ტექნიკური რეგლამენტი − ორგანული (ბიოლოგიური, ეკოლოგიური) წარმოების წესებისა და ორგანული (ბიოლოგიური, ეკოლოგიური) პროდუქტის ეტიკეტირების შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებები , მიზნები , მოქმედების სფერო , ტერმინთა განმარტებები

მუხლი 1. ზოგადი დებულებები

1. ტექნიკური რეგლამენტი − ორგანული (ბიოლოგიური, ეკოლოგიური) წარმოების წესებისა და ორგანული (ბიოლოგიური, ეკოლოგიური) პროდუქტის ეტიკეტირების შესახებ (შემდგომში − ტექნიკური რეგლამენტი) განსაზღვრავს ორგანული წარმოების პრინციპებს, ადგენს ორგანულ წარმოებასთან, სერტიფიცირებასთან, ეტიკეტირებისა და რეკლამირებისას ორგანული წარმოების აღმნიშვნელი ნიშანდების გამოყენებასთან, ორგანული წარმოების და ორგანული პროდუქტების კონტროლის განხორციელებასთან დაკავშირებულ დამატებით წესებს.

2. ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული ცოცხალი ან გადაუმუშავებელი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების, მათ შორის თესლისა და მცენარის სხვა რეპროდუქციული მასალის, გადამუშავებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების, რომლებიც მოიხმარება როგორც სურსათი და ცხოველის საკვები, სახელმწიფო კონტროლს ახორციელებს სსიპ – სურსათის ეროვნული სააგენტო ამ ტექნიკური რეგლამენტისა და საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად.

მუხლი 2. ორგანული წარმოების მიზნები

ორგანული წარმოების ზოგადი მიზნებია:

ა) გარემოსა და კლიმატის დაცვის ხელშეწყობა;

ბ) ნიადაგის ნაყოფიერების გრძელვადიანი შენარჩუნება;

გ) ბიომრავალფეროვნების მაღალი დონის დაცვის ხელშეწყობა;

დ) არატოქსიკური გარემოს არსებობისათვის მნიშვნელოვანი წვლილის შეტანა;

ე) ცხოველთა კეთილდღეობის მაღალი სტანდარტების დაცვის ხელშეწყობა, ცხოველთა სახეობების შესაბამისი ბუნებრივი ქცევისათვის საჭირო პირობების დაკმაყოფილება;

ვ) გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი იშვიათი და ადგილობრივი ჯიშების/სახეობების შენარჩუნების წახალისება;

ზ) ორგანული სოფლის მეურნეობის მიზნებსა და სპეციფიკურ საჭიროებებზე მორგებული მცენარეთა გენეტიკური მასალის მარაგების განვითარების ხელშეწყობა;

თ) ბიომრავალფეროვნების მაღალი დონის შენარჩუნების ხელშეწყობა ისეთი მრავალფეროვანი მცენარეთა გენეტიკური მასალის გამოყენებით, როგორიცაა ორგანული ჰეტეროგენული მასალა და ორგანული წარმოებისთვის ვარგისი ორგანული ჯიშები; 

ი) ორგანული სექტორისთვის ხელსაყრელი ეკონომიკური პერსპექტივის შექმნის მიზნით, ორგანულ მცენარეთა ჯიშების გამოყვანის საქმიანობის განვითარების ხელშეწყობა.

მუხლი 3. მოქმედების სფერო

1. ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნები ვრცელდება სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებზე, მათ შორის აკვაკულტურისა და მეფუტკრეობის პროდუქტებზე, ასევე ამ პროდუქტებისგან წარმოებულ პროდუქტებზე, რომლებშიც ისინი გამოიყენება ან გამიზნულია მათ საწარმოებლად, იმ შემთხვევაში, თუ ეს პროდუქტები დამზადებულია, ეტიკეტირებულია, ექვემდებარება დისტრიბუციას, განთავსებულია ბაზარზე, იმპორტირებულია ან ექსპორტირებულია როგორც ორგანული პროდუქტი. ეს პროდუქტებია:

ა) ცოცხალი ან გადაუმუშავებელი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები, მათ შორის თესლი და მცენარის სხვა რეპროდუქციული მასალა;

ბ) გადამუშავებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები, რომლებიც მოიხმარება, როგორც სურსათი;

გ) ცხოველის საკვები.

2. ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნები ვრცელდება ასევე ზოგიერთ სხვა პროდუქტზე, რომელიც მჭიდროდ უკავშირდება სოფლის მეურნეობას იმ შემთხვევაში, თუ ეს პროდუქტები მზადდება, ეტიკეტირებულია, ექვემდებარება დისტრიბუციას, განთავსებულია ბაზარზე, იმპორტირებული ან ექსპორტირებულია, როგორც ორგანული პროდუქტი. ეს პროდუქტებია:

ა) სურსათში და ცხოველის საკვებში გამოყენებული საფუვრები;

ბ) მატე (მარადმწვანე პარაგვაული ჩაის გამხმარი, დაფშვნილი ფოთლები), სიმინდის შაქარი, ვაზის ფოთლები, პალმის გული, სვიის ყლორტები და მცენარეების საჭმელად ვარგისი სხვა მსგავსი ნაწილები, ასევე მათგან წარმოებული პროდუქტები;

გ) სურსათისა და ცხოველის საკვებისთვის განკუთვნილი ზღვის მარილი და სხვა მარილები;

დ) აბრეშუმის ჭიის პარკი, განკუთვნილი ამოსახვევად;

ე) ბუნებრივი ფისები და გუმფისები;

ვ) ფუტკრის ცვილი;

ზ) ეთერზეთები;

თ) ბუნებრივი კორპის საცობები, აგლომერაციის გარეშე, რომლებიც არ შეიცავენ შემაკავშირებელ ნივთიერებებს;

ი) ბამბა – გაუჩეჩავი, გაუპენტავი;

კ) მატყლი – გაუჩეჩავი, გაუპენტავი;

ლ) პირველადად დაუმუშავებელი (ნედლი) ტყავი და დაუმუშავებელი ბეწვი;

მ) მცენარეული წარმოშობის ტრადიციული ბალახეული პრეპარატები.

3. ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნების შესრულება სავალდებულოა იმ ოპერატორებისათვის, რომელთა საქმიანობა დაკავშირებულია ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრული პროდუქტების წარმოების, დამუშავების, მომზადების, დისტრიბუციის ნებისმიერ ეტაპთან.

4. ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნები არ ვრცელდება საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ საზოგადოებრივი კვების ობიექტების მიერ განხორციელებულ ოპერაციებზე, ასევე პირადი და ოჯახური წარმოებისათვის განკუთვნილი ორგანული პროდუქტების წარმოებაზე.

5. დაუშვებელია ორგანული წარმოების ნიშანდების (ლოგოს) გამოყენება საზოგადოებრივი კვების ობიექტებში დამზადებული პროდუქტების ეტიკეტირების, წარდგენისა და რეკლამირებისას.

6. ორგანული პროდუქტი, რომელზედაც ვრცელდება სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსით განსაზღვრული მოთხოვნები, უნდა აკმაყოფილებდეს აღნიშნული კოდექსით, ტექნიკური რეგლამენტის – „მომხმარებლისათვის სურსათის შესახებ ინფორმაციის მიწოდების თაობაზე დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 1 ივლისის №301 დადგენილებით და საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრულ სხვა მოთხოვნებს.

მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებები

ამ ტექნიკური რეგლამენტის მიზნებისთვის გამოიყენება ტერმინები, რომელთაც აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:

ა ) ადგილობრივი სახეობა – აკვაკულტურის ენდემური სახეობა, რომელიც გავრცელებულია მხოლოდ განსაზღვრულ ადგილზე და აქვს ენდემურ ტერიტორიაზე არსებობის შემგუებლობა ;

  ბ ) ადიუვანტი – ნივთიერება ან პრეპარატი, რომელიც შედგება თანაფორმულანტებისაგან ან პრეპარატებისაგან, რომელიც შეიცავს ერთ ან მეტ თანაფორმულანტს (co – ფორმულანტი) იმ ფორმით, რომლითაც ის მიეწოდება მომხმარებელს და განთავსებულია ბაზარზე მომხმარებლის მიერ მცენარეთა დაცვის საშუალებებში შესარევად და რომელიც აძლიერებს მის ეფექტიანობას ან სხვა პესტიციდურ თვისებებს;

გ ) აკვაკულტურა – წყლის ცოცხალი ორგანიზმის (თევზი, მოლუსკი, კიბოსნაირი, წყლის მცენარე) ისეთი საშუალებების გამოყენებით მოშენება (კულტივირება, გამოზრდა, გამრავლება), რომელთა მიზანია ამ ორგანიზმის წარმოების გაზრდა გარემოს ბუნებრივი შესაძლებლობების მიღმა. ეს ორგანიზმი ერთი ან ერთზე მეტი ფიზიკური ან იურიდიული პირის საკუთრებაში რჩება მთელი პერიოდის განმავლობაში − გამოზრდიდან პროდუქციის მიღების ჩათვლით. წყლის ცოცხალი ორგანიზმის მოშენება გულისხმობს ამ ორგანიზმის გაზრდის ორგანიზებულ პროცესს, მათ შორის, მის გამრავლებას ან რეგულარულ შენახვასა და კვებას ან/და მტაცებლისგან ან სხვა, მსგავსი ჩარევისგან დაცვას აღნიშნული ორგანიზმის ბუნებრივი სასიცოცხლო ციკლის განმავლობაში;

  დ ) აკვაკულტურის პროდუქცია – აკვაკულტურის სუბიექტის მიერ კულტივირებული ნებისმიერი ჰიდრობიონტი (წყლის ცოცხალი ორგანიზმი), სასიცოცხლო ციკლის ნებისმიერ ეტაპზე, ან მათგან მიღებული პროდუქტი;

ე ) აკვაკულტურის ცხოველი – წყლის ნებისმიერი ცხოველი, მისი სიცოცხლის ყველა ეტაპზე, მათ შორის კვერცხი და სპერმა/გამეტა, გამოზრდილი ფერმაში ან მოლუსკების მოსაშენებელ არეალში, მათ შორის ველურ გარემოში მობინადრე ნებისმიერი წყლის ცხოველი, რომელიც განკუთვნილია ფერმისთვის ან მოლუსკების მოსაშენებელი არეალისთვის;

ვ ) ანტიდოტი – ნივთიერება ან პრეპარატი, რომელიც ემატება მცენარეთა დაცვის საშუალებებს გარკვეულ მცენარეებზე მცენარეთა დაცვის პროდუქტის ფიტოტოქსიკური ეფექტების აღმოსაფხვრელად ან შესამცირებლად;

ზ ) არაორგანული ( არაბიოლოგიური ) საწარმოო ერთეული – საწარმოო ერთეული, რომლის მართვა არ ხორციელდება ორგანული წარმოებისათვის განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად;

თ ) არახელსაყრელი კლიმატური მოვლენა – ამინდის პირობები, მათ შორის ყინვა, შტორმი, სეტყვა, თოვლი, ძლიერი წვიმა ან ძლიერი გვალვა, რომელიც შეიძლება გაუთანაბრდეს სტიქიურ უბედურებას;

ი ) აუდიტი – სისტემური და დამოუკიდებელი შემოწმება იმის დასადგენად, შეესაბამება თუ არა საქმიანობა და ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული შედეგები დასახულ გეგმებს, მოხდა თუ არა ამ გეგმების ეფექტიანად განხორციელება და რამდენად შესაფერისია ისინი მიზნების მისაღწევად; 

კ ) ბაზარზე განთავსება – ოპერატორის მიერ სურსათის/ცხოველის საკვების, ცხოველის, მცენარის, ცხოველური პროდუქტის, მცენარეული პროდუქტის, რეალიზაციის მიზნით განთავსება, მათ შორის, გაყიდვის ან სხვა ფორმით გადაცემის შეთავაზება, სასყიდლით ან უსასყიდლოდ მიწოდება, რეალიზაცია, დისტრიბუცია და სხვა ფორმით მიწოდება;

ლ ) ბაკი – შემოღობილი ადგილი, რომელშიც ცხოველი დაცულია არახელსაყრელი გარემო პირობების ზემოქმედებისაგან;

მ ) ბიოდინამიური პრეპარატი – ბიოდინამიურ მეურნეობაში ტრადიციულად გამოყენებული ნარევები;

ნ ) გადამუშავება − ნებისმიერი პროცესი, რომელიც მნიშვნელოვნად ცვლის პირველად პროდუქტს (მათ შორის, გაცხელება, შებოლვა, გახმობა, დამწიფება, გამოშრობა, დამარილება, გაწურვა, ექსტრაქცია, ექსტრუზია ან ამ პროცესთა ნებისმიერი კომბინაცია); გადამუშავება მოიცავს ასევე ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული ნივთიერებების გამოყენებასაც, მაგრამ არ მოიცავს შეფუთვა/დაფასოებას და ეტიკეტირებას;

ო ) გადამუშავებული პროდუქტი – პროდუქტი, რომელიც მიიღება გადაუმუშავებელი პროდუქტის გადამუშავების შედეგად. გადამუშავებული პროდუქტი შეიძლება შეიცავდეს ინგრედიენტებს, რომლებიც აუცილებელია მის საწარმოებლად ან მისთვის სპეციფიკური თვისებების მისანიჭებლად და არ მოიცავს შეფუთვასა და ეტიკეტირებას;

პ ) გადაუმუშავებელი პროდუქტი – პროდუქტი, რომელსაც არ გაუვლია გადამუშავება და რომელიც დაიკლა, გატყავდა, დანაწილდა, დაიჩეხა, დანაწევრდა, დაიჭრა ნაჭრებად, გამოეცალა ძვლები, დაიფქვა, დაქუცმაცდა, გაიწმინდა, მოიჭრა, მოსცილდა ხაოიანი ნაწილი, გაიფცქვნა, გაცივდა, გაიყინა, სწრაფად გაიყინა ან გალღვა და არ მოიცავს შეფუთვასა და ეტიკეტირებას;

ჟ ) განახლებადი წყაროებიდან მიღებული ენერგია – ენერგია ისეთი განახლებადი არანამარხი წყაროებიდან, როგორიცაა ქარი, მზის ენერგია, გეოთერმული ენერგია, მოქცევის ტალღა, მოქცევის ენერგია, ჰიდროენერგეტიკული ძალები, ნაგავსაყრელის გაზები, და გაზები, რომლებიც გამოიყოფა ჩამდინარე წყლის და ბიოგაზების გაწმენდისას;

რ ) გენერაცია / თაობა – მცენარეთა ჯგუფი, რომლებიც ქმნიან ერთ საფეხურს მცენარეთა ნათესაურ ხაზში;

ს ) გენეტიკურად მოდიფიცირებული / გენმოდიფიცირებული ორგანიზმი – ( შემდგომ- გმო), ნებისმიერი ორგანიზმი (ადამიანის გარდა), რომლის გენეტიკური მასალა შეცვლილია თანამედროვე ბიოტექნოლოგიური მეთოდების გამოყენებით, რომლებიც არ განეკუთვნება ტრადიციულ სელექციურ და ჯიშთა გამოყვანის მეთოდებს;

ტ ) გმო - დან წარმოებული – გმო-დან სრულად ან ნაწილობრივ მიღებული პროდუქტი, რომელიც არ შეიცავს გმო-ს ან არ შედგება გმო-სგან;

უ ) გმო - თი წარმოებული – პროდუქტი, რომელიც მიღებულია წარმოების პროცესში ბოლო ცოცხალ ორგანიზმად გმო-ის გამოყენებით, მაგრამ რომელიც არ შედგება ან არ შეიცავს გმო-ს და არ არის წარმოებული გმო-დან;

ფ ) დამზადება / მომზადება – ორგანული ან კონვერსიული პროდუქტის პრესერვაცია/შენახვა ან გადამუშავება, ან სხვა ნებისმიერი ქმედება, რომელიც ხორციელდება გადაუმუშავებელ პროდუქტზე საწყისი პროდუქტის შეცვლის გარეშე, მათ შორის დაკვლა, დაჭრა, გაწმენდა ან დაქუცმაცება/დაფქვა, ასევე შეფუთვა, ეტიკეტირება ან ორგანულ წარმოებასთან დაკავშირებული ცვლილებების შეტანა ეტიკეტირებაში;

ქ ) დამხმარე ტექნოლოგიური დანამატი – ნებისმიერი ნივთიერება, რომელიც უშუალოდ არ მოიხმარება სურსათად/ცხოველის საკვებად, თუმცა სპეციალურად გამოიყენება სურსათის/ცხოველის საკვების ან მათი ინგრედიენტების გადამუშავების ან დამუშავებისას განსაზღვრული ტექნოლოგიური მიზნების მისაღწევად და რომლის ნარჩენი რაოდენობა ან წარმოებულები (გარდაქმნის პროდუქტები) შესაძლებელია საბოლოო პროდუქტში აღმოჩნდეს არაწინასწარგანსაზღვრული, მაგრამ ტექნიკურად გარდაუვალი რაოდენობით, იმ პირობით, რომ იგი არ წარმოქმნის ადამიანის ჯანმრთელობის რისკს და საბოლოო პროდუქტზე არ მოახდენს არანაირ ტექნოლოგიურ ზეგავლენას;

ღ ) დაფასოებული სურსათი – საცალო ვაჭრობის პუნქტში განთავსებამდე წინასწარ ნაწილობრივ ან მთლიანად შეფუთული ერთეული, რომელიც მიეწოდება საბოლოო მომხმარებელს ან/და საზოგადოებრივი კვების ობიექტს, რომელიც შედგება სურსათისა და შესაფუთი მასალისაგან და რომლის შიგთავსის შეცვლა შეუძლებელია შეფუთვის გახსნის ან შეცვლის გარეშე. დაფასოებულ სურსათს არ განეკუთვნება სურსათი, რომლის შეფუთვა ხდება საცალო ვაჭრობის პუნქტში მომხმარებლის თხოვნით ან წინასწარ დაფასოებულია დაუყონებლივ (უშუალოდ) რეალიზაციის მიზნით;

ყ ) ეკოლოგიური ინციდენტი – გარემოს კონკრეტული დაბინძურება, დასნებოვნება და ხარისხის გაუარესება, რომელიც დაკავშირებულია კონკრეტულ მოვლენასთან და აქვს გავრცელების კონკრეტული გეოგრაფიული არეალი, მაგრამ არ მოიცავს ზოგად ეკოლოგიურ რისკებს, რომლებიც არ უკავშირდება ამ კონკრეტულ მოვლენას, როგორიცაა კლიმატის ცვლილება ან ატმოსფერული დაბინძურება;

შ ) ეტიკეტი – პროდუქტის შეფუთვაზე ან ტარაზე (კონტეინერზე) ან თანდართულ დოკუმენტში წერილობითი, ბეჭდური, შაბლონის, აღნიშნული ან ამოტვიფრული სახით განთავსებული იარლიყი, თანდართული ან მიმაგრებული ნებისმიერი იარლიყი (ბირკა), სასაქონლო ნიშანი (ბრენდი), სავაჭრო ნიშანი (მარკა), გრაფიკული ან სხვა აღწერილობითი გამოსახულება;

ჩ ) ეტიკეტირება – ნებისმიერი სიტყვა, მონაცემი, სავაჭრო ნიშანი, სასაქონლო ნიშანი (ბრენდი), გრაფიკული გამოსახულება, აღწერილობითი გამოსახულება ან სიმბოლო, რომელიც განთავსებულია პროდუქტის ნებისმიერ შეფუთვაზე, ეტიკეტზე, ბეჭედზე ან საყელოზე ან მოცემულია თანდართულ დოკუმენტში;

ც ) ეკვივალენტურობა – ერთი და იმავე მიზნებისა და პრინციპების მიღწევა ისეთი წესების გამოყენებით, რომლებიც უზრუნველყოფენ შესაბამისობის გარანტიის ერთსა და იმავე დონეს;

ძ ) ვარია – Gallus gallus-ის სახეობის ახალგაზრდა ფრინველი, რომლის ასაკი 18 კვირაზე ნაკლებია;

წ ) ვერანდა – ფრინველის სათავსის დამატებითი, გადახურული, არაიზოლირებული გარეთა ნაწილი, რომლის ყველაზე გრძელ მხარეზე, როგორც წესი, გაჭიმულია მავთულიანი ღობე ან ბადე, რითაც სათავსში უზრუნველყოფილია სუფთა ჰაერის შეღწევა; აქვს ბუნებრივი და, საჭიროების შემთხვევაში ხელოვნური განათება და საფენიანი იატაკი;

ჭ ) ვეტერინარული მკურნალობა – კონკრეტული დაავადების წარმოქმნისას სამკურნალო ან პრევენციული მკურნალობის განხორციელების ყველა კურსი;

ხ ) ვეტერინარული სამკურნალო საშუალება / ვეტერინარული პრეპარატი – ფარმაკოლოგიური, იმუნოლოგიური ან მეტაბოლური ეფექტის მქონე ნებისმიერი ნივთიერება ან ნივთიერებათა კომბინაცია, რომელიც გამოიყენება ცხოველთა დაავადების დიაგნოსტიკისათვის ან დაავადების სიმპტომების აღმოსაფხვრელად, სამკურნალოდ და პროფილაქტიკისათვის, აგრეთვე ცხოველთა სასიცოცხლო და ფიზიოლოგიური ფუნქციების აღსადგენად ან/და შესაცვლელად;

ჯ ) თანაფორმულანტი (co – ფორმულანტი ) – ნივთიერება ან პრეპარატი, რომელიც გამოიყენება ან განკუთვნილია მცენარეთა დაცვის საშუალებებში ან ადიუვანტში გამოსაყენებლად, მაგრამ არ წარმოადგენს არც მოქმედ ნივთიერებას, არც სინერგისტს და არც დამცავ საშუალებას (ანტიდოტს);

ჰ ) ინგრედიენტი – ნებისმიერი ნივთიერება ან პროდუქტი, მათ შორის არომატიზატორი, საკვებდანამატი, საკვები ფერმენტი და, ასევე, შედგენილი ინგრედიენტის ნებისმიერი შემადგენელი ნაწილი, რომელიც გამოიყენება სურსათის წარმოებისა და დამზადებისას და მზა სურსათში არსებობს საწყისი ან/და შეცვლილი ფორმით. ნარჩენები არ მიეკუთვნება ინგრედიენტს;

ჰ ¹ ) ინკუბატორი – სიცოცხლის ადრეულ ეტაპზე აკვაკულტურის ცხოველების მოშენების, გამოჩეკის და გამოზრდის ადგილი, კერძოდ, მდინარის თევზების, მოლუსკებისა და კიბოსნაირებისათვის;

ჰ ² ) კარგი წარმოების პრაქტიკა (GMP – Good Manufacturing Practice) – ხარისხის გარანტიის ასპექტები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მასალებისა და საგნების უწყვეტ წარმოებასა და კონტროლს, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს მათ მიმართ დადგენილ წესებთან და მათი დანიშნულებით გამოყენებასთან დაკავშირებულ ხარისხის სტანდარტებთან შესაბამისობა, ისე რომ არ შეექმნას საშიშროება ადამიანის ჯანმრთელობას, ან არ გამოიწვიოს სურსათის შემადგენლობის არასასურველი ცვლილებები ან ორგანოლეპტიკური მაჩვენებლების გაუარესება;

ჰ ³ ) კატასტროფული მოვლენა – ბიოტიკური ან აბიოტიკური ხასიათის გაუთვალისწინებელ მოვლენას, რომელიც გამოწვეულია ადამიანის მოქმედებით, რაც იწვევს მნიშვნელოვან დარღვევებს სოფლის მეურნეობის წარმოების სისტემებში ან ტყის სტრუქტურებში, რაც საბოლოოდ მნიშვნელოვან ეკონომიკურ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობის ან სატყეო სექტორებს;

ჰ ⁴ ) კომპეტენტური ორგანო − სახელმწიფო ორგანო, რომელიც უფლებამოსილია განახორციელოს სახელმწიფო კონტროლი;

ჰ ⁵ ) კონვერსია – არაორგანული წარმოებიდან ორგანულ წარმოებაზე გადასვლა დროის გარკვეული პერიოდის განმავლობაში, როდესაც გამოიყენება ორგანული წარმოებისთვის ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მეთოდები (წესები);

ჰ ⁶ ) კონვერსიული საწარმოო ერთეული – ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული კონვერსიის პერიოდის საწარმოო ერთეული, რომლის მართვა ხორციელდება ორგანული წარმოებისათვის განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად; ის შესაძლებელია მოიცავდეს მიწის ნაკვეთებს ან სხვა აქტივებს, რომელთათვისაც კონვერსიის პერიოდი იწყება სხვადასხვა დროს;

ჰ ⁷ ) კონვერსიული პროდუქტი – პროდუქტი, რომელიც წარმოებულია ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული კონვერსიული პერიოდის განმავლობაში;

ჰ ⁸ ) მავნებელი – პათოგენური აგენტის, ცხოველის ან პარაზიტი მცენარის ნებისმიერი სახეობა, შტამი ან ბიოტიპი, რომელიც მავნეა მცენარისა ან მცენარეული პროდუქტებისათვის;

ჰ ⁹ ) მაიონიზირებელი გამოსხივება – ენერგია, რომელიც გადაეცემა ნაწილაკებით ან 100 ნანომეტრი ან ნაკლები ტალღის სიგრძის ელექტრომაგნიტური ტალღებით, (სიხშირე 3 x 10¹⁵ ჰერცი ან მეტი), რომლებსაც შეუძლიათ პირდაპირ ან არაპირდაპირ წარმოქმნან იონები;

ჰ ¹⁰ ) მაკონტროლებელი ორგანო − იურიდიული პირი, რომელსაც კომპეტენტური ორგანოს მიერ სრულად ან ნაწილობრივ დელეგირებული აქვს ორგანული წარმოების ინსპექტირებასა და სერტიფიცირებასთან დაკავშირებული ამოცანების შესრულება და, რომელსაც კომპეტენტური ორგანოს მიერ მინიჭებული აქვს შესაბამისი კოდი;

ჰ ¹¹ ) მეკვერცხული ფრინველი – Gallus gallus-ის სახეობის ცხოველები, რომლებიც დებენ მოხმარებისთვის განკუთვნილ კვერცხს და და რომელთა ასაკი არანაკლებ 18 კვირას შეადგენს; 

ჰ ¹² ) მემცენარეობა – სასოფლო-სამეურნეო კულტურების პროდუქტების წარმოება კომერციული მიზნებისთვის, ველური მცენარეების შეგროვების ჩათვლით;

ჰ ¹³ ) მეურნეობა / ჰოლდინგი – ყველა საწარმო ერთეული, რომელიც მუშაობს მართვის ერთიანი სისტემით, ამ ტექნიკური რეგლამენტის მე-3 მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით განსაზღვრული გადამუშავებელი და გადაუმუშავებელი სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების, მათ შორის აკვაკულტურისა და მეფუტკრეობის პროდუქტების წარმოებისათვის, გარდა ეთერზეთებისა და საფუვრისა;

ჰ ¹⁴ ) მეცხოველეობა – ხმელეთზე მცხოვრები შინაური ან მოშინაურებული ცხოველების წარმოება, მწერების ჩათვლით;

ჰ ¹⁵ ) მიკვლევადობა – ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული ნებისმიერი პროდუქტის, სურსათის, ცხოველის საკვების და მათში გამოსაყენებლად განკუთვნილი ნებისმიერი ნივთიერების შესახებ მონაცემებისა და ინფორმაციის დადგენის შესაძლებლობა მათი წარმოების, გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ეტაპებზე;

ჰ ¹⁶ ) მცენარე – ცოცხალი მცენარეები და მცენარეების ცოცხალ ნაწილები ახალი ხილის, ბოსტნეულისა და თესლის ჩათვლით;

ჰ ¹⁷ ) მცენარეთა დაცვის საშუალება – პრეპარატი, რომელიც დაფასოებულია ისეთი სახით, როგორითაც ის მიეწოდება მომხმარებელს, შედგება ან შეიცავს აქტიურ ნივთიერებებს, ანტიდოტებს ან სინერგისტებს და გამოიყენება შემდეგი მიზნებისათვის: მცენარეების ან მცენარეული პროდუქტების ნებისმიერი მავნე ორგანიზმებისაგან დაცვის ან ასეთი ორგანიზმების ზემოქმედების პრევენციის მიზნით, თუ ამ პრეპარატის ძირითადი მიზანია მცენარეთა და მცენარეული პროდუქტების დაცვა და არა ჰიგიენური გამოყენება; მცენარის სასიცოცხლო პროცესებზე ზემოქმედებისთვის, მაგ., ნივთიერებები, რომლებიც მოქმედებენ მათ ზრდაზე, გარდა საკვები ნივთიერებებისა და ბიოსტიმულატორებისა; მცენარეული პროდუქტების დაცვისათვის, იმ შემთხვევაში, თუ მათზე არ ვრცელდება კონსერვანტებისთვის განსაზღვრული სპეციალური მოთხოვნები; არასასურველი მცენარეებისა და მცენარეთა არასასურველი ნაწილების განადგურებისათვის, გარდა წყალმცენარეებისა, თუ პრეპარატი არ გამოიყენება ნიადაგზე ან წყალში მცენარეთა დაცვისათვის; მცენარეთა არასასურველი ზრდის კონტროლის ან პრევენციისათვის, გარდა წყალმცენარეებისა, თუ პრეპარატი არ გამოიყენება ნიადაგზე ან წყალში მცენარეთა დაცვისათვის;

ჰ ¹⁸ ) მცენარეთა რეპროდუქციული მასალა – მცენარეები და მცენარის ყველა ნაწილი, მათ შორის თესლი, ზრდა-განვითარების ნებისმიერ ეტაპზე, რომელთაც უნარი აქვთ და განკუთვნილია სრულყოფილი მცენარის მოსაყვანად;

ჰ ¹⁹ ) მცენარეული პროდუქტი – გადაუმუშავებელი მცენარეული წარმოშობის პროდუქტები ან პროდუქტები, რომლებმაც გაიარეს მარტივი მომზადება, როგორიცაა: დაქუცმაცება, გამოშრობა ან დაწნეხვა;

ჰ ²⁰ ) ოპერატორი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, რომელიც პასუხისმგებელია მის კონტროლქვემდებარე წარმოების, გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ყველა ეტაპზე ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნების შესრულებაზე;

ჰ ²¹ ) ორგანული ან კონვერსიული პროდუქტების სანდოობა – ფაქტი, რომ ამ პროდუქტთან არ არის დაკავშირებული შეუსაბამობები, რომლებიც:

ა) პროდუქტის წარმოების, დამზადება-გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ნებისმიერ ეტაპზე გავლენას ახდენს პროდუქტის ორგანულ წარმოშობაზე, ან

ბ) არის განმეორებითი ან წინასწარგანზრახული;

ჰ ²² ) ორგანული საწარმოო ერთეული – საწარმოო ერთეული, გარდა ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული კონვერსიის პერიოდის საწარმოო ერთეულისა, რომლის მართვა ხორციელდება ორგანული წარმოებისათვის განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად;

ჰ ²³ ) ორგანული პროდუქტი ( ბიოლოგიური , ეკოლოგიური პროდუქტი ) – პროდუქტი, რომელიც მიღებულია ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მეთოდების გამოყენებით, გარდა კონვერსიის პერიოდში წარმოებული პროდუქტისა. გარეული ცხოველების ნადირობით ან თევზჭერით მიღებული პროდუქტები არ შეიძლება ჩაითვალოს ორგანულ პროდუქტად;

ჰ ²⁴ ) ორგანული წარმოება ( ბიოლოგიური , ეკოლოგიური წარმოება ) – ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მეთოდების გამოყენება, მათ შორის კონვერსიის პერიოდში, წარმოების, გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ეტაპებზე;

ჰ ²⁵ ) ორგანული წარმოებისთვის ვარგისი ორგანული ჯიში – ჯიში, რომლის ცალკეულ რეპროდუქციულ ერთეულებს ახასიათებს მაღალი გენეტიკური და ფენოტიპური მრავალფეროვნება და რომელიც მიიღება ორგანულ პირობებში განხორციელებული სელექციური ღონისძიებებით, რომელიც მიმართულია გენეტიკური მრავალფეროვნების გაუმჯობესებაზე და ეფუძნება ბუნებრივ რეპროდუქციულ თვისებებს, ასევე აგრონომიულ მახასიათებლებს, დაავადებათა მიმართ გამძლეობას და სხვადასხვაგვარი ადგილობრივი ნიადაგური და კლიმატური პირობების მიმართ ადაპტაციას;

ჰ ²⁶ ) ორგანული ჰეტეროგენული მასალა – ერთ, ცნობილ ბოტანიკური ტაქსონში გაერთიანებული უმდაბლესი საფეხურის მცენარეთა ჯგუფი, რომელთაც აქვთ საერთო ფენოტიპური მახასიათებლები, ხასიათდებიან ცალკეული რეპროდუქციული ერთეულების მაღალი ფენოტიპური და გენოტიპური მრავალფეროვნებით, ისე რომ მცენარეთა ასეთი ჯგუფები მთლიანობაში, და არა მისი ცალკეული ერთეული, წარმოადგენს რეპროდუქციულ მასალას, არ წარმოადგენს ჯიშს, ჯიშთა ნარევს და მიღებულია ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული მოთხოვნების შესაბამისად;

ჰ ²⁷ ) ოფიციალური სერტიფიკატი – უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი ქაღალდის ან ელექტრონული დოკუმენტი, რითაც დადასტურებულია, რომ შესაბამისობის დადასტურების მიზნით, განხორციელებულია ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შესაბამისობის შეფასება;

ჰ ²⁸ ) პოლიკულტურა – აკვაკულტურის ერთსა და იმავე ერთეულში ორი ან მეტი სხვადასხვა სახეობის თევზის ერთდროული კულტივირება (გამოზრდა-მოშენება). როგორც წესი, ასეთი თევზები მიეკუთვნებიან სხვადასხვა ალიმენტარულ (ტროფიკულ) დონეებს;

ჰ ²⁹ ) პრევენციული ზომები – ზომები, რომლებიც მიღებული უნდა იქნეს ოპერატორის მიერ წარმოების, გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ყველა ეტაპზე, რათა შენარჩუნებული იქნეს ბიომრავალფეროვნება, ნიადაგის ხარისხი; ზომები, რომლებიც უზრუნველყოფენ მავნებლების წინააღმდეგ ბრძოლასა და პრევენციას და ასევე ზომები, რომელიც მიღებული უნდა იქნეს გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების თავიდან აცილების, ცხოველთა ჯანმრთელობისა და მცენარეთა სიჯანსაღის დაცვისათვის;

ჰ ³⁰ ) რეკლამა – საქონელზე, მომსახურებასა და სამუშაოზე ფიზიკურ და იურიდიულ პირებზე, იდეასა და წამოწყებაზე ნებისმიერი საშუალებითა და ფორმით გავრცელებული ინფორმაცია, რომელიც გამიზნულია პირთა განუსაზღვრელი წრისათვის და ემსახურება ფიზიკური და იურიდიული პირების, საქონლის, იდეისა და წამოწყებისადმი ინტერესის ფორმირებასა და შენარჩუნებას, აგრეთვე საქონლის, იდეისა და წამოწყების რეალიზაციის ხელშეწყობას;

ჰ ³¹ ) სადედე მცენარე – იდენტიფიცირებული მცენარე, საიდანაც ხდება მცენარის რეპროდუქციული მასალის აღება ახალი მცენარეების გამრავლება/კვლავწარმოებისათვის;

ჰ ³² ) საზოგადოებრივი კვების ობიექტი – ნებისმიერი დაწესებულება, სატრანსპორტო საშუალებების, სტაციონარული, მობილური ჯიხურის (ფარდული, სავაჭრო დახლი) ჩათვლით (მაგალითად, რესტორანი, სასადილო, სკოლა, საავადმყოფო და სარესტორნო მომსახურება (სურსათის მომზადებისა და მიწოდების სერვისი), სადაც სავაჭრო -საწარმოო საქმიანობით ხდება საბოლოო მომხმარებლისათვის მზა სურსათის დამზადება;

ჰ ³³ ) საკვებდანამატი – ნივთიერება, რომელიც ჩვეულებრივ პირობებში არ გამოიყენება სურსათად, მაგრამ, მიუხედავად იმისა, აქვს თუ არა კვებითი ღირებულება, ემატება სურსათს წარმოების, გადამუშავების, შეფუთვისა და შენახვის დროს, რის შედეგადაც ეს ნივთიერება ან მისი გარდაქმნის პროდუქტი სურსათის ინგრედიენტი ხდება;

ჰ ³⁴ ) სასარგებლო არეალი / ფართობი – მეკვერცხული ფრინველისთვის განკუთვნილი სივრცე, რომლის სიგანე არანაკლებ 30 სმ-ია, იატაკის დახრილობა არ აღემატება 14%-ს, ხოლო სიმაღლე არანაკლებ 45 სმ-ია;

ჰ ³⁵ ) სასოფლო - სამეურნეო ნედლეული – სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტი, რომელსაც არ გაუვლია პრესერვაციის/შენახვის ან გადამუშავების რაიმე ეტაპი;

ჰ ³⁶ ) სასოფლო - სამეურნეო არეალი / ფართობი – ნებისმიერი სივრცე, არეალი, ფართობი, რომელიც უკავია სახნავ მიწებს, მუდმივ სათიბებსა და საძოვრებს ან მრავალწლიან სასოფლო-სამეურნეო კულტურებს;

ჰ ³⁷ ) სასოფლო - სამეურნეო კულტურის მოყვანა ნიადაგში – სასოფლო-სამეურნეო კულტურის წარმოება ნიადაგში ან ცოცხალ ნიადაგში, რომელშიც შერეულია ან განოყიერებულია იმ მასალებითა და პროდუქტებით, რომლებიც ავტორიზებულია/დაშვებულია ორგანულ წარმოებაში ქვენიადაგებსა (ნიადაგის მესამე ფენა, სადამდეც ფესვთა სისტემა აღწევს) და ქანებთან (ქანები, რითაც ნიადაგის ქვედა ფენა იქმნება) კავშირისათვის;

ჰ ³⁸ ) სასურსათო ( საკვები ) ფერმენტი – მცენარის, ცხოველის ან მიკროორგანიზმისგან ან მათი პროდუქტებისგან მიღებული, ან მიკროორგანიზმ(ებ)ის გამოყენებით გამოწვეული ფერმენტაციის პროცესში მიღებული პროდუქტი, რომელიც შედგება ერთი ან რამდენიმე ფერმენტისაგან, რომელსაც აქვს სპეციფიკური ბიოქიმიური რეაქციების კატალიზის უნარი და სურსათში მისი ტექნოლოგიური დანიშნულებით დამატება ხდება ნებისმიერ ეტაპზე წარმოების, გადამუშავების, მომზადების, დამუშავების, შეფუთვის, ტრანსპორტირების ან შენახვის დროს;

ჰ ³⁹ ) საფრინველე – ფრინველთა გუნდის განსათავსებელი სტაციონარული ან მობილური შენობა, რომელიც მოიცავს ყველა ტიპის გადახურულ სივრცეს, მათ შორის, ვერანდას; საფრინველე შეიძლება დაყოფილი იქნეს სხვადასხვა ნაწილად, სადაც თითოეულში განთავსებულია ერთი გუნდი;

ჰ ⁴⁰ ) საწარმოო ერთეული – მეურნეობის ყველა აქტივი, მათ შორის პირველადი წარმოების შენობა-ნაგებობები, მიწის ნაკვეთები, საძოვრები, ღია საჰაერო სივრცეები, სათავსოები და სათავსოების ნაწილები შინაური ცხოველებისათვის, სკები, თევზის მოსაშენებელი ტბორები, სისტემები და ადგილები აკვაკულტურის ცხოველებისა და წყალმცენარეების შემოსაკავებლად, გამოსაზრდელი ერთეულები, ნაპირზე ან ზღვის ფსკერზე განთავსებული კონცესიები და სასოფლო-სამეურნეო კულტურების, მცენარეული პროდუქტების, წყალმცენარეების პროდუქტების, ცხოველური წარმოშობის პროდუქტების, ნედლეულისა და ნებისმიერი სხვა მსგავსი რესურსების შესანახი ნაგებობები, რომელთა მართვა ხორციელდება ამ მუხლის „თ“, „ჰ ⁶ “ და „ჰ ²² “ ქვეპუნქტების შესაბამისად;

ჰ ⁴¹ ) საშენი – ადგილი, სადაც აკვაკულტურის წარმოების შუალედური სისტემა გამოიყენება ინკუბაციისა და მოშენების ეტაპებს შორის. საშენის ეტაპი სრულდება საწარმოო ციკლის პირველი მესამედის განმავლობაში, გარდა იმ სახეობებისა, რომლებიც სმოლტიფიკაციის (მტკნარი წყალში არსებობის შემდეგ მარილიან წყალთან შეგუების პროცესი) პროცესს გადიან;

ჰ ⁴² ) სინერგისტი – ნივთიერება ან პრეპარატი, რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ არააქტიურია ან მხოლოდ სუსტი აქტიურობით ხასიათდება, შეუძლია მცენარეთა დაცვის საშუალების მოქმედ ნივთიერებას მიანიჭოს მაღალი/გაძლიერებული აქტივობა;

ჰ ⁴³ ) სინთეზური / ხელოვნური ნანომასალა – ნებისმიერი ხელოვნურად შექმნილი მასალა, რომლის ზომები 100 ნმ ან ნაკლებია, ან რომელიც შედგება დისკრეტული ფუნქციონალური ნაწილებისგან, რომელთა შიდა ან ზედაპირული ზომები 100 ნმ-ია ან 100 ნმ-ზე ნაკლებია, მათ შორის ისეთი სტრუქტურები, როგორებიცაა აგლომერატები ან აგრეგატები, რომელთა ზომა შესაძლებელია 100 ნმ-ს აღემატებოდეს, მაგრამ ინარჩუნებდეს ნანოშკალისთვის დამახასიათებელ თვისებებს. ეს თვისებებია: თვისებები, რომელიც დაკავშირებულია მასალების დიდ სპეციფიკურ ზედაპირულ ფართობთან და კონკრეტული ფიზიკურ-ქიმიური თვისებები, რომელიც განასხვავებს მათ ამავე მასალის არანანოფორმის თვისებებისაგან;

ჰ ⁴⁴ ) სიფრთხილის ზომები – ზომები, რომლებიც მიღებული უნდა იქნეს ოპერატორების მიერ წარმოების, დამზადებისა და დისტრიბუციის ყველა ეტაპზე, რათა თავიდან იქნეს აცილებული იმ პროდუქტებით ან ნივთიერებებით დაბინძურება, რომელთა გამოყენება, ორგანულ წარმოებაში, ამ ტექნიკური რეგლამენტის თანახმად არ არის დასაშვები და ასევე ორგანული პროდუქტებისა და არაორგანული პროდუქტების შერევა;

ჰ ⁴⁵ ) სურსათი – ადამიანის საკვებად განკუთვნილი ნებისმიერი გადამუშავებული, ნაწილობრივ გადამუშავებული ან გადაუმუშავებელი პროდუქტი. სურსათი ასევე მოიცავს ყველა სახის სასმელს (მათ შორის, სასმელ წყალს), საღეჭ რეზინს და სურსათში გამოსაყენებელ ნებისმიერ ნივთიერებას (წყლის ჩათვლით), რომელიც გამოიყენება სურსათის შემადგენლობაში მისი წარმოებისა და გადამუშავების დროს. სურსათი არ მოიცავს: ცხოველის საკვებს, ცოცხალ ცხოველებს (გარდა იმ ცხოველებისა, რომლებიც გამზადებულია ბაზარზე განსათავსებლად, ადამიანის მიერ მოხმარებისათვის), მცენარეებს (მოსავლის აღებამდე), სამკურნალო და ჰომეოპათიურ საშუალებებს, თამბაქოს და თამბაქოს პროდუქტებს, ნარკოტიკულ საშუალებებს და ფსიქოტროპულ ნივთიერებებს, კოსმეტიკურ საშუალებებს, ნარჩენებსა და დამაბინძურებლებს;

ჰ ⁴⁶ ) სტიქიური უბედურება („ ბუნებრივი კატასტროფა “) – ბუნებრივი, ბიოტიკური ან აბიოტური ხასიათის ბუნებრივი მოვლენა, რომელიც მნიშვნელოვან დარღვევებს იწვევს სოფლის მეურნეობის წარმოების სისტემებში ან ტყის სტრუქტურებში, რაც საბოლოოდ მნიშვნელოვან ეკონომიკურ ზიანს აყენებს სოფლის მეურნეობის ან სატყეო სექტორებს;

ჰ ⁴⁷ ) ფერმერი – ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ან ფიზიკურ და იურიდიულ პირთა ჯგუფი, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად, მიუხედავად მათი სამართლებრივი სტატუსისა, რომლებიც ეწევიან სოფლის მეურნეობას;

ჰ ⁴⁸ ) შეუსაბამობა – ამ ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებთან შეუსაბამობა;

ჰ ⁴⁹ ) ჩაკეტილი რეცირკულირებადი აკვაკულტურა / რეცირკულაციური აკვაკულტურის სისტემა − წყლის ცხოველური და მცენარეული ორგანიზმების კულტივირებისთვის ან/და გამოზრდისთვის განკუთვნილი სისტემა, რომელშიც ხდება ტექნოლოგიური წყლის მრავალჯერ აღდგენა და განმეორებით გამოყენება;

ჰ ⁵⁰ ) ჩასმის სიმჭიდროვე – მოშენების ეტაპზე, ნებისმიერ დროს, ერთ კუბ.მეტრ (1 მ ³ ) წყალში აკვაკულტურის ცხოველების ცოცხალი მასა, კამბალასა და კრევეტებისათვის კი ცოცხალი მასა ერთ კვ.მ (1 მ ² ) ზედაპირზე;

ჰ ⁵¹ ) ცხოველთა დაავადება – ცხოველებში ინფექციის ან ინვაზიის წარმოქმნა კლინიკური ან პათოლოგიური გამოვლინებებით ან მათ გარეშე, რომელიც გამოწვეულია დაავადების ერთი ან რამდენიმე გამომწვევით;

ჰ ⁵² ) ცხოველის კეთილდღეობა − ცხოველის მოვლა-შენახვისა და ბუნებრივი ქცევისათვის საჭირო პირობების შექმნა, რომელიც მოიცავს ცხოველის საკვებისა და წყლის ხელმისაწვდომობას, დაავადებისაგან, ტკივილისაგან, შიშისა და სხვა სტრესისაგან მის დაცვას;

ჰ ⁵³ ) ცხოველის საკვები – ცხოველის საკვებად გამოსაყენებელი ნებისმიერი გადამუშავებული, ნაწილობრივ გადამუშავებული ან გადაუმუშავებელი ნივთიერება ან პროდუქტი საკვებდანამატის ჩათვლით;

ჰ ⁵⁴ ) ცხოველის საკვების დანამატი – ნივთიერებები, მიკროორგანიზმები ან პრეპარატები, ცხოველთა საკვების მასალებისა და პრემიქსების გარდა, რომლებიც მიზანმიმართულად ემატება ცხოველის საკვებს ან წყალს, რათა ხელსაყრელი გავლენა იქონიოს ცხოველის საკვებზე ან ცხოველური წარმოშობის პროდუქტებზე, დააკმაყოფილოს ცხოველთა კვებითი მოთხოვნები, ხელსაყრელი გავლენა იქონიოს მეცხოველეობის ეკოლოგიურ შედეგებზე, განსაკუთრებული ხელსაყრელი გავლენა იქონიოს ცხოველთა პროდუქტიულობასა და კეთილდღეობაზე, ან აქვს კოკციდიოსტატიკური ან ჰისტომონოსტატიკური მოქმედების ეფექტი;

ჰ ⁵⁵ ) ცხოველის საკვების მასალა – მცენარეული ან ცხოველური წარმოშობის ბუნებრივ მდგომარეობაში მყოფი, ახალი ან დაკონსერვებული და საწარმოო გადამუშავებიდან მიღებული პროდუქტი, ორგანული ან არაორგანული სუბსტანციები (მასში ცხოველის საკვების დანამატების შემცველობის მიუხედავად), რომელიც გამიზნულია ცხოველის პერორალურ კვებაში გამოსაყენებლად, რათა დაკმაყოფილდეს ცხოველის ბუნებრივი კვებითი მოთხოვნილება უშუალოდ ასეთი საკვებით ან მათი გადამუშავების შემდეგ ან კომბინირებული საკვების მომზადებით ან პრემიქსების დამატებით;

ჰ ⁵⁶ ) წარმოების , გადამუშავებისა და დისტრიბუციის ეტაპები – პროცესის ყოველი ეტაპი, ორგანული პროდუქტის პირველადი წარმოებიდან მის შენახვის, გადამუშავების, ტრანსპორტირების, რეალიზაციის ან საბოლოო მომხმარებლისათვის მიწოდების, საჭიროების შემთხვევაში, ეტიკეტირების, რეკლამის, ექსპორტ-იმპორტის ჩათვლით;