,,გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის თაობაზე, ამ ოპერაციის ფარგლებში უძრავი ნივთის მიწოდებისას“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 7 ივნისის №195 საჯარო გადაწყვეტილებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე

„ბ) დასაბეგრი ოპერაციის თანხა

სსკ-ის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

აღნიშნული საკანონმდებლო ნორმიდან გამომდინარე, ბარტერული ოპერაციის შემთხვევაში დღგ-ით დასაბეგრ თანხას წარმოადგენს ანაზღაურება, რომელიც დასაბეგრი პირის მიერ ფაქტობრივად არის მიღებული/მისაღები საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ, რაც წარმოშობს ვალდებულებას, რომ დღგ-ის მიზნისთვის მხარეების მიერ ბარტერის საგნის (მისაწოდებელი საქონლის/გასაწევი მომსახურების) ღირებულება განსაზღვროს ფულადი სახით.

ამასთანავე, ბარტერული ოპერაციის განხორციელებისას გარიგების მონაწილე თითოეული მხარე უფლებამოსილია გამოწეროს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, რის საფუძველზეც ხორციელდება დღგ-ის ჩათვლა, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეზღუდვების გათვალისწინებით.

სსკ-ის 73-ე მუხლის მე-8 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის შემთხვევაში დასაბეგრი თანხის ოდენობა საბაზრო ფასით განსაზღვროს. ამ ნაწილის გამოყენების პირობებსა და წესებს, აგრეთვე შემთხვევებს, როდესაც ეს ნაწილი არ გამოიყენება, განსაზღვრავს საქართველოს ფინანსთა მინისტრი.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 48³ მუხლის შესაბამისად, თუ გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის ფარგლებში ხორციელდება უძრავი ნივთის მიწოდება, ოპერაციის თითოეული მხარისთვის დღგ-ით დასაბეგრი თანხა განისაზღვრება მისაღები საქონლის/ მომსახურების საბაზრო ფასით, დღგ-ის გარეშე.

მაგალითად, თუ ხელშეკრულების მიხედვით, ფიზიკური პირი საწარმოს საკუთრებაში გადასცემს მიწის ნაკვეთს, ხოლო სანაცვლოდ საწარმოსგან საკუთრებაში იღებს ამავე მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობა-ნაგებობის ნაწილს, საწარმოს მიერ აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დასაბეგრი თანხა უნდა განისაზღვროს მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასით (მიწის ნაკვეთის მიწოდების მომენტში), დღგ-ის გარეშე.

ამასთანავე, თუ მიღებული/მისაღები საქონლის/მომსახურების სანაცვლოდ დასაბეგრი პირის მიერ საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან ერთად ხორციელდება ფულადი ანაზღაურებაც, დღგ-ით დასაბეგრი თანხის განსაზღვრისას, მისაღები საქონლის/მომსახურების ღირებულება უნდა შემცირდეს დასაბეგრი პირის მიერ ფულადი სახით გადახდილი/გადასახდელი ანაზღაურების ოდენობით.

მაგალითად, თუ ფიზიკური პირი საწარმოს საკუთრებაში გადასცემს მიწის ნაკვეთს, რისთვისაც ანაზღაურება ხორციელდება ნაწილობრივ ამავე მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობა-ნაგებობის მიწოდებით, ხოლო ნაწილობრივ – ფულადი სახით, საწარმოს მიერ აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დასაბეგრი თანხა განისაზღვრება საწარმოს მიერ მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასით, დღგ-ის გარეშე, ფულადი სახით ანაზღაურებული თანხის გამოკლებით.

თუ შერეული (ფულადი და არაფულადი) ანაზღაურების პირობებში კომპეტენტური შემფასებლის/ექსპერტის დასკვნის შესაბამისად, პირის მიერ მიღებული ქონების საბაზრო ფასი ნაკლებია გარიგების ფასზე, დღგ-ით დასაბეგრი თანხის განსაზღვრისას გამოიყენება მხარეთა შორის შეთანხმებული გარიგების ფასი, თუ გარიგება დადებულია თავისუფალი კონკურენციისა და სუბიექტთა ეკონომიკური დამოუკიდებლობის პირობებში და არ იკვეთება ფასის ხელოვნური შეცვლის (გაზრდის ან შემცირების) გარემოებები.

მაგალითად, განვიხილოთ შემთხვევა, როდესაც ფიზიკური პირი საწარმოს საკუთრებაში გადასცემს მიწის ნაკვეთს, რომლის სანაცვლოდ საწარმო ახორციელებს ანაზღაურებას, ნაწილობრივ – ამავე მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობა-ნაგებობის მიწოდებით, ხოლო ნაწილობრივ – ფულადი ანგარიშსწორებით.

მხარეთა შორის შეთანხმებული გარიგების ფასი შეადგენს 1 100 000 ლარს, საიდანაც ფულადი კომპონენტი 700 000 ლარია. კომპეტენტური შემფასებლის დასკვნის მიხედვით, მიღებული მიწის ნაკვეთის საბაზრო ღირებულება 600 000 ლარით განისაზღვრა.

ვინაიდან მხარეთა შორის შეთანხმებული გარიგების ფასი აღემატება ექსპერტის მიერ დადგენილ მიწის ნაკვეთის საბაზრო ფასს, დღგ-ით დასაბეგრი თანხის განსაზღვრისას, საფუძვლად შეთანხმებული ფასი აიღება.

შესაბამისად, განსახილველ შემთხვევაში საწარმოს მიერ მიწოდებული უძრავი ქონების დღგ-ით დასაბეგრი თანხა შეადგენს 400 000 ლარს (გარიგების ფასს (1 100 000 ლარს) გამოკლებული გადახდილი ფულადი ანაზღაურება (700 000 ლარი)).“.

მუხლი 2. საჯარო გადაწყვეტილება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

მინისტრი                                                                                                                   ლაშა ხუციშვილი