„აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის 2015 წლის რესპუბლიკური ბიუჯეტის შესახებ“ აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კანონში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე“

1. პირველი თავი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

,,თავი I

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მაჩვენებლები

მუხლი 1. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი.

განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ბალანსი თანდართული რედაქციით:

ლარებში

„

2. მე-3, მე-4, მე-5, მე-6 და მე-7 თავები ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

,,თავი III

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები, არაფინანსური აქტივები და მათი ფუნქციონალური კლასიფიკაცია

მუხლი 6. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები

განისაზღვროს   აფხაზეთის    ავტონომიური     რესპუბლიკის  რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები  13 658 608   ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით:

ლარებში

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები ორგანიზაციულ ჭრილში

      ლარებში

მუხლი 7. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება

განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ცვლილება 185700   ლარის ოდენობით, მათ შორის:

ა) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების ზრდა  185700   ლარის ოდენობით, თანდართული რედაქციით:

ლარებში

ბ) განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის არაფინანსური აქტივების კლება  თანდართული რედაქციით:

 ლარებში

მუხლი 8. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები და არაფინანსური აქტივები

განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯები და არაფინანსური აქტივები 13 844 308   ლარის ოდენობით.

ლარებში

მუხლი 9. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ხარჯებისა და არაფინანსური აქტივების ფუნქციონალური კლასიფიკაცია

ლარებში

თავი IV

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო,  ფინანსური აქტივებისა და ვალდებულებების  ცვლილება

     მუხლი 10.  აფხაზეთის  ავტონომიური  რესპუბლიკის რესპუბლიკური  ბიუჯეტის მთლიანი სალდო

 განისაზღვროს   აფხაზეთის    ავტონომიური   რესპუბლიკის    რესპუბლიკური ბიუჯეტის მთლიანი სალდო  -444 308  ლარის ოდენობით.

მუხლი 11. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების ცვლილება

1.   განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ფინანსური აქტივების კლება  444 308  ლარის ოდენობით.

ლარებში

თავი V

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები

მუხლი 12. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური  ბიუჯეტის პრიორიტეტები და პროგრამები

განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის პრიორიტეტები (პირველი დონე), მათ ფარგლებში განსახორციელებელი პროგრამები (მეორე დონე) და ქვეპროგრამები (მესამე და მესამის შემდგომი დონეები) შემდეგი რედაქციით:

1.  ხელმისაწვდომი, ხარისხიანი  ჯანდაცვა

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის პრიორიტეტია აფხაზეთის მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე ზედამხედველობა და ზრუნვა.  

1.1 -აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის  ტერიტორიაზე მცხოვრებთა მედიკამენტებით დახმარების პროგრამა  - (პროგრამული კოდი  05 02)

აფხაზეთის მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობის მრავალწლიანი შესწავლისა და დასაბუთებული ანალიზის შედეგების, სოციოლოგიური კვლევების საფუძველზე დადგენილია, რომ დევნილი, აგრეთვე ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები მოსახლეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი მკურნალობას ვერ ახერხებს დიაგნოზის არსებობის შემთხვევაში, ვინაიდან მოკლებულია სამკურნალო საშუალებების შეძენის შესაძლებლობას.

შესაბამისად, მოსალოდნელია მოსახლეობის ჯანმრთელობის შემდგომი გაუარესება და დაავადებათა გართულებები.

ეს გარემოება ხაზგასმით მიუთითებს პროფილურ მედიკამენტურ დახმარებაზე გაცილებით მეტ მოთხოვნის აუცილებლობაზე.

მოცემულ ვითარებაში, სამინისტროს მიერ მოსახლეობის თუნდაც ნაწილის მედიკამენტებით უზრუნველყოფა მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამული დაფინანსების გზით, რეალური ხელმისაწვდომობის ფაქტორია ბენეფიციარებისათვის და ორიენტირებულია პაციენტთა დროული მედიკამენტური მკურნალობის, როგორც მინიმუმ, ინიცირებაზე მაინც.

იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე ლეგიტიმურად მცხოვრებ პირთა მედიკამენტებით უზრუნველყოფა მოიცავს, როგორც მინიმუმ, მკურნალობის დაწყებისათვის აუცილებელი მედიკამენტების ცენტრალიზებული წესით შეძენას და გაცემას პაციენტებზე  კომისიური წესით გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ.

აფხაზეთის მოსახლეობის ნაწილისათვის თანამედროვე და ეფექტური  მედიკამენტებით დახმარება მისი ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფის გზით დაავადებათა დროული და ადეკვატური მკურნალობის დაწყების რეალურ საფუძვლებს შექმნის, რაც, როგორც მინიმუმ, ბენეფიციართა ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებას შეუწყობს ხელს.

1.2  -   აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა (მეუღლე), აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე  მცხოვრებთა ( ნეიტრალური პასპორტის მქონე პირების) ამბულატორიული დახმარების პროგრამა - (პროგრამული კოდი  05 03)

დადგენილია, რომ დევნილი და ოკუპირებულ ტერიტორიებზე მცხოვრები მოსახლეობა პროგნოზულად ჯანმრთელობის შემდგომი გაუარესების მაღალი რისკის კატეგორიას განეკუთვნება.

ეს გარემოება განსაზღვრავს გაცილებით მეტ მოთხოვნას სამედიცინო დახმარებაზე.

სინამდვილეში კი, სიღარიბისა და ფინანსური ხელმიუწვდომლობის  მიზეზით, იძულებით გადაადგილებულთა აბსოლუტური უმრავლესობა მოკლებულია ადეკვატურ სამედიცინო დახმარებას, მით უმეტეს,  მაღალტექნოლოგიურ და სპეციალიზებულ სამედიცინო სერვისს.

ასეთ ვითარებაში  დევნილთა, აგრეთვე, ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებთა, ეკონომიკური სიდუხჭირიდან გამომდინარე,  დაბალი სამედიცინო აქტივობის გათვალისწინებით, არსებით მნიშვნელობას იძენს  მოსახლეობის სასიცოცხლოდ აუცილებელი სამედიცინო დახმარებით უზრუნველყოფის  ეფექტურობა, რასაც მნიშვნელოვანწილად განსაზღვრავს შესაბამისი პროგრამული ჯანდაცვითი ღონისძიებების შემუშავება და სწორი მენეჯმენტის პირობებში რეალიზაცია, რაც საბოლოო ჯამში დევნილი თანამემამულეებისა და ოკუპირებულ აფხაზეთში მცხოვრები საქართველოს მოქალაქეების ჯანმრთელობის გაუმჯობესებაზე იქნება ორიენტირებული.

სამედიცინო სერვისებზე ხელმიუწვდომლობა უაღრესად სერიოზული საფრთხეების შემცველია, რადგან მასზეა დამოკიდებული დაავადებათა გამოვლინების ვადები, დიაგნოზის ვერიფიცირება და მკურნალობის სწორი ტაქტიკა. ცხადია, დაგვიანებულ შემთხვევებში კონკრეტული პაციენტის ჯანმრთელობისა და სიცოცხლის პროგნოზი, ხშირ შემთხვევებში, ნეგატიური სახისაა.

მრავალწლიანი შესწავლა და დინამიკური ანალიზი აჩვენებს დევნილთა და ოკუპირებული აფხაზეთის ტერიტორიაზე მცხოვრებ პირთა ზოგადი და კერძო ავადობის, დემოგრაფიული მაჩვენებლების არსებით უარესობას საქართველოს საერთო მაჩვენებლებთან შედარებით. საკმარისია აღინიშნოს, რომ დაავადებათა საერთაშორისო კლასიფიკაციის (დსკ) მე-10 გადახედვის შესაბამისად, კლასიფიკატორის ჯგუფების უმრავლესობაში დევნილთა ავადობა 1.3-1.5-ჯერ და მეტადაც აღემატება ქვეყნის საშუალო პარამეტრებს. საყურადღებოა დაავადებათა „გაახალგაზრდავების“ არასახარბიელო ტენდენციაც, რაც ნეგატიურ გავლენას ახდენს საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მაჩვენებლებზე. 

სიტუაციის ანალიზის შედეგები აჩვენებს, რომ  ამბულატორიული პროფილის კომპლექსური სამედიცინო ღონისძიებების  რეალიზაციით შესაძლებელი ხდება არა მარტო კონკრეტულ მოქალაქეთა, არამედ საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მდგომარეობის ამსახველ მაჩვენებლებში ერთგვარი სტაბილიზაციის და ცალკეულ შემთხვევებში, პოზიტიური ძვრების მიღწევა.

მოსახლეობის ამბულატორიულ-პოლიკლინიკური სადიაგნოსტიკო პროფილის სერვისით უზრუნველყოფა,  მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამული დაფინანსების გზით,  რეალური ხელმისაწვდომობის ფაქტორია და ორიენტირებულია დაავადებათა  მაღალტექნოლოგიურ, სწორ დიაგნოსტირებაზე. ეს კი ეფექტური მკურნალობის ტაქტიკის შერჩევის აუცილებელი პირობაა.

1.3  - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მათი ოჯახის წევრთა (მეუღლე), აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე  მცხოვრებთა (პირადობის ნეიტრალური მოწმობის მქონე პირთა)  ჰოსპიტალური დახმარების პროგრამა   -   (პროგრამული კოდი  05 04)

სამინისტროს მიზნობრივი ჯანდაცვითი პროგრამების სახით აფხაზეთის მოსახლეობის (პირველ რიგში, იძულებით გადაადგილებულთა) პროფილური სამედიცინო  საქმიანობის სწორი დაგეგმვა-რეალიზაციის პირობებში შესაძლებელი ხდება ზოგადი და კერძო ავადობის, დემოგრაფიული მაჩვენებლების  მეტ-ნაკლები სტაბილიზაცია და, რიგ შემთხვევებში, დადებითი ტენდენციების მიღწევა.

ამ პირობებში სამინისტრო არსებით მნიშვნელობას ანიჭებს მოსახლეობის ჰოსპიტალური სამედიცინო დახმარების ცალკეული სახეებით უზრუნველყოფას, რაც ორიენტირებულია მოქალაქეთათვის ამ სახის მკურნალობის ხელმისაწვდომობაზე, მათი სამედიცინო აქტივობის ამაღლებაზე და დემოგრაფიული ვითარების გაუმჯობესების ხელშეწყობაზე.

აფხაზეთის მოსახლეობის ჰოსპიტალური სამედიცინო დახმარების ცალკეული სახეებით (მათ შორის კორონაროგრაფიული მომსახურების) უზრუნველყოფა. პროგრამა გულისხმობს საპროგნოზო პერიოდში ჰოსპიტალური  დახმარების პროგრამის რეალიზებას, რომლის შემადგენელი ნაწილები (კომპონენტები) მოიცავს სახელმწიფო შესყიდვების გზით ბენეფიციარებისთვის იმ დახმარების გაწევას, რაც, ძირითადად, დარჩენილია ცენტრალური (სახელმწიფო) ჯანდაცვითი პროგრამების მომსახურების ჩამონათვალის მიღმა (მათ შორის, სახელმწიფო სადაზღვევო პროგრამებისა).

რეალურად, ამ პროგრამის განხორციელება, დამატებითი ღონისძიების სახით, ემსახურება საპროგნოზო პერიოდში სამოქმედოდ გათვალისწინებულ სახელმწიფო ჯანდაცვით პროგრამებში მოსალოდნელი ლუფტების შევსების საქმეს. 

ზემოაღნიშნულთან ერთად, პროგრამის კომპონენტების განსაზღვრისას მნიშვნელობა ენიჭება მათ ეფექტურობას, ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუმჯობესებაზე/სიცოცხლის გახანგრძლივებაზე/ მათი რეალური პოზიტიური ზემოქმედების ხარისხს და სხვა იმ დადებით მომენტებს, რაც ვითარების კონტროლირებად სივრცეში მოქცევისთვისაა აუცილებელი.

1.4 -  აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა გასვლითი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების პროგრამა  -   (პროგრამული კოდი  05 05 ) 

 დევნილთათვის ამბულატორიულ-საკონსულტაციო დახმარების მიახლოების მიზნით, აფხაზეთის ა/რ ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს მიერ მრავალპროფილიანი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების სისტემა, წლების მანძილზე დადებითადაა აპრობირებული და მას მნიშვნელოვანი შედეგები მოაქვს, როგორც სამედიცინო მომსახურეობის გაუმჯობესების, ისე ახლო პერიოდსა და პერსპექტივაზე გათვლილ ოპტიმალურ ღონისძიებათა კომპლექსის ფორმირების თვალსაზრისით.

პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების ძირითადი მიზანია ავადობის აქტიური გამოვლინება, ჯანმრთელობის ფორმირებისა და განმტკიცებისათვის მიმართული დროული სამედიცინო გამოკვლევები, დაავადებათა პრევენცია და  გაუვრცელებლობის ხელშეწყობა.

ამ სახის ღონისძიებები საკმაოდ მნიშვნელოვანი ფაქტორია დევნილი თანამემამულეების სამედიცინო აქტივობის ამაღლების კუთხითაც და, ამასთან ერთად, იგი საფუძველს ქმნის იმისათვის, რომ  შემდგომში დევნილთა სამედიცინო დაწესებულებების მიერ განხორციელდეს  დინამიური მეთვალყურეობა გამოვლენილ პაციენტებზე.

თავად პროფილაქტიკური სამედიცინო ღონისძიების ეფექტურობას ბევრი ფაქტორი განსაზღვრავს, მათ შორის ერთ-ერთი მთავარია ის გარემოება, რომ იგი მოიცავს (მართალია, ერთჯერადად) ბევრ ისეთ მოქალაქეს, რომლებიც, გარკვეული მიზეზების გამო, არ ან ვერ მიმართავენ სამედიცინო დაწესებულებას. იგპ-თა შორის ამ აქციის მსვლელობისას  საკმაოდ მაღალია მწვავე დაავადებათა გამოვლენის ხვედრითი წილი.

დევნილებში მასობრივი პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვების კამპანიისას პირველადად ვლინდება ისეთი სერიოზული პათოლოგიებიც კი, როგორიცაა მიოკარდიუმის ინფარქტი, ავთვისებიანი წარმონაქმნები და სხვ. ხშირია ქრონიკული და კომბინირებული დაავადებებიც, რომლებიც ხშირ შემთხვევებში, ადრე პაციენტისათვის ცნობილი არ იყო, ან იცოდა მათ შესახებ, მაგრამ აქტიურად არ მიმართავდა სამედიცინო დაწესებულებას (ე.წ. „აისბერგი“).

სამინისტრო მნიშვნელოვან აქცენტს აკეთებს მობილური ბრიგადების აღჭურვაზეც. ამ მხრივ საყურადღებოა, რომ აქციების პროცესში ფართოდ გამოიყენება თანამედროვე სადიაგნოსტიკო აპარატურა (პორტატული ექოსკოპები, ელექტროკარდიოგრაფები, გლუკომეტრები).

საყურადღებოა, რომ სათანადო მედიკამენტური ბაზის ქონის პირობებში პროფილაქტიკური სამედიცინო გასინჯვები არა მარტო უფრო ეფექტური, არამედ გაცილებით აქტიურიც ხდება.

1.5 - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა სარეაბილიტაციო მკურნალობის პროგრამა -(პროგრამული კოდი  05  09 )

აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის ჯანმრთელობის მდგომარეობა სერიოზული პრობლემებით ხასიათდება, რისი მიზეზებია ქვეყნის მოსახლეობის ამ ნაწილის უმეტესობის სოციალური მოუწყობლობა, უმუშევრობა, არასახარბიელო საცხოვრებელი პირობები, არაბალანსირებული კვება, სიძნელეები ადეკვატური სამედიცინო დახმარების მიღებაში, ქრონიკული სტრესები და ა.შ. რამაც  თავისი ნეგატიური კვალი დააჩნია საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის  მახასიათებელ ძირითად პარამეტრებს. ასეთ პირობებში აღსანიშნავია სარეაბილიტაციო მკურნალობის პროგრამის ეფექტურობა და მასზე მაღალი მოთხოვნილება, განსაკუთრებით საყრდენ-მამოძრავებელი აპარატის, მხედველობის ორგანოს პათოლოგიების  მკურნალობისა და პროფილაქტიკის მიმართულებით.

პროგრამის რეალიზაცია შესაძლებელს გახდის აფხაზეთის მოსახლეობის, პირველ რიგში ბავშვთა ასაკის, არაინვაზიური სარეაბილიტაციო მკურნალობის საჭიროების მქონე ნაწილისთვის ადეკვატური  სამედიცინო დახმარების  ხელმისაწვდომობას.

2.  სოციალური უზრუნველყოფა

სოციალური დახმარების ზრდა ერთ-ერთი ძირითადი პრიორიტეტია აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობისათვის, სოციალური დახმარება დაეფუძნება ბენეფიციართა მიზნობრივ დახმარებას და პრიორიტეტის ფარგლებში დაგეგმილი ღონისძიებები უზრუნველყოფს მის შემდგომ დახვეწას, რათა გაიზარდოს, როგორც მიზნობრიობის სიზუსტე, ისე დახმარების ეფექტიანობა.

2.1   - დევნილთა   სოციალური  უზრუნველყოფის  პროგრამა -  ( პროგრამული  კოდი 13 02,  14 02,  15 02)

პროგრამა ითვალისწინებს დევნილთა სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესებას, ერთჯერადი დახმარებების გაცემას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მიერ გამოცემული წესის შესაბამისად შემდეგი კატეგორიებისათვის:

– I ჯგუფის ინვალიდებზე – 100 ლარი;

– მეორე მსოფლიო ომის მონაწილეებზე – 100 ლარი;

– მარჩენალდაკარგულებზე – 100 ლარი;

– დედ-მამით ობოლ არასრულწლოვანებზე (თითოეულზე) – 100 ლარი;

– ოთხი და მეტი არასრულწლოვან შვილიან ოჯახებზე – 100 ლარი;

– 100 წელს გადაცილებულებზე – 100 ლარი;

– უნარშეზღუდულ ბავშვებზე და ბავშვობიდან ინვალიდზე – 100 ლარი;

– სხვა მძიმე სოციალურ მდგომარეობაში მყოფ ოჯახებზე – კომისიური გადაწყვეტილებით არა უმეტეს 200 ლარისა, პროგრამის მოცულობის 20%-ის ფარგლებში.

2.2  - აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა ეტლებით უზრუნველყოფის  პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 10) – (ამოღებულია)

2.3     - გალის რაიონის (კონფლიქტის ზონა) სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგთა და ადმინისტრაციულ - ტექნიკური პერსონალის  ფინანსური დახმარების პროგრამა  - (პროგრამული კოდი 06 09)

პროგრამის მიზანია საქართველოს ოკუპირებულ ტერიტორიაზე, კერძოდ, გალის რაიონში მცხოვრები და მოღვაწე  სკოლამდელი აღზრდისა და სახელოვნებო სკოლების პედაგოგებისა და ადმინისტრაციულ-ტექნიკური პერსონალის ფინანსური მხარდაჭერა, რაც თავის მხრივ გააუმჯობესებს მათ სოციალურ - ეკონომიკურ მდგომარეობას.

 2.4 - დევნილთა საცხოვრებლებში მცირეფასიანი და გადაუდებელი სარემონტო სამუშაოების უზრუნველყოფის პროგრამა (პროგრამული კოდი 13 03, 14 03, 15 03 )

პროგრამა ითვალისწინებს ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა-დევნილთა საკუთრებაში/სარგებლობაში გადაცემულ საცხოვრებელ ობიექტებში მცირეფასიანი და გადაუდებელი სარემონტო-აღდგენითი სახის სამუშაოების ჩატარებას აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მიერ გამოცემული წესის შესაბამისად.

3.    განათლება, მეცნიერება და პროფესიული მომზადება

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა  უზრუნველყოფს ზოგადი განათლების სფეროში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებას აფხაზეთის ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში.

აფხაზეთის მთავრობა უზრუნველყოფს საქართველოს სხვადასხვა ქალაქში განთავსებული აფხაზეთის  13 საჯარო სკოლისა და  ოკუპირებულ ტერიტორიაზე-გალის რაიონში განთავსებული 31 სკოლაში ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარებას.  

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა მოწოდებულია დევნილ ახალგაზრდებს შეუქმნას ხარისხიანი განათლების მიღებისათვის სათანადო სასწავლო პირობები და გარემო.

3.1 განათლების ხელშეწყობის პროგრამა  (პროგრამული კოდი 06 04)

განათლების ხელშეწყობის  პროგრამის ძირითად მიმართულებასა და მიზანს წარმოადგენს  აფხაზეთის საჯარო სკოლების მატერიალურ-ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება, მოსწავლე-ახალგაზრდობის განათლების ხარისხისა და მათი კონკურენტუნარიანობის გაზრდის ხელშემწყობი პროგრამების განხორციელება, მათ შორის ოკუპირებული ტერიტორიის მოსწავლე-ახალგაზრდობისათვის. პროგრამების განხორციელებამ ხელი უნდა შეუწყოს აფხაზეთიდან დევნილი ნიჭიერი ახალგაზრდების განათლებასა და წარმოჩენას, საზოგადოებაში მათი ინტეგრაციის პროცესს.

3.1.1 „ სასკოლო ინფრასტრუქტურისა და სასწავლო გარემოს გაუმჯობესება“ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 04 01) ( ამოღებულია )

3.1.2  „ წარმატებული ახალგაზრდების მხარდაჭერა“ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 04 02)

მისი მიზანია აფხაზეთიდან დევნილი ნიჭიერი ახალგაზრდების ფინანსური მხარდაჭერა.  მათი სწავლის, სხვადასხვა კონკურსებსა თუ ფორუმებში მონაწილეობის უზრუნველსაყოფად სატრანსპორტო ხარჯების თანადაფინანსება.

3.1.3  ,,კარიერის დაგეგმვის, პროფესიული განათლებისა და სკოლებში სახელობო-შემოქმედებითი ინიციატივების ხელშეწყობა“ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 04 03 )

         წინამდებარე პროექტი წარმოადგენს წინა წლებში აფხაზეთის საჯარო სკოლებში განხორციელებული პროექტის ,,ჩემი  პროფესია“ გაგრძელებას ახალ ფორმატში, რომლის ფარგლებშიც  ამ სკოლებში შეიქმნა პროფესიული ორიენტაციისა და კონსულტაციის კაბინეტები, რომლებიც შეივსო შესაბამისი ლიტერატურით.

პროექტის მიზანია უფროსკლასელ მოსწავლეთა პროფესიულ ორიენტაციაში გარკვევა, მათთვის დახმარების გაწევა მომავალი პროფესიული საქმიანობის  გააზრებულად არჩევასა და კარიერის სწორად დაგეგმვაში.

3.1.4  „აფხაზური ენის შესწავლა და ხელშეწყობა“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 04) ( ამოღებულია )

3.1.5 ,,სამოქალაქო ცნობიერებისა და კულტურის განათლების ხელშეწყობა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 05) ( ამოღებულია )

3.1.6  „შემეცნებით - საგანმანათლებლო  პროგრამები შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე  მოზარდებისათვის“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 06)

 ქვეპროგრამის მიზანია  შშმ  მოზარდებისა და ახალგაზრდების სოციალური ინტეგრაციის პროცესის, მათი გონებრივი და ფიზიკური აქტივობის ზრდის ხელშეწყობა, შშმ  მოზარდებისა და ახალგაზრდების მიმართ საზოგადოების მხრიდან არსებული გარკვეული გულგრილი დამოკიდებულებისა  და ინერტულობის შემცირება.

3.1.7   „საზაფხულო ბანაკი“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 07)

ქვეპროგრამა წარმოადგენს აფხაზეთის მთავრობის სამშვიდობო სტრატეგიის ნაწილს, რაც გულისხმობს  სამშვიდობო განათლების ტრენინგ-სემინარების  ფორმატში განხილვასა და სწავლებას. ბენეფიციარებში ტოლერანტობის განვითარებას და მათ საზოგადოებაში ინტეგრირების ხელშეწყობას.  ფიზიკურად ძლიერი და სულიერად ჯანსაღი ახალგაზრდობის აღზრდას, მათი გონებრივი და ინტელექტუალური განვითარებისათვის ხელშეწყობას. დევნილი მოსწავლეების დასვენებასა და კულტურულ-ფსიქოლოგიურ რეაბილიტაციას.

3.1.8 ,,მწიგნობართა კლუბი“   (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 08)

წიგნიერების დონის ასამაღლებლად და წიგნიერების პოპულარიზაციის მიზნით, აფხაზეთის საჯარო სკოლებში შეიქმნა ,,მწიგნობართა კლუბები“, სადაც პერიოდულად ეწყობა წიგნების კითხვა და იმართება დისკუსიები წაკითხული ნაწარმოების ირგვლივ. პროექტის ფარგლებში ეწყობა შეხვედრები საზოგადოების ცნობად სახეებთან, მწერლებთან, მეცნიერებთან. ასევე  სასკოლო  ბიბლიოთეკების წიგნის ფონდის განახლება  მხატვრული და სამეცნიერო ლიტერატურით.

3.1.9  „წლის მოსწავლე“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 04 09) ( ამოღებულია )

3.1.10 „კონფერეციები, შეხვედრები“ ( ქვეპროგრამი კოდი 06 04 10 )

ქვეპროგრამის ფარგლებში აფხაზეთის საჯარო სკოლების მოსწავლეებსა და პედაგოგთა განათლების რეფორმაში აქტიური ჩართულობის მიზნით, მოეწყობა შეხვედრები და კონფერენციები იმ ადამიანებთან, რომლებიც დღეს წარმართავენ განათლების პოლიტიკას და ახორციელებენ ცვლილებებს.

ქვეპროგამის ფარგლებში დაგეგმილია მასწავლებლის დღისადმი მიძღვნილი მიღების ორგანიზება და ღვაწლმოსილ პედაგოგთა დაჯილდოვება.

 3.2 აფხაზეთის მეცნიერთა მხარდაჭერის პროგრამა  (პროგრამული კოდი 06 05)  

პროგრამამ ხელი უნდა შეუწყოს აფხაზეთიდან დევნილ და აფხაზეთის საკითხზე მომუშავე მეცნიერებს თავიანთი შესაძლებლობების სრულად წარმოჩენაში, სრულფასოვანი სამეცნიერო კვლევების ჩატარებაში, ნაშრომების გამოცემაში, საზღვარგარეთის საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და ლაბორატორიებში გამოცდილების მიღებაში, ამ მუშაობის შედეგების გამოქვეყნებაში.

3.3 სამშვიდობო და სამოქალაქო განათლების მხარდაჭერის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 06)

პროგრამის მიზანს წარმოადგენს: აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის საჯარო სკოლებისა და ზოგადად დევნილი მოსახლეობის ადგილობრივ მოსახლეობასთან ინტეგრაციის ხელშეწყობა ინფორმაციის მიწოდებისა და განათლების კუთხით, აგრეთვე კონფლიქტის ზონაში არსებული კულტურულ-საგანმანათლებლო დაწესებულებების ქართულ სივრცესთან დაახლოების ხელშეწყობა, აღნიშნული კატეგორიის საგანმანათლებლო დაწესებულებების დასავლურ ღირებულებებთან დაახლოება.

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებული მოზარდების ცხოვრებაში არსებული პრობლემების გარკვეულწილად მოგვარების ხელშეწყობის მიზნით, შეიქმნა სამშვიდობო და სამოქალაქო განათლების მხარდაჭერის პროგრამა, რომელიც აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტროს სამშვიდობო განათლების სტრატეგიის მნიშვნელოვან ნაწილს წარმოადგენს.

3.3.1  „მოსწავლეთა ინტელექტუალური  განვითარება“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 01)

პროგრამის სამიზნე ჯგუფები არიან აფხაზეთის საჯარო სკოლებისა და გალის რაიონის საშუალო სკოლების მოსწავლეები, ასევე ადგილობრივი სკოლების აფხაზეთიდან დევნილი და არადევნილი მოზარდები. ქვეპროგრამა ხელს შეუწყობს დევნილ მოზარდთა დაახლოებას, ინტეგრაციას, მონაწილე ახალგაზრდებს ეძლევათ შესაძლებლობა გამოავლინონ და განავითარონ ინტელექტუალური შესაძლებლობები.

3.3.2  „მობილური ბიბლიოთეკა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 02) ( ამოღებულია )

3.3    .3 „ლიტერატურულ - შემოქმედებითი კონკურსი“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 03) ( ამოღებულია )

 3.3.4   „აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის საკითხები - გამოკვლევები და საჭიროებები“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 04) ( ამოღებულია )

3.3.5   „აფხაზეთის მოზარდთა ლიდერობის სკოლა“(ქვეპროგრამის კოდი 06 06 05) ( ამოღებულია )

3.3.6  „აფხაზეთის მოზარდები მედია-პროექტში ,,ეტალონი“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 06)

 სამიზნე     ჯგუფები     არიან     აფხაზეთის     საჯარო       სკოლებისა     და  ადგილობრივი სკოლების აფხაზეთიდან დევნილი  მოზარდები. მოზარდების შერჩევა ხდება სწავლის დონის   გათვალისწინებით. საჯარო სკოლებიდან ყველაზე ნიჭიერი 10 მოსწავლე ღებულობს   მონაწილეობას მედია-პროექტში ,,ეტალონი“, რაც ხელ უწყობს მოზარდების სწრაფვას ნიჭიერ და პერსპეტიულ, მიზანსწრაფულ ადამიანებად ჩამოყალიბებაში.

3.3.7 „წინაპართა ნაკვალევზე“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 07) ( ამოღებულია )

3.3.8 „საქმიანი არდადეგები“  (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 08) ( ამოღებულია )

3.3.9 „სამოქალაქო     აქტიურობის    ამაღლება    მოზარდებში“    (ქვეპროგრამის კოდი 06 06 09)

( ამოღებულია )

3.4    სამშვიდობო ინიციატივათა პროგრამა ( პროგრამული კოდი     19  02 )

 ნდობის აღდგენისა და შერიგების საკითხებში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მინისტრის აპარატის სტრატეგიის ნაწილია  სამშვიდობო ინიციატივათა პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს ქართულ  და აფხაზურ საზოგადოებას შორის ნდობის აღდგენის ხელშეწყობას, ტოლერანტობის უნარ-ჩვევების განვითარებას, ადამიანის უფლებათა პატივისცემას, წიგნიერების დონის ამაღლების სტრატეგიების დაუფლებასა და დანერგვას პრაქტიკაში სამშვიდობო განათლებით, ქართველი და აფხაზი მოსწავლე-ახალგაზრდების საგანმანათლებლო შესაძლებლობების განვითარების ხელშეწყობას  ნდობის აღდგენისა და შერიგებისათვის.

3.4.1 ქართველი და აფხაზი ახალგაზრდების  სამოქალაქო ცნოებიერების ამაღლება ნდობის აღდგენისა და შერიგებისათვის ( 19 02 01 )

 ქართველთა და  აფხაზთა შორის არსებობს კომუნიკაციის პრობლემა, აფხაზი ახალგაზრდობა იმყოფება ინფორმაციულ ვაკუუმში, არ გააჩნიათ საგანმანათლებლო შესაძლებლობები. პრობლემური საკითხია საერთო ინტერესების განსაზღვრა და საერთო ინტერესებზე დაფუძნებული ერთობლივი  ღონისძიებები ნდობის აღდგენისა და შერიგების სფეროში.

 3.4.2 აფხაზეთის დღისადმი მიძღვნილი კვირეულის ფარგლებში, ღონისძიება „მუჰაჯირების ნაკვალევზე“  ( 19 02 02 )

აჭარაში დღევანდელი მონაცემებით ცხოვრობს 1400 ეთნიკური აფხაზი, რომლებსაც მჭიდრო კონტაქტი აქვთ როგორც აფხაზეთში მცხოვრებ, ასევე თურქეთში, სირიაში მცხოვრებ და სხვა აფხაზური სათვისტომოს აფხაზებთან. მათთან  შეხვედრები ძალიან მნიშვნელოვანია ნდობის აღდგენისა და შერიგების საკითხებში. ასევე უნდა გაგრძელდეს ტრადიცია სოფლებისა და ქალაქების დამეგობრებისა, რომელიც წლების მანძილზე იყო შეწყვეტილი. სოფელი ჭლოუ(ოჩამჩირის რაიონი)და სოფელი ფერია აჭარაში, არიან დამეგობრებული სოფლები. დღეს მათ შორის არ არის ურთიერთობა და თითქმის დავიწყებას მიეცა. ამ ტრადიციის აღდგენასა და  გაგრძელებას ჩვენი ხელშეწყობითა და მათი შესაძლებლობებით უნდა ჩაეყაროს საფუძველი. 

3.4.3    ნდობის აღდგენისა და შერიგების სამშვიდობო რესურსები ( 19 02 03 )       

ნდობის აღდგენისა და შერიგების სამშვიდობო რესურსები დღევანდელი მდგომარეობით იძლევა უნიკალურ შესაძლებლობას ქართულ და აფხაზურ საზოგადოებას შორის დიალოგის დაწყებისა.     გასათვალისწინებელია ის საჭიროებები, რაზეც მთავარი ღერძი გადის პრობლემებზე  აპელირება, ის რესურსები რაზეც შეიძლება  გამახვილდეს ყურადება – სამშვიდობო რესურსი.

3.4.4  ქართულ-აფხაზური ახალგაზრდული ფესტივალი ნდობის აღდგენისა და შერიგებისათვის (19 02 04 )

მოზარდები არ ფლობენ ფორუმებში, მასტერ-კლასებში, ფესტივალებში მონაწილეობის მისაღებად სათანადო ინფორმაციას და ცოდნას, რომელიც დაეხმარებათ მათ ნდობის აღდგენისა და შერიგების კულტურის გათავისებაში.

ფესტივალის ჩატარება და მასში მონაწილეობის მიღება მნიშვნელოვანია ახალგაზრდებისათვის, რათა კიდევ ერთხელ გამოვლინდეს და წახალისდეს თაობის ნიჭიერი წარმომადგენელი, რომელიც იქნება კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი გზავნილი ნდობის აღდგენისა და შერიგებისათვის.

3.5 აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის  ტერიტორიაზე მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეთა  სამედიცინო პერსონალის გადამზადების პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 07)

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა მონაცემთა ერთიანი ელექტრონული ბაზის (აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო, 2012 წელი) სტატისტიკური მონაცემების  მიხედვით გამოკითხულ დევნილთა მოსახლეობაში უმუშევრობის დონე მაღალია. აღნიშნული გარემოებიდან გამომდინარე, სამინისტროში  შემუშავებულ იქნა პროგრამა, რომელიც ითვალისწინებს აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ტერიტორიაზე მცხოვრები სამედიცინო პერსონალის გადამზადებას.

3.6 აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, აგრეთვე აფხაზეთის ა/რ  ტერიტორიაზე მცხოვრებ საქართველოს მოქალაქეთა,  უსინათლოების სოციალური რეაბილიტაცია პროფესიული სწავლების გზით პროგრამა - (პროგრამული კოდი 05 08) ( ამოღებულია )

4.   კულტურა, რელიგია, ახალგაზრდობის ხელშეწყობა და სპორტი 

აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის სოციალური ჩართულობისა და ინტეგრაციის მიზნით კულტურულ - გასართობი და შემეცნებითი პროექტების განხორციელება. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული ბავშვთა და მოზარდთა შემოქმედებითი ჯგუფების მხარდაჭერა. დევნილ ახალგაზრდებში პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლების მხარდაჭერა, მასობრივი სპორტის ხელშეწყობა და ახალგაზრდებში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა.

ლიტერატურული და საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობისა და ამ მიზნით პროგრამების, წინადადებების, გეგმების შემუშავება.  ხალხური ხელოვნების დანერგვის (ქორეოგრაფია, მუსიკა, თეატრი, სახვითი, ზეპირსიტყვობა, ხალხური რეწვა, ფოლკლორი) დაცვა-განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია.

აფხაზეთის ძირძველი მემკვიდრეობის საინფორმაციო ბაზის შექმნა და მისი პოპულარიზაცია, ამ მიზნით სპეციალური გამოცემების, ვებ-გვერდების, ფილმების მომზადება.

შესაძლებლობების ფარგლებში აფხაზეთში არსებული მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენის, შენარჩუნებისა და პოპულარიზაციის ღონისძიებათა განხორციელება და მათი ხელშეწყობა.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა, მისი შესწავლისა და მოვლა-პატრონობის მეთოდოლოგიის შემუშავება.

4.1  კულტურული ღონისძიებების მხარდაჭერის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 07)

პროგრამა ემსახურება ქვეყანაში არსებული აფხაზეთის შემოქმედებითი რესურსებისა და ხელოვნების სხვადასხვა დარგის დაცვას, განვითარებას, პოპულარიზაციას, მათ სამშვიდობო როლის წარმოჩენას, აფხაზეთისა და საქართველოს  შემოქმედებით ორგანიზაციებს შორის ტრადიციული კულტურული კავშირების აღდგენას,  აფხაზეთის მოსახლეობისათვის სახელოვნებო ცხოვრების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას, ხელოვნების სფეროში თავისუფალი, დაცული და კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებას, სახელოვნებო დაწესებულებების შედეგზე ორიენტირებული სამოქმედო პროგრამების ადეკვატურ დაფინანსებას, მათ მხარდაჭერაში არასახელმწიფო სექტორის როლის ზრდის ხელშეწყობას.

პროგრამის მიზანია აგრეთვე სახელმწიფოს ხელშეწყობა მსოფლიოში აფხაზეთის კულტურის, როგორც ერთიანი ქართული კულტურის ორგანული ნაწილის წარმოჩენაში, ასევე  შესაძლებლობის ფარგლებში, აფხაზეთის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლთა მდგომარეობის მონიტორინგი  და ძეგლებზე არსებული ინფორმაციის სისტემატიზაცია.

4.1.1 „ბეჭდვითი  გამოცემა“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 01)

განსაკუთრებით ნაყოფიერია პოეტ გენო კალანდიას შემოქმედება ბოლო პერიოდში. მან შექმნა ძალიან ბევრი უაღრესად საინტერესო ნაწარმოები, რომლებიც ჯერჯერობით უცნობია საზოგადოებისათვის. ამავე დროს ამ ორტომეულში შევა ის პოპულარული პოეზიის ნიმუშები, რომლებიც დაწერილია პოეტის მიერ დევნილობის პერიოდში და ასახავს მისი და მისი სამშობლოს სულიერ მდგომარეობას და განმსჭვალულია ერთადერთით - აფხაზეთში  დაბრუნების და საქართველოს გამთლიანების იმედით._ლევან ესათიას პუბლიცისტური კრებული, რომელიც მოწოდებულია სახელმწიფო ენის ლიტერატურული ნორმების დაცვისა და ქართულ-აფხაზურ ურთიერთობების ტრადიციების აღდგენა-განვითარებისკენ, გახდება კონფლიქტოლოგების, სკოლის მოსწავლეებისა და უმაღლესი სასწავლებლის სტუდენტებისათვის, პედაგოგებისა და დაინტერესებული პირებისათვის ფაკულტატურ სახელმძღვანელოდ.

4.1.2 „საიუბილეო საღამოები“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 02) ( ამოღებულია )

4.1.3  „საახალწლო ზეიმი დევნილი ბავშვებისათვის“ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 03)

ქვეპროგრამის მიზანია დევნილი ბავშვებისთვის საახალწლო გარემოსა და მხიარული ატმოსფეროს შექმნა. ზეიმი საახალწლო სპექტაკლის ჩვენებით ჩატარდება თბილისის ერთ-ერთი თეატრის დარბაზში, რომელშიც მონაწილეობას მიიღებენ 6 დან 12 წლამდე ასაკის დევნილი ბავშვები. სპექტაკლის შემდეგ, ზეიმში მონაწილე დევნილ ბავშვებს დაურიგდებათ ტკბილეული.

4.1.4  „ხელოვნების    ნიჭით დაჯილდოებული  ახალგაზრდების  მხარდაჭერის პროგრამა“    (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 04)

ქვეპროგრამა ემსახურება აფხაზეთის მოსახლეობისათვის სახელოვნებო ცხოვრების ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფას, ხელოვნების სფეროში თავისუფალი, დაცული და კონკურენტული გარემოს ჩამოყალიბებას, სახელოვნებო დაწესებულებების შედეგზე ორიენტირებული სამოქმედო პროგრამების ადეკვატურ დაფინანსებას, მათ მხარდაჭერაში არასახელმწიფო სექტორის როლის ზრდის ხელშეწყობას.

4.1.5  ,, საღამოები ‘’ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 07 05 )

საღამო ჩატარდება თბილისის ერთ-ერთი თეატრალურ დარბაზში. მასში მონაწილეობას მიიღებენ ცნობილი მხატვრული კოლექტივები, ინდივიდუალური შემსრულებლები, მსახიობები, შემოქმედებითი ინტელიგენციის წარმომადგენლები და სასულიერო პირები. ამავე საღამოზე მოხდება იური ანუას სახელზე შექმნილი მხატვრულ-დოკუმენტური ვიდეოფილმის პრეზენტაცია.

4.1.6   ,, ქართულ-აფხაზური კულტურის პოპულარიზაცია საზღვარგარეთ ‘’ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 07 06 )

 ევროპის სხვადასხვა ქალაქში საერთაშორისო თეატრალურ და ფოლკლორულ ფესტივალებში, მუსიკალურ კონკურსებსა და კონცერტებში, სახვითი ხელოვნების გამოფენებში მონაწილეობის მიღება ქართულ-აფხაზური ხელოვნების პოპულარიზაციის მიზნით.

4.1.7 ,,გ. შარვაშიძის სახელობის პრემია’’  (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 07 )

გიორგი შარვაშიძის სახელობის პრემიის (შემდგომში - პრემიის) მინიჭების ღონისძიებათა უზრუნველყოფის, კონკურსის გამოცხადების, განცხადების მიღებისა და განხილვის, კანდიდატთა წარდგენისა და პრემიის ლაურეატთა გამოვლენის მიზნით იქმნება აფხაზეთის მთავრობის თავმჯდომარესთან არსებული გიორგი შარვაშიძის სახელობის პრემიის კომისია.

 კომისიის საქმიანობას ხელმძღვანელობს აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის მინისტრი, რომელიც თანამდებობრივად არის კომისიის თავმჯდომარე.

4.1.8 ,, გამოფენები ‘’ ( ქვეპროგრამის კოდი 06 07 08 )

კონკურსის წესით შეირჩევა პროფესიონალი, ნორჩი და ახალგაზრდა მხატვრები და მოეწყობა მათი პერსონალური და ჯგუფური გამოფენები.

4.1.9,, აფხაზეთის დღე ‘’ (ქვეპროგრამის კოდი 06 07 09 )

 საზოგადოებას  საშუალება მიეცემა უფრო ფართოდ გაეცნოს აფხაზეთიდან დევნილ ხელოვანთა შემოქმედებას და კულტურას, ქართულ-აფხაზური ტრადიციებს. ღონისძიებაზე დაგეგმილია ოკუპირებული ტერიტორიიდან აფხაზთა მოწვევა, ქართულ-აფხაზური ტრადიციებისთვის დამახასიათებელი ნაშრომების, ფოტო, ფერწერული და გამოყენებითი ხელოვნების ნაკეთობების გამოფენა, აფხაზეთის ფოლკლორული და აკადემიური ხელოვნების წარმოჩენა და პოპურალიზაცია._

4.2     სპორტული ღონისძიებების ხელშეწყობის პროგრამა  (პროგრამული კოდი 06 08)

პროგრამის მიზანს წარმოადგენს აფხაზეთში პოპულარული და ტრადიციული სპორტის სახეობების (ფეხბურთის, კალათბურთის, ძალოსნობის, თავისუფალი და ბერძნულ-რომაული ჭიდაობის, ფარიკაობის, აღმოსავლური ორთაბრძოლების და ჭადრაკის) ხელშეწყობა და სხვა სახეობების  წარმატებული სპორტსმენების ინდივიდუალური მხარდაჭერა.

მთავრობის  მიზანია ხელი შეუწყოს აფხაზეთის სპორტსმენების მონაწილეობას ეროვნულ თუ საერთაშორისო ტურნირებზე, სპორტული გუნდების (მათ შორის ოკუპირებული ტერიტორიიდან) უზრუნველყოფას შესაბამისი ინვენტარითა და ეკიპირებით.

     აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობა მნიშვნელოვან ამოცანად მიიჩნევს საქართველოს სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სამინისტროსთან და ახალგაზრდულ ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობით ახალგაზრდულ საქმეთა მიმართულებით გრძელვადიანი ხედვის ჩამოყალიბებას. მთავრობის მიზანია აფხაზეთის ახალგაზრდებს გაცნობიერებული ჰქონდეთ პასუხისმგებლობა ქვეყნისა და მისი მომავლის წინაშე, საკუთარი როლი საზოგადოებაში, განვითარებული ჰქონდეთ  სწრაფვა, იყვნენ სასარგებლო ქვეყნისთვის და საზოგადოებისთვის, პატივი სცენ სხვა ადამიანის პიროვნულ ღირებულებებს და ჰქონდეთ სურვილი იზრუნონ საზოგადოების სხვა წევრებზე, ჰქონდეთ მოტივაცია თავად გადაწყვიტონ მათ წინაშე არსებული ამოცანები, თავად შექმნან კონკრეტული ინიციატივები.

4.2.1 სპორტულ ინიციატივათა მხარდაჭერა ( ქვეპროგრამის კოდი 06 08 01)

 აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტროს სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა სამმართველო ეხმარება მათ ქვეყნის ფარგლებს შიგნით და ასევე საზღვარგარეთ შეჯიბრებებში მონაწილეობის მიღებაში, სპორტული ინვენტარისა და ფორმების  შეძენაში, სპორტსმენების რეგიონალურ და საერთაშორისო შეჯიბრებებში მონაწილეობისათვის და საწვრთნო შეკრებების დროს მგზავრობის დაფინანსებაში (ბილეთების შეძენა).

4.2.2. ტურნირები და აფხაზეთის ღია პირველობა სპორტის სხვადასხვა სახეობებში ( ქვეპროგრამის კოდი 06 08 02)

აფხაზეთის ღია პირველობები  და ტურნირები ხელს შეუწყობს სხვადასხვა ეროვნების, საქართველოს რეგიონების, დევნილი ახალგაზრდების დაახლოებას და მათ ინტეგრაციას ადგილობრივ მოსახლეობასთან.  სპორტული ასპარეზობები ხელს შეუწყობს ახალგაზრდებში ნიჭიერი, პერსპექტიული სპორტსმენების გამოვლენას, შესაძლებელს გახდის აფხაზეთის ნაკრები გუნდების დაკომპლექტებას.

4.2.3      ახალგაზრდული ინიციატივების მხარდაჭერა ( ქვეპროგრამის კოდი 06 08 03 ) (ამოღებულია )

4.2.4     ვეტერან სპორტსმენთა და სპორტის მუშაკთა დაჯილდოვება (ქვეპროგრამის კოდი 06 08 04 )

პროგრამის მიზანია  აფხაზეთის  ვეტერანი სპორტსმენები, დამსახურებული მწვრთნელებისა და სპორტის მუშაკების სიგელებითა და ფასიანი საჩუქრებით დაჯილდოვების ღონისძიების მოწყობა.

4.3      კულტურული ფასეულობათა დაცვისა და პოპულარიზაციის პროგრამა  ( პროგრამული კოდი 06 10 )

 აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტრო აცნობიერებს აფხაზეთის მრავალსაუკუნოვანი კულტურული და უნიკალური ბუნებრივი მემკვიდრეობის მრავალფეროვნებას, რომელსაც თავისი წვლილი აქვს შეტანილი ზოგადასაკაცობრიო ფასეულობათა შექმნაში. ვინაიდან, კულტურულ მემკვიდრეობას წვლილი შეაქვს ინდივიდუალურ და საერთო იდენტობის ფორმირებაში, ხელს უწყობს სოციალურ და ტერიტორიულ ერთიანობას და აქვს ეკონომიკური ღირებულება. შესაბამისად აუცილებელია შესაძლებლობების ფარგლებში აფხაზეთის ტერიტორიაზე არსებული მრავალფეროვანი კულტურული მემკვიდრეობის სრულფასოვნად შესწავლა, შენარჩუნება და გადაცემა მომავალი თაობებისათვის. როგორც ვიცით,  აფხაზეთის მატერიალურ-კულტურული მემკვიდრეობა მუდმივად კარგავს თავის ავთენტურობასა და უნიკალურობას, მასზედ განხორციელებული ვანდალური აქტების შედეგად. საფრთხის წინაშეა საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილი, რაც განსაკუთრებით აფხაზეთის მკვიდრ მოსახლეობაზე და დევნილ ახალგაზრდებზე ახდენს უარყოფით გავლენას.

გამომდინარე აქედან, ჩვენს მიერ შეიქმნა ეს პროგრამა, რომელიც აფხაზეთის ა/რ განათლებისა და კულტურის სამინისტროს საქმიანობის ერთ-ერთ სტრატეგიულ მიმართულებას წარმოადგენს. აღნიშნული პროგრამის ძირითადი მიზანია ყურადღება მიაპყროს და რეაგირება მოახდინოს  აფხაზეთის კულტურის ფასეულობათა დაცვის და პოპულარიზაციის საკითხებზე.  გამოიჩინოს სიფხიზლე და არ დაუშვას საქართველოში-აფხაზეთის კულტურული ფასეულობების მიმართ ნიჰილიზმის დანერგვა.  კიდევ უფრო აქტიურად ჩაერთოს ამ ფასეულობათა დაცვისა და   მომავალი თაობებისათვის გადაცემის  საქმიანობაში. გააცნობიეროს კულტურის განსაკუთრებული როლი სოციალური თანხმობის, ეკონომიკური ზრდის, განათლებისა და კულტურათაშორისი დიალოგის განვითარებისათვის და ამ მიზნების განსახორციელებლად უზრუნველყოს ფართო საზოგადოებისა და პროფესიული წრეების ჩართულობა.

4.3.1   სამეცნიერო კონფერენცია ( ქვეპროგრამის კოდი 06 10 01 )

მეცნიერები-მომხსენებლები წარმოადგენენ თავიანთ უახლეს შრომებს აფხაზეთის კულტურული მემკვიდრეობის კუთხით-როგორც ისტორიული, ასევე ამჟამად არსებული მდგომარეობის აღწერითა და შეფასებებით. სავარაუდოდ კონფერენციაში მონაწილეობას მიიღებს 30-მდე მკვლევარი. კონფერენციაზე წარმოდგენილი თემები გამოიცემა კრებულად და გავრცელდება სამეცნიერო წრეებში, დაეგზავნება ყველა დიდ ბიბლიოთეკას, ასევე აფხაზეთის ა/რ საჯარო სკოლების სამკითხველოებსა და ოკუპირებული გალის რაიონში განთავსებულ საშუალო სკოლებს.

4.3.2    აფხაზეთის კულტურულ ფასეულობათა პოპულარიზაცია  ( ქვეპროგრამის კოდი 06 10 02  )

საზოგადოებაში აფხაზეთის კულტურული მემკვიდრეობის პოპულარიზაციის, მათი დღევანდელი მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის გავრცელების მიზნით, დაიბეჭდება შესაბამისი შინაარსის ფერადი  2500 მდე ფლაერი.

 აფხაზეთის საჯარო სკოლების მოსწავლეები 23 მაისს, აფხაზეთობის დღეს, თბილისის რამდენიმე ცენტრალურ უბანში მოქალაქეებს მიაწვდიან ინფორმაციას აფხაზეთში ქართული კულტურული ფასეულობების განადგურების ფაქტების, ასევე მოსალოდნელი საფრთხეების შესახებ და დაურიგებენ სამახსოვრო-საინფორმაციო ფლაერებს.

4.3.4    27 ოქტომბერი - აფხაზური ენის დღე   ( ქვეპროგრამის კოდი 06 10 03 )

 ქვეპროგრამის ფარგლებში დაგეგმილია 2 აქტივობა:

აქტივობა N1

27 ოქტომბერი - დიმიტრი გულიას ძეგლის ყვავილების გვირგვინით შემკობა;

მონაწილეობას მიიღებენ აფხაზეთის მთავრობის, უმაღლესი საბჭოსა და აფხაზეთიდან დევნილი საზოგადოების წარმომადგენლები, ასევე აფხაზეთის საჯარო სკოლის მოსწავლეები.

აქტივობა N2

საინფორმაციო აქცია;

დაიბეჭდება ფერადი საინფორმაციო ფლაერები (2500-მდე), რომელზეც განთავსებული იქნება ინფორმაცია აფხაზური დამწერლობის ისტორიის, ასევე აფხაზური ენის ამჟამინდელი მძიმე მდგომარეობის შესახებ.

 27 ოქტომბერს-აფხაზური ენის დღეს, აფხაზეთიდან დევნილი მოზარდები თბილისის სხვადასხვა უბნებში მოაწყობენ აქციებს, სადაც მოქალაქეებს დაურიგებენ სამახსოვრო ფლაერებს და მიაწვდიან ინფორმაციას აფხაზური ენის მოკლე ისტორიასა და აფხაზური ენის გაქრობის საფრთხის შესახებ.

4.3.5   აფხაზეთის კულტურულ ფასეულობათა პოპულარიზაცია საზღვარგარეთ  ( ქვეპროგრამის კოდი 06 10 04 )

 აფხაზეთის კულტურული ფასეულობების პოპულარიზაციისა და მათი განადგურების საფრთის შესახებ ინფორმაციის უცხოეთში გავრცელების მიზნით, დაიბეჭდება ბუკლეტი (200ც, მაღალი პოლიგრაფიული ხარისხით), რომელშიც შევა აფხაზეთის არქიტექტურული ძეგლების ფოტოები, მათი ისტორიისა და ამჟამინდელი მდგომარეობის აღწერილობით ქართულ და ინგლისურ ენებზე. უცხოეთში აფხაზეთის სამთავრობო დელეგაციების ვიზიტებისას ბუკლეტს ექნება დამატებითი თვალსაჩინო და საინფორმაციო ხასიათი, ხელს შეუწყობს უცხოელებში აფხაზეთში ამ კუთხით არსებული მძიმე ვითარების შესახებ უფრო ნათელი წარმოდგენის შექმნას.

5. სოფლის მეურნეობა

5.1    მცენარეთა დაცვითი და ინვაზიურ დაავადებათა საწინააღმდეგო ღონისძიებების პროგრამები  (12 02 )

აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ  პირთა და გალის რაიონის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე მცხოვრები, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა სასოფლო – სამეურნეო სამუშაოების ჩატარებაში, შესაძლებლობის ფარგლებში მათი უზრუნველყოფა  სათანადო მატერიალური საშუალებებით, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა ბიზნეს-პროექტების შემუშავებაში, საერთაშორისო დონორ ორგანიზაციებთან და ფონდებთან მჭიდრო ურთიერთობების დამყარება, აგროსასურსათო სექტორში, მოსალოდნელი პროექტების შესახებ დევნილთა ინფორმირება, გალის რაიონის მოსახლეობისათვის ვეტერინარული მომსახურეობის გაწევა, მცენარეთა დაცვის საშუალებების კონტროლი და საკარანტინო ზედამხედველობის გატარება, სასოფლო – სამეურნეო კულტურების მავნებელთა წინააღმდეგ ბრძოლის ღონისძიებების ჩატარება.

  5.1.1 ინვაზიური და  სხვა  სახის  დაავადებათა  საწინააღმდეგო   ღონისძიებების   პროგრამა  ( ქვეპროგრამის კოდი 12 02 01)

გალის  რაიონის  ოკუპირებულ  ტერიტორიაზე  მცხოვრები  მოსახლეობის  საქმიანობის  ძირითად  მიმართულებას  წარმოადგენს  სოფლის  მეურნეობა,  მათ  შორის  მეცხოველეობის  და  მეფუტკრეობის  პროდუქციის  წარმოება-რეალიზაცია,  რაც  პრაქტიკულად  წარმოუდგენელია  ვეტერინარული  მომსახურების  გარეშე.

დღევანდელი  სიტუაციიდან  გამომდინარე,  აუცილებელია  პროგრამის  განხორციელება  რათა  გაგრძელდეს  ბრძოლა  შინაური  ცხოველებისა და ფუტკართა  იმ  დაავადებათა  საპროფილაქტიკო-სამკურნალო ღონისძიებების ჩატარება როგორიცაა: ინვაზიური, გარე პარაზიტების,  პიროპლაზმოზის,  მასტიტების,  ენდომეტრიტების,  კუჭ-ნაწლავის  სხვადასხვა  დაავადებების,  ემკარის,  ჰემორაგიული  სეპტიცემიის,  ღორის  კლასიკური  ჭირის,  წითელი  ქარის.

გალის  რაიონის  ოკუპირებულ  ტერიტორიაზე  მცხოვრები  მოსახლეობის  უმრავლესობა  არის  სახლ-კარ  გადამწვარი  და  სოციალურად  დაუცველი,  არ  გააჩნიათ  ფინანსური  შესაძლებლობა,  რათა  შეიძინონ  საჭირო  საპროფილაქტიკო-სამკურნალო  ვეტპრეპარატები.  აღნიშნულთან  დაკავშირებით  პროგრამა  არის  ერთადერთი  საშუალება,  საჭირო  ვეტპრეპარატების  შეძენის  და  მათი  გამოყენება  ოკუპირებულ  ტერიტორიაზე  მცხოვრები  მოსახლეობის  საკუთრებაში  მყოფი  შინაური  ცხოველებისა  და  ფუტკართა  ოჯახების  სხვადასხვა  დაავადებათა  საწინააღმდეგო  ღონისძიებების  ჩასატარებლად.

  5.1.2  მცენარეთა დაცვის ღონისძიებების ხელშეწყობის   პროგრამა  ( ქვეპროგრამის კოდი 12 02 02 )

მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებების  ჩატარება  მნიშვნელოვანია  სოფლის  მეურნეობაში  მემცენარეობის  განვითარებისათვის.  გალის  რაიონის  ოკუპირებულ  ტერიტორიაზე  მცხოვრები  მოსახლეობის  ერთ-ერთ  ძირითად  საქმიანობას  წარმოადგენს  თხილისა  და  სხვა  მრავალწლიანი  კულტურების  მოშენება.  ამ  ტერიტორიაზე  მცხოვრები  მოსახლეობის  უმეტესი  ნაწილი  არის  სახლ-კარ  გადამწვარი  და  სოციალურად  დაუცველი,  ვერ  ახორციელებენ  მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებებისათვის  საჭირო  სასოფლო-სამეურნეო  ინვენტარის  შეძენას.  აქედან  გამომდინარე,  გალის  რაიონში  მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებები  ძირითადად  ხორციელდება  პრიმიტიულად,  შესასხურებელი  აპარატებისა  და აგროტექნიკური  ღონისძიებებისათვის  აუცილებლად  საჭირო  ტექნიკური  საშუალებების  გარეშე,  რის  გამოც  დროულად  ვერ  ხერხდება  რეაგირება  მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებების  ჩატარებაში,  რაც  აისახება  მოსავლიანობაზე  და ხარისხზე.

გალის  რაიონის  მოსახლეობის უმეტეს  ნაწილს  გააჩნიათ  მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებების  ჩასატარებელი  საკარანტინო  მავნებლების  საწინააღმდეგო  მხოლოდ  პრეპარატები.  აქედან  გამომდინარე  საჭიროა  პროგრამით  გათვალისწინებული  მნიშვნელოვნად  აუცილებელი  სასოფლო-სამეურნეო  ინვენტარის  შესყიდვა-მიწოდება,  რათა  დროულად  და  ეფექტურად  ჩატარედეს  მცენარეთა  დაცვითი  ღონისძიებები.

6.  ინსტიტუციური განვითარება, სამოქალაქო ინტეგრაცია და ქვეყნის ინტერესების მხარდაჭერა (პროგრამების ადმინისტრირება და მართვა)

6.1  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭო - (პროგრამული კოდი 01 00)

აფხაზეთიდან დევნილთა პრობლემების გადაწყვეტაში აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ხელისუფლების ჩართულობის ხარისხის ამაღლება, აფხაზეთის კონფლიქტის სრულმასშტაბიანი დარეგულირებისათვის, იურიდიულ - სამართლებრივი  ბაზის შექმნა, დევნილთა მიმართ სახელმწიფო სტრატეგიის ფარგლებში დევნილი მოსახლეობის სოციალურ-ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესება, დევნილთა საცხოვრებელი ფართით უზრუნველყოფის ხელშეწყობა;

 ავტონომიური რესპუბლიკის საკანონმდებლო ბაზის შემდგომი დახვეწა მისი საქართველოს კანონმდებლობასთან შესაბამისობაში მოსაყვანად (აფხაზეთის კონსტიტუცია, უმაღლესი საბჭოს რეგლამენტი)  საქართველოს პარლამენტთან, არასამთავრობო სექტორთან აქტიური თანამშრომლობა, კონტაქტების გააქტიურება საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტროსთან, არასამთავრობო სექტორთან - დევნილთათვის საცხოვრებელი ფართით  უზრუნველყოფის პროგრამის მხარდაჭერისა და ამ პროცესის გამჭირვალობის და საჯარობის უზრუნველყოფის მიზნით;

უმაღლესი საბჭოს კომისიების მუშაობის სრულყოფა და ფრაქციების პოლიტიკური აქტივობის ამაღლება, აპარატის საქმიანობის ეფექტურობის უზრუნველყოფა, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კონსტიტუციითა და უმაღლესი საბჭოს რეგლამენტით გათვალისწინებული და უმაღლესი საბჭოს გამგებლობას განკუთვნილი სხვა უფლებამოსილებების სრულყოფილი და ადეკვატური განხორციელება.

6.2  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის აპარატი - (პროგრამული კოდი 02 01)

საქართველოს ტერიტორიული მთლიანობის აღდგენის უზრუნველსაყოფად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობის კიდევ უფრო გააქტიურება და დევნილი საზოგადოების ინტელექტუალური და პოლიტიკურ-ეკონომიკური რესურსების მობილიზება;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ლეგიტიმური სტრუქტურების აქტიური ჩართულობა კონფლიქტის სრულმასშტაბიან პოლიტიკურ დარეგულირებაში;

აფხაზეთში შექმნილ ვითარებასა და მიმდინარე პროცესებთან დაკავშირებით საერთაშორისო საზოგადოებისათვის ობიექტური ინფორმაციის მიწოდება;

საერთაშორისო თანამეგობრობის, პოლიტიკური და სამეცნიერო-აკადემიური წრეებისათვის ობიექტური ინფორმაციის მიწოდების მიზნით, საერთაშორისო კონფერენციებისა და მედიაფორუმების ორგანიზება, სამუშაო პროცესში საერთაშორისო ორგანიზაციების, მეცნიერებისა და ექსპერტების ფართო სპექტრის მონაწილეობის უზრუნველყოფა;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის მონაწილეობა ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებაში სახელმწიფო სტრატეგიის „ჩართულობა თანამშრომლობის გზით“ იმპლემენტაციის პროცესში;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის საქმიანობა დევნილთა სოციალური და საყოფაცხოვრებო პირობების გაუმჯობესების მიმართულებით.

6.2.1 აფხაზეთის მთავრობის საქვეუწყებო დაწესებულება - ადმინისტრაციულ-სამეურნეო სამმართველო (პროგრამული კოდი 02 02)

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის ფუნქციონირებისა და  სახელისუფლებო საქმიანობის განხორციელების ხელშეწყობა;

აფხაზეთის მთავრობის მიერ დაგეგმილი ღონისძიებების ორგანიზება და უზრუნველყოფა;

აფხაზეთის მთავრობის სტუმრების და ოფიციალური დელეგაციების მიღების ორგანიზება და სხვა მომსახურებების გაწევა.

6.3  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა სამინისტრო (პროგრამული კოდი 03 00)  ლიკვიდირებულია.

6.4  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკის სამინისტრო  (პროგრამული კოდი 04 00) ლიკვიდირებულია.

6.5 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის  ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (პროგრამული კოდი 05 01)

– დევნილი მოსახლეობის სამედიცინო დაწესებულებების მიერ მიწოდებული სამედიცინო მომსახურეობის ხარისხის გაუმჯობესება; სამედიცინო პერსონალის უწყვეტი განათლების რეჟიმში გადამზადების პროგრამებსა და სხვადასხვა სამედიცინო ტრენინგებში ჩართვის ხელშეწყობა;

– ქვეყანაში აღიარებული პრიორიტეტული მიმართულებებით პროგრამების შემუშავება და შესაბამისად, დევნილი მოსახლეობისათვის პროგრამით განსაზღვრული სამედიცინო მომსახურეობის ხელმისაწვდომობის გაზრდა;

– სამედიცინო დაწესებულებათა მოქმედ ფედერალურ პროგრამებში ჩართვის ხელშეწყობა და ტექნიკური ბაზის გაუმჯობესება;

– დევნილი მოსახლეობის სამედიცინო აქტივობის (სამედიცინო ამბულატორიულ-პოლიკლინიკურ) დაწესებულებებში მიმართვები) ამაღლება;

– მოსახლეობაში სამედიცინო (სანიტარულ-ჰიგიენური) განათლების გავრცელების ხელშეწყობა; ჯანსაღი ცხოვრების წესის პროპაგანდა;

– ინტენსიური თანამშრომლობა საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან დევნილთა სამედიცინო და სოციალური დახმარების ასპექტში;

– დევნილი მოსახლეობის ინფორმირებულობის გაზრდა მათი უფლებებისა (ჯანმრთელობის დაცვის სფეროში) და მოქმედი სამედიცინო და სოციალური დახმარების შესახებ.

6. 5. 2 დევნილთა ერთიან მონაცემთა ბაზის სერვერზე აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის  ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროში არსებული ბაზის ასახვა (პროგრამული კოდი 05 06) ( ამოღებულია )

6.6 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის განათლებისა და კულტურის სამინისტრო  (პროგრამული კოდი 06 01)

ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის გატარება ზოგადი განათლების სფეროში და სამშვიდობო განათლების პოლიტიკის განხორციელება აფხაზეთის საჯარო სკოლებში და დევნილ ახალგაზრდებში, ეროვნული სასწავლო გეგმების დანერგვის ორგანიზება, ეროვნული სასწავლო გეგმებისა და შეფასების ცენტრის ხელშეწყობა ეროვნული შეფასებების განხორციელებაში. ოკუპირებული ტერიტორიის პედაგოგებისათვის საგნობრივი ტრენინგების პროგრამების განხორციელება, საგანმანათლებლო რესურსცენტრების ფუნქციონირების ხელშეწყობა;

სამშვიდობო განათლების, პროფესიული ორიენტაციისა და კარიერის დაგეგმვის, პროფესიული განათლების და მთელი ცხოვრების განმავლობაში საბაზო კომპეტენციების დაუფლების პროგრამების განხორციელებაზე ხელშეწყობა;

ინოვაციური პროგრამების განხორციელებისათვის დამატებითი სახსრების მოზიდვის მიზნით, სახელმწიფო, არასამთავრობო, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან და საზოგადოებრივ ასოციაციებთან პარტნიორული ურთიერთობების დამყარება;

პროფესიული ხელოვნების დარგების (თეატრი, მუსიკა, სახვითი ხელოვნება, კინო, ქორეოგრაფია) განვითარების სტრატეგიის შემუშავება, პროფესიონალ შემოქმედთა, ინდივიდუალურ შემსრულებელთა და შემოქმედებითი კოლექტივების (საგასტროლო და საკონცერტო, საკონკურსო და საფესტივალო, საგამოფენო და ა.შ.) მოღვაწეობა, ხელშეწყობა და მოღვაწეობის პოპულარიზაციის უზრუნველყოფა;

კულტურულ - გასართობი და შემეცნებითი პროექტების განხორციელება აფხაზეთიდან დევნილი მოსახლეობის სოციალური ჩართულობისა და ინტეგრაციის მიზნით. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე არსებული ბავშვთა და მოზარდთა შემოქმედებითი ჯგუფების მხარდაჭერა. დევნილ ახალგაზრდებში პატრიოტული სულისკვეთების ამაღლების მხარდაჭერა, მასობრივი სპორტის ხელშეწყობა და ახალგაზრდებში ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვა;

ლიტერატურული და საგამომცემლო საქმიანობის ხელშეწყობისა და ამ მიზნით პროგრამების, წინადადებების, გეგმების შემუშავება, ხალხური ხელოვნების დანერგვის (ქორეოგრაფია, მუსიკა, თეატრი, სახვითი ხელოვნება, ზეპირსიტყვობა, ხალხური რეწვა, ფოლკლორი) დაცვა-განვითარების ხელშეწყობა და პოპულარიზაცია;

აფხაზეთის ძირძველი მემკვიდრეობის საინფორმაციო ბაზის შექმნა და მისი პოპულარიზაცია, ამ მიზნით სპეციალური გამოცემების, ვებ-გვერდების, ფილმების მომზადება;

შესაძლებლობების ფარგლებში აფხაზეთში არსებული მატერიალური და არამატერიალური კულტურული მემკვიდრეობის გამოვლენის, შენარჩუნებისა და პოპულარიზაციის ღონისძიებათა განხორციელება და მათი ხელშეწყობა.

კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ღონისძიებათა განხორციელების უზრუნველყოფა, მისი შესწავლისა და მოვლა-პატრონობის მეთოდოლოგიის შემუშავება;

სამშვიდობო განათლებისა და კულტურის უზრუნველყოფის მიზნით ქვეყნის ერთიანი პოლიტიკის ორგანიზება-კოორდინაციაზე ზრუნვა;

სამინისტროს მართვის სფეროში ინფორმაციული სისტემების დანერგვის ხელშემწყობი პროგრამებისა და პროექტების შემუშავება და განხორციელება;

ბავშვთა და ახალგაზრდების საქმეთა სფეროში სამთავრობო პოლიტიკის განხორციელების კოორდინაცია;

სამინისტროს საინფორმაციო საჭიროებებიდან გამომდინარე, სტატისტიკური მონაცემების შეგროვება, დამუშავება და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა, მონაცემთა ბაზის დადგენა.

6.6.1ზემო აფხაზეთის საგანმანათლებლო რესურსცენტრი (პროგრამული კოდი 06  02),

6.6.2 გალის რაიონის საგანამანათლებლო რესურსცენტრი  (პროგრამული კოდი 06  03)

რესურს-ცენტრების მიზანია განათლების სფეროში საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროსა და აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს ხელშეწყობა ერთიანი სახელმწიფო პოლიტიკის განხორციელებაში.

კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში რესურსცენტრი ახორციელებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირ ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო-სააღმზრდელო დაწესებულებებში, პროფესიულ საგანმანათლებლო დაწესებულებებსა და სკოლამდელი აღზრდის დაწესებულებებში მიმდინარე პროცესების კვლევასა და ზედამხედველობას;

კონტროლს უწევს საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დამტკიცებული ეროვნული სასწავლო გეგმების, სტანდარტების და სპეციალური საგანმანათლებლო პროგრამების შესრულებას მის  სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო, პროფესიულ და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებებში;

წარუდგენს აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს რეკომენდაციებს და წინადადებებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებული საჯარო სკოლების რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის, აგრეთვე საჯარო სკოლების, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებების დაფუძნების შესახებ;

ხელს უწყობს აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის სამინისტროს  მიერ სახელმწიფო ენების –ქართულისა და აფხაზურის-განვითარებისა და გავრცელების მიზნით დაგეგმილი ღონისძიებების, სპეციალური პროგრამებისა და პროექტების განხორციელებას სამოქმედო ტერიტორიაზე;

ახორცილებს სამოქმედო ტერიტორიაზე არსებულ ზოგადსაგანმანათლებლო, პროფესიულ-საგანმანათლებლო, სააღმზრდელო და საგანმანათლებლო – სააღმზრდელო დაწესებულებების მატერიალურ-ტექნიკური, ადამიანური და ფინანსური რესურსების შესახებ მონაცემთა შეგროვებას და დამუშავებას;

           ასრულებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ და აფხაზეთის განათლებისა და კულტურის მინისტრის მიერ კანომდებლობის საფუძველზე დაკისრებულ სხვა ფუნქციებს.

6.7  მინისტრის   აპარატი განსაკუთრებულ  დავალებათა საკითხებში  (პროგრამული  კოდი  07 00) ლიკვიდირებულია.

6.8  რეგიონული მართვის საკითხებში მინისტრის აპარატი (პროგრამული კოდი   09  00)

 ლიკვიდირებულია

6.9 აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის იუსტიციის დეპარტამენტი  (პროგრამული კოდი 10 00)

- აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკაში სამართალშემოქმედებითი საქმიანობისთვის სამართლებრივი ხელშეწყობის უზრუნველყოფა;

- საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიიდან (აფხაზეთიდან) იძულებით გადაადგილებულ პირთათვის სამართლებრივი კონსულტაციების გაწევა და მათი უფლებებისა და თავისუფლების დაცვის ხელშეწყობა;

       - აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მოქმედი ნორმატიული აქტების გადასინჯვა და შესაბამისი პროექტების (წინადადებების, შენიშვნების) მომზადება და წარდგენა შესაბამის ორგანოებში.

6.10  აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის დევნილთა საქმეების დეპარტამენტი  (პროგრამული კოდები 11 00,  08 00,  13 01,  14 01,  15 01 )

-აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებული ტერიტორიიდან იძულებით გადაადგილებული სოციალურად დაუცველი მოსახლეობის სოციალურ – ეკონომიკური მდგომარეობის შესწავლა, შეფასება და მათთვის შესაძლებლობის ფარგლებში დახმარების გაწევა მიზნად ისახავს დევნილი მოსახლეობის სოციალურ – ეკონომიკური მდგომარეობის,  მათი ფსიქოლოგიური ფონის გაუმჯობესებას, პროფესიული განათლების დონის განვითარება–ამაღლებას.

კომპაქტური ჩასახლების ობიექტებში განსახლებულ აფხაზეთიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა – დევნილთა სოციალურ–ეკონომიკური მდგომარეობის, საყოფაცხოვრებო პირობების შესწავლისა და ერთიანი საინფორმაციო ბაზის შექმნასთან დაკავშირებული სამუშაოების მონიტორინგი;

დევნილთა კომპაქტურ ჩასახლებებში მიმდინარე სარემონტო – სარეაბილიტაციო სამუშაოების ადგილზე შესწავლა, ინფორმაციის დამუშავება-ანალიზი და ზემდგომი ორგანოებისთვის მიწოდება;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის მთავრობის წარმომადგენლობებში აფხაზეთიდან დევნილ, სოციალურად დაუცველ კატეგორიებზე ერთჯერადი მატერიალური დახმარების გამცემი კომისიების საქმინობის კოორდინაცია;

აფხაზეთიდან დევნილი და აფხაზეთის ტერიტორიაზე მაცხოვრებელი მოქალაქეების სამხედრო-სავალდებულო და სამხედრო-სარეზერვო სამსახურში აღრიცხვა-გაწვევის ორგანიზაციების მოქცევა კანონმდებლობის ჩარჩოში.

6.11 აფხაზეთის ავტონომიური სოფლის მეურნეობის, გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების დეპარტამენტი  (პროგრამული კოდი 12 01)

– გალის რაიონის და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში განსახლებული, სოფლის მეურნეობაში დასაქმებული დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა სასოფლო-სამეურნეო სამუშაოების ჩატარებაში, მათი უზრუნველყოფა აუცილებელი მატერიალური საშუალებებით, შესაძლებლობის ფარგლებში;

 – დევნილი მოსახლეობისათვის დახმარების გაწევა მცირე ბიზნეს პროექტების შემუშავებაში და მათი პრაქტიკული განხორციელება სხვადასხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებისა და ფონდების ფინანსური ხელშეწყობით. აგროსასურსათო სექტორში მოსალოდნელი პროექტების შესახებ დევნილთა ინფორმირება, დევნილ მოსახლეობაში არსებული ბიზნეს საქმიანობის მონაცემთა ბაზის შექმნა და მათი სტიმულირება.

– გალის რაიონში და საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებში კომპაქტურად ჩასახლებული მოსახლეობისათვის ვეტერინარული მომსახურეობის გაწევა, მცენარეთა დაცვის საშუალებების კონტროლი და საკარანტინო ზედამხედველობის გატარება, სასოფლო-სამეურნეო კულტურების მავნებელთა წინააღმდეგ ღონისძიებების ჩატარება.

_ კომპაქტურად ჩასახლებულ დევნილთა ეკოლოგიური პრობლემების  მონიტორინგი, გეოინფორმაციული სისტემის პროგრამისათვის მასალების მოძიება.

– აფხაზეთის სატყეო მიმართულებით არსებული პრობლემების შესწავლა და პროგნოზირება ადგილობრივ, საერთაშორისო სამეცნიერო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან მჭიდრო თანამშრომლობა და მათი დახმარება.

   6.12    სამოქალაქო თანხმობისა და კონფლიქტის დარეგულირების საკითხებში მინისტრის აპარატი  (პროგრამული  კოდი  17  00)     ლიკვიდირებულია.

6.13    აფხაზეთის ფინანსთა და   ეკონომიკის სამინისტრო  (პროგრამული კოდი 18 01)

- საფინანსო-საბიუჯეტო სისტემის სრულყოფა და გამჭვირვალობა;

– საბიუჯეტო დაწესებულებებში საფინანსო-საბიუჯეტო დისციპლინის გამკაცრება;

– აღებული ვალდებულებების სრულყოფილად დაფინანსება;

– საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან  მჭიდრო თანამშრომლობა შემოსავლების დამატებითი წყაროების მოძიების მიზნით, რათა ბიუჯეტში გაიზარდოს სოციალური პროგრამების დაფინანსების ხვედრითი წილი;

– ხაზინის მეშვეობით აფხაზეთის ბიუჯეტიდან სახსრების გაცემა, შემოსავლებისა და ხარჯების ოპერატიული კონტროლის დაწესება, კანონმდებლობის შესაბამისად;

– დაწესებულებათა საფინანსო სამსახურებისათვის შესაბამისი მეთოდური მითითებებისა და ლიტერატურის მიწოდება, აგრეთვე, კონსულტაციებისა და ტრენინგების ჩატარება;

– მხარჯავი დაწესებულებების მიერ შესყიდვების განხორციელებისას კონტროლის დაწესება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად;

სტატისტიკური  ანგარიშების მიღება - დამუშავება, ბიულეტენებისა და კრებულების გამოშვება. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის შესახებ ყოველკვარტალური და  წლიური ანალიტიკური ბარათების  მომზადება დარგთა ჭრილში;

აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის კუთვნილი ქონებისა (უძრავ-მოძრავი) და წილების - აქციების მართვა, განკარგვა მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად;

საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ საერთაშორისო და არასამთავრობო ორგანიზაციებთან და ფონდებთან ურთიერთობის გაღრმავება იგპ-თა სოციალურ - ეკონომიკური მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით;

მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობა. 

6.13.1  აფხაზეთის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს საქვეუწყებო დაწესებულება -  ინფრასტრუქტურისა და დარგობრივ საკითხთა დეპარტამენტი (პროგრამული კოდი 18 02)

აფხაზეთის ეკონომიკის დარგების მდგომარეობის ანალიზი, ურბანული დაგეგმარების, სივრცითი-ტერიტორიული დაგეგმვის, არქიტექტურული და სამშენებლო-საინჟინრო საქმიანობის ზედამხედველობის განხორციელების მეთოდური ხელმძღვანელობა, აფხაზეთიდან დევნილებში მცირე და საშუალო ბიზნესის განვითარების ხელშეწყობა, აფხაზეთის ტერიტორიაზე ეკონომიკის  დარგების განვითარების მდგომარეობის შესახებ ინფორმაციის მოპოვება, ანალიზი.

6.13.2  სსიპ -  „აფხაზეთის გეოლოგიისა და მინერალური რესურსების სააგენტო“-   (პროგრამული კოდი 18 03)

აფხაზეთის სანაპირო ზოლის გეოეკოლოგიური მონიტორინგი;

აფხაზეთის გეოლოგიური ფონდური მასალის სისტემატიზაცია და ანალიზი;

 მინერალური რესურსების საბადოების ეკონომიკური შეფასება;

გეოინფორმაციული პაკეტების შექმნა და მინერალური რესურსების უკანონო მოპოვების    მონიტორინგი თანამედროვე დისტანციური მეთოდებით.

6.13. 3  სსიპ „აფხაზეთის ა/რ საინფორმაციო უზრუნველყოფის ცენტრი“ – (პროგრამული კოდი 18 04 )

სამოქალაქო ინტეგრაცია და ქვეყნის  ინტერესების მხარდაჭერა;

აფხაზეთის ავტონომიურ რესპუბლიკასთან  დაკავშირებული   საზოგადოებრივი,    ეკონომიკური, სოციალური, საგანმანათლებლო, კულტურული და   სპორტული პროცესების შესახებ   ტელე-რადიო და ელექტრონული          ინფორმაციების       მოპოვება,         დამუშავება,      გავრცელება    საქართველოსა და საზღვარგარეთის ქვეყნების მედიის საშუალებით;

კონფლიქტის მშვიდობიანი მოგვარების შესახებ კონფერენციების, დისკუსიების მოწყობა და  დარეგულირების პროცესის განვითარების სხვადასხვა პროგრამებში მონაწილეობა, აგრეთვე, ამ პროგრამების კოორდინაცია და მათი ორგანიზება;

ქართველთა და აფხაზთა შორის დიალოგის, სახალხო დიპლომატიის, საგანმანათლებლო და სოციალურ-ეკონომიკური პროექტების მხარდაჭერა.

6.14  ნდობის აღდგენისა და შერიგების საკითხებში  მინისტრის აპარატი (პროგრამული კოდი  19  01)

გამყოფი ხაზებით დაშორიშორებულ მოსახლეობას შორის ურთიერთობების აღდგენის, დიალოგის დაწყების, სახალხო დიპლომატიის ხელშეწყობისა და სოციალური კომუნიკაციის მიზნით, შესაბამისი პროექტებისა და მექანიზმების შემუშავება, საერთაშორისო ორგანიზაციებთან, უცხოურ სამთავრობო და არასამთავრობო სტრუქტურებთან მოლაპარაკებისა და კონსულტაციების წარმართვა უწყების მიზნების მისაღწევად;

საერთო ინტერესების განსაზღვრისა და საერთო ინტერესებზე დაფუძნებული ერთობლივი თემთაშორისი პროექტებისა და საქმიანობების მხარდაჭერა, ასევე გამყოფ ხაზებს მიღმა მცხოვრებთა შორის კონტაქტებისა და თანამშრომლობის ხელშეწყობა;

ინფორმაციისა და პლურალისტური თვალსაზრისების თავისუფალი გაცვლა–გამოცვლის წახალისებისა და ხელშეწყობის მიზნით, გამყოფი ხაზებით დაშორიშორებულ მოსახლეობის კომუნიკაციისათვის ხელსაყრელი პლატფორმის და მექანიზმების შემუშავება.

საერთაშორისო ორგანიზაციების, მათ შორის გაერთიანებული ერების განათლების, მეცნიერებისა და კულტურის ორგანიზაციის (იუნესკო) მხარდაჭერის მოპოვება აფხაზეთის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ისტორიული და კულტურული ძეგლების რეგისტრაციისა და შენარჩუნებისათვის.

 უცხოეთში მცხოვრები თანამემამულეებისა და საზღვარგარეთ მოქმედი შესაბამისი დიასპორული ორგანიზაციებისათვის ქართულ-აფხაზური ისტორიის, კულტურისა და ტრადიციების გაცნობა-შესწავლის ხელშეწყობა. გამყოფ ხაზებს შორის პროექტების განმახორციელებელ ორგანიზაციებთან თანამშრომლობა. ნდობის აღდგენისა და შერიგების სფეროში არსებული საერთაშორისო, სამთავრობო, საზოგადოებრივი და აკადემიური გამოცდილების, პროგრამებისა და ინიციატივების, კვლევებისა და მოსაზრებების შეგროვება, გაანალიზება და შეჯერება. მთავრობისა და მთავრობის თავმჯდომარისათვის წინადადებებისა და შესაბამისი დასკვნების წარდგენა.

თავი VІ

მუხლი 13. აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები

განისაზღვროს აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის რესპუბლიკური ბიუჯეტის ასიგნებები საბიუჯეტო კლასიფიკაციის  მიხედვით, თანდართული რედაქციით:

 ლარებში