ვინაიდან აქ მხედველობაში უნდა მივიღოთ დამლაგებლის ფუნქციები.მისი უფლებამოსილებიდან და ფუნქციების გათვალისწინებით მას ვერ ექნებოდა მინიჭებული წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება.შესაბამისად, ნინო არ წარმოადგენს ლევანის წარმომადგენელს. სსკ-ის 104-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით კი,თუ კი სახეზეა წარმომადგენლობა,ასეთი გარიგებით წარმოშობილი უფლებები და მოვალეობები წარმოეშობა წარმოდგენილ პირს.შესაბამისად, თუ კი ნინო წარმოადგენდა ლევანის წარმომადგენელს,იმ შემთხვევაში წარმოეშობოდა ლევანს ვალდებულებები.მოთხოვნა არ წარმოიშვა.კომპანია "ბადაგონ"-ს არ აქვს ლევანისაგან ღვინის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება.

კაზუსი 3
თორნიკემ „ტოიოტას” ცენტრში 80.000 ლარად ახალი „ტოიოტა-ლენდკრუიზერი” იყიდა. მანქანის ყიდვიდან ერთი კვირაც არ იყო გასული, რომ ავტობანზე მანქანის ელექტროგაყვანილობა მწყობრიდან გამოვიდა და ევაკუატორის გამოძახება გახდა საჭირო ავტოტექმომსახურების ცენტრში მის გადასაყვანად. იმავე საღამოს, ბარში მეგობრებთან ერთად ყოფნისას, თორნიკე სიცილ-სიცილით ჰყვებოდა, როგორ გაამწარა მანქანამ, რომ მისი შეკეთება 1.000 ლარი დაუჯდებოდა და შეკეთება კი არა, 1.000 ლარს თუ ვინმე მისცემდა, საერთოდ მიჰყიდიდა ამ მანქანას. თორნიკეს ერთ-ერთი მეგობარი ლაშა ამ შეთავაზებით აღფრთოვანდა, ვინაიდან „ლენდკრუიზერის” ქონა მისი დიდი ხნის ნატვრა იყო და იმწამსვე დასთანხმდა. თორნიკემ დასტურად ლუდის კათხა მიუჯახუნა და უთხრა: დილიდანვე მოდი და ადვოკატის წამოყვანა არ დაგავიწყდეს, რომ მიღება-ჩაბარების აქტი გავაფორმოთო. მეორე დილით ლაშამ ჯერ ნაცნობ ადვოკატთან შეიარა და მიღება-ჩაბარების აქტის მომზადება და თორნიკესთან წაყოლა სთხოვა, რაზეც ადვოკატი 500-ლარიანი ანაზღაურების სანაცვლოდ დასთანხმდა, შემდგომ კი თავად თორნიკეს მიაკითხეს ფულის მისაცემად და მანქანის წამოსაღებად. თორნიკემ ლაშასა და ადვოკატის დანახვის და ამ ამბის მოსმენის შემდეგ სიცილი ვერ შეიკავა და გაკვირვებულმა უთხრა ლაშას: ხომ არ გადაირიე, ხუმრობა არ გესმისო. ლაშა დაჟინებით ითხოვს მანქანის გადაცემას ან, მინიმუმ, ადვოკატის ხარჯის ანაზღაურებას 500 ლარის ოდენობით.
რის მოთხოვნის უფლება აქვს ლაშას თორნიკეს მიმართ?
პასუხი:
შესაძლოა ლაშას ჰქონდეს ავტომობილის გადაცემის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის პირველი ნაწილი საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია მხარეთა შორის ნამდვილი ნასყიდობის ხელმეკრულების არსებობა, რომელიც თავის მხრივ წინაპირობად ითვალისწინებს ნამდვილი ოფერტის და ნამდვილი აქცეპტის არსებობას. ოფერტი გულისხმობს ხელშეკრულების დადების შესახებ შეთავაზებას, რომელიც ერთი ან რამდენიმე პირისადმი და ოფერტი შეზღუდული საკუთარი შეთავაზებით და აქცეპტის შემთხვევაში ვალდებულია დადოს ხელშეკრულება. ოფერტად შეიძლება შეფასდეს თორნიკეს შეთავაზება, რომ თუ ვინმე მისცემდა 1000 ლარს, მიჰყიდდა ავტომობილს. ვინაიდან შეთავაზება მიმართულია პირთა განუსაზღვრელი წრისადმი, ის წარმოადგენს არა ოფერტს, არამედ მოწვევას ოფერტზე. თუმცა ლაშას მიერ თორნიკეს წინადადებაზე დათანხმება შეიძლება შეფასდეს ოფერტად, ამისათვის აუცილებელია ოფერტი შეიცავდეს ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობას და იმ ფორმით იყოს ფორმულირებული, რომ მხოლოდ დათანხმება ან უარყოფა კმაროდეს კონკრეტული სამართლებრივი შედეგის წარმომობისთვის. ვინაიდან ლამას შეთავაზება შეიცავს მითითებას მანქანის მოდელზე, ფასზე, მივმართება კონკრეტულ სუბიექტს, ის წარმოადგენს ოფერტს. აქცეპტად შეიძლება შეფასდეს თორნიკეს განცხადება, რომ მეორე დღეს მისთვის გაევლო და თან ადვოკატიც წამროეყვანა. ხელშეკრულებსი დადების მიზნით. სახეზეა - თორნიკეს მიერ ლაშას შეთავაზებაზე დათანხმების ფაქტი, შესაბამისად, სახეზეა აქცეპტი. სახეზე გვაქვს მხარეთა მორის ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი.
თუმცა მოთხოვნის წარმოშობა არსებითად შეიძლება დაბრკოლდეს სსკ-ის 57-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნების გამოვლენა მოხდეს არასერიოზულად, იმ ვარაუდით რომ არასერიოზულობა გამოცნობილი იქნებოდა. თორნიკემ სიცილიტ მიმართა,რომ მან იხუმრა,შესაბამისად, სახეზეა მის მიერ ნების არასერიოზულად გამოვლენის ფაქტი. თორნიკეს მიერ სიცილით ნების გამოვლენა,ავტომობილის ნასყიდობის ფასსა და რეალურ საბაზრო ღირებულებას შორის აშკარა დისპროპორცია, შეტავაზების ადგილი და თორნიკეს მიერ ალკოჰოლის მიღების ფაქტი წარმოშობს ვარაუდის საფუძველს ნების გამოვლენის არასერიოზულობის შესახებ. სესაბამისად,მხარეტა შორის დადებული გარიგება ბათილია.
ლაშას არ აქვს ნივთის გადაცემის მოთხოვნის უფლება 477-ე მუხლის 1 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 4
აქ ან გიორგი იქნება ან ლევანი - სახელზე ვამბობ
17 წლის გიორგი დიდი ხანია ინახავს მისთვის მშობლების მიერ საკუთარი შეხედულებისამებრ გამოყენების მიზნით გადაცემულ თანხას საოცნებო მობილური ტელეფონის შესაძენად. 2000 ლარის შეგროვების შემდეგ ის გაემართა შპს "აქტაოქეიში" მობილური ტელეფონის შესაძენად. შეიძინა ნივთი და გახარებული დაბრუნდა სახლში. როცა მისმა მშობლებმა გაიგეს მის მიერ დადებული გარიგების თაობაზე, ძალიან გაბრაზდნენ. მათ მიაჩნდათ, რომ გიორგის არაფერში სჭირდებოდა ამ ღირებულების მობილური ტელეფონის ფლობა. ამასთან, ისინი შიშობდნენ, რომ გიორგი აღარ დაუთმობდა დროს სწავლას. სწორედ ამ მიზეზებით მშობლებმა მოითხოვეს გიორგის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობა.
აქვთ თუ არა გიორგის მშობლებს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად.
კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგიმ ,,ალტაოქეისთან" დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.
ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.
ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა გიორგის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით.
კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები გიორგის თავისუფალი განკარგვის მიზნით გადასცემდნენ თანხას.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა. მოთხოვნა არ წარმოიშვა. გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 5
ანი მუშაობს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში მენეჯერულ პოზიციაზე. ერთ-ერთ ნაცნობს მან მართვის მოწმობის აღებაში დახმარების მიზნით გამოართვა თანხა 5000 ლარის ოდენობით. აღნიშნული ინფორმაცია ცნობილი გახდა გოგისთვის, რომელიც ამ ინფორმაციის მის სასარგებლოდ გამოყენებას შეეცადა. კერძოდ, ანის გაუმხილა, რომ იცოდა ამ უკანასკნელის მიერ განხორციელებული მართლსაწინააღმდეგო ქმედების თაობაზე და თუ წყნეთში მდებარე აგარაკს არ მიჰყიდდა, ამის თაობაზე აცნობებდა სამუშაოს ხელმძღვანელობას და საგამოძიებო ორგანოებს. ანის ძალიან უყვარს წყნეთის აგარაკი, ვინაიდან ეს მისი მშობლებისაგან დატოვებული ქონებაა და მის მშობლებთან ასოცირდება. ანი დაკარგავს მოსვენებას, ძალიან შეშფოთდება, მაგრამ სამუშაო ადგილისა და პასუხისგებაში მიცემის შიშით 2010 წლის 1 იანვარს დადებს გოგისთან უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას. უძრავი ქონება აღირიცხება გოგის საკუთრებად. 2012 წლის 1 იანვარს საგამოძიებო ორგანოსათვის ცნობილი გახდება ანის მიერ განხორციელებული ქმედების შესახებ და ის მიეცემა პასუხისგებაში და სასჯელის სახით განესაზღვრება თავისუფლების აღკვეთა 6 თვის ვადით. 2014 წლის 1 დეკემბერს ანი მიმართავს გოგის და მოითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ანის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
ანის შესაძლოა ჰქონდეს ნასყიდობის ხელშეკრულეის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 85 მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნააწილის საფუძველზე.ამისათვის საჭიროა სახეზე იყოს ანის იძულების, ანის მიერ შეცილების გაცხადების და შეცილების ვადის დაცვის ფაქტები.შესაძლოა სახეზე იყოს იძულება სსკ-ის 86-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მნიშვნელობით,რომლის მიხედვითაც-გარიგების ბათილობას იწვევს ისეთი იძულება,რომელსაც თავისი ხასიათით შეუძლია გავლენა მოახდინოს პირზე და აფიქრებინოს,რომ მის პიროვნებას ან ქონებას რეალური საფრთხე ემუქრება.კაზუსიდან დგინდება,რომ გოგიმ შეიტყო ანის მართლსაწინააღმდეგო ქმედების შესახებ და ამ ინფორმაციის მის სასარგებლოდ გამოყენებას შეეცადა.კერძოდ,თუ ანი მას არ მიჰყიდდა აგარაკს,მაშინ გოგი მისი ქმედების შესახებ შეატყობინებდა სამუშაო ხელმძღვანელობასა და საგამოძიებო ორგანოებს.შესაბამისად,ანის პიროვნებას ემუქრებოდა რეალური საფრთხე,კერძოდ ვინაიდან მან მართლაც ჩაიდინა მართლსაწინააღმდეგო ქმედება ის დაკარგავდა სამუშაო ადგილს და უფრო მეტიც ის მიეცემოდა სისხლის სამართლებრივ პასუხისგებაში.აქედან გამომდინარე ანის იძულების ფაქტი სახეზეა.ამასთან აუცილებელია სახეზე იყოს შეცილების გაცხადება.შეცილება გაცხადებული უნდა იყოს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა და აქვს მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა.კაზუსიდან დგინდება,რომ ანი პირდაპირ მიმართავს გოგის და მოითხოვს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას.შესაბამისად შეცილების გაცხადება სახეზეა.ამასთანავე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადაც.სსკ-ის 89-ე მუხლის მიხედვით-იძულებით დადებული გარიგება შეიძლება სადავო გახდეს1 წლის განმავლობაში იძულების დამთავრების მომენტიდან.იძულების დასრულების მომენტად ითვლება,როცა საგამოძიებო ორგანოსთვის ცნობილი გახდა ანის მიერ განხორციელებული ქმედების შესახებ.კაზუსიდან დგინდება,რომ საგამოძიებო ორგანოსთვის ანის ქმედების შესახებ ცნობილი გახდა 2012 წელს,ხოლო ანიმ გოგის მიმართა ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნით 2014 წელს,რაც აშკარად აღემატება 1 წლიან ვადას.შესაბამისად მოთხოვნა არ წარმოიშვა. ანის არ აქვს ნასყიდობის ხელშეკრულეის ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 85 მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნააწილის საფუძველზე.
კაზუსი 6
გიორგისა და ლევანი დიდი ხნის მეგობრები არიან. ერთ დღეს წვეულებაზე ყოფნისას ქალაქში არსებულ მშენებლობებზე მსჯელობის დროს შეზარხოშებული გიორგი ლევანს ეტყვის ღიმილით, რომ იმდენად დაიღალა ქალაქში ცხოვრებით, რომ თუ ვინმე გამოთქვამს მისი უძრავი ქონების შეძენის სურვილს, შეუძლია 10000 დოლარად მიჰყიდოს ქონება და სოფელში გადავიდეს საცხოვრებლად. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 800000 ლარს. ლევანს იქვე დააინტერესებს ეს შეთავაზება და თავად გამოთქვამს ქონების შეძენის სურვილს. გიორგი ამის საპასუხოდ სიცილით თავს დაუქნევს მას. ლევანი გახარებულია, მეორე დღეს შეივლის სოფელში გადავიდეს საცხოვრებლად. უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულება შეადგენს 800000 ლარს. ლევანს იქვე დააინტერესებს ეს შეთავაზება და თავად გამოთქვამს ქონების შეძენის სურვილს. გიორგი ამის საპასუხოდ სიცილით თავს დაუქნევს მას. ლევანი გახარებულია, მეორე დღეს შეივლის ერთ-ერთ საადვოკატო ბიუროში ხელშეკრულების შაბლონის შესადგენად და ადვოკატს გადაუხდის 500 ლარს მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ. გიორგი სიცილს ვერ შეიკავებს ლევანისა და ადვოკატის დანახვაზე, მისი აზრით, ეს იყო ხუმრობა, რომლის გამოცნობაც მარტივად იყო შესაძლებელი. ლევანი ითხოვს ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურებას. აქვს თუ არა ლევანს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 57-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის საჭიროა,რომ არსებობდეს ზიანი,ნების მიმღები ენდობოდეს ნების გამომვლენის მიერ ნების გამოვლენის სერიოზულობას,ასევე არ უნდა იცოდეს და არც შეიძლება სცოდნოდეს არასერიოზულობის შესახებ.კაზუსიდან დგინდება, რომ ლევანმა გაწია ხარჯები,კერძოდ იმ გარიგების დადების მიზნით,რომელიც არ შედგა, ადვოკატს გადაუხადა 500 ლარი ხელშეკრულების შაბლონის შესადგენად. შესაბამისად ზიანი სახეზეა.აგრეთვე, გიორგი ლევანთან საუბრისას იყო შეზარხოშებული,ამასთან გიორგის უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებას რეალურად წარმოადგენდა 800000ლარი,მან კი საუბრისას ახსენა,რომ უძრავ ქონებას გაყიდდა 10000 დოლარად,რაც აშკარად მკვეთრად ჩამოუვარდება საბაზრო ღირებულებას,ამასთან როდესაც ლევანი გამოთქვამს სურვილს მის შეძენაზე გიორგი მას ღიმილით უქნევს თავს.შესაბამისად, ლევანს უნდა სცოდნოდა არასერიოზულობის შესახებ,ვინაიდან აბსურდულია უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებაზე აშკარად დაბალ ფასად გაყიდვა,მითუმეტეს შეზარხოშებულ მდგომარეობაში.შესაბამისად,შესაძლოა სახეზე იყოს ნების გამოვლენის არასერიოზული ხასიათი სსკ-ის 57-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.კერძოდ,ბათილია ნების გამოვლენა,რომელიც გაკეთებულია არასერიოზულად(ხუმრობით) იმ ვარაუდით,რომ არასერიოზულობა გამოცნობილი იქნებოდა.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგი ლევანის გამოთქმულ სურვილზე სიცილით უქნევს თავს და მისი აზრით ეს იყო ხუმრობა,რომლის გამოცნობაც მარტივად იყო შესაძლებელი.შესაბამისად,ნების გამოვლენა ბათილია. ლევანს არ აქვს საადვოკატო მომსახურებაზე გადახდილი თანხის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 57-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 7
გიორგი გადაწყვეტს საგურამოში მდებარე უძრავი ქონების გასხვისებას. ამ მიზნით ის განათავსებს უძრავი ქონების გაყიდვის პორტალზე განაცხადს, სადაც მიუთითებს ქონების მახასიათებლებს და ფასს 500000 ლარის ოდენობით. ნინოს, რომელსაც სურს ქალაქგარეთ სახლის შეძენა, დაინტერესდება გიორგის შეთავაზებით, დაურეკავს მას. ქონების დათვალიერების შემდეგ გადაწყვეტს ქონების შეძენას, თუმცა საშემოსავლო გადასახადის შემცირების მიზნით გიორგი და ნინო შეთანხმდებიან, რომ ქონების ღირებულებად ნაცვლად 500000 ლარისა მიუთითონ 100000 ლარი. გიორგი და ნინო დადებენ უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებას კანონით დადგენილი ფორმის დაცვით და მოხდება რეესტრში საკუთრების უფლების ნინოს სახელზე რეგისტრაცია. საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის შემდეგ ითხოვს გიორგი ნინოსაგან 500000 ლარის გადაცემას, თუმცა ნინო უარს ამბობს ამ მოცემულობით თანხის გადაცემაზე და თანახმაა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხა გადასცეს გიორგის.
აქვს თუ არა გიორგის 500000 ლარის გადაცემის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:

გიორგის შესაძლოა ჰქონდეს 500000 ლარის გადაცემის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ეს მეორე და 81-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია, გიორგისა და ნინოს შორის დადებულ იქნეს ნასყიდობის ხელშეკრულება და ასევე გარიგება დადებულ უნდა იქნეს მოტყუებით. ნასყიდობის ხელშეკრულება, ეს არის ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენა. კაზუსიდან დგინდება რომ გიორგისა და ნინოს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა ასევე კაზუსიდან ირკვევა რომ უძრავი ქონების ღირებულება იყო 500000 ლარის ოდენობის, რის შესახებაც აქსეპორმა ნინომ იცოდა. თუმცა გიორგისა და ნინოს შორის დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაში 100000 ლარი არის მითითებული. ნასყიდობის ორივე მხარე ზეპირი ფორმით შეთანხმდნენ რომ საშემოსავლოს გადახდის შემცირების მიზნით ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულ იქნება არა 500000 ლარი არამედ 100000 ლარი. თუმცა ვიცით რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებულ უნდა იქნეს წერილობითი ფორმითა და არა ზეპირი. თუმცა რომ არა ზეპირი გარიგების ეს პირობა გიორგი ნინოსთან არ დადებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას. მათ დადეს ნასყიდობის ხელშეკრულება, ნინო თანახმაა გიორგის გადაუხადოს ხელშეკრულებაში მითითებული თანხა და ზეპირი შეთანხმეფით გათვალისწინებულ 400000 ლარის გადახდაზე უარს აცხადებს. თუმცა რომ არა ზეპირი შენთანხმება გიორგი ნინოსთან არ დადებდა ნასყიდობის ხელშეკრულებას. გიორგი ნინოსთან დადებული გარიგებით იქნა მოტყუებული. მაშასადამე გიორგის ნინოსგან აქვს 500000 ლარის გადახდის მოთხოვნის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მიხლის მეორე და 81-ე მიხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 8

გიორგი დაავალებს ნინოს დაბადების დღისთვის ტორტის შეძენას. ნინო ერთ-ერთ საკონდიტროში შეიძენს ტორტს. მხარეები მოგვიანებით თანხის გადახდაზე შეთანხმდებიან. ერთი კვირის შემდეგ ნინო შეივლის საკონდიტროში. კონდიტერი მოსთხოვს მას ტორტის ღირებულების გადახდას. ნინოს განმარტებით, ტორტის შეიძინა არა საკუთარი, არამედ გიორგის ინტერესებისთვის, შესაბამისად, მოთხოვნაც გიორგის მიმართ უნდა იქნეს წარდგენილი. კონდიტერის მოსაზრებით, მისთვის უცნობია გიორგის პიროვნება და ვინაიდან ტორტი მან შეიძინა, თავად წარმოადგენს ხელშეკრულების შესრულებაზე პასუხისმგებელ სუბიექტს. აქვს თუ არა კონდიტერს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
კონდიტერეს შესაძლოა ჰქონდეს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის მოითხოვებანინოსა და კონდიტერს შორის ნასყიდობის ხელშეკრულება.ანუ ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენა უნდა იყოს სახეზე. კაზუსიდან დგინდება,რომ ნინო და კონდიტერი შეთანხმდნენ თანხის მოგვიანებით გადახდაზე.შესაბამისად, ოფერტი და აქცეპტი სახეზე გვაქვს.აქედან გამომდინარე,მათ შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება. თუმცა კაზუსიდან დგინდება,რომ ნინოს მიერ ტორტის შეძენის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა გიორგის თხოვნის შესრულება. შესაბამისად, შესაძლოა ნინო წარმოადგენდეს გიორგის წარმომადგენელს სსკ-ის 103-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად. ამისათვის საჭიროა სახეზე იყოს 4 ელემენტი : წარმომადგენლობის დასაშვებობა, წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა, წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედება და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების არსებობა.
სსკ-ის 103-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა არ არის დასაშვები, თუ გარიგების ხასიათიდან გამომდინარე ის უნდა დადოს უშუალოდ პირმა ან კანონი კრძალავს გარიგების დადებას წარმომადგენლის მეშვეობით. კაზუსიდან დგინდება,რომ საკითხი ეხება ტორტის ნასყიდობის ხელშეკრულებას, რომელიც არ არის მკაცრად პირადი ხასიათის ურთიერთობა, აგრეთვე კანონი არ ადგენს გარიგების წარმომადგენლის მეშვეობით დადების აკრძალვის დანაწესს. შესაბამისად, დასაშვებია გარიგების დადება წარმომადგენლის მეშვეობით. შემდეგ ელემენტს წარმოადგენს წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენა. კაზუსიდან დგინდება, რომ ტორტი თავისი გემოვნებით,უშუალოდ შეარჩია ნინომ. შესაბამისად, სახეზეა ნინოს მიერ ნების გამოვლენის ფაქტი. კაზუსიდან არ დგინდება, რომ კონდიტერისთვის ცნობილი იყო, რომ ნინოა გარიგებას დებდა არა საკუთარი, არამედ სხვისი ინტერესებისთვის. შესაბამისად, არ არის სახეზე წარმომადგენლის სახელით მოქმედების ფაქტი. თუმცა,სსკ-ის 104-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, თუ გარიგების დადებისას წარმომადგენელი არ მიუთითებს თავის წარმომადგენლობით უფლებამოსილებაზე, მაშინ გარიგება წარმოშობს შედეგებს უშუალოდ წარმოდგენილი პირისათვის მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი მეორე მხარეს უნდა ევარაუდა წარმომადგენლობის შესახებ. იგივე წესი მოქმედებს მაშინაც, როცა მეორე მხარისათვის სულ ერთია, ვისთან დადებს გარიგებას. კაზუსიდან დგინდება, რომ ნათია კონდიტერს შეუთანხმდა ერთი კვირის შემდგომ ანაზღაურების გადახდაზე.ზოგადად, კონდიტერის ინტერესს წარმოადგენს კონკრეტული ქონების რეალიზაცია სათანადო ანაზღაურების მიღების სანაცვლოდ. რადგან,ნინოსა და კონდიტერს შორის არ მომხდარა ანგარიშსწორება იქვე,კონდიტერისათვის არ არის სულ ერთი ,თუ ვინ იქნება გარიგების მეორე მხარე.შესაბამისად,ეს გამონაკლისი არ გვაქვს სახეზე და ვინაიდან ეს ეს ელემენტი არაა სახეზე,არც წარმომადგენლობა გვაქვს ამ შემთხვევაში.
შესაბამისად, ნინოს მიერ დადებული გარიგებით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები წარმოეშობა ნინოს.
მოთხოვნა წარმოიშვა.
კონდიტერეს აქვს ნინოსგან ტორტის ღირებულების ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 9
გიორგი ფლობს ლადო გუდიაშვილის ტილოს. ის ფინანსური კრიზისის ფონზე გადაწყვეტს ტილოს რეალიზაციას, შეარჩევს მყიდველ ლევანს, რომელიც 500000 ლარის გადახდის სანაცვლოდ მიიღებს ორიგინალ ტილოზე საკურების უფლებას. ლევანთან ვიზიტისას ცნობილი ხელოვანი ტილოების დათვალიერების პროცესში ლევანს შეატყობინებს, რომ გუდიაშვილის ცნობილი ტილოს ორიგინალი სულ რაღაც ერთი თვის წინ იქნა გასხვისებული აუქციონზე 40000 ლარად. ლევანი გააპროტესტებს და იტყვის, რომ ეს ნახატი ორიგინალია და მან ის საკმაოდ ძვირად შეიძინა. ექსპერტიზის შემდეგ აღმოჩნდება, რომ ნახატი არ არის ორიგინალი და მისი ღირებულება შეადგენს საშუალოდ 1000 ლარს. აღმოჩნდა, რომ ეს ინფორმაცია უცნობი იყო თავად გიორგისთვისაც. ლევანი ითხოვს გარიგების ბათილად ცნობას, რასაც ეწინააღმდეგება გიორგი. ის მიიჩნევს, რომ მხარეთა შორის წარმოიშვა სახელშეკრულებო ურთიერთობა და არ არსებობს ბათილად ცნობის საფუძველი. აქვს თუ არა ლევანს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს გიორგისთან დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. იმისათვის, რომ ლევანს ჰქონდეს გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება საჭიროა სახეზე იყოს 3 მოთხოვნა. კერძოდ, უნდა არსებობდეს შეცილების საფუძველი, უნდა მოხდეს შეცილების გაცხადება და ასევე დაცული უნდა იყოს შეცილების ვადა. სსკ-ის 72-ე მუხლის თანახმად,შეცილების ერთ-ერთ საფუძველს წარმოადგენს არსებითი შეცდომის საფუძველზე ნების გამოვლენა.ამავდროულად,სსკ-ის 74-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არსებითი შეცდომის ერთ-ერთი სახეა შეცდომა საგნის ძირითად თვისებებში.თუმცა,ამავე მუხლის თანახმად,შეცდომა საგნის ძირითად თვისებებში მხოლოდ მაშინ ჩაითვლება არსებითად, თუ მათ მნიშვნელობა აქვთ საგნის ღირებულების განსაზღვრისათვის.კაზუსიდან დგინდება,რომ ლევანმა გიორგისგან შეიძინა ნახატი,რომელსაც იგი ორიგინალად მიიჩნევდა მიიჩნევდა.ლევამა ნახატი შეიძინა 500000ლარად,თუმცა აღნიშნული ნახატი არ აღმოჩნდა ორიგინალი,რომლის რეალურ ფასს საშუალოდ შეადგენდა 1000 ლარი. შესაბამისად,სახეზე გვაქვს შეცდომა საგნის ძირითად თვისებაში.კერძოდ,ნივთი მიიჩნიეს ორიგინალდ,რეალურად კი ის არ წარმოადგენდა ორიგინალს,ასევე ეს შეცდომა არსებითია, რადგანაც მას მნიშვნელობა აქვს საგნის ღირებულების განსაზღვრისათვის.აქედან გამომდინარე, სახეზეა გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლების წარმომშობი ერთ-ერთი კომპონენტი-შეცილების საფუძველი. სსკ-ის 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად,საცილო გარიგების ბათილობის საფუძველია შეცილების გაცხადება,კერძოდ საცილო გარიგება ბათილია მისი დადების მომენტიდან, თუკი იგი შეცილებული იქნება. ამავდროულად, შეცილება უნდა განხორციელდეს ხელშეკრულების მეორე მხარის მიმართ.შეცილება წარმოადგენს ცალმხრივი ნების გამოვლენას,რომელიც ნამდვილია იმ მომენტიდან,როცა ის მეორე მხარეს მიუვა და ექნება მისი გაცნობის ობიექტური შესაძლებლობა. კაზუსიდან დგინდება,რომ ლევანი აღმოაჩენს თუ არა,რომ შეცდა მაშინვე ითხოვს გიორგისთან ხელშეკრულების ბათილობას. შესაბამისად, სახეზეა შეცილების გაცხადება. ამ ყველაფერთან ერთად, შეცილების ნამდვილობისათვის აუცილებელია შეცილების ვადის დაცვა. კერძოდ, სსკ-ის 79-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, შეცილება უნდა მოხდეს შეცილების საფუძვლის შეტყობის მომენტიდან ერთი თვის ვადაში.ვინაიდან კაზუსიდან არ იკვეთება ამ საკითხთან დაკავშირებით პრობლემა,უნდა ჩავთვალოთ,რომ ერთ თვიანი ვადა დაცულია. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს გიორგისთან დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 72-ე მუხლისა და 59-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 10
17 წლის თემური არის ლევანის ერთადერთი შვილი. სწორედ ამიტომ ლევანი ამზადებს მას იმისათვის, რომ შემდგომში გაუძღვეს მის საქმეს, კერძოდ, ღვინის ბიზნესს. ლევანს საწარმოში დასაქმებული ჰყავს დაახლოებით 1000 კაცი და საქმე კარგად აქვს აწყობილი. მოულოდნელად მას მოუწევს ქვეყნის დატოვება და ხანგრძლივ ბიზნეს მოლაპარაკებების გამართვის მიზნით გერმანიაში წასვლა. მან იცის რა თემურის უნარები, მიანიჭებს მას საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლებას. თემური მშვენივრად ართმევს თავს მასზე დაკისრებული მოვალეობების შესრულებას, ავლენს მენეჯერულ უნარებს. თუმცა ის მოულოდნელად გადაწყვეტს მიწის ნაკვეთის შეძენას. მოიძიებს ქ. მცხეთაში მდებარე მიწის ნაკვეთს, რომელზეც განთავსებულია უძრავი ქონება და 100000 დოლარად შეიძენს ამ ქონებას უჩასგან. მის მიზანს წარმოადგენს ქალაქის ხმაურისაგან მოშორება. ლევანი გაიგებს რა თემურის მიერ დადებული გარიგების თაობაზე, ძალიან გაბრაზდება და არ მოიწონებს გარიგებას და მოითხოვს გარიგების ბათილად ცნობას.
აქვს თუ არა ლევანს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.
სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად.
კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემურსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.
ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის.თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის(65-ის მე-2) საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვის ჩვეულებრივ ურთიერთობებში.
კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 11

გიორგი არის ერთ-ერთი სამშენებლო კომპანიის დამფუძნებელი. ის არის გამოცდილი და პროფესიონალი კადრების ძიებაში. ერთ დღეს მასთან მუშაობის დაწყების სურვილს გამოთქვამს ლევანი, რომელიც დასაქმდება გაყიდვების სამსახურში. ამასთან, გიორგი თავის მომხმარებლებს ელექტრონული ფორმით შეატყობინებს, რომ გაყიდვებზე შეუძლიათ მიმართონ ლევანს. ლევანს ასევე ევალება თავად კომპანიისათვის აუცილებელი ინვენტარით უზრუნველყოფა პარტნიორი კომპანიებისაგან. ლევანი ძალიან სწრაფად ავლენს კარგ უნარებს. გიორგი კადრის შენარჩუნების მიზნით მას დააწინაურებს, გაუზრდის ანაზღაურებას. ამასთან, გადაიყვანს მენეჯერულ პოზიციაზე, სრულად ჩამოსცილდება გაყიდვებს, მათ შორის, კომპანიისათვის ავეჯის შესყიდვაც აღარ წარმოადგენს მის ფუნქციებს. ამის მიუხედავად თანამდებობის შეცვლის შემდეგ ის დაურეკავს პარტნიორ ნინოს და შეუკვეთავს სამშენებლო კომპანიისთვის ავეჯს, რომლის ღირებულებაც შეადგენს 10000 ლარს. ნინო მოითხოვს 10000 ლარის გადახდას გიორგისაგან, რასაც შეეწინააღმდეგება გიორგი, ვინაიდან ლევანს აღარ ჰქონდა მსგავსი გარიგების დადების უფლება. ნინო ითხოვს 10000 ლარის გადახდას.
აქვს თუ არა ნინოს თანხის გადახდის მოთხოვნის უფლება?

პასუხი:
შესაძლოა ნინოს ჰქონდეს გიორგისაგან თანხის გადახდის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.
ამისათვის აუცილებელია მხარეთა შორის ნამდვილი ნასყიდობის ხელშეკრულების არსებობა, რომელიც თავის მხრივ, წინაპირობად ითვალისწინებს ორი ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენას, ოფერტის და აქცეპტის სახით. ოფერტი წარმოადგენს ნების გამოვლენას, რომელიც შეიცავს ხელშეკრულების ყველა არსებით პირობას და იმ ფორმით არის გამოხატული, რომ მხოლოდ თანხმობა ან უარყოფა კმარა ხელშეკრულების დასადებად. კაზუსიდან დგინდება, ლევანიმ შეუკვეთა ავეჯი განხორციელდა ოფერტი,ხოლო მიწოდებით განხორციელდა აქცეპტი. შესაბამისად ლევანს და ნინოს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება.
შესაძლოა ლევანი იყოს გიორგის წარმომადგენელი ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების პროცესში სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, ამისათვის აუცილებელია ნამდვილი წარმომადგენლობის არსებობა, რომელიც თავის მხრივ ითვალისწინებს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილები, წარმომადგენლობის დასაშვებობის, წარმოდგენილი პირის სახელით მოქმედების, წარმომადგენლის მიერ საკუთარი ნების გამოვლენის ელემენტების არსებობას სსკ-ის 103-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, წარმომადგენლობა ან კანონიდან გამომდინარეობს ან წარმოიშობა გარიგების საფუძველზე.
ვინაიდან ლევანი იყო დასაქმებული კომპანიაში შესაბამისად ის წარმოადგენდა კომპანიას მესამე პირებთან ურთიერთობაში,თუმცა საკითხავია წარმოდგენილი ხელშეკრულების დადების პროცესში მისი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედების ფაქტი. ლევანი იყო დასაქმებული იმ პოზიციაზე რომლის ფუნქციებშიც არ შედიოდა ავეჯით უზრუნველყოფა.შესაბამისად გასცდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებს რაც გულისხმობს, რომ მოქმედებდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გარეშე.
სსკ-ის 111-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, პირი, რომელიც დებს გარიგებას წარმოამდგენლობით უფლებამოსილების გარეშე, ამ გარიგების ნამდვილობა დამოკიდებულია იმაზე წარდგენილი პირი მოიწონებდა თუ არა გარიგებას. აქედან გამომდინარე ლევანის მიერ დადებული გარიგება წარმოადგენს მერყევად ბათილ გარიგებას და ამ გარიგების ნამდვილობა ხდება დამოკიდებული გიორგის მოწონებაზე. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი ამ ფაქტს არ მოიწონებს და უარს ამბობს თანხის გადახდაზე იქიდან გამომდინარე, რომ, ლევანს აღარ ჰქონდა მსგავსი გარიგების დადების უფლება.
თუმცა შესაძლოა გარიგებით გათვალისწინებული სამართლებრივი შედეგები გიორგის წარმოეშვას სსკ-ს 108 მუხლის საფუძველზე და ამისათვის აუცილებელია, უფლებამოსილებაში ცვლილებები და მისი გაუქმება უნდა ეცნობოს მესამე პირებს.კაზუსის ფაბულიდან გამომდინარე ნინოსათვის ცნობილი იყო ლევანის უფლებამოსილებების შესახებ, რომ ის დასაქმებული იყო გაყიდვების სამსახურში და ასევე ევალება თავად კომპანიისათვის აუცილებელი ინვენტარით უზრუნველყოფა პარტნიორი კომპანიებისაგან. თუმცა როდესაც მოხდა ლევანის სხვა პოზიციაზე გადაყვანა ნინოსათვის ეს ფაქტი არ იყო ცნობილი, რადგან მას გიორგიმ არ შეატყობინა, ნინომ არ იცოდა რომ ლევანის წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება შეწყდა და ამის შესახებ მას არც შეიძლება სცოდნოდა. ამასთანავე ამავე მუხლში გვაქვს მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ თუ არ მოხდება უფლებამოსილების ცვლილებების და ამასთანავე მისი გაუქმების ცნობა მესამე სამშენებლო კომპანიისთვის, აქედან გამომდინარე, იგი მოქმედებდა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ფარგლებში. ლევანის მიერ გამოვლენილ ნება ოფერტი სამართლებრივ შედეგს წარმოშობს მხოლოდ გიორგისათვის. ფაბულიდან არ იკვეთება მოთხოვნის შეწყვეტის ან განხორციელების შემაფერხებელი გარემოებები შესაბამისად, მოთხოვნა არსებობს და განხორციელებადია.
შესაბამისად ნინოს აქვს უფლება გიორგისაგან მოითხოვოს თანხის გადახდა სსკ-ს 477 მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 12
გიორგი და ნინო მუშაობდა ერთი და იმვე კომპანიაში.ერთ დღეს ნინო გამოთქვამს წუხილს რთული ფინანსური მდგომარეობის და თანხის მოძიების აუცი;ებლობასთან დაკავშირებით.გიორგი,რომელსაც აქვს თანხა ბინის შესაძენად შესთავასებს სესხად იმ მიზეზით,რომ ის სამსახურეობრივი მივლინებით ერთი წლის ვადით მისი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ აფრიკაში.მოხარული ნინო დათანხმდება ამ შეთავასებას.მათ შორის დაიდება სესხის ხელშეკრულება,ხოლო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის დაბრუნების ვადად მხარეები განსაზღვრავენ გიპრგი მივლინების დასრულების პერიოდს.1 წლის გასვლის შემდეგ ნინო დაიკევებს კომპანიის დირექტორის თანამდებობას,ვინაიდან ამ უკნასკნელს აქ აქვს სესხის დაბრუნების შესაძლებლობა,გიორგი გაუგრძელებს მივლინების ვადა 5 წლით.გიორგი ითხოვს ნინოსგან თანხის დაბრუნებას,ხოლო ნინო მიუთითებს,რომ მივლინების ვადა ჯერ არ არის გასული,შესაბამისად ის არ არი ვალდებული,დააბრუნოს თანხა.
აქვს თუ არა გიორგის ნინოსგან სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება?
პასუხი:
გიორგის შესაძლოა ნინოსგან ჰქონდეს სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება 623-ე მუხლის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია ნინოსა და გიორგის შორის არსებობდეს სესხის ხელშეკრულება.მხარეებს შორის დაიდო სესხის ხელშეკრულება,განისასაზღვრა ხელშეკრულების არსებითი პირობები და ასევე სესხის ხელშეკრულების დაბრუნების ვადა.რაც შეეხება მივლინების დასრულებას ეს არი სამომავლო მოვლენა,რომელიც არის უცნობი და რომელიც არის დამოკიდებული სამომავლოდ განხორციელებაზე და შესრულების გადავადება ხდება ამ მოვლენის დადგომამდე ან პირიქით ვალდებულების წარმოშობა ამ მოვლენის დადგომისას.ნინოსა და გიორგის შორის დადებული როსგანს პირობითი გარიგება.90-ე მუხლის თანახმად,პირობითად ითვლება გარიგება, რომელიც დამოკიდებულია სამომავლო და უცნობ მოვლენაზე იმით, რომ ან გარიგების შესრულების გადადება ხდება მის დადგომამდე და გარიგების შეწყვეტა,ამ მოვლენის დადგომისთანავე.წარმოდგენილ შემთხვევაში მხარეები ხელშეკრულებით შესრულების ვალდებულების წარმოშობას უკავშირებენ ნინოს მიერ მივლინების ვადის დასრულებას,რომელიც წამოადგენს სამომვალო მოვლენას და შესრულების გადავადება ხდება,სამომავლო და უცნობი მოვლენის დადგომამდე.კაზუსიდან დგინება,რომ პირობა არ დამგდარა,რადგან ნინომ არაკეთილსინდისიერად შეუშალა ხელი,ვინაიდან ეს მითსთვის არ იყო ხელსაყრელი,რადგან მას უნდა შეესრულებინა ვალდებულება,
98-ე მუხლის თანახმად თუ პირობის დადგომა არაკეთილსინდისიერად დააბრკოლა მხარემ, რომლისთვისაც პირობის დადგომა ხელსაყრელი არ არის, პირობა დამდგარად ჩაითვლება.მიუხედავად,ფაქტის არარსებობისა,მივლინების 5 წლის ვადით გაგრძელება 98-ე მუხლის თანახმად,დამმდგარად ჩაითვლება.
ნინომ შეგნებულად შეაფერხა და ხელი შეუშალა,შესაბამისად პირობა არის დამგდარი და თუ პირობა დამგდარია მოთხოვან წარმოიშვა,შესაბამისად,გიორგის ნინოსგან აქვს სესხად გაცემული თანხის უკან დაბრუნების მოთხოვნის უფლება 623-ე მუხლის საფუძველზე.

კაზუსი13

16 წლის გიორგი ოცნება ველოსიპედზე, ბიძა ლევანი ჩუქნის დაბადების დღეზე.
პასუხი
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
იმისათვის , რომ სახეზე იყოს 63-ე მუხლი საჭიროა სუბიექტი იყოს არასრულწლოვანი, აქედან გამომდინარე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია- შესაბამისად გიროგი არასრულწლოვანია. რაც შეეხება მეორე ელემენტს ასევე საჭიროა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის არარსებობა, ეს კი კაზუსიდან გამომდინარე ცალსახაა. გიორგიმ საჩუქრად მიიღო ველოსპედი, ანუ დაიდო ჩუქებოს ხელშეკრულება, ვინადან კოდექსის: 524-ე მუხლის მმიხედვით ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. გიორგი კი ამავე კოდექსის 525-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხამად ხდება ნივთის მესაკუთრე ვინაიდან, მოძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან. გამოდის რომ გიორგიმ ბიძისგან მოძრავი ქონება სავსებით ანონიერად მიიო, თუმცა არსებობს გარემოებები, როდესაც შესაძლოა ჩუქების ხეშეკრულების გაუქმება და ეს ყოველივე მოცემულია 529-ე მუხლში ამისდა მიუხედავად კი სახეზე არ გვაქვს ჩუქების განხორციელების არასამართელბრივი ქმედებები, თუმცა ვინაიდან გიორგი არასრულწლოვანია, მასზე მეურვეობასა და პასუხისმგებლობას ახხორციელებენ მისი მშბები, ამავდროულად კი საჩუქარს მიიჩნევენ მომეტებული საშიშროების გამომწვევად აქვთ უფლება. რომ ჩუექბის ხელშეკურლებასთან დაკავშირებით საკუთრი აზრი 63-3 მუხლის მიხედვით განახორციელონ.
გიორგის მშობლებს აქვთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
კაზუსი 14
17 წლის გიორგი პერსონალური კომპირიდა მაღაზიაში ნასყიდობა მშობლების საკრედიტო ბარათით
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.მან ტექნიკის მაღაზიასთან დადო ნასყიდობის ხელშეკრულება.შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება.ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა შესაძლოა დადებული გარიგება იყოს ნამდვილი 65-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგიმ გადაიხადა მშობლების საკრედიტო ბარათით.ვინაიდან პრობლემა არ იკვეთება კაზუსში,ე.ი ის მას გადასცეს თავისუფალი განკარგვის მიზნით.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა. მოთხოვნა არ წარმოიშვა. გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.

კაზუსი 15

16 წლის ნინო ოქროს სამაჯური ნაცნობი 500 ლარად,
ჰიპოთეზა- შესაძლოა ნინოს მშობლებს გარიგების ბათილად მოთხოვნის უფლება ჰქონდეთ სქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. კაზუსის მიხედვით ნინოს მშობლებს რომ წარმოეშვათ მოთხოვნის უფლება უნდა არსებობდეს კოდექსის 63-ე მუხლით გათვალისწინებული ყველა ელემენტი სახეზე, კერძოდ არასრულწლოვნის მიერ უნდა იყოს ორმხრივი გარიგება დადებული, ეს უნდა იყოს კანონიერი წარმომადგენლის აუცილებელი თანხმობის გარეშე, ასევე კანონიერი წარმომადგენელი არ უნდა იწონებდეს დადებულ ხელშეკრულებას და ასევე არ უნდა იღებდეს არასრულწლოვანი სარგებლის. რაც შეეხება პირველ ელემენტს სახეზე უნდა იყოს არასრულწლოვანი და მის მიერ დადებული უნდა იქნეს ორმხრივი გარიგება, კაზუსის მიხედვბით ნინო არის 16 წლის, სამოქალაქო კოდექსის მე-12-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილის მიხედვით არასრულწლოვანია შვიდიდან თვრამეტ წლამდე ასაკის პირი, შესაბნამისად სახეზე გვყავს არასრულწლოვანი. რაც შეეხება მეორე ელემენტს კაზუსის მიხედვით კანონიერი წარმომადგენლის აუცილებელი თანხმობა არ იყოს სახეზე და ამ თანხმობის გარეშე დადო ნინომ ნასყიდობის ხელშეკრულება, შესაბამისად დასტურდება მეორე ელმენტის აესებობაც. მესამე ელემენტი არის ის, რომ არ უნდა იყოს შემდგომი მოწონების ფაქტი კანონიერი წარმომადგენლის მხრიდან, კაზუსის მიხედვით კი არათუ მოწონების ფაქტი იკვეთება, არამედ მშობლები ითხოვენ არსებული გარიგების ბათილობას, შესაბამისად არ გვაქვს შემდგომი მოწონებაც. ბოლოს კი არ უნდა არ უნდა დასტურდებოდეს სარგებლის მიღება არასრულწლოვანის მიერ, კოდექსის 63-ე მუხლის პირველ ნაწილში ნახსენები სარგებელი თავის თავში არ მოიაზრებს მატერიალურ სარგებელს, კერძოდ სარგებელში იგულისხმება სამართლებრივი სარგებელი, კონკრეტულად კი აქ იგულისხმება შემთხვევა როდესაც პირს არ წარმოეშობა ვალდებულება და წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, მაგრამ ნინომ რახან დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, ეს ხელშეკრულება თავისი ბუნებით არის ორმხრივმავალდებულებელი, შესაბამისად არ დასტურდება სარგებლის მიღებაც. დასკვნა- ნინოს მშობლებს გარიგების ბათილად მოთხოვნის უფლება აქვთ სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 16
ლევანი თემურის ერთადერთი შვილი ღვინის ბიზნესი მცხეთა მიწის ნაკვეთი .

ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემურსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის.თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის(65-ის მე-2) საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვის ჩვეულებრივ ურთიერთობებში. კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 17
16 წლის გიორგი-კომპიუტერი
დედას შესაძლოა ჰქონდეს დავითის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 16 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგისა და დავითს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ დედამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის. მოთხოვნა წარმოიშვა. დედას აქვს დავითის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 18
17 წლის თემური-მიწა
ლევანს შესაძლოა ჰქონდეს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის. სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ თემური არის 17 წლის. შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ დავითსა და უჩას შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად,თემურის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, თემურიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მამამ მოითხოვა გარიგების ბათილობა. შესაბამისად, ბუნებრივია მათ არ მოიწონეს გარიგება. ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით თემურსს წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი თემურისათვისთვის. თუმცა თემურის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის მე-2 ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია კანონიერი წარმომადგენლის მიერ 16 წლის ასაკს მიღწეული არასრულწლოვანისათვის საწარმოს დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭება.კაზუსიდან დგინდება,რომ თემური არის 17 წლის არასრულწლოვანი,მამამ მას გადასცა ღვინის ბიზნესი დამოუკიდებლად გაძღოლის უფლების მინიჭებით.თუმცა ემანსიპაციის ეს შემთხვევა სახეზე არ გვაქვს ამავე მუხლის საფუძველზე.ვინაიდან,ეს მუხლი შეუზღუდავი ქმედუნარიანობის მინიჭებას ითვალისწინებს მხოლოდ ამ სფეროსათვ ჩვეულებრივ ურთიერთობებში. კაზუსიდან კი დგინდება,რომ თემურმა მიწა შეიძინა პირადი მიზნებისათვის(ქალაქის ხმაურისაგან მოსაშორებლად).შესაბამისად სახეზე არ გვაქვს ემანსიპაციის ეს ფორმა. მოთხოვნა წარმოიშვა. ლევანს აქვს თემურის მიერ დადებული გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 19
17 წლის გიორგი-ტელეფონი-გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.ამისათვის მოითხოვება არასრულწლოვნის მიერ კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე ორმხრივი გარიგების დადების, კანონიერი წარმომადგენლის მიერ გარიგების შემდგომი მოწონების არარსებობის ფაქტები, ასევე გარიგების არასარგებლიანი ხასიათი არასრულწლოვნისთვის.სსკ-ის მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილისა და მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, 18 წლამდე მყოფი სუბიექტი ითვლება არასრულწლოვნად. კაზუსიდან დგინდება, რომ გიორგი არის 17 წლის.შესაბამისად,იგი არასრულწლოვანია.ამასთან, აუცილებელია სახეზე იყოს ორმხრივი გარიგების დადების ფაქტი. ორმხრივია გარიგება, როცა გარიგებით განსაზღვრული სამართლებრივი შედეგის დადგომისთვის მოითხოვება არანაკლებ ორი პირის მიერ ურთიერთმფარავი ნების გამოვლენის ფაქტი.კაზუსიდან დგინდება,რომ გიორგისა და მაღაზია აქტაოქეის შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება,რომლის ნამდვილობისათვის აუცილებელია ორი პირის მიერ ნების გამოვლენა. შესაბამისად, გიორგის მიერ დადებულია ორმხრივი გარიგება. ამასთან, გიორგიმ გარიგება დადო კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის გარეშე. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები წინააღმდეგები არიან ამ გარიგების და ითხოვენ მის ბათილობას.შესაბამისად,მოწონების ფაქტი არ გვაქვს სახეზე.ამასთან, აუცილებელია გარიგება არ იყოს სარგებლიანი არასრულწლოვნისთვის. სარგებელში იგულისხმება არა ფინანსურური, არამედ უფლებრივი სარგებელი, როცა მხარეს წარმოეშობა მხოლოდ უფლებები, საპასუხო ვალდებულებების კისრების გარეშე. ნასყიდობის ხელშეკრულებით გიორგის წარმოეშობა საპასუხო ვალდებულება, კერძოდ, ნასყიდობის საფასურის გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, გარიგება არ არის სარგებლის მომტანი გიორგისთვის.თუმცა გიორგის მიერ დადებული გარიგება შეიძლება იქნეს მიჩნეული ნამდვილად სსკ-ის 65-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. ამისათვის აუცილებელია არასრულწლოვანმა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მოქმედებათა შესასრულებლად განკარგა ის საშუალებანი, რომლებიც მას გადასცეს კანონიერმა წარმომადგენლებმა, თავისუფალი განკარგვის მიზნით. კაზუსიდან დგინდება, რომ მშობლები გიორგის თავისუფალი განკარგვის მიზნით გადასცემდნენ თანხას.შესაბამისად ემანსიპაციის ეს ფორმა სახეზეა.
მოთხოვნა არ წარმოიშვა.
გიორგის მშობლებს არ აქვთ გარიგების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება სსკ-ის 63- ე მუხლის 1-ლი ნაწილის საფუძველზე.
კაზუსი 20
16 წლის გიორგის ძალიან უყვარს ველოსიპედები და მის დიდი ხნის ოცნებას წარმოადგენს შეიძინოს ველოსიპედი, თუმცა მისი მშობლები არ თანხმდებიან მისი ამ სურვილის ასრულებას. მისი სურვილის შესახებ იცის მისმა ბიძამ - ლევანმა და დაბადების დღეზე მოუწყობს სიურპრიზს და გიორგის აჩუქებს თავის საოცნებო ველოსიპედს. გიორგი არის აღფრთოვანებული საჩუქრით, თუმცა მისი სიხარული დიდხანს არ გასტანს. მშობლები მოითხოვენ გიორგისა და ლევანს შორის დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობას და ველოსიპედის უკან დაბრუნებას ლევანისათვის, ვინაიდან მათ შვილს ველოსიპეტი მომეტებულ საფრთხეს უქმნის. აქვს თუ არა მშობლებს ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობის მოთხოვნის უფლება?
გიორგის მშობლებს შესაძლოა ჰქონდეთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.
იმისათვის , რომ სახეზე იყოს 63-ე მუხლი საჭიროა სუბიექტი იყოს არასრულწლოვანი, აქედან გამომდინარე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, მე-12 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სრულწლოვანია პირი, რომელმაც 18 წლის ასაკს მიაღწია- შესაბამისად გიროგი არასრულწლოვანია. რაც შეეხება მეორე ელემენტს ასევე საჭიროა კანონიერი წარმომადგენლის თანხმობის არარსებობა, ეს კი კაზუსიდან გამომდინარე ცალსახაა. გიორგიმ საჩუქრად მიიღო ველოსპედი, ანუ დაიდო ჩუქებოს ხელშეკრულება, ვინადან კოდექსის: 524-ე მუხლის მმიხედვით ჩუქების ხელშეკრულებით მჩუქებელი უსასყიდლოდ გადასცემს დასაჩუქრებულს ქონებას საკუთრებად მისი თანხმობით. გიორგი კი ამავე კოდექსის 525-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხამად ხდება ნივთის მესაკუთრე ვინაიდან, მოძრავ ნივთზე ჩუქების ხელშეკრულება დადებულად ითვლება ქონების გადაცემის მომენტიდან. გამოდის რომ გიორგიმ ბიძისგან მოძრავი ქონება სავსებით ანონიერად მიიო, თუმცა არსებობს გარემოებები, როდესაც შესაძლოა ჩუქების ხეშეკრულების გაუქმება და ეს ყოველივე მოცემულია 529-ე მუხლში ამისდა მიუხედავად კი სახეზე არ გვაქვს ჩუქების განხორციელების არასამართელბრივი ქმედებები, თუმცა ვინაიდან გიორგი არასრულწლოვანია, მასზე მეურვეობასა და პასუხისმგებლობას ახხორციელებენ მისი მშბები, ამავდროულად კი საჩუქარს მიიჩნევენ მომეტებული საშიშროების გამომწვევად აქვთ უფლება. რომ ჩუექბის ხელშეკურლებასთან დაკავშირებით საკუთრი აზრი 63-3 მუხლის მიხედვით განახორციელონ.
გიორგის მშობლებს აქვთ ხელშეკრულების ბათილად ცნობის უფლება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 63-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვოთ.