„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის №841 ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე“

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 430.210.000.22.022.012.157

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების

მინისტრის ბრძანება №755

2008 წლის 4 სექტემბერი

ქ. თბილისი

„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის №841 ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების  შეტანის თაობაზე

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 63-ე მუხლის, „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის და „საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2004 წლის 21 მაისის №37 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „მ“ ქვეპუნქტების საფუძველზე, ვბრძანებ:

     მუხლი 1.

„ეროვნული სასწავლო გეგმის დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2006 წლის 28 სექტემბრის N841 ბრძანებით (სსმ III, N137, 06.10.06. მუხ:1901) დამტკიცებულ ეროვნულ სასწავლო გეგმაში შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილებები და დამატებები:

ა) პირველ თავში შეტანილ იქნეს ცვლილებები და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„თავი I 

სწავლისა და სწავლების ძირითადი პრინციპები საგანმანათლებლო პროცესის ორგანიზება

ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლის საფეხურები

ზოგადი განათლება სკოლებში იყოფა სამ საფეხურად: დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურებად. დაწყებითი საფეხური გულისხმობს I-VI კლასებს, საბაზო – VII-IX, ხოლო საშუალო X-XII კლასებს. სავალდებულო სწავლება საქართველოში მოიცავს I-IX  კლასებს.

დაწყებითი საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

● ჩამოაყალიბებინოს მოსწავლეს საფუძვლები შემდგომ, საბაზო საფეხურზე ეფექტურად სწავლისთვის;

● შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საკუთარი ინტელექტუალური, ფიზიკური თუ სულიერი თვისებებისა თუ მიდრეკილებების გამოსავლენად და გასავითარებლად;

● შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის მოპოვებისა და იმ უნარ–ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გასავითარებლად, რომლებიც მთელი ცხოვრების განმავლობაში დასჭირდება.

● საბაზო საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

● მიაღწევინოს მოსწავლეებს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნების დოკუმენტში აღწერილ საგანმანათლებლო იდეალებს;

● ჩამოაყალიბოს წინაპირობები მოსწავლეების მომავალი არჩევანისთვის, აპირებს თუ არა სწავლის გაგრძელებას მომავალში და თუ აპირებს – რა სახით;

● შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის, უნარ–ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გასავითარებლად მთელი ცხოვრების განმავლობაში.

● საშუალო საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

● შეუქმნას მოსწავლეს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნების დოკუმენტში აღწერილი იდეალების დახვეწის პირობები;

● შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საერთაშორისო სტანდარტის მქონე განათლების მისაღებად;

● შეუქმნას მოსწავლეს პირობები, რათა მან სწორად აირჩიოს თავისი მომავალი განვითარების გზა (გააგრძელოს სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში, ან ჩაებას შრომით საქმიანობაში).

ხუთი ძირითადი სიახლე ეროვნულ სასწავლო გეგმაში:

● საგანმანათლებლო პროცესის ცენტრში დგას თითოეული მოსწავლე და მიღწეული შედეგი.

● გათვალისწინებულია მოსწავლის ფიზიკური და ფსიქიკური შესაძლებლობები და ასაკთან შესაფერისი ინტერესები;

● სწავლა ნიშნავს ინფორმაციის დაგროვებას, უნარ–ჩვევებისა და დამოკიდებულებების განვითარებას;

● სწავლებაში მოიაზრება არა ერთი კონკრეტული გზის გავლა, არამედ მასწავლებლის და მოსწავლის მიერ ერთობლივად შერჩეული ოპტიმალური ვარიანტის ძიება.

● მთავარი ორიენტირი ხდება არა ცოდნის ოდენობა, არამედ ხარისხი.

 

ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა

ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდისა და დანერგვის განრიგი:

 

სასწავლო წელი

დაწყებითი

საბაზო

საშუალო

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

IX

X

XI

XII

2005-2006 *

A1/X

X

X

X

X

X

B1/X

X

X

C1/X

X

2006-2007 *

A/Y1

A1/X

X

X

X

X

B/Y1

B1/X

X

C/Y1

C1/X

2007-2008 *

Y

A/Y1

A1/X

X

X

X

Y

B/Y1

B1

Y

C/Y1

2008-2009 *

Y

A/Y1

A1/X

X

X

Y

B/Y1

B1/C

Y

C/Y1

2009-2010 *

Y

A/Y1

A1/X

X

Y

B/Y1

B1/C

Y

2010-2011 *

ა

Y

A/Y1

A1/X

Y

B/Y1

B1/C

2011-2012 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

Y

B/Y1

2012-2013 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

Y

2013-2014 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

2014-2015 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

2015-2016 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

2016-2017 *

ა

Y

A/Y1

A1/B

2017-2018 *

ა

Y

Y1

2018-2019 *

ა

Y

 

*ეროვნული სასწავლო გეგმა გამოცდილი და დანერგილი უნდა იქნეს არა უგვიანეს ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდისა და დანერგვის განრიგში მითითებულ  გრაფაში/სვეტში მოცემული სასწავლო წლების დასრულებისა.

X _  არსებული, ძველი სასწავლო გეგმა

A1, B1, C1_  ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდა ქართულენოვან სკოლებში

Y1- ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის გამოცდა არაქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

A, B, C _ ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა ქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

Y_  ახალი ეროვნული სასწავლო გეგმის დანერგვა არაქართულენოვან სკოლებში (სკოლები და სექტორები)

ა _  მოდიფიცირებული  ვარიანტი

არაქართულენოვანი სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები  (ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებები და სექტორები) ეროვნული სასწავლო გეგმით 12–წლიან ზოგადსაგანმანათლებლო სწავლებაზე სრულად გადადიან არა უგვიანეს 2009–2010 სასწავლო წლის დასასრულისა. ამ დაწესებულებების მიერ სრული ზოგადი განათლების ატესტატი მოსწავლის მიერ მე-11 კლასის  საგანმანათლებლო პროგრამის ათვისების საფუძველზე გაიცემა მხოლოდ 2007–2008 სასწავლო წლის დასასრულს.

კალენდარი

სასწავლო წელი ითვალისწინებს სამ მესამედს, ანუ სამ ტრიმესტრს. ეს მეტ საშუალებას იძლევა შუალედური შეფასებებისათვის, რაც ხელს შეუწყობს სწავლის ხარისხის ამაღლებას. სასწავლო წელი მინიმუმ 180 სასწავლო დღეს (დაახლოებით 36 კვირას) გრძელდება. ტრიმესტრი გრძელდება 12 კვირას. საჭიროების შემთხვევაში დასაშვებია კვირაში 6 დღე სწავლება, მაგრამ ზოგადად იგულისხმება ხუთდღიანი სასწავლო კვირა.

მოსწავლეების რაოდენობა

რეკომენდებულია, რომ მოსწავლეების რაოდენობა გაკვეთილზე არ აღემატებოდეს 25–ს, ხოლო მასწავლებელს საერთო ჯამში 125 მოსწავლეზე მეტი არ ჰყავდეს. მოსწავლეების მაქსიმალური დასაშვები რაოდენობა კლასებში არის 30. ეს ორმხრივად დაიცავს როგორც მოსწავლეს, ისე მასწავლებელს. მოსწავლეებს ექნებათ საშუალება, უკეთ ისწავლონ შეზღუდული ზომის კლასებში. მასწავლებელს კი ამ სისტემით ეყოლება მოსწავლეების ისეთი მაქსიმალური რაოდენობა, რომელიც სასწავლო პროცესის ჯეროვნად დაგეგმვისა და განხორციელების საშუალებას მისცემს.

მოსწავლეების მაქსიმალური რაოდენობის განმსაზღვრელი წესი ეხება მხოლოდ 2005–06 სასწავლო წელს სკოლაში მოსული პირველკლასელების ორგანიზებას და ყოველ შემდგომ თაობას (ანუ 2007–08 სასწავლო წელს ეხება პირველ, მეორე და მესამე კლასელებს და ა.შ.). უფრო მაღალ კლასებში სკოლებმა შეიძლება შემოიღონ ეს წესი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ამ მოქმედებით არ გამოიწვევს მოსწავლეების ან მასწავლებლების სკოლიდან დათხოვას.

მცირეკონტიგენტიან სკოლებში ხშირად კეთდება კლასკომპლექტები. ჩვენთან არსებული საგანმანათლებლო ტრადიციის შესაბამისად კლასკომპლექტების შექმნა მიზანშეწონილია მხოლოდ ორი ასაკობრივი ჯგუფის გაერთიანებით და ისიც იმ შემთხვევაში თუ ერთობლივად მოსწავლეთა რაოდენობა არ აჭარბებს 20-ს. კლასკომპლექტები ძირითადად კეთდება I-III, II-IV კლასების გაერთიანებით. ორზე მეტი კლასის გაერთიანებამ კლასკომპლექტში შესაძლებელია მნიშვნელოვნად აზარალოს სასწავლო პროცესი და გამოიწვიოს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული შედეგების მიუღწევლობა

მოსწავლეების დაყოფა სიძლიერის მიხედვით

დაუშვებელია მოსწავლეების განაწილება კლასებში სიძლიერის მიხედვით, ისევე, როგორც დაუშვებელია, რომ საჯარო სკოლამ ნიჭის ან ცოდნის მქონე რომელიმე მოსწავლე მიიღოს და სხვებს უარი უთხრას სწავლაზე. სხვადასხვა ნიჭისა და ცოდნის მოსწავლეები ერთმანეთს ავსებენ გაკვეთილებზე, ერთმანეთს ეხმარებიან ახალი გამოცდილების შეძენაში და, შესაბამისად, არა მარტო უფრო მცოდნეები ხდებიან, არამედ უკეთეს მოქალაქეებადაც ყალიბდებიან.

საერთო კულტურის ჩამოყალიბების ხელშეწყობა

იმისთვის, რომ თითოეულ მოსწავლეს ჰქონდეს შანსი, უკეთ გაიცნოს ყველა თანატოლი, სასურველია წლის ბოლოს პარალელური კლასების მოსწავლეების ერთმანეთში შერევა. ეს ხელს შეუწყობს იმას, რომ არ ჩამოყალიბდეს მოსწავლეთა  პატარ–პატარა ჯგუფები, რომლებიც ერთად ყოფნის შემთხვევაში ხშირად აფერხებენ გაკვეთილის მსვლელობას. არანაკლებ მნიშვნელოვანია ისიც, რომ ამ სისტემაში მოსწავლე მასწავლებელს იცვლის. ეს კი მის სხვადასხვა სტილის სწავლებასთან ზიარებას უწყობს ხელს. ეს წესი არ არის სავალდებულო, მაგრამ რეკომენდებულია, განსაკუთრებით კი საბაზო და საშუალო საფეხურებზე.

იმისათვის, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება, უკეთ გაიცნონ საკუთარი თანატოლები, რომლებიც სხვა ჯგუფებში სწავლობენ, სასურველია, რომ სკოლამ ხელი შეუწყოს სპორტულ, სახელოვნებო ან საკლუბო აქტივობებს, სადაც  სხვადასხვა განაყოფების მოსწავლეები იქნებიან გაერთიანებულნი.

სადამრიგებლო პროგრამა

დაწყებით საფეხურზე ყველა კლასს თავისი დამრიგებელი ჰყავს.  თუ კლასში დაწყებით საფეხურზე 20 მოსწავლეზე მეტი სწავლობს, სასურველია, კლასს ორი დამრიგებელი ჰყავდეს. საბაზო და საშუალო საფეხურებიდან დასაშვებია, რომ დამრიგებელი ჰყავდეს არა კლასს, არამედ მოსწავლეების გარკვეულ ჯგუფს. საბაზო და საშუალო საფეხურებზე დამრიგებელი, უკეთეს შემთხვევაში, მაქსიმუმ  15 მოსწავლეს ადევნებს თვალყურს. არ არის აუცილებელი, რომ დამრიგებელი ასწავლიდეს ამ მოსწავლეებს.

დამრიგებელს ევალება:

● მოსწავლის დახმარება აკადემიური თუ სხვა პრობლემის გადაჭრაში;

● მოსწავლეს, მშობლებსა და მასწავლებლებს შორის შუამავლობა პრობლემების წარმოქმნის შემთხვევაში;

● მშობლებისთვის შვილის მიღწევების გაცნობა მინიმუმ ყოველი ტრიმესტრის ბოლოს.

დამრიგებელი ინდივიდუალური შეხვედრების დროს უნდა აცნობდეს მშობლებს შვილის მოსწრების საკითხებს. დაუშვებელია ერთი მოსწავლის ყოფაქცევისა და აკადემიური მოსწრების შესახებ მეორის მშობელთან ან მის თანდასწრებით საუბარი. თუ მოსწავლე სკოლას აცდენს, დამრიგებელი ვალდებულია გაიგოს გაცდენის მიზეზი ყოველი ასეთი შემთხვევისას. ყოველივე ამის მისაღწევად აუცილებელია, რომ დამრიგებელი პერიოდულად ეკითხებოდეს საგნების მასწავლებლებს მისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების აკადემიური მოსწრების, პიროვნული პრობლემებისა თუ ზოგადი წარმატებების შესახებ. დამრიგებელი ასევე პასუხისმგებელია ყოველი ტრიმესტრის და წლის ბოლოს თავისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების ნიშნების დროულად და ზუსტად შეტანაზე სასკოლო ნიშნების ფურცელში, სადაც ხდება ამ ნიშნების აღრიცხვა.

დამრიგებელი მოიაზრება მოსწავლის მრჩევლად, რომელიც ეხმარება მას სკოლაში უკეთ მოღვაწეობაში, ხელს უწყობს მას საკუთარი მიდრეკილებების კლუბებსა ან წრეებში განვითარებაში, ეხმარება მომავალი პროფესიების არჩევაში, კონფლიქტების მშვიდობიანად მოგვარებაში და სხვა. ძირითადად დამრიგებელი აწესრიგებს თავისი სადამრიგებლო კლასის მოსწავლეების დოკუმენტაციას. თუმცა, პატარა სკოლაში შეიძლება ეს ფუნქცია დირექტორის მოადგილემაც ( სასწავლო ნაწილმაც) შეითავსოს.

მოსწავლეების მიერ სასწავლო პროცესის დაგეგმვა

ყველა სკოლაში (სადაც ერთზე მეტი საგნის მასწავლებელია) სასურველია არსებობდეს საგნობრივი ჯგუფების მასწავლებელთა კათედრები, რომლებიც საგნობრივი ჯგუფის ყველა მასწავლებელს გააერთიანებს. კათედრა საგნობრივი ჯგუფის ყველა მასწავლებლის ერთობლიობის პირობითი სახელია. კათედრების მუშაობის ფუნქციები შეიძლება იყოს:

² საგნობრივი ჯგუფის საგნის/საგნების სწავლების კოორდინაცია;

² ერთმანეთის გამოცდილების გაზიარება, წარმატებების წინაპირობების განსაზღვრა და პრობლემების გადაჭრის გზების ძიება;

² სახელმძღვანელოების შერჩევა;

² შეფასების კომპონენტების შემუშავება და აღწერა

² სხვა საგნობრივი ჯგუფების მასწავლებლებთან კოორდინირებული მუშაობის წარმოება (მაგ. ისტორიასა და ქართულში საერთო თემატიკის შეთანხმება, ექსკურსიებზე საერთო დავალებების მოფიქრება და სხვა.);

² პროფესიული განვითარების გზების დასახვა;

² რეკომენდაციების შემუშავება დამხმარე სასწავლო მასალებისა და ბიბლიოთეკისთვის საჭირო წიგნების შესახებ;

² რეკომენდაციების შემუშავება ახალი მეთოდოლოგიებისა და მიდგომების შესახებ.

ზოგიერთ სკოლაში დაწყებითი საფეხურის მასწავლებლები ცალკე კათედრაზე ერთიანდებიან ხოლმე. ეს მათ ეხმარება დაწყებით კლასებში არსებული პრობლემები ერთობლივად და საგნებს შორის შეთანხმების საფუძველზე შეათანხმონ.

კათედრის ეფექტური მუშაობისთვის სასურველია თავმჯდომარის არჩევა ერთი წლის ვადით. სასურველია თავმჯდომარედ იგივე მასწავლებელი აირჩეს მხოლოდ იმის შემდეგ, რაც საგნობრივი ჯგუფის ყველა წევრი ერთხელ მაინც იქნება თავმჯდომარე. თავმჯდომარის ფუნქციებია:

² რეგულარული შეხვედრების ორგანიზება (დღის წესრიგის მომზადება, საჭიროების შემთხვევაში ოქმებისა და საბუთების წარმოება);

² საგნობრივი ჯგუფის საბჭოების გადაწყვეტილებების მიწოდება სკოლის მართვის ორგანოებისათვის  (მაგ. წიგნების არჩევის თაობაზე);

² პროფესიული განვითარებისთვის სასარგებლო ღონისძიებების ორგანიზება (ტრენინგების, კონფერენციების და სხვა. მოწყობა).

შესაძლებელია კათედრის თავმჯდომარეობა სკოლაში ერთგვარი წახალისების ელემენტიც იყოს იმ მასწავლებლებისთვის, რომლებიც უფრო მეტად ზრუნავენ სკოლისა და საკუთარი შესაძლებლობების განვითარებაზე.

შესაძლებელია კათედრებმა შემოიღონ თითოეულ საგნობრივ ჯგუფში საუკეთესო მოსწავლის (საფეხურის ან კლასის მიხედვით) პრიზი, რომელიც ყოველ წელს სკოლის დამთავრებისას საერთო შეკრებაზე გადაეცემა.

კათედრის მუშაობა ეფექტიანი იქნება, თუ მისი წევრები რეგულარულად შეიკრიბებიან (ერთხელ მაინც თითო ტრიმესტრში). სასურველია კათედრის შეკრება წლის დასაწყისში. ამ შეკრებებზე სასურველია მოხდეს ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივი პროგრამებისა და, შესაბამისად, არჩეული სახელმძღვანელოების განხილვა. წინასწარ უნდა მოხდეს იმის განხილვა: თუ რა საჭიროებები ექნებათ მასწავლებლებს წლის განმავლობაში; რა პრობლემების გადაჭრა იქნება აუცილებელი; რა რესურსების გამოყენება იქნება საჭირო ეფექტურად სწავლებისას და ა.შ. ტრიმესტრების ბოლოს კათედრის შეხვედრისას ასევე უნდა გადაიხედოს საგანმანათლებლო სტანდარტის შესრულების მიმდინარეობა. ამ დროისთვის უნდა მოხდეს პრობლემების გამოვლენა და შეფასება, თუ რა ხარისხით იქნება შესაძლებელი ყველა მოსწავლისთვის საგნობრივ პროგრამებში აღწერილი შედეგების მიღწევა.

სასკოლო სასწავლო გეგმა

კანონი ”ზოგადი განათლების შესახებ” განმარტავს, რომ სასკოლო სასწავლო გეგმა არის – „სასწავლო გეგმა, რომელიც კონკრეტული ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებისთვის აზუსტებს ეროვნულ სასწავლო გეგმაში მოცემულ დატვირთვას აუცილებელი და მაქსიმალური დატვირთვის ფარგლებში; განსაზღვრავს ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ დამატებით საგანმანათლებლო მომსახურებას და გაუთვალისწინებელ დამატებით საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურებას, აგრეთვე სკოლაში მიმდინარე საგანმანათლებლო ღონისძიებებს;“

ამავე კანონით, თითოეული სკოლა ეროვნული სასწავლო გეგმის გათვალისწინებით ვალდებულია შეიმუშავოს საკუთარი, სასკოლო სასწავლო გეგმა. სასკოლო სასწავლო გეგმას შეიმუშავებს (შესაძლებელია კათედრების მუშაობის საფუძველზე) პედაგოგიური საბჭო  დირექტორის  მონაწილეობით. პედაგოგიური საბჭო ამტკიცებს სასკოლო სასწავლო გეგმას სამეურვეო საბჭოსთან შეთანხმებით. სასკოლო სასწავლო გეგმა უნდა განახლდეს ყოველწლიურად.

სასკოლო სასწავლო გეგმის აუცილებელ ნაწილებს შეადგენს:

² სასკოლო საათობრივი ბადე;

² ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალისწინებელი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება;

² სახელმძღვანელოების ჩამონათვალი;

² ინკლუზიური განათლება;

² შეფასების პრინციპები (საგნების და კლასების მიხედვით შეფასების კომპონენტები, აუცილე-ბელი მინიმუმი, რომელიც მოსწავლემ უნდა დაძლიოს კლასიდან კლასში გადასაყვანად, შიდა სასკოლო ტესტირებები თუ სხვ.);

² სადამრიგებლო პროგრამა.

სასკოლო საათობრივი ბადე

სასკოლო საათობრივი ბადე მოიცავს თითოეული კლასის მიხედვით დაზუსტებულ გაკვეთილების განრიგს, რომელიც აზუსტებს, თუ კვირის რომელ დღეს და დროის რა მონაკვეთში რომელი საგანი ისწავლება. აქვე მითითებული უნდა იყოს, ვინ ასწავლის ამ საგნებს. ამავე ბადეში უნდა იყოს აღნიშნული ყველა დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება, ასევე დროის და პედაგოგის/წრის ხელმძღვანელის თუ სხვ. მითითებით.

ყველა სკოლას შეუძლია, საკუთარი სურვილისა და შესაძლებლობების ფარგლებში, შესთავაზოს დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება. ეს შეიძლება იყოს დამატებითი საგანი ან წრე. დამატებითი საგანი შეიძლება ისწავლებოდეს ფაკულტატური ან სავალდებულო სახით.

ფაკულტატურ საგანზე დასწრება ხდება მოსწავლეების სურვილის მიხედვით. სავალდებულო დამატებით საგანზე დასწრება აუცილებელია ყველა მოსწავლისთვის. (მაგ. შეიძლება საგანი ეკონომიკა მეშვიდე კლასში ისწავლებოდეს ფაკულტატურ საგნად. ამ შემთხვევაში ამ საგანს ესწრებიან მხოლოდ ის მოსწავლეები, რომლებიც სურვილს გამოთქვამენ. შეიძლება იგივე საგანი სკოლამ შემოიღოს სავალდებულო საგნად. ამ შემთხვევაში ყველა მეშვიდე კლასელი ვალდებულია, იაროს ამ საგანზე).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

იმისთვის, რომ სკოლამ შესთავაზოს თავის მოსწავლეებს ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალისწინებელი ან გათვალისწინებული დამატებითი საგანმანათლებლო და სააღმზრდელო მომსახურება, აუცილებელია, რომ სკოლამ სასწავლო წლის დაწყებამდე წერილობით განმარტოს:

ა) ასეთი სახის მომსახურების ჩამონათვალი;

ბ) უნდა დაზუსტდეს თუ რა სახით ისწავლება ეს საგნები. აქ უნდა განიმარტოს ისიც, თუ რამდენად არის ეს საგანი სავალდებულო ან ფაკულტატური მოსწავლეებისთვის;

გ) დამატებითი საგნებისთვის სკოლამ უნდა შეიმუშაოს თითოეული საგნის სასწავლო გეგმა (თუ ასეთი გეგმა უკვე არ არის მოცემული ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივ პროგრამებში) რომელიც უნდა მოიცავდეს თითოეული საგნის შესწავლის მიზნებს (სადაც ჩამოყალიბებული იქნება, თუ რა ინფორმაციას, უნარების და დამოკიდებულებების განვითარებასა და შესწავლას ითვალისწინებს ეს კურსი), შეფასების პრინციპებს (იქნება თუ არა ამ საგანში სწავლა შეფასებული ჩვეულებრივი ნიშნებით ან ჩათვლების სისტემით) და საჭირო სასწავლო მასალის ჩამონათვალს (სახელმძღვანელოები, სხვა რაიმე წიგნები ან რვეულები).

სასწავლო მასალა

აუცილებელია, რომ ყოველი საჯარო სკოლის პედაგოგიურმა საბჭომ დაამტკიცოს იმ სახელმძღვანელოების ან სხვა რაიმე წიგნების ნუსხა, რომლებსაც მასწავლებლები რეგულარულად იყენებენ სასწავლო პროცესში. სახელმძღვანელოების შერჩევა სასურველია მოხდეს  საგნობრივი კათედრის შეხვედრაზე. თითოეულ კლასში უნდა იყოს შერჩეული მაქსიმუმ ერთი სახელმძღვანელო (განაყოფების ჩათვლით, ანუ მაგ. მესამე კლასის მათემატიკის სახელმძღვანელო ერთია მთელი სკოლისთვის), მინიმუმ 3 წლით (არჩევანის ძალაში ყოფნის ხანგრძლივობასთან დაკავშირებით გამონაკლისი დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ახალი სასწავლო გეგმის დანერგვასთან ერთად სახელმძღვანელოებიც იცვლება).

სახელმძღვანელოების არჩევა და გამოყენება თითოეული საგნისთვის საჭიროებს სერიოზულ დაფიქრებას და შემდეგი წესების სრულ დაცვას:

² თითოეული კლასის ყველა განაყოფში უნდა ისწავლებოდეს ერთი და იმავე სახელმძღვანელოთი;

² თითოეული სახელმძღვანელო ხმარებაში უნდა იყოს  მინიმუმ 3 წლით. (შესაბამისად, წლის განმავლობაშიც სახელმძღვანელოს შეცვლა დაუშვებელია);

²  სახელმძღვანელოების არჩევა უნდა მოხდეს კათედრის მიერ;

² სახელმძღვანელოების არჩევა უნდა მოხდეს სასწავლო წლის დაწყებამდე მინიმუმ ერთი კვირით ადრე;

² მასწავლებელს აქვს უფლება სწავლებისას გამოიყენოს ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის მიერ რეკომენდებული სახელმძღვანელოების სიაში არშესული წიგნები ან სხვა სასწავლო მასალები, თუ ის თვლის, რომ ეს წიგნი მას გამოადგება ეროვნული სასწავლო გეგმაში ასახული მიზნების მიღწევაში;

² არჩეული სახელმძღვანელოების სია გამოკრული უნდა იყოს მშობლებისთვის თვალსაჩინო ადგილას.

სახელმძღვანელოების ხელმისაწვდომობის გაზრდის მიზნით სასურველია სკოლამ შეიმუშავოს მეორადი სახელმძღვანელოების ბაზრობების ან გაქირავების სისტემა. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ გამონახოს სახსრები ბიბლიოთეკისთვის დამატებითი ცალების საყიდლად, რაც დაეხმარება სოციალურად დაუცველ ბავშვებს იმ შემთხვევაში, თუ წიგნის შეძენა უჭირთ.

სახელმძღვანელოებით სარგებლობისას მასწავლებლებს უნდა ახსოვდეთ, რომ სახელმძღვანელო არის ერთ-ერთი საშუალება და არა ერთადერთი, რომელიც ემსახურება ეროვნული სასწავლო გეგმის საგნობრივ პროგრამებში მოცემული შედეგების მიღწევას. ასევე უნდა გვახსოვდეს, რომ სახელმძღვანელო არ არის თავისთავად პროგრამა - შესაბამისად მასწავლებელი არ უნდა იყოს სახელმძღვანელოში მოცემული ”მასალის გავლაზე” ორიენტირებული, არამედ აქცენტი გააკეთოს სახელმძღვანელოებში მოცემული ტექსტების, სავარჯიშოებისა თუ ილუსტრაციების გამოყენებაზე საგნობრივი სტანდარტების შედეგების მისაღწევად. მასწავლებლის არგებს სახელმძღვანელოს მოსწავლეების საჭიროებებს და არა პირიქით, როდესაც მასწავლებელი ცდილობს მოერგოს სახელმძღვანელოს. მასწავლებელს შეუძლია სწავლების პროცესს მიუდგეს შემოქმედებითად, არ გამოიყენოს რომელიმე ტექსტი ან აქტივობა, შეცვალოს დროის ხანგრძლივობა, რომელიც რომელიმე კონკრეტულ თემას ეთმობა, გადაანაცვლოს პარაგრაფების თანამიმდევრობა, დაამატოს საკუთარი აქტივობები და სხვ.

მართალია, სკოლას უფლება აქვს, გამოიყენოს ნებისმიერი წიგნი სწავლებისას, მაგრამ მათი არჩევისას აუცილებლად უნდა გავითვალისწინოთ ის, რომ თუ არაგრიფირებულ წიგნს ვირჩევთ, რამდენად იქნება: ა) მისი გამოყენება შესაძლებელი შემდეგი სამი წლის განმავლობაში, ბ) მიღწევადი ის შედეგები, რომლებსაც ეროვნული სასწავლო გეგმა ითვალისწინებს და გ) რამდენად იქნება ეს წიგნი ხელმისაწვდომი მოსწავლეებისთვის.

 

შეფასების პრინციპები

სკოლამ უნდა დაადგინოს ზოგადი შეფასების პრინციპები, რომლითაც მისი ყველა მასწავლებელი იხელმძღვანელებს. სხვა საკითხებთან ერთად უნდა განისაზღვროს:

ა) რა არის ის მინიმალური ბარიერი, რომელიც მოეთხოვება მოსწავლეს იმისთვის, რომ კლასიდან კლასში გადავიდეს;

ბ) რა არის ის მინიმალური ბარიერი, რომლის დაძლევაც მოეთხოვება მოსწავლეს იმისთვის, რომ საგნის დაძლევა დამაკმაყოფილებლად ჩაეთვალოს. აქვე უნდა იყოს განმარტებული, რა ალტერნატივებს სთავაზობს სკოლა იმათ, ვინც წლის დამთავრებისთვის ვერ შეძლებს ამ ბარიერის დაძლევას. თუ არსებობს ე.წ. „საშემოდგომო“ რა იგულისხმება მის ფარგლებში? (მაგ. აძლევს თუ არა მასწავლებელი კონკრეტულ დავალებას მოსწავლეს, იცის თუ არა ამ უკანასკნელმა, თუ რის მიხედვით შეფასდება, აქვს თუ არა მას გამოცდა, თუ მოეთხოვება გარკვეული ნაშრომის წარმოდგენა და სხვ.);

გ) როგორ ხდება იმ მოსწავლეების შეფასება, რომლებიც ხშირად აცდენენ სკოლას საპატიო მიზეზების გამო? სკოლამ უნდა შეიმუშაოს საკუთარი წესი, რომელიც განმარტავს, რამდენია გაცდენების დასაშვები ზღვარი და როგორ უნდა მოიქცეს მოსწავლე, რომელსაც ამ ზღვარზე მეტი გაცდენა აქვს? (მაგ. როგორ უნდა აღიდგინოს გაცდენილი მასალა, დასჭირდება მას თუ არა დამატებითი გაკვეთილები და სხვ.);

დ) რა კომპონენტებით ფასდება მოსწავლეები კონკრეტულ საგანში და თითოეული კომპონენტის აღწერა

სასკოლო შეფასების სისტემის შემუშავებისას გასათვალისწინებელი აუცილებელი მიდგომები

აკადემიური  მოსწრების  შეფასება  უნდა  იყოს  ხშირი  და  მრავალმხრივი.  უნდა შეფასდეს არა მარტო ინფორმაციის ფლობა, არამედ შეძენილი უნარ–ჩვევები, აზროვნების დემონსტრირების ფორმები და სხვა. სასწავლო პროცესის წარმატებით წარმართვისათვის არ არის საკმარისი, მოსწავლე მხოლოდ საკონტროლოების და ტესტების შედეგების საფუძველზე შეფასდეს. მასწავლებელი უნდა აფასებდეს მოსწავლეს დაკვირვების შედეგად დაგროვებული მონაცემების, ნამუშევრების კრებულების, პრეზენტაციების, მოსწავლისავე თვითშეფასების, ჯგუფური მუშაობისა თუ სხვა ტიპის აქტივობების მიხედვით.  მასწავლებელმა შეფასებისას უნდა გაითვალისწინოს მოსწავლის საგანმანათლებლო პროცესში ჩართულობის ხარისხი (სახლში მიცემული დავალების შესრულების ხარისხი, გაკვეთილზე აქტიურობა, შემოქმედებითობა და სხვა).  აუცილებელია მოსწავლემ წინასწარ იცოდეს,  თუ რა კრიტერიუმებით ფასდება მისი სასწავლო აქტივობა.

დაბალი ნიშნით შეფასება დისციპლინური სასჯელის მოტივით არ არის გამართლებული. საგნის ნიშანი გამოხატავს მოსწავლის აკადემიურ მოსწრებას. მოსწავლე არასათანადო საქციელისთვის (რომელიც პირდაპირ არ არის დაკავშირებული სასწავლო პროცესთან) საგნის ნიშნით არ უნდა დაისაჯოს. თუ მოსწავლე გაკვეთილებზე არასათანადოდ იქცევა, ეს ავტომატურად იმოქმედებს მის აკადემიურ მოსწრებაზე, რაც შესაბამისად ნიშნავს, რომ მოსწავლის აკადემიური მოსწრება მის შესაძლებლობებთან შედარებით დაბალი იქნება.

 

 

ნიშნების წერის სისტემა

შეფასების სისტემა ათქულიანია. 10 საუკეთესო ნიშანია, 1 კი – ყველაზე დაბალი. ათქულიანი სისტემა მეტ საშუალებას აძლევს მასწავლებელს, რომ აკადემიურ მოსწრებაში პროგრესი და რეგრესი დაანახოს მოსწავლეს.

დაწყებით საფეხურზე (I-VI კლასები) მოქმედებს ნიშნების დაწერის სპეციალური სქემა. I-IV კლასებში წლიური შეფასება ნიშნებით არ ხდება. ამ კლასებში ტრიმესტრის ბოლოსა და წლის ბოლოს კლასის დამრიგებელმა თითოეულ მოსწავლეს უნდა დაუწეროს მოკლედ შემაჯამებელი კომენტარი ტექსტის სახით, სადაც დაახასიათებს მოსწავლის წარმატებებს და მისცემს რჩევებს საკუთარი შესაძლებლობების უკეთ გამოვლენისთვის.

V-VI კლასებში ხდება უკვე ნიშნების დაწერა 10 ქულიანი სისტემით. V-VI კლასებსა და საბაზო და საშუალო საფეხურებზე ფიზიკურ აღზრდაში მოსწავლე ფასდება სისტემით: არ ჩაეთვალა, ჩაეთვალა, წარჩინებით ჩაეთვალა.

ოფიციალური  სტატუსი აქვს შემდეგ ნიშნებს:

² საგნის ტრიმესტრული ნიშანი – საგანში მიღებული შეფასება თითოეულ ტრიმესტრში;

² საგნის წლიური ნიშანი – ტრიმესტრული ნიშნებიდან გამომდინარე  შეფასება საგანში;

² საერთო წლიური ნიშანი – ნიშანი, რომელიც გამოხატავს ყველა საგნის შეფასების ერთობლიობას;

² საერთო საფეხურის ნიშანი – დაწყებით, საბაზო და საშუალო საფეხურების საერთო შეფასება.

რადგან ოფიციალური სტატუსი არ აქვს მიმდინარე, ყოველდღიურ ნიშნებს, შესაბამისად, არ არის აუცილებელი, რომ სკოლაში ყველა მასწავლებლისთვის არსებობდეს ერთი და იმავე ტიპის ჟურნალი, რომელშიც ის აწარმოებს ყოველდღიურ შეფასებას. დასაშვებია ისიც, რომ მასწავლებლებმა ყოველდღიური ნიშნები, შეფასებები თუ კომენტარები ჩაიწერონ საკუთარ უბის წიგნაკებში. თუ მშობელს აინტერესებს თავისი შვილის მოსწრება, ის პირველ რიგში უნდა დაუკავშირდეს დამრიგებელს და სთხოვოს მას ინფორმაციის შეგროვება მისი შვილის წარმატებისა თუ წარუმატებლობის შესახებ. დამრიგებელი ვალდებულია, სხვადასხვა მასწავლებელს დაეკითხოს ამ მოსწავლის შესახებ, რის შემდეგაც ის მშობელს ხვდება და გააცნობს ინფორმაციას შვილის სწავლისა თუ ქცევის შესახებ.

შეფასების ორი ძირითადი ტიპი

სკოლაში ძირითადად მისაღებია ორი ტიპის შეფასება: განმსაზღვრელი და განმავითარებელი. როდესაც მასწავლებელი ნიშანს უწერს მოსწავლეს და მხოლოდ ამით შემოიფარგლება, ეს ნიშანი განსაზღვრავს მოსწავლის მიღწევის დონეს დასახულ მიზნებთან მიმართებით. მაშინ, როდესაც მასწავლებელი შეფასების ისეთ ფორმას იყენებს, რომელიც მოსწავლეს არა მხოლოდ საკუთარი მიღწევის დონის განსაზღვრაში ეხმარება, არამედ განვითარებაშიც – ეს განმავითარებელი შეფასებაა. განმავითარებელი შეფასების ტიპური ფორმაა კომენტარები, რომელიც ტრიმესტრის განმავლობაში ან ბოლოს, ან რომელიმე დავალების შესრულების შემდეგ იწერება და რომელიც აღწერს ნამუშევრის ძლიერ და სუსტ მხარეებს და ამავდროულად შეიცავს რეკომენდაციებს მიღწევების გაუმჯობესების თაობაზე. განმავითარებელი შეფასების ერთ-ერთი გავრცელებული ხერხია შეფასების ცხრილების (რუბრიკების) გამოყენება.

მნიშვნელოვანია განმსაზღვრელი და განმავითარებელი შეფასების მუდმივად  გამოყენება სწავლის პროცესში. რეკომენდებულია, რომ განმავითარებელი შეფასების წილი სასწავლო პროცესისას უფრო მეტი იყოს, ვიდრე განმსაზღვრელის.

 

შეფასების ტიპები და მათი გამოყენება დროის მიხედვით
	განმსაზღვრელი	განმავითარებელი
მიმდინარე	ყოვლდღიური დავალე-ბების შესრულება, გაკვე-თილზე ჩართულობა, პრო-ექტის რომელიმე ეტაპი ან სხვ. რომელშიც ნიშანი იწერება.	ყოვლდღიური დავალებების შესრულება, გაკვეთილზე ჩართუ-ლობა, პროექტის რომელიმე ეტაპი ან სხვ. რომელშიც ვუხსნით მოსწავლეს, როგორ გააუმჯო-ბესოს შედეგები.
შემაჯამებელი	რაიმე თემის, დროის მონაკვეთის, პროექტის ბოლოს მიღებული ნიშანი.	რაიმე თემის, დროის მონაკვეთის, პროექტის ბოლოს მიღებული სიტყვიერი შეფასება, კომენტარი, რუბრიკით შეფასება და სხვ.

 

ტრიმესტრული ნიშნის შემადგენელი ნაწილები

მოსწავლის ნიშანი უნდა გამომდინარეობდეს მის მიერ საგნის შესწავლის სხვადასხვა კომპონენტისგან. მოსწავლეები შესაძლებელია შეფასდეს შემდეგი კომპონენტების მიხედვით:

ა) გაკვეთილზე ჩართულობა;

ბ) საშინაო დავალებები;

გ) მიმდინარე საკლასო დავალებები;

დ) შემაჯამებელი დავალებები (საკონტროლო/გამოცდა/ტესტირება და სხვ.);

ე) პროექტები;

ვ) დამატებითი კომპონენტი, რომელიც არა უმეტეს საერთო შეფასების 10%-ია და რომელიც მოსწავლეების მიერ დგინდება (მაგ. ორგანიზებულობა, შემოქმედებითობა, ჯგუფში ეფექტური მუშაობა და სხვ.).

თითოეული საგნის სწავლებისას, სკოლა კათედრების მეშვეობით ადგენს მინიმუმ სამ კომპონენტს პირველი ხუთიდან, რომელსაც ანიჭებს პროცენტულ წონებს 90%-ის ფარგლებში. დანარჩენი 10 პროცენტის განაწილება ხდება მასწავლებლის მიერ უკვე მოსწავლეებთან შეთანხმებით. პირველად მასწავლებლები აცნობენ მოსწავლეებს კათედრის მიერ შემუშავებულ კომპონენტებს და უხსნიან, თუ რას მოელიან თითოეული კომპონენტის შეფასებისას. ამის შემდეგ  მოსწავლეებთან ერთად ეძებენ იმ კრიტერიუმს, რომელიც, მათი აზრით, კარგი იქნებოდა, რომ დამატებით ათი პროცენტის ფარგლებში ყოფილიყო გამოყენებული. მასწავლებელი შესაძლებელია ეხმარებოდეს მოსწავლეებს ამ კომპონენტის გააზრებაში, მაგრამ მნიშვნელოვანია, რომ მოსწავლეებმა თვითონ გადაწყვიტონ ამ კომპონენტის რაობა და შეფასების დონეები.

თითოეული კომპონენტის მიხედვით დგება შეფასების დონეები ერთიდან ათამდე, რომელიც განმარტავს, თუ რა ქულები იწერება სხვადასხვა დონის მიხედვით. რეკომენდებულია, ტრიმესტრული შეფასება განმავითარებელი ფორმით იყოს შედგენილი. რეკომენდებულია კომენტარების დაწერა ტრიმესტრის ბოლოს ყველასთვის და ტრიმესტრის შუაში იმათთვის, ვინც აუცილებლად უნდა გამოასწოროს საკუთარი სწავლა, რათა ტრიმესტრული შეფასება დადებითი ჰქონდეს. ტრიმესტრის შუაში ასევე შეიძლება დაიწეროს კომენტარი, თუ მოსწავლემ წინა ტრიმესტრთან შედარებით მნიშვნელოვნად გააუმჯობესა თავისი მოსწრება. ამის აღნიშვნა მნიშვნელოვან სტიმულს მისცემს მოსწავლეს იმისთვის, რომ  სწავლის ხარისხი ტრიმესტრის ბოლომდე შეინარჩუნოს.

საგნის წლიური ნიშანი

მოსწავლე თითოეული ტრიმესტრის ბოლოს იღებს ტრიმესტრულ შეფასებას. წლის ბოლოს მასწავლებელი ამ სამი ტრიმესტრული შეფასების საფუძველზე  საგანში საბოლოო ნიშანს წერს. არ არის აუცილებელი, რომ საგნის წლიური ნიშანი ტრიმესტრული ნიშნების ზუსტი საშუალო არითმეტიკული იყოს. დასაშვებია მინიმალური გადახრა საშუალო არითმეტიკულის შედეგის დამრგვალებისას, მოსწავლის პროგრესისა თუ რეგრესის გათვალისწინებით.

დაუშვებელია მხოლოდ გამოცდის (ხშირად ეს დამამთავრებელი ტესტირების სახით ხდება ხოლმე სკოლაში) შედეგების მიხედვით მოსწავლეების შეფასება კონკრეტულ საგანში. საერთო წლიური ნიშანი შესაძლებელია ითვალისწინებდეს ასეთი ტესტირების ნიშანსაც ტრიმესტრულ ნიშნებთან ერთად.

საერთო წლიური ნიშანი

საერთო წლიური ნიშანი არის ის ნიშანი, რომელიც  მოსწავლის აკადემიურ მოსწრებას გამოხატავს ყველა საგანში. საერთო წლიური ნიშანი ერთი ნიშნით უნდა გამოიხატებოდეს. ამ ნიშნის გამოთვლა ხდება შემდეგი ფორმულით: ვიღებთ ყველა საგნის სამივე ტრიმესტრისა და წლის საბოლოო ნიშანს, ვაჯამებთ და ვყოფთ ნიშნების საერთო რაოდენობაზე. (შესაძლებელია სხვაგვარი გამოთვლაც - თითოეული მასწავლებელი გამოითვლის საკუთარ საგანში მოსწავლის საშუალო ნიშანს სამივე ტრიმესტრისა და საბოლოო ნიშნის გათვალისწინებით და უკვე აქედან გამოითვლება საერთო წლიური ნიშანი)

საერთო წლიური ნიშანი მრგვალდება შემდეგი პრინციპით: 0.5–დან 1,4–მდე= 1; ხოლო 1.5–დან 2.4–მდე=2 და ა.შ. (მეასედების დამრგვალება ხდება იმავე პრინციპით)

სკოლამ უნდა გადაწყვიტოს თუ რას აკეთებს იმ შემთხვევაში, თუ რომელიმე საგანში მოსწავლე ტრიმესტრის განმავლობაში არ არის შეფასებული. შესაძლებელია მოსწავლეს ამ ტრიმესტრში ჩაეთვალოს ნული, საგნის ან საერთო   წლიური ნიშნის გამოყვანისას. შესაძლებელია სკოლამ დაავალდებულოს მოსწავლე დავალებების ნაწილი აანაზღაუროს, ზაფხულის განმავლობაში აღიდგინოს და სხვ.

საფეხურის საერთო ნიშანი

საფეხურის საერთო ნიშანი გამოითვლება იმავე პრინციპით, როგორც  საერთო  წლიური ნიშანი, ანუ ვაჯამებთ საერთო წლიურ ნიშნებს და ვყოფთ წლების რაოდენობაზე,  გამოვთვლით საშუალო არითმეტიკულს. საფეხურის საერთო ნიშანიც მრგვალდება იმავე პრინციპით, როგორც წლის საერთო ნიშანი.

საფეხურის საერთო ნიშნის გამოთვლას სკოლები იწყებენ იმ მოსწავლეებისათვის და შემდგომი თაობებისთვის, რომლებიც 2006–2007 სასწავლო წელს მე-5, მე-7 და მე-10 კლასებში სწავლობდნენ.

თითოეული საფეხურის წარმატებით დასრულება  აუცილებელია იმისათვის, რომ მოსწავლეს შემდეგ საფეხურზე სწავლის გაგრძელების  უფლება ჰქონდეს. წარმატებულად ჩაითვლება ის მოსწავლე, რომელსაც საფეხურის საბოლოო ნიშანი 5–ზე მეტი ექნება.

შესაძლებელია, რომ საფეხურის წარუმატებლად დაძლევის შემთხვევაში, მოსწავლემ გაიმეოროს მხოლოდ ის საგნები, რომლებიც ხელს უშლის საფეხურის საერთო დადებითი ნიშნის მიღებაში

მოსწავლეების აკადემიური მიღწევების აღიარება

წლიური ან საფეხურის საერთო ნიშანი 8,9 და 10 გულისხმობს წლის ან საფეხურის წარჩინებით დამთავრებას. 10 ნიშნავს პირველი ხარისხის წარჩინებას, 9 მეორე ხარისხის, ხოლო 8 მესამე ხარისხის წარჩინებას. ყოველი წლის ბოლოს თითოეული საფეხურისთვის უნდა მოეწყოს საერთო შეკრება, სადაც წარჩინებულ მოსწავლეებს წარუდგენენ სკოლას წარჩინების ხარისხის მიხედვით. შესაძლებლობების მიხედვით სკოლამ შეიძლება გადაწყვიტოს ასეთი მოსწავლეების დაჯილდოებაც. ასეთი ღონისძიებები მნიშვნელოვნად ზრდის აკადემიური მოსწრებისადმი პატივისცემის გრძნობას  მოსწავლეებში და სკოლაში ზოგადად.

დაუშვებელია ყველა მოსწავლის ქულების საჯაროდ გამოცხადება. სკოლამ წლის ბოლოს საჯაროდ უნდა გამოაცხადოს მხოლოდ წარჩინებულების ვინაობა.  ნაკლებად წარმატებულების აღნიშვნამ სასკოლო მასშტაბით შეიძლება მნიშვნელოვნად დათრგუნოს ასეთი მოსწავლეები და უარყოფითად იმოქმედოს მათს მომავალ წარმატებებზე.

სადამრიგებლო პროგრამა

თითოეულ მოსწავლეს უნდა ჰყავდეს სკოლაში დამრიგებელი. სადამრიგებლო პროგრამაში, რომელიც სასკოლო სასწავლო გეგმის ნაწილია, განმარტებული უნდა იყოს თუ რა პრინციპით ხდება მოსწავლეების ჯგუფების განაწილება ე.წ. სადამრიგებლოებად. ასევე უნდა იყოს განმარტებული პრინციპი, თუ რა პერიოდით არის კონკრეტული დამრიგებელი მოსწავლეებზე პასუხისმგებელი და რას მოიცავს ეს პასუხისმგებლობები გარდა იმისა, რაც ეროვნული სასწავლო გეგმების მოთხოვნებია. (მაგ. არსებობს თუ არა სკოლაში დაწესებული სპეციალური დრო, როდესაც დამრიგებელი ხვდება საკუთარ სადამრიგებლოს მოსწავლეს).

სადამრიგებლო პროგრამა უნდა განმარტავდეს იმას, თუ რა ღონისძიებებს ატარებს დამრიგებელი იმისათვის, რომ მის სადამრიგებლოს მოსწავლეებს გაუწიოს სათანადო დახმარება წარმატებების მიღწევაში (მაგ. აქვს თუ არა გამოყოფილი დრო მოსწავლეებთან შესახვედრად, ხვდება თუ არა ის მშობლებს რეგულარულად იმისთვის რომ პრობლემებზე ან მიღწევებზე ესაუბროს, აგროვებს თუ არა ის საგნის მასწავლებლებისგან ინფორმაციას მისი სადამრიგებლო ჯგუფის მოსწრებისა თუ ქცევის შესახებ და სხვ.).

პირველი ხარისხის წარჩინების მოსწავლეები 2007-08 სასწავლო წლიდან ჯილდოვდებიან ოქროსა და ვერცხლის მედლებით განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ სპეციალურად დადგენილი წესით.

ინკლუზიური განათლება

ინკლუზიური განათლება გულისხმობს ყველა ტიპის სპეციალური საგანმანათლებლო საჭიროებების მოსწავლეების მაქსიმალურად ჩართვას სასწავლო პროცესში. სკოლამ უნდა დაადგინოს თუ ვინ არის პასუხისმგებელი ამ საკითხების კოორდინირებაზე (ეს პიროვნება შეიძლება იყოს დირექციის წევრი, მომსახურე პერსონალი, მასწავლებელი ან მშობელიც კი). ამ პიროვნებასთან უნდა იყოს დანიშნული შეხვედრების დრო, როდესაც სპეციალური საჭიროებების მქონე მოსწავლეების მშობლები შეძლებენ გასაუბრებას შესაძლო პრობლემებზე და მათი გადაჭრის გზებზე.

თუ სკოლას ჰყავს სპეციალური საჭიროებების მქონე მოსწავლე, სკოლამ აუცილებლად უნდა განსაზღვროს თუ რას აკეთებს იმისთვის, რომ ამ მოსწავლის განათლებისთვის ადეკვატური პირობები შექმნას (მაგ. მას შეიძლება ჰქონდეს განსაკუთრებული საგაკვეთილო განრიგი, ან სპეციალური სივრცე სადაც შეძლებს დასვენებას და სხვ.) ხშირ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ ასეთ მოსწავლეს შეუდგინოს ინდივიდუალური სასწავლო გეგმა. თუ მოსწავლეს სწავლის შეფერხებები აქვს, მისი შეფასების კრიტერიუმები უნდა შედგეს მისი ინდივიდუალური გეგმიდან და მისი შესაძლებლობებიდან გამომდინარე. მასწავლებელს არ უნდა მოერიდოს ორი აბსოლუტურად სხვადასხვა შესაძლებლობების მქონე მოსწავლისთვის ერთი და იმავე ქულის დაწერა, რადგან შესაძლებელია ეს ქულა ამ ორი მოსწავლის შესაძლებლობების რეალიზების დონეს გამოხატავდეს. ერთი მოსწავლის ქულები ყოველთვის არ არის შედარებადი მეორე მოსწავლის ქულებთან.

 

მეთოდიკის ძირითადი ორიენტირები

სწორი ლექსიკის გამოყენება

მნიშვნელოვანია სწავლების პრიორიტეტული მხარეების სასკოლო ლექსიკაში გათვალისწინება. გაკვეთილზე სწორი ლექსიკის გამოყენება  ხელს უწყობს მოსწავლეებში ამ პრიორიტეტების გათავისებას. ამიტომ მასწავლებელი ხშირად უნდა იყენებდეს ისეთ ფრაზებს, რომლებიც შეიცავენ სიტყვებს აზროვნების შესახებ: „მოვიფიქროთ, ამოვიცნოთ, გავიაზროთ, დავახარისხოთ, შევაფასოთ“.  სწავლების პროცესში ხშირად უნდა ისმებოდეს ისეთი კითხვები, რომელიც ხელს უწყობს და სტიმულს აძლევს აზროვნებას.

სკოლამ უნდა ჩამოაყალიბოს ფიქრის კულტურა და ფიქრის გარემო. მასწავლებელი ამას დავალებებსა და გაკვეთილზე გამოყენებული ლექსიკით უნდა უწყობდეს ხელს. მოსწავლეს არ უნდა ეშინოდეს საკუთარი აზრის გამოთქმის, რაც  უნდა  სულელურად ეჩვენებოდეს მას ის ან მის გარშემო მყოფებს.

საგნების ინტეგრირებული სწავლება

სკოლაში მიღებული გამოცდილება, ცოდნა და უნარ–ჩვევები ადამიანს უნდა აძლევდეს შესაძლებლობას, სამყარო მთლიანობაში აღიქვას. შესაბამისად, საგნები, რომლებიც სკოლაში ისწავლება, უნდა ითვალისწინებდეს ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირს. უნარ–ჩვევები და საბაზო ცოდნა, რომელთაც ჩვენ ვუვითარებთ სკოლაში, უნდა იყოს იმდენად  ფართო პროფილის, რომ დაეხმაროს ადამიანს წარმატების მიღწევაში არა ერთ რომელიმე, არამედ ნებისმიერ სფეროში, რომელშიც ის მოღვაწეობს.

 აქცენტი მრავალმხრივ პერსპექტივაზე

მოვლენების შეფასება, იქნება ეს ისტორიული, ფიზიკური თუ ესთეტიკური, უნდა მოხდეს მრავალი კუთხით. სასწავლო მასალის მრავალი კუთხით შეფასება ხელს უწყობს მოსწავლეებში კრიტიკული აზროვნების ჩამოყალიბებას, რაც აუცილებელია სტერეოტიპების დაძლევისთვის. სააზროვნო კითხვას მრავალი სწორი პასუხი აქვს. სკოლის მოვალეობაა, დაეხმაროს მოსწავლეებს ამ სწორი პასუხების აღმოჩენაში  პრობლემის სხვადასხვა კუთხით შეფასების  სწავლებით. სკოლამ აუცილებლად უნდა შეუწყოს ხელი სასწავლო დაწესებულებაში მრავალფეროვნების არსებობას, არა მარტო მოსწავლეების ინტერესების, ენობრივი, რელიგიური თუ ეთნიკური კუთვნილების პატივისცემის გზით, არამედ სხვადასხვა იდეისა და აღმოჩენის დაფასებით.

დისციპლინა

სკოლამ უნდა განუვითაროს მოსწავლეებს საკუთარი მოვალეობების გააზრების და საზოგადოებრივი წესრიგის დაცვის უნარ-ჩვევები. მასწავლებლების მაგალითი გადამწყვეტია სკოლაში მშვიდი და საქმიანი გარემოს შესაქმნელად. სკოლაში ნორმალური ატმოსფეროს დასანერგად ასევე გადამწყვეტია მოსწავლეებისათვის იმის ჩანერგვაც, რომ სკოლა მათია და მათ ეკუთვნით. მხოლოდ ამის დაჯერებით შეიძლება მოსწავლეებმა უარი თქვან სასკოლო ინვენტარისა თუ შენობის განზრახ დაზიანებაზე, სკოლებში უხეში კონფლიქტების წამოწყებაზე და სხვა.  ადმინისტრაციული ზომები  რომლებსაც სკოლა იყენებს მოსწავლეების დასასჯელად, უნდა იყოს ორგანიზებული მხოლოდ ისე, რომ მათი ღირსება არ შეილახოს. სკოლაში დისციპლინის მხრივ მნიშვნელოვან სახელმძღვანელოს უნდა წარმოადგენდეს სკოლის შინაგანაწესი და ქცევის კოდექსი, რომელსაც ყველა მოსწავლე უნდა იცნობდეს.

ემოციური და ქცევითი პრობლემების მქონე მოსწავლეების სასწავლო პროგრამა და სწავლის მეთოდები არ უნდა იყოს განსხვავებული სხვა მოსწავლეებისათვის განკუთვნილი პროგრამისაგან. ასეთ მოსწავლეებს სოციალური ქცევის სპეციფიკური ინსტრუქციები სჭირდებათ. სოციალურ უნარ-ჩვევათა სწავლება ნიშნავს მოსწავლისათვის  ადეკვატური საკომუნიკაციო ჩვევის გამომუშავებას, თვითდისციპლინასა და პრობლემათა გადაწყვეტის უნარის ჩამოყალიბებას. მოსწავლის უნარი ურთიერთობა დაამყაროს თანატოლებთან, მასწავლებელთან, ოჯახთან დაკავშირებულია მისი  სოციალური ქცევის განვითარებასთან და რეგულაციასთან. სოციალური უნარ-ჩვევებს მოსწავლე სხვადასხვა სოციალურ კონტექსტში ითვისებს – სახლი, სკოლა, თემი. სკოლა უმნიშვნელოვანეს გავლენას ახდენს ბავშვის ემოციურ, სოციალურ და ქცევით განვითარებაზე.

ემოციური და ქცევითი პრობლემების მქონე  მოსწავლეებს ნაკლებად მკაცრი გარემო უნდა შევუქმნათ და გავითვალიწინოთ, რომ ყურადღების გაფანტულობა, იმპულსური ქცევა, ჰიპერაქტიურობა საკმაოდ ფართოდაა გავრცელებული ბავშვებში. ზოგიერთ მოსწავლეს არ შეუძლია დიდი დრო დაუთმოს ერთი საქმის კეთებას, არ აქვს სხვების მოსმენის უნარი და გაკვეთილის მიმდინარეობის დროს გამუდმებით საუბრობს.

ქცევითი და ემოციური პრობლემების მქონე მოსწავლეებთან ურთიერთობის დროს მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს: თუ მოსწავლე უარს ამბობს მასწავლებლის მითითებების შესრულებაზე და აგრესიულად იქცევა, არ იქნება კარგი, რომ ის მაშინვე კლასიდან გავაგდოთ ან გარკვეული პერიოდით ცალკე მოვათავსოთ. პედაგოგი უნდა შეეცადოს გამოავ-ლი-ნოს და გაითვალისწინოს მოსწავლის ინტერესები, შეინარჩუნოს მის მიმართ კეთილგანწყობა. სასურველია მთელი კლასი ჩაერთოს ამ პროცესში;

თუ მოსწავლე თანატოლებთან ხშირად ჩხუბობს და აგრესიულია, პედაგოგმა სასურველია არ აკრძალოს სხვა მოსწავლეების ასეთ ბავშვთან ურთიერთობა, არამედ მისცეს მას დამშვიდების დრო და შეეცადოს ასწავლოს მას თანატოლებთან ურთიერთობების დამყარების წესები. სასურველია მთელი კლასი ჩავრთოთ ამ პროცესში;

თუ მოსწავლემ  ხშირად არ იცის გაკვეთილი და სწავლის უნარის დაქვეითებასთან გვაქვს საქმე,  პედაგოგი სასურველია მუდმივად ცუდ ნიშანს არ უწერდეს მოსწავლეს ან დავალების აუცილებლად შესრულებას არ თხოვდეს მას, არამედ მოსწავლის ინტერესებზე დაყრდნობით ადგენდეს დავალებას. სასურველია მასწავლებელმა ასეთი მოსწავლის  აკადემიური მიღწევების შეფასების ინდივიდუალურ მეთოდი შეიმუშაოს.

თუ მოსწავლე დეპრესიულია გაკვეთილზე, შესვენებაზე თანატოლებთან ურთიერთობას არ ამყარებს,  პედაგოგმა მას ხშირი შენიშვნები არ უნდა მისცეს, არამედ შეეცადოს თანატოლებთან დაამეგობროს ის. ხშირად გადამწყვეტი   მნიშვნელობა სკოლაში თანატოლის მიერ თანატოლის დახმარებას ენიჭება. იმ შემთხვევაში, თუ მოსწავლეს სერიოზული ემოციური და ქცევითი დარღვევები აღენიშნება, მაშინ ასეთი მოსწავლისათვის ინდივიდუალური სასწავლო გეგმის შემუშავება და სათანადო სამედიცინო დახმარებაა საჭირო.

აქცენტი პიროვნული ღირსებების განვითარებაზე

სკოლამ განსაკუთრებულად უნდა მიაქციოს ყურადღება ისეთი  ღირებულებების განვითარებას, როგორიცაა ღირსება, სამართლიანობა, ურთიერთპატივისცემა, სხვისი აზრის მოსმენა და აღიარება. მნიშვნელოვანია, რომ სკოლაში დიდი ყურადღება ექცეოდეს ისეთი გავრცელებული  სენის აღმოფხვრას, როგორიცაა პლაგიატი (ანუ სხვისი აზრების მითვისება). სკოლა უნდა ქმნიდეს ისეთ ატმოსფეროს, სადაც სხვისი აზრების, მოსწავლისა თუ მასწავლებლის, მეცნიერისა თუ მწერლის აზრების საკუთრად გასაღება სირცხვილად ითვლება. მოსწავლემ უნდა გაიაზროს, რომ სხვისი ნაშრომის მითვისება და საკუთარ მიღწევად გამოცხადება ისეთივე ქურდობაა, როგორც სხვისი ნივთის მითვისება. მნიშვნელოვანია, რომ მასწავლებელი პირად მაგალითზე აჩვენებდეს მოსწავლეს,  რას ნიშნავს სამართლიანობა და ურთიერთპატივისცემა.

განსხვავებული შესაძლებლობებისა და უნარების მქონე მოსწავლეების მაქსიმალურად ჩართვა სასწავლო პროცესში

სკოლა და მასწავლებელი უნდა ეცადოს, რომ ნებისმიერი მიდრეკილების, შესაძლებლობის თუ ინტერესის მქონე მოსწავლე მაქსიმალურად ჩართოს სასწავლო პროცესში. ამისთვის მნიშვნელოვა–ნია, რომ გათვალისწინებული იქნეს მრავალი თავისებურება, რაც მოს–წავ–ლეებში გვხვდება. ზოგიერთ  მოსწავლეს, უჭირს მკაფიოდ მეტყველება. ამ შემთხვევაში პედაგოგი დიდი ყურადღებით უნდა მოეპყრას მოსწავლეს, აგრძნობინოს, რომ  აინტერესებს მისი საუბარი, დაუკვირდეს მის ნაააზრევს; არ შეაწყვეტინოს მეტყველების პრობლემის მქონე მოსწავლეს საუბარი;  აქტიურად ჩართოს ასეთი მოსწავლე  საკლასო დისკუსიებში, ყურადღებით  უნდა მოუსმინოს მას  და წაახალისოს; მეტყველების პრობლემის მქონე მოსწავლეს მასწავლებელმა სასურველია არ დაუსვას ბევრი შეკითხვა ერთდროულად, რათა მას გრძელი პასუხი არ მოჰყვეს.

სკოლის ასაკის ბავშვებს შორის ცაციების რაოდენობა მერყეობს 15-დან 29%-მდე. ეს ნიშნავს, რომ სკოლის 100 მოწაფიდან 15 მაინც ცაციაა. ცაცია მოსწავლეებთან ურთიერთობისას მასწავლებელმა უნდა გაითვალისწინოს რომ: დაწყებითი საფეხურის კლასების მოსწავლეებმა, მათ შორის ცაციებმა, თავად უნდა აირჩიონ, თუ რომელი ხელით ურჩევნიათ წერა, ხატვა და სხვა დავალებების შესრულება. ცაცია ბავშვისათვის მარჯვენა ხელით წერის, ხატვის და სხვა სოციალურად მნიშვნელოვანი მოქმედებების შესრულების დაძალებამ შეიძლება ცუდად იმოქმედოს ბავშვის ფსიქიკურ განვითარებაზე; ბავშვის ცაციობა არ უნდა გახდეს არაჯანსაღი ყურადღებისა და დაცინვის საგანი. ცაციას ცუდი კალიგრაფია, წერის ნელი ტემპი არ უნდა იყოს მისი აკადემიური მოსწრების უარყოფითად შეფასების კრიტერიუმი.

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე მოსწავლის შეფასებისას ხდება ინდივიდუალური სასწავლო გეგმის გათვალისწინება, სადაც შეფასება ხდება იმ სისტემით, რომელიც ამ მოსწავლის შესაძლებლობებზეა მორგებული.

 

სავალდებულო და არჩევითი საგნები

 

საგნების და ჯგუფების მთავარი პრინციპები

ქართული საგანმანათლებლო ტრადიციისა და განათლების მეცნიერების თანამედროვე მოთხოვნების გათვალისწინებით, I-XII კლასებში ცალკეული საგნების სწავლა–სწავლება შემდეგ ძირითად პრინციპებს ეფუძნება:

ა. სასწავლო საგნებში გამოიყოფა ექვსი ძირითადი ჯგუფი:

1. ქართული ენა და ლიტერატურა (აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში აფხაზური და ქართული);

2. მათემატიკა;

3. საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები;

4. საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები;

5. უცხო ენები;

6. ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა.

სასწავლო საგნების ჯგუფებად გაერთიანების მთავარი მიზანია მრავალფეროვანი საგნობრივი პროგრამის სისტემატიზაცია. საგნობრივი ჯგუფები შეიცავს მსგავსი მიზნებისა და შესწავლის სფეროების მქონე საგნებს. საგნობრივ ჯგუფებად საგნების დალაგება საშუალებას გვაძლევს განვსაზღვროთ საათების დანაწილების პრინციპი.

ბ. თითოეული საგნობრივი ჯგუფი ისწავლება სკოლის სამივე საფეხურზე მოსწავლის მრავალმხრივი განვითარების უზრუნველსაყოფად

თანამედროვე მსოფლიოში წარმატების მისაღწევად ადამიანს მრავალმხრივი განვითარება ესაჭიროება, რაც  სასკოლო გეგმასა და საგნობრივი ჯგუფების საათობრივ განაწილებაზე უნდა აისახოს.

გ. დაწყებით საფეხურზე საგნობრივ ჯგუფებში შემავალი საგნების სწავლება უფრო ინტეგრირებულია, ვიდრე  საბაზო და საშუალო საფეხურებზე.

აზროვნების  განვითარების კვალდაკვალ მოსწავლეებს საშუალება ეძლევათ, უფრო დაწვრილებით გაეცნონ და შეისწავლონ სამყაროში მიმდინარე მოვლენები, ღრმად გაიაზრონ და აქტიურად ჩაებან საზოგადოებრივ ცხოვრებაში. ამიტომ დაწყებით საფეხურზე საგნები მეტად ინტეგრირებულად ისწავლება, საბაზო და საშუალო საფეხურებზე კი – უფრო  სპეციალიზებულად. სასწავლო პროცესში ამ საგნების შესწავლის შედეგად მიღებულ ცოდნასთან ერთად დიდი ყურადღება ექცევა უნარ–ჩვევების და დამოკიდებულებების გამომუშავებას და განვითარებას.

X-XII კლასებში მოსწავლეთა მიერ საკუთარი ინტელექტუალური მიდრეკილებების განსაზღვრა და გაღვივება ხდება. ამ კლასებში მოსწავლეებს საშუალება ექნებათ აუცილებელ საგნებთან ერთად (ქართული ენა და ლიტერატურა, საქართველოს ისტორია, მათემატიკა) აირჩიონ  საბუნებისმეტყველო, საზოგადოებათმცოდნეობითი ან ესთეტიკურ–შრომითი მიმართულების საგნები.

საგნობრივი ჯგუფები

ქართული ენა და პიტერატურა

აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში – აფხაზური და ქართული

ქართული ენისა და ლიტერატურის შესწავლამ უნდა განუვითაროს მოზარდს ძირითადი საკომუნიკაციო უნარები (წერა, კითხვა, მოსმენა, საუბარი) საქართველოს სახელმწიფო ენაზე. ამ საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი მიზანია, გამოუმუშავოს მოზარდს ლიტერატურული მემკვიდრეობისადმი პატივისცემა, შეაყვაროს კითხვა, ხელი შეუწყოს მხატვრული ნაწარმოების ესთეტიკური აღქმის და შეფასების უნარის ჩამოყალიბებას. ამ ამოცანის გადაჭრაში  დაგვეხმარება ქართული ლიტერატურის სწავლების პროცესში თემატურად და შინაარსობრივად მსგავსი უცხოური ლიტერატურის  გაცნობა და მათ შორის პარალელების ძიება.  საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია წერითი და ზეპირი მეტყველების კულტურის განვითარება. მოსწავლეს უნდა გამოუმუშავდეს საკუთარი აზრის ლოგიკური თანამიმდევრობით გამოთქმისა და სხვადასხვა შინაარსისა და დანიშნულების ტექსტების წერის უნარი.

ქართული ენისა და ლიტერატურის საგნობრივი ჯგუფი აერთიანებს ქართულის, როგორც მშობლიურის და ქართულის, როგორც მეორე ენის სასწავლო გეგმებს. ქართული, როგორც მეორე ენა ისწავლება ძირითადად იმ მოსწავლეების მიერ, რომლებისთვისაც ქართული არ არის მშობლიური ენა, ან რომლებისთვისაც ქართულენოვანი გარემოა შეზღუდული და სასწავლო ენა არ არის ქართული.  თუმცა აქვე უნდა გვახსოვდეს, რომ იმ მოსწავლეების მიერ, რომლებიც არაქართულენოვან ოჯახებში იზრდებიან, მაგრამ რომლებიც ქართულენოვან სკოლებში სწავლობენ, შესაძლებელია ორივე სასწავლო გეგმა იყოს დაძლევადი.

მათემატიკა

მათემატიკური საგნების სწავლების ძირითადი მიზანია მოზარდში კვლევის ჩვევის, აგრეთვე ანალიტიკური, ლოგიკური, სისტემური და სიმბოლური აზროვნების გამომუშავება. მათემატიკის სწავლამ მოსწავლეს უნდა შესძინოს ის უნარ-ჩვევები, რომელიც მას დაეხმარება ცხოვრებისეული, პრაქტიკული პრობლემების გადასაჭრელად.

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებმა მოზარდს უნდა გამოუმუშავოს კვლევის, სამყაროსა და გარემოს შესწავლის, მისი დაცვისა და შენარჩუნების უნარ-ჩვევები. მოსწავლე გაეცნობა სამეცნიერო მეთოდებს და შეისწავლის მათი გამოყენების ხერხებს სამყაროს აღქმისა და გააზრებისათვის, აგრეთვე, გაეცნობა მეცნიერებათა მიღწევებს და მათ კავშირს ყოველედღიურ ცხოვრებასთან. საბუნებისმეტყველო საგნების სწავლების ერთ-ერთი მთავარი მიზანია იმ უნარების გამომუშავება, რომელიც ეხმარება ადამიანს, განსაზღვროს თავისი ადგილი ბუნებრივ გარემოში და დააკვირდეს მიმდინარე ბუნებრივ პროცესებს.

ამ საგნობრივ ჯგუფში შედის შემდეგი საგნები: ქიმია, ფიზიკა, ბიოლოგია და დაწყებით კლასებში ბუნებისმეტყველების კურსი. ამ საგნობრივ ჯგუფთან ერთად ისწავლება ფიზიკური გეოგრაფიის საკითხებიც.

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

ამ საგნობრივი ჯგუფის მთავარი მიზანია, გამოუმუშავოს მოზარდს, როგორც საქართველოს მოქალაქეს, უნარი, განსაზღვროს თავისი ადგილი მსოფლიოში გეოგრაფიული, ისტორიული, რელიგიური, პოლიტიკური, კულტურული თუ ეთნიკური რეალობების გათვალისწინებით. ცოდნისა და ინფორმაციის მიწოდებასთან ერთად ამ საგნობრივი ჯგუფის მიზანია, ისეთი უნარ-ჩვევების გამომუშავება, რომელიც მოამზადებს მოსწავლეს აქტიური და პასუხისმგებელი მოქალაქეობისთვის და საფუძვლად დაედება საკუთარი და საზოგადოებრივი ინტერესების შეცნობას, საკუთარი და სხვა კულტურების და მათი წარმომადგენლების მიმართ პატივისცემას და შემწყნარებლობას.

ამ საგნობრივ ჯგუფს შეადგენს: სავალდებულო საგნები – საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია, სამოქალაქო აღზრდა, არჩევითი კურსები – ეკონომიკა, სახელმწიფო და მოქალაქეობა, სამართალი, რელიგიების ისტორია.

უცხო ენები

უცხო ენების საგნობრივმა ჯგუფმა საქართველოს მოქალაქეს უნდა განუვითაროს სახელმწიფო ენასთან ერთად კიდევ მინიმუმ ორ ენაზე კომუნიკაციის უნარი. ამ საგნობრივი ჯგუფის ერთ-ერთი მთავარი ამოცანაა, სხვა ენობრივი ჯგუფების წარმომადგენლებთან წერილობით და ზეპირად  ურთიერთობის უნარის განვითარება. ძირითადი ყურადღება, ისევე, როგორც ყველა სხვა საგნობრივ ჯგუფში,  აქაც შეძენილი ცოდნის პრაქტიკულად გამოყენების უნარს ექცევა.

ეროვნული სასწავლო გეგმა ითვალისწინებს რუსულის, ინგლისურის, გერმანულის და ფრანგულის სასწავლო პროგრამას, თუმცა სკოლებს ეძლევათ უფლება, ამ ენების მაგივრად ან დამატებით რომელიმე სხვა ენა ასწავლონ.

ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა

ამ საგნობრივი ჯგუფის მიზნებია ჯანსაღი ცხოვრების წესის დამკვიდრება, ჯგუფური მუშაობის, ურთიერთდახმარებისა და თანამშრომლობის უნარების გამომუშავება,  შრომითი, პრაქტიკული და სახელობო უნარ-ჩვევების განვითარება, ამ საგნობრივმა ჯგუფმა უნდა განუვითაროს მოზარდებს ხელოვნების ნიმუშების შექმნისა და მათი შეფასების, შეცნობის უნარი.

ამ საგნობრივ ჯგუფში შედის მუსიკა, ინტეგრირებული სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება–შრომის კურსი და ფიზიკური აღზრდა. ამასთან ერთად, არჩევითი საგნების სახით საშუალო საფეხურზე ამ საგნობრივი ჯგუფის ნაწილია აგრეთვე შემდეგი საგნები: თეატრალური ხელოვნება, ხელოვნების თეორიული და პრაქტიკული კურსები, მუსიკა და ხაზვა.

ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები

სკოლების კომპიუტერიზაციის პროგრამის ფონზე სულ უფრო შესაძლებელი ხდება საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების ჩართვა სასწავლო პროცესში. საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიების სწავლების პრიორიტეტია  ამ ტექნოლოგიების გამოყენებისთვის აუცილებელი უნარ-ჩვევების განვითარება მოსწავლეებში, სხვადასხვა საგნების სწავლებისას ინტეგრირების გზით. ამიტომ საინფორმაციო და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები არ არის გამოყოფილი ცალკე საგნობრივ ჯგუფად და მიეკუთვნება ეგრეთ წოდებულ გამჭოლ სასწავლო პრიორიტეტებს.

 

სავალდებულო საგნების სწავლება საფეხურების მიხედვით

 

სავალდებულო საგნების სწავლების სქემა

 

საგნობრივი ჯგუფები

საგანი

დაწყებითი

საბაზო

საშუალო

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

ქართული ენა და ლიტერატურა

ქართული ენა და ლიიტერა-ტურა

მათემატიკა

მათემატიკა

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეორგაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

საქართვე-ლოსა და მსოფლიოს ისტორია

სამოქალაქო განათლება

X

X

საქართვე-ლოსა და მსოფლიოს გეოგრაფია

X

საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები

ბუნების-მეტყველება

ქიმია

X

X

ფიზიკა

X

X

ბიოლოგია

X

X

უცხო  ენები

პირველი უცხო  ენა

მეორე უცხო ენა

ესთეტიკური, შრომითი და ფიზიკური აღზრდა

ხელოვნება და შრომა

X

X

მუსიკა

X

X

ფიზიკური აღზრდა

– საგნის სავალდებულო სწავლება

х

- არჩევითი საგნები

 

სქემის განმარტებები

ქართული ენა და ლიტერატურა

² ქართული ენისა და ლიტერატურის, მათემატიკისა და ფიზიკური აღზრდის სწავლა სავალდებულოა I-XII კლასების განმავლობაში.

² საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები

² საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია სავალდებულოდ ისწავლება 5–12 კლასებში;

² საქართველოსა და მსოფლიოს გეოგრაფია სავალდებულოდ ისწავლება 5–11 კლასებში;

² სამოქალაქო განათლება სავალდებულოდ ისწავლება 5–10 კლასებში;

² საქართველოს გეოგრაფიისა და სამოქალაქო განათლების საკითხები 1–6 კლასებში; ინტეგრირებულია ბუნებისმეტყველების კურსში;

² საქართველოს ისტორია, სამოქალაქო განათლება და საქართველოს გეოგრაფია მე– 5, მე-6, მე-7 და მე-8 კლასებში ისწავლება ინტეგრირებულად, ერთ საგნად;

² მე- 9, მე-10 კლასებში სამოქალაქო განათლება ისწავლება ცალკე საგნად;

² მე-9, მე-10, მე-11 კლასში საქართველოსა და მსოფლიოს გეოგრაფია ცალკე საგნად ისწავლება.

უცხო ენები

² პირველი უცხო ენის სწავლას მოსწავლე იწყებს მე–3 კლასში, მეორისას კი მე–7 კლასში. მეათე კლასიდან  ნებადართულია პირველი უცხო ენის სწავლისათვის თავის დანებება და მესამე უცხო ენის სწავლის დაწყება (X-XII კლასებში).  ეს არ გამორიცხავს იმას, რომ მესამე კლასამდე დაიწყონ სკოლებმა უცხო ენის სწავლება, ან მეშვიდე კლასამდე ასწავლონ ორი უცხო ენა თუ სკოლა გადაწყვეტს, რომ მას აქვს ამის საშუალება და ხედავს ამ საგნების შეთავაზების მნიშვნელობას. თუმცა პირველ ორ კლასში უცხო ენის სწავლება არ არის რეკომენდებული. ასევე სკოლას აქვს უფლება ორ უცხო ენაზე მეტი ასწავლოს თავის მოსწავლეებს.

საბუნებისმეტყველო საგნები

² ბუნებისმეტყველების ინტეგრირებული კურსი სავალდებულოა 1–6 კლასებში.

² საბუნებისმეტყველო საგნების (ქიმია, ფიზიკა, ბიოლოგიის) სწავლა სავალდებულოა VII-X კლასებში. VII-X კლასებში სკოლა ირჩევს ორი შესაძლებლობიდან ერთს:

ა) თითოეული  საბუნებისმეტყველო საგანი თითო ტრიმესტრის განმავლობაში ისწავლება (მაგრამ არა ერთდროულად. მაგ. მეშვიდე კლასში შეიძლება ისწავლებოდეს: I მესამედი ქიმია, II მესამედი ფიზიკა, III მესამედი ბიოლოგია).

ბ) საბუნებისმეტყველო საგნები ისწავლება ინტეგრირებული კურსით სამივე ერთად – ერთ საგნად.

 

 

² საბუნებისმეტყველო საგნები, ქიმია ფიზიკა, ბიოლოგია სავალდებულოდ, ტრიმესტრული სახით ისწავლება მე-10 კლასში. მე-11-12 კლასებში საბუნებისმეტყველო საგნებიდან მოსწავლე ირჩევს მინიმუმ ერთ საგანს.

ესთეტიკური, შრომითი და ფიზიკური აღზრდა

² ხელოვნების კურსი ისწავლება 1-10 კლასებში როგორც სავალდებულო საგანი. იმ სკოლას რომელსაც აქვს შესაბამისი ბაზა, ყავს ადამიანური რესურსები და ხედავს ამის საჭიროებას, შეუძლია შეკვეცოს ხელოვნების სწავლება მაგ. ერთი ტრიმესტრით და ნაწილი ამ საგნის დაუთმოს შრომის სწავლებას (სადაც ტრადიციულად ასწავლიდნენ ხელსაქმეს, სხვადასხვა სამუშაო იარაღების გამოყენებას, კულინარიას და სხვ.)

საშუალო საფეხურის სქემა (10-12 კლასები)

² სავალდებულოა მე-10–12 კლასებში ქართული ენისა და ლიტერატურის, ისტორიის, მათემატიკის, ორი უცხო ენის და ფიზიკური აღზრდის საგნების შესწავლა.

² მე-10 კლასში თითო ტრიმესტრი სავალდებულოდ ისწავლება:

² ისტორიის, გეოგრაფიის და სამოქალაქო განათლების ინტენსიური კურსი;

² საბუნებისმეტყველო მეცნიერებების საგნობრივ ჯგუფში: ქიმია, ფიზიკა, ბიოლოგიის ინტენსიური კურსი.

² მე-11 კლასში გეოგრაფია სავალდებულო საგანია.

² მე–11,12 კლასებში მოსწავლეს ეძლევა საშუალება, სავალდებულო საგნების სწავლის გარდა, აირჩიოს მისთვის სასურველი საგნები სამი საგნობრივი ჯგუფიდან: საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები, საქართველოს ისტორია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები და ესთეტიკური შრომითი და ფიზიკური აღზრდა.

² თითოეულ არჩევით ბლოკში სკოლამ უნდა უზრუნველყოს მოსწავლებისთვის მინიმუმ ორი საგნის შეთავაზება. მცირეკონტიგენტიან სკოლებს, რომლებსაც შეიძლება არ ჰქონდეთ საშუალება, შესთავაზონ მოსწავლეებს 11-12 კლასში არჩვვანის ფართო თავისუფლება, აქვთ უფლება თვითონ განსაზღვრონ ზემოთჩამოთვლილი არჩევითი საგნებიდან რომელი ოთხი შეთავაზონ თავიანთ მოსწავლეებს. საუკეთესო შემთხვევაში, ეს მოხდება მოსწავლეების ინტერესების მაქსიმალური გათვალისწინებით.

 

არჩევითი საგნები საგნობრივი ჯგუფების მიხედვით

 

საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და საზოგადოებრივი მეცნიერებები	საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები	ესთეტიკური, შრომითი და ფიზიკური აღზრდა
1. ეკონომიკა 2. სახელმწიფო და მოქალაქეობა 3. სამართალი	1. ქიმია 2. ფიზიკა 3. ბიოლოგია	1. მუსიკა 2. სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნება (პრაქტიკული კურსი) 3. ხელოვნების ისტორია (თეორიული კურსი) 4. ხაზვა 5. თეატრალური ხელოვნება
4. გლობალური პრობლემების გეოგრაფია (მე-12 კლასში მხოლოდ)

 

თითოეული ზემოთ მოყვანილი საგანი წარმოადგენს ერთწლიან ან 2-ტრიმესტრიან ინტენსიურ კურსს. მეთერთმეტე და მეთორმეტე კლასებში, თითოეულ წელიწადს მოსწავლემ უნდა აირჩიოს ორი საგანი სხვადასხვა საგნობრივი ჯგუფიდან. საერთო ჯამში მე–11, 12 კლასებში მოსწავლემ უნდა ისწავლოს მინიმუმ ერთი საგანი თითოეული საგნობრივი ჯგუფიდან და მაქსიმუმ ორი.

² მეთორმეტე კლასის ბოლო ტრიმესტრი უნდა დაეთმოს მხოლოდ სავალდებულო საგნებს და უმაღლესი სასწავლებლებისათვის მისაღები გამოცდებისათვის მომზადებას.

² გლობალური პრობლემების გეოგრაფია მეთორმეტე კლასში არჩევითი კურსია და შესაძლებელია როგორც საბუნებისმეტყველო ისე საზოგადოებრივი მეცნიერებების ბლოკის ფარგლებში ისწავლებოდეს.

მეთერთმეტე-მეთორმეტე კლასებში სკოლამ შესაძლებელია მოსწავლეს შესთავაზოს არჩევითი აკადემიური საგნების ნაცვლად სახელობო განათლების კურსი. სახელობო განათლების კურსი შედგენილი უნდა იყოს სახელობო ცენტრებთან და ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრთან კონსულტაციების საფუძველზე. მოსწავლე, რომელიც გაივლის სახელობო განათლების კურსს და სავალდებულო საგნებს, აიღებს სკოლის ატესტატს და თუ სახელობო განათლების ცენტრის კომისიასთან ჩააბარებს გამოცდას, მიიღებს ხელობის სერტიფიკატს. ამ სისტემის პილოტირება მიმდინარეობს 2008-09 სასწავლო წელს საქართველოს 40-მდე სკოლაში.

თუ სკოლას აქვს იმის შესაძლებლობა რომ ოთხზე მეტი საგანიც ასწავლოს, შეზღუდვა ამ მხრივ არ არსებობს. ნებისმიერ სკოლას აქვს უფლება სავალდებულო მინიმუმის გარდა ნებისმიერი რაოდენობის საგანი ასწავლოს, თუ მოსწავლეების ფიზიკურ და ინტელექტუალურ შესაძლებლობებს მიიღებს მხედველობაში.

ეროვნულ სასწავლო გეგმაში გაუთვალისწინებელი საგნები

სკოლას აქვს უფლება შესთავაზოს მოსწავლეებს ეროვნული სასწავლო გეგმით გაუთვალისწინებელი საგნები. (მაგ. ცეკვა, ფოტოგრაფია, ასტრონომია და სხვა.) ამ საგნების სწავლება წლის დასაწყისშივე უნდა იყოს შეთანხმებული სამეურვეო საბჭოსთან. სასწავლო გეგმა უნდა მოიცავდეს შემდეგ აუცილებელ კომპონენტებს:

1. საგნის მიზნები და ამოცანები და დასაბუთება, თუ რამდენად ემსახურება ეს მიზნები და ამოცანები ზოგადი განათლების ეროვნულ მიზნებში მოცემულ იდეალებს.

2. საგნის ორგანიზების ფორმები (საგნის მასწავლებლის ვინაობა, საგაკვეთილო დატვირთვა, დავალებების ხასიათი და სიხშირე, შეფასების კრიტერიუმები)

 

საგნების საათობრივი განაწილების ძირითადი პრინციპები

საათობრივი ბადე

საათობრივი ბადე განსაზღვრავს მოსწავლეთა სავალდებულო და მაქსიმალური დატვირთვის ოდენობას. საათობრივი ბადე განსაზღვრავს ეროვნულ სასწავლო გეგმაში მოცემულ სავალდებულო საგნების სწავლების სავალდებულო ხანგრძლივობას.

სასწავლო დღის და გაკვეთილის ხანგრძლივობა

მოზარდის ფიზიკური და ფსიქოლოგიური შესაძლებლობების გათვალისწინებით სარეკომენდაციო დატვირთვის (გაკვეთილებზე გატარებული ასტრონომიული საათების) მაქსიმალური რაოდენობა

 

კლასი	1	2	3	4–5	6–7	8	9	10–11
მაქსიმალური დასაშვები  საათები (ასტრონომიული)	3	4	4	4	5	5	5–6	5–6

გაკვეთილების რაოდენობა მოზარდის განვითარების კვალდაკვალ იზრდება. გაკვეთილების ხანგრძლივობაა 45 წუთი. გამონაკლისს  წარმოადგენს პირველი კლასი, სადაც გაკვეთილი გრძელდება 35 წუთი. შესვენებები გრძელდება მინიმუმ 10 წუთი.

გამონაკლისი შესაძლებელია დაშვებულ იქნეს ექსტრემალური პირობების დროს (ყინვა, განსაკუთრებული სიცხეები და ა.შ.) როდესაც სკოლამ შესაძლოა ხანმოკლე ვადით შეცვალოს გაკვეთილების ხანგრძლივობები სასწავლო დღის შემცირების მიზნით.

სკოლების თავისუფლება საათების განაწილებისას (ფაკულტატური საგნები)

თითოეულ კლასში სკოლას ეძლევა უფლება, სავალდებულო საათების გარდა, დაამატოს გარკვეული რაოდენობის საათები, რომელსაც იყენებს მოსწავლეების ინტერესებიდან გამომდინარე  ფაკულტატური კურსებისა თუ დამატებითი გაკვეთილების ჩასატარებლად. ასეთი საგნები ტრადიციულად სკოლაში იყო რელიგიების ისტორია, ცეკვა, ფოტოგრაფია და სხვ.

2007-08 სასწავლო წლამდე ფაკულტატური საათების რაოდენობა საათობრივ ბადეში იყო ხოლმე ჩაწერილი როგორც მაქსიმალურ და სავალდებლო საათებს შორის სხვაობა. ახალ საათობრივ ბადეში ამ საათებზე კონკრეტული შეზღუდვა აღარ არსებობს. სკოლამ საკუთარი შესაძლებლობების ფარგლებში უნდა დაამატოს საათები ფაკულტატური საგნებისთვის ან სავალდებულო საგნების სწავლების გასაძლიერებლად. საათების დამატებისას სკოლამ უნდა გაითვალისწინოს სასწავლო დღის და გაკვეთილის რეკომენდებული ხანგრძლივობა და ეცადოს, რომ საათების დამატებისას მიაქციოს ყურადღება იმას, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება შუალედებში სათანადოდ დაისვენონ.

სკოლას ასევე აქვს უფლება, სამინისტროს მიერ მიწოდებული რეკომენდებული საათობრივი ბადის ფარგლებში საათების 25% საკუთარი მოსაზრებებით გადაანაწილოს საგნებს შორის.  საათების გადანაწილებისას შესაძლებელია ასევე ჯამური საათებით მანიპულირება. მაგ. ერთ-ერთ საგანს ეთმობა რეკომენდებულ საათობრივ ბადეში 4 საათი კვირაში. ეს ნიშნავს რომ ჯამურად წელიწადში ეს საგანი ისწავლება 4*36 (კვირების რაოდენობა)=144 საათის განმავლობაში. სკოლას შეუძლია შეცვალოს ამ საგნის საათობრივი დატვირთვა ისე, რომ ვთქვათ გაზარდოს 150 საათამდე, ან შეამციროს მაგ. 120 საათამდე და სხვ... საკუთარი საჭიროებებიდან გამომდინარე. ეს ნიშნავს იმას, რომ სკოლამ კარგად უნდა დაგეგმოს საკუთარი საგაკვეთილო ცხრილი, რადგან ზოგიერთ ტრიმესტრში შეიძლება ამ საგანს კვირაში 4 საათი დაეთმოს და ზოგიერთში კი 5, ან 3 და ა.შ.

ისევე, როგორც ადრე სკოლას აქვს უფლება დამატებითი, ფაკულტატური სახით ასწავლოს რელიგიების ისტორია, ცეკვა, ფოტოგრაფია და ა.შ. კონკრეტული საათობრივი შეზღუდვა ამ მხრივ აღარ არსებობს.

ინფორმაციული და საკომუნიკაციო ტექნოლოგიები

იმ სკოლებში, სადაც არსებობს შესაბამისი კომპიუტერული ტექნიკა, თითოეულ მოსწავლეს დამამთავრებელი კლასისთვის  კომპიუტერების გამოყენების საბაზისო უნარ-ჩვევების შესასწავლად მინიმუმ 36 საათიანი კურსი უნდა ჰქონდეს გავლილი. თუ სკოლას აქვს შესაძლებლობა, რომ წინა კლასში მყოფ მოსწავლეებსაც გაატაროს მსგავსი კურსი, მაშინ მათაც მსგავსი წესი ეხებათ და ა.შ. (რაც უფრო მეტი შესაძლებლობა აქვს სკოლას, მით უფრო მეტი კლასი უნდა მოიცვას)

რაც შეეხება ამ 36 საათის გადანაწილებას, აქ სკოლას ეძლევა სრული თავისუფლება თვითონ გადაწყვიტოს რა სქემით ასწავლის მოსწავლეებს. მნიშვნელოვანია, რომ მოსწავლეებს ჰქონდეთ საშუალება გარკვეული დრო ინდივიდუალურად იმუშაონ კომპიუტერთან. ამისთვის, შესაძლებელია, რომ საკლასო განაყოფები დაიყოს კიდევ უფრო მცირე ჯგუფებად. ასევე შესაძლებელია, რომ მოსწავლეების ერთმა ნაწილმა, ვთქვათ, ინტენსიურად იმუშაოს ერთი ტრიმესტრის განმავლობაში, მომდევნო ტრიმესტრში კი მოსწავლეების სხვა ნაწილმა ჩაანაცვლოს. ანუ 36 საათი არ არის აუცილებელი, რომ თითოეული მოსწავლისთვის მთელ წელიწადზე, კვირაში თითო საათის სახით იყოს გადანაწილებული. ასევე დასაშვებია და რეკომენდებული რომ ინფორმაციული და კომუნიკაციური ტექნოლოგიების სწავლება არა ცალკე საგნად, არამედ სხვა საგნების ფარგლებში ისწავლებოდეს.

საბიბლიოთეკო და სხვა ინდივიდუალური სამუშაო დრო

სასურველია, რომ მოსწავლეები მივაჩვიოთ ინდივიდუალურ მუშაობას ბიბლიოთეკაში თუ სხვაგან. ამისთვის სასურველია, რომ სკოლამ, რომელსაც ამის საშუალება აქვს, სპეციალური დრო გამოყოს მოსწავლეების ბიბლიოთეკაში მუშაობისთვის. ასევე, მნიშვნელოვანია, რომ მასწავლებლებმა მისცენ მოსწავლეებს დავალებები, რომლებიც ბიბლიოთეკების გამოყენებას გულისხმობს. მიუხედავად იმისა, თუ რა რაოდენობის წიგნია სასკოლო ბიბლიოთეკაში, მისი საგანმანათლებლო მიზნით გამოყენება ყოველთვის შესაძლებელია.

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ სკოლამ შექმნას პირობები იმისთვის, რომ მოსწავლეებს შეეძლოთ გაკვეთილების შემდეგ დარჩენა და გარკვეული საათების განმავლობაში იქ მეცადინეობა იმ შემთხვევაში, თუ ეს მათთვის უფრო მოსახერხებელია, ვიდრე სახლში მეცადინეობა. ეს შესაძლებელია მოხდეს საკლასო ოთახებსა თუ რაიმე საერთო დარბაზებში.

 ბ) მე-2 თავის შემდეგ დაემატოს 2¹ თავი შემდეგი რედაქციით:

„თავი 2¹. 2008-09 სასწავლო წელს მოქმედი საათობრივი ბადე

ახალი სასწავლო გეგმის შესაბამისი საათობრივი ბადე ნებისმიერი პროფილის (ქართული და არაქართულენოვანი) ზოგადსაგანმანათლებლო საჯარო სკოლებისთვის

 

საგანი/კლასი		I	II	III		VII	VIII	IX		X	XI	XII
ქართული (ქართული ენა და ლიტერატურა)		7 (252)	7 (252)	5 (180)		5 (180)	5 (180)	5 (180)		5 (180)	5 (180)	5 (180)
ქართული როგორც მეორე ენა (მხოლოდ არაქართულენოვანი სექტორებისთვის)		3 (108)	3 (108)			3 (108)	3 (108)			3 (108)	3 (108)
მშობლიური ენა (მხოლოდ არაქართულენოვანი სექტორებისთვის)		5-8 (180-288)	5-8 (180-288)			5-6 (180-216)	5-6 (180-216)			4-5 (144-180)	4-5 (144-180)
მათემატიკა		5 (180)	5  (180)	5 (180)		4  144)	4  144)	4 (144)		5 (180)	5 (180)	4 (144)
უცხოური ენები
	პირველი უცხოური ენა			3 (108)		3 (108)	3 (108)	3 (108)		2 (72)	2 (72)	2 (72)
	მეორე უცხოური  ენა					4 (144)	4 (144)	4 (144)		3 (108)	3 (108)	3 (108)
საქართველოს ისტორია, საქართველოს გეოგრაფია და სხვა საზოგადოებრივი მეცნიერებები
	საქართველოს და მსოფლიო ისტორია					5 (180)	5 (180)	4 (144)		5 (60) 5 (60) 5 (60)	3 (108)	3 (108)
	გეოგრაფია							2 (72)			3 (108)
	სამოქალაქო განათლება							2 (72)
საბუნებისმეტყველო მეცნიერებები
	ბიოლოგია | ქიმია | ფიზიკა	4 (144)	4 (144)	4 (144)		4 (144)	4 (144)	4 (144)		4 (144)
ფიზიკური, შრომითი და ესთეტიკური აღზრდა
	ფიზიკური აღზრდა	3 (108)	3  (108)	3 (108)		2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)	2 (72)	2 (72)
	ხელოვნება – შრომა	2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)
	მუსიკა	2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)	2 (72)	2 (72)		2 (72)
არჩევითი საგანი 1											3 (108)	3 (108)
არჩევითი საგანი 2											3 (108)	3 (108)
სავალდებულო საათების რაოდენობა (ქართულენოვანი სექტორისთვის)		23	23	24		31	31	34		30	29	25
სავალდებულო საათების რაოდენობა (არაქართულენოვანი სექტორისთვის)		24-27	24-27			34-35	34-35			32-33	31-32

 

* ფრჩხილებში მითითებულია წლის განმავლობაში სავალდებულო ჯამური სააათები

** ბიოლოგია, ქიმია და ფიზიკა ისწავლება მეშვიდე-მეათე კლასებში თითო ტრიმესტრის განმავლობაში. თითოეული საგნის საერთო ჯამური საათების რაოდენობა ტრიმესტრის განმავლობაში არის 48 საათი.

*** ისტორია, გეოგრაფია და სამოქალაქო განათლება მეშვიდე და მერვე კლასებში ისწავლება ერთ საგნად საერთო ჯამური საათები წლის განმავლობაში არის 180 საათი. მეცხრე კლასში ცალ-ცაკე საგნებად ისწავლება.

**** ისტორია გეოგრაფია და სამოქალაქო განათლება მეათე კლასში ისწავლება თითო ტრიმესტრის განმავლობაში. თითოეული საგნის საერთო ჯამური საათების რაოდენობა ტრიმესტრის განმავლობაში არის 60 საათი.

***** არაქართულენოვან სექტორებს 2008-09 სასწავლო წელს ეხება მხოლოდ I,II, VII, VIII, X,XI კლასები. იქ სადაც მითითებულია ორი რიცხვი მაგ. 5-8 იგულისხმება, რომ სკოლა ირჩევს მისთვის სასურველ საათების რაოდენობას ამ ზღვრებში წინა წლების გამოცდილების გათვალისწინებით.

 

IV-VI კლასების საათობრივი ბადე ქართულენოვანი სკოლებისთვის და
III-XI კლასების საათობრივი ბადე არაქართულენოვანი სკოლებისთვის

საათობრივი ბადე ქართულ ენაზე სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებისთვის

 

კლასი					4	5	6
1	მშობლიური ენა				7	4	3
2	მშობლიური ლიტერატურა					3	3
3	უცხო ენა (რუსული)				3	3	3
4	უცხო ენა (ინგლისური, გერმანული, ფრანგული, სხვ.)					3	3
5	მსოფლიო ისტორია						2
6	საქართველოს ისტორია					2
7	საზოგადოებათმცოდნეობა
8	საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები
9	ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა
10	მათემატიკა				5	4	4
11	ფიზიკა
12	ქიმია
13	ასტრონომია
14	ბიოლოგია						1
15	გეოგრაფია						1
16	საქართველოს გეოგრაფია
17	ბუნებისმცოდნეობა				1	1
18	ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება)				1	1	1
19	ხელოვნება (მუსიკა)				1	1	1
20	ხაზვა
21	შრომითი სწავლება				1	1	1
22	ეკონომიკა
23	დაწყებითი სამხედრო მომზადება
24	ფიზიკური აღზრდა				2	2	2
სავალდებულო  დატვირთვა					21	25	25

 

საათობრივი ბადე რუსულ ენაზე სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლისთვის
კლასი				3	4	5	6				9
1	ქართული ენა			3	3	3	3				3
2	მშობლიური ენა და ლიტერატურა			10	10	8	6				5
3	უცხო ენა (ინგლისური, გერანულ, ფრანგული, სხვ.)					3	3				2
4	მსოფლიო ისტორია						2				2
5	საქართველოს ისტორია					2					2
6	საზოგადოებათმცოდნეობა
7	საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები										1
8	ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა
9	მათემატიკა			5	5	4	4				4
10	ფიზიკა										2
11	ქიმია										2
12	ასტრონომია
13	ბიოლოგია						1				2
14	გეოგრაფია						1
15	საქართველოს გეოგრაფია										2
16	ბუნებისმცოდნეობა			1	1	1
17	ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება)			1	1	1	1
18	ხელოვნება (მუსიკა)			1	1	1	1
19	ხაზვა										1
20	შრომითი სწავლება			1	1	1	1				1
21	ეკონომიკა
22	დაწყებითი სამხედრო მომზადება
23	ფიზიკური აღზრდა			2	2	2	2				2
სავალდებულო დატვირთვა				24	24	26	25				31

 

საათობრივი ბადე აზერბაიჯანულ და სომხურ ენებზე სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებისთვის
კლასი				3	4	5	6				9
1	ქართული ენა			3	3	3	3				3
2	მშობლიური ენა და ლიტერატურა			8	8	7	6				5
3	უცხო ენა (რუსული)			2	2	2	2				2
4	უცხო ენა (ინგლისური, გერანული, ფრანგული, სხვ.)					3	3				2
5	მსოფლიო ისტორია						2				2
6	საქართველოს ისტორია					2					2
7	საზოგადოებათმცოდნეობა
8	საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები										1
9	ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა
10	მათემატიკა			5	5	4	4				4
11	ფიზიკა										2
12	ქიმია										2
13	ასტრონომია
14	ბიოლოგია						1				2
15	გეოგრაფია						1
16	საქართველოს გეოგრაფია										2
17	ბუნებისმცოდნეობა			1	1	1
18	ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება)			1	1	1	1
19	ხელოვნება (მუსიკა)			1	1	1	1
20	ხაზვა										1
21	შრომითი სწავლება			1	1	1	1				1
22	ეკონომიკა
23	დაწყებითი სამხედრო მომზადება
24	ფიზიკური აღზრდა			2	2	2	2				2
სავალდებულო დატვირთვა				24	24	27	27				33

 

საათობრივი ბადე უცხო ენების გაღრმავებული  სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებისთვის
კლასი				3	4	5	6				9
1	მშობლიური ენა			7	7	4	3				2
2	მშობლიური ლიტერატურა					3	3				2
3	უცხო ენა (რუსული)			2	3	3	3				2
4	უცხო ენა (ინგლისური, გერანული, ფრანგული, სხვ.)			2	2	3	3				4
5	მსოფლიო ისტორია						2				2
6	საქართველოს ისტორია					2					2
7	საზოგადოებათმცოდნეობა
8	საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები										1
9	ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა
10	მათემატიკა			4	4	4	4				4
11	ფიზიკა										2
12	ქიმია										2
13	ასტრონომია
14	ბიოლოგია						1				2
15	გეოგრაფია						1
16	საქართველოს გეოგრაფია										2
17	ბუნებისმცოდნეობა			1	1	1
18	ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება)			1	1	1	1
19	ხელოვნება (მუსიკა)			1	1	1	1
20	ხაზვა										1
21	შრომითი სწავლება			1	1	1	1				1
22	ეკონომიკა
23	დაწყებითი სამხედრო მომზადება
24	ფიზიკური აღზრდა			2	2	2	2				2
სავალდებულო დატვირთვა				21	22	25	25				31

 

* მესამე და მეცხრე კლასის საათები არ ეხება ქართულენოვან სკოლებს

 

საათობრივი ბადე რუსულ ენაზე სწავლების ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლისთვის, სადაც უცხო ენები გაღრმავებულად ისწავლება
კლასი				3	4	5	6				9
1	ქართული ენა			3	3	3	3				3
2	მშობლიური ენა და ლიტერატურა			9	9	8	6				5
3	უცხო ენა (ინგლისური, გერანულ, ფრანგული, სხვ.)			2	4	4	4				4
4	მსოფლიო ისტორია						2				2
5	საქართველოს ისტორია					2					2
6	საზოგადოებათმცოდნეობა
7	საქართველოს სახელმწიფოსა და სამართლის საფუძვლები										1
8	ინფორმატიკა და გამოთვლითი ტექნიკა
9	მათემატიკა			4	4	4	4				4
10	ფიზიკა–ასტრონომია										2
11	ქიმია										2
13	ბიოლოგია						2				2
14	გეოგრაფია						2				1
15	საქართველოს გეოგრაფია										2
16	ბუნებისმცოდნეობა			1	1	1
17	ხელოვნება (სახვითი ხელოვნება)			1	1	1	1
18	ხელოვნება (მუსიკა)			1	1	1	1
19	ხაზვა										1
20	შრომითი სწავლება			1	1	1	1				1
21	ეკონომიკა
22	დაწყებითი სამხედრო მომზადება
23	დამატებითი საათები მშობლიურ და უცხო ენებში
24	ფიზიკური აღზრდა			2	2	2	2				2
სავალდებულო დატვირთვა				24	26	27	28				34

 

გ) მე–3 თავში „VIII კლასი – საქართველოსა და მსოფლიოს ისტორია და გეოგრაფია“  შემდეგ დაემატოს ”IX კლასი - საქართველოს ისტორია და გეოგრაფია” და ” IX კლასი - სამოქალაქო განათლება” შემდეგი რედაქციით:

”IX კლასი - საქართველოს ისტორია და გეოგრაფია

 

საქართველოს ისტორია

ისტ. IX                        მიმართულება:
ბუნება და ეკონომიკა	სახელმწიფო მმართველობა და სოციალური სტრუქტურები	პოლიტიკა	კულტურა და რელიგია
1. მოსწავლე აანალიზებს სხვადასხვა ეპოქაში საქართველოში ეკონომიკური ურთიერთობების განვითარებას	2. მოსწავლე აანალიზებს საქართველოში მმართველობითი სტრუქტურებს უძველესი დროიდან დღემდე 3. მოსწავლე იკვლევს საქართველოში სოციალურ ურთიერთობებს უძველესი დროიდან დღემდე	4. მოსწავლე აანალიზებს საგარეო და საშინაო ფაქტორების გავლენას ქართული სახელმწიფოს წარმოშობასა და განვითარებაზე	5. მოსწავლე იკვლევს საქართველოში არსებულ რელიგიებს. 6. მოსწავლე იკვლევს ქართულ კულტურას უძველესი დროიდან დღემდე

 

შინაარსი[1]

1. საქართველო უძველესი დროიდან ელინისტური ხანის დასაწყისამდე

ა) ქვის ხანა

ბ) ბრინჯაოს ხანა

გ) ქართველთა ეთნოგენეზი

2. საქართველო ძვ.წ. III ს-დან ახ.წ. IV ს-მდე

ა) მახლობელი აღმოსავლეთი და ქართლის სამეფო ალექსანდრე მაკედონელის ლაშქრობების შემდეგ (ძვ. წ. III-II სს)

ბ) რომის სახელმწიფო და მახლობელი აღმოსავლეთის ქვეყნები ძვ. წ. II-I სს-ში

გ) ქართლი ახ. წ. I-III სს-ში (რომი და პართია)

დ) დასავლეთ საქართველოს სამეფოები ახ. წ. I-III სს-ში

საქართველო IV-X სს-ში

ა) ქრისტიანობა ქართლში

ბ) საქართველო და მისი მეზობელი სახელმწიფოები IV-V სს-ში

გ) ბიზანტია-ირანის ომები და საქართველო VI-VII სს-ში

დ) არაბები და საქართველო

ე) ქართული სამეფო-სამთავროები VIII-X სს-ში

ერთიანი ქართული სახელმწიფო XI-XII სს-ში

ა) საქართველო X ს-ის ბოლოს და XI ს-ის პირველ ნახევარში

ბ) თურქ-სელჩუკები და საქართველო

გ) დავით IV აღმაშენებელი

დ) საქართველო XII ს-ის შუა ხანებში

ე) თამარ მეფე

5.  საქართველო XIII ს. _ XV ს-ის I ნახევარში

ა) მონღოლები და საქართველო

ბ) გიორგი V ბრწყინვალე

გ) თემურ-ლენგის ლაშქრობები

დ) საქართველო XV ს-ის I ნახევარში

6. ქართული სამეფო-სამთავროები XV ს.-ის II ნახევარსა _ XVIII ს.-ში

ა) პოლიტიკური ვითარება XV ს-ის შუა ხანების მახლობელ აღმოსავლეთში და საქართველოს დაშლა სამეფო-სამთავროებად

ბ) საქართველო XVIს-სა და XVIII ს-ის პირველ ნახევარში

გ) ქართლ-კახეთის და იმერეთის სამეფოები XVIII ს-ის II ნახევარში

7.  საქართველო XIX ს. _ XX ს.-ის პირველ ოცწლეულში

ა) რუსული მმართველობის დამყარება და ეროვნულ-გამათავისუფლებელი მოძრაობა XIX ს-ის I ნახევრის საქართველოში

ბ) ბატონყმობის გაუქმება და მისი სოციალურ-ეკონომიკური შედეგები

გ) თერგდალეულები

დ) დასები და პარტიები

ე) პოლიტიკური ვითარება XX ს-ის პირველ ოცწლეულში და I მსოფლიო ომი

საქართველო 1918-1921 წწ-ში

ა) საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენა

ბ) საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკა

საქართველო 1921-1991 წწ-ში

ა) ახალი ეკონომიკური პოლიტიკა და სტალინიზმი

ბ) დიდი სამამულო ომი და სტალინის მმართველობის ბოლო წლები

გ) სტალინიზმიდან სტაგნაციამდე (1953-1985)

 დ) გარდაქმნა და საბჭოთა კავშირის დაშლა

საქართველოს დამოუკიდებელი რესპუბლიკა.

 

საქართველოს გეოგრაფია

შედეგები მიმართულებების მიხედვით

 

დრო და სივრცე	გარემო და სოციალური სისტემები	სახელმწიფო მმართველობა და პოლიტიკა
1. რუკების და სხვა გეოგრაფიული საშუალებების (ფოტოები, გრაფიკები, ცხრილები, დიაგრამები და სხვა) დახმარებით ახასიათებს ადგილს, მოვლენასა და პროცესებს; ადგენს თემატურ რუკებს.	2. ახასიათებს და აანალიზებს საქართველოს ბუნებრივ პირობებს; 3. უკავშირებს საქართველოს ძირითად ბუნებრივ და ანთროპოგენულ ლანდშაფტებს  მათ სამეურნეო გამოყენებას; 4. აანალიზებს საქართველოში გეოეკოლოგიური პრობლემების  წარმოქმნის ბუნებრივ და ანთროპოგენურ წყაროებს; 5. მოსახლეობის დემოგრაფიულ მაჩვენებლებსა და დინამიკურ მახასიათებლებს უკავშირებს ქვეყნის ეკონომიკურ აქტივობას; 6. აანალიზებს საქართველოს მოსახლეობის მიგრაციის და ურბანიზაციის პროცესებს და აკეთებს პროგნოზებს; 7. აანალიზებს ქართული ტრადიციების გეოგრაფიულ თავისებურებებს;	8. განიხილავს საქართველოს მდებარეობას და ადგენს ქვეყნისათვის მის მნიშვნელობას; 9. აანალიზებს საქართველოში მეურნეობის სტრატეგიულ დარგებს და მათი განვითარების პერსპექტივებს; 10. განსაზღვრავს საქართველოს ადგილს მსოფლიოში სოციალურ-ეკონომიკური პარამეტრების მიხედვით.

 

რეკომენდებული შინაარსი

1. თვალსაჩინოებების გამოყენება და შედგენა

2. საქართველოს ტერიტორიის ფორმირება

3. საქართველოს მდებარეობა და საზღვრები

4. საქართველოს ბუნება (მნიშვნელოვანი ფიზიკურ-გეოგრაფიული მახასიათებლები)

5. საქართველოს ბუნებრივი რესურსები

6. მოსახლეობა (გეოგრაფია, დემოგრაფია, მიგრაცია, ურბანიზაცია)

7. საქართველოს სახასიათო ბუნებრივი (მთის, ბარის, ზღვისპირა, ტყის) და ანთროპოგენული (რურალური, ურბანული) ლანდშაფტები

8. საქართველოს ინფრასტრუქტურა

9. საქართველოს კულტურული მრავალფეროვნება

10. საქართველო და ჰუმანური განვითარების ინდექსი

11. საქართველოს გარემოსდაცვითი პრობლემები და სტიქიური მოვლენები

12. საქართველოს ბუნების დაცვა (სამთავრობო და არასამთავრობო ორგანიზაციების როლი, დაცული ტერიტორიები, წითელი წიგნი და სხვა).

 

IX კლასი - სამოქალაქო განათლება

შედეგები მიმართულებების მიხედვით

 

მოქ.IX                            მიმართულებები
მოქალაქეობა	მმართველობა	ეკონომიკა[2]
1. მოსწავლე მსჯელობს საქართველოს მოქალაქის უფლებებზე, თავისუფლებებსა და კონსტიტუციურ მოვალეობებზე. 2. მოსწავლე შეისწავლის მოქალაქის საზოგადოებრივ-პოლიტიკურ ცხოვრებაში მონაწილეობის ფორმებსა და საშუალებებს. 3. მოსწავლე იკვლევს საზოგადოებაში სამართლიანი ურთიერთობების ხელშემშლელ და ხელშემწყობ ფაქტორებს. 4. მოსწავლე აფასებს ადამიანისა და საზოგადოების როლს სოციალური პრობლემების გადაწყვეტაში.	5. მოსწავლე იკვლევს დემოკრატიული სახელმწიფოს საფუძვლებს. 6. მოსწავლე განასხვავებს საქართველოს ხელისუფლების შტოებსა და მათ ფუნქციებს; მსჯელობს მათ ურთიერთკავშირზე. 7. მოსწავლე მსჯელობს მმართველობის დემოკრატიულობაზე საქართველოში.	8. მოსწავლე ერთმანეთისგან განასხვავებს ადამიანის სურვილებს, შესაძლებლობებსა და ობიექტურ რესურსებს. 9. მოსწავლე იკვლევს ადამიანის ეკონომიკური საქმიანობის ძირითად სფეროებსა და მათ ურთიერთკავშირს. 10. მოსწავლე გეგმავს თავის მომავალ საქმიანობას და კარიერას.

 

რეკომედებული შინაარსი:

1. სურვილები და მოთხოვნილებები

2. ადამიანის უფლებების მორალური საფუძვლები და ისტორია

3. კონფლიქტის განვითარებისა და მოგვარების გზები

4. სამართლიანი სამყარო და მშვიდობიანი თანაარსებობა

5. დემოკრატიის საფუძვლები და მისი მნიშვნელობა საზოგადოების განვითარებაში

6. დემოკრატია საქართველოში

7. მოქალაქის მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში

8. სამართალი და მორალი

9. მოსახლეობის სოციალური სტრუქტურა

10. დემოკრატიული მმართველობის პრინციპები

11. ხელისუფლების დანაწილება და მართვის დონეები

12. კანონიერება და მართლწესრიგი

13. არჩევანი და კონკურენცია

14. ჩემი კარიერა

15. ბაზრები და ფასების რეგულირება

16. მოგება და ვალდებულება – გადასახადები

17. ბიუჯეტი – შესაძლებლობები, ვალდებულებები და სურვილები.”;

დ) მე–3 თავში  „II კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“ შემდეგ დაემატოს  ”III კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“ შემდეგი რედაქციით:

 

„III კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ზეპირმეტყველება	კითხვა	წერა
1. მოსწავლე მოსმენით ამოიცნობს ტექსტის დანიშნულებას და ადრესატს; ადრესატის გათვალისწინებით წარმართავს სამეტყველო ქცევას. 2. მოსწავლე ისმენს ლიტერატურულ ტექსტებს, იგებს და გადმოსცემს მათ შინაარსს. 3. მოსწავლე სათანადოდ იყენებს ძირითად ენობრივ-გრამატიკულ საშუალებებს.	4. მოსწავლე დამოუკიდებლად (ხმამაღლა/ჩუმად) კითხულობს და იგებს სხვადასხვა სახის ტექსტს მისთვის ნაცნობ თემებზე. 5. მოსწავლე ხმამაღლა კითხულობს მხატვრული პროზის ნაცნობ, მცირე ზომის ფრაგმენტს. 6. მოსწავლე გამოხატავს ლიტერატურული ტექსტის მიმართ საკუთარ დამოკიდებულებას. 7. მოსწავლე იყენებს კითხვის ზოგიერთ სტრატეგიას. 8. მოსწავლე ამოიცნობს მარტივი ტექსტის არსებით ენობრივ-გრამატიკულ ნიშნებს.	9. მოსწავლე წერს და შესაბამისად აფორმებს სხვადასხვა სახის მარტივ მიზნობრივ ტექსტს. 10. მოსწავლე დამოუკიდებლად ქმნის მცირე ზომის ტექსტს; გასაგებად აყალიბებს აზრს. 11. ტექსტის შექმნისას მოსწავლე მართებულად იყენებს ძირითად   გრამატიკულ ელემენტებს. 12. მოსწავლე იყენებს ტექსტის ჩასწორების მარტივ ხერხებს.

 

პროგრამის შინაარსი

III კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით

1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება

ძირითადი თემატიკა:

ლექსიკოლოგიური ასპექტი: აქტიური ლექსიკური ფონდი; სიტყვათა დაჯგუფება-განსხვავება შინაარსობრივი და ექსპრესიული თვალსაზრისით; ხატოვანი გამონათქვამები და მარტივი ფრაზეოლოგიზმები.

გრამატიკული ასპექტი: წინადადების ძირითადი წევრები: ზმნა-შემასმენელი და მასთან დაკავშირებული მოქმედი პირი (სუბიექტი); ზმნა და საგარემოებო სიტყვები; კავშირები წინადადებაში. სახელის სხვადასხვა ბრუნვის ფორმებს შორის ფუნქციური სხვაობა; ზმნური და სახელური ფორმაცვალება; ტიპობრივი ორთოგრაფიული შეცდომების გასწორების წესები; ძირითადი სასვენი ნიშნები (წერტილი, მძიმე, კითხვის, ძახილის ნიშნები, ბრჭყალები, ორწერტილი, მრავალწერტილი).

2. ენის  კომუნიკაციური ასპექტები

ძირითადი თემატიკა:

საკომუნიკაციო ამოცანა და მიზანი; მიზნობრივი ტექსტის დანიშნულება და ადრესატი. საუბრისა და კამათის თემა; ჯგუფური აქტივობა, სიტუაციური თამაში და კონკრეტული როლი; საბავშვო ბიბლიოთეკით სარგებლობის წესები; კითხვის სტრატეგიები (თემა, მთავარი და მეორეხარისხოვანი გმირები, სათაურისა და ტექსტის აზრობრივი მიმართება). ტექსტის ტიპები: მიზნობრივი ტექსტები (რეცეპტი, სამახსოვრო წესები, აბრა, რეკლამა, განცხადება), დარგობრივი ტექსტები (გეოგრაფიული აღწერა, კლიმატური პირობების აღწერა, მათემატიკური ამოცანა); ტექსტის ჩასწორების მარტივი ხერხები.

3. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა

საკითხავი მასალა:

ქართული და მსოფლიოს ხალხთა ზღაპრები, თქმულებები, ლეგენდები, მითები; ადაპტირებული ლიტერატურული ტექსტები, ლირიკული და სიუჟეტიანი ლექსები, პროზაული თხზულებები (მცირე მოცულობის) Dდასრულებული ამბით, საინტერესო სიუჟეტით, მკაფიოდ და ნათლად გამოხატული სათქმელით.

თემატიკა: თანატოლების ცხოვრება, სათავგადასავლო, იუმორისტული ნაწარმოებები, დიდაქტიკური ხასიათის თხზულებები.’’;

ე)  მე–3 თავში  „VIII კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“ შემდეგ დაემატოს „IX კლასის  სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“  შემდეგი რედაქციით:

„IX კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ზეპირმეტყველება	კითხვა	წერა
1. მოსწავლე ისმენს და წარმოადგენს აუდიტორიის წინაშე სხვადასხვა          თვალსაზრისებს სადავო ან პრობლემურ საკითხზე. 2. ისმენს და აფასებს დისკუსიის მონაწილეთა მეტყველებას საკომუნიკაციო ამოცანისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით. 3. მოსწავლე მსჯელობს განსხვავებული ტექსტების ენობრივ თავისებურებებზე. 4. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს დისკუსიისა და კამათის ძირითად ენობრივ მახასიათებლებს. 5. მოსწავლე იყენებს დისკუსიისა და კამათის ტრატეგიებს.	6. მოსწავლე კითხულობს ტექსტებს (მხატვრულს და არამხატვრულს), რომლებიც შეიცავენ სხვადასხვა თვალსაზრისს პრობლემურ ან სადავო საკითხებზე და გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას წაკითხულის მიმართ. 7. მოსწავლე იყენებს ენობრივი მახასიათებლების ცოდნას ტექსტების სტრუქტურის ასახსნელად. 8. მოსწავლე იყენებს კითხვის მიზნის შესაბამის სტრატეგიებს.	9. მოსწავლე წერილობით გადმოსცემს საკუთარ თვალსაზრისს სადავო ან პრობლემურ საკითხებზე; აჯამებს განსხვავებულ შეხედულებებს მოცემულ საკითხზე. 10. მოსწავლე წერილობით გადმოსცემს დეტალურ ინფორმაციას, განსხვავებულ თვალსაზრისს. 11. მოსწავლე ირჩევს წერილობითი ტექსტის ფორმასა და სტილს მიზნისა და აუდიტორიის გათვალისწინებით 12. მოსწავლე იცავს წერილობითი ტექსტის სტრუქტურას და ენობრივ ნორმებს. 13. მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს ნაწერის ეფექტური ორგანიზებისათვის.

 

პროგრამის შინაარსი

IX კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით

1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება

ლექსიკოლოგიური ასპექტები: სინონიმია და ანტონიმია; ფრაზეოლოგიზმები და მყარი შესიტყვებანი; ეტიმოლოგია.

გრამატიკული ასპექტები: ზმნური კონსტრუქციები და მარტივი წინადადება (ქართული ენის სპეციფიკა - ოთხი მთავარი წევრისგან შემდგარი წინადადება); ზმნის ცენტრალური როლი ქართულ წინადადებაში (პირთა მართვა); ზმნის დრო-კილოთა ფორმების ურთიერთმიმართების საკითხი რთულ წინადადებებში (დროზე რომ მოვსულიყავი, სახლში დამხვდებოდი...); ზმნისწინი და მისი ფუნქციები (მიმართულება, ასპექტი, სიტყვაწარმოება); ქვემდებარე-შემასმენლისა და სახელის მსაზღვრელთან შეთანხმება;  სახელდებითი და უქვემდებარო წინადადებების მხატვრული ფუნქცია; ინფორმაციის დამაზუსტებელი და სუბიექტური დამოკიდებულების გამომხატველი განკერძოებული სიტყვები და გამოთქმები (დანართი, ჩართული); ნომინალური წინადადებები, პირობით-შედეგობითი კონსტრუქციები; მონოტონური და დინამიური მეტყველებისთვის დამახასიათებელი სინტაქსური კონსტრუქციები.

თხრობითი, კითხვითი, ძახილის წინადადებების სტრუქტურა; მარტივი გავრცობილი და გაუვრცობელი, თანწყობილი, ქვეწყობილი წინადადებების ძირითადი ნიშნები; სასაუბრო, სამეცნიერო, მხატვრული, ოფიციალურ-საქმიანი, პუბლიცისტური სტილისათვის დამახასიათებელი სინტაქსური კონსტრუქციები; განკერძოებული სიტყვები და გამოთქმები; პირდაპირი და ირიბი ნათქვამი; სასვენი ნიშნების ხმარება ციტირებისა და დიალოგის გადმოცემის დროს; მართლწერისა და ორთოგრაფიის ნორმები.

შერწყმული წინადადება და მისი ფუნქციები; კავშირების როლი რთულ წინადადებაში - ამა თუ იმ კავშირის შერჩევის ეფექტურობა; უკავშირო შეერთების მიზეზი და მიზანი; თანწყობის და ქვეწყობის არსი; ქვეწყობილ წინადადებებში მისათითებელი სიტყვებისა და წევრ-კავშირების ფუნქციები (წევრ-კავშირთა როლი მხატვრულ ნაწარმოებებში);  სიტყვა - წინადადება - ტექსტი);  წინადადება - როგორც გრამატიკის უმაღლესი ერთეული, მაგრამ ტექსტის ლინგვისტიკის უმარტივესი ერთეული; აბზაცი. აღწერის, თხრობისა და მსჯელობის სინტაქსი. რა თავისებურებებია დამახასიათებელი თითოეული მათგანისთვის? მიზეზ-შედეგობრივი მსჯელობისთვის დამახასიათებელი სინტაქსური კონსტრუქციები, შესაბამისი კავშირები, გრამატიკული ფორმები, სპეციალური ლექსიკა (მაგალითად, „რადგან ... “; „თუ ... მაშინ“, „მაშასადამე“, „ესე იგი“, „აქედან გამომდინარე...“ და სხვა); ანალოგიაზე დამყარებული მსჯელობისთვის მსჯელობისთვის დამახასიათებელი სინტაქსური კონსტრუქციები, კავშირები, ლექსიკა (მაგალითად: „შესაბამისად“, „გათვალისწინებით“, „მსგავსად“, „როგორც, ... ისე“ და სხვა); ინდუქციაზე დამყარებული მსჯელობისთვის დამახასიათებელი სინტაქსური კონსტრუქციები, კავშირები, მოდალური სიტყვები.

2. ენის  კომუნიკაციური ასპექტები

ძირითადი ცნებები: ჯგუფური დისკუსია და მისი სტრატეგიები, განსხვავებული თვალსაზრისების ჩამოყალიბება დისკუსიაზე გასატანად, დრამატული მონოლოგი, როლური ტექსტები, რადიო და სატელევიზიო ინტერვიუ, ტექსტი და კონტექსტი, ტექსტი და ფონური ინფორმაცია;  დისკუსიების, დებატების, პოლიტიკური / რიტორიკული გამოსვლების, დრამატული მონოლოგის, აუდიტორია და მისი სოციალურ-კულტურული ინტერესები, და ა.შ. მსჯელობა და მსჯელობის სახეები, მიზეზ-შედეგობრივი, ანალოგიაზე დამყარებული, ინდუქციური), ზეპირი მოხსენების მომზადება და წარმოდგენა კონკრეტული აუდიტორიის მიზნის, სოციალურ-კულტურული დონის, თავისებურებების, ინტერესების გათვალისწინებით.

3. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა

სწავლების ამ ეტაპზე მოზარდთა ასაკობრივი ფსიქოლოგიისა და ინტელექტუალური შესაძლებლობების გათვალისწინებით უნდა მოხდეს შედარებით რთული და მრავალფეროვანი ლიტერატურული მასალის შერჩევა.

შერჩეულმა მხატვრულმა ტექსტებმა ხელი უნდა შეუწყოს მოზარდთა დამოუკიდებელი, შემეცნებითი, შემოქმედებითი და მხატვრულ-ესთეტიკური გემოვნების განვითარებას.

ლიტერატურული ტექსტები უნდა გამოირჩეოდეს აქტუალური (როგორც მხატვრული, ისე ყოფითი თვალსაზრისით) პრობლემატიკით, რათა მოზარდს მიეცეს მისთვის მნიშვნელოვან და საინტერესო საკითხებზე მსჯელობის, აგრეთვე განსხვავებული და სხვადასხვაგვარი თვალსაზრისის გამოთქმის საშუალება.

სასურველია სახელმძღვანელოში შევიდეს სხვადასხვა ეპოქის ლიტერატურული ტექსტები, რომლებიც მოზარდთათვის თვალსაჩინოს გახდის ლიტერატურაში ასახული კონკრეტული პრობლემის სხვადასხვა კულტურულ კონტექსტში, სხვადასხვაგვარად გააზრების აუცილებლობას.

მნიშვნელოვანია ისიც, რომ მოზარდს შეექმნას გარკვეული თეორიული წარმოდგენა ლიტერატურის, როგორც სოციოკულტურული ფენომენის შესახებ, შეძლოს ყოფითი რეალობისა და მხატვრული გამონაგონის ურთიერთმიმართების  თავისებურებების გაცნობიერება.

თანამედროვე ქართულ ლიტერატურულ ნაწარმოებებთან ერთად სასურველია უცხოური ლიტერატურის (როგორც პოეტური, ისე პროზაული ტექსტები) იმ ნიმუშების წარმოდგენაც, რომლებიც ტიპოლოგიისა და პრობლემატიკის თვალსაზრისით მსგავსებას ამჟღავნებენ სწავლების ამ ეტაპისათვის შერჩეულ მხატვრულ ნაწარმოებებთან.’’;G

ვ) შეტანილ იქნას  ცვლილება მე–3 თავში „XII კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში“ და ჩამოყალიბდეს  შემდეგი რედაქციით:

 

„XII კლასის სტანდარტი ქართულ ენასა და ლიტერატურაში

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები

 

ზეპირმეტყველება	კითხვა	წერა
ქართ. XII. 1. მოსწავლე წარმოადგენს სასწავლო პროექტს აუდიტორიის წინაშე.	ქართ. XII. 5. მოსწავლე კითხულობს და აანალიზებს სხვადასხვა პერიოდის, ქვეყნისა და კულტურის ტექსტებს მათში ასახული ინფორმაციის, თემების, იდეებისა და პრობლემატიკის თვალსაზრისით.	ქართ. XII. 11. მოსწავლე წერს გამოკვლევას (მცირე მოცულობის სამეცნიერო ნაშრომს) წინასწარ შერჩეულ თემაზე.
ქართ. XII. 2. მოსწავლე კრიტიკულად აანალიზებს და აფასებს თანაკლასელთა მიერ წარმოდგენილ სასწავლო პროექტებს.	ქართ. XII. 6. მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს სხვადა-სხვა ტექსტში ასახულ ფასე-ულობებსა და შეხედულებებს.	ქართ. XII. 12. მოსწავლე წერს სასწავლო რეფერატს რამდენიმე წყაროს მიხედვით.
ქართ. XII. 3. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს სასწავლო პროექტის პრეზენტაციის შესაბამის ხერხებს.	ქართ. XII. 7. მოსწავლე აანალიზებს კულტურული, სოციალური და ისტორიული ფასეულობების გავლენას ტექსტსა და მის ინტერპრეტაციაზე.	ქართ. XII. 13. მოსწავლე წერს მხატვრული ნაწარმოების ანალიზს.
ქართ. XII. 4. მოსწავლე იყენებს სხვადასხვა სტრატეგიას სას-წავლო პროექტის პრეზენტა-ციისათვის.	ქართ. XII. 8. მოსწავლე აანალიზებს მხატვრული სახის შესაქმნელ ენობრივ საშუალებებს.	ქართ. XII. 14. მოსწავლე იყენებს წერის სათანადო სტრატეგიებს.
	ქართ. XII. 9. მოსწავლე აანალიზებს, რა ეფექტს ახდენს ავტორის ენობრივი არჩევანი მკითხველზე საკუთარი და სხვების ინტერპრეტაციების შედარების საფუძველზე.
	ქართ. XII. 10. მოსწავლე ირჩევს და იყენებს კითხვის ეფექტურ სტრატეგიებს.

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები და მათი ინდიკატორები

მიმართულება: ზეპირმეტყველება

ქართ. XII. 1. მოსწავლე წარმოადგენს სასწავლო პროექტს აუდიტორიის წინაშე

                          შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

ჯგუფთან ერთად განსაზღვრავს თემას და პრობლემას, რომლის გადაჭრასაც ითვალისწინებს სასწავლო პროექტი;

მკაფიოდ და ნათლად აყალიბებს პროექტის მიზანს;

არჩევს მასალას პროექტის საპრეზენტაციოდ (ციტატები, მოსაზრებები, არგუმენტები, კვლევის შედეგები, ფაქტები, სტატისტიკური მონაცემები და სხვა);

არჩევს და იყენებს პროექტის საპრეზენტაციოდ სხვადასხვა ვიზუალურ საშუალებას (პლაკატებს, სქემებს, დიაგრამებს, ასოციაციურ და გონებრივ რუკებს და ა. შ.), რითაც უადვილებს პროექტის აღქმას აუდიტორიას;

შესავალში აყალიბებს წინასწარი კვლევის შედეგებს, პროექტის ძირითად მიმართულებებს და განსაზღვრავს ფორმატს;

პროექტის ძირითად ნაწილში წარმოადგენს დასმული პრობლემის გადაწყვეტის გზებსა და საშუალებებს;

დასკვნით ნაწილში განსაზღვრავს მოსალოდნელ შედეგებს;

დამაჯერებლად სცემს პასუხს პროექტის ირგვლივ დასმულ შეკითხვებს.

 

 

ქართ. XII. 2. მოსწავლე კრიტიკულად აანალიზებს და აფასებს თანაკლასელთა მიერ წარმოდგენილ სასწავლო პროექტებს                     

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

მსჯელობს, რამდენად აქტუალურია სასწავლო პროექტში წარმოდგენილი პრობლემა;

აფასებს, რამდენად გასაგებად, ნათლად და მკაფიოდ იყო წარმოდგენილი მიზანი, პრობლემა, საკვლევი თემა;

აფასებს პროექტის მიზნისა და მისი განხორციელების გზების / საშუალებების ადეკვატურობას;

მსჯელობს იმის შესახებ, რამდენად გასაგები იყო აუდიტორიისათვის წარმოდგენილი პროექტი (ენის, ლექსიკის, ტერმინოლოგიის და ა. შ. თვალსაზრისით);

აფასებს პროექტის წარმომდგენის პრეზენტაბელურობას (შეძლო თუ ვერა აუდიტორიის ყურადღების მიპყრობა, როგორი იყო მისი ჟესტიკულაცია, მანერები, ჰქონდა თუ არა მხედველობითი კონტაქტი აუდიტორიასთან, რამდენად კეთილგანწყობილი იყო აუდიტორიის მიმართ და ა. შ.);

აფასებს პროექტის პრეზენტაციისას გამოყენებული ვიზუალური მასალის ეფექტურობას.

 

ქართ. XII. 3. მოსწავლე ამოიცნობს და იყენებს სასწავლო პროექტის პრეზენტაციის შესაბამის ხერხებს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

წარმოადგენს პროექტს მკაფიოდ ჩამოყალიბებული სტრუქტურით: შესავალი ნაწილი, წინასწარი კვლევის შედეგები, პრობლემის არსი, მიზნები და ამოცანები, განხორციელების გზები, მოსალოდნელი შედეგები, შეფასების კრიტერიუმები;

მარტივად, გასაგებად აყალიბებს სათქმელს (თავს არიდებს რთული კონსტრუქციის წინადადებებს; იყენებს მარტივი წყობის ნომინალურ წინადადებებს სქემატური აღწერისათვის, მოსალოდნელი შედეგების მკაფიოდ წარმოსადგენად);

პრეზენტაციისას მკვეთრად გამოყოფს პროექტის ნაწილებს და ხაზს უსვამს ამ ნაწილებს შორის კავშირს: რამდენად შეუწყო ხელი წინასწარმა კვლევამ პროექტის ამ სახით ჩამოყალიბებას; რამდენად ლოგიკურად უკავშირდება ერთმანეთს პროექტის მიზანი და მოსალოდნელი შედეგები; რამდენად შესაბამება პროექტის განხორციელების გზები და საშუალებები დასახულ მიზანს;

მიიპყრობს მსმენელის ყურადღებას (გამოყოფს მოხსენების საინტერესო ნაწილს სპეციალური ლექსიკის, ჩანართების, რიტორიკული შეკითხვების, შეძახილების, ინვერსიის საშუალებით. მაგ.: აღმოჩნდა, რომ ეს ასე არ არის...., ეს ხომ ძალიან იოლია..., რა არის აქ არაჩვეულებრივი?... და სხვა);

პროექტის ნაწილებს შორის კავშირს გამოხატავს სპეციალური ენობრივი საშუალებებით (მიზეზშედეგობრივი კონსტრუქციები, პირობითი წინადადებები, დროთა თანამიმდევრობისა და ლოგიკური ურთიერთმიმართების გამომხატველი სიტყვათშეხამებები და წინადადების წყობა: მაგ., თუ... მაშინ, ვინაიდან... მაშასადამე, აქედან გამომდინარე, შესაბამისად..., მსმენელისადმი პირდაპირ მიმართვას: შევაჯამოთ..., შეიძლება დავასკვნათ..., მიაქციეთ ყურადღება... და სხვა).

ქართ. XII. 4. მოსწავლე იყენებს სხვადასხვა სტრატეგიას სასწავლო პროექტის პრეზენტაციისათვის                    

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

წინასწარ ამზადებს პრეზენტაციას (განსაზღვრავს პრეზენტაციის ხანგრძლივობას, არჩევს ძირითადსა და მთავარ სათქმელს, ამზადებს ვიზუალურ მასალას და ალაგებს მას პრეზენტაციის თანამიმდევრობის შესაბამისად...);

გადის რეპეტიციას მეგობრების, ოჯახის წევრების ან სარკის წინ (ინიშნავს დროს, ვარჯიშობს მახვილისა და ინტონაციის, მიმიკის მოდიფიცირებაში);

პრეზენტაციამდე ეცნობა აუდიტორიას და შეაქვს ცვლილებები აუდიტორიის ცოდნის დონის, ასაკის, ინტერესების გათვალისწინებით;

პრეზენტაციის შინაარსის შესაბამისად ახდენს ხმის მოდულაციას (მნიშვნელოვან იდეას / აზრს წარმოთქვამს ნელა, ხმამაღლა და შეიძლება დამარცვლითაც, იყენებს ლოგიკურ მახვილებს);

პროექტის ერთი ნაწილიდან მეორეზე გადასვლამდე აკეთებს პაუზას და მიმართავს აუდიტორიას, აქვთ თუ არა შეკითხვები პროექტის ამ ნაწილთან დაკავშირებით;

ზეპირი გამოსვლისთვის წინასწარ ამოიწერს ბარათებზე მნიშვნელოვან ფრაზებს, მონაცემებს ან ძირითად თეზისებს, რომლებიც ეხმარება პრეზენტაციის თანამიმდევრულად წარმართვაში;

პრეზენტაციისას ინარჩუნებს მხედველობით კონტაქტს.

მიმართულება: კითხვა

ქართ. XII. 5. მოსწავლე კითხულობს და აანალიზებს სხვადასხვა პერიოდის, ქვეყნისა და კულტურის ტექსტებს მათში ასახული ინფორმაციის, თემების, იდეებისა და პრობლემატიკის თვალსაზრისით

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

ადარებს სხვადასხვა დროის, ეპოქის, კულტურული კონტექსტის და პრობლემების ამსახველ ტექსტებს და მსჯელობს მათს მსგავსება-განსხვავებაზე;

განიხილავს ტექსტში მოცემულ ინფორმაციას იმ პერიოდის კონტექსტში, რომელშიც შექმნილია (ან რომელსაც ასახავს) იგი (მაგალითად, თხზულებაში “ისტორიანი და აზმანი შარავანდედთანი” - თამარის მეოთხე იპოსტასად გამოცხადება ეპოქის ისტორიულ რეალობასთან კავშირში...);

მხატვრული ტექსტიდან ამოარჩევს დეტალებს, რომლებშიც, მისი აზრით, ყველაზე უკეთ აისახება კონკრეტული ეპოქა, კულტურული კონტექსტი და ა.შ.;

აანალიზებს და იკვლევს მსგავს ან ერთნაირ პრობლემას სხვადასხვა ქვეყნისა და კულტურის ტექსტებში (მაგალითად, ასკეტიზმის პრობლემა XIX საუკუნის ქართულ და საზღვარგარეთულ ლიტერატურაში);

გამოთქვამს ვარაუდს, თუ როგორ შეიცვლებოდა კონკრეტული ტექსტი, იგი სხვა სოციალური, კულტურული ან ისტორიული კონტექსტის ამსახველი რომ ყოფილიყო;

სხვადასხვა ეპოქის ლიტერატურული ნაწარმოებების ანალიზის საფუძველზე ადარებს ერთმანეთს ტრადიციულ და თანამედროვე ფასეულობებს;

ტექსტში ასახული პრობლემის ინტერპრეტაციისას ითვალისწინებს კონკრეტული ეპოქის თავისებურებებს (კულტურული, ისტორიული, ფსიქოლოგიური ასპექტები);

კითხულობს სხვადასხვა კულტურულ კონტექსტში შექმნილ ლიტერატურულ ნაწარმოებებს და აანალიზებს მათში დასმულ მსგავს პრობლემატიკას;

კითხულობს თარგმანებს და გამოთქვამს თავის მოსაზრებას ერთი და იმავე ნაწარმოების ორი (ან მეტი) თარგმანის თაობაზე (მოსწონს / არ მოსწონს) და ცდილობს დაასაბუთოს თავისი არჩევანი.

 

ქართ. XII. 6. მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ტექსტში ასახულ ფასეულობებსა და შეხედულებებს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

მსჯელობს სხვადასხვა ნაწარმოებში ასახული ფასეულობებისა და შეხედულებების მსგავსება-განსხვავებაზე;

მსჯელობს იმ ფაქტორების შესახებ, რომლებიც სხვადასხვა ნაწარმოებში ასახული შეხედულებებსა და ფასეულობებს შორის არსებულ განსხვავებებს განაპირობებს;

გადააქვს კონკრეტულ ისტორიულ კონტექსტში მიმდინარე პერსონაჟთა ურთიერთობა (ადამიანური ურთიერთობის ფორმები) წარმოსახვის საშუალებით თანამედროვე ან მისთვის საინტერესო კონკრეტულ ისტორიულ გარემოში;

საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მოქმედებს კულტურული, სოციალური და ისტორიული ფასეულობები პრობლემის არსის გაგებასა და მისი გადაჭრის გზებზე.

ქართ. XII. 7. მოსწავლე აანალიზებს კულტურული, სოციალური და ისტორიული ფასეულობების გავლენას ტექსტსა და მის ინტერპრეტაციაზე

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

ახასიათებს ნაწარმოებში აღწერილ ადგილს, დროს, კულტურულ-სოციალურ გარემოს;

მსჯელობს, სად გამოვლინდა ნაწარმოებში კონკრეტული ეპოქის ფასეულობები და  ღირებულებები;

მსჯელობს ავტორის / პერსონაჟის ფასეულობებსა და შეხედულებებზე, რომელთაც ისინი ავლენენ ტექსტში განვითარებულ კონფლიქტთან მიმართებაში;

აანალიზებს ავტორის / პერსონაჟის დამოკიდებულებას კონკრეტული ისტორიული ეპოქის ფასეულობების მიმართ;

აკავშირებს ამ ფაქტორებს ნაწარმოების შინაარსთან;

იზიარებს / არ იზიარებს ნაწარმოების პერსონაჟის ან ავტორის  შეხედულებებს; გამოხატავს  საკუთარ დამოკიდებულებას და სათანადო არგუმენტაციით იცავს მას;

ამოიცნობს და ხსნის ტექსტში იმ უნივერსალური სიმბოლოების მნიშვნელობას, რომლებიც დამახასიათებელია გარკვეული ისტორიული პერიოდისა და კულტურისათვის;

ხსნის, თუ როგორ შეიძლება შეცვალოს მკითხველის ინტერპრეტაცია სოციალური, ისტორიული და კულტურული გარემოს ცვლილებამ.

ქართ. XII. 8. მოსწავლე აანალიზებს მხატვრული სახის შესაქმნელ ენობრივ საშუალებებს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

წაკითხულ ნაწარმოებში ამოიცნობს მხატვრულ სახეებს და აფასებს მათ ეფექტურობასა და მნიშვნელობას;

განარჩევს მხატვრულ ნაწარმოებში მოვლენათა (ავტორისეულ, პერსონაჟის) სუბიექტურ და ობიექტურ ხედვას;

გაიაზრებს ენას, როგორც მხატვრულ სახეთა შექმნის საშუალებას;

ადარებს ერთმანეთს ინფორმაციის დანიშნულებას მხატვრულ და არამხატვრულ ტექსტებში და განიხილავს ინფორმაციას, როგორც საშუალებას მხატვრული სახის შესაქმნელად (გზას მხატვრული  განზოგადებისკენ);

საუბრობს იმის თაობაზე, რომ არამხატვრული ტექსტი უშუალოდ ასახავს რეალობას, მხატვრული ტექსტი კი მეტ-ნაკლებად წყვეტს უშუალო კავშირს კონკრეტულ მოვლენასთან და დამოუკიდებელ მხატვრულ ფენომენს ქმნის;

გაიაზრებს პოეტური ლოგიკის სპეციფიკურობას („მომწყურდი ახლა, ისე მომწყურდი, ვით უბინაოს ყოფნა ბინაში”, „ამ რევოლვერში არის რვა ტყვია, ერთს გაიმეტებთ? მე გთხოვთ, მომკალით!”...);

განასხვავებს პოეტურ ხედვასა („როგორც საძროხე ქვაბს ოხშივარი...”) და პოეტურ ხილვას (“სტიროდა სული ცბიერ ღვინოებს...”, „და შემდეგ უცნობ პიანინოებს ატრიალებდა ტანჯვის ლირიკით”);

გაიაზრებს კონკრეტული მხატვრული სახის ღირებულებას მხატვრულ სახეთა სისტემაში.

ქართ. XII. 9. მოსწავლე აანალიზებს, რა ეფექტს ახდენს ავტორის ენობრივი არჩევანი მკითხველზე საკუთარი და სხვების ინტერპრეტაციების შედარების საფუძველზე

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

განსაზღვრავს ავტორის მიერ შემოთავაზებულ სტილს;

საუბრობს იმაზე, რამდენად შეესაბამება ავტორის მიერ შემოთავაზებულ სტილს მის მიერ გამოყენებული ენობრივ-გრამატიკული კონსტრუქციები და ლექსიკა;

აფასებს ავტორისეული ინდივიდუალური სტილის მნიშვნელობას ადამიანურ ურთიერთობათა და სამყაროსადმი საკუთარი დამოკიდებულების გამოსახატავად;

საუბრობს იმ მხატვრულ-გამომსახველობით ხერხებზე, რომელთა მეშვეობითაც ნაწარმოებში გამოიკვეთება ავტორის / პერსონაჟის / ნეიტრალური ხედვა, არაორდინალური და სტერეოტიპური დამოკიდებულებები კონკრეტული პრობლემების მიმართ.

ქართ. XII. 10. მოსწავლე ირჩევს და იყენებს კითხვის ეფექტურ სტრატეგიებს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

განსაზღვრავს კითხვის მიზანს (რატომ ვკითხულობ მე ამ ტექსტს) და ირჩევს მიზნის შესაბამის სტრატეგიას (გაცნობისათვის - გადაათვალიერებს წიგნს, გადახედავს ანოტაციას, წინასიტყვაობას, სარჩევს, თავების სახელწოდებებს, ილუსტრაციებს; ინფორმაციის მოძიების მიზნით მოძებნის საკვანძო სიტყვებს, წინადადებებს, კითხულობს თავების დასაწყისსა და დასასრულს და სხვა; შესწავლისა და კვლევისათვის კითხულობს ნელა, ხელახლა უბრუნდება წაკითხულს, აკეთებს ჩანაწერებსა და შესაბამის აღნიშვნებს;

შემუშავებული აქვს ტექსტის მარკირების საკუთარი სისტემა (მაგალითად, აკეთებს წარწერებს სანიშნეებზე, იყენებს სხვადასხვა ფერის მარკერს წაკითხულის კლასიფიცირებისათვის და ა. შ.;

ამოიწერს / მონიშნავს წაკითხულიდან სხვადასხვა ქვეყნისათვის დამახასიათებელ ფრაზეოლოგიას, ტერმინებს, ლექსიკას;

ამოიწერს / მონიშნავს წაკითხულიდან ამა თუ იმ ეპოქისათვის დამახასიათებელ არქაიზმებსა და ნეოლოგიზმებს, ქმნის მცირე ლექსიკონს;

განსხვავებული კულტურის, ქვეყნისა და ეპოქის ნაწარმოებში ასახული მოვლენის უკეთ გასააზრებლად მოიძიებს შესაბამის ინფორმაციას სხვადასხვა წყაროებიდან (ენციკლოპედია, ინტერნეტი, ისტორიული წყაროები, პრესა და სხვა).

 

მიმართულება: წერა

ქართ. XII. 11. მოსწავლე წერს გამოკვლევას (მცირე მოცულობის სამეცნიერო ნაშრომს) წინასწარ შერჩეულ თემაზე

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

წინასწარ შერჩეული თემისთვის ამზადებს და აანალიზებს მასალას (ინფორმაციული ხასიათის, კრიტიკული, სამეცნიერო, საკითხის კვლევის ისტორია...)

სხვადასხვა საშუალებით (ლექსიკონები, საენციკლოპედიო სტატიები, დარგობრივი ცნობარები, ინტერნეტი და ა. შ.) გადაამოწმებს შერჩეულ მასალას სხვადასხვა კრიტერიუმის მიხედვით  (წყაროს სანდოობა, აქტუალურობა, რელევანტობა...),  

შერჩეული წყაროებიდან ამოკრებილ მასალას იყენებს (იმოწმებს, პერიფრაზირებას ახდენს, მოკლედ გადმოსცემს) სათანადო წესების დაცვით;

შესაბამის წყაროებზე, მასალაზე, საკითხის კვლევის ისტორიაზე დაყრდნობით ჩამოაყალიბებს ნაშრომის ძირითად თვალსაზრისს და მისთვის მოსახერხებელი ფორმით შეადგენს გეგმას;

იცავს სამეცნიერო ნაშრომის ფორმატს: საკვლევი საკითხი, მის შესახებ არსებული ლიტერატურის (თვალსაზრისების, შეხედულებების) მიმოხილვა, მოსწავლის მიერ ჩატარებული კვლევის შედეგები, რომელსაც ეყრდნობა ნაშრომის ძირითადი თვალსაზრისი, დასკვნა.

ქართ. XII. 12. მოსწავლე წერს სასწავლო რეფერატს რამდენიმე წყაროს მიხედვით

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

შეარჩევს თემას / თემებს რეფერირებისათვის;

მოიძიებს და გარკვეული კრიტერიუმების მიხედვით რეფერატისთვის აირჩევს რამდენიმე წყაროს;

შერჩეული წყაროებიდან ამოკრებს მასალებს / საკითხებს, რომლებსაც არსებითად უნდა დაეყრდნოს სასწავლო რეფერატი;

ადგენს რეფერატის გეგმას;

წერს რეფერატს შესაბამის ფორმატში;

მკაფიოდ მიუთითებს რეფერატისთვის შერჩეულ სხვადასხვა წყაროს და იცავს შესაბამის სქემას: შესავალი (წყაროების დასახელება, გამოქვეყნების დრო და ადგილი; ცნობები ავტორის შესახებ; ცალკეული ავტორის მიერ გამოყენებული კვლევის მეთოდი და ა. შ.);

შერჩეული თანამიმდევრობით გადმოსცემს ცალკეულ წყაროებში გაშუქებულ საკითხებს, პრობლემებს, აფასებს, უდარებს, უპირისპირებს სხვადასხვა წყაროში გადმოცემულ თვალსაზრისებს ერთმანეთს; ნაწილობრივ / სრულიად ეთანხმება / არ ეთანხმება  / ითვალისწინებს ავტორთა დებულებებს.

ქართ. XII. 13. მოსწავლე წერს მხატვრული ნაწარმოების ანალიზს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

განსაზღვრავს ნაწარმოების კონცეპტუალურ იდეას;

თავისუფლად ახდენს მხატვრული ტექსტის ანალიზის ორგანიზება-სტრუქტურირებას;

ახასიათებს პერსონაჟებს (ადარებს და უპირისპირებს მათ ერთმანეთს); ქმნის პერსონაჟთა ფსიქოლოგიურ პორტრეტს კონკრეტული კონტექსტის მიხედვით (საქციელი, გადაწყვეტილება, მსჯელობა და ა. შ.); 

განსაზღვრავს კონფლიქტის არსს და აანალიზებს პერსონაჟთა დამოკიდებულებას / მიმართებას ამ კონფლიქტთან;

წერილობით გადმოსცემს ავტორის დამოკიდებულებას ნაწარმოებში ასახულ ფასეულობებსა და შეხედულებებზე;

აანალიზებს ტექსტის მხატვრულ-გამომსახველობით საშუალებებს (განწყობის, პერსონაჟთა სახეების ასახვა; ნაწარმოების სტილი და ენა; მსჯელობს ლექსის რიტმის, რითმის და სხვა ენობრივი საშუალებების შესახებ მხატვრული ეფექტების შესაქმნელად) და მსჯელობს, რამდენად შეესაბამება ეს საშუალებანი ნაწარმოების ძირითად შინაარსს;

იყენებს ციტატებს ნაწარმოებიდან საკუთარი არგუმენტების დასასაბუთებლად;

მსჯელობს, თუ რა დამოკიდებულება აქვს ავტორს კონკრეტული ისტორიული ეპოქის კულტურული ფასეულობების მიმართ.

ქართ. XII. 14. მოსწავლე იყენებს წერის სათანადო სტრატეგიებს

შედეგი თვალსაჩინოა, თუ მოსწავლე:

ხვადასხვა სახის ტექსტისათვის (რეფერატი, გამოკვლევა, ანალიზი) ქმნის გეგმას;

აგებს მიზნობრივ სქემას (რა არის ჩემი მიზანი, რა მასალას გამოვიყენებ მიზნის მისაღწევად, როგორი იქნება ჩემი ნაწერის ფორმატი, რა სახის პრობლემები შეიძლება შემექმნას მუშაობისას და როგორ შემეძლება მათი დაძლევა);

წერს ნაშრომის შავ ვარიანტს და შემდეგ გადაამუშავებს ნაწერს;

ორთოგრაფიული, პუნქტუაციური და ქართული სალიტერატურო ენის ნორმების მიხედვით ასწორებს ნაწერს.

პროგრამის შინაარსი

XII კლასის სტანდარტში მოცემული შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემულ შინაარსზე დაყრდნობით

1. ინფორმაციის გაგება, ანალიზი და შეფასება

გრამატიკული ასპექტები: სტილის რაობა; ტავტოლოგია და პარონომაზია, კალკი, ატროფია; ფუნქციური სტილის გამოყენება და დანიშნულება; ენათმეცნიერული და პოეტური სტილისტიკა; მხატვრული ტექსტის ლინგვისტური ანალიზი; რიტორიკული შეკითხვების არსი და სტრუქტურა; მიზეზშედეგობრივი კონსტრუქციები, პირობითი წინადადებები, დროთა თანამიმდევრობისა და ლოგიკური ურთიერთმიმართების გამომხატველი სიტყვათშეხამებები და წინადადების წყობა; ენა, როგორც მხატვრულ სახეთა შექმნის საშუალება; მხატვრულ სახეთა შექმნის ენობრივი მექანიზმი; პოეზიის ენა; პოეტური ლოგიკა; პირდაპირი, ირიბი და არასაკუთრივი პირდაპირი ნათქვამი; არასაკუთრივი პირდაპირი ნათქვამის ქვესახეობები; ტექსტის რედაქტირებისთვის აუცილებელი გრამატიკული, პუნქტუაციური და ორთოგრაფიული წესები და ნორმები.

2. ენის  კომუნიკაციური ასპექტები

სასწავლო პროექტი. პროექტის დაგეგმვა, წინასწარი კვლევები და მათი შედეგები; პროექტის წერილობითი გაფორმება და პრეზენტაცია.

ტექსტის ტიპები: სასწავლო პროექტის ტექსტი., გამოკვლევა (მცირე მოცულობის სამეცნიერო ნაშრომი), სასწავლო რეფერატი.

3. მხატვრული ტექსტის გაგება და თვითგამოხატვა

XII კლასის ბოლოს მოსწავლეს ჩამოყალიბებული უნდა ჰქონდეს ის უნარ-ჩვევები, რომლებიც მას უმაღლეს სასწავლებელში წარმატებით სწავლის საშუალებას მისცემს ანუ სწავლების ამ ეტაპზე აქცენტი კვლევითი უნარ-ჩვევების ფორმირებაზე კეთდება. თუ XI კლასში მოსწავლეს საშუალება ჰქონდა შეესწავლა, გაეანალიზებინა და შეედარებინა სხვადასხვა პერიოდის შედარებით რთული და მრავალფეროვანი ლიტერატურული მასალა მათში ასახული ინფორმაციის, თემების, იდეებისა და პრობლემატიკის თვალსაზრისით, XII კლასში იმავე საქმიანობას ის ახორციელებს სხვადასხვა პერიოდის, ქვეყნისა და კულტურის ტექსტების საფუძველზე. მან უნდა იკვლიოს და გააანალიზოს მსგავსი ან ერთნაირი პრობლემა სხვადასხვა ქვეყნისა და კულტურის ტექსტებში, კულტურული, სოციალური და ისტორიული ფასეულობების გავლენა ტექსტში განვითარებულ კონფლიქტსა და პრობლემების გადაჭრის გზებზე. ამიტომ დამამთავრებელ კლასში იზრდება ნათარგმნი ლიტერატურის ხვედრითი წილი (უნდა გავითვალისწინოთ ისიც, რომ მოსწავლე ამ დროისათვის უნდა ფლობდეს რომელიმე ერთ უცხოურ ენას მაინც, რაც მას საშუალებას მისცემს, შეადაროს ორიგინალი თარგმანს). ჟანრობრივად და თემატურად მრავალფეროვან ლიტერატურულ მასალასთან ერთად სწავლების ამ ეტაპზე შესაძლებელი და სასურველიცაა ლიტერატურული კრიტიკის, სამეცნიერო და კვლევითი ხასიათის, საკითხის კვლევის ისტორიის ამსახველი მასალების შემოტანაც.“;

 

რეკომენდებულ მწერალთა ჩამონათვალი:

იაკობ ხუცესი;

გიორგი მერჩულე;

იოანე საბანისძე;

დავით აღმაშენებელი;

შოთა რუსთაველი;

სულხან-საბა ორბელიანი;

დავით გურამიშვილი;

ბესიკ გაბაშვილი;

ალექსანდრე ჭავჭავაძე;

გრიგოლ ორბელიანი;

ნიკოლოზ ბარათაშვილი;

გიორგი ერისთავი;

ილია ჭავჭავაძე;

აკაკი წერეთელი;

ალექსანდრე ყაზბეგი;

ვაჟა-ფშაველა;

დავით კლდიაშვილი;

ვასილ ბარნოვი;

ნიკო ლორთქიფანიძე;

ლეო ქიაჩელი;

კონსტანტინე გამსახურდია;

მიხეილ ჯავახიშვილი;

გრიგოლ რობაქიძე;

გერონტი ქიქოძე;

დემნა შენგელაია;

გალაკტიონ ტაბიძე;

ტიციან ტაბიძე;

პაოლო იაშვილი;

კოლაუ ნადირაძე;

ტერენტი გრანელი;

ვალერიან გაფრინდაშვილი;

პოლიკარპე კაკაბაძე;

გიორგი ლეონიძე;

იოსებ გრიშაშვილი;

სიმონ ჩიქოვანი;

ნიკო სამადაშვილი;

ლადო ასათიანი;

მირზა გელოვანი;

ლევან გოთუა;

გიორგი შატბერაშვილი;

გურამ რჩეულიშვილი;

ჭაბუა ამირეჯიბი;

ანა კალანდაძე;

მუხრან მაჭავარიანი;

გივი გეგეჭკორი;

ნოდარ დუმბაძე;

არჩილ სულაკაური;

რეზო ინანიშვილი;

რეზო ჭეიშვილი;

ნაირა გელაშვილი;

ნოდარ წულეისკირი;

ოთარ ჭილაძე;

ჯემალ ქარჩხაძე;

გურამ გეგეშიძე;

თამაზ ბიბილური;

გურამ დოჩანაშვილი;

შოთა ჩანტლაძე;

ბესიკ ხარანაული;

ლია სტურუა;

გურამ ასათიანი;

ოთარ ჩხეიძე;

ვლადიმერ სიხარულიძე;

ჯემალ თოფურიძე;

ნუგზარ შატაიძე;

აკა მორჩილაძე. “;

ზ) შეტანილ იქნეს ცვლილება მე–3 თავში „საგნობრივი პროგრამა ქართულის, როგორც მეორე ენისათვის”  შემავალ  „I კლასის  სტანდარტში”,  „I კლასის სტანდარტის” შემდეგ დაემატოს  „II კლასის სტანდარტი - ქართული, როგორც მეორე ენა” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

 

„I კლასი – ქართული, როგორც მეორე ენა

მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა	წერა	გრამატიკა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს, ინსტრუქციებს.   2. მოსწავლე იძენს მოსმენისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   3. მოსწავლე ისმენს და იგებს მარტივ ილუსტრირებულ  მინიდიალოგებს.   4. მოსწავლე ისმენს და იგებს მარტივ აღწერითი\ნარატიული ხასიათის ილუსტრირებულ ტექსტს.   5. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	6. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ- ჩვევებს.   7. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.   8. მოსწავლე კითხვების დახმარებით აღწერს სურათს.   9. მოსწავლე იყენებს ლაპარაკის სტრატეგიებს.	10.  მოსწავლე   იძენს კითხვისთვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.   11.  მოსწავლე იძენს კითხვის სტრატეგიებს.	12.  მოსწავლე  ნაწერიდან ან ნაბეჭდიდან გადაწერს სიტყვებს, ასოებს.	13.  მოსწავლე  ამოიცნობს და ცდილობს გამოიყენოს ზოგიერთი გრამატიკული ფორმა.   14.  მოსწავლე  იმახსოვრებს  ზოგიერთ გრამატიკულ ფორმას.   15. მოსწავლე  იყენებს სტრატეგიებს ენობრივი ამოცანების დასაძლევად.

 

შინაარსი

I კლასი

სამეტყველო ფუნქციები	ენობრივი კონსტრუქციები და ფორმულები
რუბრიკა
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება	გამარჯობა(თ)!  სალამი!
მოკითხვა	როგორ ხარ(თ)?  კარგად / ცუდად
დამშვიდობება	ნახვამდის!
მადლობის გადახდა	გმადლობ(თ)!
მობოდიშება	ბოდიში!
წარდგენა (საკუთარი თავის/სხვისი), გაცნობა	მე ვარ + (სახელი)...  მე მქვია...
მილოცვა (დაბადების დღის, დღესასწაულის)
დათანხმება, უარი	დიახ / არა
წახალისება	ყოჩაღ! / კარგია!
თხოვნა, ნებართვის აღება
შეთავაზება
ტელეფონით საუბარი
1.2.ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: სახელი, გვარი, ასაკი, საცხოვრებელი ადგილი	რამდენი წლის ხარ? _ მე ვარ + ...…წლის; რა გქვია შენ? _ მე მქვია + (სახელი);
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ
ტელეფონის ნომერი
ოჯახი / ნათესავები	ეს არის + . . .  ;  მე მყავს + . . .
საკუთრების შესახებ	მაქვს/არ მაქვს; მყავს/არ მყავს + . . . ბიჭს აქვს/ჰყავს + . . . გიორგის წიგნია; ჩემი/შენი წიგნია
პროფესიის/ხელობის შესახებ
სახელდება პიროვნების / საგნის	ვინ არის ეს? _ ეს არის ბიჭი;  რა არის ეს? _ ეს არის ბურთი;
ჯანმრთელობის შესახებ	როგორ ხარ? _ ცუდად ვარ; კარგად ვარ
საკუთარი ან სხვისი საქმიანობის, აქტივობის შესახებ	რას აკეთებ შენ _ ვთამაშობ, ხატავ...;  რას აკეთებს ის?_ თამაშობს, ხატავს...
საყიდლებზე ყოფნისას
კვებითი ჩვევების შესახებ
თავისუფალი დროის შესახებ;
მომავალი გეგმების/განზრახვის შესახებ
მგზავრობის შესახებ
1.3. აღწერა, დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	როგორია? _ არის მაღალი //მაღალია;   რა ფერის ... გაქვს / აქვს? _ მაქვს/აქვს + შავი თმა/თვალები
ადამიანის ჩაცმულობა
ადამიანის ხასიათი	როგორია? _ არის კეთილი // კეთილია
საგნის, შენობის (სახლი, სკოლა...), ცხოველის, ფრინველის აღწერა	როგორია? _ არის დიდი/წითელი //  დიდია/წითელია
1.4. გემოვნების გამოხატვა
1.5. შეფასება, დამოკიდებულების გამოხატვა
საკუთარი დამოკიდებულების გამოხატვა (ნივთის, საქმიანობის, ამინდის, საჭმლის... მიმართ)	მომწონს/არ მომწონს + არსებითი სახ. მიყვარს/არ მიყვარს + არსებითი სახ.
დადებითი, უარყოფითი შეფასება (ნივთის, საქმიანობის, საჭმლის...)	როგორია? _ კარგია/ცუდია...
საკუთარი პოზიციის გამოხატვა
1.6. შეგრძნებების გამოხატვა	მტკივა/არ მტკივა...
1.7. საჭიროების, სურვილის გამოხატვა
საჭიროება
სურვილის შესახებ	მინდა/არ მინდა + არს. სახელი
1.8. გრძნობების, ემოციის გამოხატვა
სიხარული	კარგია!
სინანული	ცუდია!
ბრაზი
ეჭვი, ვარაუდი
გაკვირვება
შიში
ინტერესი
ინდიფერენტულობა
1.9. დროში ორიენტირება
მითითება საათის/დღის/კვირის/თვის/წლის
ქრონოლოგიური თანამიმდევრობა
სიხშირე, ხანგრძლივობა
1.10.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება (ადამიანის, ნივთის, ცხოველის, მარშრუტის...)	სად არის ...? _ არის + ...-ში/-ზე
მიმართულების განსაზღვრა
1.11. ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია
1.12. ინსტრუქციის მიცემა
რჩევა-დარიგება, მოთხოვნა, აკრძალვა, ნებართვის მიცემა, ვალდებულება
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები	ადექი(თ)! დაჯექი!/დასხედით! გადაშალე(თ) წიგნ(ებ)ი! გამოდი(თ) დაფასთან! ჩუმად! ითამაშე(თ)! მომისმინე(თ)! გავიმეოროთ ერთად! დახატე(თ)! გააფერადე(თ)... სწრაფად! გაიმეორე(თ)! მაჩვენე(თ)!
მიმართვები, შეკითხვები მასწავლებლისადმი
ლექსიკა
რუბრიკა
ინდივიდი და მისი გარემოცვა
ადამიანები	კაცი, ქალი, ბიჭი, გოგონა, მეგობარი
ოჯახი/ნათესავები	ოჯახი, დედა, მამა, შვილი, და, ძმა, ბებია, ბაბუა
პროფესია/ხელობა
ადამიანის სხეულის ნაწილები	თავი, თმა, თვალი, ყური, ცხვირი, პირი, ხელი, ფეხი,  კბილი...
გარეგნობა	მაღალი, დაბალი, ლამაზი, გრძელი, მოკლე, დიდი, პატარა, მსუქანი, გამხდარი...
ხასიათი, ემოცია	კეთილი, კარგი, ცუდი, მხიარული, მოწყენილი...
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა	ექიმი
პირადი ნივთები (და ჰიგიენა)	პირსახოცი, საპონი...
ტანსაცმელი/ფეხსაცმელი, აქსესუარები	კაბა, შარვალი, ქუდი... ფეხსაცმელი, ჩექმა...
კვების პროდუქტები (სურსათი, კერძები) ჭურჭელი	ჭურჭელი: თეფში, ჭიქა... სურსათი: პური, ყველი, კარაქი, შაქარი, ჩაი, რძე... ნაყინი, კანფეტი,  ნამცხვარი...
ხილი და ბოსტნეული	ხილი: ვაშლი, მსხალი, ატამი, საზამთრო, მანდარინი... ბოსტნეული: კიტრი, პომიდორი, სტაფილო...
1.2. საცხოვრებელი
სახლი/ბინა	სახლი, ოთახი...
ავეჯი	მაგიდა, სკამი, კარადა...
საყოფაცხოვრებო ნივთები, ტექნიკა	ტელევიზორი, კომპიუტერი, ტელეფონი...
ქალაქი, სოფელი	ქალაქი, სოფელი...
ქვეყნები და სახელმწიფოები; ეროვნება; სახელმწიფოს ატრიბუტები
1.3. გარე სამყარო
ცხოველთა სამყარო (ცხოველები, ფრინველები, მწერები...)	ცხოველები: ძაღლი, კატა, ცხვარი, ღორი...  მელა, დათვი, მგელი, კურდღელი... ფრინველები: ქათამი, მამალი, ბატი, ჩიტი... მწერები: პეპელა, ფუტკარი, ბუზი...
ბუნება (გარემო, მცენარეები)	ტყე, ხე, ყვავილი, ფოთოლი... მდინარე...
ციური სხეულები, ამინდი	მზე, მთვარე, ვარსკვლავი  წვიმა, თოვლი
1.4. თავისუფალი დრო
თავისუფალი დრო (გართობა, სათამაშოები...)	სათამაშოები: სათამაშო, თოჯინა, ბურთი, ველოსიპედი, ციგა... გართობა: სიმღერა, ცეკვა, თამაში
დღესასწაულები, ღირშესანიშნაობები	დაბადების დღე, ახალი წელი, საჩუქარი, ნაძვის ხე
ზღაპრის სამყარო	მეფე, დედოფალი, სასახლე, პრინცი, პრინცესა... ჯადოქარი, დევი...
კვებისა და მომსახურების ობიექტები
კულტურული ობიექტები და მისი პერსონალი	ცირკი, ზოოპარკი. . .
ფოსტა
ტრანსპორტი	მანქანა, ავტობუსი, ველოსიპედი...
1.5. სკოლა
სკოლა, სკოლის პერსონალი	სკოლა, კლასი, მოსწავლე, მასწავლებელი
სასწავლო ნივთები, ავეჯი	ნივთები: ჩანთა, წიგნი, რვეული, კალამი, ფანქარი ავეჯი: დაფა, მერხი...
სასწავლო საგნები	ქართული, მათემატიკა, სიმღერა, ხატვა...
1.6. დრო და სივრცე
დრო, დროის განსაზღვრა	დღეს / ხვალ...
სეზონები	გაზაფხული, ზაფხული, შემოდგომა ზამთარი
დღე/ღამე, კვირის დღეები, თვეები, წელი
სივრცე, ადგილმდებარეობა
ა. მახასიათებლები
ფერი	თეთრი, შავი, წითელი, მწვანე, ლურჯი, ყვითელი, ცისფერი
ფორმა, ზომა, თვისება	ზომა: დიდი, პატარა, მოკლე, გრძელი
წონა, რაოდენობა
ტემპერატურა	ცხელი, ცივი
რიცხვები	1--10
ბ. აქტივობები
შინ	არის, დგას, ზის, იბანს, ჭამს...
სკოლაში	ხატავს, წერს, კითხულობს...
სპორტი	თამაშობს, ვარჯიშობს. . .
დასვენება, გართობა	თამაშობს, ხატავს, აფერადებს, დახტის...
მომსახურება
მგზავრობა, გადაადგილება	მიდის

 

გრამატიკა

● არსებითი სახელის მრავლობითი რიცხვი (-ებიანი მრავლობითი)

● პირის ნაცვალსახელები მხოლობით რიცხვში

● I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები მხოლობით რიცხვში

● სახელობით ბრუნვაში მდგარი სახელი კონკრეტულ ნასწავლ ზმნებთან (ბიჭი თამაშობს; აქვს ბურთი)

● მიცემითში მდგარი სახელი კონკრეტულ ნასწავლ ზმნებთან (ბიჭს აქვს/მოსწონს; ხატავს ბურთს)

● ნათესაობითი ბრუნვა კუთვნილებითობის გამოსახატავად (გიორგის ჩანთა)

● არის//-ა ზმნა შედგენილი შემასმენლის ფუნქციით (ის არის ბიჭი // ის ბიჭია)

● -ზე/-ში თანდებულები ადგილმდებარეობის გამოხატვის ფუნქციით

 

ფონეტიკა და ორთოეპია

ქართული სპეციფიკური თანხმოვნების სწორად წარმოთქმა (თ _ ტ, დ _ თ, პ _ ფ, ქ _ კ,

ს _ ზ, ყ, ჭ, წ, ჩ, ც, ძ, ჯ, ჰ...).

 

II კლასის სტანდარტი - ქართული, როგორც მეორე ენა

მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა	წერა	გრამატიკა
1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს მარტივ  ინსტრუქციებს. 2. მოსწავლე იძენს მოსმენისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს. 3. მოსწავლე ისმენს და იგებს მარტივ ილუსტრირებულ  მინიდიალოგებს. 4. მოსწავლე იგებს მარტივ აღწერითი ხასიათის ტექსტს. 5. მოსწავლე იგებს მცირე ზომის თხრობით ილუსტრირებულ ტექსტს (მარტივი ამბავი, ადაპტირებული რეპეტიტული ხასიათის ზღაპარი, მაგალითად, „რწყილი და ჭიანჭველა"). 6. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	7. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ- ჩვევებს. 8. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში. 9. მოსწავლე კითხვების დახმარებით აღწერს სურათს. 10. მოსწავლე იყენებს ლაპარაკის სტრატეგიებს.	11.  მოსწავლე   იძენს კითხვისთვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს. 12.  მოსწავლე იძენს კითხვის სტრატეგიებს.	13.  მოსწავლე  ნაწერიდან ან ნაბეჭდიდან გადაწერს სიტყვებს, ასოებს.	14.  მოსწავლე  ამოიცნობს და ცდილობს გამოიყენოს ზოგიერთი გრამატიკული ფორმა. 15.  მოსწავლე  იმახსოვრებს  ზოგიერთ გრამატიკულ ფორმას. 16. მოსწავლე  იყენებს სტრატეგიებს ენობრივი ამოცანების დასაძლევად

 

პროგრამის შინაარსი (II კლასი)

სამეტყველო ფუნქციები	ენობრივი კონსტრუქციები და ფორმულები
რუბრიკა
1.1. სოციალური ურთიერთობები
მისალმება	დილა _ მშვიდობისა!   საღამო მშვიდობისა!
მოკითხვა
დამშვიდობება	კარგად იყავი(თ)!
მადლობის გადახდა	დიდი მადლობა!
მობოდიშება
წარდგენა (საკუთარი თავის/სხვისი), გაცნობა	ეს არის + (სახელი)...  მას ჰქვია...
მილოცვა (დაბადების დღის, დღესასწაულის)	გილოცავ დაბადების დღეს!  გილოცავ ახალ წელს!
დათანხმება, უარი
წახალისება
თხოვნა, ნებართვის აღება	ავიღო/წავიდე/მოვიდე/გავიდე?...   ავიღებ /წავალ/შემოვალ/გავალ
შეთავაზება
ტელეფონით საუბარი
1.2.ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: სახელი, გვარი, ასაკი, საცხოვრებელი ადგილი	სად ცხოვრობ? _ ვცხოვრობ + ...…-ში. რა გვარი ხარ? _ მე ვარ + (გვარი);
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	მე ვარ აზერბაიჯანელი / სომეხი / რუსი...
ტელეფონის ნომერი
ოჯახი / ნათესავები
საკუთრების შესახებ	ეს ...ის წიგნია;  ეს ჩვენი/თქვენი წიგნია
პროფესიის/ხელობის შესახებ	ის არის ექიმი // ის ექიმია
სახელდება პიროვნების / საგნის	ვინ ხართ თქვენ / ვინ არიან ისინი?
ჯანმრთელობის შესახებ
საკუთარი ან სხვისი საქმიანობის, აქტივობის შესახებ	რას აკეთებთ თქვენ? _ ვთამაშობთ, ხატავთ...;  რას აკეთებენ ისინი? _ თამაშობენ, ხატავენ...
საყიდლებზე ყოფნისას
კვებითი ჩვევების შესახებ	საუზმეზე/სადილზე... ვსვამ/ვჭამ + ...-ს
თავისუფალი დროის შესახებ;
მომავალი გეგმების/განზრახვის შესახებ
მგზავრობის შესახებ
1.3. აღწერა, დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა
ადამიანის ჩაცმულობა	მაცვია/აცვია + ...
ადამიანის ხასიათი	როგორია? _ არის კეთილი // კეთილია
საგნის, შენობის (სახლი, სკოლა...), ცხოველის, ფრინველის აღწერა
1.4. გემოვნების გამოხატვა
1.5. შეფასება, დამოკიდებულების გამოხატვა
საკუთარი დამოკიდებულების გამოხატვა (ნივთის, საქმიანობის, ამინდის, საჭმლის... მიმართ)	მომწონს/არ მომწონს + საწყისი მიყვარს/არ მიყვარს + საწყისი
დადებითი, უარყოფითი შეფასება (ნივთის, საქმიანობის, საჭმლის...)	სწორია!   არ არის სწორი!
საკუთარი პოზიციის გამოხატვა
1.6. შეგრძნებების გამოხატვა	მცივა/არ მცივა;  მცხელა/არ მცხელა
1.7. საჭიროების, სურვილის გამოხატვა
საჭიროება
სურვილის შესახებ	მინდა/არ მინდა + საწყისი
1.8. გრძნობების, ემოციის გამოხატვა
სიხარული	რა კარგია!
სინანული	რა ცუდია!
ბრაზი
ეჭვი, ვარაუდი
გაკვირვება
შიში	მეშინია/არ მეშინია + ...-ის
ინტერესი
ინდიფერენტულობა
1.9. დროში ორიენტირება
მითითება საათის/დღის/კვირის/თვის/წლის	ცხრა საათია ორშაბათია...
ქრონოლოგიური თანამიმდევრობა
სიხშირე, ხანგრძლივობა	ერთხელ,  ორჯერ... ხშირად
1.10.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობის მითითება (ადამიანის, ნივთის, ცხოველის, მარშრუტის...)
მიმართულების განსაზღვრა	მიდის + ...-ში
1.11. ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი, შედეგი, ოპოზიცია
1.12. ინსტრუქციის მიცემა
რჩევა-დარიგება, მოთხოვნა, აკრძალვა, ნებართვის მიცემა, ვალდებულება
1.13. ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები	წაშალე(თ) დაფა! სიჩუმე! შეხედე(თ)! სწრაფად! ყურადღებით იყავი(თ)! მომისმინე(თ)! მიპასუხე! გაიმეორე(თ)! დავაკავშიროთ! მაჩვენე(თ)!
მიმართვები, შეკითხვები მასწავლებლისადმი

 

ლექსიკა
რუბრიკა
ა) ინდივიდი და მისი გარემოცვა
ადამიანები	ბავშვი, მეზობელი, ამხანაგი...
ოჯახი/ნათესავები	ნათესავი მშობლები, შვილიშვილი, ბიძა, დეიდა, მამიდა...
პროფესია/ხელობა	მასწავლებელი, ექიმი, პოლიციელი, მძღოლი, ფეხბურთელი . . .
ადამიანის სხეულის ნაწილები	ტანი, კბილი, ენა, თითი...
გარეგნობა	ლამაზი, უშნო, ახალგაზრდა, მოხუცი...
ხასიათი, ემოცია	ძლიერი, სუსტი, ჭკვიანი, სულელი, ბოროტი, ბრაზიანი...
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა
პირადი ნივთები (და ჰიგიენა)	სავარცხელი, ჯაგრისი...
ტანსაცმელი/ფეხსაცმელი, აქსესუარები	პერანგი, ჯემპრი, პალტო... სათვალე, ქოლგა, მძივი
კვების პროდუქტები (სურსათი, კერძები) ჭურჭელი	ჭურჭელი: დანა, ჩანგალი, კოვზი ... სურსათი: ხორცი, მაწონი, მაკარონი... ტორტი...
ხილი და ბოსტნეული	ხილი: ბალი, კაკალი, ყურძენი, საზამთრო, მანდარინი... ბოსტნეული: კომბოსტო, კარტოფილი, ბადრიჯანი...
ბ) საცხოვრებელი
სახლი/ბინა	კედელი, ფანჯარა, კარი...
ავეჯი	ტახტი, საწოლი, თარო, სავარძელი, მაცივარი...
საყოფაცხოვრებო ნივთები, ტექნიკა	მაგნიტოფონი..., ფარდა, საათი, უთო...
ქალაქი, სოფელი	შუქნიშანი, ბაღი, ქუჩა
ქვეყნები და სახელმწიფოები; ეროვნება; სახელმწიფოს ატრიბუტები
გ) გარე სამყარო
ცხოველთა სამყარო (ცხოველები, ფრინველები, მწერები...)	ცხოველები: ცხენი, ძროხა, თხა, ლეკვი, კნუტი... სპილო, ირემი, მაიმუნი, ლომი, თაგვი  ... ფრინველები: იხვი, მტრედი, არწივი...
ბუნება (გარემო, მცენარეები)	ნაძვი, ბალახი... ზღვა, ტბა, მთა, ქვა... ვარდი, ია, ენძელა...
ციური სხეულები, ამინდი	ცა ქარი...
დ) თავისუფალი დრო
თავისუფალი დრო (გართობა, სათამაშოები...)	სათამაშოები: დოლი, კონსტრუქტორი, საქანელა... გართობა: დამალობანა, დაჭერობანა...
დღესასწაულები, ღირშესანიშნაობები
ზღაპრის სამყარო	უფლისწული, ურჩხული, გველეშაპი, ჯადოსნური ჯოხი, გვირგვინი...
კვებისა და მომსახურების ობიექტები
კულტურული ობიექტები და მისი პერსონალი	თეატრი, კინო, ატრაქციონი . . .
ფოსტა
ტრანსპორტი	ტაქსი, მეტრო, თვითმფრინავი, მატარებელი ...
ე) სკოლა
სკოლა, სკოლის პერსონალი	დირექტორი, ზარი, გაკვეთილი, დასვენება...
სასწავლო ნივთები, ავეჯი	ნივთები: საშლელი...
სასწავლო საგნები
ვ) დრო და სივრცე
დრო, დროის განსაზღვრა	ახლა; საათი . . .
სეზონები
დღე/ღამე, კვირის დღეები, თვეები, წელი	დილა, საღამო, დღე, ღამე, ორშაბათი, სამშაბათი, ოთხშაბათი, ხუთშაბათი, პარასკევი, შაბათი, კვირა
სივრცე, ადგილმდებარეობა	აქ, იქ, მაღლა, დაბლა, წინ, უკან, ქვეშ
ზ) მახასიათებლები
ფერი
ფორმა, ზომა, თვისება	ფორმა: მრგვალი, სამკუთხედი, ოთხკუთხედი თვისება: რბილი, მაგარი, მსუბუქი, მძიმე
წონა, რაოდენობა	რაოდენობა: ბევრი, ცოტა
ტემპერატურა
რიცხვები	10--20
თ) აქტივობები
შინ	ივარცხნის, დგება, წვება, სვამს, იცვამს, უყურებს...
სკოლაში	უსმენს, სწავლობს, ითვლის, პასუხობს, ლაპარაკობს...
სპორტი	ცურავს...
დასვენება, გართობა	სეირნობს, დარბის, გუნდაობს, ციგაობს...
მომსახურება
მგზავრობა, გადაადგილება	მიფრინავს

 

გრამატიკა

● პირის ნაცვალსახელები მრავლობით რიცხვში

● I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები მრავლობით რიცხვში

● სახელობით ბრუნვაში მდგარი სახელი კონკრეტულ ნასწავლ ზმნებთან (ბიჭი თამაშობს; აცვია შარვალი)

● მოთხრობითში მდგარი სახელი კონკრეტულ ნასწავლ ზმნებთან (ბიჭმა/გოგომ ითამაშა)

● მიცემითში მდგარი სახელი კონკრეტულ ნასწავლ ზმნებთან (ბიჭს აქვს/მოსწონს)

● ნათესაობითი ბრუნვა კუთვნილებითობის გამოსახატავად (გიორგის ჩანთა; ძმის ბურთი)

● მოქმედებითი ბრუნვა ინსტრუმენტალისის გამოსახატავად (ბურთით თამაშობს; კალმით ხატავს)

ფონეტიკა და ორთოეპია

ქართული სპეციფიკური თანხმოვნების სწორად წარმოთქმა (თ _ ტ, დ _ თ, პ _ ფ, ქ _ კ,

ს _ ზ, ყ, ჭ, წ, ჩ, ც, ძ, ჯ, ჰ...)‘‘;

თ) მე–3 თავში „II კლასის მათემატიკის სტანდარტი“-ს შემდეგ დაემატოს ”III კლასის მათემატიკის სტანდარტი“ შემდეგი რედაქციით:

 

„III კლასის  მათემატიკის სტანდარტი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მათ. III მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები	კანონზომიერებები და ალგებრა	გეომეტრია და სივრცის აღქმა	მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
1. გამოსახავს, ადარებს და ალაგებს ნატურალურ რიცხვებს პოზიციური სისტემის გამოყენებით 2. იყენებს შეკრება-გამოკლების მოქმედებათა შესრულების რომელიმე  ხერხს 3. ასრულებს გამრავლება-გაყოფის მოქმედებებს და აკავშირებს მათ შეკრება-გამოკლებასთან და ერთმანეთთან 4. წყვეტს გამოთვლებთან, თვლასთან და შეფასებებთან დაკავშირებულ პრობლემებს	5. წარმოადგენს, ადარებს და იკვლევს საგნების და ნახატების/ფიგურების პერიოდულ განლაგებებს (მიმდევრობებს) 6. განავრცობს, გამოსახავს და იკვლევს საგნებს შორის ან საგნებსა და მათ ატრიბუტებს შორის მოცემულ შესაბამისობას. 7. პრობლემის გადასაჭრელად ადგენს და იყენებს რიცხვითი გამოსახულების შემცველ ტოლობას	8. ამოიცნობს და აღწერს გეომეტრიულ ფიგურას 9. ქმნის ბრტყელი ფიგურების გრაფიკულ გამოსახულებებს და მოდელებს 10. პოულობს საგანთა და ფიგურათა წრფივ ზომებს და ობიექტთა შორის მანძილებს	11. აგროვებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემებს მოცემულ თემასთან ან გამოსაკვლევ ობიექტთან დაკავშირებით 12. აწესრიგებს და წარმოადგენს დისკრეტულ რაოდენობრივ და თვისებრივ მონაცემებს 13. აკეთებს თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ინტერპრეტაციას

 

მიმართულება: რიცხვები და მოქმედებები

შინაარსი

1. სამნიშნა ნატურალური რიცხვები

2. ათობითი პოზიციური სისტემის დემონსტრირება და გამოყენება

3. არითმეტიკული მოქმედებები ნატურალურ რიცხვებზე

4. რიცვების გამოყენება

მიმართულება: კანონზომიერებები და ალგებრა

შინაარსი

1. საგნების, ნახატების ან ფიგურების საშუალებით წარმოდეგენილი პერიოდული მიმდევრობები და მათი პერიოდი.

2. შესაბამისობები საგნებს შორის, საგნებსა და მათ ატრიბუტებს შორის; შესაბამისობის გამოსახვა ცხრილის საშუალებით; მოცემული შესაბამისობისათვის ელემენტის წინასახე.

3. შეკრების/გამოკლების შემცველი მთელრიხოვანი გამოსახულებები და მათი ეკვივალენტობა.

4. ერთი უცნობი კომპონენტისა და შეკრების/გამოკლების მოქმედების შემცველი მთელრიცხოვანი ტოლობები.

მიმართულება: გეომეტრია და სივრცის აღქმა

შინაარსი

1. სივრცული ფიგურები: კუბი, მართკუთხა პარალელეპიპედი, პირამიდა, სფერო.

2. სივრცული ფიგურების ელემენტები: წვერო, წიბო, წახნაგი.

3. ფიგურის წრფივი ზომები, საზომი ხელსაწყოები და სიგრძის საზომი ერთეულები: მეტრი, დეციმეტრი, სანტიმეტრი.

მიმართულება: მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა

შინაარსი

1. თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა შეგროვების საშუალებანი: გაზომვა, დაკვირვება, გამოკითხვა; მონაცემთა ამოკრება წაკითხული ტექსტიდან.

2. თვისებრივ და რაოდენობრივ მონაცემთა ორგანიზაცია: მონაცემთა ტიპები - თვისებრივი და რაოდენობრივი მონაცემები; თვისებრივ მონაცემთა დაჯგუფება; რაოდენობრივ მონაცემთა დაჯგუფება (გარდა ინტერვალთა კლასებად დაყოფისა); რაოდენობრივ მონაცემთა დალაგება ზრდადობა-კლებადობით.

3. მონაცემთა მოწესრიგებული ერთობლიობების რაოდენობრივი და თვისებრივი ნიშნები: მონაცემთა საერთო რაოდენობა ერთობლიობაში და მონაცემთა რაოდენობა ქვეჯგუფებში; მონაცემთა განმეორება, პოზიცია და თანმიმდევრობა ერთობლიობაში/ქვეჯგუფებში.

4. მონაცემთა წარმოდგენის საშუალებანი რაოდენობრივი და თვისებრივი მონაცემებისთვის: ცხრილი, პიქტოგრამა.”;

ი) მე–3 თავში „II კლასის მათემატიკის სტანდარტი”-ს შემდეგ დაემატოს „IX კლასის მათემატიკის სტანდარტი” შემდეგი რედაქციით:

 

„IX კლასის  მათემატიკის სტანდარტი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები:

 

მათ. IX მიმართულება:
რიცხვები და მოქმედებები	კანონზომიერებები და ალგებრა	გეომეტრია და სივრცის აღქმა	მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა
1. ადარებს რაციონალურ რიცხვებს და ახდენს მათ კლასიფიკაციას 2. სხვადასხვა ხერხით ასრულებს მოქმედებებს რაციონალურ რიცხვებზე და აფასებს ამ მოქმედებების შედეგს 3. იყენებს მსჯელობა-დასაბუთების ზოგიერთ ხერხს 4. ხსნის გამოთვლებთან და რაოდენობის შეფასებასთან დაკავშირებულ ამოცანებს	5. პრობლემების გადაჭრისას იყენებს დისკრეტული მათემატიკის ელემენტებს 6. იყენებს ფუნქციებს და მათ თვისებებს სიდიდეებს შორის დამოკიდებულების აღსაწერად და გამოსაკვლევად 7. იყენებს განტოლებათა სისტემებს და უტოლობებს პრობლემის გადაჭრისას	8.პოულობს/აფასებს ფიგურების ან მათი ელემენტების ზომებს და იყენებს მათ პრაქტიკული პრობლემების გადაჭრისას 9. იკვლევს და იყენებს გეომეტრიულ გარდაქმნებს და მათ კომპოზიციებს 10. იყენებს წერტილთა გეომეტრიული ადგილის ცნებას ობიექტთა გამოსახვისა და მათი თვისებების აღსაწერად	11. აწესრიგებს და წარმოადგენს მონაცემებს დასმული ამოცანის ამოსახსნელად ხელსაყრელი ფორმით 12. ითვლის/აფასებს დამოუკიდებელ ხდომილობათა ალბათობებს შემთხვევითი ექსპერიმენტებისათვის დაბრუნებით და დაბრუნების გარეშე 13. აკეთებს მონაცემთა ანალიზს და აყალიბებს დასკვნებს

 

მიმართულება: რიცხვები და მოქმედებები

შინაარსი

1. რაციონალური რიცხვთა სიმრავლე და მისი ქვესიმრავლეები (ნატურალურ  და მთელ რიცხვეთა სიმრავლეები).

2. ირაციონალურ რიცხვებთან გაცნობა (მაგ.Ö2).

3. არითმეტიკული მოქმედებები და მათი შედეგის შეფასება.

4. ფესვის ამოღება; ფესვის შემცველი მარტივი რიცხვითი გამოსახულების მნიშვნელობის შეფასება.

5. სხვადასხვა სახით მოცემული რიცხვების შედარება.

6. პროპორცია და უკუპროპორცია.

7. ნაშთთა არითმეტიკის ელემენტები (გაცნობის წესით: «ბოლო ციფრის არითმეტიკა», ნაშთით გაყოფა)

8. ზომის ერთეულები, მათ შორის კავშირები და გამოყენება: ფართობისა და მოცულობის ერთეულებს შორის მიმართებები.

9. «სამომხმარებლო არითმეტიკა»: მარტივად და რთულად დარიცხული საპროცენტო განაკვეთი; ხარჯთაღრიცხვა; სხვადასხვა გადასახადი, ფასდაკლება, ამორტიზაცია.

მიმართულება: კანონზომიერებები და ალგებრა

შინაარსი

1. წრფივი ფუნქცია, კვადრატული ფუნქცია მათი გრაფიკები და თვისებები: ზრდადობა/კლებადობა, ნიშანმუდმივობის შუალედები, ნულები, მოცემულ ინტერვალზე მაქსიმუმის/მინიმუმის წერტილები და შესაბამისი მნიშვნელობები, განსაზღვრის არე და მნიშვნელობათა სიმრავლე.

2. ერთუცნობიან უტოლობათა სისტემები.

3. ორუცნობიან განტოლებათა სისტემები (ერთი განტოლება მაინც წრფივია, ხოლო მეორის ხარისხი არ აღემატება ორს).

4. ოპტიმიზაციის ამოცანები გრაფების გამოყენებით (ალგორითმების გარეშე).

5. არითმეტიკული/გეომეტრიული პროგრესია და ზოგიერთი სხვა რეკურენტული წესით მოცემული მიმდევრობა.

მიმართულება: გეომეტრია და სივრცის აღქმა

შინაარსი

1. მსგავსი მრავალკუთხედები.

2. ტრიგონომეტრიული თანაფარდობები მართკუთხა სამკუთხედში.

3. გეომეტრიული გარდაქმნები და მათი კომპოზიციები: მსგავსების გარდაქმნა, მიმართებები გარდაქმნათა კომპოზიციებს შორის.

4. წრეწირი და წრე: მათთან დაკავშირებული მონაკვეთები და მათი თვისებები, ცენტრალური და ჩახაზული კუთხეები.

5. წრეწირის სიგრძე და წრის ფართობი (დამტკიცების გარეშე).

6. გეომეტრიული ადგილის ცნება და მისი გამოყენება აგების ამოცანებში.

7. ვექტორები სიბრტყეზე: შეკრება, სკალარზე გამრავლება.

მიმართულება: მონაცემთა ანალიზი, ალბათობა და სტატისტიკა

შინაარსი

1. მონაცემთა ორგანიზაცია: რაოდენობრივ მონაცემთა დაჯგუფება  ინტერვალთა კლასებად

2. მონაცემთა წარმოდგენის საშუალებანი რაოდენობრივი და დაჯგუფებული მონაცემებისთვის: ფოთლებიანი ღეროების მსგავსი დიაგრამა; სიხშირული პოლიგონი, ჰისტოგრამა

3. შემაჯამებელი რიცხვითი მახასიათებლები რაოდენობრივი მონაცემებისთვის: ცენტრალური ტენდენციის საზომი – მედიანა; მონაცემთა გაფანტულობის საზომი - საშუალო კვადრატული გადახრა

4. ალბათობა: ელემენტარული და რთული ხდომილობანი; ალბათობათა ჯამისა და ნამრავლის ფორმულების გამოყენება დამოუკიდებელ ხდომილობათა ალბათობების გამოსათვლელად.”;

კ) მე–3 თავში  „II კლასის სტანდარტი სახვით  და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში“ შემდეგ დაემატოს „III კლასის სტანდარტი სახვით  და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში“ შემდეგი რედაქციით:

„III კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე   ს.გ.III.1 იყენებს სახვითი ხელოვნების რამდენიმე ძირითად ელემენტსა და პრინციპს ნამუშევრის შექმნისას	მოსწავლე   ს.გ.III.7 წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ  ნამუშევრებს და უზიარებს თანაკლასელებს აზრებს და იდეებს	მოსწავლე   ს.გ.III.11 ადარებს ერთმანეთს ხელოვნების სხვადასხვა დარგს
ს.გ.III.2 მიმართავს სხვადასხვა მასალას, ტექნიკას და პროცედურას ნამუშევრის შექმნისას და იკვლევს მათ შესაძლებლობებს	ს.გ.III.8 ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის გრძნობების და განწყობილებების გამოხატვის საშუალება	ს.გ.III.12 აკავშირებს ნაწარმოების შინაარსს სხვა საგნებში განვლილ მასალასთან
ს.გ.III.3 აკვირდება გარემოში ობიექტებს შორის  არსებულ კავშირებს და ასახავს ნამუშევარში	ს.გ.III.9 პატივს სცემს სხვის ნამუშევარს და  აზრს	ს.გ.III.13 ეცნობა    ლოკალურ გარემოში არსებულ ხელოვნების   ნიმუშებს.
ს.გ.III.4 გამოსახავს სხვადასხვა მოტივის ზეგავლენით წარმოშობილ იდეებს ნამუშევარში	ს.გ.III.10 მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში
ს.გ.III.5 გეგმავს და ასრულებს მარტივ სამუშაოს
ს.გ.III.6 მუშაობს ინდივიდუალურად და სხვებთან ერთად

 

პროგრამის შინაარსი

სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები:

ხაზი, ფერი (ლაქა, კოლორიტი, კონტრასტული ფერები), ფაქტურა, ფორმა, სივრცე; (განწყობილების გადმოცემა ხაზის და ფერის საშუალებით); საგნის მთლიანობა და საერთო პრორპორციები.  კომპოზიციური განაწილების საფუძვლები (გამოსახულების ზომის შერჩევა ფურცლის ზომის შესაბამისად,  ძირითადის გამოყოფა ნახატში ფორმატზე გამოსახულებების თანაბარად განაწილება, გეომეტრიული პერსპექტივა და სიმეტრია, მთლიანობის და საერთო პრორპორციების გადმოცემა; წინა და უკანა პლანის გარჩევა).

მასალა და იარაღი:

ფანქარი, პასტელი, გუაში, აკვარელი, ცარცი, ნახშირი, ფერადი ქაღალდი, მუყაო, პლასტილინი, თიხა, თოკი, მავთული ლითონის, პლასტმასის კოლოფები, ბუნებრივი და ხელოვნური მასალა; ფუნჯი, მაკრატელი, წებო.

ტექნიკა და პროცედურა:

ფერწერის, გრაფიკის სხვადასხვა ტექნიკა, ძერწვა, აპლიკაცია, ქაღალდის პლასტიკა, მოზაიკა, კოლაჟი, კონსტრუქცია; დაჭრა, დაწებება.

დაკვირვება გარემოზე:

ასოციაციების, შთაბეჭდილებების გადმოცემა

იდეების წყაროები:

ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, შთაბეჭდილებები გარემოზე დაკვირვებიდან, ფანტაზია, მხატვრული ლიტერატურა, ფილმი, სხვადსხვა სახის წარმოდგენა.

სავარაუდო თემები:

„მხიარული არდადაგები”, „ზღვაზე”, „წვიმიანი დღე”, „მოგზაურობა აფრიკაში“, „შემოდგომის ტყე”, „საშობაო  საჩუქარი”, „გაზაფხული მოვიდა”, „ზღაპრული ფრინველი“ და სხვ.

შრომითი საქმიანობა:

მონაწილეობა საკლასო ოთახის,  ეზოს დასუფთავება-გალამაზებაში; დროის ლიმიტისა და უსაფრთხოების წესების დაცვა.

მუშაობის სტრატეგია:

მუშაობა დამოუკიდებლად, მეწყვილესთან, გუნდურად

ღონისძიებები:

საკლასო და სასკოლო გამოფენა, ზეიმი, სპექტაკლი, ექსკურსიები მუზეუმში, გალერეებში, ქალაქგარეთ კულტურული მემკვიდრეობის გაცნობის მიზნით.

წარდგინება:

ნამუშევრის წარდგენა (საუბარი ნამუშევარზე, შეფასება), კითხვების დასმა, პასუხის გაცემა, შთაბეჭდილებების, დაკვირვების, გამოცდილების გაზიარება, პატივისცემის გამომჟღავნება სხვისი ნამუშევრის და აზრის მიმართ, სხვისი აზრის ყურადღებით მოსმენა, სათანადო ტერმინოლოგიის გამოყენება.

ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:

სახვითი ხელოვნების ცნობილი ნამუშევრების დათვალიერება, ამოცნობა და მიკუთვნება კონკრეტული დარგისადმი (ფერწერა, გრაფიკა, ქანდაკება, დეკორატიულ-გამოყენებითი); შინაარსის დაკავშირება სხვა საგნებში განვლილ მასალასთან; საუბარი ნამუშევრიდან მიღებულ შთაბეჭდილებებზე;  ნამუშევარში გადმოცემული განწყობილების ამოცნობა; ინფორმაციის შეგროვება ხელოვნების ადგილობრივ მოღვაწეებზე და მათ შემოქმედებაზე.’’;

ლ) მე–3 თავში „VIII კლასის სტანდარტი სახვით  და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში“ შემდეგ დაემატოს „IX კლასის სტანდარტი სახვით  და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში“ შემდეგი რედაქციით:

„IX  კლასის სტანდარტი სახვით და გამოყენებით ხელოვნებაში/შრომით სწავლებაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია და ინტერპრეტაცია	ხელოვნების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე   ს.გ.IX.1  შემოქმედებითად იყენებს ხელოვნების ელემენტებს, პრინციპებს, სხვადასხვა მასალას, ტექნიკასა და პროცედურას	მოსწავლე   ს.გ.IX.5  წარმოადგენს ინდივიდუალურ და ჯგუფურ ნამუშევარს, მიღებულ ცოდნაზე დაყრდნობით აანალიზებს ხელოვნების ნიმუშს და განმარტავს, რა მიზნით არის მასში გამოყენებული კონკრეტული ხერხი და მასალა	მოსწავლე   ს.გ.IX.7 ამოიცნობს და ადარებს ერთმანეთს სხვადასხვა ეპოქისა და სტილის ნამუშევრებს
ს.გ.IX.2 ასახავს  ნამუშევარში გარემოზე დაკვირვების შედეგებს, ავითარებს გამომსახველობით ხერხებს	ს.გ.IX.6 მოსწავლეს ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება არის მსოფლმხედველობის გამოხატვისა და კომუნიკაციის საშუალება	ს.გ.IX.8 იკვლევს და განმარტავს კონტექსტის გავლენას კონკრეტულ ნაწარმოებსა და ხელოვანის შემოქმედებაზე
ს.გ.IX.3 აცნობიერებს სამყაროს როგორც მრავალფეროვან იდეათა წყაროს და ასახავს ნამუშევარში		ს.გ.IX.9 იკვლევს საქართველოს სხვადახვა კუთხის ხელოვნების ნიმუშებს და მსჯელობს მათ შესახებ
ს.გ.IX.4 გეგმავს და ასრულებს სხვადასხვა სახის სამუშაოს		ს.გ.IX.10 იკვლევს  ხელოვნების როლს საზოგადოების ცხოვრებაში

 

პროგრამის შინაარსი

სახვითი ხელოვნების ძირითადი ელემენტები და პრინციპები:

ხაზი, ფერი, შუქ-ჩრდილი, ფაქტურა, ფორმა, მოცულობა; მთლიანობა, პრორპორციები; სივრცე; ხედვის წერტილი; სიმეტრია, რიტმი, წონასწორობა, კონტრასტი (განწყობილების, ასოციაციების, ემოციების გადმოცემა სხვადასხვაგვარი ეფექტების საშუალებით).

მასალა და იარაღი:

ტუში, ფანქარი, პასტელი, გუაში, აკვარელი, ტემპერა, ნახშირი, ფერადი ქაღალდი, მუყაო, თიხა, ქსოვილი, ძაფი, თოკი, მავთული, ლითონის, პლასტმასის კოლოფები, ბუნებრივი და ხელოვნური მასალა; ექსპერიმენტი სხვადასხვა მასალით; სადურგლო, სამეთუნეო, საქსოვი, სამკერვალო იარაღი.

ტექნიკა და პროცედურა:

ფერწერის, გრაფიკის სხვადასხვა ტექნიკა, ანაბეჭდი, ძერწვა, კოლაჟი, ფარდაგი, თექა, გობელენი, ნაქარგობა, კომპიუტერული ტექნოლოგიები;

ექსპერიმენტი შერჩეულ სფეროში (მხატვრობა, დიზაინი, ფოტოგრაფია)

იდეების გამოხატვა:

იდეების წყაროები: ცნობილი მხატვრების ნამუშევრები, მხატვრული ლიტერატურა, შთაბეჭდილებები, ასოციაციები, ფანტაზია.

სავარაუდო თემები:

„მზის ჩასვლა ზღვაში” „შემოდგომის/გაზაფხულის წვიმა” „ქართული ორნამენტის მოტივები”, „ისტორიული და ლეგენდარული გმირები”, „სამშობლო”, „გმირობა”, „ჯგუფური პორტრეტი”, თემები სხვდასხვა საგნებში გავლილი მასალიდან

შრომითი საქმიანობა:

ინვენტარის შეკეთება, საკლასო ოთახის გარემონტება-მოწყობა, დეკორატიული და გამოყენებითი საგნები, მაკეტები თეატრალური სპექტაკლებისთვის, რეკვიზიტი (კოსტუმისა და დეკორაციის დეტალები); ინტერიერის, ტანისამოსის, ავეჯის, სხვადასხა საგნების ესკიზები, მისალოცი და მოსაწვევი ბარათები, ზეიმების და თეატრალური წარმოდგენების აფიშა; მარტივი ელექტრო სათამაშო

კომუნიკაცია:

ნამუშევრის წარდგენა, შეფასების კრიტერიუმების შერჩევა, ანალიზი;

საუბარი ნამუშევრიდან მიღებულ შთაბეჭდილებაზე და ინფორმაციაზე;

ხელოვნების აღქმა კონტექსტში:

სხვასხვა კულტურის/ისტორიული პერიოდის ხელოვნების ნიმუშების შედარება (სტილი, თემა, ჟანრი და სხვ.) მიხედვით; მხატვრის ინდივიდუალური მანერა; ისტორიული პერიოდის, მოვლენების გავლენა ხელოვნების ნიმუშზე; საქართველოს სხვადასხვა კუთხის ხელოვნება, ხალხური შემოქმედება; ხელოვნების მოღვაწეების, კულტურასთან დაკავშირებული დაწესებულებების როლის კვლევა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში.”;

მ)  მე–3 თავში  „II კლასის სტანდარტი მუსიკაში“ შემდეგ დაემატოს  „III კლასის სტანდარტი მუსიკაში“ შემდეგი რედაქციით:

„III კლასის სტანდარტი მუსიკაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია	მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე   მუს.III.1.          ამოიცნობს და იყენებს რამდენიმე მუსიკალურ  ელემენტს რიტმულ-ინტონაციური სავარჯიშოების დროს	მოსწავლე   მუს.III.8.          უსმენს და დამოკიდებულებას გამოხატავს მუსიკალური ნაწარმოების მიმართ	მოსწავლე   მუს.III.13.        იცნობს ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს და ხელოვნებასთან დაკავშირებულ პროფესიებს
მუს.III.2.          მღერის მარტო და სხვებთან შეთანხმებულად	მუს.III.9.          იყენებს მუსიკალურ ტერმინებს	მუს.III.14.        აკავშირებს   საკუთარ გამოცდილებასთან მოსმენილ ნაწარმოებს
მუს.III.3.          მიმართავს გამოხატვის სხვადასხვა ფორმებს გარკვეული განწყობილების გადმოსაცემად	მუს.III.10.        მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში	მუს.III.15.        ასხვავებს მუსიკალურ საკრავებს
მუს.III.4.          იმეორებს ზიგიერთი ცეკვის მარტივ ილეთებს	მუს.III.11.        პატივისცემით ეკიდება სხვის შემოქმედებას და აზრს
მუს.III.5.          ამოიცნობს სანოტო სისტემის ზოგიერთ სიმბოლოს	მუს.III.12.        ესმის და წარმოაჩენს, რომ ხელოვნება იდეათა გამოხატვის საშუალებაა
მუს.III.6.          ორგანიზებას უწევს საკუთარ სასწავლო საქმიანობას	მუს. III.13. იცნობს ხელოვნების სხვადასხვა დარგებს და ხელოვნებსთან დაკავშირებულპროფესიებს
მუს.III.7. გამომუშავებული აქვს ჯგუფური მუშაობის  უნარ-ჩვევა	მუს. III.14. აკავშირებს საკუტარ გამოცდილებასთან მოსმენილ ნაწარმოებს

 

პროგრამის შინაარსი

რიტმულ-ინტონაციური სავარჯიშოები:

● მუსიკალური ელემენტების გამოხატვა

● ბგერა, ხმოვანების სიძლიერე, რიტმი, ტემპი, მეტრი (ორწილადი და სამწილადი), რეგისტრი (მაღალი – დაბალი)...

სიმღერა:

● ერთხმიანი და მარტივი ორხმიანი (გაბმულ ბანზე, ტერციული წყობის) სიმღერები

● საბავშვო, ხალხური სიმღერები, მელოდიები პოპულარული ნაწარმოებებიდან

● თანხლებით და მის გარეშე

ცეკვა:

● ქართული და ისტორიულ - ყოფითი ცეკვები

● ცეკვის ფრაგმენტის შესრულება

● ცეკვა პარტნიორთან და ანსამბლში

მოსასმენი მასალა:

● ხალხური სიმღერები

● ფრაგმენტები ბაროკოს, კლასიციზმის, რომანტიზმის ეპოქის, ქართული კლასიკური ნაწარმოებებიდან

● საბავშვო მუსიკალური პროგრამული პიესები, სახასიათო ფრაგმენტები ცნობილი მუსიკალური ნაწარმოებებიდან

განწყობილების გადმოცემა:

● ემოციების გამოხატვა

● მარტივი სცენების გათამაშება

სანოტო სისტემა:

● ვიოლინოს გასაღები

● ნოტები პირველ ოქტავაში

მუშაობის ფორმები:

● ინდივიდუალური, წყვილში და ჯგუფური

ღონისძიებები:

● კლასის ზეიმი

● სკოლის საანგარიშო კონცერტი

მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში:

● ინფორმაცია: შექმნის ისტორია, სიუჟეტი...

● განწყობილების ამოცნობა, საუბარი შთაბეჭდილებებზე

● ხელოვნების დარგების  გაცნობა: მუსიკა, მხატვრობა, ქანდაკება, პოეზია, მწერლობა... ამ  დარგების კონკრეტულ პროფესიებთან, ადამიანებთან დაკავშირება

საკრავები:

● ხალხური და კლასიკური ინსტრუმენტების ამოცნობა (ფლეიტა, არფა; ჩონგური, გუდა-სტვირი...) ფორმით და ჟღერადობით.”;

ნ)  მე–3 თავში „VIII კლასის სტანდარტი მუსიკაში“ შემდეგ დაემატოს „IX კლასის სტანდარტი მუსიკაში“ შემდეგი რედაქციით:

„IX კლასის სტანდარტი მუსიკაში

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

პრაქტიკული უნარ-ჩვევები და იდეების გამოხატვა	კომუნიკაცია, ინტერპრეტაცია	მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში
მოსწავლე მუს.IX.1. მონაწილეობს იმპროვიზაციულ სავარჯიშოებში	მოსწავლე მუს.IX.6. უსმენს   და აფასებს მუსიკალურ  ნაწარმოებს	მოსწავლე მუს.IX.9. იკვლევს მუსიკის როლს საზოგადოების ცხოვრებაში
მუს.IX.2. მღერის მარტო და სხვებთან შეთანხმებულად	მუს.IX.7. ესმის და წარმოაჩენს,  რომ  ხელოვნება  კულტურის გამოხატვის             საშუალებაა	მუს.IX.10. განაზოგადებს თავის ცოდნას მოსმენილი ნაწარმოებების შესახებ
მუს.IX.3. განსაზღვრავს თემას, იდეას და აყალიბებს მას კომპოზიციის, სპექტაკლის ფორმით	მუს.IX8.  მონაწილეობს სხვადასხვა სახის ღონისძიებაში	მუს.IX.11. განარჩევს სხვადასხვა ტიპის ანსამბლისა და ორკესტრის                           შემადგენლობას
მუს.IX.4. წარმოადგენს  თანაკლასელებთან   ერთად   განსხვავებული          სტილის ცეკვებს
მუს.IX.5.  იყენებს  სანოტო სისტემას

 

პროგრამის შინაარსი

იმპროვიზაციული სავარჯიშოები:

● ტექსტის შეცვლა, შერჩევა მელოდიისათვის

● მუსიკის შერჩევა პოეტური ტექსტისათვის

სიმღერა:

● ერთხმიანი, ორხმიანი და მარტივი სამხმიანი სიმღერების შესრულება გუნდში

● ხალხური, კლასიკური, თანამედროვე და ქალაქური რეპერტუარი

● რეპერტუარის შერჩევა

● გამომსახველობითი ხერხების შერჩევა

ცეკვა:

● ქართული, სხვა ხალხების, სახასიათო და ისტორიულ-ყოფითი ცეკვები

● ცეკვა ანსამბლში

კომპოზიცია:

● განწყობილების გადმოცემა

● სცენის გათამაშება

მუსიკალური ნაწარმოებები:

● მოსმენა, ამოცნობა

● სხვადასხვა ეპოქის კომპოზიტორთა ცნობილი ნაწარმოებები, ფრაგმენტები

● ქართული ხალხური და პროფესიული ნაწარმოებები

სანოტო სისტემა:

● ალტერაციის ნიშნების ცოდნა (დიეზი, ბემოლი, ბეკარი...)

● მუსიკალური ფრაგმენტების წაკითხვა

ღონისძიებები:

● სკოლის საანგარიშო კონცერტი

● კლასის სპექტაკლი

● ვიქტორინა

● საჯარო სპექტაკლი, კონცერტი

● შეხვედრა მუსიკოს-შემსრულებელთან

● სკოლის სპექტაკლი

● კონფერენცია

● რესურსების შექმნა

მუსიკალური ფორმები: რონდო, ვარიაციული, სონატური...

მუსიკალური ნაწარმოების აღქმა კონტექსტში:

● მუსიკის როლი საზოგადოების ცხოვრებაში

● განწყობილების ამოცნობა, საუბარი შთაბეჭდილებებზე

● ინფორმაცია ნაწარმოების, ავტორის, ჟანრის, მიმდინარეობის, ეპოქის შესახებ...”;

ო) მე–3 თავში „II კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტის“  შემდეგ დაემატოს „III კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი“ შემდეგი რედაქციით:

„III კლასის  ბუნებისმეტყველების სტანდარტი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ბუნ.III	მიმართულება:
ცოცხალი სამყარო		სხეულები და მოვლენები	დედამიწა და გარესამყარო	ადამიანი და გარემო
1. მოსწავლე განარჩევს სიცოცხლის ძირითად გამოვლინებებს 2. მოსწავლე განმარტავს გარემოს მნიშვნელობას ცოცხალი ორგანიზმებისთვის		3. მოსწავლე იკვლევს სხეულის სიჩქარის ცვლილების მიზეზებს. 4. მოსწავლე აღწერს მაგნიტის მოქმედებას 5. მოსწავლე აღწერს  ბგერის წარმოქმნას და მის წყაროებს 6. მოსწავლე განასხვავებს საგნებს სიმძიმის და ზომის მიხედვით	7. მოსწავლე ორიენტირებს ლოკალურ გარემოში   8. მოსწავლე მარტივად აღწერს მზის სისტემას 9. მოსწავლე აღწერს ზოგიერთ გეოგრაფიულ ობიექტს 10. მოსწავლე იკვლევს ბუნებრივი მოვლენების მრავალფეროვნებას	11. მოსწავლე იცავს პირადი ჰიგიენის და ჯგუფური უსაფრთხო ქცევის წესებს 12. მოსწავლე იცავს გარემოზე ზრუნვის ელემენტარულ წესებს

 

პროგრამის შინაარსი

III კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

სიცოცხლის ძირითადი გამოვლინებები.

სასიცოცხლო პროცესები: კვება, სუნთქვა, ზრდა, გამრავლება, მოძრაობა;

ორგანიზმების დამოკიდებულება გარემოზე

საარსებო გარემო: ხმელეთი, წყალი, ჰაერი.

საბინადროები: სორო, ბუდე, სახლი და სხვა.

სხეულების მასა და ზომა

სასწორი, მასის ერთეულები;

სახაზავი, სიგრძის ერთეულები.

სხეულთა მოძრაობა

მოქაჩვა, ბიძგი;

ტრანსპორტის და ცოცხალი ორგანიზმების მოძრაობა.

მაგნიტი

მაგნიტის თვისებები;

მაგნიტის გამოყენება ყოფა-ცხოვრებაში;

ბგერა

ბგერათა მრავალფეროვნება.

ბგერის წარმოქმნა და გავრცელება;

ბგერის წყაროები (მაგ. მუსიკალური ინსტრუმენტი);

ლოკალურ გარემოში ორიენტაცია

გეოგრაფიული ობიექტების ურთიერთგანლაგება.

პირობითი ნიშნები, სქემატური ჩანახატი.          

მზის სისტემა

პლანეტები და მათი ურთიერთგანლაგება;

კოსმოსში სამოგზაურო ტრანსპორტი და აღჭურვილობა;

ხმელეთზე არსებული ზოგიერთი გეოგრაფიული ობიექტი   

გეოგრაფიული ობიექტები და  მათი  ნაწილები: სათავე, შესართავი, კალაპოტი, მთის ძირი, მწვერვალი, კალთა და სხვ.

გეოგრაფიული ობიექტების მახასიათებლები: ჩქარი, მდორე, ციცაბო, დამრეცი და სხვ.

გეოგრაფიული ობიექტების მახასიათებლების სეზონური ცვლილება

ნიადაგის თვისებები: ტექსტურა, ფერი, გამტარიანობა.

ბუნებრივი მოვლენების მრავალფეროვნება

ბუნებრივი მოვლენები: წვიმა, თოვლი, ქარი, ჭექა-ქუხილი და სხვ.

ჰაერის ტემპერატურა;

ცოცხალი ბარომეტრები;

პირადი ჰიგიენა და ჯგუფური უსაფრთხოება

უსაფრთხოება სპორტულ ღონისძიებებში და თამაშებში მონაწილეობის დროს;

გადაუდებელი დახმარების ორგანიზაციები (პატრული, პოლიცია, სახანძრო, სასწრაფო) და მათთან დაკავშირების წესები;

გადამდები დაავადებისგან თავის დაცვის ელემენტარული წესები (პირადი და საზოგადოებრივი ჰიგიენის წესები);

კვირის რეჟიმი;

დასვენება _ ჯანმრთელობაზე ზრუნვის ერთ-ერთი ფორმა;

აუცილებელი საკვები პროდუქტები, პირადი კვების რაციონი. პროდუქტის ვარგისიანობა.

გარემოზე ზრუნვა

ბუნებრივი და ხელოვნური გარემო (მაგ., ტყე, ველი, პარკი, ზოოპარკი);

გარემოსათვის ადამიანის საზიანო და სასარგებლო ქმედებები (ტყის ჭრა _ ხეების დარგვა, საყოფაცხოვრებო ნაგვით დაბინძურება _ დასუფთავება)

გარემოში ქცევის წესები.”;

პ) მე–3 თავში „VIII კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი“- ს შემდეგ დაემატოს ”IX კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი“ შემდეგი რედაქციით:

”IX კლასის ბუნებისმეტყველების სტანდარტი

 

IX  კლასი (გარდამავალი)

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

ბუნ. IX	მიმართულება:
ცოცხალი სამყარო		ფიზიკური მოვლენები	ქიმიური მოვლენები
1. მოსწავლე აკავშირებს ადამიანის ორგანიზმის ზოგიერთ ანატომიურ და ფიზიოლოგიურ თავისებურებებს ერთმანეთთან   2. მოსწავლე განმარტავს მემკვიდრეობითობის და ცვალებადობის თავისებურებებს   3. მოსწავლე იკვლევს გარემო ფაქტორების ზეგავლენას ორგანიზმის  ჯანმრთელობაზე და მსჯელობს მდგრადი განვითარების მნიშვნელობის შესახებ.   4. მოსწავლე მსჯელობს ანთროპოგენეზის შესახებ		5. მოსწავლე მსჯელობს ენერგიის ფორმებისა და ენერგიის წყაროების შესახებ   6. მოსწავლე ახასიათებს ენერგიის გადაცემასა და გარდაქმნას   7. მოსწავლე ახასიათებს სითბოცვლის პროცესებს   8. მოსწავლე აღწერს მექანიკურ რხევებსა და ტალღებს   9. მოსწავლე იკვლევს სინათლის გავცელებას	10. მოსწავლე იკვლევს ქიმიური რეაქციის მიმდინარეობის კანონზომიერებებს.   11. მოსწავლე ახასიათებს ელექტროლიტური დისოციაციის პროცესს   12. მოსწავლე ანსხვავებს მნიშვნელოვან მეტალებსა და არამეტალებს, მსჯელობს მათი გამოყენების შესახებ.   13. მოსწავლე აღწერს ორგანულ ნაერთებს, მსჯელობს მათი მნიშვნელობის შესახებ.

 

პროგრამის შინაარსი

 

IX კლასის სტანდარტის შედეგების მიღწევა შესაძლებელია მოცემული შინაარსის საფუძველზე:

ორგანოთა სისტემები, მათი ზოგადი აგებულება და ფუნქციები;

ასაკობრივი ცვლილებები;

გენები _ მემკვიდრეობითი ნიშნის მატარებლები, მათი გადაცემა თაობებში;

გენური, ქრომოსომული  დაავადებები;

ფენოტიპი;

მემკვიდრული ცვალებადობა;

მოდიფიკაციური ცვალებადობა;

სქესის განსაზღვრის ქრომოსომული მექანიზმი.

მდგრადი განვითარების პრინციპები;

გარემო და ადამიანის ჯანმრთელობა.

ორგანოთა სისტემების ევოლუციური განვითარება;

ანთროპოგენეზი.

მექანიკური მუშაობა, მექანიკური  ენერგია, ერთეულები. პოტენციური და კინეტიკური ენერგია.  ერთი სახის ენერგიის გადასვლა მეორეში, ენერგიის გარდაქმნა. შინაგანი ენერგია. ენერგიის მუდმივობის  კანონი.

სიმძლავრე, სიმძლავრის ერთეული. მ.ქ.კ.

მექანიკური, სინათლის, სითბური, ელექტრული ენერგიები.

სინათლისა და სითბოს ბუნებრივი და ხელოვნური წყაროები.

მექანიკური რხევა, რხევის პერიოდი და სიხშირე, ამპლიტუდა, რეზონანსი.

განივი და გრძივი ტალღა, არეკვლა, დიფრაქცია, ინტერფერენცია, პოლარიზაცია

ბგერა, ბგერის წყაროები. ბგერის წარმოქმნა, გავრცელება და აღქმა, ექო

დოპლერის ეფექტი.

სითბოცვლის პროცესები.   თბოგამტარები და თბოიზოლატორები.

ნივთიერებათა სითბური გაფართოება, წყლის ანომალია.

სითბოს რაოდენობა, კუთრი სითბოტევადობა. გამყარება-დნობა.

აორთქლება-კონდენსაცია, დუღილი, დუღილის ტემპერატურა. ნაჯერი ორთქლი. დნობის და ორთქლადქცევის კუთრი სითბო. დნობისა და ორთქლადქცევისათვის საჭირო სითბოს რაოდენობა. წვის სითბო, სითბური ძრავები (შიგაწვის ძრავა, ტურბინა)

სინათლის სხივის გავცელება, გარდატეხა, არეკვლა, შთანთქმა, დისპერსია.

ჩაზნექილი და ამოზნექილი ლინზები. ბრტყელი, ჩაზნექილი და ამოზნექილი სარკეები. სხვადასხვა ოპტიკური სისტემა.                               

ქიმიური რეაქციის სითბური ეფექტი, ეგზოთერული და ენდოთერმული რეაქციები;

ქიმიური რეაქციის სიჩქარე და მასზე მოქმედი ფაქტორები;

კატალიზი და კატალიზატორი. ფერმენტები.

ელექტროლიტური დისოციაცია, ელექტროლიტები და არაელექტროლიტები;

ტუტეების, მჟავებისა და მარილების ელექტროლიტური დისოციაცია;

ელექტროლიტური დისოციაციის ხარისხი,Mსუსტი, საშუალო და ძლიერი ელექტროლიტები;

იონური ტოლობები.

მეტალთა მდებარეობა ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში;

მეტალური ბმა, მეტალთა აქტიურობის მწკრივი, მეტალის კრისტალური სტრუქტურა;

მეტალთა ფიზიკური და ქიმიური თვისებები;

შენადნობები, მათი შედგენილობა, თვისებები და გამოყენება;

არამეტალთა და მათ ნაერთთა ფიზიკური და ქიმიური თვისებები, გამოყენება.

ორგანულ ნაერთთა კლასები, მათ წარმომადგენელთა აგებულება, თვისებები და გამოყენება. კავშირი ორგანულ ნაერთთა კლასებს შორის;

ბუნებრივი და სინთეზური ორგანული ნაერთები;

პოლიმერები და მათი მონომერები.

ჟ) შეტანილ იქნა ცვლილება  ”2. ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში უცხოური ენები საბაზო საფეხურისათვის” და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

”2. ზოგადი ნაწილი  საგნობრივ ჯგუფში უცხოური ენები საბაზო საფეხურისათვის

1. VII  კლასი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

უცხ. ენა VII                                მიმართულება:
მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა
1.       მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს და სავარჯიშოს  ინსტრუქციებს. 2.       მოსწავლე იგებს დიალოგს. 3.       მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს. 4.       მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	5.       მოსწავლე იცავს უცხოური ენისათვის დამახასიათებელ ინტონაციას და აქვს სათანადო გამოთქმა. 6.       მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციებს 7.       მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში. 8.       მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.	9.       მოსწავლე ფლობს ხმამაღლა კითხვის ტექნიკას. 10. მოსწავლე იგებს  ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, გამაფრთხილებელი წარწერა, რჩევა-დარიგება). 11.     მოსწავლე იგებს მარტივ კორესპონდენციას: სხვადასხვა ხასიათის ღია ბარათს, წერილს. 12.     მოსწავლე იგებს ყოფითი ხასიათის ტექსტს (კულინარული რეცეპტი, კატალოგი, სამარშრუტო გეგმა). 13.     მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი ინფორმაციის შემცველ მარტივ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან). 14.     მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს/დიალოგს. 15.     მოსწავლე იყენებს კითხვის სტრატეგიებს.

 

მიმართულება:
წერა	სწავლის სწავლა	კულტურათა დიალოგი
16.     მოსწავლე ავსებს გაკვეთილების ცხრილს, კვირის განრიგს, ანკეტას. 17.     მოსწავლე წერს ღია ბარათს. 18.     მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე ზომის წერილს 19.     მოსწავლე წერს კულინარულ რეცეპტს. 20.     მოსწავლე მოდელის მიხედვით წერს მცირე ზომის აღწერით ტექსტს. 21.     მოსწავლე ნიმუშის მიხედვით წერს მცირე მოცულობის თხრობით ტექსტს. 22.     მოსწავლე მიმართავს წერის სტრატეგიებს.	23.     მოსწავლე სწავლობს ამოცანის დამოუკიდებლად გადაჭრას. 24.     მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში. 25.     მოსწავლე იყენებს რესურსებს. 26.     მოსწავლე მიმართავს სხვადასხვა ხერხს ლექსიკური მარაგის გასამდიდრებლად. 27.     მოსწავლე იყენებს გრამატიკულ სტრუქტურებში გარკვევის სტრატეგიებს. 28.     მოსწავლე თანამშრომლობს თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან. 29.     მოსწავლე თანამშრომლობს გუნდის წევრებთან.	30.     მოსწავლე ამოიცნობს ინფორმაციას კულტურის სფეროდან. 31.     მოსწავლე იჩენს ინტერესს კულტურული თავისებურებების მიმართ. 32.     მოსწავლე აცნობიერებს, რომ ენაში აისახება სამყაროს თავისებური ხედვა. 33.     მოსწავლე ითვისებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.

 

1. IX კლასი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

უცხ.IX	მიმართულება:
	მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა
	1. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს, რეპორტაჟს. 2. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს. 3. მოსწავლე იგებს შემეცნებითი ხასიათის ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, საბუნებისმეტყვე ლო სფეროებიდან) 4. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.	5. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას. 6. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში. 7. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს. 8. მოსწავლე მოამზადებს და წარმოადგენს ზეპირ გამოსვლას მისთვის საინტერესო თემაზე (საკუთარი კუთხე/სოფელი/უბანი, საყვარელი მსახიობი/სპორსტმენი და სხვა). 9. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.	10. მოსწავლე იგებს ინსტრუქციებს (სავარჯიშოს პირობა, ყოველდღიური მოხმარების საგნის ინსტრუქცია, მაგ., სატელეფონო ბარათი).  11. მოსწავლე იგებს კორესპონდენციას (მეგობრული წერილი ხელნაწერი ან ელექტრონული ვერსია). 12. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, რეპორტაჟი, მკითხველის გამოხმაურება). 13. მოსწავლე იგებს კომიქსს. 14. მოსწავლე იგებს  შემეცნებითი ხასიათის ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის/კულტურის/საბუნებისმეტყველო სფეროებიდან). 15. მოსწავლე იგებს  თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური). 16. მოსწავლე კითხულობს პროზის, პოეზიის ნიმუშებს. 17. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას 18. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).

 

უცხ.IX	მიმართულება:
	წერა	სწავლის სწავლა	კულტურათა დიალოგი
	19. მოსწავლე სწერს წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერი ან ელექტრონული ვერსია). 20. მოსწავლე ქმნის ინფორმაციული ხასიათის ბუკლეტს ისტორიულ/ კულტურულ/საბუნებისმეტყველო საკითხებზე. 21. მოსწავლე წერს ბიოგრაფიას კონკრეტული მონაცემების მიხედვით. 22. მოსწავლე თხზავს თხრობით ტექსტს (ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, ამბავი). 23. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.	24. მოსწავლეს აქვს დამოუკიდებლად სწავლის უნარი. 25. მოსწავლე ხვეწს შეფასების უნარს.	26. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან. 27. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური განსხვავებების მიმართ. 28. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.

 

რ) მე–3 თავში „2. ზოგადი ნაწილი  საგნობრივ ჯგუფში უცხოური ენები საბაზო საფეხურისათვის” შემდეგ დაემატოს  „2¹. უცხოური ენა - III კლასი”, „2². „დაწყებითი საფეხურის გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი”,   „2³. დაწყებითი საფეხურის რუსული ენის პროგრამის შინაარსი”,   „2⁴. დაწყებითი საფეხურის ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი” და „2⁵. დაწყებითი საფეხურის ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი”  შემდეგი რედაქციით:

„2¹. უცხოური ენა - III კლასი

 

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

 

უცხ.III	მიმართულება:
	მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა
	1. მოსწავლე იგებს მასწავლებლის მითითებებს. 2. მოსწავლე იგებს ლექსებს, გათვლებს, სიმღერებს. 3. მოსწავლე იგებს ილუსტრირებულ მიკროტექსტს. 4. მოსწავლე შინაარსის გასაგებად იყენებს სათანადო სტრატეგიებს.	5. მოსწავლე იძენს მეტყველებისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს. 6. მოსწავლე მონაწილეობს მარტივ ინტერაქციაში.	7. მოსწავლე ფლობს  კითხვისათვის აუცილებელ უნარ-ჩვევებს.

 

უცხ.III	მიმართულება:
	წერა	სწავლის სწავლა	კულტურათა დიალოგი
	8. მოსწავლე წერს.	9. მოსწავლე ორგანიზებას უწევს სასწავლო საქმიანობას. 10. მოსწავლე აქტიურადაა ჩაბმული სასწავლო პროცესში. 11. მოსწავლე იყენებს არსებულ რესურსებს და ქმნის ახალს. 12. მოსწავლეს აქვს კონსტრუქციული დამოკიდებულება დაბრკოლებების მიმართ. 13. მოსწავლე ცდილობს თანამშრომლობას თანაკლასელებთან, მასწავლებელთან. 14. მოსწავლე ცდილობს გუნდის წევრებთან თანამშრომლობას. 15. მოსწავლე ტოლერანტულია სხვისი შეცდომების მიმართ.	16. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან. 17. მოსწავლე ადარებს ერთმანეთს უცხო და მშობლიურ სოციოკულტურულ გარემოს.

 

2². დაწყებითი საფეხურის გერმანული ენის პროგრამის შინაარსი

III-IV-V-VI კლასი

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად გამოიყენება. ჩამონათვალი ვერც ამომწურავი იქნება და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას გავითვალისწინოთ:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები

● თანამედროვე გერმანული ენის ნორმები

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო

● მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს

 

პანორამა

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)

2. ლექსიკა

3. გრამატიკა

4. ფონეტიკა

5. ორთოგრაფია

6. სოციოკულტურა და კულტურა

1. სამეტყველო ფუნქციები (ინტენციები)

ა) სოციალური ურთიერთობის დამყარება

ბ)  ინფორმაციის გაცვლა

გ) აღწერა\დახასიათება

დ) გემოვნების გამოხატვა

ე) შეფასება

ვ) საჭიროების\მოთხოვნილების გამოხატვა

ზ) გრძნობების\ემოციური რეაქციების გამოხატვა

თ) შეგრძნებების გამოხატვა

ი) დროში ორიენტირება

კ) სივრცეში ორიენტირება

ლ) ლოგიკური კავშირების გამოხატვა

მ) ნებართვა-ვალდებულება\აკრძალვა

ნ) ინტერაქცია საკლასო ოთახში

ო) სხვადასხვა

 

ა) სოციალური ურთიერთობის დამყარება	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები III კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები IV კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები V კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუშები VI კლასისათვის
მისალმება	● Guten Tag! ● Hallo! ● Guten Morgen!	●Morgen!  ● Tag! ● Guten Abend!
დამშვიდობება	● Auf Wiedersehen! ● Tschüs!	● Wiedersehen! ● Bis morgen! ● Gute Nacht!	● Mach's gut!
მოკითხვა	● Wie geht’s? ●  (Danke)Gut!	● Wie geht es dir? ● Es geht.	● Mir geht es ●gut/schlecht.
თავაზიანი მიმართვა	● Bitte, . . .	● Herr... ● Frau...	● Was möchten Sie?
შეთავაზება		● Trinkst du (vielleicht) eine Cola? ● Spielst du mit?	● Wollen wir ins ● Kino gehen? ● Komm, wir ● spielen Karten!	● Hast du Lust auf ● Kuchen? ● Kommst du mit?
მობოდიშება	● Entschuldigung!	● Verzeihung!	● Entschuldigen Sie, bitte!
მადლობის გადახდა	● Danke! ● Danke schön!	● Vielen Dank! ● Nichts zu danken!	● Danke sehr! ● Keine Ursache!
კეთილი სურვილების გამოხატვა/ მილოცვა	● Frohe Weihnachten! ● Ein Glückliches Neues Jahr!	● Schlaf schön/gut! ● Frohe Ostern! ● Alles Gute zu...	● Gute Besserung! ● Herzlichen ● Glückwunsch zum   ● Geburtstag!	● Viel Spaβ! ● Schönes ● Wochenende!
წახალისება/შექება	● Gut! ● Sehr gut!	● Warum nicht?! ● Schon besser!	● Prima! ● Super! ● Cool!	● Ausgezeichnet!  ● Toll! ● Geil!
ინტერაქცია სუფრასთან			● Guten Appetit! ● Etwas mehr, bitte! ● Lecker! ● Schmeckt’s? ● Greif zu! ● Möchtest du noch...?	● Haben Sie schon ● bestellt\gewählt? ● Herr Ober! ● Bitte die Speisekarte!
ტელეფონით საუბარი				● Hallo! ● Hier Christian ● Maurer! ● Kann ich, bitte (mit) Erika sprechen? ● Ich sage ihm\ihr Bescheid! ● Ruf (rufen Sie) spჰter an. ● Auf Wiederhören!
დათანხმება/უარი	● Ja. ● Ja, bitte. ● Ja, gut. ● Nein. ● Nein, danke.	● Ja, gerne. ● Ja, klar. ● Doch. ● Na gut. ● Gar nicht!	● Doch. ● Natürlich. ● Sicher. ● Also gut. ● Ok.	● Na ja! ● Na gut. ● Nein, tut mir Leid. ● Ach ja!
დამშვიდება			● Macht nichts!	● Kein  Problem! ● Keine Sorge!
გაფრთხილება			● Vorsicht!	● Pass auf! ● Achtung!
ბ) ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი, სახელი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, დაბადების დღე	● Wie heiβt du ? ● Ich heiβe Paul! ● Wie alt bist du? ● Ich bin neun (Jahre alt). ● Woher kommst du? ● Ich komme aus...	● Ich wohne in der ● Kirchenstraβe. ● Ich wohne in Berlin. ● Meine Telefonnummer ist...	● Wann hast du ● Geburtstag? ● Am 20.Mai.
იდენტიფიცირება ადამიანის\საგნის	● Wer ist das ● Das ist ein Junge. ● Was ist das? ● Das ist ein Heft.
ჯანმრთელობის შესახებ			● Was fehlt dir? ● Was tut dir weh? ● Ich habe Fieber. ● Mir tut der Kopf ● weh. ● Ich bin krank. ● Ich habe ● Bauchschmerzen.
საქმიანობის შესახებ	●Was machst du? ●Ich schwimme.	●Wir machen die Aufgaben.	●Tue das nicht!	●Wie macht  man das?
ამინდის შესახებ		●Wie ist das Wetter heute? ●Es regnet/schneit. ●Die Sonne scheint.	●Ist es heute ●windig\neblig. . . ?
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტზე			●Was kostet . .? ●Wieviel kostet. . ? ●Bitte, ein Kilo. . .? ●Wiegt das ein ●Pfund? ●Wünschen Sie ...? ●Wieviel macht das? ●Das ist ●preiswert/günstig!
გ)აღწერა\დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	●Peter ist blond. ●Heike ist hübsch.	●Er hat blaue Augen. ●Sie hat schwarzes Haar.
ადამიანის ხასიათი			●Ist Peter nett? ●Paul ist frech.	●Er ist langweilig. ●Sie ist höflich.
საგნის აღწერა	●Das Haus ist groβ. ●Der Hof ist klein.	●Wie ist das Zimmer? ●Das Zimmer ist hell. ●Die Jacke ist braun.	●Mein Fahrrad ist kaputt. ●Der Teppich ist bunt. ●Das Gebäude ist hoch\niedrig.
დ) გემოვნების გამოხატვა		●Ich mag Tiere. ●Ich liebe meine Eltern. ●Das mag ich gar nicht.	●Das ist mein ●Lieblingsbuch. ●Ich hasse es.	●Er trinkt lieber Cola. ●Am liebsten esse ich Kuchen.
ე) შეფასება
დადებითი\უარყოფითი		●Richtig! ●Falsch!	●Stimmt! ●Stimmt nicht!	●Völlig richtig! ●Du hast recht.
ვ) საჭიროების\ მოთხოვნილების\სურვილის გამოხატვა			●Ich brauche ●Hustentropfen. ●Wir wollen heute ins Kino! ●Ich möchte eine ●Tasse Tee, bitte!
ზ)გრძნობების\ემოციური რეაქციების გამოხატვა
სიხარული		●Wie schön!	●Wunderbar!	●Das ist ja toll!
ბრაზი/უკმაყოფილება		●Blödsinn! ●Dummes Zeug!	●Furchtbar! ●Schrecklich! ●Na so was!	●Was soll das? ●Auf keinen Fall! ●Bist du verrückt?
გაკვირვება		●Warum? ●Wirklich?	●Wieso. .? ●Echt?	●Ehrlich? ●Unmöglich!
სინანული		●Schade!	●Tut mir Leid! ●Leider. . .	●Schade, daβ. . .
ინტერესი		●Das ist interessant.	●Das interessiert mich.	●Ich interessiere mich für...
ინდეფერენტუ-ლობა			●Ich habe keine ●Lust.	●Das ist mir egal. ●Das interessiert mich nicht.
თ) შეგრძნებების გამოხატვა		●Ich bin müde. ●Ich habe Hunger\Durst.	●Mir ist es kalt\schlecht\ gemütlich.
ი) დროში ორიენტირება
დროში განთავსება		●Wie spät ist es? ●Wieviel Uhr ist es? ●Es ist halb acht. ●Es ist genau elf. ●Es ist Viertel vor\nach sieben. ●Um wieviel Uhr kommt ●der Bus? ●Gleich! ●Moment (mal)!	●Welcher Tag ist heute? ●Was haben wir heute? ●Heute ist der 1. ●Januar. ●Am Samstag ●fahren wir weg. ●Im März beginnt der Frühling. ●Plötzlich...	●Nachmittags gehen wir spazieren. ●Sonntags sind wir alle frei. ●Am Vormittag trinken wir zusammen Tee. ●Das wollte ich gerade sagen. ●Einen Augenblick, bitte!
ქრონოლოგია		●Nach dem Regen scheint die Sonne.	●Endlich bist du da. ●Die kommende (nჰchste) Woche fangen die Ferien an;	●Vor dem Mittagessen wäscht man die Hände. ●Am nächsten Tag schreiben wir eine Mathearbeit;
სიხშირე			●Wie oft spielst du Fuβball? ●Es regnet selten.	●Manchmal geht er spazieren. ●Ab und zu ruft sie mich an.
ხანგრძლივობა				●Wie lange dauert das Konzert? ●Bleibst du lange daheim?
კ) სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა		●Hier! ●Da! ●Dort. ●Rechts\links. ●Oben\unten. ●Vorn\hinten.	●Wo ist die Tasche? ●Wo liegt das ●Rathaus, bitte? ●Geradeaus und rechts.
მიმართულება			●Hierher! ●Wohin fährt der ●Bus? ●Nach vorne. ●Nach hinten.	●Fahren Sie die ●Straβe entlang! ●Biegen Sie um die ●Ecke!
ლ) ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი\შედეგი\ოპოზიცია			●Es ist kühl, aber nicht kalt.	●Ich esse, weil ich ●Hunger habe.
მ)ნებართვა\ვალდებულება\აკრძალვა			●Darf ich anfangen? ●Wir müssen uns beeilen. ●Du darfst Eis essen.	●Das darf man nicht! ●Rauchen  verboten! ●Soll ich anfangen?
ნ) მინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები/ მოსწავლის მიმართვები	●Wer fehlt? ●Du bist dran! ●Bist du fertig? ●Wie, bitte? ●Noch einmal, bitte!	●Hör, bitte, auf! ●Hör zu! ●Das weiβ ich! ●Ich kann. . . ●Ich verstehe nicht!	●Sprich, bitte, lauter! ●Setz dich! ●Nimm Platz! ●Setzt euch! ●Das kann ich! ●Hilf mir, bitte!	●Ergänze, bitte... ●Bist du so weit? ●Ist das korrekt? ●Keine Ahnung! ●Kann jemand helfen? ●Wiederholen Sie, bitte! ●Wie schreibt man das? ●Wie sagt man...?
ო) სხვადასხვა		●Was ist los? ●Also. . .	●Na also! ●Alles klar!	●Nicht wahr? ●Gott sei Dank!

 

2. ლექსიკა

ა) ინდივიდი

ბ) ინდივიდის გარემოცვა

გ)  ყოველდღიური აქტივობები

დ) ინდივიდის ორიენტირები

ე) დღესასწაულები და ზეიმები

 

რუბრიკა	მაგალითები III კლასისათვის	მაგალითები IV კლასისათვის	მაგალითები V კლასისათვის	მაგალითები VI კლასისათვის
ა) ინდივიდი
სხეული		● das Gesicht; die Stirn; das Auge; die Nase, das Ohr; die Wange; der Mund; die Lippe; der Zahn; das Haar;	●der Rücken; die Schulter; die Brust; der Arm; die Hand; der Finger; der Bauch; das Bein; der Fuß;
გარეგნობა	●hübsch; schön; komisch; groβ; klein;	●dick; kräftig; schlank; stark; schwach; ●blaue\schwarze\grüne Augen haben;	●Brille tragen; glattes\ lockiges\ blondes\ rotes\ braunes\schwarzes\ Haar haben;
დახასიათება	●klug; dumm; faul; nett; frech; böse; lustig;	●höflich; unhöflich; mutig; schüchtern;	●vorsichtig; ruhig; ●freudig; gut gelaunt;	●ärgerlich; unterschiedlich; ähnlich;
ტანსაცმელი\აქსესუარები		●das Kleid; das Hemd; der Rock; die Bluse; die Hose; die Jeans; die Schuhe; die Tasche;	●der Anzug; die Weste; die Jacke; der Mantel; der Regenmantel; der Gürtel; die Mütze; der Knopf;	●der Schmuck; die Kette; die Halskette;  der Ring; das Armband; der Ohrring;
ჰიგიენა			● die Seife; das Handtuch; die Zahnpasta; die Zahnbürste; das Waschbecken; die Dusche; der Kamm;	● der Fön; der Rasierer; der Spiegel; das Parfüm; das Make-up; der Lippenstift;
ჯანმრთელობა\ავადმყოფობა			● der Arzt; das Fieber; der Schnupfen; der Husten; das Rezept; die Arznei;	● das Krankenhaus; die Wunde; der Unfall; der Verletzte; der Chirurg; die Krankenschwester; der Verband;
ემოციური რეაქციები	●lachen; weinen;	●gefallen; lieben; mögen (mag); lächeln;	●Lust haben; gern haben;	● sich freuen; enttäuscht sein;
ბ) ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	●der Junge; das Mädchen; das Baby; das Kind;	●der Mann; der Herr; die Frau; der Nachbar; die –in; der Freund; die –in;
ოჯახი, ნათესავები	●die Mutter; der Vater; die Eltern; der Bruder; die Schwester; die Groβmutter;  der Großvater;	●der Ehemann; die Ehefrau; die Oma; der Opa; der Onkel; die Tante; die Kusine; der Neffe;
ცხოველთა სამყარო	●das Tier; der Hund; die Katze; das Pferd; der Esel; die Kuh; die Gans; die Ente; der Vogel;	●der Wolf; der Hase; der Igel; der Löwe; der Affe; der Elefant; der B ä r; der Pinguin; der Adler;	●das Krokodil; die Eidechse; die Schlange; die Schildkröte; der Frosch; die Mücke; die Spinne; die Ameise; der K ä fer;
ზღაპრის სამყარო და სათამაშოები	●der Ball; die Puppe; der Teddyb ä r; die Spielkiste;	● das M ä rchen; die Sage; der Gnom; der König; die –in; der Prinz; die -in; der Zauberer; die Fee; der Elf; die Hexe;
ბუნება	●der Himmel; die Sonne; der Mond; der Stern; der Baum; die Blume;	●das Meer; der Fluß; der Bach; der See; der Wald; das Blatt; das Gras; das Feld; der Berg; die Wiese;
ბუნების მოვლენები		●das Wetter; der Regen; der Donner; der Blitz; die Wolke; der Regenbogen; die Hitze; regnen; scheinen;	●der Frost; der Schnee; der Schneemann; der Nebel; der Wind; das Wetterbericht; schneienen; frieren; tauen;
დედამიწა (გეოგრაფია)	●georgisch;                     deutsch;	●Deutschland; Georgien; österreich; die Schweiz; Berlin; Wien;	●die Welt; das Land; der Erdteil; Europa; Afrika; Australien; Nordamerika; Südamerika; Donau; der Deutsche; der Georgier; der Franzose;	●die Wüste; der äquator; der Dschungel; der Nordpol; der Südpol; Japan; China; Kanada; Frankreich; die USA; die Niederlande;
ქალაქი	●die Stadt; die Straβe;	●das Gebჰude; das Rathaus; der Dom; die Kirche; der Platz; das Denkmal; die Brücke;	●die Groწstadt; der Stadtteil; der Marktplatz; der Bürgersteig; die Ampel;	●die Unterführung; die Fuβgმngerzone; die Fabrik;
სოფელი	●das Dorf; der Garten;	●der Bauer; die Bჰuerin; die Landschaft; der Weg; die Wiese; der Bauernhof; der Weinberg;	●das Getreide; der Apfelbaum; das Blumenbeet; das Gemüsebeet; die Mauer; die Scheune; die Mühle;
საცხოვრებელი ადგილი	●das Haus; die Wohnung; das Zimmer;	●die Wand; die Tür; das Fenster; der Fuწboden; die Treppe; der Aufzug;	●die Küche; das Badezimmer; die Toilette; das Schlafzimmer; der Keller; die Garage; der Dachboden;
საყოფაცხოვრებო ნივთები	●das Bild; die Uhr; der Stuhl; der Tisch; der Sessel; das Sofa; das Bett; der Schrank;	●die Lampe; die Glühbirne; der Teppich; der Vorhang; der Fernseher;	●der Topf; die Pfanne;  das Geschirr; das  Besteck; der Besen; der Heizkörper; der Computer;	●der Kühlschrank; der Gasherd; der Backofen; der Staubsauger; die Wჰsche; die Waschmaschine;
სკოლა\პერსონალი	●die Schule; der Schüler; die Schülerin; der Lehrer; die Lehrerin; der Mitschüler; das Klassenzimmer;	●das Schuljahr; der Unterricht; die Pause; der Pausenhof; die Turnhalle; das  Schwimmbad;	●die Ferien; die Osterferien;  die Sommerferien; der Ausflug; das Ferienlager;
სასკოლო ნივთები	●das Buch; das Heft; die Tafel; die Kreide; der Bleistift;	●die Schultasche; das Etui; das Lineal; der Kugelschreiber;
სასკოლო საგნები	●Deutsch; Georgisch;	●Mathematik(Mathe); Musik;	●das Fach; Geschichte; Erdkunde; Sport;	●die Sprache; das Alphabet; das Wort; der Satz; die Grammatik; die bung;
სავაჭრო   ობიექტები\პერსონალი			●der Laden; das Geschft; der Markt; der Supermarkt; das Kaufhaus; die Apotheke; der Blumenladen; die Buchhandlung; die Boutique; das Kaufhaus;  das Geld;	●die Theke; die Kasse; der Kassierer; die -in; der Verkჰufer; die -in; die Flasche; die Dose; die Packung; das Sonderangebot;
სურსათი	●das Brot; das Wasser; der Tee;  der Kse; die Pizza; der Saft;	●das Fleisch; der Schinken; das Kotelett; der Fisch; die Wurst; das Würstchen; die Salami; die Cola; der Quark; die  Butter; das Ei; die Milch;	●das Gemüse; die Kartoffel; die Tomate; die Zwiebel; das Obst; der Apfel; die Kirsche; die Banane; die Pflaume; die Erdbeere;	●das l; der Pfeffer; das Mehl; der Senf; der Zucker; der Honig; das Mehl; der Essig; die Sahne; der Kaffee;
კვება და კვების ობიექტები		●der Teller; das Messer; die Gabel; der Löffel; die Serviette; das Glas; die Teekanne; die Tischdecke;	●das Frühstück; das Mittagessen; das Abendessen; die Suppe; der Braten; der Kuchen; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise;	●das Cafe; das Restaurant; die Speisekarte; die Vorspeise; das Hauptgericht; die Nachspeise; das Getrnk; der Kellner (der Ober); das Trinkgeld;
ფოსტა\პერსონალი				●das Postamt; die Post; der Brief; der Briefumschlag; der Brieftrger; der Briefkasten; die Adresse; die Postleitzahl; die Briefmarke;
ტრანსპორტი\პერსონალი		●das Fahrrad; das Motorrad; der Bus; das Auto; das Taxi; der Fahrer;  die Straenbahn; die U-Bahn;	●der Zug; der Sitzplatz; der Bahnhof; die Eisenbahn; die Fahrkarte; der Fahrplan; das Gleis;	●das Flugzeug; der Flughafen; die Ankunft; das Ticket; der Pass; der Pilot;
კულტურის ობიექტები\პერსონალი		●der Park; das Karusell; die Rutschbahn; die Schaukel; das Picknick; der Zoo; der Kჰfig; der Zoowჰrter;	●das Kino; die Eintrittskarte; die Leinwand; der Film; der Zeichentrickfilm; der Schauspieler; der Star; der Regisseur;	●das Theater; die Bühne; das Theaterstück; die Oper; der Sჰnger; das Ballett; die Disco; der Disc-Jockey;die Tanzflჰche;
გ) ყოველდღიური      აქტივობები
შინ და გარეთ	●sein; haben; machen; wohnen; essen; trinken; gehen; laufen; rennen;	●leben; schlafen; sitzen; liegen; stehen; kochen; suchen; kaufen; verkaufen; einkaufen; anbieten; wiegen; zahlen; tragen;	●trumen sich setzen; sich hinlegen; aufstehen; sich waschen; sich duschen; baden; sich anziehen/ausziehen; sich befinden;	●legen; helfen; telefonieren; anrufen; auflegen; whlen; sich melden; treffen; warten; bestellen; wünschen; bezahlen;
მგზავრობა	●fahren; fliegen; reisen;	●bremsen; halten; überholen; parken;	●sich beeilen; sich verspten; abfahren; abholen; einsteigen; aussteigen; umsteigen;	●reservieren; sich beeilen; starten; landen; überholen;
სკოლაში	●lernen; lesen;  schreiben; sprechen; hören;	●sagen; geben; nehmen; fragen; antworten;	●rechnen; denken; erzჰhlen; unterrichten;	●sich interessieren; sich erinnern; studieren;
სპორტი	●turnen; werfen; fangen;	●Sport treiben; Fuball spielen; ein Tor schieწen; Tennis spielen; schwimmen; tauchen;	●Schi (Ski) laufen (fahren); Schlittschuh laufen;	●Am Wettbewerb teilnehmen; gewinnen; verlieren;
დასვენება და გართობა	●spielen; Musik hören;  basteln; singen; tanzen;	●fernsehen; fotografieren; Karten spielen; Schach spielen; Klavier spielen;	●sich verstecken; bauen; reparieren; nჰhen; stricken;	●Zeit verbringen; Spa haben; klatschen; sich unterhalten; sich amüsieren;
დ) ორიენტირები
დრო		●die Zeit; die Stunde; die Minute; die Sekunde; spჰt; früh; vor; nach; (ein\drei) Viertel;  halb;	●heute; morgen; gestern;vorgestern; übermorgen; damals; heutzutage;	● damals; heutzutage; die Vergangenheit; die Gegenwart; die Zukunft;
სეზონები	●der Winter; der Frühling; der Herbst; der Sommer;	●der Kalender; das Jahr; der Monat;
თვეები	●Januar; Februar; Mჰrz; April; Mai; Juni; Juli; August; September; Oktober; November; Dezember;
კვირის დღეები		●die Woche; das Wochenende; Montag; Dienstag; Mittwoch; Donnerstag; Freitag; Samstag; Sonntag;
დღე\ღამე	●der Tag; die Nacht; der Morgen; der Abend;		●der Mittag; der Nachmittag; die Mitternacht;
ქვეყნის მხარეები			●der Norden; der Süden; der Osten; der Westen; nördlich; südlich; westlich; östlich;
ადგილმდებარეობა	●in;	●rechts; links; auf; an;	●oben; unten; hinaus; neben;
მახასიათებლები	●gut; schlecht; alt; neu;	●offen; geschlossen; voll; leer; allein; zusammen; frisch;  sauber; schmutzig; klar;	●modisch; altmodisch; hart; weich; bitter; köstlich; billig; preiswert; sü; lecker; sauer;	●gemütlich; bequem; langweilig; interessant;
ფერები	●die Farbe; wei; schwarzl; rot; gelb; blau; grün; grau; braun;	●rosa; lila; orange; dunkel; hell; leuchtend;	●gestreift; gepunktet; geblümt; kariert;
ზომა\ფორმა\წონა\ ტემპერატურა\შემადგენლობა	●riesig; winzig; schwer; leicht;	●hoch; niedrig; rund; dreieckig; viereckig;	●eng; breit; hei; warm; kalt; kühl;	●aus Holz; aus Plastik; aus Gold; aus Silber; aus Metall;
რაოდენობა	●viel;	●wenig; alles; nichts;	●mehr; biწchen;	●ganz; etwas;
რიცხვები	●eins; zwei; drei; vier; fünf; sechs; sieben; acht; neun, zehn, elf, zwölf;	●dreizehn;...zwanzig; dreißig; vierzig;...  einundzwanzig;   zweiundzwanzig, neunzig;             (ein)hundert;	●zweihundert; dreihundert. ... (ein)tausend; der erste; der zweite; der dritte; der zwanzigste;	●zweitausend...; zehntausend ...; achtzigtausend...; eine Million;
ე) დღესასწაულები და ზეიმები	●Weihnachten; das Neujahr;	●der Advent; der Adventskranz; die Kerze; der Nikolaustag; das Fest; das Neujahr; der  Silvester; der   Neujahrstag; Weihnachten; der Heilige Abend; das Christkind; der Weihnachtsbaum;	●Ostern; der Osterhase; das Osterei; die Osterglocke; der Geburtstag; die Party; der Gast; die Torte; die Kerze; das Geschenk; der Zettel;	●die  Heiligen Drei Könige; das Dreikönigslied; die Süßigkeit;

 

3. გრამატიკა

გრამატიკის სწავლება კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისაგან მოწყვეტილად, რაც საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები/ მოვლენები. ამისათვის სასურველია:

● ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება.

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

დაწყებით სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება არ არის რეკომენდებული. III და IV კლასებში მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე ითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების გამოყოფა მათი გააზრების მიზნით თანდათანობით სწავლების მომდევნო წლებში დაიწყება.

ა) არსებითი სახელი და არტიკლი

ბ) ნაცვალსახელი

გ) ზედსაეთავი სახელი

დ) რიცხვითი სახელი

ე) წინდებული

ვ) ზმნა

ზ) ზმნიზედა

თ) კავშირი

ი) ნაწილაკი

კ) რთული სიტყვის წარმოება

ლ) წინადადება

 

	III-IV კლასები	V-VI კლასები
ა) არსებითი სახელი და არტიკლი	●არსებითი სახელის მამრობითი, ●მდედრობითი და საშუალო სქესი; ●გასაზღვრული არტიკლი: der, die, das; ●განუსაზღვრელი არტიკლი: ein; ●მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვი Singular\Plural; ●არსებითი სახელის უარყოფა (უარყოფითი არტიკლი): kein;	●არსებითი სახელის მამრობითი, მდედრობითი და საშუალო სქესი; ●გასაზღვრული არტიკლი: der, die, das; ●განუსაზღვრელი არტიკლი: ein; ●არსებითი სახელის უარყოფა (უარყოფითი არტიკლი): kein; ●ნულოვანი არტიკლი der Nullartikel; ●არსებითი სახელის კნინობითი ფორმები: “chen”\”lein”; ●საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); ●ბრუნება განსაზღვრულ არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ●ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით ●არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); ●სუსტი ბრუნება განუსაზღვრელ და უარყოფით ●არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ●საკუთარი სახელების ბრუნება (აგრეთვე von+Dativ ფორმა); ●მრავლობითი რიცხვის წარმოების ძირითადი ტიპები Pluralformen; ●გეოგრაფიული დასახელებები და მათი არტიკლები (მაგ. Frankreich; die Schweiz);
ბ) ნაცვალსახელი	●პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen სახელობით ბრუნვაში; ●კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; ●კითხვითი ნაცვალსახელი Fragepronomen; ●ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen;	●პირის ნაცვალსახელები Personalpronomen სახელობით ბრუნვაში; ●კუთვნილებითი ნაცვალსახელები Possesivpronomen; ●კითხვითი ნაცვალსახელი Fragepronomen; ●ჩვენებითი ნაცვალსახელები Demonstrativpronomen; ●პირნაკლი ნაცხალსახელი es; ●განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები Indefinita; ●უკუქცევითი ნაცვალსახელები Reflexivpronomen; ●მიმართებითი ნაცვალსახელები Relativpronomen;
გ) ზედსართავი სახელი	●ზედსართავი სახელი წინადადებაში: Das Buch ist interessant;	●ზედსართავი სახელი შედარების ხარისხები: der Positiv; der Komparativ; der Superlativ; ●ზედსართავი სახელის ბრუნება განსაზღვრულ ●არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ; 1 Dativ, Genitiv); ●ზედსართავი სახელის ბრუნება  განუსაზღვრელ არტიკლთან ერთად (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ; Genitiv); ●ზედსართავი სახელის ბრუნება  უარტიკლოდ (Nominativ\Akkusativ;1 Dativ, Genitiv); ●ზედსართავი სახელის შედარება so+Adjektiv+wie;
დ) რიცხვითი სახელი	●რაოდენობითი რიცხვითი სახელი Kardinalzahlen;	●რიგობითი რიცხვითი სახელი Ordinalzahlen; თარიღი das Datum;
ე) წინდებული	●in (im); auf; an;	●დროის აღმნიშვნელი წინდებულები Prჰpositionen mit Zeitangaben: um, an, in, vor, nach, bis, von, zwischen; ●მიცემითი და ბრალდებითი ბრუნვების საერთო წინდებულები Wechselprჰpositionen: in, an, auf, über, unter, vor, hinten, neben, zwischen; ●ბრალდებითი ბრუნვის წინდებულები Prჰpositionen mit Akkusativ:bis, durch, für, ohne, gegen, um; ●მიცემითი ბრუნვის წინდებულები Prჰpositionen mit Dativ: mit, zu, nach,bei, an, auf, in, von, aus; არტიკლის შერწყმა წინდებულთან;
ვ) ზმნა	●აწმყო დრო Prჰsens; sein და haben  დამხმარე ზმნები; ●ზმნის უარყოფა: nicht;	● ზმნის ფუძე და დაბოლოება Verbstamm und Verbendung; ● სუსტი, ძლიერი, შერეული, დამხმარე (sein/haben), მოდალური (können; dürfen; müssen; ●sollen; mögen (mag); wollen), უკუქცევითი, თავსართმოცილებადი და შედგენილი (თავსართმოუცილებადი) ზმნები და მათი უღლება; ●ზმნის ძირითადი ფორმები; ●აწმყო დრო Prჰsens; ●ნამყო წარსული Prჰteritum;2 ●ნამყო სასაუბრო დრო Perfekt;2 ●ბრძანებითი კილო Imperativ;
ზ) ზმნიზედა	●ზმნიზედა წინადადებაში: Der Junge lჰuft schnell.	●ადგილის, ვითარების და დროის გარემოების ზმნიზედები  Adverbien des Ortes, der Art und Weise, der Zeit; ●ზმნიზედის შედარების ხარისხები Komparation der Adverbien;
თ) კავშირი	●und; aber; oder;	●daწ; weil; wenn; als;
ი) ნაწილაკი	●ja; nein; nicht; noch; nur; auch;doch;	●ganz; gar;mal; denn; einfach; bestimmt;
კ) რთული სიტყვის წარმოება	●ნაწარმოები სიტყვა Komposita (die Schule+die Tasche=die Schultasche);	●ნაწარმოები სიტყვა Komposita; ●-in, un-, -isch თავსართები და ბოლოსართები; ●-er\-erin;-e\-in ბოლოსართები; ●-ich, -ig, -ung ბოლოსართები;
ლ) წინადადება	●თხრობითი წინადადება: die Aussage; ●კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage ); ●არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja\Nein-Fragen);	●მტკიცებითი წინადადება: die Aussage; ●კითხვითსიტყვიანი წინადადება die Wortfrage (W-Frage ); ●არაკითხვითსიტყვიანი წინადადება die Satzfrage (Ja\Nein-Fragen); ●ბრძანებითი წინადადება der Imperativsatz; ●მთავარი და დამოკიდებული წინადადება Hauptsatz und Nebensatz; ●da კავშირიანი დამოკიდებული წინადადება; ●weil კავშირიანი  დამოკიდებული წინადადება; ●wenn კავშირიანი  დამოკიდებული წინადადება; ●als კავშირიანი  დამოკიდებული წინადადება;

 

1 არსებითი/ზედსართავი სახელის ბრუნების სწავლებისას 4 ბრუნვიდან სახელობითი და ბრალდებითი Nominativ/Akkusativ ბრუნვის სწავლება თავდაპირველად ერთადაა რეკომენდებული, შემდგომ მიცემითი ბრუნვის Dativ, ხოლო სულ ბოლოს ნათესაობითის Genitiv.

2 მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ სასწავლო გეგმაში მეთოდიკის საკითხები არ განიხილება, სწავლების თანამედროვე საკომუნიკაციო მეთოდების გათვალისწინებით დასაშვებია/რეკომენდებულია ნამყო სასაუბრო დროის Perfekt ნამყო წარსულზე Prჰteritum ადრე სწავლება.

4. ფონეტიკა

● სიტყვის მახვილი

● წინადადების მახვილი

● ინტონაცია: აღმავალი, დაღმავალი, უცვლელი

● ასო_ბგერა_დიფტონგი

● გრძელი და მოკლე ხმოვნები

● თანხმოვნები: b,d,g,z და p,t,k,s

● წინადადების მახვილები Hauptakzent, Nebenakzent

● კითხვითი წინადადების ინტონაცია

● შედგენილი სიტყვის Komposita მახვილი

● უმლაუტები  ā, ü, ö  ā

● ch, sch, st, sp, ck

● ng  და ცხვირისმიერი n

● ng როგორც nk

● ch როგორც ich და ach

● მჟღერი r

● h როგორც ხმოვნის სავრცობი

● eu, ei, āu

5. ორთოგრაფია

● ანბანი: მთავრული და არამთავრული ასოები

● პუნქტუაციის წესები

● β სიტყვის შუაში ან ბოლოს

● s, ss  და β β

● ორმაგი თანხმოვნები

● v  როგორც f

●  i – ie, ih, ieh

● დაბოლოება ich და ig

● განსაკუთრებული შემთხვევები: Mai, Kaiser . . .

● ph როგორც f

● ინლისურენოვანი და ფრანგულენოვანი სიტყვები (მაგ. Jeans, Baby, Café და სხვა)

6. სოციოკულტურა და კულტურა

სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში ცოდნის დონეს აიმაღლებდნენ, დასაშვებია მოცემული ინფორმაციის ქართულად მიწოდება

 

სოციო-კულტურული და კულტურული  შინაარსი	III/IV კლასებისათვის	V/VI კლასებისათვის
	●დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული, მათი თავისებურებები, დეკორაციები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა; ●პურობა: კვების რეჟიმი, გერმანელი (გერმანულენოვანი) მოზარდის ტიპური საუზმე, რამდენიმე ტიპური კერძის დასახელება და სხვა; ●მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები; ●თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაში და წესი, საბავშვო სიმღერები და ლექსები; ●დაწყებითი სკოლა: სასწავლო საგნები, სწავლის ხანგრძლივობა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და ვადები; ● ხმამიბაძვა (ონომატოპეა): ცხოველები, ჩვეული ხმაურები (ყიყლიყო, ბახ, კაკ-კუკ); ●  საკუთარი სახელები და კნინობითი ფორმები; ●  სახელმწიფო სიმბოლოები: დროშა; ●დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნეობა; ●გერმანულენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალაქები: გერმანია, ავსტრია, შვეიცარია (გერმანულენოვანი ნაწილი);	●ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება; ●მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ●ურთიეთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; ●კულტურის/მეცნიერების საბავშვო ცენტრები და სხვა; ●გეოგრაფიული ცნობები გერმანულენოვანი ქვეყნის შესახებ; ●ზოგადი ცნობები გერმანიის პოლიტიკური წყობის შესახებ; ●რამდენიმე ისტორიული მოვლენა რეგიონალური თავისებურებები რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული მიწა; ●საბავშვო ნაწარმოებები, ზღაპრები, იგავ-არაკები და ლეგენდები; ●ცნობილი ადამიანები გერმანულენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი; ●ცნობები გერმანულ-ქართული ურთიერთობებიდან;

 

2³. დაწყებითი საფეხურის რუსული ენის პროგრამის შინაარსი

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს  იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. ის სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება ან შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები

● თამანედროვე ენის ნორმები

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო

მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

 

III, IV, V, VI კლასის პროგრამის შინაარსი

პანორამა

სამეტყველო ფუნქციები

სოციალური ურთიერთობის დამყარება – მისალმება, დამშვიდობება, მოკითხვა, პიროვნების წარდგენა, თავაზიანად მიმართვა , მობოდიშება, მადლობის გადახდა, მილოცვა, მიპატიჟება, ინტერაქცია სუფრასთან,წახალისება, შექება, ტელეფონით საუბარი, დამშვიდება, თხოვნა, დათანხმება, უარის თქმა, გაფრთხილება, კეთილი სურვილები,

ინფორმაციის გაცვლა --- პირადი  მონაცემების  შესახებ( გვარი,  სახელი,    მისამართი, ტელეფონის ნომერი), საქმიანობის\ პროფესიის შესახებ, ეროვნებისა და წარმომავლობის შესახებ, ცხოველების\ საგნების შესახებ, ჯანმრთელობის შესახებ, მგზავრობის შესახებ, ამინდის შესახებ, ფასის\ღირებულების\რაოდენობის შესახებ, სურვილის შესახებ, ვინმეს ყოლა\ რაიმეს ქონა

აღწერა/დახასიათება --- ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი, საგნის აღწერა, ცხოველის

აღწერა

გემოვნების გამოხატვა

შეფასება \დამოკიდებულება -- აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა

გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა

შეგრძნებების გამოხატვა

დროში ორიენტირება –დროში ლოკალიზება, ქრონოლოგია, სიხშირე, ხანგრძლივობა

სივრცეში ორიენტირება – ადგილმდებარეობა, მიმართულება

ლოგიკური კავშირების გამოხატვა -- ოპოზიცია

ნებართვა, ვალდებულება,  იძულება, აკრძალვა

ინტერაქცია საკლასო ოთახში

ლექსიკა

● ინდივიდი - სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა/ აქტივობები, კვება/აქტივობები, შეფასება და ემოციური რეაქციები

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ნათესავები,  ცხოველთა სამყარო, ზღაპრის სამყარო, ბუნება,   გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნებები, სახელმწიფოს ატრიბუტები,  ქალაქი და სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, აქტივობები, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/აქსესუარები, სკოლა/ ინფრასტრუქტურა/პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, მაღაზია, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი/პერსონალი/აქტივობები,  კულტურული ობიექტები/პერსონალი/აქტივობები

● გასართობები\ თავისუფალი დრო

● სპორტი\ აქტივობები

● დღესასწაულები და ზეიმები

● ორიენტირები – დრო -- სეზონები, თვეები, კვირის დღეები, დღის მონაკვეთები, დროის განსაზღვრა, დროის სიხშირე სივრცე---ადგილმდებარეობა, ქვეყნის მხარეები

● მახასიათებლები---- ფერი, ფორმა, ზომა, წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა, შემადგენლობა

 ● რიცხვები

გრამატიკა

ფონეტიკა და ორთოეპია

მართლწერა

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები   III კლასისთვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები IV კლასისთვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები V კლასისთვის	ლინგვისტური რეალიზების ნიმუშები VI კლაკლასისთვის
1. სოციალური ურთიერთობის დამყარება:
მისალმება	Здравствуй(те)! Привет!	Доброе утро (вечер, день)! С добрым утром!
დამშვიდობება	До свидания! Пока!	До завтра!  До вечера! До встречи!
მოკითხვა		Как дела? Хорошо, плохо, нормально.	Как дела?  Ничего, отлично.	Как успехи? Неплохо. Так себе.
პიროვნების წარდგენა	Это... Это мой (моя...)... Это Нина. Она ученица. Это мой брат Виктор.		Познакомься(тесь), это мой друг. Его зовут Павел.
თავაზიანად მიმართვა	Вы  ( имя, отчество) Ирина Константиновна (Павел Андреевич), вы учительница (учитель)?	Скажите, пожалуйста...
მობოდიშება	Извини(те), (пожалуйста).	Прости(те), (пожалуйста)	Я хочу извиниться.	Прошу прощения!
მადლობის გადახდა	Спасибо\ Большое спасибо. Пожалуйста.		Спасибо тебе за книгу (за поздравление).
მილოცვა		Поздравляю! С праздником! Нина, с праздником! С Новым годом!	Поздравлять с ... Поздравляю тебя (вас) с днем рождения (праздником)! Поздравляю с 8-ым  марта (с Женским днем, с Днем  матери)!	От всей души\всего сердца поздравляю с именинами (с Рождеством, с Пасхой). Христос воскрес! Воистину!
მიპატიჟება		Приходите в гости! Добро пожаловать!	Приглашать... на...  Приглашаю (тебя) вас на мой день рождения (обед).	Приглашать в кино (театр, кафе...).
ინტერაქცია სუფრასთან			Попробуйте,очень вкусно. Вам (тебе) положить (налить)? Да(нет),спасибо. Большое спасибо\На здоровье.	Налей (хочу) добавки. Не хочешь добавки? Принесите,пожалуйста 2 пирожных и 5 стаканов сока. Передайте\возьмите. Угощайтесь. Принесите  счёт, пожалуйста.
წახალისება/შექება	Молодец(цы)!	Умница! Очень хорошо!
ტელეფონით საუბარი				Алё? Алё! Здравствуйте. Попросите, пожалуйста, Нину. Я слушаю. Привет, это Антон. Пока.
დამშვიდება		Успокойся(тесь), не бойся(тесь). Не плачь! Ты исправишь. Всё хорошо.	Всё будет хорошо. Всё устроется. Не волнуйся.
თხოვნა	Пожалуйста, дай тетрадь. Пожалуйста, возьми книгу.	Прошу тебя (вас)...
დათანხმება, უარის თქმა	Да\Нет (спасибо)			Да, конечно. Нет, что ты (вы).
გაფრთხილება				Стоп! Осторожно! Будьте внимательны! Перерыв. Посторонним вход воспрещен. Не курить. Не прислоняться.(в метро)
კეთილი სურვილები	Спокойной ночи!	Приятного аппетита!	Будь(те) здоровы! Желаю счастья, успехов, здоровья!	Приходите ещё! Счастливого пути!
2.ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ : სახელი, გვარი, ასაკი, მისამართი, ტელეფონის ნომერი	Как тебя  зовут? Меня зовут Анна. Моя фамилия Мгеладзе. Сколько тебе ( ему, ей)  лет? Мне 7 лет.	В каком классе ты учишься? Я учусь в  школе, в четвертом классе. Этот мальчик мой брат. Его зовут Вася. А эта девочка моя подруга. Как её фамилия? Её фамилия Мгеладзе.	Мой адрес ул.Барнова 32.  Мой телефон 29-37-72 Это моя подруга. Ей  10  лет. Её адрес  проспект Мира 12, её телефон 129-37-72	Сколько лет твоей  сестре? Моему другу 13 лет.
საქმიანობის/ პროფესიის შესახებ			Моя бабушка пенсионерка. Мой друг студент. Мой отец работает в полиции (школе...). Он полицейский. Моя мама  инженер.	Он(она) работает програмистом (врачом, учительницей...).
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ		Где ты живешь? Я живу в Грузии. Я из Батуми.	Она из Москвы (России, Грузии, Зугдиди...).
ცხოველების/საგნების შესახებ	Это... Это книга.  Это кот.	Этот, эта,эти...  Эта книга моя. Этот кот ваш? Эти книги наши.
ჯანმრთელობის შესახებ	У меня(тебя) болит голова(рука, зуб....)	У него болит голова? У тебя  температура? Поставь градусник! Измерь температуру ! Я (ты,она...) заболел(а).	Я простудился (-лась). Я болею. У меня был грипп. Мама вызвала врача. Вызови врача. Доктор прописал лекарство. Дыши! Открой рот! Горло болит?	Я ложусь в больницу. Ему  сделали (легкую, трудную) операцию. Покажи язык! Измерь температуру! Я больна (-ен). Вам ( тебе) больно? Где болит?
მგზავრობის შესახებ			На чём ты едешь в деревню? На машине  (автобусе, поезде...) Лететь на самолете.	Иди  по этой тропинке. Идти пешком. Ехать (идти) по (шоссе, дороге, улице...) По морю плыл катер.
ამინდის შესახებ		Сегодня  холодно (тепло,жарко ). Дует ветер,  идет дождь\снег, светит cолнце	Какая сегодня  погода? Какая  (была вчера, будет завтра) погода? Вчера шел дождь. Дует холодный ветер. Будет дождь. Сегодня хорошая погода(жаркий день)	Сегодня облачно (солнечно). В этом году была самая тёплая зима. По радио объявили сильный мороз. Температура воздуха минус 15 градусов.
ფასის/ღირებულების/ რაოდენობის შესახებ			Дайте, пожалуйста, кило муки, пачку масла, два литра молока. Спасибо. Скажите, пожалуйста, сколько стоит колбаса?	Вы не скажите, сколько стоят эти джинсы? Где можно примерить? Уплатите (заплатить) в кассу...
სურვილის შესახებ		Я хочу домой. Я хочу яблоко.	Хочешь яблоко? Он (она) хочет пирожок? Хочешь поиграть? Я хочу играть (смотреть телевизор...)	Ты хотела  купить эти джинсы? Она хочет  отдохнуть.
ვინმეს ყოლა, რაიმეს ქონა	У меня ( тебя, него, нее) одна ( один) сестра (брат). У меня ( тебя, него, нее) есть собака (велосипед).	У меня (тебя...) одно яблоко (одна книга, один карандаш...) У меня два  брата (альбома). У нее две сестры (кошки, тетради).	У меня (у нее, него) три,четыре брата/сестры (альбома, кошки, тетради). У Елены нет брата (собаки, альбома).	У меня (него...) 5-20..., много, мало, немного, несколько... У меня  двадцать марок. У тебя много друзей?
3.აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Нина красивая. Он высокий/ низкий.	У Нины зелёные глаза . У Антона тёмные волосы. У него (неё, тебя...) спортивная фигура.	У него короткая стрижка (красный пиджак...) Он весит 90 килограмм. Какого ... роста? Какого... веса? Она (он) высокого (среднего, низкого) роста.	Сколько ты весишь? Какой у тебя рост? Его рост 190 сантиметров. Его вес 90 килограмм.
ადამიანის ხასიათი	Это Дима. Он добрый мальчик. Она хорошая девочка. Антон умный.			У меня  легкий характер. Какой у него характер? Какой он человек?
საგნის აღწერა	Цветные карандаши, тонкие тетради,  высокие деревья...	Это красное пальто. У меня цветные карандаши.  Этот стол низкий.	Какая форма? Какой цвет? Какой размер? Пояс широкий, красный.  Стол маленький и легкий.	Из чего он(-а,-о,и) сделан(-а, -о,-и)? Какого цвета (формы, размера) этот(эта, это) ...? Это маленький круглый  столик  из дерева.
ცხოველის აღწერა	Корова и свинья - домашние животные, а лев  и тигр –  звери.	Здесь белый (бурый) медведь (чёрная собака). У медведицы два медвежонка (щенка). Какие смешные медвежата!	Где живёт...? Что ест ... ? Тигр живёт в тайге (зоопарке). Он ест мясо. Он жёлтый. У него чёрные полоски	Где обитает...? Чем питается ...? Какой окраски...? Тигры обитают в тайге. Они питаются мясом. Тигр очень красивой окраски: жёлтый , полосатый.
4. გემოვნების გამოხატვა	Я люблю фрукты.	Что ты /не/любишь? Ты любишь вишню? Нет,я люблю персики.	Я ненавижу манную кашу. Брат любит плавать. Что ты любишь делать? Я люблю петь (думать, танцевать, играть...)	Мне (не) нравится(-ятся) это платье   (эта юбка, этот шарф, эти джинсы.…)
შეფასება/დამოკიდებულება	Хорошо/плохо	Правильно\неправильно	Я уважаю нашу учительницу.	Ненавижу! Обожаю эту рок-группу!
აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა		Прекрасно!	Верно? Неверно! Прекрасно! Ужас!  Глупости!	Как интересно ! Как глупо! Как здорово! Как легко! Просто ужас!
6.გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Moлодец! Здорово!  Ой! Ай! Ух!	Я люблю маму и брата.	Фу! Кошмар! Как тебе не стыдно! Тебе не стыдно?! Я(ты,он...) рад(а).	Очень жаль! Мне страшно (грустно, весело, интересно...) Я боюсь!
7.შეგრძნებების გამოხატვა			Я устал(а), я голодный ( голодная)  Я(ты,она...) голоден(на).	Мне тепло (холодно, хорошо, жарко, больно, не\приятно...)
8.დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Сейчас я сижу( слушаю...) Сегодня я в школе(дома...) Сегодня –понедельник...	Вчера я читал интересную книгу.  Когда у тебя тренировка? Когда ты идешь на трениров-ку? Утром. Осенью брат пошёл в школу	В среду у меня танцы. В марте я еду в Боржоми  Который час? Час, два (три,четыре) часа	В прошлом году я отдыхал в Батуми. На той неделе у меня экзамен. Скажите, пожалуйста, который час? Пять часов, двадцать  минут.
ქრონოლოგია			Сначала  я мою руки, потом  иду завтракать.	Я зашёл в магазин,а затем к другу.
სიხშირე		Я всегда (часто) делаю уроки вечером.	Иногда я хожу в театр. Ребёнок всё время плачет.	Он никогда не был в цирке. Я хожу на музыку каждый день.
ხანგრძლივობა			(Не\очень) быстро, долго Фильм шёл долго. Я быстро  сделал уроки.	За час( неделю, год...)  За полчаса я был дома.
9.სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	Где...? В, на... Здесь \там Книга лежит на полке. Книга в сумке. Где  книга? Там, на столе.	Далеко\близко. Где ты живешь? Дом близко? Нет, далеко. Дедушка в комнате.	Слева школа, а справа магазин. Позади нас было море. Мой чемодан наверху, на полке. Магазин за школой. Кошка под столом.	На  севере  суровый климат.  Мой старший брат живёт и работает в Петербурге.
მიმართულება			Куда ты идешь? Иди прямо(сюда). В, на... Я иду в школу. Куда идет мама? На  работу.	Скажите, пожалуйста, как пройти к магазину( к школе)? Идите направо, магазин у школы .
10.ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
ოპოზიცია			Я люблю яблоки, а мой брат груши.	Мы хотели поехать на экскурсию, но пошёл дождь.
11. ნებართვა, ვალდებულება, იძულება, აკრძალვა	Можно? Hельзя!	Можно войти ( передать...) Нельзя  переходить ( ломать...)	Разрешите войти (передать …) Не надо брать (покупать...)	Надо/нужно сделать (нарисовать, написать...) Я  должен сделать уроки. Мне надо купить хлеб в магазине.
12.ინტერაქცია საკლასო ოთახში	Садись(тесь), смотри(те), слушай(те), внимание, подними руку, показываем, играем, по парам, по командам, говорим все вместе, по группам, слушаем и рисуем, слушаем и изображаем... Кого сегодня нет? Кто дежурный? Сотри с доски, пожалуйста.	Открой(те) книгу(и) (тетрадь(и) , иди к  доске, слушаем,читай(ем), смотрим на доску(в книги), переписываем с доски( с книги), будьте внимательны, читай(ем) задание, достали ручки и тетрадки, подумай(те), вспомни (те), как будет по-русски...,что мы видем на картинке (в книге...), домашнее задание... Я (не) знаю... Можно я!	Читаем и находим нужную картинку,  читаем и раскладываем по порядку, прочитайте и угадайте,  прочитайте и ответьте, правильно или нет, прочитайте и обведите правильный ответ... Я (не) могу, я забыл(а), я закончил(а), я знаю ответ...	Читаем диалог (текст), разыгрываем диалог, пишем сегодняшнее число, пишем под диктовку... У меня получилось, у меня не получается... Анна Ивановна, я не понял(а), повторите , пожалуйста...

 

ლექსიკა

ინდივიდი

	ნიმუშები III კლასისთვის	ნიმუშები IV კლასისთვის	ნიმუშები V კლასისთვის	ნიმუშები VI კლასისთვის
სხეული	Руки, ноги, глаза, нос, голова...	Лицо(чико), брови, щёки(чки), тело, живот(ик)...	Сердце, кровь, пальцы, мозг, шея...	Ладонь(и), ногти, позвоночник, плечо(и)...
გარეგნობა	Большой\ маленький, (не)красивый..	Худой\полный, высокий\низкий … Зелёные глаза(глазки), тёмные волосы, широкий  лоб...	Длинные ноги, прямой нос, модная причёска, короткая стрижка...	Широкие плечи, курносый, веснушки...
ხასიათი	Добрый \злой, хороший\плохой...	Умный\глупый, весёлый\ грустный...	Смелый\храбрый \ трусливый, вежливый\ грубый, (не)аккуратный... Дурак(чок), умница	Симпатичный, честный, гордый, обманщик...
ტანსაცმელი\ აქსესუარები	Платье, брюки, куртка, майка, трусы,туфли, сумка...	Красное платье, новые брюки, синий пояс, носки, колготки, шлёпанцы...	Одежда, обувь, новое пальто... Потерять(порвать, постирать, почистить, выгладить зашить...) носок(чек), платок(чек)... Снять\надеть  что-либо	Пуловер, свитер, футболка, фартук, зонтик... Одеться(ваться), обуться(ваться) Одеть (кого-либо)\ надеть (что-либо)...
ჰიგიენა	Мыло, полотенце, шампунь, расчёска, щётка... Мыть лицо, руки,чистить зубы...	Утром (вечером) мыть лицо,  открыть окно... Зубная щётка, детское мыло, детский крем (шампунь)...	Причёсываться, умываться, стричься... Чистюля\ грязнуля, чумазый... Мыть руки перед едой...	Делать зарядку, вечером (перед сном) проветрить комнату, закаляться....
ჯანმრთელობა/ ავადმყოფობა/ აქტივობები	Болит, доктор…	Здоровый\больной, пациент(ка)...	Заболеть, лечить, грипп, простуда, лежать в постели, пить лекарство...	Простудиться, лечиться, вызвать врача...
შეფასება და ემოციური   რეაქციები	Хорошо/плохо, молодец...	Очень хорошо, очень плохо, здорово...	Прекрасно, интересно, глупо, легко...	(Ис)пугаться, смеяться, (об)радоваться, удивляться...

 

ინდივიდის გარემოცვა

		ნიმუშები III კლასისთვის		ნიმუშები IV კლასისთვის		ნიმუშები V კლასისთვის		ნიმუშები VI კლასისთვის
ადამიანები		Человек, мужчина, женщина, девочка, мальчик, дети, друзья, мужик, баба...		Ребята (дети), ребёнок, старик, старуха(шка),...		Человек\люди, девушка, парень, сосед(ка, ди)…		Взрослые, подросток, знакомые, одноклассник...
ოჯახი, ნათესავები		Мама, папа, сын, дочь(ка), брат, сестра, бабушка, внук...		Отец, мать, сестричка...		Родители, тётя, племянник(ца), младший братик, старый дедушка...		Родственник(ца,и), родные, близкие...
ცხოველთა სამყარო		Домашние\дикие животные, звери, собака, кошка, лиса, медведь, муха, пчела, лягушка...		Собака\щенок(ки), кошка\котёнок(ята), корова\телёнок (ята), волк\ волчонок(ата)... Жучка, Мурка, Шарик... Собака лает, медведь ревёт, муха жужжит, лягушка квакает...		Бурый(белый) медведь, конь\лошадь(ка), большой пёс... Рога, лапы, копыта, хвост, перья, крылья, шкура, шерсть... Воробей, гусь, утка, голубь, орёл...		Мелкий/ крупный зверь, лесной,пушистый зверь... Обитает, питается, окраска, пёстрая корова, соловей, канарейка...  Нора, берлога, гнездо, следы...
ზღაპრის სამყარო		Сказка, Колобок, курочка Ряба…		Лиса Патрикеевна,... Иванушка -дурачок,  Иван- царевич,  Марья-царевна, Баба Яга, Кощей...		Золотая рыбка, Царевна-лебедь, Конёк-горбунок... Ковёр-самолёт, шапка-невидимка, скатерть-самобранка, сапоги-скороходы... Жили- были... Я там был, мёд-пиво пил...
ბუნება		Земля, небо, звёзды , море... Солнце(солнышко) светит, река(речка) течёт, трава(ка) , дерево растёт, камень лежит...		Ёлка, яблоня, роза, ромашка, грибы... Синее небо, круглая луна, высокие горы... Идёт дождь(снег), дует ветер, плывут облака...		Ручей, родник... Дуб, берёза, кусты, малина... Капает(льёт) дождь(ик), выпал снег, собирать грибы (ягоды)...		Защищать природу, посадить дерево, сломать ветку, сорвать цветок...
გეოგრაფიული დასახელებები \ ეროვნებები\ სახელმწიფოს ატრიბუტები		Грузия, Тбилиси, река Кура, Сухуми, Россия, Москва, река Москва.... Грузин(ка), русский (ая)		Петербург, Нева, Волга...		Кахети, Имерети... Чёрное море, Кахетинец, имеретинец...		Северный Кавказ, Терек, Каспийское море... Азербайджан, Армения, Турция... Азербайджанец(ка), армянин(ка)... Христиане, мусульмане
ქალაქი და სოფელი		Город, шоссе, улица, проспект, парк,  магазин, транспорт, машина... Деревня, сад, лес, поле, дорога...		Высокие дома, широкая улица(шоссе), детский сад, зоопарк, цирк... Дача, гамак, фруктовый сад, огород, колодец, изба, телега...		Рынок, поликлиника, парикмахерская, кинотеатр,.. Крестьянин(янка), лодка, ловить рыбу, охотиться, пастух...		Мэрия,  университет, професор, студент, площадь, здание, полиция, полицейский, бандит, вокзал, порт, корабль... Посёлок\село, урожай, полевые работы, хлев, коровник, конюшня, трактор...
საცხოვრებელი ადგილი/ აქტივობები		Дом, комната, кухня, туалет, двор, стена, дверь... Сидеть, стоять, кушать,отдыхать...		Наша квартира, моя комната, микрорайон, лифт, лестница, гараж, скамейка, балкон, потолок... Жить, есть(кушать), убирать, помогать,  готовить, подметать...		Прихожая, гостиная, ванная, спальня, детская, кабинет... Просыпаться,умываться, готовить завтрак, ужинать, одеваться, причёсываться, торопиться...		Переулок, лавочка, детская площадка, песочница, на первом этаже, железная  дверь... Встретить, поздороваться, гладить, мыть посуду, подметать, чистить картошку, вытирать пыль...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/ აქსესუარები	Стол(ик), стул(ья), диван, кресло, картина, телевизор, компьютер... Тарелка, вилка, нож, стакан...		Полки, кровать, лампа... Чашка, чайник, кофейник, ложечка, ножик...		Книжные полки, мягкий диван, ночник, цветной телевизор, вешалка, журнальный столик...  Глубокая тарелка, столовый нож, кофейная чашка, миксер...		Ковер, плита, ванна, раковина, унитаз, веник, совок, зеркало... Холодильник, утюг, музыкальный центр... Кастрюля, сковорода(ка), хлебница, солонка... Одеяло, подушка...
სკოლა/ინფრა-სტრუქტურა/ პერსონალი/ სასკოლო აქტივობები	Школа, класс, ученик, ученица, урок, учитель(ница), перемена, экскурсия, каникулы... Слушать, читать, писать, поднять руку...		Школьный двор (сад), школьник, спортивная (ый) площадка (зал), корридор, буфет, буфетчица, педагог, директор, сторож ... Отвечать, думать, запомнить, понять...		Музыкальная студия, учительская, кружок, одноклассник, контрольная,... Решить задачу, написать сочинение, задавать вопросы...		Кабинет русского языка, педагог иностранного языка, легенда... Читать про себя, пересказывать, подсказывать...
სასკოლო ნივთები/ სასწავლო საგნები		Парта, доска, тетрадь, ручка, книга, карандаш, журнал, песенка, считалочка...		Первый(последний) урок, большая перемена, звонок на урок, глобус, учебник, линейка, стихи...		Плакаты, географические карты... Задание, упражнение, пословица...		Тесты, анкета, указка, учебник русского языка... Иностранный (русский) язык, математика, рисование, пение... Точка, запятая, большая буква, упражнение...
მაღაზია						Супермаркет, рынок, продавец,  купить, заплатить...		Примерить, взвесить, отрезать, завернуть... Касса, кассирша, сдача...
სურსათი		Продукты, хлеб,масло,сахар, мясо... Овощи, огурец, морковь (ка)... Фрукты, яблоко, груша...		Белый (чёрный) хлеб, масло... Горький огурец, спелый помидор... Зелёное яблоко, спелая  вишня, бутерброд...		Винегрет, борщ... Нарезать, сварить, перемешать, зажарить... Зажарить мясо, приготовить салат, сварить суп(яйцо)...		Жареное мясо, варёное яйцо, свежий хлеб, овощной салат, фруктовый компот, шоколадное мороженое,  подсолнечное масло...
კვების ობიექტები								Кафе, столовая, меню, чашечка кофе, холодное блюдо, десерт, напитки... Официант(ка) Попросить счёт
ტრანსპორტი/პერსონალი/ აქტივობები				Ехать, идти Машина, такси, автобус, тролейбус...		Лететь, плыть,подняться в автобус, сесть в машину (такси...), взять билет,сходить, заплатить за проезд Самолёт, поезд...		Остановка автобуса (тролейбуса...),следующая остановка, уступить место, платный, бесплатный проезд, спускаться в метро, эскалатор... Водитель автобуса, личный шофёр, машинист (поезда...)
კულტურული ობიექტები/პერსონალი/ აქტივობები		Театр, цирк Артист, клоун, выступать... Песня, танец...		Кукольный театр, спектакль,  концерт... Петь песню, рисовать картину... Пианино (рояль), гитара, труба, барабан, картины...		Опера, музей, филармония, галерея, оркестр, ансамбль, краски, кисти... Художник,певец, артист...		Декорация, поставить пьесу, сыграть главную роль, экспонат,портрет, пейзаж, писать масляными красками...

 

გასართობები\თა- ვისუფალი დრო\       სპორტი\აქტივობები	Игрушки, кукла, мишка, конструктор, лото, мяч, карандаши, краски, картинки...     Играть, рисовать, гулять, танцевать...	Большая кукла, жёлтая машинка, круглый мяч...       Играть в мяч (в снежки), рисовать в альбоме(на доске), гулять во дворе...	Лепить снеговика, кататься на санках, играть в  жмурки (в шахматы)...     Заниматься спортом (тениссом), ходить на плавание (танцы), тренироваться, команда, победа, выиграть\проиграть,  гол... Спортсмен, тренер, тренировка, чемпион, судья...	Дискотека, кино, кафе, интернеткафе...       Выигрыш, проигрыш, ничья, фигурное катание,  лыжный спорт, художественная гимнастика, завоевать золотую медаль... Футболист, тениссист(ка), фигурист(ка), лыжник(ца)...
დღესასწაულები და ზეიმები	Новый год, ёлка, хлопушка, Дед мороз, Снегурочка, праздник, подарки...	Новогодняя (пушистая, нарядная) ёлка, (игрушка, песня...), праздновать, справлять, карнавал, читать стихи, отгадать загадку...	Восьмое марта, Женский день... Подарить цветы, получить открытку...	Отмечать Рождество, справлять именины, красить яички, покупать вербу, печь кулич, День учителя ...

 

ორიენტირები

	ნიმუშები მე-3 კლასისთვის	ნიმუშები მე-4 კლასისთვის	ნიმუშები მე-5 კლასისთვის	ნიმუშები მე-6 კლასისთვის
დრო
სეზონები	Зима, весна, лето, осень	Зимой ,весной ,летом, осенью	Зимний (весенний...) сезон
თვეები		Январь,февраль	В январе, в феврале...
კვირის დღეები		Неделя, понедельник, вторник....	В понедельник, во вторник, в среду... Рабочие дни, выходные	На той (на прошлой, будущей) неделе...
დღის მონაკვეთები	Утро, день, вечер, ночь	Утром, днём, вечером, ночью	Сутки
დროის განსაზღვრა	Сейчас, сегодня	Вчера, завтра, всегда,часто...	Час, два, три, четыре часа	Пять,шесть,.... двенадцать часов
დროის სიხშირე			Иногда, долго, недолго (быстро)...	Никогда, каждый день (месяц,год)...
სივრცე
ადგილმდებარეობა	В школе(сумке...),на столе(стене...),там, здесь...	Далеко, близко	Около (у) дома, (школы...) Слева, справа, впереди, позади наверху, рядом...
ქვეყნის მხარეები			Север,юг,восток,запад	На север,..., с севера... на севере,на юге...
მახასიათებლები
ფერი	Красный, зелёный, чёрный...	Красная, зелёные, тёмный(ая), светлый(ая)...	Красного, зеленого...цвета	Бледно-голубой, тёмно-синий...
ფორმა		Треугольный, круглый, квадратный...
ზომა	Большой, маленький...	Средний, не очень крупный...		Огромный, самый большой, самый маленький...
წონა, რაოდენობა		Один\одна, два\две	1,21,41... килограмм( литр,метр),2,3,4 , 23,54.... килограмма (литра,метра)	5...20,37,88.. килограмм   ( литров,метров)
ტემპერატურა	Холодно, тепло, жарко	Холодный,жаркий, тёплый...	1,21,41... градус, 2,3,4 …23,54... градуса  плюс\минус	5...20,37,88... градусов Самый тёплый, жаркий... ... градусов по Цельсию
შემადგენლობა				Из пластмассы, из дерева, из бумаги...
რიცხვები	1-10	10-20 , 0	20-100	Сотня,тысяча,миллион Первое, третья, двенадцатый...

 

გრამატიკა

გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ამიტომ, სასურველია მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. რეკომენდებული არ არის გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს, რომ დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია:

● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომლებიც  შერჩეული  იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ენობრივი მასალის ასათვისებლად

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა Dდა სავარჯიშოების შეთავაზება

დაწყებითი სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათან დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.   

 

მეტყველების ნაწილი	III  კლასი	IV  კლასი	V კლასი	VI კლასი
არსებითი სახელი Имя существительное         ზედსართავი სახელი Имя прилагательное	1. არსებითი  სახელი სახელობით ბრუნვაში: ( стол-столы, окно-окна, ребёнок -дети...) 2. არსებითი სახელი წინდებულიან ბრუნვაში: Книга на столе. Дедушка в комнате… 3. გეოგრაფიული სახელები –ия დაბოლოებით სახელობით ბრუნვაში - Россия , Грузия 4. ადამიანის აღმნიშვნელი საკუთარი  და საზოგადო არსებითი სახელი ზედსართავთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: Это маленькая  девочка( хорошие ребята).Виктор хороший мальчик... 5. საზოგადო არსებითი სახელი ზედსართავთან ერთად მრ. რიცხვის  სახელობით ბრუნვაში: большие столы, маленькие книги, белые медведи ...	1. არსებითი სახელი  ზედსართავთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: жаркое лето, вкусные фрукты, злая собака, тёплый день... 2. არსებითი სახელი  ბრალდებით ბრუნვაში ა)  წინდებულის გარეშე: читать книгу, слушать передачу\ учительницу, смотреть телевизор... ბ) წინდებულებით В, НА: идти в школу , ехать на работу( на экскурсию), лететь в Петербург... 3. არსებითი სახელი ნათესაობით ბრუნვაში წინდებულით Из: Из Москвы, из Петербурга, из школы , из России...	●არსებითი სახელი: ა) ნათესაობითი ბრუნვის მხ. რიცხვში -უწინდებულოდ: нет журнала\книги, пиджак брата\мамы, пачка масла\ кусок(чек) торта... - У, С წინდებულე-ბით:  у бабушки\ у мальчика, у дома\у школы, с крыши\ со стола ... ბ) მიცემით ბრუნვაში -უწინდებულოდ: передать брату\ сестре\ друзьям... -К წინდებულით: к брату\к сестре\к друзьям... გ) მოქმედებით ბრუნვაში -უწინდებულოდ: резать ножом, пилить пилой, вытирать тряпкой...  -С, ПЕРЕД, ПОД, НАД თანდებულე-ბით:  с мамой, с друзьями, под креслом, над  домом... დ) თანდებულიან ბრუნვაში -О წინდებულით  : о друге, о книге, о животных...	● არსებითი სახელი ა) მხ. რიცხვის ნათესაობით ბრუნვაში      წინდებულებით ОТ,  ДО, ИЗ: от школы, до дома, из дерева,из пластмассы...      მრ. რიცხვში:  журналов, книг, окон, девочек,мальчиков, родителей, дверей... ბ) მრ. რიცხვის ბრალდებით ბრუნვაში: девочек,  мальчиков, родителей, столы, стулья, окна... გ)  მხ. რიცხვის  მოქმედებით            ბრუნვაში: работать врачом, строителем...
ზმნა Глагол	1. ზმნის  უღლება  მხოლობითი და მრავლობითი რიცხვის პირის ნაცვალსახელებთან და არსებით სახელებთან ერთად ერთად: Я пишу, вы читаете, дедушка сидит, книга лежит... 2. ზმნის ბრძანებითი კილო ეტიკეტის ფორმებთან   Дай(те), пожалуйста, карандаш! Возьми мел!... 3. Хотеть  ზმნა  I და II პირის მხ. რიცხვის  არსებით სახელთან ან ზმნიზედასთან ერთად: Ты хочешь яблоко? Я хочу домой....	1. მოძრაობის აღნიშვნა: ехать, идти, лететь, плыть... 2. წარსული დრო 3. Хотеть და любить მოდალური ზმნები ინფინიტივთან ერთად: Ты хочешь спать?   Я хочу играть в футбол.Они хотят читать сказки...	1. ფორმის, გემოვნების, ფერის აღმნიშვნელი ზედსართავი სახელები არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: Низкиe стулья, сладкий чай, ароматный кофе... 2. ზედსართავი სახელი არსებითთან ერთად მხ. რიცხვის ნათესაობით და ბრალდებით ბრუნვებში:  в  большой зал, старую(енькую) бабушку, умной(ного) собаки(кота)...
ნაცვალსახელი Местоимение	1. ჩვენებითი ნაცვალსახელი  Это  ტიპურ ფრაზებში  Это девочка (мальчик, стол, книги...) 2. მხ. რიცხვის პირის ნაცვალსახელები ნათესაობით ბრუნვაში    ა)  თანდებულით У: У меня (тебя, него, неё ) есть.. ბ) თანდებულის გარეშე: Меня (тебя, его, её) зовут... 3. მხ. რიცხვის პირის ნაცვალსახელები მიცემით ბრუნვაში: Мне (тебе, ему, ей) ... лет 4. I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები და        ადამიანის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები სახელობით ბრუნვაში:  моя подруга, мои друзья, твой брат... 5. I და II პირის მრ. რიცხვის და III პირის მხ. რიცხვის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები   უსულო საგნის აღმნიშვნელ არსებით სახელებთან სახელობით ბრუნვაში -  мои яблоки, твои уроки, его книга, её собака...	1. პირის ნაცვალსახელები მრ. რიცხვის ნათესაობით ბრუნვაში    თანდებულით У: У них (нас,вас)... I და II პირის კუთვნილებითი ნაცვალსახელები  არსებითთან ერთად მხ. და მრ. რიცხვის სახელობით ბრუნვაში .:  моя книга,  твоё окно, наши друзья, ваш  карандаш ... 3. კუთვნილებით -კითხვითი ნაცვალსახელები чей, чья, чьё, чьи 4. ჩვენებითი ნაცვალსახელები этот, эта, это, эти  არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში:   этот стол, эта девочка, это пальто, эти книги...	1. უკუქცევითი ზმნის უღლება: Я учусь, ты учишься, она умываеся, он занимается... 2. რთული  მომავალი დრო: буду заниматься, будете танцевать, будет плавать...	● ზმნის მარტივი  მომავალი დრო:  я поиграю, он позанимается,ты напишешь...
რიცხვითი სახელი Имя числительное	1. თვლა და უკუთვლა ათის ფარგლებში 2. რიცხვითი სახელი Один\Одна ადამიანის აღმნიშვნელ არსებითთან ერთად: один брат, одна сестра...	1. თვლა და უკუთვლა ოცის ფარგლებში Один\Одна\Одно რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად: один карандаш, одна книга, одно окно... 3. Два-Две რიცხვითი სახელი არსებითთან ერთად: два брата , две сестры...	● პირის ნაცვალსახელები მხ. რიცხვის მიცემით და ბრალდებით ბრუნვებში –к  тебе, к нему... тебя, его....	● 1-ლი და მე-2  პირის მხ. რიცხვის კუთვნილებითი ნაცვალსახელების ბრუნება: у моего брата,у твоей бабушки, к моему врачу...
ზმნიზედა Наречие	● დროის და ადგილის აღმნიშვნელი ზმნიზედები  сейчас, сегодня, здесь, хорошо...	● დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: утром, зимой, далеко, быстро,медленно...	1. ანგარიში 100-ის ფარგლებში  Два\Две , три, четыре რიცხვითი სახელები არსებითთან: два  карандаша, две книги, два окна, три поросёнка, четыре кошки .. 3. რიგობითი რიცხვითი სახელები: 1-ое января, 4-ое мая...	1. 5-20 რიცხვები არსებითთან ერთად: пять мальчиков, шестнадцать журналов,  двадцать дверей... 2. რიგობითი რიცხვითი სახელი  არსებითთან ერთად სახელობით ბრუნვაში: первый ряд, пятая парта, третье окно ...
კითხვითი წინადადებები და კითხვითი სიტყვები Вопросы и вопросительные слова	● კითხვითი სიტყვები ტიპურ ფრაზებში: Это кто? Что это? Какой(ая,ие)? Где? Куда? Что делает?Dდა სხვა	● კითხვითი სიტყვები  მარტივ წინადადებაში	დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: часто, справа,  редко, иногда...	1. დროის, ადგილის და ხარისხის აღმნიშვნელი ზმნიზედები: никогда, всегда, каждый день, на севере...
კავშირი  და შორისდებული Союз и междометие	● И, А ● Ах, Ой, Ух, Ох, Ай	● И,  ИЛИ ● Ах, Ой, Ух, Ох, Ай	● А, И, ИЛИ,ЧТО	● А,И.ИЛИ, НО, ЧТОБЫ
ნაწილაკი Частица		● НЕ,ТОЖЕ		● ნაწილაკი  ли-ს გამოყენება კითხვით წინადადებებში:    Сделает (напишет, откроет....) ли он (она, они...) ...?
სიტყვაწარმოება Словообразование		1. კნინობითი სუფიქსები  არსებით სახელებში: старушка, старичок,  домик, книжка...   2. სუფიქსებით ნაწარმოები ცხოველთა            ნაშიერების აღმნიშვნელი  არსებითი სახელები: котёнок\ котята, медвежонок\ медвежата...	● სუფიქსებით ნაწარმოები ეროვნების   აღმნიშვნელი  სახელები	● სუფიქსებით ნაწარმოები პროფესიის ან საქმიანობის აღმნიშვნელი არსებითი სახელები
ტიპური ფრაზები. წინადადების ტიპები Типы предложений	1. მარტივი კითხვითი წინადადება. მარტივი თხრობითი წინადადება 2. რთული თანწყობილი წინადადება	1. წინადადების  ერთგვარი წევრები 2. რთული თანწყობილი წინადადებები	● მარტივი და რთული თანწყობილი წინადადებები	● მარტივი და რთული თანწყობილი წინადადებები

 

ორთოგრაფია და პუნქტუაცია

1. მთავრული ასო წინადადების დასაწყისსა და საკუთარ სახელებში

2. И–ს მართლწერა Ж, Ш, Г, К, Х-ს შემდეგ

3. Ы-И–ს მართლწერა Ц-ს შემდეგ

4. Э-ს მართლწერა სიტყვის დასაწყისში

5. Ъ მართლწერა ზოგიერთ სიტყვაში

6. რბილი ნიშანის -  Ь  მართლწერა

7. გამყოფი რბილი ნიშანი – Ь

8. წინდებულების და თავსართების მართლწერა

9. შესამოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში

10. შეუმოწმებელი უმახვილო ხმოვანი სიტყვის ძირში

11. -ОРО-,-ОЛО-,-ЕРЕ-,-ЕЛЕ-ს

12. მართლწერა პროფესიის აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-тель\(-ница),-ник\(-ница),-чик(ца),-к,-ист(ка)

13. ეროვნების აღმნიშვნელი სუფიქსების მართლწერა:-ец\анка,  -янка,-ин\ка,-к(а).

14. ზედსართავი სახელის სუფიქსების მართლწერა -ск,-н, -енн (онн),-ан(ян)

15.ინფინიტივის მართლწერა 

16. რბილი ნიშნის -Ь  მართლწერა მხოლობითი რიცხვის მეორე პირის ზმნებში

17. ნაწილაკი НЕ-ს  მართლწერა ზმნებთან 

18. სიტყვის გადატანის წესები

19. სასვის ნიშნები წინადადების ბოლოს

20. მძიმე  А, НО, ЧТО, ЧТОБЫ კავშირების წინ

21. აბზაცის დაცვა

ფონეტიკა და ორთოეპია

ზეპირი მეტყველების დროს, ანუ სიტყვების წარმოთქმისას, ყურადღება უნდა მიექცეს:

- რუსული მახვილის თავისებურებას (подвижность  ударения ) და მასთან დაკავშირებულ უმახვილო ხმოვნების ჟღერადობას;

- ყრუ და მჟღერი თანხმოვნების ოპოზიციას (звонкие и глухие согласные)  და მათ  ადგილს სიტყვის შუაში  ან ბოლოში;

- მაგარი და რბილი თანხმოვნების ოპოზიციას (мягкие и твёрдые согласные);

- იოტირებული  ხმოვნების  წარმოთქმას (е, ё, ю, я)

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა

(სანამ მოსწავლეები უცხოურ ენაში აითვისებენ ცოდნის გარკვეულ მარაგს, დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

 

დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაული და მათი თავისებურებები---მორთულობა, ტრადიციული კერძი, პერსონაჟები და სხვა)

ჩვევაში გამჯდარი ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაბნევა და სხვა)

პურობა- (კვების განრიგი, რუსი მოზარდის ტიპური საუზმე, სადილის, ვახშმის კომპონენტები, რამდენიმე ტიპური კერძი. . . )

ქცევის ეტიკეტი (მაგ. : უფროსისადმი მიმართვის ფორმები მამის სახელის გამოყენებით, სიტუაციის შესაფერისი კეთილი სურვილის გამოხატვა და სხვა

მომსახურება – (ტრანსპორტის სახეობები. . . )

თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება – რამდენიმე ტრადიციული საბავშვო თამაშის სახელი და წესები

დაწყებითი სკოლა - (რა საგნები ისწავლება, რამდენწლიანი სწავლებაა, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და დრო . . . )

ცხოველების, ჩვეული ხმაურების ხმაბაძვითი ელემენტები (кукареку,апчхи,тук-тук,кап-кап,ку-ку... შდრ ყიყლიყო, აფცხი, კაკ-კუკ,  ჭიტა  და ა. შ.)

გავრცელებული საკუთარი სახელები, მოფერებითი სახელები/მიმართვა (мамочка,мама,папочка,папа...) და სხვა

სახელმწიფო სიმბოლოები – დროშა

დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა

რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე

საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი) (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ ნაწარმოებს)

რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .)

ცნობები რუსულ-ქართული ურთიერთობიდან

 

2⁴. დაწყებითი საფეხურის ინგლისური ენის პროგრამის შინაარსი

 

III-VI კლასი

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს  იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება  ამომწურავი, ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები

● თამანედროვე ენის ნორმები

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო

მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

პანორამა

1. სამეტყველო ფუნქციები

ა) სოციალური ურთიერთობები

ბ) ინფორმაციის გაცვლა

გ) აღწერა/დახასიათება

დ) გემოვნება

ე) შეფასება

ვ) საჭიროება/სურვილი

ზ) გრძნობები/ემოციური რეაქციები/შეგრძნებები

თ) დროში ორიენტირება

ი) სივრცეში ორიენტირება

კ) ლოგიკური კავშირები

ლ) ნებართვა/ვალდებულება/აკრძალვა

მ) ინტერაქცია საკლასო ოთახში

2. ლექსიკა

ა) ინდივიდი

ბ) ინდივიდის გარემოცვა

გ) აქტივობები

დ) ინდივიდის ორიენტირები

3. გრამატიკა

4. ფონეტიკა

5. ორთოგრაფია

6. სოციოკულტურა და კულტურა

 

1. სამეტყველო ფუნქციები

 

რუბრიკა	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში III კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში IV კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში V კლასისათვის	ენობრივი რეალიზაციის ნიმუში VI კლასისათვის
ა)სოციალური ურთიერთობები
მისალმება / მოკითხვა	-Hello! -Hi! / Hi Nick! -Good morning / afternoon /   evening!	-Morning mum / dad! -How are you? -Fine, thanks. -I’m fine.	-Hello everybody! -I’m fine, and you? -Not very well.	-Welcome to. -You are welcome. -Nice to see you.
დამშვიდობება	-Good-bye! -Bye-bye! -Bye!	-Good night! -See you!	-Say hello to your sister. -See you soon / later!
წარდგენა / გაცნობა	-Hello, I'm Nick. -This is / It’s John.	-My name’s Jane. -Do you know Kate? -Nice to meet you.	-He is my neighbor. -He is from Gori. -It’s nice to meet you.	-Meet my friend John. -He's from Britain. -How do you do?
მიმართვა (თავაზიანი / ფამილარული)	-Please… -Honey!	-Sir / Madam… -Mr. / Mrs. / Miss. Thomson…	-Can / Could you…? -My dear…!	-Would you like …?
მობოდიშება	-Sorry! / I’m sorry! -Excuse me.	-Excuse me, please! -That’s / It’s OK.	-I'm sorry for being late. -I’m so / very sorry for…	-I’m awfully / terribly sorry. -Sorry about that.
მადლობის გადახდა	-Thanks. -Thank you.	-Thank you so much. -Thank you very much.	-That’s so kind of you. -Not at all.	-Thanks a lot. -You’re welcome.
მილოცვა / კეთილი სურვილები	-Happy Birthday! -Happy New Year! -Merry Christmas!	-Happy / Merry Easter! -The same to you. -Have a good time.	-Congratulations! -Enjoy the day. -Bless you! -Good luck!	-Many happy returns (of the day) Bill! -Happy name-day, Nino! -Have a pleasant / nice day!
წახალისება / შექება	-Good for you! -Oh! Yes!	- Great! - Fine!	-Excellent! -Super!	-Good / Excellent work / job! -It sounds interesting.
შეთავაზება	-Can / May I help you?	-Shall we…? -Can / Could you…?	-Will you come with me? -What about…?	-Let’s join the chess club. -I’ll give you a better idea. -I know better place to go.
დათანხმება / უარი	-Yes! / No! -Oh, Yes / No. -Yes, please. -No, thank you.	-Yes, I am / do / did / can… -No, he isn’t / doesn’t / didn’t / can’t… -OK.	-I agree / I don’t agree. -I don’t agree with you. -Lovely! -Yeah!	-I disagree. -I don’t quite agree with    you. -With pleasure!
ინტერაქცია სუფრასთან		-Help yourself, please. -Pass me…, please. -Here you are.	-Would you like tea or juice? -What about dessert? -What do we have for lunch? -Have some more…	-Would you like some…? -Just a little, please. -I’ll have some ice-cream / apple pie.
ტელეფონით საუბარი				-Call / Phone me! -Hello. -Who is speaking? -May / Could I speak to…? -Hold on please. I'll call her / him. -What’s your telephone / phone number? -My phone number is…
დამშვიდება			-Don’t worry! -Calm down!	-No problem! -Take it easy!
გაფრთხილება			-Attention! -Look out!	-Be careful! -Watch the stairs!
ბ)ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემები: გვარი/ სახელი /ასაკი /მისამართი/ დაბადების დღე /ოჯახი/ საქმიანობა	-What’s your name? -How old are you? -I am 9. -Where do you live? -I live in Tbilisi. -What form are you in? -What's your mother’s / father’s name?	-What’s his / her family / second / pet / nick name? -Can you spell it out? -What school do you go to? -What’s your address? -I live at 15 Main Street. -I live with my parents. -Is your family large?	-Where are you from? -S/he is / comes from  England / Georgia. -S/he is English / Georgian. -What are you? -I’m a student. -I’m the youngest in my family.	-When were you born? -On May 1, 1995. -When is your birthday? -I’m older / younger / than my brother. -My aunt and cousins live in Europe.
იდენტიფიცირება (ადამიანის/ საგნის)	-Who’s he / she? -He’s Mr. / She’s Miss. / Mrs. Thomson. -What is this? It's my hat.
ჯანმრთელობა	-How are you? -Fine, thanks. -Not bad.	-How do you feel? -I feel bad.  -I don’t feel well.	-I’m getting better. -Very well thanks, and you? -I’ve got flu / temperature.	-Are you healthy? -I’ve got a headache/ toothache / stomachache.
საქმიანობა	-What do you do every day? -What are you reading now?	-What do you do after classes? -I go swimming. -Can you play the piano?
ამინდი	-The weather is fine. -It’s cold / hot.	-It's warm / sunny / windy. -The sun is shining brightly. -It's snowing. It's a very cold day.	-What’s the weather like today? -What’s the temperature today? -It’s a wet, rainy day.	-Do you think it will snow / rain? -It looks like rain, take an umbrella. -The climate is dry in Kakheti.
ინტერაქცია სავაჭრო ობიექტებში		-How much is…? -How many….would you like?	-How much does it cost? -Could you show me the…? -Do you like the color of this sweater? -What shop do you go to..?	-These books are on sale. -I’m looking round. -What size do you wear? -What’s the price? -10 Laris. -It’s very cheap /expensive.
თავისუფალი დრო		-I like dancing. -Do you like to play football / soccer?	-I watch TV in the evening. -I enjoy reading comics. -What musical instrument do you play? -We often share diaries.	-What’s your hobby? -How often do you play sports? -We are going hiking / on a picnic this weekend.
გ) აღწერა / დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა / ჩაცმულობა	-She is beautiful / pretty / nice. -S/he is tall / short/ ugly.	-She’s got a nice straight nose and golden wavy hair. -I like your shoes. Are they new?	-She is pleasant / good-looking. -S/he is fat / thin / plump. -She is slim / blond.	-What does she look like? -What a nice coat you have on! -She is wearing glasses.
ადამიანის დახასიათება	-She is very kind / clever. -Is Nick  friendly / unfriendly?	-He is cheerful / serious. -She’s nice / pretty. -S/he is so smart.	-I think he / she is absent-minded / selfish.
საგნის აღწერა	-It’s big / small / clean / dirty / strong / long. -What color is the flower?	-We’ve got a square/ oval / round table in the kitchen. -What kind of cake is it? -It's a chocolate cake.	-What does it look like? -What a funny story! -How large is your room? -The road is too narrow	-The man is carying a heavy box on his shoulder.  -Let's clean up the room. It's messy.
დ) გემოვნება
მოწონება / არ მოწონება	-I like it. -I don’t like it.	-It was great! -I hate it.	-How do you like it? -I didn’t like it at all. -I’m fond of…	-I enjoyed the party. -It was boring. -I prefer…
ე)შეფასება
დადებითი / უარყოფითი	-It's good! -It's bad!	-That's right! -It's not right!	-Right! -It's wrong!	-That's true. -That's false.
ვ) საჭიროება /სურვილი / მოთხოვნილება
საჭიროება /სურვილი / მოთხოვნილება	-What do you want to do? -I want to…	-I wish… -I need …	-I’d like to… -What do you need?	-I’d love to…
ზ) გრძნობები /ემოციური რეაქციები / შეგრძნებები
სიხარული	-I am glad. -I’m happy.	-I’m so / very happy / glad!	-I’m so excited.	-I am impressed. -I'm delighted.
ბრაზი		-I’m angry. -I’m so angry!	-I got angry. -Such a shame!	-Don’t be / get angry!
ეჭვი /ვარაუდი			-I’m not sure.	-I doubt… -I'm not quite sure.
გაკვირვება	-I have a robot. –A robot?	-Really?!	-How strange!	-I'm so much surprised!
სინანული		-Sorry.	-I’m so sorry. -What a pity!	-Sorry to hear (that)..! -I regret…
შიში		-I'm afraid of snakes.	-I’m (so) scared.	-I’m frightened.
ინტერესი			-It's interesting.	-I'm interested in… -I like doing…
ინდიფერენტულობა			-It doesn’t matter. -I don't care.	-I don't mind. -I'm not interested in... -As you like.
შეგრძნებები	-I’m hot / cold.	- I'm sleepy.	-I'm tired / busy.	-We're hungry / thirsty.
თ) დროში ორიენტირება
დროში განთავსება	-Today. -It's morning / afternoon now. -What day is it today? -It's Monday…	-Once upon a time there was… -What time is it? -What's the time? -It's 5 o'clock. -It's half past three.	-Wait a minute, please! -What’s the date today? -October 25, 2004. -When do you have lunch? -In the afternoon. -A moment /  second, please. -After a while.	-Just a moment / second, please. -When / what time does your train leave? -At 10 a.m. / p.m. -What’s on Channel Five at two-thirty? –The News.
ქრონოლოგია		-After that… -Afterwards…	-Finally… -Lately…	-In the end… -From beginning to end…
სიხშირე		-I often / sometimes / usually visit them.	-Regularly… -Once a week… -Twice a month…	-From time to time we…. -Every now and then… -Every four years…
ხანგრძლივობა		-During the lesson…	-How long does your lesson last? -It lasts 45 minutes. -He was working all day long.	-How long are you going to stay? -For an hour. -The shop is open from Monday through Saturday.
ი) სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	-Where is he/ she / it? -In the room. -There is  / are…	-It's here / there. -My school is far from my house.	-The wardrobe is on the left / right / next to…  -Where is the car park? It’s on the opposite side.	-The theatre is in the centre of the city.
მიმართულება			-Where is the supermarket, Ann? –It’s over there. -Go straight… -Turn left / right.	-Tell me please, how I can get to the station? -It's near, in a walking distance.
კ) ლოგიკური კავშირის გამოხატვა
მიზეზი/ შედეგი /ოპოზიცია		-Sue is wet, because she fell into the river.	-He was sick that’s why he lost the game. -Is it a boy or a girl?	-John was smart but he was lazy. -Why is he so sad?
ლ) ნებართვა / ვალდებულება /აკრძალვა
ნებართვა /ვალდებულება /აკრძალვა	-May I…?	-Can I borrow your pen? -Don't feed the animals in the zoo!	-Will you allow me...? -Don't drop litter!	-Do you mind…? -You must obey the school rules. -You ought to listen to each other. -Keep off the grass!
მ)ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები /მოსწავლის მიმართვები	-Sit down, please! -Open / close your books! -Come to the blackboard! -Let’s play!	-Hurry up! -Turn the page over … -Listen to the tape! -Be quiet! -Shall I read? -May I clean the board? -Can you help me?	-Can you correct / describe…? -What do you mean? -That will do! -It's not clear. -I don’t understand. -Can you explain again, please?	-Let’s work in pairs! -Get into the group of three / four! -Who will make a presentation? We’re running out of time. -What’s the Georgian / English for…? -I haven’t finished.

 

2. ლექსიკა   

რუბრიკა	მაგალითები III კლასისათვის	მაგალითები IV კლასისათვის	მაგალითები V კლასისათვის	მაგალითები VI კლასისათვის
ა) ინდივიდი
სხეული	●body; head; hair; face; eye; ear; leg; mouth; nose; hand; toe;	●lip; tooth / teeth; back; tongue; shoulder; arm; finger, knee; foot/feet;	●forehead; cheek; chin; wrist;  palm; nail; bone;    thumb;  neck; stomach;	●eyelid; eyebrow; blood; elbow;  fist; waist;  breast; hip; chest;  heart;  heels;
გარეგნობა	●pretty; tall; short; young; old; large / blue eyes;  long nose; black hair; big mouth; small ears;	●beautiful; lovely; dark / blond hair; straight/ curly / wavy hair;  long fingers; fat; ugly; slim; plump;	●good-looking; pleasant-looking; round / oval face; thin fingers;  thin/      thick brows;  turned-up nose; strange;	charming; medium, cute; high forehead; attractive; gracious;                         handsome; pale;                   wrinkled;
დახასიათება	●bad; good; happy; glad; mad; silly; slow; kind; clever; strong; busy;	●friendly; honest; strict; naughty; clumsy; shy;             frightened; ashamed;             sleepyhead; calm;	●noisy; scared; brave;             polite; devoted; stupid;             bright; useful; worried;                  hard-working;	●gloomy; exciting;             delighted;  curious;             humorous;  rude;              impressive; nervous;             active; energetic;
ტანსაცმელი /აქსესუარები	●clothes; dress; skirt; trousers; T-shirt; cap; jeans; shirt; shoes; boots; socks; hat; coat;	●pyjamas; pants; jackets; sneakers; tights; scarf;   suit; mittens; gloves;      raincoat; watch; belt;     hood; umbrella;	●blouse; slippers; night-gown; sweater;  trainers;                          sandals; collar;  brooch;             sun-glasses; handbag;                  bracelet; earrings;	●pullover; swimming-suit; waist-coat; suit; fur coat; national clothes; tie; buttons; necklace; fan;
ჰიგიენა	●soap; towel; comb;	●tooth paste / brush; hair brush;	●shampoo; perfume; sponge;	●gel; make up; nail polish;
ჯანმრთე-ლობა/ავადმ-ყოფობა		●dentist; patient; ill; weak; doctor; hospital;	●medicine; cough; pain; sneeze; druggist; pills;              drug store; tooth / head /                  stomach ache;	●fever; sore throat; upset stomach; runny nose; disease; prescription; nurse; healthy;  sick; flu;
ემოციური რეაქციები	●like; love;  cry;	●laugh; smile; hate;	●be pleased;  get angry;	●be surprised; get cross;
ბ).ინდივიდის გარემოცვა
ადამიანები	●girl; boy; kid; man; woman; friend; pet;          child / children;	●person; people; baby;             teenager; adult; toddler;                neighbor;	●neighborhood; crowd; Madam; Sir.; Ms./  Mrs.  ./Miss.;
ოჯახი/ ნათესავები	●family; mother/mum;             father / dad; sister;                brother; grandpa;             grandma; parents;                  grandparents;	●wife; husband; son; daughter; aunt; uncle;             cousin; step mother/                 father; grandchildren;                  grandson / daughter ;	●relatives; nephew; niece;             twins;  an only son /                  daughter;	●Mother / father / brother / sister in law;            distant relative; Godmother / father;
ცხოველთა სამყარო	●farm animals; dog / puppy; cat; mouse; sheep; pig; horse; cow; goose; fly; bird; hen; duck; wild animals; fox; wolf; bear; snake; elephant; monkey;	●crocodile; tail; jungle animals; lion; tiger; hedgehog; spider; bee;             trunk; butterfly; ant;                        parrot; crow; turkey;                           parrot; swallow;	●reptile; lizard; toad; snail; wing; beak; paw; turtle / tortoise; feather; claws; fang; cave; pouch; den; kangaroo; grasshopper; beetle; insects; dolphin;	●sea animals; polar bear; penguin; sea gull; whale; shark; seal; sea turtle; starfish; cricket; eagle; nightingale;
ზღაპრის სამყარო	●toys; fairy tale; king; queen; prince; fairy; princess; castle; giant;	●wicked witch; ghost; monster; magician; magic wand; country; skeleton; scarecrow;	●mermaid; dream; magic show; elf; fantasy world; dwarf; magic mirror/ lamp; UFO; evil spirits;	●science fiction; Time Machine; Spaceship; Batman; Spiderman;
ბუნება	●sky; sun; moon; stars; tree; flower; wood; leaves;	●river; mountain; sea; field; forest; hill; lake; stone;	●earth; nature; planets; ocean; plant; rock; arctic; land; desert;	●air pollution; smog; environment; smoke; waterfall; coast; sea shore; Solar System;
ბუნების მოვლენები	●heat / cold; rain; snow; sunshine; ice; cloud; wind; water;	●ground; temperature; fog; frost; weather; snowflakes; storm;	●weather forecast; sun set / rise; lightning; shower; hail; rainbow; climate;	●earthquake; flash; mist; flood; below zero; thunderstorm;
გეოგრაფიუ-ლი დასახელე-ბები		●Georgia;  England;       The USA; town; city; London; Tbilisi; The Mtkvar; The  Thames;	●country; Britain; Germany; island; capital; Washington D.C.; The Black sea; Australia; America; Africa; Pole;	●The British Isles; Asia; The United Kingdom; continent; Europe; The Atlantic Ocean; North; South;
ქალაქი			●factory; motorway; street; district; apartment building; suburb; road; roundabout; billboard; underground; car park; advertisement; square;	●city center; rush hour; pavement; pedestrian; citizen; skyscraper; City Hall; The Houses of Parliament; Mayor’s Office; cathedral ;
სოფელი		●country; farm; gate; fence; pond; flower-bed; grass; hay; farmer; spade;	●village; fire-place; farm-house; roof; chimney; forest; field; barn; two-storey building; attic; path; well; axe;	●vegetable garden; orchard; harvest; vine-yard; festival; fair; greenhouse; vintage; stable; stream; hammer;
საცხოვრე-ბელი ადგილი	●house; flat; room; floor; ceiling; wall; window; door; study; bedroom dining-room;	●sitting room; kitchen; down/up stairs; lift; bathroom; key/lock; stairs; toilet; cottage; cellar; garage; native town / country; hotel;
საყოფაცხოვ-რებო ნივთები	●table; chair; sofa; TV set; lamp; picture; shelf; armchair; curtains;	●photo album; cupboard; wardrobe; carpet / rug; bed-side table; pillow; blanket; bed-cover; video recorder; computer;	●furniture; cooker; sink / bath / tub; tap; kettle; iron; mug; broom; saucepan; phone; book-case; tray / ashtray;	●coffee grinder; tin opener; shovel; dishwasher; mixer; fridge; mop; vacuum-cleaner; central heating; camera;             freezer;
სკოლა / პერსონალი	●school; student; gym; teacher; classroom; schoolgirl /boy; yard; bell; textbook;	●cafeteria; staffroom; library; librarian; class / schoolmate; sports ground; break;	●lab; team; club; principal/ head teacher; watchman; corridor; head teacher’s office; group; colleague;
სასკოლო ნივთები	●bag; book; pen; map; pencil box; notebook; blackboard; crayon / marker; rubber/eraser; chalk; ruler;	●tape recorder; flash cards; poster; musical instruments; diary; cassettes; time-table; pencil sharpener; globe;
სასწავლო საგნები	●English; Georgian; Math;	●Drawing;  Music; Nature; Physical Education;	●Foreign languages Russian ; German; French; Spanish;	●History; Geography; Grammar; Alphabet; Science;
მომსახურების ობიექტები/ პერსონალი		●supermarket; shop assistant; book-store; shopping; baker’s; clothes store; cashier; cash desk; butcher’s;	●houseware; on sale; grocery; dairy; counter; scales; weight; magazine; newspaper; customer;	●candy store; mall; stationery; cash; plastic card; bill; package ; music shop;
სურსათი	●fruit; peach; orange; banana; vegetable; bread; butter; cheese; eggs; tea; a bottle of milk; coffee;	● tomato; cucumber; cabbage; orange;  lemon;  watermelon / melon ; meat; cookies; jelly; salt;	●pineapple; grapes; cherry; berries; onion; pumpkin; beet; a bar of chocolate; cornflakes;	●beef; pork; poultry; cereal; cauliflower; sunflower seeds; fish; nuts;
კვება და კვების ობიექტები		●meals; breakfast; lunch; dinner; spoon; plate; napkin; pizza; cafe; table cloth;	●McDonalds; dishes; burger; hot dog; chips; cake; sandwich; recipe; cook; ingredients; pub;	●restaurant; menu; fried chicken; soft drinks; dessert; first / second course; healthy eating; tip; waiter / waitress; roast meat; junk food;
ფოსტა/ პერსონალი	●letter; postcard;	●envelope; letter-box; stamp;	●post office; pen friend; post man;	●mail; e-mail; parcel; telegram; form; address;
ტრანსპორტი /პერსონალი	●bicycle; car; trolleybus; bus;	●tram; train; driver; tube  / subway; taxi; boat;	●motor-cycle; suitcase; railway; traveler; cab; air plane; stewardess;	●ship; sailor; captain; journey; luggage; pilot; conductor; passenger; voyage;
კულტურის / სპორტის ობიექტები /პერსონალი	●puppet show; zoo; zookeeper; clown; acrobat; circus;	●theatre; movie theatre; stadium; sportsman; actor/actress; film star;	●Opera House; singer; cartoon film; museum; scientist; concert hall; composer; swimming pool; trainer; stage;	●musical theatre; musician; picture gallery; painter/artist; exhibition; sculptor; monument;
დღესასწაუ-ლები და ზეიმები	●Holidays; birthday party; presents; tree; Santa Clause; New Year;	●Christmas party / carols / pudding ; Candles; gifts; decorations; costumes;  masks;	●celebration; Halloween; pumpkin; Thanksgiving; jack- o’-lanterns; day off; congratulations;	●Independence day; Mother’s day; Easter; Color eggs; Folk music; Valentine’s day; masquerade;
გ)აქტივობები
შინ / გარეთ	●be; have; take; put; give; live; get up; go to bed; eat; wash; put on; take off; come; hear; see; speak; kiss; bring; comb; drink; phone; dig; look; say;	●brush; walk; rest; get angry; advise; find; hope; meet; dine; greet; bark; bite; work; bake; have a shower; watch; take a picture; get; play the violin; break;	●feel; taste; smell; boil; be sure; wish; forgive; help; worry; hug; lock; carry; keep; build; dial; phone; visit; spend; cut; buy; add; forget; need;  switch on/off; peel; mix;	●look after; shave; expect; recognize; joke; sleep; refuse; congratulate; lie; introduce; quarrel; shake; warn; drop; damage; relax; advice; fill; stay; rob; catch; roast;
სკოლაში	●listen; write; correct; stand up; learn; sit down; talk; say; ask; answer; describe; show; teach; count;       do  exercises;	●compare; remember; forget; understand; try; spell; turn on / off; know; spell out; play; translate; take part; make; ring; agree; find; forget;	●test; miss; borrow; manage; notice; inform; start; explain; think; decide; quarrel; win; obey the rules; finish; sing; express;	●realize; believe; seem; fancy; share; argue; encourage; improve; agree; disagree; prove; protect; repair;
სპორტი	●swim; play football / soccer / basketball;	●ski; skate; ride; tennis,              jog; take part; run;	●win; lose; reach; climb; compete; score; train;
დასვენება / გართობა	●play games; dance; go to the zoo; plan; watch TV; dream; water the flowers; color the pictures;	●take pictures; have fun; play computer; make snowballs; play hide and seek; fly a kite / balloon; see the film; enjoy;	●go to  concert hall / opera; do gardening; read a comic; ride on a merry-go-round; draw; cartoons; have a good time;	●watch video; knit; listen to music; go to the concert; play  a guitar / the piano; play the cards; do puzzles/ crosswords;
მომსახურება	●buy; sell; send; get on / off; close; open;	●go shopping; do the shopping; pay money; deliver; receive;	●hire a taxi; order; weigh; choose; address; call a doctor; examine; mend; fix;	●wrap; cost; serve; register; prescribe; fit; make a doctor’s appointment; repair;
მგზავრობა /გადაადგი-ლება	●go; ride; wait; walk;	●leave; drive; arrive; sail; park; move;	●travel; book tickets; hurry; stay at a hotel; go on a trip;  have a journey;	●depart; catch the train; miss the train; see off; cancel; check in / out; land; travel;
დ)ინდივიდის   ორიენტირები
დრო	●time; clock; o’clock; today; then; yesterday;	●watch;  face;  hands; early; late; second; minute; tomorrow;	●half; quarter; past / to; hour; often; always; next day; calendar; fortnight; usually;	●millennium; a.m./p.m.; century; the day after tomorrow; the day before yesterday; the other day; on the following day;
წელიწადის დროები /კვირის დღეები /თვეები	●year; seasons; winter; spring; summer; fall; autumn;	●week days; Sunday; Monday; Tuesday; Wednesday; Thursday; Friday; Saturday;       weekend;	●months; January; February; March; April; May; June; July; August; September; October; November; December;
დღე / ღამე	●day; morning; afternoon; evening;	●noon; midnight; midday; night;
ქვეყნის მხარეები		●North; South; West; East;	●Western; Eastern; Northern; Southern;	●North East; South West; South East; central;
ადგილმ-დებარეობა	●here; there; in / on /under;	●near; far; down; up; into;	●place; space; meter; mile; inside; opposite;	●top; bottom; away; across; along; middle; inch / foot; centimeter;
მახასიათებ-ლები	●old; young; pretty; ugly;	●full; empty; sour; salty; sweet;	●fresh; hard; bitter; modern; heavy; light;	●delicious; convenient;             uncomfortable;                fashionable; old-               fashioned;                   comfortable;
ფერი	●red; blue; brown; yellow; green; black; white;	●purple; violet; grey; rosy; dark; light-blue; shiny;
ზომა	●little; big; large; small;	●tiny; great;	●enormous; huge;
ფორმა		●figure / shape; round; oval;	●square; wide; narrow;	●triangle; flat; deep;
წონა		●heavy; light;	●100 kg; square;	●pound (0.454 of a kilogram);
ტემპერატურა	●●hot; cold;	●cool; warm;	●high / low; temperature;	●Celsius; scale; degree;
შემადგენ-ლობა	●gold / golden	●wooden;	●silk; velvet; cotton;	●silver; woolen; iron;
რაოდენობა	●many; few; some;	●much; little; a lot of;	●great number of;
რიცხვები	●numbers; one-twenty; first; second; third;	●tenths; twenty-one hundred; fourth- nineteenth;	●odd; even; thousand; million; billion;	●one half; two thirds;                       one quarter;

 

3. გრამატიკა

გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა ემსახურებოდეს. ყველა სახის გრამატიკული მოვლენის განხილვა კონტექსტშია სასურველი და არა კონტექსტისგან მოწყვეტით. წესებისა და ტერმინების ზეპირად სწავლება არ არის რეკომენდებული. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. სასურველია:

● გრამატიკული მასალის მიწოდება სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში, ენობრივ მასალაზე აგებული დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით.

● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება.

დაწყებით სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება არ არის რეკომენდებული. III და IV კლასებში მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე ითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტრურების გამოყოფა მათი გააზრების მიზნით თანდათანობით სწავლების მომდევნო წლებში დაიწყება.

ა) არსებითი სახელი

ბ) არტიკლი

გ) ზედსართავი სახელი

დ) რიცხვითი სახელი

ე) ნაცვალსახელი

ვ) ზმნა

ზ) ზმნიზედა

თ) წინდებული

ი) კავშირი

კ) ნაწილაკი

ლ) წინადადება

მ) წინადადების წევრები

                          

III – IV კლასებისათვის

 

ა) არსებითი სახელი Noun	თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები - Countable / Uncountable Nouns; კუთვნილებითი ბრუნვა - Posessive Case; მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number;       წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
ბ) არტიკლი Article	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article; ● განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article; ● განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ● ზოგადი თავისებურებები;
გ) ზედსართავი სახელი Adjective	● შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives;       წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
დ) რიცხვითი სახელი Number	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals (1-100); ● რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers (1-19) ; ● თარიღი - Date (using numbers to write dates);
ე) ნაცვალსახელი Pronoun	● პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject /object forms); ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns ; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns;
ვ) ზმნა Verb	● წესიერი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs; ● დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs; ● მოდალური ზმნები - Modal Verbs; ● დრო – Tenses;    მოქმედებითი გვარი –Active voice:             Present / Past / Future Simple;       Present Progressive
ზ) ზმნიზედა Adverb	● დროის / ადგილის / ხარისხის / მიმართულების / სიხშირის ზმნიზედები – Adverbs of Time / Place / Degree / Direction / Frequency;
თ) წინდებული Preposition	● ადგილის / დროის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები – Prepositions of  Place / Time / Direction;
ი) კავშირი Conjunction	● and, or,  so, but etc.;
კ) ნაწილაკი Particle	● no, not, too etc.;
ლ) წინადადება Sentence Types	● მარტივი  წინადადებები – Simple Sentences  (მტკიცებითი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები); ● რთული თანწყობილი წინადადებები  - Compound Sentences; ● თხრობითი / კითხვითი /Bბრძანებითი წინადადებები – Declarative /    Interrogative  (Yes/ No, WH,  questions) / Imperative Sentences; ●  ქვემდებარისა და შემასმენლის შეთანხმება რიცხვში - Subject Verb       Agreement;

 

   V –VI კლასებისათვის

ა) არსებითი სახელი Nouns	კუთვნილებითი / კონკრეტული / აბსტრაქტული / არსებითი სახელები – Proper/  Common / Abstarct /  Material Nouns; თვლადი / უთვლადი არსებითი სახელები - Countable / Uncountable Nouns; კუთვნილებითი ბრუნვა – Possessive Case; მხოლობითი / მრავლობითი რიცხვი – Singular / Plural Number; წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
ბ) არტიკლი Article	● განსაზღვრული არტიკლი - Definite Article;A ● განუსაზღვრელი არტიკლი - Indefinite Article; ● ნულოვანი არტიკლი - Zero Article; განსაზღვრული, განუსაზღვრელი, ნულოვანი არტიკლების გამოყენების ზოგადი თავისებურებები;
გ) ზედსართავი Adjective	● შედარების ხარისხები - Comparison of Adjectives;  წესიერი და არაწესიერი ფორმები;
დ) რიცხვითი სახელი Number	● რაოდენობითი რიცხვითი სახელები - Cardinal Numerals; ● რიგობითი რიცხვითი სახელები - Ordinal Numbers; ● წილადები – Fractions;
ე) ნაცვალსახელი Pronoun	● პირის ნაცვალსახელები – Personal Pronouns (subject /object forms); ● ჩვენებითი ნაცვალსახელები - Demonstrative Pronouns; ● კუთვნილებითი ნაცვალსახელები - Possessive Pronouns / Possessive Adjectives; ● კითხვითი ნაცვალსახელები – Interrogative Pronouns; ● განუსაზღვრელი ნაცვალსახელები - Indefinite Pronouns; ● მიმართებითი ნაცვალსახელები – Relative Pronouns;
ვ) ზმნა Verb	● წესირი / არაწესიერი ზმნები – Regular / Irregular Verbs; ● დამხმარე ზმნები - Auxiliary Verbs; ● მოდალური ზმნები - Modal Verbs; ● დრო – Tenses; მოქმედებითი გვარი  – Active Voice: Present / Past / Future Simple; Present / Past Progressive; Present Perfect; ვნებითი გვარი – Passive Voice: Present / Past Simple;
ზ) ზმნიზედა Adverb	● დროის / ადგილის / ხარისხის, / მიმართულების / სიხშირის ზმნიზედები – Adverbs of Time / Place / Degree / Direction / Frequency; ● შედარების ხარისხები – Comparisons of Adverbs;
თ) წინდებული Prepositions	● ადგილის / დროის / მიმართულების აღმნიშვნელი წინდებულები – Prepositions of Place / Time / Direction;
ი) კავშირი Conjunction	● and, or, so, but, that, which,when etc.;
კ) ნაწილაკი Particle	● no, not, too, only, almost etc.;
ლ) წინადადება Sentence types	● მარტივი წინადადებები – Simple Sentences  (დადებითი, კითხვითი და უარყოფითი ფორმები); რთული თანწყობილი წინადადებები  - Compound Sentences; რთული ქვეწყობილი წინადადებები (კავშირებით: that, when, so, that's why etc.)      Complex Sentences; თხრობითი / კითხვითი /Bბრძანებითი წინადადებები – Declarative / ● Interrogative  (Yes/ No, WH, Or, Tag questions) / Imperative Sentences;
მ) წინადადების წევრები Parts of the Sentences	● ქვემდებარე / შემასმენელი / დამატება – Subject / Verb (Predicate) / Object;

 

  4. ფონეტიკა

ფონეტიკა III-VI კლასებისათვის

ინგლისური ენის სწავლებისას განსაკუთრებული ყურადღება უნდა გამახვილდეს  ქართული ენისაგან განსხვავებულ ბგერებზე და ბგერათშეთანხმებებზე,  რაც მოსწავლეს ხელს შეუწყობს სწორად წარმოთქვას და გაიმეოროს მოსმენილი ბგერები, სიტყვები და წინადადებები.  ბგერების წარმოთქმა: ●ანბანი ● ქართული ენისაგან განსხვავებული ხმოვანი ბგერები -/e/ pen; /i:/ see; /a:/arm; /æ/  hat; /u:/too; /Ɔ:/ more; /ә:/ her; / eI /- play;/ai/ - fine;   /oi  / boy; / iә/ here;  /υә/ sure; / eә /chair; /aυ /now;/әυ / home; /ju:/ union; /Λ /cut… ●ქართული ენისაგან განსხვავებული თანხმოვანი ბგერები - /f /– flat; /θ/ – thank;/ ð /– this; /η / – playing; / w / – we; / j /- yes …

● მახვილი  სიტყვის დასაწყისში, შუაში,  ბოლოს - ‛mother;  a‛gain;  sham‛poo; ● მახვილი რთულ სიტყვებში : ა) არსებით სახელებში - ერთი მახვილი – ‛tea -pot, ‛sea-side;                                 ბ) ზედსართავ სახელებში  -  ორმაგი მახვილი - ‛well -‛known;          (რთულ სიტყვებში მახვილი ძირითადად დაესმის ფუნქციურად უფრო მნიშვნელოვან ნაწილს). ● მახვილი წინადადებაში: ა) დამხმარე, მოდალური და მაკავშირებელი ზმნების შემოკლებულ ფორმებთან; ‛isn’t;             ‛hasn’t;                             ბ) დამხმარე ზმნაზე, როდესაც ის ცვლის სრულმნიშვნელოვან ზმნას;  მაგალითად:                                                                   Have you seen him? Yes, I ‛have.                             გ) წინადადების ბოლოს მდგომ თანდებულებს –                                             Who are you speaking ‛with ?

● ინტონაცია – სხვადასხვაგვარი ემოციის  გამოხატვა ინტონაციით (გაოცება, გაბრაზება, სიხარული,   უკმაყოფილება. . . )   ინტონაცია მტკიცებით, კითხვით, ბრძანებით წინადადებებში (აღმავალი, დაღმავალი, დაღმავალ-აღმავალი     ინტონაცია)

● ფონემათა შესატყვისი გრაფემები x  -  [gz]  an  [ks]-    exam,  text ;  ch - [k]  an [t∫]- school , chair; s -  [z]  an  [s], bags, sister ;          e+re  - [Iә] - here

 

5. ორთოგრაფია

მართლწერა III-VI  კლასებისათვის

●ანბანი – მთავრული და არამთავრული ასოები;

● სიტყვებში ბგერების სათანადო ასოებით / ასოთშეთანხმებებით  გამოსახვა:   ck [k ]  sick; sh  [ ∫ ]   fish; ew   [ ju:]   new ; wh   [w ]    when ;qu    [kw ]  quick ;  er, or სიტყვის ბოლოს - [ә] - singer, teacher;-sure     [Ʒә]      pleasure ; -ture    [t∫ә]  picture; igh  [ai ]  high; wr [r ]  write; kn  [n ] (სიტყვის დასაწყისში)  know; -tion  [∫n ] nation; -ssion [∫n] session;   war [w Ɔ:]  warm; wa  [wƆ] wash; ph [f] photo;  e-სიტყვის ბოლოს არ წარმოითქმის - love, have, come;

● პუნქტუაცია: წერტილი – Period / Full stop  ; მძიმე – Comma ; ორი წერტილი – Colon; აპოსტროფი – Apostrophe; კითხვის ნიშანი – Question mark; ძახილის ნიშანი – Exclamation mark; ბრჭყალები – Quotation marks; ფრჩხილები – Bracket (Parentheses);

● არსებითი სახელის მრავლობითი რიცხვის წარმოების თავისებურებები;

● ზედსართავი სახელის შედარებითი ხარისხების წარმოების თავისებურებები;

● არაწესიერი ზმნების ფორმების წარმოება;

● ომოფონები homophones –  here-hear, I-eye, our-hour, dear-deer, son-sun;

 

6. სოციოკულტურა და კულტურა

(დასაშვებია ინფორმაციის ქართულად მიწოდება)

III, IV კლასებისათვის

V, VI კლასებისათვის

დღესასწაულები და ტრადიციები: რამდენიმე დღესასწაული და მათი თავისებურებები-მორთულობები, ტრადიციული კერძები, პერსონაჟები და სხვა პურობა: კვების რეჟიმი, ინგლისურენოვანი მოზარდის ტიპიური საუზმე, რამდენიმე ტიპიური კერძის დასახელება და სხვა. მომსახურება: ტრანსპორტის სახეობები, საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილები; თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: რამდენიმე საბავშვო თამაშის სახელი და წესი დაწყებითი სკოლა: რა საგნები ისწავლება, რამდენ წლიანია, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი, არდადეგების რაოდენობა და ვადები... ხმამიბაძვა (ონომატოპეა) ცხოველები, ჩვეული ხმაურები   (yiyliyo, kak-kuk, ) საკუთარი სახელები, კნინობითი ფორმები; სახელმწიფო სიმბოლოები: დროშა ინგლისურენოვანი ქვეყნები და მათი დედაქალქები;

ყმაწვილთა ცხოვრება: დღის რეჟიმი, თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება: მონაწილეობა საზოგადოებრივ ცხოვრებაში; ურთიერთობები; გატაცებები; საყმაწვილო ჟურნალები/გადაცემები; კულტურის/მეცნიერების საბავშვო ცენტრი და სხვა; გეოგრაფიული ცნობები ინგლისურენოვანი ქვეყნის შესახებ ზოგადი ცნობები დიდი ბრიტანეთის და აშშ-ს    პოლიტიკური წყობის შესახებ; რამდენიმე ისტორიული მოვლენა; რეგიონალური თავისებურებები; რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე და ფედერაციული ტერიტორია; საბავშვო ნაწარმოებები, ზღაპრები, იგავ-არაკები და ლეგენდები; ცნობილი ადამიანები ინგლისურენოვანი სამყაროდან: რამდენიმე ისტორიული პირი, ხელოვანი, სპორტსმენი, პოლიტიკოსი.

 

25. დაწყებითი საფეხურის ფრანგული ენის პროგრამის შინაარსი

პროგრამის შინაარსი წარმოადგენს  იმ ენობრივი მასალისა და სოციოკულტურული თემატიკის ჩამონათვალს, რომელიც გამოიყენება სტანდარტში დადგენილი საკომუნიკაციო უნარ-ჩვევების გასავითარებლად. ჩამონათვალი ვერ იქნება ვერც ამომწურავი და ვერც სავალდებულო. იგი სარეკომენდაციო ხასიათს ატარებს. დასაშვებია ჩამონათვალის შეცვლა, გადანაცვლება, შევსება, შემცირება. მთავარია, დასასწავლი ენობრივი მასალის და კულტურული თემატიკის შერჩევისას, გათვალისწინებულ იქნეს:

● სტანდარტში მითითებული საკომუნიკაციო ამოცანები

● თანამედროვე ენის ნორმები

● ასაკობრივი თავისებურებები და მოზარდის ინტერესთა სფერო

მაგალითის სახით გთავაზობთ პროგრამის შინაარსის ერთ-ერთ შესაძლებელ ვარიანტს:

 

III და IV კლასის პროგრამის შინაარსი

პანორამა

სამეტყველო ფუნქციები:

სოციალური ურთიერთობები; 

ინფორმაციის გაცვლა აღწერა/დახასიათება - ადამიანის გარეგნობა, ხასიათი, საგანი;

გემოვნება;

შეფასება;

საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა;

გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

შეგრძნებების გამოხატვა;

დროში ორიენტირება;

სივრცეში ორიენტირება;

ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა;

ინტერაქცია საკლასო ოთახში;

ლექსიკა

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა, კვება, შეფასება და ემოციური რეაქციები

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ცხოველთა სამყარო, ზღაპრის სამყარო, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება, ქალაქი, სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა/პერსონალი, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი/პერსონალი, ფოსტა/პერსონალი, კულტურული ობიექტები/პერსონალი,

● დღესასწაულები და ზეიმები

● აქტივობები – შინ, სკოლაში, სპორტი, დასვენება და გართობა, მგზავრობა/გადაადგილ;ება

● ორიენტირები – დრო, სივრცე, მახასიათებლები, რიცხვები

 

გრამატიკა

ფონეტიკა

მართლწერა

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

 

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები III კლასისთვის	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები IV კლასისთვის
სოციალური ურთიერთობი:
მისალმება	Salut ! Bonjour! Bonjour monsieur/ madame!	Bonsoir
დამშვიდობება	Salut ! Au revoir !	À bientôt!  À demain! À lundi!
მოკითხვა	Ça va ? Ça va bien? Comment ça va ?	Pas mal!
პიროვნების წარდგენა	C’est  Niko! Voilā Sandrine !
თავაზიანი მიმართვა	Du c hocolat, s’il te plaît!	Je voudrais  du chocolat! J'aimerais allez à Paris!
მობოდიშება	Pardon !	Excusez-moi!
მადლობის გადახდა	Merci !	Merci beaucoup! Je vous remercie!
მილოცვა/ კეთილი სურვილების გამოხატვა	Joyeux anniversaire! Joyeux Noël ! Bon anniversaire!	Joyeuse Pâques! Bonne année!
წახალისება/შექება	Bravo!  Super! C'est bien, c'est très bien! C'est chouette!	Bon courage!
აზრის მიწოდება/ შეთავაზება/ მიპატიჟება		Tu joues avec moi?
დათანხმება, უარის თქმა	Oui, merci; Non merci	D’accord; Je ne suis pas d'accord!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ : სახელი, გვარი, ასაკი	Comment tu t’appelles ? Je m’appelle Nina et toi ? Moi, c’est Nicolas; Quel âge as-tu ? J’ai 8 ans. . .	Tu t'appelles comment? Tu as quel âge, Marie? Où habites-tu ? En Géorgie, à Tbilissi.
ადამიანების შესახებ	Qui est-ce ? C’est mon frère;  Qui es-tu?  C’est moi	Qu'est-ce que tu mets aujourd'hui? Je mets . . .
ცხოველების/საგნების შესახებ	Qu'est-ce que c'est? C’est  mon stylo!	Qu’est-ce qu’il y a sur la table ? Il y a des manuels!
ჯანმრთელობის შესახებ		Je suis malade; Elle a mal à la gorge; J'ai mal aux dents
აქტივობების შესახებ	Qu’est-ce que tu fais ?Je danse,  je joue au foot, je fais du vélo . . .	Qu'est-ce que vous savez faire? Nous savons chanter et danser; Qu'est-ce qu'elles vont faire? elles vont apporter des glaces.
ამინდის შესახებ		Quel temps fait-il? Il fait froid; Il pleut. . .
სურვილის შესახებ	Tu veux une banane? Je veux de la glace Tu veux jouer?	Qu'est-ce que tu veux? Elle ne veut pas de pomme; Nous voulons aller au zoo . . .
იმის შესახებ თუ რა აქვს, ვინ/რა ჰყავს	Tu as . . . ? J'ai . . . Tu n'as pas de stylo; Tu as des frères? Oui, j'ai un frère.	Est-ce qu'il a des frères? Non, il n'a pas de frère. . .
აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა		Elle a les yeux de quelle couleur ? Elle a les yeux bruns;  Elle a un pull bleu; Il est gros/maigre/jeune . . .
ადამიანის ხასიათი		Elle est gentille . . .
საგნის აღწერა	La trousse est rouge . . .	La table est grande et ronde; ma règle est longue . . .
გემოვნება	Qu'est-ce que tu aimes? J'aime . . .	Il n’aime pas . . . ; Nous aimons jouer au foot. Je préfère aller à pied; Elle adore . . . ; Je déteste  . . .
შეფასება		Comme c'est beau! C'est bon! C'est super!
საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა		J'ai faim, J'ai soif. . .
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Beurk! miam, miam !	Il n'a pas peur; Je suis triste; Elle est  fâchée. . .
შეგრძნებების გამოხატვა		Je suis fatigué;  J'ai froid/ chaud . . .
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება		Quelle heure est-il ? Il est 5 heures et demie. Il est minuit; Aujourd’hui, je vais au stade. Maintenant, je mange; Quel jour sommes-nous? . . .
ქრონოლოგია		D'abord je dîne, après je fais du vélo . . .
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა		Où est-elle? -  sous/sur la table.Dans la chambre, il y a . ..
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვები/შეკითხვები	Lève-toi! Levez-vous! Assieds-toi! Asseyez-vous! Ouvrez vos livres à la page 6 ! Répète! იcoute et réponds! Prends! Colorie! Viens au tableau ! Vous avez compris? Découpe! Colle! Je ne comprends pas !.. . .	Vous êtes prêt? Ranger vos affaires! Vous avez fini? C'est clair?  Qui est absent? Essuyez le tableau! Notez les devoirs! Apporte ! C’est à toi! Attention ! Travaille avec ton voisin/ta voisine! Je n’ai pas de crayon ! Donne-moi/prête-moi ta règle. C’est à quelle page ?. . .

 

ლექსიკა

ინდივიდი	მაგალითები III კლასისთვის	მაგალითები IV კლასისთვის
სხეული		Le corps, la tête, le cou, la gorge, un œil, des yeux, le nez, les oreilles, les dents, les cheveux,  une main, le bras,  un pied, le ventre, une jambe..
გარეგნობა	Beau, grand, petit	Joli/e, gros, maigre, jeune, vieux, les cheveux blonds, roux, brun . . .  les yeux bleus, marron  . . .
ხასიათი		gentil, méchant
ტანსაცმელი\აქსესუარები		Des vêtements, un chapeau, un pull, un short, des baskets, un pyjama, des chaussettes, une jupe, un tee-shirt, un pull, des chaussures, une veste, une robe, un jeans, une chemise. . .
ჰიგიენა		Se laver, se brosser les dents, se peigner, prendre une douche/bain, une brosse à dent, sale, propre...
ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა		Ētre malade, avoir mal à. . .
კვება (კერძები, ჭურჭელი)		Un croissant, une tartine, une tasse, une assiette, une cuiller, un couteau . . .
შეფასება და ემოციური   რეაქციები		Ētre gai, triste, joyeux, content, fâché ...

 

ინდივიდის გარემოცვა	მაგალითები III კლასისთვის	მაგალითები IV კლასისთვის
ადამიანები	Monsieur, madame, un garçon, une fille	Un homme, une femme, un copain, une copine, un ami, une amie,  le magicien, le clown, le magicien, un pirate...
ოჯახი, ნათესავები	Un frère, une sœur, la mère (maman), le père (papa)...	La famille, la grand-mère (mamie), le grand-père(papi), la tante, l’oncle, les parents, le cousin, la cousine. . .
ცხოველთა სამყარო	Un ours, un éléphant, un tigre, un papillon, une tortue, un chien, un chat, une vache, un poisson, une poule...	Des animaux de la ferme/domestique/sauvage, un âne, un boeuf,  un oiseau,  un lion, une chèvre, un renard, une oie, un canard...
ზღაპრის სამყარო		Un  ogre,  le prince, la princesse, le monstre, un dragon, une fée, la sorcière, une baguette magique. . .
ბუნება		Le soleil, le ciel, la rivière, la forêt, la mer, la plage, la montagne, les étoiles . . .
ბუნების მოვლენები		Faire chaud/ du vent/beau/froid/mauvais, la pluie, la neige, neiger, pleuvoir. . .
გეოგრაფიული დასახელებები; ეროვნება	La France, Paris, un Français, La Géorgie, Tbilissi, un Géorgien . . .	La Russie, Moscou, un Russe, l'Afrique, un Africain....
საცხოვრებელი ადგილი	Une  maison. . .	Un appartement, une chambre, la salle de séjour, la cuisine, la salle de bains, les toilettes, le cabinet,  un étage, le couloir...
ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები/სათამაშოები	Un ballon, une poupée, des jouets, des billes, un vélo...	Une chaise, une table, un lit, un poster, un jeu vidéo, les lunettes de soleil, un parapluie, un réveil, une montre  ...
სკოლა/ სკოლის პერსონალი		L’école, la classe, la cour,  la cantine, les élèves, le professeur, le tableau, la craie, la récréation. . .
სასკოლო ნივთები	La trousse, un crayon, une gomme, une règle, un stylo, un livre, un cahier...	Le globe, la carte, la calculatrice, le sac ā dos, un cartable, des feutres, l'ordinateur, le Blanco, le manuel, la colle, les ciseaux. . .
სასწავლო საგნები		Le français, les maths, la géographie, la gym, le dessin, la musique...
სურსათი	La banane, une orange, un abricot, un fromage, une pomme, une pêche, une poire, du chocolat, une glace,...	Les céréales, du pain grillé, le beurre, la confiture, le thé, le jus, le croissant, le gâteau, des fruits, des légumes, du fromage, des frites, des bonbons. .
კვების ობიექტები		La cantine, le restaurant, le café, le MC Donald...
ტრანსპორტი/პერსონალი	Une moto, une bicyclette . . .	Le métro, le bus, l'avion, le taxi, le vélo, le bateau, la voiture, le train, l’auto...
კულტურული ობიექტები/პერსონალი		Le cinéma, le théâtre de marionnette,  le zoo,le  cirque, le clown, l'acrobate. . .

 

 

დღესასწაულები და ზეიმები

Le Noël, le père Noël,  un cadeau, les guirlandes, le sapin décoré, les bougies...

Le bal, le carnaval, le masque, Le 14 juillet, Pâques, les œufs en chocolats, les cloches, Mardi Gras, se déguiser, défiler...

 

აქტივობები

 

შინ	Dormir, boire, manger. . .	Se réveiller, se lever, se laver, faire ses devoirs, s'habiller,  se disputer, regarder la télé, ranger. . .
სკოლაში	Compter, colorier, chanter, sauter. . .	Calculer,  lire, écrire, dessiner, apprendre...
სპორტი		Jouer au foot / au tennis
დასვენება და გართობა	Jouer au ballon/aux billes/ ā la poupée faire du vélo/ du roller. . .	Se promener, danser, nager,  jouer aux cartes/ à un jeu vidéo, aller ā l'excursion...
მგზავრობა/გადაადგილება		Prendre le métro, aller à pied/en vélo/en bus, voyager . . .

 

ორიენტირები	მაგალითები III კლასისთვის	მაგალითები IV კლასისთვის
კალენდარი
წელიწადის დროები,  თვეები, კვირის დღეები დღე/ღამის მონაკვეთები, საათი, დროში ლოკალიძება		Janvier, février, mers, avril, mai, juin, juillet, août, septembre, octobre, novembre, décembre, lundi, mardi, mercredi, jeudi, vendredi, samedi, dimanche, le matin, l'après-midi, le soir, la nuit, midi/minuit, une heure, un quart, moins le quart, et quart, une minute, une seconde, aujourd'hui, maintenant, demain, après, plus tard . . .
სივრცე
ადგილმდებარეობა	Sur, sous, dans . . .	Chez, ici, l à . . .
მახასიათებლები
ფერი	Rouge, bleu, vert, jaune, noir, blanc, brun. .	Beige, marron, orange, rose, violet...
ზომა, ფორმა	Grand, petit, gros . . .	Rond, carré, long, court. . .
წონა, რაოდენობა		Léger, lourd, un kilo. . .
რიცხვები	De 1 à 10	De 11 à 100; zéro

 

გრამატიკა III და IV კლასებისათვის გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია: ● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე ● მრავალფეროვანი აქტივობებისა Dდა სავარჯიშოების შეთავაზება დაწყებითი სკოლაში სწავლების პირველ ორ წელს მოსწავლეები გრამატიკულ კონსტრუქციებს ენობრივი ნიმუშების დამახსოვრებასთან ერთად სპონტანურად, გაანალიზების გარეშე აითვისებენ. გრამატიკული სტრუქტურების დაშლა მათი გაანალიზებისა და გააზრების მიზნით თანდათანობით დაიწყება სწავლების მომდევნო წლებში.

● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, a' la;  a' l', du, de la, de I', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses) ● რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება (ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte ) ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება (ზოგადი წესი – არს. + s, crayon -crayons) ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles) ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები დამატების ფუნქციით (moi, toi, nous, vous) ● უარყოფა მარტივ დროსთან (ne - verbc – pas/rien) ● კითხვის დასმა ინტონაციით და მტკიცებით ფორმაზე საქცევის " est-ce que"-ს დამატებით ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით და ზოგიერთი კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, ou est le ballon?) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა ზოგიერთი წინდებულის და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table elle est ici ) ● ზმნის დროები – I და ზოგიერთი III ჯგუფის (არანაცვალსახელოვანი)  ზმნის უღლება აწმყოში (L'  indicatif présent), ბრძანებითში   (l' impératif présent), უახლოეს მომავალში  (Le futur proche) ● ნაცვალსახელოვანი ზმნების უღლება აწმყოში

მართლწერა III და IV კლასებისთვის

● ასომთავრული ასოების გამოყენება; სასვენი ნიშნების გამოყენება;  მახვილების დასმა (ბლაგვი, მკვეთრი, შემოსილი, ტრემა); აპოსტროპის გამოყენება (ხმოვნის შეკვეცა ხმოვნებისა და მუნჯი h-ს წინ); ნაცნობ სიტყვებში ზოგიერთი ბგერის [k, o. . . ]-ს  სათანადო ასოებით გამოსახვა (coq, skier; il vole, l'eau . . . ); ნაცნობ სიტყვებში სათანადო ასოთშეთანხმებების გამოყენება (მაგ. ou, oi, ch, au, eau, ai . .); არსებითის სახელის მრავლობითი რიცხვის აღნიშვნა (s, x); ზედსართავი სახელის მრავლობითი რიცხვის აღნიშვნა (s, x); არსებითი და თვისებითი ზედსართავი სახელის მდედრობითი სქესის აღნიშვნა (e); ზმნის უღლების ნიშნების დასმა I, II, III ჯგუფის ზმნებში (indicatif présent,  impératif présent); ზოგიერთი ჰომოფონი  (sont – son;  ses - c'est. . . )

 

ფონეტიკა    III. IV, V, VI კლასებისთვის

ბგერების წარმოთქმა განსაკუთრებულად დამუშავდეს ის ბგერები, რომელთა გამოთქმა უჭირთ ქართულენოვანებს: /є/- frère; /ә/- le, se; /y/ –une; /ქ/ – deux; /œ/ – heure; /wa /– moi, toi; /wi/– oui; /yi/ – aujourd’hui, huit; /ij/ - fille, bille; /ჯ/- ans; /õ/- on; /õe/ - un; /ɛ̃ /- main, cinq ინტონაცია  თხრობითი, კითხვითი, ბრძანებითი კილოს გამომხატველი ინტონაციები; ინტონაციის ექპრესიული ცვლილებებით გამოხატული ემოციები: გაკვირვება, სიხარული, აღტაცება, გაბრაზება, ყოყმანი, უკმაყოფილება. . . რიტმული ჯგუფები სიტყვების ფონეტიკური შეერთება (liaison) სავალდებულო შეერთება : არტიკლს, ზედსართავს და არსებით სახელს შორის: un ours, huit ans, joyeux anniversaire; ზმნა être-ის შემდეგ მე-3 პირი: c’est un chien ; დაუშვებელი შეერთება: et კავშირის შემდეგ:  un chat et un chien ფონემათა შესატყვისი გრაფემები: /õ/-on,om; /u/ -ou; /ჯ / - an, am, en, em; /ɛ̃/ - in, im, ain, ein; /f/ - f, ph; /Ʒ/- j, g; /k/ - c, qu, k; /ε /- ai, ei, è, ê; /g/ - g, gu ; /s/ - s, ss, ce, tion, sc; /z/ - s, z; /oe/ - eu, oeu

 

სოციოკულტურული და კულტურული თემატიკა III და IV კლასებისთვის

პანორამა

● დღესასწაულები და ტრადიციები (რამდენიმე დღესასწაულის დასახელება და თავისებურებები ● ცრურწმენები (მაგ.: მარცხენა ფეხზე ადგომა, შავი კატის გადარბენა, მარილის დაბნევა და სხვა) ● პურობა (კვების რეჟიმი, ფრანგი მოზარდის ტიპიური საუზმე, რამდენიმე ტიპიური კერძის დასახელება. . . ) ● ქცევის ეტიკეტი (გადაკოცნის წესი, მისალმებისას პიროვნების დასახელება, მიმართვის ფორმები-  madame, mademoiselle, monsieur და სხვა); ჟესტიკულაცია ● თავისუფალი დრო/გართობა/დასვენება – რამდენიმე საბავშვო თამაში ● დაწყებითი სკოლა - (რა საგნები ისწავლება, სასკოლო კვირის და დღის განრიგი. . . ) ● ხმამიბაძვა (ონომატოპეა) ცხოველების, ჩვეული ხმაურების ( kokoriko, atchoum, boum, toc-toc, pan, coucou შდრ. ყიყლიყო, აფცხი, ბახ, კაკ-კუკ, ბახ,  ჭიტა,) ● გავრცელებული საკუთარი სახელები, კნინობითი სახელები/მიმართვა (papi, mamie, papa, maman) და სხვა ● სახელმწიფო სიმბოლოები – დროშა ● დედაქალაქი და მისი რამდენიმე ღირსშესანიშნაობა ● რამდენიმე დიდი ქალაქი, მდინარე ● რამდენიმე ფრანგულენოვანი ქვეყანა (დასახელება და რუკაზე მითითება) ● საბავშვო ნაწარმოებები, იგავ-არაკები, ლეგენდები (რამდენიმე სათაური, პერსონაჟი, ავტორი)     (სასურველია, მოსწავლეები გაეცნონ ქართულად თარგმნილ ზოგიერთ        ნაწარმოებს) ● რამდენიმე ცნობილი პიროვნება (ისტორიული პერსონაჟი, ხელოვანი, სპორტსმენი . . .) ● ცნობები ფრანგულ-ქართული ურთიერთობიდან

 

V და VI კლასის პროგრამის შინაარსი

სამეტყველო ფუნქციები:

სოციალური ურთიერთობები; 

ინფორმაციის გაცვლა; 

აღწერა/დახასიათება;

გემოვნება;

შეფასება;

საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა;

გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა;

დროში ორიენტირება;

სივრცეში ორიენტირება;

ლოგიკური კავშირების გამოხატვა;

ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა;

ინტერაქცია საკლასო ოთახში;

ლექსიკა

● ინდივიდი – სხეული, გარეგნობა, ხასიათი, ტანსაცმელი/აქსესუარები, ჰიგიენა, ჯანმრთელობა/ავადმყოფობა, კვება, პროფესია/ხელობა, შეფასება და ემოციური რეაქციები.

● ინდივიდის გარემოცვა – ადამიანები, ოჯახი, ცხოველთა სამყარო, ბუნება, ბუნების მოვლენები, გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება, ქალაქი/სოფელი, საცხოვრებელი ადგილი, ავეჯი/საყოფაცხოვრებო ნივთები, სკოლა, სასკოლო ნივთები, სასწავლო საგნები, სავაჭრო ობიექტები, სურსათი, კვების ობიექტები, ტრანსპორტი, ფოსტა, კულტურული ობიექტები

● დღესასწაულები და ზეიმები

● აქტივობები – შინ, სკოლაში, სპორტი, დასვენება და გართობა, მგზავრობა/გადაადგილება

● ორიენტირები -  დრო, სივრცე, მახასიათებლები, ნიშან-თვისებები, რიცხვები

 

გრამატიკა

ფონეტიკა

მართლწერა

სოციო-კულტურული და კულტურული თემატიკა

 

სამეტყველო ფუნქციები	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები V კლასისათვის	ლინგვისტური რეალიზაციის ნიმუშები VI კლასისათვის
სოციალურ ურთიერთობი:
მისალმება	(voir 3-4ème classe)	(voir 3-4ème classe)
დამშვიდობება	Bonne nuit! À bientôt ! À ce soir!	À  tout à l'heure!   À  plus tard!
მოკითხვა	Comment allez-vous ? Pas mal, merci!
პიროვნების წარდგენა	Je te présente mon meilleur ami Nicolas!	-Je  te présente mon frère aîné! - enchanté!
თავაზიანი მიმართვა	Du chocolat, s’il te plaît ! Est-ce que je peux vous poser quelques questions ?	Pardon, monsieur, La rue de La Paix ? Est-ce que je pourrais de te demander un service?
მობოდიშება		Excuse-moi, je suis désolé!
მადლობის გადახდა	Merci à vous ! De rien!	Pas de quoi!
კეთილი სურვილების გამოხატვა, მილოცვა	Bonne journée!  Bon appétit!	Je te félicite! Mes compliments ! Mes félicitations!
წახალისება/შექება		Je suis fier de toi ! Continue comme ça!
აზრის მიწოდება/ შეთავაზება/ მიპატიჟება	Tu viens avec nous ? On y va ?	Je t’invite chez moi ce soir. . . Si on allait se promener au parc ?
ინტერაქცია სუფრასთან	Qu’est-ce que tu prends ? Je prends . . .	Tiens ! Tu en veux ? Sers-toi!
ტელეფონით საუბარი		Allô ! Qui est à l’appareil ? Ici Tamriko. Je voudrais parler ā . . . Ne quittez pas, je vous le  passe. . .
დათანხმება, უარის თქმა	Super! Avec plaisir ! C'est une bonne idée! Pas maintenant!	C'est gentil, mais je n'ai pas le temps. Volontiers!
ინფორმაციის გაცვლა
პირადი მონაცემების შესახებ	Quel est ton prénom ? Mon prénom c’est . . . Tu es né quand? En février. . .	Tu es né quand? Quelle est ton adresse ?  Quel est ton numéro de téléphone ?
ეროვნების და წარმომავლობის შესახებ	D’où es-tu ? Je suis de Géorgie Il vient de Géorgie. . .	Quelle est sa nationalité ? Il est géorgien
ცხოველების, საგნების შესახებ შესახებ	Le tigre, c'est un animal sauvage? Qu'est-ce qu'il mange? Qu'est-ce qu'il sait faire? . . .	Est-ce que l'éléphant est un animal dangereux? À quoi ça sert une marque-page?
პროფესიის\ხელობის შესახებ	Il est	Quel est son métier? Elle est médecin. Je veux être pilote! Qu’est-ce que  tu voudrais devenir ?
ჯანმრთელობის შესახებ	Il va bien. Je vais mal. Je suis malade. Il a guéri.	Il a de la fièvre; Elle a une grippe
ამინდის შესახებ	Il gèle; Le ciel est gris/ couvert; Il y a un arc-en-ciel Il grêle;	Il fait moins 100; Il y a du brouillard; Le ciel se dégage; Il pleut fort/ à verse;
სურვილის შესახებ	J’ai envie de . . .	J'aimerais . . .
ფასის/ღირებულების/რაოდენობის შესახებ	Je  voudrais ce stylo, il coûte combien ? Ça coûte/fait 12 euros.	Le pull, c’est combien ? Ce n’est pas cher ! C’est cher !
აღწერა/დახასიათება
ადამიანის გარეგნობა	Comment est-elle? Elle est blonde; Son papa a des moustaches; Cette femme est très belle; Elle  porte une jupe noire et une chemise bleu marine.	Sa mère est rousse; elle a des cheveux courts et frisés, elle est mince; Il a de grandes oreilles et un nez pointu. Il mesure 1m 83, il pèse 120 kilos.
ადამიანის ხასიათი	Comment est-il? Il est gentil/méchant/timide. . .	Il est sympa/amusant. . .  Tu es fort en quoi ? Je suis fort en histoire.
საგნის აღწერა	Comment est  sa table ? Elle est ronde/carré ? Ma cuisine est très  petite.	En quoi est cette table ? Comment est l’eau ?  L’eau est assez/trop/très chaude. Ça pèse combien ?
გემოვნება	J’aime le chocolat, il n’aime pas la salade; Je n’aime pas les maths; J’aime faire du skis;	J’aime bien le Rock ! Je déteste ça ! Je préfère la musique classique;
შეფასება
აზრის, შთაბეჭდილების გამოხატვა	C’est super! C’est nul ! Comme c’est joli /beau!	C’est bon /mauvais ! Je trouve que c’est  pas mal ! Je l’adore ! Il a l’air gentil! Ça te plaît?
საკუთარი პოზიციის გამოხატვა	Elle est d’accord ! Je ne suis pas d’accord !	Oui, c’est vrai/ tu as raison ! Elle a tort !
საჭიროების, მოთხოვნილების გამოხატვა	Nous avons  besoin d’un crayon;	Il faut de la farine.
გრძნობების, ემოციური რეაქციების გამოხატვა	Youpi ! Zut, il pleut!	Je suis content/mécontent/fâché; ça m’est égal! elle est triste. . .
დროში ორიენტირება
დროში ლოკალიზება	Tes parents arrivent quand ? – Vendredi C’est quelle date ?- Le 27 août; Mon anniversaire est en février; En été/au printemps, je vais au bord de la mer.	Le train part à 21 h 27; En 1789, les Parisiens ont pris La Bastille; -Quand  passes-tu chez-moi ? -Aujourd’hui !/ cet après-midi…
ქრონოლოგია	D’abord je fais mes devoirs, après je dîne, puis je vais jouer.	Tout d'abord je réfléchis, ensuite je réponds!
სიხშირე	Nous avons le français quatre fois par semaine. Le samedi, je vais à la piscine	-Monsieur vous allez souvent au parc ? - Chaque samedi
ხანგრძლივობა	Je travaille de 9 heures  à  6 heures.	Il a vécu en France pendant 3 ans; Ça fait longtemps qu’il est parti;
სივრცეში ორიენტირება
ადგილმდებარეობა	Au-dessus de la table, il y a une lampe; Sa maison est près du musée; Il est chez Nina.	Ta voiture est loin d’ici ?-Non, tout près .. .
მიმართულება/დანიშნულების ადგილი	Je vais au Canada/en France; Je viens de France. Il va à Paris; Je vais au nord de Paris.	Pour allez ā la place de la  mairie, s’il vous plaît ? - Tournez à gauche; Continuez tout droit! Prenez la deuxième rue à droite! Va vers le sud …
ლოგიკური კავშირების გამოხატვა
მიზეზი/შედეგი/ოპოზიცია	Pourquoi es-tu triste ? Parce qu’il pleut. Puisque tu ne viens pas, j’y vais seul. Il est gros, mais il court très vite.	Grâce ā vous il a bien appris le français; J’ai mal dormi à cause du bruit; Il n’est pas venu, car il est malade;
ნებართვა, ვალდებულება, აკრძალვა	Il faut venir à l’école à 9 heures;  Nous devons partir à 9 heures; Il est nécessaire de . . .	Je te permets/interdis de . . . Il est obligatoire de . . ; Il est défendu de . . .
ინტერაქცია საკლასო ოთახში
მასწავლებლის მითითებები მოსწავლის მიმართვები/შეკითხვები	Fermez vos livres/cahiers !  Va au tableau ! Essuyer le tableau ! Travaille avec ton voisin/ta voisine! Qui est absent/présent ? Vous êtes prêts ?  Vous avez fini ? Regardez ! იcoutez ! Ça s’écrit comment, s’il vous plaît ? Vous pouvez répétez, s’il vous plait ? Je ne comprends pas ! J’ai compris !  Je ne sais pas !	Barrez les lettres qui ne se prononcent pas! Ecris en français! Rédigez les réponses! Rédige une lettre! Jouez les scènes! Conjuguer le verbe ! C’est clair ? Est-ce que vous pouvez traduire ? Ça ce dit comment en français ? Comment on prononce ? Vous pouvez épeler, s’il vous plaît ?

 

ლექსიკა

ინდივიდი	მაგალითები V კლასისთვის	მაგალითები VI კლასისთვის
სხეული	Le corps, le dos, un genou, l' épaule,  les coudes, les moustaches...	Le visage, les cils, les sourcils, la cheville, la poitrine,  la peau,  le sang, les ongles . . .
გარეგნობა	Petit, mince, joli, très sportif, élégant, âgé . . .	Un homme roux, musclé, ventru, robuste, elle est brune, châtaigne, noire,  bronzée, des cheveux  frisés, court, long …
ხასიათი	Timide, capricieux, calme, bruyant. .  .	Intelligent, drôle, sympathique, dynamique, distrait, aimable, amusant …
ტანსაცმელი/აქსესუარები	Une  veste, un bonnet, les habits, un costume, un imperméable, un pantalon, un maillot de bain, des baskets...	Un veston, un complet,  un pardessus, un chandail,  une écharpe, une ceinture, une doudoune, des lunettes (de soleil), des gants, une bague, un bijou, collier, un bracelet …
ჰიგიენა	Se brosser, se peigner,  prendre le bain, se doucher, se coiffer. . .	S’essuyer, se raser,  se sécher, se savonner, se frotter, se couper les ongles, se regarder dans la glace...
ჯანმრთელობა/ ავადმყოფობა	Etre malade, être en bonne santé, le docteur, le médecin, la grippe …	La pharmacie, l’hôpital,  la maladie, le dentiste, examiner, guérir,  avoir de la fièvre, être enrhumé …
კვება (კერძები, ჭურჭელი)	Déjeuner, dîner, la soupe, les frittes, la salade, un dessert, sucré,  un saladier, une  casserole . . .	Le plat chaud, l'entrée, le sandwich, les frites, une saucisse, un pain au chocolat, une tarte,  la cuillère à soupe/ à café, une carafe, une bouteille,  la cafetière, une théière...
*პროფესია/ხელობა/საქმიანობა		Un journaliste, un ingénieur,  un ouvrier, un garagiste, un pompier, un paysan . . .
შეფასება და ემოციური   რეაქციები	Adorer, aimer, détester, pleurer, rire. . .	Se fâcher, se calmer, s’énerver, sourire, trouver intéressant,  être mécontent/triste /joyeux/satisfaits/fâché…

 

ინდივიდის გარემოცვა	მაგალითები Vკლასისთვის	მაგალითები VI კლასისთვის
ადამიანები	Une fille, un fils, un garçon, un monsieur, une dame. . .	Les gens, le monde, un adolescent, une personne, un adulte, un bébé, un adolescent, une personne âgée …
ოჯახი, ნათესავები	Les parents, le fils, la fille, le frère,  le frère aîné, la sœur cadette...	Le neveu, la nièce, le mari, la femme, un époux, une épouse,  épouser, frères jumeaux, le fils adoptif, la fille unique, le gendre, la belle fille, se marier, mourir, naître. . .
ცხოველთა სამყარო	Un veau,  une girafe, un chameau, un singe, la mouche, un papillon, un pigeon, un  moineau, un corbeau, un lion,  un loup, un renard …	Une bête, un insecte,  sauvage, aboyer, miauler, ronronner, roucouler, mugir…
ბუნება	L’arbre, la fleur, l’étoile, des plantes, l’herbe, la montagne,  le lac, la vague, le paysage, la forêt, le bois, le champ,  la rivière. . .	La nature, le fleuve, un continent, l’océan, l’équateur, l’étoile polaire, une île, un mont, des rochers, une chaîne de montagne, un massif, un désert, une cascade…
ბუნების მოვლენები	Un temps  chaud/ froid, neiger, pleuvoir, le vent souffle,  geler, un arc-en-ciel . . .	Degré, la température, la brume, le brouillard, le ciel se couvre/ se dégage . . .
გეოგრაფიული დასახელებები, ეროვნება	L’Angleterre, un Anglais, la Suisse, un Suisse, la Belgique, un belge, la Bretagne, un breton. .	Marseille, un marseillais, les alpes, les Pyrénées, la côte d’azur, les pays francophones, la Côte d’Ivoire, le Sénégal. ..
ქალაქი/სოფელი	La capitale, le centre, la mairie, le trottoir, une avenue, une rue, un quartier, un arrondissement, un édifice, un immeuble, une statue. . .	Une autoroute, un café, une publicité, une tour, un château, la campagne, la ferme, une église, un cimetière, le pays, le chemin, la route, la région, le moulin, un chemin, une  fontaine. . .
საცხოვრებელი ადგილი	L’étage, le rez-de-chaussée, la maison de campagne, le toit, le mur, une pièce,  la fenêtre, la porte, une chambre, un jardin. . .	Le plancher, le plafond, le couloir, la cuisine, la salle à manger, le salon, le bureau, les toilettes, l’escalier, l’ascenseur, l’échelle, le balcon …
ავეჯი, საყოფაცხოვრებო ნივთები	Un bureau, un fauteuil, un lit, un coussin, une couverture, une lampe, une armoire, une radio, la télé, un album...	Un aspirateur, un frigo, une machine à laver, un aquarium, une pendule, un tapis, un placard,  un CD, une cassette, un disque, une vidéo, un magnétophone...
სკოლა/ სკოლის პერსონალი	Le tableau, la craie, les affaires scolaire,  l’éponge, le pupitre, l’alphabet,  un professeur, un écolier, la maîtresse, une leçon . . .	La sonnerie,  la salle de classe/de gym, la salle de dessin, la salle de musique, la bibliothèque, la piscine, le surveillant…
სასწავლო საგნები	L’algèbre, la géométrie, l’écriture, la lecture, l’atelier…	Le chant, l'orthographe, la dictée, l’instruction civique, l’histoire, les sciences. . .
სავაჭრო ობიექტები/პერსონალი	Un marché, un supermarché, un marchand un magasin, le vendeur, le client. . .	La pharmacie, le pharmacien, L'épicerie, l'épicier, le poissonnier, la papeterie, la boucherie, le boucher, la librairie, la caisse, le caissier . . .
სურსათი	Le yaourt, la viande, le miel, la salade, la carotte, le raisin, la tomate, les concombres, un coca, une limonade, un jus d’orange . . .	les prunes, la pastèque, le melon, la fraise, le citron, les mandarine, la cerise, le chou, un oignon, une pomme de terre,  l’aubergine, des fruits de saison, les haricots. . .
კვების ობიექტები, პერსონალი	Le réfectoire, le café, le restaurant, le menu, le serveur...	La terrasse de café, une table réservée, la commande, le garçon, le cuisinier …
ტრანსპორტი/პერსონალი	Le billet, la carte orange, le garage, l'aéroport, une station, l'arrêt, le passager, le chauffeur,  ...	Le RER, le TGV, le car, un bateau, un ticket, la circulation, l'embouteillage,  le voyageur une valise, des bagages...
ფოსტა/პერსონალი	La poste, la lettre, le facteur, le timbre, une enveloppe...	Le PTT, le guichet, le courrier, le colis,  un employer de poste, un paquet…
კულტურული ობიექტები	L’opéra, la salle de spectacle, le concert, La Villette ...	La galerie, une exposition, une affiche, un film, une pièce,  la comédie musicale, un acteur, une actrice, comédien …

 

დღესასწაულები და ზეიმები	მაგალითები V კლასისთვის	მაგალითები VI კლასისთვის
	Le jour des rois, l’იpiphanie, tirer le roi, cacher la fève, la galette, coiffer le roi, la renne d’une couronne, la fête des mères, une carte postale, faire la fête . . .	Le jour de l’an, le réveillon, la branche de gui, échanger des vœux, la fête de la musique, la Pentecôte, le poisson d’avril, une fête religieuse/civile/nationale, la 14 juillet, un feu d’artifice, un défilé militaire, un banquet, un cocktail, un jour férié . . .

ყოველდღიური აქტივობები

შინ	Faire sa toilette, s'amuser, obéir, désobéir, raconter, parler, rester,  aider, couper en morceau, ajouter, mélanger, verser...	Se coucher, se reposer, faire la chambre/son lit,  faire la cuisine apporter, oublier, mettre le couvert, cuire, saler, poivrer  se parfumer, se maquiller...
გარეთ	Venir, aller, sortir, entrer, monter, descendre, partir, tomber . . .	Amener, emmener, marcher, acheter, vendre, entendre, attendre, se dépêcher, grimper, glisser, lancer, attraper. . .
სკოლაში	Ēcouter, copier, répéter, poser/répondre aux questions, réciter sa leçon, effacer le tableau, découper, coller, colorier...	Recevoir une bonne/mauvaise note, la recréation,  commettre/ corriger les fautes, expliquer, comprendre, commencer, terminer aller à la cour/la cantine,  la narration, la révision, la correction ...
სპორტი	Gagner/perdre un match, faire du sport/du tennis	La compétition, le médaille d’or/d’argent/de bronze, les jeux olympiques, le champion, le championnat, la piscine, le stade,  remporter la victoire, une équipe,  marquer le but / panier…
არდადეგები/დასვენება და გართობა	Aller en vacances, se déguiser, aller au zoo, au parc d'attraction, faire des tours de magie…	Les vacances d’été/d'hivers,  décorer, fabriquer qqch, visiter un musée, faire une collection, participer à un jeu, à un concours
მგზავრობა/გადაადგილება	Se garer, stationner, freiner,  rouler  . . .	S'acheter des billets/tickets, prendre un billet aller-retour,  l'arrivée, le départ  ...

 

ორიენტირები	მაგალითები V კლასისთვის	მაგალითები VI კლასისთვის
დრო
დროში ლოკალიზება	Hier, avant-hier, demain, après-demain, tôt, tard. . .	Près, puis, être en avance, être en retard, être à l'heure, plus tard,  jamais, toujours, souvent, bientôt. . .
სივრცე
ქვეყნის მხარეები	Le nord, le sud, l’est, l’ouest	Nord-est, nord-ouest, sud-est, sud-ouest
ადგილმდებარეობა	Devant, derrière, l à -bas, près de, loin de, chez, à droite/gauche  ...	À coté de, au-dessous, au -dessus, en haut, en bas, en face, dehors, dedans, partout  ….
მახასიათებლები
ფერი	Bleu ciel,  une couleur foncé/clair, ...	Grisâtre, verdir, rougir, jaunir...
ზომა, ფორმა	Court,  haut,  rectangulaire, large, étroit . .	Immense, énorme, minuscule, rectangulaire, triangulaire, plat, ovale
წონა, რაოდენობა, ტემპერატურა შემადგენლობა	Un kilo,  peser, beaucoup de..., peu de.., assez de ...	En bois, en fer, en verre, en papier, en cuire, en étoffe… une tonne, un gramme, mesurer. . .
ნიშან-თვისებები	Vieux, chaud, froid, tiède, lourd, léger, bien, mauvais, belle, très petit	Nouveau, ancien, assez bien, trop chaud, démodé, chic, branché...
რიცხვები	Des ordinaux ; premier, deuxième, (second), troisième,…	de 100 à 1000, pair, impair. une dizaine, une quinzaine…. des fractions : 1/2, 1/3, ¼
გრამატიკა V და VI კლასებისთვის გრამატიკის სწავლება საკომუნიკაციო მიზნებს უნდა მოემსახუროს. ამიტომ, სასურველია, მისი კონტექსტში (და არა კონტექსტიდან მოწყვეტილად) სწავლება. არ არის რეკომენდებული გრამატიკის აღწერით-თეორიული სწავლება, გრამატიკული წესებისა და ტერმინების ზეპირად დასწავლა. მოსწავლეს საშუალება უნდა მიეცეს დააკვირდეს, ამოიცნოს, გაიაზროს და კონტექსტში გამოიყენოს გრამატიკული თავისებურებები და კონსტრუქციები. ამისათვის სასურველია: ● გრამატიკული მასალის სახალისო, ადვილად გასაგებ ზეპირ თუ წერილობით საკომუნიკაციო სიტუაციებში მიწოდება, დიდაქტიზებული ტექსტების მეშვეობით, რომელიც კონცეტრირებული იქნება მხოლოდ და მხოლოდ ასათვისებელ ენობრივ მასალაზე ● მრავალფეროვანი აქტივობებისა და სავარჯიშოების შეთავაზება
● განუსაზღვრელი არტიკლი (un, une, des) ● განსაზღვრული არტიკლი (le, la, l', les) ● შერწყმული არტიკლი (au, aux, a' la;    a' l', du, de la, de l', des) ● ნაწილობითი არტიკლი (du, de la, de l', des) ● კუთვნილებითი ზედსართავი სახელები ერთი და ერთზე მეტი მფლობელის აღმნიშვნელი (mon, ma, mes, ton, ta, tes, son, sa, ses, notre, votre, leur, nos, vos, leurs) ● ჩვენებებითი  ზედსართავი სახელები (ce, cet, cette, ces) ● რაოდენობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელები ● რიგობითი რიცხვითი ზედსართავი სახელი ● ზედსართავი სახელების მდედრობითი სქესის წარმოება ● ზოგადი წესი – ზედს. + e, court- courte. . .  ● არ იცვლება – jaune/jaune. . . ● იცვლება დაბოლოება – er-ère; if-ive; eux-euse. . . ● ცალკეული შემთხვევები – beau-betle . . . ● არსებითი და ზედსართავი სახელების მრავლობითი რიცხვის წარმოება ● ზოგადი წესი – არს. + s, crayon –crayons. . .  ● არ იცვლება – vieux/vieux . . . ● ცალკეული შემთხვები –al-aux; eau+x . . . ● უმახვილო პირის ნაცვალსახელები (je, tu, il/elle, nous, vous, ils/elles) ● მახვილიანი პირის ნაცვალსახელები ქვემდებარის და დამატების ფუნქციით (moi, toi, lui/elle,nous, vous, eux/elles) ●ადგილმდებარეობის გამოხატვა ზოგიერთი წინდებულის და ზმნიზედით გამოყენებით (le chien est sous la table, elle est ici) ● პირის ნაცვალსახელი jn ● უარყოფა მარტივ და რთულ დროსთან დროსთან (ne - verbe – pas/rien/jamais/plus/ni … ni, que. . . ) ● კითხვის დასმა ● ინტონაციით ●მტკიცებით ფორმაზე საქცევის "est-ce que"-ს დამატებით ● ინვერსიით ● კითხვის დასმა ნაცვალსახელებით, კითხვითი ზედსართავებით და კითხვითი ზმნიზედით (Qui est-ce, comment est ta vo ture? quelle robeე veux-tu?) ● რაოდენობის გამომხატველი ზმნიზედები (beaucoup,  assez, trop. . . ) ● ადგილმდებარეობის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედების გამოყენებით (en, près/loin de, a coté de, la-bas. . . ) ●დროის გამოხატვა წინდებულების და ზმნიზედებით გამოყენებით (avant, après, maintenant. . . ) ● ზმნის დროები – I, II და III ჯგუფის ზმნის უღლება აწმყოში ( L'indicatif  présent) , ბრძანებითში   (l'impératif présent), უახლოეს მომავალში  (Le futur proche), უახლეს წარსულში (pass  r cent), წყვეტილი (pass compos), ნამყო უწყვეტელი (imparfait), მომავალი (futur) ● შეთანხმების წესები ● ზედსართავი სახელის არსებითთან  შეთანხმება რიცხვსა და სქესში ● tre-ით ნაუღლები ზმნების ნამყო მიმღეობის შეთანხმება ქვემდებარესთან (elle est venue)

ს)  შეტანილ იქნას ცვლილება მე–3 თავში „71. ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში უცხოური ენები საშუალო საფეხურისათვის – XII კლასი“ და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„7¹. ზოგადი ნაწილი საგნობრივ ჯგუფში უცხოური ენები საშუალო საფეხურისათვის – XII კლასი

წლის ბოლოს მისაღწევი შედეგები

უცხ.XII	მიმართულება:
	მოსმენა	ლაპარაკი	კითხვა
	1. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს, რეპორტაჟს. 2. მოსწავლე იგებს საინფორმაციო აუდიოჩანაწერებს. 3. მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს. 4. მოსწავლე იგებს შემეცნებითი ხასიათის ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, საბუნებისმეტყველო სფეროებიდან) 5. მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას.	6. მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას 7. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში. 8. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს. 9. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს.	10. მოსწავლე იგებს კორესპონდენციას. 11. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, გამოკითხვა, მკითხველის გამოხმაურება). 12. მოსწავლე იგებს შემეცნებითი ხასიათის ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, საბუნებისმეტყველო სფეროებიდან). 13. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური). 14. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას. 15. მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი).

 

უცხ.XII	მიმართულება:
	წერა	სწავლის სწავლა	კულტურათა დიალოგი
	16. მოსწავლე სწერს წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას). 17. მოსწავლე წერს გამოჩენილი ადამიანის ბიოგრაფიას კონკრეტული მონაცემების მიხედვით. 18.მოსწავლე წერს ფიქტობრივ სამოტივაციო წერილს სასწავლებელში ან სამუშაო ადგილზე წარსადგენად. 19. მოსწავლე გადმოსცემს საკუთარ და სხვის შეხედულებას,  დამოკიდებულებას. 20. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს.	21. მოსწავლეს განვითარებული აქვს ენის დამოუკიდებლად სწავლის უნარი. 22. მოსწავლე ხვეწს შეფასების უნარს.	23. მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან. 24. მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური  განსხვავებების მიმართ. 25. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს.

 

შედეგები და ინდიკატორები

მოსმენა

(მოსმენის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტიკური* აუდიოჩანაწერები, სადაც ტექსტები მკაფიოდ ისმის)

უცხ.XII.1. მოსწავლე იგებს დიალოგს, ინტერვიუს, რეპორტაჟს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (თანამოსაუბრეებს, თემას, საკითხებს);

● ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას;

● ამოიცნობს თანამოსაუბრეთა დამოკიდებულებას, განწყობილებას, შეფასებას ამა თუ იმ საკითხთან დაკავშირებით;

● განასხვავებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს.

უცხ.XII.2. მოსწავლე იგებს საინფორმაციო აუდიოჩანაწერებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

ამოიცნობს საინფორმაციო გადაცემის რუბრიკებს (ახალი ამბები, პრესის მიმოხილვა, სპორტი, ამინდის პროგნოზი და სხვა).

ა. მოსწავლე იგებს ამინდის პროგნოზს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს გეოგრაფიულ ადგილებს;

● ამოიცნობს ატმოსფერულ მოვლენებსა და ტემპერატურას.

ბ. მოსწავლე იგებს სპორტის ახალ ამბებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს სახეობებს;

● ამოიცნობს გამარჯვებულ და დამარცხებულ გუნდებს/მოთამაშეებს;

● ამოიცნობს ანგარიშს/შედეგს.

უცხ.XII.3.         მოსწავლე იგებს საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილებში გაკეთებულ განცხადებებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს სად არის წარმოთქმული განცხადება (აეროპორტში, სუპერმარკეტში, სადგურში, მეტროში და სხვა);

● ამოიცნობს განცხადების მიზანს (რეკლამირება, გაფრთხილება, ინფორმირება და სხვა);

● ამოიცნობს ადრესატს;

● ამოკრეფს ფაქტობრივ ინფორმაციას (გამგზავრების დრო, ბაქანი, ფასი, დაკარგული ნივთი და სხვა).

მოსმენის სტრატეგიები

უცხ.XII.4.         მოსწავლე განსაზღვრავს მოსმენის მიზანს და იყენებს შესაბამის სტრატეგიას

 ა. მოსწავლე ამოიცნობს ზოგად  შინაარსს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას, მთავარ თემას/საკითხებს ნაცნობ სიტყვებსა თუ გამოთქმებზე დაყრდნობით.

 ბ. მოსწავლე ამოიცნობს კონკრეტულ ინფორმაციას (სელექციური მოსმენა)

 შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოკრეფს მხოლოდ საჭირო ინფორმაციას.

ლაპარაკი

უცხ.XII.5.         მოსწავლე თავს ართმევს ყოფით საკომუნიკაციო სიტუაციას

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● მონაწილეობს სიმულაციურ სიტუაციებში;

● ინტერაქციის დროს შეარჩევს საკომუნიკაციო სიტუაციის შესატყვის გამოთქმებს, კლიშეებს;

● სათანადოდ რეაგირებს თანამოსაუბრის რეპლიკებზე;

● საუბრობს ტელეფონით;

● მართებულად იყენებს მეტყველების ფამილარულ და თავაზიან ფორმებს.

უცხ.XII.6. მოსწავლე მონაწილეობს ინტერაქციაში

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● სვამს და პასუხობს კითხვებს ნაცნობ თემატიკაზე;

● საკამათო საკითხის წამოჭრისას გამოხატავს საკუთარ დამოკიდებულებას;

● აფასებს მოვლენებს, ფაქტებს, ადამიანებს;

● სასწავლო პროცესში წარმოქმნილ პრობლემასთან დაკავშირებით უცხოურ ენაზე მიმართავს და პასუხობს მასწავლებელს/თანატოლებს.

უცხ.XII.7. მოსწავლე გაბმულად ლაპარაკობს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ყვება თავს გადამხდარ, გაგონილ, ნანახ, წაკითხულ ამბავს;

● საკამათო საკითხებთან დაკავშირებით გამოხატავს და განმარტავს თავის პოზიციას, მის გასამყარებლად მოჰყავს მაგალითი;

● გადმოსცემს დიალოგის, ინტერვიუს შინაარსს.

ზეპირმეტყველების სტრატეგიები

უცხ.XII.8. მოსწავლე იყენებს ზეპირმეტყველების სათანადო სტრატეგიებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● საუბრის დაწყებამდე თავს უყრის აუცილებელ რესურსებს (მოდელები, საკვანძო სიტყვები, გამოთქმები, კლიშეები);

● „ბლოკირების” შემთხვევაში იყენებს საკომპენსაციო საშუალებებს (მიმიკა, ჟესტიკულაცია, პერიფრაზირება და სხვა);

● ხვდება და ასწორებს საკუთარ/სხვის შეცდომებს;

● გაუგებრობის შემთხვევაში ითხოვს განმარტებას, ნელა და გარკვევით წარმოთქმას, გამეორებას.

კითხვა

(კითხვის უნარის გასავითარებლად გამოიყენება ნახევრად ავთენტიკური* ან ავთენტიკური*  ტექსტები)

უცხ.XII.9. მოსწავლე იგებს კორესპონდენციას

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს ფორმატს (არაოფიციალური/ოფიციალური წერილის ხელნაწერი ან ელექტრონული ვერსია);

● ამოიცნობს საკომუნიკაციო სიტუაციას (ავტორი, ადრესატი, კორესპონდენციის მიზანი, გაგზავნის თარიღი, ადრესატის/ავტორის მისამართი);

● ამოიცნობს წერილში ასახულ თემას/საკითხებს;

● ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, როდის, რა, რამდენი, როგორ...);

● ამოიცნობს შეხედულებებს, ემოციებს.

უცხ.XII.10. მოსწავლე ეცნობა პრესას (ინტერვიუ, გამოკითხვა, მკითხველის გამოხმაურება)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს კორესპონდენტს, რესპონდენტს;

● ამოიცნობს თემას/საკითხებს;

● ამოიცნობს რესპონდენტის ემოციებს, შეფასებებს, შეხედულებებს.

უცხ.XII.11.მოსწავლე იგებს ფაქტობრივი მასალის შემცველ შემეცნებით ტექსტს სხვადასხვა თემაზე (ისტორიის, კულტურის, ბუნებისმეტყველების სფეროებიდან)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს მთავარ თემას/საკითხებს;

● ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას;

უცხ.XII.12. მოსწავლე იგებს თხრობით ტექსტს (მოთხრობა, ცხოვრებისეული ისტორია, მოგონება, დღიური)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს მთხრობელს;

● ამოიცნობს პერსონაჟებს;

● ამოიცნობს ამბის მსვლელობის მთავარ ეტაპებს (დასაწყისი, ამბის განვითარება, დასასრული);

● ამოიცნობს მოვლენათა თანამიმდევრობას;

● ამოიცნობს ფაქტობრივ ინფორმაციას (სად, რატომ, რა მიზნით და სხვა);

● ამოიცნობს პერსონაჟების განწყობილებებს, გრძნობებს, დამახასიათებელ თვისებებს.

უცხ.XII.13. მოსწავლე იგებს ბიოგრაფიას

შედეგი მიღწეულია, როდესაც მოსწავლე:

● ამოიცნობს პიროვნებას;

● ამოიცნობს დროის და სივრცის ორიენტირებს (თარიღი, დაბადების ადგილი, ეპოქა);

● ამოიცნობს მოღვაწეობის სფეროს, რაშიც გაითქვა სახელი (ისტორია, ხელოვნება, პოლიტიკა, სპორტი და სხვა);

● ამოიცნობს პიროვნულ თვისებებს;

● ამოიცნობს პიროვნების კარიერის ეტაპებს.

 

კითხვის სტრატეგიები

უცხ.XII.14.        მოსწავლე განსაზღვრავს კითხვის მიზანს და შესაბამისად იყენებს კითხვის სხვადასხვა სახეობას (გაცნობითი, შესწავლითი, ძიებითი)

ა) მოსწავლე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა).

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● გამოთქვამს ვარაუდს ტექსტის შინაარსის შესახებ სხვადასხვა ელემენტების მოშველიებით  (სათაური, ქვესათაური, ილუსტრაცია, აბზაცების დასაწყისი, ერთ-ერთი აბზაცი, გამოყოფილი სიტყვები);

● ერთხელ კითხულობს ტექსტს;

● ყურადღებას არ ამახვილებს უცნობ სიტყვებზე;

● ეყრდნობა ნაცნობ სიტყვებს ზოგადი შინაარსის გასაგებად.

ბ. მოსწავლე გულდასმით კითხულობს ტექსტს (შესწავლითი კითხვა)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● პირველ ეტაპზე ეცნობა ტექსტს (გაცნობითი კითხვა.);

● შემდგომ ეტაპზე გამოწვლილვით კითხულობს ტექსტს:

● ცდილობს უცნობი სიტყვების, გამოთქმების ამოცნობას ნაცნობ ვერბალურ (კონტექსტი, უცხოური ენიდან შემოსული სიტყვები, სიტყვის ნაცნობი ფუძე, აფიქსები) და არავერბალურ (ტექსტის აგებულება, ილუსტრაციები, სხვადასხვაგვარი შრიფტი, ბრჭყალები) ელემენტებზე დაყრდნობით;

● უცნობ სიტყვებს, გამოთქმებს ეძებს მისთვის მისაწვდომ რესურსებში (სახელმძღვანელო, ლექსიკონი, კომპეტენტური პირი).

● საჭიროების შემთხვევაში ხელმეორედ კითხულობს ტექსტს ან მის ცალკეულ ნაწილს.

გ. მოსწავლე ტექსტში პოულობს კონკრეტულ ინფორმაციას (ძიებითი /სელექციური/ კითხვა)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

თვალის გადავლებით ამოკრეფს კონკრეტულ ინფორმაციას.

 

წერა

უცხ.XII.15. მოსწავლე სწერს წერილს თანატოლს, ახლობელს (ხელნაწერ ან ელექტრონულ ვერსიას)

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● იცავს კორესპოდენციის ფორმალურ მხარეს (თარიღი, ხელმოწერა, მისამართი);

● კორესპონდენტის ვინაობის გათვალისწინებით შეარჩევს მიმართვისა და დამშვიდობების სათანადო ფორმულებს;

● აგებს თხრობას:

● თანამიმდევრულად გადმოსცემს მოვლენებს, ფაქტებს;

● იცავს ფრაზებს შორის ლოგიკურ კავშირს;

● გამოხატავს განწყობილებას, სურვილებს, შეფასებებს;

● იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს.

უცხ.XII.16.        მოსწავლე წერს გამოჩენილი ადამიანის ბიოგრაფიას კონკრეტული მონაცემების მიხედვით

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● მიუთითებს პიროვნების დაბადების თარიღსა და ადგილს;

● თანმიმდევრულად გადმოსცემს მისი ცხოვრების ეტაპებს;

● ახასიათებს პერსონაჟს;

● გამოკვეთს ფაქტებს, რომლებმაც მას სახელი გაუთქვა;

● იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს.

უცხ.XII.17. მოსწავლე წერს ფიქტიურ სამოტივაციო წერილს სასწავლებელში ან სამუშაო ადგილზე წარსადგენად

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● სათანადო ადგილზე მიუთითებს ავტორისა და ადრესატის სახელებს პირად მონაცემებს (გვარი, თანამდებობა, მისამართი, თარიღი);

● იყენებს მიმართვისა და გამომშვიდობების სათანადო კლიშეებს;

● მიუთითებს მოტივაციაზე;

● სათანადოდ წარმოაჩენს ავტორის გამოცდილებას, თვისებებს, ცოდნას;

● მიუთითებს დანართს (მაგ.: ავტობიოგრაფია, დიპლომი);

● იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის ნორმებს.

უცხ.XII.18. მოსწავლე გადმოსცემს საკუთარ და სხვის შეხედულებას,  დამოკიდებულებას

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● მიუთითებს პრესაში ასახულ სადისკუსიო თემას (აქტუალურ საკითხთზე ჩატარებული გამოკითხვა, ინტერვიუ, მკითხველის გამოხმაურება, რეცენზია);

● ახდენს რესპონდენტთა მიერ გამოხატული ემოციების პერიფრაზირებას;

● გამოთქვამს საკუთარ შეხედულებას და განმარტავს მას;

● პოზიციის გასამყარებლად მოჰყავს მაგალითი;

● იცავს გრამატიკისა და ორთოგრაფიის წესებს.

 

წერის სტრატეგიები

უცხ.XII.19. მოსწავლე მიმართავს სათანადო სტრატეგიებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● მოიძიებს და ამზადებს აუცილებელ სასწავლო რესურსებს (ლექსიკონი, ნიმუში, გრამატიკული ცნობარი . . );

● ადგენს შესასრულებელი სამუშაოს გეგმას და წერს შავ ვარიანტს;

● კითხულობს შავ ვარიანტს, სასწავლო რესურსზე დაყრდნობით ამოწმებს და ასწორებს ნაწერს;

● ათეთრებს მას.

სწავლის სწავლა

უცხ.XII.20. მოსწავლეს განვითარებული აქვს ენის დამოუკიდებლად სწავლის უნარი

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● სათანადოდ იყენებს კითხვის, წერის, მოსმენის, ზეპირმეტყველების სტრატეგიებს;

● გამოკვეთს მიზანს, რომელსაც ემსახურება ესა თუ ის აქტივობა ან დავალება;

● დამოუკიდებლად განსაზღვრავს სამუშაოს შესრულების გზას (იხ.უცხ.X.24);

● დამოუკიდებლად მართავს სასწავლო პროცესს (იხ.უცხ.X.25.);

● ეფექტურად იყენებს რესურსებს (იხ.უცხ.X.26.);

● მოსწავლე თანამშრომლობს მეწყვილესთან, გუნდის წევრებთან (იხ.უცხ.X.25-26.).

უცხ.XII.21.        მოსწავლე ხვეწს შეფასების უნარს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე

● ამა თუ იმ აქტივობისთვის (მასწავლებლის დახმარებით) ადგენს შეფასების კრიტერიუმებს (მაგ., მეგობრული წერილისთვის: მითითებულია თარიღი, გამოყენებულია მიმართვის და დამშვიდობების სათანადო ფორმულები, აზრი გასაგებად არის გადმოცემული, სწორადაა გამოყენებული ზმნის დროები და სხვა);

● მონაწილეობს თანაშეფასებებში და მასწავლებელთან ერთად მსჯელობს შეფასების კრიტერიუმებზე.

კულტურათა დიალოგი

უცხ.XII.22.        მოსწავლე ამოიცნობს უცხოენოვან ინფორმაციას კულტურის სფეროდან

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● აკვირდება და ამოიცნობს ილუსტრაციებში/ტექსტებში ასახულ კულტურულ, სიმბოლურ, საყოფაცხოვრებო რეალიებს).

უცხ.XII.23.        მოსწავლე ტოლერანტულია კულტურული და ინდივიდუალური  განსხვავებების მიმართ

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● ავლებს პარალელებს უცხო და მშობლიურ კულტურებს შორის, პოულობს მსგავსებებს, განსხვავებებს;

● კორექტულად გამოთქვამს საკუთარ მოსაზრებას, დამოკიდებულებას კულტურულ თავისებურებებზე საუბრისას;

● ავლებს პარალელებს, პოულობს ანალოგიებს, განსხვავებებს საკუთარ და სხვათა სულიერ სამყაროებს შორის (განცდები, განწყობილებები, დამოკიდებულებები);

● ამოიცნობს სტერეოტიპულ შეფასებას და ეძებს მაგალითს, რომელიც ეწინააღმდეგება ამ სტერეოტიპს.

უცხ.XII.24. მოსწავლე ითვალისწინებს განსხვავებულ სოციოკულტურულ გარემოში მიღებულ ქცევის წესებს

შედეგი თვალსაჩინოა, როდესაც მოსწავლე:

● აკვირდება და აანალიზებს სოციოკულტურულ თავისებურებებს;

● სიმულაციურ სიტუაციების გათამაშებისას იცავს უცხოური სოციოკულტურული გარემოსთვის დამახასიათებელ ნორმებს.“.

     მუხლი 2

ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

გ. ნოდია