მიწის რეგისტრაციის შესახებ

საქართველოს კანონი

მიწის რეგისტრაციის შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებები

    მუხლი 1. კანონში გამოყენებული ცნებები

ამ კანონში გამოყენებულ ძირითად ცნებებს (ტერმინებს) აქვთ შემდეგი მნიშვნელობა:

„კადასტრული რუკა” – ამ კანონის მესამე თავში მითითებული რუკა ან რუკების ერთობლიობა.

„მიწის რეგისტრაცია” – მიწის ნაკვეთის და მასთან უძრავად დაკავშირებული ქონების რეგისტრაცია.

„რეგისტრაცია” – სააღრიცხვო ბარათში ჩანაწერის, შენიშვნის ან აღწერის შეტანა და უძრავი ქონების გრაფიკული ასახვა ამ კანონის მოთხოვნების შესაბამისად.

„რეგისტრატურა” – მიწის რეგისტრაციის სამსახური.

„სააღრიცხვო ბარათი” – სარეგისტრაციო ფურცელი, რომელიც დგება თითოეულ მიწის ნაკვეთზე და მოიცავს ინფორმაციას ამ ნაკვეთის და მასზე არსებული სხვა უძრავი ქონების სამართლებრივი მდგომარეობისა და საზღვრების შესახებ, აგრეთვე რეგისტრირებული უფლების ობიექტის გეგმას (გრაფიკული ასახვა ცალკე მოცემულია კადასტრულ რუკაზეც).

„სარეგისტრაციო ნომერი” – რეესტრით განსაზღვრული ნომერი, რომელიც მიეკუთვნება თითოეულ მიწის ნაკვეთს და მასთან დაკავშირებულ სხვა უძრავ ქონებას.

„საზღვრების დადგენა” – საკუთრებაში ან სარგებლობაში არსებული მიწის და სხვა უძრავი ქონების საზღვრების დადგენა.

„სერვიტუტი” – სხვის საკუთრებაში არსებული მიწით და სხვა უძრავი ქონებით სარგებლობის უფლება ან ამ ქონების გამოყენებაზე დაწესებული რაიმე პირობა, რომელიც გარკვეულწილად ზღუდავს მესაკუთრის უფლებებს (მაგალითად, სხვის ნაკვეთზე არსებული გზით, არხით, წყლით სარგებლობის უფლებას და სხვა).

„სარეგისტრაციო მოწმობა” – მოწმობა, რომელშიც მოცემულია მიწისა და მასთან დაკავშირებული სხვა უძრავი ქონების დახასიათება და უფლებრივი დატვირთვა რეგისტრაციის მონაცემების შესაბამისად.

„სხვა უძრავი ქონება” – მიწასთან მყარად დაკავშირებული შენობა-ნაგებობები.

„რეგისტრაციის ზონა” – მიწის და სხვა უძრავი ქონების რეგისტრაციის მიზნით განსაზღვრული გეოგრაფიული ზონა.

„შეზღუდვა” – რეგისტრატორის განკარგულება გარკვეული უძრავი ქონების მიმართ უფლების რეგისტრაციის შეზღუდვის შესახებ.

„შეზღუდვაზე შეთანხმება” – მიწის და სხვა უძრავი ქონების გამოყენების შეზღუდვის აქტი.

„ჰიპოთეკა” – კრედიტის მისაღებად მიწის და სხვა უძრავი ქონების გამოყენებისას კრედიტორის უფლება პირველ რიგში დაიკმაყოფილოს მოთხოვნა ამ ქონებიდან.

თავი II

მიწის რეგისტრაციის სისტემის ორგანიზება

    მუხლი 2. მიწის რეგისტრაციის მიზნები

1. მიწის მიმართ უფლებათა სახელმწიფო რეგისტრაცია (შემდგომში – მიწის რეგისტრაცია) არის საქართველოს მიწის კადასტრის შემადგენელი ნაწილი და შეიცავს აუცილებელ მონაცემებს მიწის ნაკვეთის და მასთან უძრავად დაკავშირებულi ქონების ობიექტების საზღვრების, რაოდენობრივ-თვისებრივი და სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ.

2. მიწის რეგისტრაციის მიზანია მიწის ნაკვეთის და მასთან უძრავად დაკავშირებული ქონების მიმართ უფლებათა წარმოშობის, გადაცემის, შეზღუდვის ან შეწყვეტის აღიარება და დადასტურება სახელმწიფოს მიერ.

3. მიწის სახელმწიფო რეგისტრაციისას ურთიერთობათა ერთ მხარეს წარმოადგენს ამ ქონების მესაკუთრე ან ამ ობიექტის მიმართ სხვა კანონიერი სანივთო უფლების მქონე ნებისმიერი პირი: საქართველოს მოქალაქე, მოქალაქეობის არმქონე პირი ან უცხო ქვეყნის მოქალაქე, საქართველოს და სხვა ქვეყნის იურიდიული პირი, საერთაშორისო ორგანიზაცია, სახელმწიფო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანო, მეორე მხარეს კი – მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტი.

4. ამ კანონის მიღებამდე მიწის და მასთან დაკავშირებულ უძრავი ქონების მიმართ წარმოშობილი უფლებები ექვემდებარება სავალდებულო სახელმწიფო რეგისტრაციას ამ კანონის მოთხოვნათა შესაბამისად. ამ კანონის მიღების შემდეგ წარმოშობილი უფლებები იურიდიულ ძალას იძენს სახელმწიფო რეგისტრაციის შემდეგ.

5. სახელმწიფო რეგისტრაცია საქართველოს ტერიტორიაზე ხდება საჯარო რეესტრში ამ კანონით განსაზღვრული ჩანაწერების წარმოების ერთიანი სისტემით.

6. მიწასთან მყარად დაკავშირებული შენობა-ნაგებობების, კეთილმოწყობის ობიექტების, მიწისქვეშა და მიწისზედა საინჟინრო კომუნიკაციების ტექნიკურ აღრიცხვა-დახასიათებას, ინვენტარიზაციასა და პასპორტიზაციას ახორციელებენ ადგილობრივი მმართველობის შესაბამისი ტექნიკური აღრიცხვის ტერიტორიული სამსახურები, რომლებსაც მეთოდურ ხელმძღვანელობასა და კოორდინაციას უწევს საქართველოს ურბანიზაციისა და მშენებლობის სამინისტრო. აღნიშნული მონაცემები დადგენილი წესით წარედგინება საქართველოს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის საჯარო რეესტრის სამსახურს და მათ სისწორეზე პასუხისმგებლობა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

საქართველოს 1999 წლის 30 აპრილის კანონი №1914 - სსმ I, №14(21), 13.05.1999 წ., მუხ.54

    მუხლი 3. რეგისტრაციის სახელმწიფო სამსახური

1. საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე მიწის რეგისტრაციას ახდენს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტი.

2. ამ კანონის მოთხოვნათა შესრულების მიზნით მეთოდურ მითითებებს, ინსტრუქციებს, კანონქვემდებარე აქტებს გამოსცემს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტი.

3. რეგისტრაციის მიზნით საქართველოს ტერიტორია იყოფა რეგისტრაციის ზონებად (ძირითადად ადმინისტრაციული რაიონების და მსხვილი ქალაქების მიხედვით), ხოლო თითოეული რეგისტრაციის ზონა იყოფა სექტორებად (ძირითადად საკრებულოებისა და ქალაქების რაიონების მიხედვით) – სექტორი,კვარტალებად, კვარტალი კი – ნაკვეთებად.

4. ამ კანონით გათვალისწინებული თითოეული ზონის რეგისტრატურის საზღვრებს ადგენს და მათი ფუნქციონირების საკითხებს წყვეტს მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტი.

5. ყოველი რეგისტრაციის ზონის ადმინისტრაციულ ცენტრში იქმნება გეოგრაფიული ზონის მიწის რეგისტრატურა. რეგისტრატურა, როგორც მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის ადგილობრივი ქვედანაყოფი, მიწის მართვის, მიწის კადასტრის სამუშაოების კოორდინაციის, მიწათმოწყობის ორგანიზების და მის კომპეტენციაში შემავალ სხვა საკითხებთან ერთად განაგებს მიწის რეგისტრაციას კონკრეტული ზონის ფარგლებში.

6. რეგისტრატურაში:

ა) ხდება მიწის და მასთან დაკავშირებულ უძრავი ქონების რეგისტრაცია;

ბ) დგება და ინახება გეოგრაფიული ზონის რეგისტრაციის კადასტრული რუკა და მიწის სარეგისტრაციო ბარათები;

გ) ინახება საკუთრების უფლების გადასვლასთან დაკავშირებული ყველა ხელშეკრულება, მემკვიდრეობის მოწმობა და სხვა აქტები, რომლებიც შეეხება უფლებას მიწაზე და უძრავ ქონებაზე, აგრეთვე ამ ქონების ტოპოგრაფიული გეგმები, ამ რეგისტრაციების ინდექსები და სხვა ჩანაწერები, რაც აუცილებელია უძრავი ქონების რეგისტრაციისათვის.

    მუხლი 4. რეგისტრაციის ხელმძღვანელობა

საქართველოში მიწის და სხვა უძრავი ქონების რეგისტრაციას ხელმძღვანელობს მთავარი რეგისტრატორი. თითოეულ ზონაში რეგისტრაციას ხელმძღვანელობს ზონის რეგისტრატორი, რომელიც პასუხისმგებელია მთავარი რეგისტრატორის წინაშე დოკუმენტაციის შენახვაზე და ზონის რეგისტრატურის მართვის სხვა ასპექტებზე.

    მუხლი 5. რეგისტრატორის უფლებები

1. რეგისტრატორს უფლება აქვს :

ა) გასცეს მიწის და სხვა უძრავი ქონების სააღრიცხვო ბარათზე რეგისტრირებული მონაცემების შემცველი მოწმობა, აგრეთვე ინფორმაციული ხასიათის ცნობა;

ბ) მოითხოვოს პირისაგან: მიაწოდოს მას ან მის წარმომადგენელს ინფორმაცია ან განმარტება მიწისა და სხვა უძრავი ქონების და მასთან დაკავშირებული ხელშეკრულების შესახებ; წარმოუდგინოს საკუთრების შესახებ საბუთი, ტოპოგრაფიული გეგმა და სხვა საბუთები. ნებისმიერი პირი ვალდებულია დაუყონებლივ შეასრულოს აღნიშნული მოთხოვნა;

გ) შეასრულოს კანონით დადგენილი სხვა უფლებამოსილებანი.

2. ამ კანონის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, მიწის და სხვა უძრავი ქონების შემოწმების პროცესთან დაკავშირებული რეგისტრაციის ხარჯები, როდესაც ეს გამოწვეულია ქონების არაზუსტი დეკლარირებით, უნდა ანაზღაურდეს დეკლარაციის წარმომდგენი პირის მიერ.

    მუხლი 6. რეგისტრატურის ბეჭედი და რეგისტრატურის მუშაკთა პასუხისმგებლობა

1. რეგისტრატურას აქვს თავისი ბეჭედი.

2. მთავარ რეგისტრატორს, რეგისტრატორს და რეგისტრაციის სხვა მუშაკებს არ ეკისრებათ პასუხისმგებლობა რაიმე ქმედებებთან ან უმოქმედობასთან დაკავშირებით, თუ ისინი გამომდინარეობს ამ კანონის მოთხოვნებიდან და შესრულებულია მათ შესაბამისად.

3. რეგისტრატორი არ არის პასუხისმგებელი, თუ ზარალი გამოწვეულია:

ა) მომჩივნის პირადი უპასუხისმგებლობით;

ბ) ნოტარიუსის მიერ დაშვებული შეცდომით;

გ) საზღვრების კადასტრული კვლევისას ან აღწერისას დაშვებული შეცდომით.

4. რეგისტრატურის მუშაკის ქმედება შეიძლება გასაჩივრდეს ორი წლის განმავლობაში პრეტენზიის წარმოშობიდან ან იმ მომენტიდან, როდესაც მომჩივანს ყველა შემთხვევაში უნდა სცოდნოდა პრეტენზიის საფუძველი.

    მუხლი 7. უძრავი ქონების სააღრიცხვო (სარეგისტრაციო) ბარათი

1. ყოველ რეგისტრატურაში ინახება მიწის და სხვა უძრავი ქონების სააღრიცხვო (სარეგისტრაციო) ბარათები და სარეგისტრაციო რუკები. სააღრიცხვო ბარათზე მოცემული ჩანაწერები არის ამ ქონებასთან დაკავშირებით სამართლებრივი მდგომარეობის განსაზღვრის ძირითადი იურიდიული საფუძველი.

2. სააღრიცხვო ბარათი შედგება ოთხი ძირითადი ნაწილისაგან:

ა) საკუთრების განყოფილება – შეიცავს საკუთრებაში ან სარგებლობაში არსებული ქონების მოკლე აღწერილობას, მასთან დაკავშირებულ უფლებებთან და პირობებთან ერთად, ასევე სარეგისტრაციო კადასტრული (ინდექსირებული) რუკის მონაცემებსაც;

ბ) მესაკუთრის განყოფილება – მასში მოცემულია მესაკუთრის სახელი, გვარი, მამის სახელი და მისამართი; ჩანაწერი მესაკუთრის უფლების რაიმე შეზღუდვის შესახებ;

გ) ვალდებულებების განყოფილება – შეიცავს ყველა სახის ვალდებულებებს, სერვიტუტს, შეზღუდვებს, რომლითაც დატვირთულია მიწა და სხვა უძრავი ქონება;

დ) იჯარისა და ჰიპოთეკის (გირავნობის) განყოფილება – შეიცავს ყოველგვარ ჩანაწერს იჯარისა და ჰიპოთეკის (გირავნობის) შესახებ.

3. ნებისმიერ ახალ სააღრიცხვო ბარათს ადგენს ზონის რეგისტრატორი. რეგისტრატორი უფლებამოსილია გააუქმოს სააღრიცხვო ბარათში არსებული ნებისმიერი ჩანაწერი და გახსნას ახალი სააღრიცხვო ბარათი, თუ ძველმა ჩანაწერმა დაკარგა ძალა ან მასში ასახული მონაცემები ბათილი აღმოჩნდა. სააღრიცხვო ბარათის ფორმას ამტკიცებს მთავარი რეგისტრატორი.

4. რეგისტრაციის შემდეგ ყოველი მომდევნო შეთანხმება, რომელიც შეეხება ამ ქონების მიმართ წარმოშობილ უფლებებს, რეგისტრირებული უნდა იქნეს ამ კანონის შესაბამისად. მესაკუთრეს და მასთან დაკავშირებული ხელშეკრულების მხარეებს (ოჯახის წევრთა თანასაკუთრების შემთხვევაში კი – ოჯახის უფროსს) ეცნობება მიწასთან და სხვა უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით რეესტრში ყოველი აღნიშვნის შესახებ.

    მუხლი 8. სარეგისტრაციოდ წარდგენის ვადა

1. ყველა ხელშეკრულება ან სხვა დოკუმენტი, რომელიც გავლენას ახდენს მიწაზე ან მასთან დაკავშირებულ სხვა უძრავ ქონებაზე, რეგისტრაციისათვის წარდგენილ უნდა იქნეს არა უგვიანეს 30 დღისა მისი შედგენიდან.

2. თუ დოკუმენტი წარდგენილ იქნება რეგისტრაციისათვის მისი შედგენიდან 30 დღის შემდეგ, მაშინ მოსაკრებლის გარდა დამატებით გადაიხდება თანხა ყოველ გადაცილებულ დღეზე არსებული წესით დადგენილი ნორმით.

    მუხლი 9. სავალდებულო რეგისტრაციის მოთხოვნა

თუ რეგისტრატორი დარწმუნებულია, რომ რომელიმე პირი შეგნებულად არ ატარებს რეგისტრაციაში რაიმე უფლებას, რაც ამ კანონით ექვემდებარება რეგისტრაციას, მაშინ იგი წერილობითი შეტყობინებით ავალებს ამ პირს წარმოადგინოს დოკუმენტები სარეგისტრაციოდ და გადაიხადოს შესატანი როგორც რეგისტრაციისათვის, ასევე საბუთების დაგვიანებით წარდგენისათვის.

    მუხლი 10. რეგისტრაციის შეჩერება და მიწისა და სხვა უძრავი ქონების თანამფლობელთა რეგისტრაცია

1. თუ ქონების თაობაზე შეთანხმების შემომთავაზებელი პირი შუამდგომლობს რეგისტრატორთან ამ ქონებასთან დაკავშირებით სხვა პირის უფლების რეგისტრაციის შეჩერების თაობაზე და ქონების მესაკუთრე წერილობით ადასტურებს ამის თანხმობას, მაშინ ნებისმიერი დოკუმენტის რეგისტრაცია შეიძლება შეჩერდეს 15-30 დღის ვადით, შუამდგომლობის შემოსვლისა და რეგისტრატორის მიერ დამოწმების, აგრეთვე სააღრიცხვო ბარათზე შესაბამისი ჩანაწერის გაკეთების მომენტიდან. შეჩერების მიზანია არ დაუშვას ორმაგი გარიგების რეგისტრაცია.

2. ყოველი დოკუმენტი, რომელიც წარმოადგენს მიწაზე და მასთან დაკავშირებულ სხვა უძრავ ქონებაზე ორი ან მეტი პირის საკუთრების უფლების დამამტკიცებელ საბუთს, სარეგისტრაციო ბარათში იდენტურად ასახული უნდა იქნეს თითოეული თანამესაკუთრის წილი. თუ თითოეული მესაკუთრის წილის ოდენობა ცნობილი არ არის, მაშინ ყოველ თანამესაკუთრეზე აღირიცხება ქონების თანაბარი წილი, სანამ საწინააღმდეგო არ იქნება დამტკიცებული.

3. სარეგისტრაციო ბარათის ჩანაწერებით გადატვირთვის თავიდან აცილების მიზნით დასაშვებია ოჯახის (კომლის) წევრთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ან სხვა სახის უძრავი ქონების რეგისტრაციისას „მესაკუთრის” გრაფაში აღირიცხოს ოჯახის უფროსი (დანარჩენი წევრებისაგან დელეგირებული პირი), ხოლო ოჯახის დანარჩენი წევრების უფლებები აღირიცხოს „შეზღუდვის” გრაფაში.

4. ანალოგიურად შეიძლება აისახოს სარეგისტრაციო ბარათზე უფლებები იმ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით, რომელზეც თანამესაკუთრეთა რაოდენობა ორს აღემატება.

5. სარეგისტრაციო ბარათზე ქონების ასეთი ასახვა ტექნიკური ხასიათისაა და არ ზღუდავს რომელიმე თანამფლობელის კანონიერ უფლებებს.

თავი III

რუკები, ნაკვეთები, საზღვრები

    მუხლი 11. რეგისტრაციის კადასტრული რუკა

1. რეგისტრატურაში აუცილებელად უნდა ინახებოდეს რუკა ან რუკების ერთობლიობა, რომლებიც აღრიცხულია, მიწის და სხვა უძრავი ქონების რეგისტრაციის ზონის კადასტრული (ინდექსირებული) რუკები. ამ რუკების არსებობაზე პასუხისმგებელია რეგისტრატორი.

2. კადასტრულ რუკაზე მოცემული უნდა იყოს მიწის და სხვა უძრავი ქონების სარეგისტრაციო ნომერი, საზღვრები, გეოგრაფიული ადგილმდებარეობა, სიტუაციური (გზები, მდინარეები, არხები, ელექტროგადამცემი ხაზები, ხევები, ხრამები და სხვა) და ყველა ის გეოდეზიურ-ტოპოგრაფიული მაჩვენებელი, რაც აუცილებელია საზღვრების დადგენისათვის, ნაჩვენები უნდა იყოს აგრეთვე სერვიტუტის საზღვრები.

3. ყოველ მიწის ნაკვეთს და სხვა უძრავ ქონებას აქვს ერთი რიცხვითი ნომერი, რომლითაც იგი იდენტურად აღრიცხულია როგორც სარეგისტრაციო ბარათზე, ისე რეგისტრაციის კადასტრულ რუკაზე.

იმისათვის, რომ გაფართოვდეს ინფორმაცია, რომელსაც იძლევა კადასტრული რუკა, შესაძლებელია შედგეს გარკვეული უძრავი ქონების ტოპოგრაფიული გეგმა, რომლის არსებობა აღინიშნება სააღრიცხვო ბარათში.

4. კადასტრული რუკებისა და ტოპოგრაფიული გეგმების სტანდარტებს ამტკიცებს მთავარი რეგისტრატორი.

    მუხლი 12. რეგისტრაციის კადასტრული რუკის შესწორება და ახალი დამატებები

1. რეგისტრატორს შეუძლია მოითხოვოს მიწის და სხვა უძრავი ქონების სამიწათმოწყობო გამოკვლევის ჩატარება და გამოკვლევის შედეგების გათვალისწინებით შეასწოროს რეგისტრაციის კადასტრული რუკა, რის შესახებაც 20-30 დღით ადრე ატყობინებს დაინტერესებულ პირებს, ან თუ მოსალოდნელი სამუშაო მასშტაბურია, აქვეყნებს შეტყობინებას მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით, რათა დაინტერესებულ პირებს მიეცეთ საშუალება წამოაყენონ პრეტენზიები და დაესწრონ საზღვრების დადგენას.

2. რეგისტრატორს შეუძლია გასცეს მითითება ახალი კადასტრული რუკის ან მისი ნაწილის მომზადების შესახებ. ახალ რუკაზე მომხდარ ცვლილებებს რეგისტრატორი გააცნობს ამ ქონებაზე უფლების მქონე პირს ან პირებს. რაიმე შეუთანხმებლობის შემთხვევაში რეგისტრატორის გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში.

    მუხლი 13. საზღვრები

1. რეესტრში შეიძლება წარმოდგენილი იყოს ფიქსირებული და მიახლოებითი საზღვარი.

2. საზღვრების დაფიქსირება ხდება მხოლოდ რეგისტრატორის მიერ, მოსაზღვრე მხარეების შეთანხმების და სათანადო წესით შესრულებული კადასტრული სამუშაოების მონაცემების რეესტრში შეტანის საფუძველზე. ყველა სხვა სახის საზღვარი მიახლოებითია.

3. რეესტრში მითითებული უნდა იყოს საზღვარი ფიქსირებულია თუ მიახლოებითი.

4. თუ საზღვრის გატარებასთან დაკავშირებით წამოჭრილი დავის მონაწილენი შეძლებენ შეთანხმებას, რეგისტრატორი შეასწორებს კადასტრულ რუკას და სარეგისტრაციო ბარათებს მიღწეული შეთანხმების შესაბამისად და არქივში ინახავს გადაწყვეტილებას ამ შეთანხმების თაობაზე.

5. საზღვრების დადგენასთან დაკავშირებით რაიმე გაურკვევლობის ან უთანხმოების წარმოშობისას, დავის მოგვარების მიზნით რეგისტრატორი დაინტერესებული პირების განცხადების საფუძველზე განიხილავს საკითხს, განსაზღვრავს და მიუთითებს მოდავე მხარეებს საზღვრის მდებარეობაზე. მხარეთა შეუთანხმებლობის შემთხვევაში რეგისტრატორი წინადადებას აძლევს ერთ-ერთ ან ორივე მხარეს მიმართონ სასამართლოს 15 დღის განმავლობაში და აკეთებს ჩანაწერს სააღრიცხვო ბარათზე. თუ ამ ხნის განმავლობაში მხარეებმა სასამართლოს არ მიმართეს, მაშინ რეგისტრატორი ამას აღნიშნავს შესაბამისი ჩანაწერით.

    მუხლი 14. საზღვრების დადგენა

1. რეგისტრატორი გარკვეული დროის განმავლობაში, მის ხელთ არსებულ საშუალებათა გამოყენებით ადგენს საზღვრის ხაზს.

2. საზღვრების დადგენის ერთადერთი იურიდიული საფუძველია სარეგისტრაციო ბარათებისა და სარეგისტრაციო რუკების მონაცემები, მიუხედავად იმისა ადგილზე საზღვარი არსებობს თუ არა. იმ შემთხვევაში, თუ ადგილზე საზღვარი დაზიანებული, მოშლილი ან დამახინჯებულია, მისი აღდგენა ხდება რეგისტრატურაში არსებული მონაცემების შესაბამისად.

    მუხლი 15. შეერთება და გაყოფა

1. როდესაც მიწის და სხვა უძრავი ქონების ობიექტები წარმოადგენენ ერთი მფლობელის საკუთრებას და მათზე ვრცელდება ერთნაირი უფლება-მოვალეობანი, მესაკუთრის თხოვნით რეგისტრატორს შეუძლია გააერთიანოს ისინი, რისთვისაც დახურავს ამ ქონებაზე არსებული ობიექტების სააღრიცხვო ბარათებს, გახსნის ახალს და აღნიშნავს ამას კადასტრულ რუკაზე.

2. თუ შემოთავაზებული განაწილებით ძირეულად იცვლება საკუთრების უფლება ქონებაზე, რაც უნდა რეგულირდებოდეს საკუთრების გადაცემის მეშვეობით, რეგისტრატორი უარს ამბობს ასეთ განაწილებაზე. რეგისტრატორს უფლება არა აქვს დაუშვას საკუთრების ობიექტების იმგვარი შეცვლა, რომ შეილახოს საკუთრების ობიექტის მიმართ პირების კანონიერი უფლებები.

3. თუ პირს სურს ნაწილებად დაყოს თავისი ქონება, რეგისტრატორი მოითხოვს მისგან შემოთავაზებული დაყოფის ტოპოგრაფიულ გეგმას. გეგმა შესრულებული უნდა იყოს ტოპოგრაფის მიერ და დამტკიცებული უნდა იქნეს შესაბამის ორგანოში, რომელიც დაადასტურებს მის შესაბამისობას მოქმედ კანონთან.

საქართველოს 1999 წლის 28 მაისის კანონი №2021 - სსმ I, №20(27), 09.06.1999 წ., მუხ.91

    მუხლი 16. მიწის და სხვა უძრავი ქონების ნაწილის საკუთრებაში გადასვლის რეგისტრაცია

სარეგისტრაციო ბარათში აღნიშნული მიწის და სხვა უძრავი ქონების არც ერთი ნაწილი არ შეიძლება გადავიდეს სხვის საკუთრებაში, თუ მესაკუთრემ წინასწარ არ დაყო ეს ქონება ამ კანონის თანახმად, თუ არ არის გახსნილი ახალი სააღრიცხვო ბარათები ამ ქონების თითოეული ნაწილისათვის და არ არსებობს საკუთრების უფლების გადასვლის დამადასტურებელი საბუთი.

თავი IV

მიწის და სხვა უძრავი ქონების პირველადი რეგისტრაცია

    მუხლი 17. პირველადი რეგისტრაცია და საჯაროობა

1. მიწის და სხვა უძრავი ქონების პირველადი რეგისტრაცია ხდება სარეგისტრაციო ბარათის შედგენით ამ კანონისა და ყველა სხვა იმ ნორმატიული აქტის მოთხოვნათა შესაბამისად, რომლებითაც განისაზღვრება ამ ქონების უფლებრივი და ვალდებულებითი დატვირთვა.

2. პირველადი რეგისტრაცია შეიძლება მოხდეს ორ საფუძველზე: მიწის და სხვა უძრავი ქონების ობიექტებზე უფლებების დადგენისა და ამ ქონებაზე უფლებების გადასვლის საფუძველზე.

3. უძრავი ქონების ობიექტებზე უფლებების დადგენის საფუძველზე რეგისტრაცია გულისხმობს გარკვეული ტერიტორიის ფარგლებში მიწის კადასტრის სამუშაოების ჩატარებას, რათა რეგისტრირებულ და დოკუმენტირებულ იქნეს საკუთრება,უძრავი ქონების საზღვრები და მასზე უფლებები.

4. მიწის კადასტრის სამუშაოების ჩატარების, მიღებული ინფორმაციის დამუშავებისა და მონაცემების რეესტრში ასახვის წესს ადგენს მთავარი რეგისტრატორი ცალკე ნორმატიული აქტით.

5. მიწის კადასტრის სამუშაოების ჩატარების დროისა და ადგილის შესახებ ინფორმაცია ქვეყნდება მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებით, აგრეთვე მმართველობის ადგილობრივი ორგანოს შენობაში გამოკრული განცხადებით, რათა დაინტერესებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს მიეცეთ შესაძლებლობა დაესწრონ მათთვის საინტერესო უძრავი ქონების საზღვრების დადგენას.

6. ამ მუხლის თანახმად, განსაზღვრული ვადის გასვლის შემდეგ მიწა და ყველა სხვა სახის უძრავი ქონება, რომელზეც არ არის პრეტენზიები, რეგისტრირებულ იქნება სააღრიცხვო ბარათებსა და კადასტრულ რუკებზე. ამ მომენტიდან რეგისტრატორს შეუძლია გასცეს სარეგისტრაციო მოწმობები და ცნობები სააღრიცხვო ბარათებსა და კადასტრულ რუკებზე არსებულ მონაცემებზე დაყრდნობით.

    მუხლი 18. პირველად რეგისტრაციაზე პრეტენზიის გადაწყვეტა

1. მხარეთა მიერ მიღებული შესწორებები და მიღწეული შეთანხმებები უნდა გაფორმდეს წერილობით, ხელმოწერილ იქნეს მხარეების მიერ და დამოწმდეს სანოტარო წესით, რის შემდეგაც რეგისტრატორი შესაბამისად ჩაასწორებს კადასტრულ რუკას და სააღრიცხვო ბარათს.

2. დავას, რომელიც ვერ წყდება მხარეთა შეუთანხმებლობის გამო, წყვეტს სასამართლო. რეგისტრატორი წერილობით სთავაზობს ერთ-ერთ ან ორივე მხარეს მიმართონ შესაბამის სასამართლოს 15 დღის განმავლობაში და აკეთებს ჩანაწერს სარეგისტრაციო ბარათში. თუ წინადადების მიმღები პირი ამ ხნის განმავლობაში სასამართლოში საქმეს არ აღძრავს, ეს აღინიშნება შესაბამისი ჩანაწერით სააღრიცხვო ბარათში.

თავი V

სარეგისტრაციო მოწმობა

    მუხლი 19. საკუთრების და იჯარის სარეგისტრაციო მოწმობა

1. უძრავი ქონების საკუთრების და იჯარის სარეგისტრაციო მოწმობა წარმოადგენს ოფიციალურ სახელმწიფო საბუთს.

2. სარეგისტრაციო მოწმობა ასახავს ამ ქონების საკუთრების ან იჯარის უფლებაზე გავლენის მქონე ყველა ინფორმაციას, რომელიც აღნიშნულია სააღრიცხვო ბარათზე მისი გაცემის მომენტისათვის. მიწის და მასთან დაკავშირებულ უძრავ ქონებაზე, იჯარის ან გირავნობის ხელშეკრულებაზე ვრცელდება ის უფლებები და მოვალეობები, რაც ჩაწერილია სააღრიცხვო ბარათში, იმ შემთხვევაშიც, როდესაც ისინი არ არის აღნიშნული სარეგისტრაციო მოწმობაში.

3. სარეგისტრაციო მოწმობა გაიცემა ქონების მესაკუთრის ან მოიჯარის განცხადებით.

4. მიწის და სხვა უძრავ ქონებაზე, ყოველ საიჯარო ხელშეკრულებაზე გაიცემა მხოლოდ ერთი სარეგისტრაციო მოწმობა.

5. სარეგისტრაციო მოწმობის ფორმას ამტკიცებს მთავარი რეგისტრატორი.

    მუხლი 20. დაკარგული ან გაფუჭებული სარეგისტრაციო მოწმობა

თუ სარეგისტრაციო მოწმობა დაიკარგა ან გაფუჭდა, მფლობელს შეუძლია მოსთხოვოს რეგისტრატორს ახალი მოწმობა, რისთვისაც უნდა წარუდგინოს ახსნა-განმარტება მოწმობის დაკარგვის ან გაფუჭების თაობაზე. ამასთან, მფლობელმა უნდა გამოაქვეყნოს შეტყობინება აღნიშნულის შესახებ, რის შემდგომაც რეგისტრატორი გასცემს ახალ მოწმობას და აკეთებს შესაბამის ჩანაწერს სააღრიცხვო ბარათში. თუ დაკარგული სარეგისტრაციო მოწმობა მოიძებნა, ის გადაეცემა რეგისტრატორს გასაუქმებლად.

    მუხლი 21. კონტროლი და ასლი

ყველა დაინტერესებულ პირს შეუძლია ნახოს და გააკონტროლოს ნებისმიერი სააღრიცხვო ბარათი და მოითხოვოს მისი დამოწმებული ასლი, აგრეთვე რეგისტრაციაში ასახული კადასტრული რუკის ნაწილისა და საკუთრების ყველა დოკუმენტის ან ტოპოგრაფიული გეგმის ასლები წერილობითი განცხადების საფუძველზე.

საქართველოს 2005 წლის 13 მაისის კანონი №1441 - სსმ I, №25, 02.06.2005 წ., მუხ.169

თავი VI

მიწის და სხვა უძრავი ქონების იჯარის, ყიდვა-გაყიდვის, გირავნობის ხელშეკრულებების და სხვა უფლებების რეგისტრაცია

    მუხლი 22. ყიდვა-გაყიდვისა და იჯარის ხელშეკრულების რეგისტრაცია

მიწის და სხვა უძრავი ქონების გასხვისების ხელშეკრულება რეგისტრირებულ უნდა იქნეს სააღრიცხვო ბარათის შესაბამის განყოფილებაში.

    მუხლი 23. გირავნობის ხელშეკრულების რეგისტრაცია

1. გირავნობის ხელშეკრულება ექვემდებარება რეგისტრაციას სააღრიცხვო ბარათის შესაბამის განყოფილებაში.

2. რეგისტრატორი ახდენს გირავნობით გათვალისწინებული თანხისა და პროცენტების გადახდის, აგრეთვე სხვა პირობების შესრულების ან არშესრულების რეგისტრაციას, რაც გამომდინარეობს გირავნობის ხელშეკრულებიდან.

3. ინფორმაცია გირავნობის შესახებ შესაბამისად აისახება საკუთრების ან იჯარის მოწმობაზეც.

    მუხლი 24. გირავნობის ხელშეკრულების გაუქმება

გირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტის შემთხვევაში რეგისტრატორი აუქმებს გირავნობის რეგისტრაციას წერილობითი განცხადების საფუძველზე. განცხადებას თან უნდა ერთოდეს ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძველი.

    მუხლი 25. სარგებლობის უფლების მოწმობის რეგისტრაცია

1. საკუთრებაში არსებული ქონებით სარგებლობაზე ყველანაირი უფლებისათვის, უნდა შეიქმნას ცალკე სააღრიცხვო ფურცელი და ეს აისახოს უძრავი ქონების კადასტრულ რუკაზე.

2. მიწის და სხვა უძრავი ქონების რეგისტრაცია შეიძლება მოხდეს უძრავი ქონების შეძენის შესახებ სასამართლოს გადაწყვეტილების საფუძველზე.

    მუხლი 26. საკუთრების გადასვლის რეგისტრაცია

იმ შემთხვევაში, როცა სახელმწიფომ, ფიზიკურმა ან იურიდიულმა პირმა შეიძინა მიწა ან სხვა უძრავი ქონება, დადო საიჯარო ხელშეკრულება ან დააგირავა იგი კანონის საფუძველზე ან, როდესაც ასეთი უფლება მოპოვებულია სასამართლოს ან ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილებით, რეგისტრატორი, რომელიც ეყრდნობა დაინტერესებული პირის მიერ წარმოდგენილ ამ აქტებს, ახდენს რეგისტრაციას და ჩაწერს მესაკუთრედ სახელმწიფოს, ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, ვისზედაც გადავიდა საკუთრების უფლება.

    მუხლი 27. მიწის და სხვა უძრავი ქონების გაყოფის რეგისტრაცია

1. თუ თანამესაკუთრეების თანხმობა ქონების გაყოფაზე დადასტურებულია სანოტარო წესით, შეიძლება ამ ქონების რეგისტრაცია ცალ-ცალკე, დადგენილი წესის თანახმად.

2. რეგისტრაციაზე განაცხადს აკეთებს:

ა) ერთი ან რამდენიმე თანამესაკუთრე;

ბ) ყოველი პირი, რომლის სასარგებლოდაც მიღებულია სასამართლოს გადაწყვეტილება ქონების ერთი განუყოფელი ნაწილის გაყიდვის შესახებ.

3. გაყოფა ხდება ამ კანონის მე-15 მუხლში მოცემული პროცედურის შესაბამისად.

    მუხლი 28. რეგისტრაცია მინდობილობით

მესაკუთრის განცხადებით, მისი ნდობით აღჭურვილი პირი რეგისტრირდება სააღრიცხვო ბარათის იმ ნაწილში, რომელიც განკუთვნილია მესაკუთრისათვის. ნდობით აღჭურვის დამამტკიცებელი საბუთის ორიგინალი ინახება რეგისტრატურის არქივში.

    მუხლი 29. უფლებათა რეგისტრაცია სხვა სახელმწიფოში გაცემული აქტის საფუძველზე

ნებისმიერი აქტი, რომელიც გაცემულია სხვა სახელმწიფოში და გამოიყენება მიწის და სხვა უძრავი ქონების მიმართ საქართველოში რეგისტრაციისათვის, უნდა დამოწმდეს ამ სახელმწიფოში საქართველოს ოფიციალური წარმომადგენლობის მიერ.

თავი VII

სერვიტუტი, შეზღუდვაზე შეთანხმება და შეზღუდვა

    მუხლი 30. სერვიტუტის რეგისტრაცია

1. სერვიტუტი რეგისტრირდება სააღრიცხვო ბარათის შესაბამის განყოფილებაში. დაინტერესებული პირი წარუდგენს რეგისტრატორს სერვიტუტის შექმნის აქტს, რომელმაც უნდა მოიცვას:

ა) სერვიტუტის არსი (ნატურა), სერვიტუტის მოქმედების პერიოდი, აგრეთვე პირობები და შეზღუდვები, რომლებიც გავლენას ახდენენ მის ეფექტურობაზე;

ბ) მიწის და სხვა უძრავი ქონება ან მისი ნაწილი, რომელსაც შეეხება ეს სერვიტუტი.

2. დოკუმენტი, რომლის მეშვეობითაც ხორციელდება სერვიტუტი, უნდა დაერთოს საქმეს. იგი უნდა მოიცავდეს ტოპოგრაფიულ გეგმას, რომელიც აუცილებელია სერვიტუტის ადგილსამყოფლის ან განლაგების განსასაზღვრად.

    მუხლი 31. შეზღუდვაზე შეთანხმების რეგისტრაცია

თუ დოკუმენტი მოიცავს შეზღუდვაზე შეთანხმებას, იგი წარედგინება რეგისტრატორს. რეგისტრატორი რეგისტრაციაში ატარებს მას სააღრიცხვო ბარათის შესაბამის განყოფილებაში და აკეთებს ჩანაწერს შეთანხმების თავისებურებების შესახებ ან ეყრდნობა შეთანხმების დოკუმენტს და ინახავს (დეპონირებას უკეთებს) მას.

    მუხლი 32. შეზღუდვის რეესტრი

1. მოტყუების, არასწორი ან არასრულყოფილი მოქმედების თავიდან აცილების მიზნით, რეგისტრატორი იძლევა მითითებას სააღრიცხვო ბარათის შესაბამის განყოფილებაში შეზღუდვის რეგისტრაციის შესახებ დაინტერესებული პირის განცხადებით ან მის გარეშე. რეგისტრატორს შეუძლია გასცეს ასეთი მითითება მას შემდეგ, რაც გაეცნობა იმ პირთა მიერ მიცემულ მტკიცებებს, რომელთა ინფორმაციასაც მიიჩნევს სარწმუნოდ. ეს შეზღუდვა კრძალავს ან ზღუდავს გარიგებებს კონკრეტულ ქონებაზე.

2. შეზღუდვა შეიძლება გავრცელდეს:

ა) გარკვეული პერიოდის განმავლობაში;

ბ) გარკვეული მოვლენის განხორციელებამდე;

გ) ახალი მითითების მიღებამდე.

3. რეგისტრატორი გასცემს მითითებას შეზღუდვაზე იმ შემთხვევაში, როდესაც დარწმუნებულია, რომ მფლობელის უფლება უძრავი ქონების განკარგვაზე შეზღუდულია. შეზღუდვის თაობაზე ჩანაწერი ეცნობება მესაკუთრეს ან მფლობელს.

    მუხლი 33. შეზღუდვის აქტი და შეტყობინება

1. შეზღუდვის რეგისტრაციის შესახებ რეგისტრატორი წერილობით ატყობინებს მფლობელს.

2. სანამ შეზღუდვა რეგისტრირებულია, არ შეიძლება ისეთი დოკუმენტის რეგისტრაციაში გატარება, რომელიც ეწინააღმდეგება მას, თუ არ იქნა რეგისტრატორის მითითება ან სასამართლოს გადაწყვეტილება.

    მუხლი 34. შეზღუდვის შეცვლა

თუ მტკიცდება, რომ აღარ არსებობს გარიგებათა შეზღუდვის საფუძველი, დაინტერესებული პირის განცხადებით რეგისტრატორი აუქმებს ან ცვლის შეზღუდვას.

    მუხლი 35. შეზღუდვაზე შეთანხმების დახურვა, სერვიტუტის შეცვლა

შეზღუდვის შეთანხმების დახურვის შესახებ მხარეთა ერთობლივი განცხადების საფუძველზე ან აუცილებელი დოკუმენტების წარმოდგენის შემთხვევაში იმ პირის მიერ, ვის სასარგებლოდაც შედგენილია სერვიტუტი რეგისტრატორი აუქმებს ან ცვლის სერვიტუტს და შეზღუდვას.

თავი VIII

რეესტრის შესწორება და კომპენსაცია

    მუხლი 36. შესწორებები რეგისტრატორის მიერ

1. რეგისტრატორს შეუძლია შეასწოროს სააღრიცხვო ბარათი ან რომელიმე დოკუმენტი შემდეგ შემთხვევებში:

ა) შეცდომების ან არასრულყოფილი მონაცემების არსებობისას, რომლებიც მატერიალურ ზეგავლენას არ ახდენენ მესაკუთრეთა ინტერესებზე;

ბ) როდესაც პირი წარმოადგენს სასამართლოს გადაწყვეტილებას, რომელიც ამტკიცებს საკუთრების ფაქტს;

გ) ყველა დაინტერესებული პირის თანხმობით, კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;

დ) როდესაც ფართობის და საზღვრების განმეორებითი დაზუსტების შედეგად გამოირკვევა, რომ არაზუსტია კადასტრული რუკისა და სააღრიცხვო ბარათის ადრინდელი მონაცემები, ამასთან, რეგისტრატორი აღნიშნული ცვლილების შესახებ წინასწარ ატყობინებს რეესტრში ჩაწერილ დაინტერესებულ პირებს;

ე) მფლობელის გვარის, სახელის და მისამართის შეცვლისას და მფლობელის წერილობითი განცხადებით.

2. მთავარ რეგისტრატორს შეუძლია გადასინჯოს რეგისტრატორის გადაწყვეტილება სააღრიცხვო ბარათის შესწორების შესახებ.

    მუხლი 37. კომპენსაციის მოთხოვნის პროცედურა

ნებისმიერი დაინტერესებული პირის განცხადების საფუძველზე, რეგისტრატორი დაუყონებლივ იღებს გადაწყვეტილებას ექვემდებარება თუ არა ანაზღაურებას ხარჯი, ზარალი, რაც გამოწვეულია არასწორი ინფორმაციის რეგისტრაციით. პრეტენზიის დაუკმაყოფილებლობის შემთხვევაში საქმეს განიხილავს სასამართლო.

თავი IX

რეგისტრატორის გადაწყვეტილება და საჩივარი

    მუხლი 38. საჩივარი

1. თუ პირი არ ეთანხმება რეგისტრატორის გადაწყვეტილებას, მითითებას, განსაზღვრას ან მთავარი რეგისტრატორის წინაშე საკითხის წარდგენას, შეტყობინების მიღებიდან 30 დღის განმავლობაში უნდა აცნობოს რეგისტრატორს თავისი გადაწყვეტილების შესახებ სასამართლოში სარჩელის აღძვრის თაობაზე.

2. სარჩელის აღძვრის შესახებ შეტყობინებისთანავე რეგისტრატორი ამზადებს და უგზავნის შესაბამის სასამართლოს საქმესთან დაკავშირებულ მოკლე ანგარიშს და ურთავს მას მთავარი რეგისტრატორის და მოსარჩელის, აგრეთვე საჩივართან დაკავშირებული ყველა სხვა პირის შესახებ ინფორმაციებს.

3. როდესაც მომჩივანი მხარე მოითხოვს რეგისტრატორისაგან საქმის სასამართლოში გადაცემას, იგი რეგისტრატორთან ადეპონირებს საჭირო ოდენობის თანხას, რათა დაიფაროს დოკუმენტების მომზადების ხარჯები.

თავი X

მოსაკრებელი, რეგისტრაციის მოთხოვნათა შეუსრულებლობა

    მუხლი 39. მოსაკრებელი

1. სარეგისტრაციო მოწმობის, სააღრიცხვო ბარათიდან ამონაწერის, დამოწმებული ასლის და რეგისტრაციასთან დაკავშირებული საბუთების მიღებისათვის, აგრეთვე ტოპოგრაფიული გეგმის შედგენის, გადამოწმებისა და სხვა სამუშაოების ჩატარებისათვის დაინტერესებული პირი იხდის სარეგისტრაციო მოსაკრებელს დადგენილი წესით.

2. მოსაკრებლის ოდენობასა და გამოყენების წესს ადგენს საქართველოს პარლამენტი.

    მუხლი 40. რეგისტრაციის მოთხოვნათა შეუსრულებლობა

1. ყოველგვარი მოქმედება, რომელიც ეწინააღმდეგება ამ კანონის მოთხოვნებს, აგრეთვე არღვევს იმ ძირითად პრინციპს, რომ დაუშვებელია მიწის და სხვა უძრავი ქონებით სარგებლობა სათანადო უფლების რეგისტრაციის გარეშე, ექვემდებარება რეგისტრატორის მიერ დაჯარიმებას. საჯარიმო ქმედებათა ნუსხას და ჯარიმის ტარიფებს ადგენს საქართველოს პარლამენტი.

2. რეგისტრატორის გადაწყვეტილება დაჯარიმების შესახებ შეიძლება გასაჩივრდეს 15 დღის განმავლობაში მისი გამოცხადების ან შეტყობინების დღიდან იმ სასამართლოში, სადაც მოხდა კანონის დარღვევა.

3. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევები განიხილება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

 

საქართველოს პრეზიდენტი   ე. შევარდნაძე

თბილისი,

1996 წლის 14 ნოემბერი.

№490

 

შეტანილი ცვლილებები:

1. საქართველოს 1999 წლის 30 აპრილის კანონი №1914 - სსმ I, №14(21), 13.05.1999 წ., მუხ.54

2. საქართველოს 1999 წლის 28 მაისის კანონი №2021 - სსმ I, №20(27), 09.06.1999 წ., მუხ.91

3. საქართველოს 2005 წლის 13 მაისის კანონი №1441 - სსმ I, №25, 02.06.2005 წ., მუხ.169

4. ძალადაკარგულია - საქართველოს 2005 წლის 28 დეკემბრის კანონი №2635 - სსმ I, №5, 20.01.2006 წ., მუხ.43