საქართველოში მასშტაბური მშენებლობის პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებით ქვეყნის ისტორიულ-კულტურული ძეგლების დაცვის გაუდაუდებელ ღონისძიებათა შესახებ სამთავრობო სატრანსპორტო კომისიის შექმნის შესახებ

საქართველოს პრეზიდენტის

ბრძანებულება №397

1997 წლის 31 ივლისი

ქ. თბილისი

საქართველოში მასშტაბური მშენებლობის პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებით ქვეყნის ისტორიულ-კულტურული ძეგლების დაცვის გაუდაუდებელ ღონისძიებათა შესახებ

საქართველოში ისტორიულ-კულტურული ძეგლების დაცვის არსებული კანონმდებლობა ვერ ითვალისწინებს მსხვილმასშტაბიანი მშენებლობის, რეკონსტრუქციის პროექტთა განხორციელებას და მათი დაცვის ღონისძიებებს, ქვეყანაში დღეისათვის არსებულ რეალობებს.

ისტორიულ-კულტურული ძეგლების დაცვისა და გამოყენების ახალი კანონმდებლობის მიღებამდე ქვეყნის ისტორიის, კულტურისა და არქეოლოგიის ძეგლების დაცვის უზრუნველყოფის გადაუდებელ ღონისძიებათა განხორციელების მიზნით:

1. შეიქმნას სამთავრობო კომისია და დამტკიცდეს მისი შემადგენლობა თანდართული სიის მიხედვით, რომელიც კოორდინაციას გაუწევს მსხვილმასშტაბიანი მშენებლობის, რეკონსტრუქციის პროექტთა განხორციელებისას ქვეყნის ისტორიის, კულტურის და არქეოლოგიის ძეგლთა დაცვის გადაუდებელ ღონისძიებათა განხორციელებას.

კომისიამ ერთ თვეში წარმოდგინოს დასამტკიცებლად თავისი დებულება და იმოქმედოს ამ დებულების საფუძველზე.

2. საქართველოს ტერიტორიაზე სამშენებლო, სამელიორაციო, საგზაო, ნავთობისა და გაზსადენი მაგისტრალებისა და სხვა სახის მშენებლობის და რეკონსტრუქციის პროექტების განხორციელება მოხდეს საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრისა (ო. ლორთქიფანიძე) და საქართველოს კულტურის სამინისტროს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვისა და გამოყენების მთავარი სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველოს (ლ. მეძმარიაშვილი) მიერ გაცემული დასკვნების საფუძველძე.

3. განისაზღვროს, რომ მშენებლობისა და რეკონსტრუქციისათვის გაყოფილი მიწის ფართობების არქეოლოგიური დაზვერვის, ექსპერტიზის, გათხრის, მეცნიერული შესწავლის ორგანიზაცია, შესაბამის დაწესებულებასთან და უწყებებთან ურთიერთობა ევალება საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის არქეოლოგიური კვლევის ცენტრს, ხოლო მიწისზედა ძეგლების აღრიცხვა-პასპორტიზაცია და დაცვა, ისევე როგორც განათხარი ძეგლების დაცვა, რესტავრაცია და კონსერვაცია – საქართველოს კულტურის სამინისტროს ისტორიისა და კულტურის ძეგლთა დაცვისა და გამოყენების მთავარ სამეცნიერო-საწარმოო სამმართველოს.

4. განსაკუთრებული ისტორიული, მეცნიერული, მხატვრული ან სხვა კულტურული ღირებულების მქონე კულტურის ძეგლების, ანსამბლების, კომპლექსების, ისტორიულ-კულტურული ნაკრძალების მიმდებარე ტერიტორიაზე მიწის ნაკვეთების გამოყოფა მოხდეს მხოლოდ ზემოაღნიშნული ორგანიზაციების დასკვნების საფუძველზე.

5. იმ ორგანიზაციებმა და კერძო პირებმა, მათ შორის საერთაშორისო, უცხოური ინვესტიციებით შექმნილმა (ერთობლივმა) ორგანიზაციებმა, რომლებიც ეწევიან სხვადასხვა სახის მასშტაბურ მშენებლობასა და რეკონსტრუქციას, გამოყოფილი მიწის სანაცვლოდ ფართობის ათვისების დადგენილი საფასურის გარდა დაპროექტების ღირებულების ხარჯთანუსხაში შეიტანონ სპეციალური მუხლი არქეოლოგიური გათხრების, მეთვალყურეობის, წინასწარი დაზვერვის, ისტორიულ-კულტურული მემკვიდრეობის ფიქსაციის, მეცნიერული შესწავლისა და დაცვის ღონისძიებათა დასაფინანსებლად.

6. მშენებლობის, რეკონსტრუქციის ან მიწათსარგებლობის პროცესში მანამდე უცნობი ნებისმიერი არქეოლოგიური ძეგლის აღმოჩენის შემთხვევაში ყველა კერძო და იურიდიულმა პირმა დაუყოვნებლივ აცნობოს ეს ხელისუფლების ადგილობრივ ორგანოებსა და არქეოლოგიური კვლევის ცენტრს.

7. შესაბამისმა ორგანოებმა გააძლიერონ ზედამხედველობა საქართველოს ისტორიის და კულტურის ძეგლთა დაცვის არსებული კანონმდებლობისა და ამ ბრძანებულებით გათვალისწინებულ ღონისძიებათა შესრულებისადმი.

ე. შევარდნაძე