„სოფლის განვითარების პროექტის სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების (PCG) დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2006 წლის 10 აპრილის №314/№2-60 ერთობლივ ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე"

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 190.020.110.22.033.012.159

საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის ერთობლივი

ბრძანება №698 – №2-140

2008 წლის 8 სექტემბერი

ქ. თბილისი

„სოფლის განვითარების პროექტის სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების (PCG) დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2006 წლის 10 აპრილის №314/№2-60 ერთობლივ ბრძანებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე

 

„ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის 36-ე მუხლის შესაბამისად და საქართველოს პარლამენტის მიერ 2005 წლის 13 ოქტომბერს რატიფიცირებული საქართველოსა და საერთაშორისო განვითარების ასოციაციას (IDA) შორის 2005 წლის 28 მაისს ხელმოწერილი „განვითარების საკრედიტო ხელშეკრულების“ პირველი მუხლის 1.02 თავის „ტ“ პუნქტისა და საქართველოსა და სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდს (IFAD) შორის 2005 წლის 29 ივნისს ხელმოწერილი „ხელშეკრულება პროექტის დაფინანსების შესახებ“ პირველი მუხლის 1.02 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის განხორციელების მიზნით, ვბრძანებთ:

1. „სოფლის განვითარების პროექტის სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების (RCG ) დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის 2006 წლის 10 აპრილის №314/№2-60 ერთობლივი ბრძანებით (სსმ III, 13.04.2006, №51 მუხ. 640) დამტკიცებულ სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებში (RCG) შეტანილი იქნეს შემდეგი ცვლილებები და დამატებები:

ა) პირველი მუხლის მე-5 პუნქტი შეიცვალოს და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„5. წინამდებარე ინსტრუქციები არეგულირებს საკრედიტო ხაზიდან სახსრების გაცემას საბანკო დაწესებულებებზე საქართველოსა და სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდს (IFAD ) შორის 2005 წლის 29 ივნისს ხელმოწერილი „ხელშეკრულება პროექტის დაფინანსების შესახებ“ ხელშეკრულების დანართი ერთის „ბ“ კომპონენტის 1-ლი პუნქტის და არასაბანკო საფინანსო დაწესებულებებზე ამავე ხელშეკრულების დანართი ერთის „ბ“ კომპონენტის მე-2 პუნქტის ფარგლებში, კერძოდ:

ა) კრედიტის გაცემის ვადებსა და პირობებს;

ბ) პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმებს;

გ) კრედიტის ათვისებასთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს.“;

ბ) პირველი მუხლის მე-6 პუნქტი ამოღებული იქნეს;

გ) მე-2 მუხლის პირველი პუნქტის:

გ.ა) “დ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„დ) „ქვესესხის თავისუფალი ლიმიტი“ ნიშნავს კომერციული ბანკების მიერ ქვეპროექტის დაფინანსებისათვის გაცემულ ქვესესხის თანხას 300,000 აშშ დოლარამდე ოდენობით ან მის ეკვივალენტურ თანხას საქართველოს ეროვნულ ვალუტაში. ქვესესხები ამ ლიმიტის ფარგლებში არ მოითხოვს მსოფლიო ბანკის წინასწარი განხილვის და დამტკიცების პროცედურებს; „ქვესესხის თავისუფალი ლიმიტის“ ფარგლებში კომერციულ ბანკს აქვს სრული ავტონომია ნებადართული ინვესტიციებისათვის ქვესესხების დამტკიცებაში;“;

გ.ბ) „ნ“ ქვეპუნქტის შემდგომ დაემატოს შემდეგი რედაქციის „ნ¹ “ ქვეპუნქტი:

„ნ1 ) „არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება“ – ამ ბრძანების მიზნებისათვის მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია, რომელიც შექმნილია და ფუნქციონირებს “მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად და შერჩეულ იქნება პროექტის ფარგლებში ქვესესხების გასაცემად წინამდებარე ინსტრუქციებში გათვალისწინებული კრიტერიუმებისა და პროცედურების შესაბამისად.“;

გ.გ) „ო“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„ო) „მონაწილე ფინანსური დაწესებულება“ ნიშნავს მონაწილე კომერციულ ბანკს და არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას, რომლებიც შერჩეულია სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებით დადგენილი კრიტერიუმებისა და პროცედურების მიხედვით, პროექტის „სოფლად ფინანსური მომსახურების“ კომპონენტის „ა“ ქვეკომპონენტისა და „ბ“ ქვეკომპონენტის ფარგლებში გათვალისწინებული ქვესესხების დაფინანსების მიზნით;“;

გ.დ) „პ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„პ) „პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)“ ნიშნავს სსიპ – მსოფლიო ბანკის ფინანსური მხარდაჭერით განსახორციელებელი საქართველოს სოფლის მეურნეობის განვითარების პროექტების საკოორდინაციო ცენტრს, რომელიც დაფუძნებულია საქართველოს პრეზიდენტის 2001 წლის 23 აპრილის №149 ბრძანებულების საფუძველზე, სოფლის მეურ-ნეობის პროექტების განხორციელების მიზნით, ან პროექტის განსახორციელებლად შექმნილი ნებისმიერი მისი სამართალმემკვიდრე;“;

გ.ე) „ჟ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

ჟ) პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU)“ ნიშნავს პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს, რომელიც შექმნილია „პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის/ PCC“ ფარგლებში და პასუხისმგებელია პროექტის ოპერატიულ (პროგრამულ) მართვაზე;“;

გ.ვ) „ტ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„ტ) „პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიში“ ნიშნავს მსესხებლის სახელით PCC-ს მიერ გახსნილ ანგარიშს, სადაც განხორციელდება პროექტში მონ-წილე ფინანსური დაწესებულებების მიერ მეორადი სესხების დაბრუნებული ძირითადი თანხების აკუმულირება. „პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე“ აკუმულირებული თანხები გამოყენებულ უნდა იქნეს მეორადი სესხების გასაცემად სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების პროცედურების“ თანახმად; „პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიში“ იქნება აქტიური ათი წლის განმავლობაში, რის შემდეგ მონაწილე ფინანსური დაწესებულების მიერ დაბრუნებული ყველა თანხა გადაირიცხება სახელმწიფო ბიუჯეტში;“;

გ.ზ) „უ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„უ) „სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციები“ ნიშნავს წინამდებარე წესებისა და დებულებების კრებულს, პირველიდან მე-9 დანართის ჩათვლით, რომელიც დამტკიცებულია საქართველოს ფინანსთა მინისტრისა და საქართველოს სოფლის მეურნეობის მინისტრის ერთობლივი ბრძანებით და მისაღებია განვითარების საერთაშორისო ასოციაციისთვის და სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდისათვის და გამოიყენება ფინანსური რესურსების მართვისათვის, როგორც განსაზღვრულია „განვითარების საკრედიტო ხელშეკ-რულების“ დანართი ოთხის დამატებაში;“;

გ.თ) „ფ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„ფ) „ქვემსესხებელი ან მომხმარებელი (ბენეფიციარი)“ ნიშნავს ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, რომელიც უკვე დასაქმებულია ან მომავალში აპირებს სოფლის მეურნეობასთან დაკავშირებული ეკონომიკური საქმიანობის დაწყებას და ვისთვისაც მონაწილე ფინანსურ დაწესებულებას განზრახული აქვს გასცეს ან გაცემული აქვს ქვესესხი პროექტის „ა“ და „ბ“ ქვეკომპონენტების ფარგლებში;“;

გ.ი) „შ“ ქვეპუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„შ) “მეორად სესხზე ხელშეკრულება“ ნიშნავს ნებისმიერ ხელშეკრულებას, რომელიც გაფორმებულია ფინანსთა სამინისტროსა, მსესხებელის სახელით, და მონაწილე ფინანსურ დაწესებულებას შორის, პროექტის „ა“ და „ბ“ ქვეკომპონენტების განხორციელების მიზნით;“;

დ) მე-3 მუხლის:

დ.ა) სათაური ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

    „მუხლი 3. პროექტში მონაწილე კომერციული ბანკის შერჩევის კრიტერიუმები და პროცედურები“;

დ.ბ) მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„2. პროექტში მონაწილეობაზე თხოვნის წარდგენის შემდეგ კონკრეტული მონაწილე კომერციული ბანკი ინდივიდუალურად იქნება შესწავლილი საერთაშო-რისო განვითარების ასოციაციის (IDA), სოფლის მეურნეობის განვითარების საერთაშორისო ფონდისა (IFAD) და მსესხებლის მიერ PCC/ PIU-ს მეშვეობით. შესწავლის დროს განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა კომერციული ბანკის საერთო დაკრედიტების შესაძლებლობებს, ფინანსური მდგომარეობის და სასესხო პორტფელის ხარისხს. პროექტში მონაწილეობის მისაღებად მონაწილე კომერციულ ბანკს უნდა ჰქონდეს დამაკმაყოფილებელი ფინანსური და მართვის სტრუქტურა, რისკთან მიმართებაში დამაკმაყოფილებელი კაპიტალის ადეკვატურობა, მისაღები აქტივების ხარისხი და სასესხო პორტფელის მაჩვენებელი, ადეკვატური ლიკვიდურობა, ორგანიზაციული შესაძლებლობები, მენეჯმენტი, ტექნიკური პერსონალი და სხვა აუცილებელი რესურსები შესაბამისი ოპერაციების ეფექტური განხორციელების უზრუნველსაყოფად. იგივე სტანდარტები გამოიყენება პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU) მიერ, საქართველოს ეროვნულ ბანკთან კონსულტაციით, პროექტში მონაწილე კომერციული ბანკის მონიტორინგის დროს.“;

ე) მე-3 მუხლის შემდგომ დაემატოს მუხლი 31  და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

    „მუხლი 3 ¹ . პროექტში მონაწილე არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების შერჩევის კრიტერიუმები და პროცედურები

ინტერესის გამოხატვის მოთხოვნის შესაბამისად, მონაწილე არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებები ინდივიდუალურად გაივლიან შემოწმებას მიკროფინანსების სპეციალისტის მიერ, რომელიც შერჩეულია მსოფლიო ბანკის მიერ და აკმაყოფილებს მის მიერ დადგენილ კრიტერიუმებს. შემოწმებისას ყურადღება მიექცევა მათ საერთო დაკრედიტების შესაძლებლობებს, ისევე როგორც ფინანსური მდგომარეობის და სასესხო პორტფელის ხარისხს. იმისათვის, რომ არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება შერჩეულ იქნეს პროექტში მონაწილეობის მისაღებად, მას უნდა ჰქონდეს დამაკმაყოფილებელი ფინანსური და მართვის სტრუქტურა, მისაღები აქტივების ხარისხი და დაკრედიტების დინამიკა, ადეკვატური ლიკვიდურობა, ასევე საქმიანობის ეფექტური განხორციელებისათვის აუცილებელი მმართველი და ტექნიკური შტატი და სხვა საჭირო რესურსები. იგივე სტანდარტები გამოიყენება პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU) მიერ, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან კონსულტაციით, პროექტში მონაწილე არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მონიტორინგის დროს.“;

ვ) მე-5 მუხლი შეიცვალოს და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

    „მუხლი 5. მეორად სესხზე ხელშეკრულების ძირითადი ვადები და პირობები

1. მეორადი სესხის ძირითადი თანხის გადახდა მონაწილე კომერციულ ბანკს დაეკისრება აშშ დოლარში და გაუტოლდება მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ საკრედიტო ხაზიდან გახარჯულ საერთო თანხას, ამ მუხლის მე-11 პუნქტში მოცემული ინსტრუქციების თანახმად.

2. მონაწილე კომერციული ბანკისათვის აშშ დოლარებში გამოხატული მეორადი სესხის ძირითადი თანხის დაფარვის ვადა შეადგენს 10 (ათი) წელს. მეორადი სესხის ძირითადი თანხის დაფარვა განხორციელდება თანაბარი გადახდებით, დაწყებული მე-4 წლის ბოლოდან შემდგომი 6 წლის განმავლობაში. მეორადი სესხის დაფარვა განხორციელდება მიღებული თანხის მთლიანი ოდენობით, სესხის კლებად ნაშთზე დარიცხულ საპროცენტო სარგებელთან ერთად.

3. მეორადი სესხის გამოტანილ თუ დაუბრუნებელ ძირითად თანხაზე პროცენტის დარიცხვა განხორციელდება ცვალებადი (მცოცავი) საპროცენტო განაკვეთის მიხედვით შემდეგის საფუძველზე:

მეორადი სესხის აშშ დოლარში დენომინირებული საპროცენტო სარგებლის გადახდა მოხდება მცოცავი განაკვეთის მიხედვით, რომელიც დაკორექტირდება 6 თვეში ერთხელ 6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით, რასაც დაემატება 2.0 % (ორი საპროცენტო პუნქტი). აშშ დოლარში დენომინირებული მეორადი სესხზე საპროცენტო განაკვეთი დაკორექტირდება 6 თვეში ერთხელ 1 თებერვალს და 1 აგვისტოს შესაბამისი რეტროაქტიული ნახევარწლიანი პერიოდის (6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით) საშუალო მაჩვენებლის საფუძველზე. თებერვლის კორექტირებისთვის ივლის-დეკემბრის რეტროაქტიული ნახევარწლიანი პერიოდი (6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით) უნდა იყოს გამოყენებული. აგვისტოს კორექტირებისთვის კი 6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით იანვარ-ივნისის საშუალო რეტროაქტიული ნახევაწლიანი პერიოდი უნდა იყოს გამოყენებული.

4. საპროცენტო სარგებელი:

ა) დარიცხული იქნება საპროცენტო პერიოდის პირველი დღიდან და მოიცავს პირველ დღეს, მაგრამ მასში არ შევა აღნიშნული პერიოდის ბოლო დღე (ანუ 1 აგვისტო – 31 იანვარი და 1 თებერვალი – 31 ივლისი);

ბ) გაანგარიშებულ იქნება ფაქტობრივად გასული დღეების მიხედვით 365-დღიან წელიწადზე.

5. პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) დაუყოვნებლივ აცნობებს მონაწილე კომერციულ ბანკს საპროცენტო სარგებლის კორექტირების შესახებ, მაგრამ არა უგვიანეს 15 დღისა საპროცენტო სარგებლის კორექტირებამდე.

6.  პროექტის ფარგლებში დაფინანსებულ ყველა ქვესესხთან დაკავშირებულ საკრედიტო რისკს მონაწილე კომერციული ბანკი სრულად იღებს თავის თავზე.

7. მეორადი სესხის მაქსიმალური მოცულობა მონაწილე კომერციული ბანკებისათვის. ნებისმიერი მონაწილე კომერციული ბანკისთვის მეორად სესხზე ხელშეკრულების ხელმოწერის დღიდან პირველი ექვსი თვის განმავლობაში საკრედიტო ხაზის საწყისი ლიმიტის მაქსიმალური ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 1.0 მილიონ აშშ დოლარის ეკვივალენტს. პირველი ექვსი თვის შემდეგ მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ საწყისი თანხის არასრულად გამოყენების შემთხვევაში, გამოუყენებელი თანხა ხელმისაწვდომი იქნება მონაწილე კომერციული ბანკებისათვის.

8. თითოეული მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ ათვისებული მეორადი სესხის მაქსიმალური კუმულატიური თანხა არ უნდა აღემატებოდეს 2.5 მილიონ აშშ დოლარს, და აგრეთვე, არ უნდა აღემატებოდეს მონაწილე კომერციული ბანკის საზედამხედველო კაპიტალის 25%-ს. იმ პირობის გათვალისწინებით, რომ მონაწილე კომერციულ ბანკში განთავსებულ მსოფლიო ბანკის პროექტებთან ან თანადაფინანსების პროექტებთან დაკავშირებული საქართველოს მთავრობის ფონდების მაქსიმალური ნაერთი ჯამი (ნაშთი) არ უნდა აღემატებოდეს მონაწილე კომერციული ბანკის საერთო ვალდებულებების (სააქციო კაპიტალის გამოკლებით) 25%-ს და სააქციო კაპიტალის 100%-ს.

9. პროექტის რესურსის ბრუნვა. ქვემსესხებლების მიერ მონაწილე კომერციული ბანკისათვის გადახდილი ქვესესხების დასაფარავად ძირითადი თანხების ნებისმიერი ოდენობა, რომელიც დაუყონებლივ არ ექვემდებარება გადახდას ფინანსთა სამინისტროსათვის მეორადი სესხის დაფარვის მიზნით, მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ აღირიცხება ცალკე საბრუნავ ანგარიშზე ფულადი სახსრების სახით. აღნიშნულ საბრუნავ ანგარიშზე აკუმულირებული სახსრები მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ გამოყენებული უნდა იყოს იმ დამატებითი ქვეპროექტების დასაფინანსებლად, რომლებიც გამიზნულია პროექტის წინაშე დასახული ამოცანების მისაღწევად და აკმაყოფილებს მეორად სესხზე ხელშეკრულებასა და სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებით განსაზღვრულ ვადებს, პირობებსა და მონაწილეობის კრიტერიუმებს. ამასთანავე, მონაწილე კომერციული ბანკის საბრუნავ ანგარიშზე აკუმულირებული ნაშთი არ უნდა აღემატებოდეს მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ პროექტის ფარგლებში გაცემული ქვესესხების საშუალო თანხის ოდენობასა და 250,000 აშშ დოლარს შორის უმცირესს. თუ მონაწილე კომერციული ბანკის საბრუნავ ანგარიშზე რიცხული ნაშთი აღემატება ზემოაღნიშნულ თანხას და არ გამოიყენება კომერციული ბანკის მიერ ექვსი თვის განმავლობაში, კომერციული ბანკი ვალდებულია საბრუნავ ანგარიშზე რიცხული მეორადი სესხის გამოუყენებელი თანხის ნაშთი სრულად გადარიცხოს ფინანსთა სამინისტროს მიერ გახსნილ პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე ექვსთვიანი პერიოდის გასვლიდან ხუთი სამუშაო დღის განმავლობაში. პროექტის საბრუნაფი ფონდის ანგარიშზე აკუმულირებული თანხები კვლავ გამოიყენება პროექტში უფლებამოსილი მონაწილე კომერციული ბანკებისათვის მეორადი სესხების დასაფინანსებლად. მონაწილე კომერციული ბანკების მიერ საბრუნავი ანგარიშის გამოყენების სტატუსი შემოწმდება პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ ყოველი თვის ბოლოს.

10. მონაწილე კომერციული ბანკების თანადაფინანსება. მონაწილე კომერციულ ბანკს მოეთხოვება ქვეპროექტის საერთო ღირებულების არანაკლებ 10%-ით თანადაფინანსება საკუთარი სახსრებიდან პროექტის განხორციელების პირველი 12 თვის განმავლობაში და არანაკლებ 20%-ით – პროექტის განხორციელების მეორე წლის განმავლობაში და შემდგომ.

11. მსესხებლის მიერ თითოეულ მონაწილე კომერციულ ბანკზე გაცემული საკრედიტო ხაზის სახსრების საერთო მოცულობის მინიმუმ 90% უნდა გამოიყენებოდეს საინვესტიციო საქმიანობების დასაფინანსებლად, ხოლო მაქსიმუმ 10% კი – საბრუნავი კაპიტალის დასაფინანსებლად.

12. მეორად სესხზე განაცხადები და საკრედიტო ხაზიდან თანხების გახარჯვა. პერიოდულად, როგორც ეს დადგენილია სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებში, განსაზღვრულია მეორად სესხზე ხელშეკრულებაში და შეთანხმებულია მონაწილე კომერციულ ბანკსა და პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს შორის, მონაწილე კომერციულმა ბანკმა უნდა მოამზადოს განაცხადი საკრედიტო ხაზიდან თანხების გახარჯვაზე. აღნიშნულ განაცხადთან ერთად აუცილებელია შემდეგი პროცედურების გატარება და ინფორმაციის მიწოდება:

ა) ყოველ ქვესესხზე უნდა მომზადდეს ცალკე განაცხადი კრედიტის გამოყოფის თაობაზე;

ბ) კრედიტის გამოყოფის თაობაზე პირველად განაცხადს თან უნდა ახლდეს ქვეპროექტის შესახებ ინფორმაციული ცხრილები (დანართი 1-ის მიხედვით), სადაც მითითებული იქნება ქვემსესხებელის დასახელება და მისამართი, ქვემსესხებელის საქმიანობის სფერო, მოთხოვნილი სესხის ოდენობა, სესხის გამოყენება, წინადადების საერთო ღირებულება და დაფინანსების მეთოდი (მონაწილე კომერციული ბანკის და ქვემსესხებელის თანამონაწილეობისა და ნებისმიერი გრანტის სახსრების გამოყენების მითითებით), პროექტის განხორციელების პერიოდი, სესხის შეფასების ანგარიშის ასლი თანდართული შესაბამისი ფინანსური გათვლებით და პროგნოზებით, ქვესესხის პირობები (გადახდის პერიოდის, შეღავათიანი პერიოდის, საპროცენტო განაკვეთის, საკომისიოების მითითებით), და ქვეპროექტის გარემოზე ზემოქმედების შეფასება სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების მიხედვით;

გ) კრედიტის გამოყოფის თაობაზე განაცხადისა და თანმხლები დოკუმენტაციის მიღებისას, პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ დაუყონებლივ შემოწმებულ უნდა იქნეს განაცხადი და თანდართული დოკუმენტაცია, თუ რამდენად შეესაბამება იგი პროექტის სახელმძღვანელოს;

დ) იმ შემთხვევაში, თუ წარდგენილი განაცხადი აკმაყოფილებს სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების მოთხოვნებს, პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი წერილობითი ფორმით შეატყობინებს მონაწილე კომერციულ ბანკს განაცხადის დამტკიცების შესახებ და უზრუნველყოფს საკრედიტო ხაზის ანგარიშიდან დასაშვები ფონდების 100%-ის გადარიცხვას მონაწილე კომერციული ბანკის ანგარიშზე.

13. ანგარიშსწორების ანგარიშები. მონაწილე კომერციულ ბანკს გახსნილი უნდა ჰქონდეს ცალკე ანგარიში საკრედიტო ხაზიდან მიღებული მეორადი სესხისათვის და აგრეთვე ცალკეული ქვესესხების ანგარიშები მეორად სესხზე ხელშეკრულების ფარგლებში დაფინანსებული თითოეული ქვეპროექტისათვის.

14. ყოველი მონაწილე კომერციული ბანკი პროექტების საკოორდინაციო ცენტრთან ( PCC)/პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფთან (PIU) სამუშაოდ და შესაბამისი ტრანზაქციების საწარმოებლად დანიშნავს უფლებამოსილ წარმომადგენელს.“;

ზ) მე-2 თავს შემდგომ დაემატოს შემდეგი რედაქციის თავი II¹ .

„თავი II1 . არასაბანკო ფონანსური დაწესებულებები

    მუხლი 51 . არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებების პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმები და სტანდარტები

პროექტში მონაწილეობის მისაღებად არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებები ყოველთვის უნდა აკმაყოფილებდნენ შემდეგ კრიტერიუმებსა და სტანდარტებს, კერძოდ:

ა) ზოგადი კრიტერიუმები:

ა.ა) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება რეგისტრირებული უნდა იყოს საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;

ა.ბ) მისი ფინანსური ანგარიშგება უნდა გადიოდეს ყოველწლიურ აუდიტორულ შემოწმებას აუდიტის საერთაშორისო სტანდარტების და საერთაშორისო ფინანსური ანგარიშგების სტანდარტების შესაბამისად პროექტების საკოორდინაციო ცენტრისათვის (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფისათვის (PIU) მისაღები აუდიტორების მიერ და არ უნდა ჰქონდეს არსებითი შენიშვნა აუდიტორების მიერ მინიმუმ წინა ერთი წლის განმავლობაში. დამოუკიდებელი აუდიტორი აუნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ კრიტერიუმებს: უნდა იყოს სათანადოდ შექმნილი და კარგი რეპუტაციის მქონე, აუცილებელია ფინანსური დაწესებულების აუდიტორული შემოწმების გამოცდილების არსებობა, იყენებდეს ზოგადად მისაღები აუდიტორული სტანდარტების ანუ საერთაშორისო აუდიტორული სტანდარტების შესაბამის პროცედურებსა და მეთოდებს, უნდა ჰქონდეს ხარისხის გარანტირების სათანადო მექანიზმები და ჰყავდეს სათანადო პროფესიული კვალიფიკაციისა და გამოცდილების მქონე აუდიტორები;

ა.გ) უნდა ჰქონდეს აშკარად გამოხატული ვალდებულება, რომ ემსახუროს მათ, ვისაც ნაკლებად მიუწვდება ხელი საბანკო-საკრედიტო მომსახურებაზე, როგორც ეს მის წესდებასა და ბიზნეს გეგმაშია მოცემული და როგორც ეს მის საქმიანობაში ხორციელდება;

ა.დ) ჰყავდეს საჭირო შტატი, გააჩნდეს სათანადო ცოდნა, ფიზიკური და სხვა რესურსები სიცოცხლისუნარიანი მუშაობისა და დადგენილი მიზნების დასაკმაყოფილებლად;

ა.ე) ჰქონდეს მინიმუმ 3 წლის მუშაობის გამოცდილება და მისი საერთო აქტივები უნდა უდრიდეს მინიმუმ 1,000,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტურ თანხას საქართველოს ეროვნულ ვალუტაში.

ბ) ფინანსური კრიტერიუმები:

ბ.ა) ყოველთვის აკმაყოფილებდეს აქტივების ხარისხის იმ მაჩვენებლებს, რომლებიც დამოუკიდებლად არის ჩამოყალიბებული CGAP სახელმძღვა-ნელოში. კერძოდ:

ბ.ა.ა) ჰქონდეს 30, 60 და 90 დღით ვადაგადაცილებული სესხების და შეცვლილი გრაფიკის მქონე სესხების კლასიფიკაციის სისტემა;

ბ.ა.ბ) ჰქონდეს სესხების რისკის ქვეშ მოქცეული პორტფელი 3%-ზე ნაკლები იმ სესხებისათვის, რომლებიც ვადაგადაცილებულია 30 დღეზე მეტით (ანუ ყველა სესხის გადაუხდელი ძირითადი თანხა ერთი ან ორი გადახდით 30 დღის დაგვიანებით, რომელიც დაყოფილია ბრუტო სასესხო პორტფელის მიხედვით);

ბ.ა.გ.) აწარმოებდეს სესხის დანაკარგების სარეზერვო ფონდს, რომელიც შეესაბამება გაანგარიშებულ სამომავლო დანაკარგებს და ახორციელებდეს თანხების ჩამოწერას საერთაშორისო სანიმუშო პრაქტიკის ან საქართველოს ეროვნული ბანკის დებულებების შესაბამისად, მათი გამოქვეყნების შემთხვევაში.

ბ.ბ) გააჩნდეს სესხის დაფარვის მიმდინარე კოეფიციენტი, რომელიც 95%-ს აღემატება მეორად სესხზე ხელშეკრულების გაფორმების მომენტში და მის შემდეგ:

ბ.ბ.ა) ჰქონდეს დადებითი წმინდა მოგება მიმდინარე და წინა ორი წლის განმავლობაში გარე აუდიტის მიერ დადასტურებული ფინანსური ანგარიშგების საფუძველზე და CGAP სახელმძღვანელოს შესაბამისად;

ბ.ბ.ბ) ჰქონდეს დადებითი ამონაგები იმ აქტივებზე, რომლებიც დაკორექტირდა ინფლაციისა და გრანტების მიხედვით და გადაანგარიშდა CGAP სახელმძღვა-ნელოს მიხედვით;

ბ.ბ.გ) არ ჰქონდეს დავალიანებები და შეუსრულებელი ვალდებულებები ნებისმიერ სესხზე ან სხვა სახის კრედიტზე, რომელიც აღებულია ნებისმიერი შიდა თუ საერთაშორისო კომერციული ან განვითარების დაწესებულებიდან და/ან არ ჰქონდეს მიმდინარე სესხის რესტრუქტურიზაცია, რომელიც გამოწვეულია უარყოფითი ფინანსური სიტუაციით;

ბ.ბ.დ) წლიური აუდიტორულად შემოწმებული ფინანსური ანგარიშგების თანახმად, არ ჰქონდეს საპროცენტო განაკვეთის მაღალი რისკი და ფლობდეს უცხოური ვალუტის გაცვლითი კურსის რისკის მართვის რაციონალურ მექანიზმებს.

გ) მართვის სტანდარტები:

გ.ა) ჰყავდეს სამეთვალყურეო საბჭო, რომელიც პასუხისმგებელია არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების საერთო სტრატეგიის განსაზღვრაზე და მისი მუშაობის სათანადო ზედამხედველობის უზრუნველყოფაზე, იკრიბება რეგულარულად და აწარმოებს ყველა შეხვედრის და გადაწყვეტილების შესაბამის ოქმს;

გ.ბ) ჰქონდეს საფუძვლიანი ბიზნეს-გეგმა და სათანადო, კარგად დოკუმენტირებული ბიუჯეტი და ბიუჯეტის კონტროლის პროცედურები;

გ.გ) ჰქონდეს საფუძვლიანი, კარგად დოკუმენტირებული სესხების გაცემის პოლიტიკა და პროცედურები;

გ.დ) ჰქონდეს დამაკმაყოფილებელი, კარგად დოკუმენტირებული შიდა კონტროლისა და აუდიტის პროცედურები, რომლებიც დამოწმებულია გარე აუდიტორის მიერ;

გ.ე) ჰქონდეს კარგად დოკუმენტირებული შიდა ანგარიშგებისა და მართვის საინფორმაციო სისტემა, რომელსაც შეუძლია საკმარისი ინფორმაციის მიწოდება, რაც აუცილებელია დაწესებულების საქმიანობის, სამუშაოთა მიმდინარეობისა და რისკების მართვისათვის, რაც ასევე მოიცავს მინიმუმ ყოველთვიურ ინფორმაციას საერთო სასესხო პორტფელზე და პორტფელის კლასიფიკაციაზე.

დ) სხვა სტანდარტები:

დ.ა) ჰქონდეს სოფლის მეურნეობის, აგროგადამუშავების ან აგრობიზნესთან დაკავშირებული სხვა საქმიანობისთვის სესხების გაცემის მინიმუმ 1-წლიანი წარმატებული გამოცდილება და გეგმავდეს აღნიშნული საქმიანობის გაფართოებას თავისი ფართო სტრატეგიული მიზნების შესაბამისად;

დ.ბ) რეგიონებში ჰქონდეს მომსახურების ფილიალების ადეკვატური ქსელი ან უახლოეს მომავალში აპირებდეს გაფართოვებას რეგიონებში;

დ.გ) ჰყავდეს საჭირო შტატი, ჰქონდეს სათანადო ცოდნა, ფიზიკური და სხვა რესურსები, რაც საჭიროა პროექტით გათვალისწინებული საკრედიტო ხაზის განსახორციელებლად ან მომზადებული ჰქონდეს სამომავლო გეგმა აღნიშნული სტანდარტების გასაძლიერებლად და, გარდა ამისა, გამოყოფილი ჰყავდეს თანამშრომლები ქვესესხის ოპერაციების კოორდინაციისა და მონიტორინგისთვის.

ე) პროექტში დაშვება. ყოველ არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას, რომელიც დააკმაყოფილებს პროექტში მონაწილეობისათვის დადგენილ ზემოაღნიშნულ კრიტერიუმებს, პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის მიერ გაეგზავნება ამ ფაქტის ოფიციალური დამადასტურებელი წერილი, რის შემდგომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან ხელმოწერილი იქნება მეორად სესხზე ხელშეკრულება.

    მუხლი 5 ² . მეორად სესხზე ხელშეკრულების ძირითადი პირობები

1. მეორადი სესხის ძირითადი თანხა, რომელიც უნდა დაფაროს არასაბანკო ფინანსურმა დაწესებულებამ იქნება მის მიერ ათვისებული თანხის საერთო ოდენობის ეკვივალენტი აშშ დოლარში, ლარში ან ევროში (საჭიროების მიხედვით) ანუ საკრედიტო ხაზის შესაბამის ვალუტაში სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების შესაბამისად.

2. მეორადი სესხის თითოეული გადარიცხვის ძირითადი თანხის დაფარვა არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ განხორციელდება 10 წლის განმავლობაში თანაბარი, 6-თვიანი შენატანებით 2-წლიანი საშეღავათო პერიოდის შემდეგ. გადახდა განხორციელდება მიღებული მთლიანი ოდენობის სესხის კლებად ნაშთზე დარიცხულ საპროცენტო განაკვეთთან ერთად.

3. მეორადი სესხის გამოტანილ თუ დაუბრუნებელ ძირითად თანხაზე პროცენტის დარიცხვა განხორციელდება ცვალებადი (მცოცავი) საპროცენტო განაკვეთის მიხედვით შემდეგის საფუძველზე:

ა) მეორადი სესხის აშშ დოლარებში ან ევროებში დენომინირებული საპროცენტო სარგებლის გადახდა მოხდება მცოცავი განაკვეთის მიხედვით, რომელიც კორექტირდება 6 თვეში ერთხელ 6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით, რასაც დაემატება 2.0% (ორი საპროცენტო პუნქტი). აშშ დოლარსა და ევროებში დენომინირებული მეორად სესხზე საპროცენტო განაკვეთი უნდა დაკორექტირდეს 6 თვეში ერთხელ 1 თებერვალს და 1 აგვისტოს შესაბამისი რეტროაქტიური ნახევარწლიანი პერიოდის (6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით) საშუალო მაჩვენებლის საფუძველზე. თებერვლის კორექტირებისთვის ივლის-დეკემბრის რეტროაქტიური ნახევარწლიანი პერიოდი (6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით) უნდა იყოს გამოყენებული. აგვისტოს კორექტირებისთვის კი – 6-თვიანი LIBOR-ის მიხედვით იანვარ-ივნისის საშუალო რეტროაქტიული ნახევაწლიანი პერიოდი უნდა იყოს გამოყენებული.

ბ) ლარებში დაფიქსირებულ მეორად სესხზე საპროცენტო სარგებლის დარიცხვა განხორციელდება მცოცავი განაკვეთით, რომელიც კორექტირებულ იქნება 6 თვეში ერთხელ შიდა ინფლაციის საფუძველზე, რასაც დაემატება 2.5%. ლარებში დაფიქსირებული მეორადი სესხების საპროცენტო სარგებელი კორექტირებულ იქნება 6 თვეში ერთხელ 1 თებერვალს და 1 აგვისტოს ფაქტობრივი და დაგეგმილი ინფლაციის მიხედვით, მაგ., თებერვლის კორექტირებისთვის ეს იქნება წინა წლის ივლის-დეკემბრის საშუალო ფაქტობრივი წლიური ინფლაციის ნახევარს დამატებული მიმდინარე წლის იანვარ-ივნისის გეგმის ნახევარი, და აგვისტოს კორექტირებისთვის კი – მიმდინარე წლის იანვარ-ივნისის საშუალო ფაქტობრივ წლიურ იფლაციის ნახევარს დამატებული ივნის-დეკემბრის დაგეგმილი ინფლაციის ნახევარი.

4. საპროცენტო სარგებელი:

ა) დარიცხული იქნება საპროცენტო პერიოდის პირველი დღიდან და მოიცავს პირველ დღეს, მაგრამ მასში არ შევა აღნიშნული პერიოდის ბოლო დღე (ანუ 1 აგვისტო – 31 იანვარი და 1 თებერვალი – 31 ივლისი) და

ბ) გაანგარიშებულ იქნება ფაქტობრივად გასული დღეების მიხედვით 365-დღიან წელიწადზე.

5. პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) დაუყოვნებლივ აცნობებს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას საპროცენტო სარგებლის კორექტირების შესახებ, მაგრამ არა უგვიანეს 15 დღისა საპროცენტო სარგებლის კორექტირებამდე.

6. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება მეორადი სესხის პროცენტს გადაუხდის ფინანსთა სამინისტროს 6 თვეში ერთხელ, 1 თებერვალს და 1 აგვისტოს.

7. პროექტის ფარგლებში დაფინანსებულ ქვესესხებთან დაკავშირებულ საკრედიტო რისკს არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება სრულად აიღებს საკუთარ თავზე.

8. მეორადი სესხის ათვისებული და დაუბრუნებელი სახსრების საერთო ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 2.0 მილიონი აშშ დოლარის ეკვივალენტურ თანხას ან არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულების წმინდა კაპიტალის 50%-ს (ანუ იმას, რომელიც მათ შორის უფრო დაბალი იქნება).

9. პროექტის ფარგლებში გახსნილ ქვესესხის ანგარიშზე ქვემსესხებლის მიერ გადახდილი ძირითადი თანხის ნებისმიერი ოდენობა, რომელიც დაუყოვნებლივ არ ექვემდებარება გადახდას ფინანსთა სამინისტროსთვის მეორადი სესხის დაფარვის მიზნით, არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ აღირიცხება ცალკე საბრუნავ ანგარიშებზე (ცალკე ანგარიში თითოეული ვალუტისთვის) ფულადი სახსრების სახით. აღნიშნულ საბრუნავ ანგარიშზე აკუმულირებული სახსრები არასაბანკო ფინანსურმა დაწესებულებამ უნდა გამოიყენოს დამატებითი ქვეპროექტების დასაფინანსებლად და აკმაყოფილებდეს მეორად სესხზე ხელშეკრულებასა და სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებით განსაზღვრულ ვადებს, პირობებსა და მონაწილეობის კრიტერიუმებს. თუ არასაბანკო ფინანსურ დაწესებუ-ლების საბრუნავ ანგარიშზე არსებული ნაშთი 50,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტურ თანხას აღემატება და არ გამოიყენება მომდევნო 8 თვის განმავლობაში, არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება ვალდებულია საბრუნავ ანგარიშზე რიცხული მეორადი სესხის გამოუყენებელი თანხის ნაშთი სრულად გადარიცხოს პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე 8-თვიანი პერიოდის გასვლიდან ხუთი სამუშაო დღის განმავ-ლობაში. პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე აკუმულირებული თანხები კვლავ გამოიყენება პროექტში უფლებამოსილი დაწესებულებებისთვის მეორადი სესხების დასაფინანსებლად. არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულების მიერ საბრუნავი ანგარიშის გამოყენების მდგომარეობა შემოწმდება პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU) მიერ ყოველი კვარტალის ბოლოს.

10. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება პერიოდულად მოამზადებს განაცხადს თანხის მოთხოვნაზე, რაც გახდება საფუძველი საკრედიტო ხაზიდან სახსრების ათვისებისა. ამ დროს გამოიყენება შემდეგი პროცედურები და ინფორმაცია:

ა) საწყისი გადარიცხვა არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებისთვის. ფინანსთა სამინისტროსა და არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას შორის მეორადი სასესხო ხელშეკრულების ხელმოწერის შემდეგ არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება პროექტების საკოორდინაციო ცენტრს (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფს (PIU) წარუდგენს ქვესესხების სიას დანართ №1-ში მოცემული ფორმის მიხედვით. პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC) /პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) აღნიშნული ქვესესხების მოთხოვნების სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების კრიტერიუმებისათვის შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ თანხას გადაურიცხავს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას;

ბ) პირველი გადარიცხვის შემდეგ არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება მოამზადებს ხარჯების უწყისს დანართ №1-ში მოცემული ფორმის მიხედვით, სადაც დასაბუთებული იქნება წინა გადარიცხვით მიღებული სახსრების გამოყენება ახალი სახსრებით შევსების მიღებამდე;

გ) პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) განიხილავს მოთხოვნებს გახარჯვების შესახებ მათ შესაბამისობაზე ქვეპროექტების მონაწილეობის კრი-ტერიუმებთან და დაამტკიცებს/გადარიცხავს ან უარყოფს მათ სამი სამუშაო დღის განმავლობაში. საჭიროების შემთხვევაში (PIU)/(PCC) მოითხოვს დამატებითი ინფორმაციის წარმოდგენას. პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) წერილობით აცნობებს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას მისი განაცხადის დამტკიცების ან უარყოფის შესახებ.

11. არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას გასხნილი უნდა ჰქონდეს ცალკე ანგარიში საკრედიტო ხაზიდან მიღებული მეორადი სესხისთვის და აგრეთვე ცალკეული ქვესესხების ანგარიშები – მეორად სესხზე ხელშეკრულების ფარგლებში დაფინანსებული თითოეული ქვეპროექტისთვის.

12. თითოეული არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება (PCC)/(PIU)-სთან სამუშაოდ და შესაბამისი ტრანზაქციების საწარმოებლად დანიშნავს შესაბამის უფლებამოსილ წარმომადგენელს.“

თ) მე-6 მუხლი შეიცვალოს და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

    „მუხლი 6. საკრედიტო ხაზი კომერციულ ბანკებზე.

1. კომერციული ბანკები საინვესტიციო და საბრუნავი კაპიტალით უზრუნველყოფენ მცირე და საშუალო მოცულობის სამეწარმეო ორგანიზაციებსა და კერძო ბიზნესებს, რომლებიც დაკავებულნი არიან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოებით, გადამუშავებითა და მარკეტინგით.

2. ქვესესხის მაქსიმალური თანხა. ნებისმიერ მსესხებელზე გაცემული ცალკეული სესხის მაქსიმალური ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 500,000 აშშ დოლარს, საიდანაც არა უმეტეს 10%-ისა უნდა მოხმარდეს საბრუნავი კაპიტალის დაფინანსებას. ამასთანავე, ცალკეულ ქვემსესხებელზე გაცემული ქვესესხის მაქსიმალური ნაზარდი (კუმულატიური) ჯამი არ უნდა აღემატებოდეს 750,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს და ასევე არ უნდა აჭარბებდეს საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ ერთ მსესხებელზე დაწესებულ ლიმიტებს.

3. ქვესესხის თავისუფალი ლიმიტი და მსოფლიო ბანკის წინასწარი განხილვა და თანხმობა:

ა) კომერციული ბანკების მიერ გაცემული პირველი სამი ქვესესხი, მათი მოცულობის მიუხედავად, ექვემდებარება მსოფლიო ბანკის მიერ წინასწარი განხილვისა და დამტკიცების პროცედურას, რათა უზრუნველყოფილი იქნეს მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ პროექტის ყველა პროცედურის და კრიტერიუმების გაცნობიერება და დაცვა. პირველი სამი ქვესესხისათვის, რომლის დაფინანსება კომერციულ ბანკს მიაჩნია მიზანშეწონილად, განმცხადებლის სასესხო განაცხადის ასლი, ბიზნეს-გეგმა, ბანკის მიერ სესხის შეფასების ყველა დეტალი და სასესხო წინადადება წარედგინება მსოფლიო ბანკის მხრიდან პროექტის ხელმძღვანელს;

ბ) ამასთანავე, შემდგომი ყველა ქვესესხი, რომელიც აღემატება 300,000 აშშ დოლარს ან მის ეკვივალენტს, აგრეთვე დაექვემდებარება მსოფლიო ბანკის პროექტის ხელმძღვანელის მხრიდან წინასწარ განხილვასა და თანხმობას, რაც ასევე შეეხება ნებისმიერ იმ ქვესესხებს, სადაც ნაზარდი (კუმულატიური) ჯამი აღემატება 500,000 აშშ დოლარს;

გ) შემდგომი ყველა ქვესესხი, რომელიც არ აღემათება 300,000 აშშ დოლარს, ან მის ეკვივალენტს, არ დაექვემდებარება მსოფლიო ბანკის მხრიდან წინასწარი განხილვის ან თანხმობის პროცედურებს;

დ) მსოფლიო ბანკის ქვესესხების განხილვასა და დაფინანსებაზე თანხმობის მისაღებად კრიტერიუმები წარმოდგენილია მე-3 დანართში.

4. ქვესესხების ვადები და პირობები – მონაწილე კომერციულ ბანკებს უფლებამოსილება ენიჭებათ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ ქვესესხებზე ვადები და პირობები, არსებულ საბაზრო პირობებზე და საუკეთესო კომერციულ პრაქტიკაზე დაყრდნობით. კომერციული ბანკის მიერ ქვემსესხებლისათვის თავიდანვე მიწოდებულ უნდა იქნეს სრული და ზუსტი ინფორმაცია გადასესხების პირობებზე (ყველა საკომისიოების და სხვა გადასახადების და ხარჯების ჩათვლით).

5. პროექტში მონაწილეობის მისაღებად უფლება-მოსილი ბენეფიციარები:

ა) უფლებამოსილი ბენეფიციარების რიცხვში შედიან იურიდიული ან ფიზიკური პირები (ერთობლივი საწარმოები, კოოპერატივები, ამხანაგობები, ან ნებისმიერი სხვა იურიდიული ან ფიზიკური პირები), რომლებსაც გააჩნიათ ბიზნესგამოცდილება გარკვეულ სფეროში, ან აპირებენ განახორციელონ შესაბამისი საქმიანობა სოფლად;

ბ) ნებისმიერი იურიდიული პირი უნდა წარმოადგენდეს სამეწარმეო (კომერციული) იურიდიულ პირს. საწარმო კრედიტუნარიანი უნდა იყოს, უნდა გააჩნდეს დამაკმაყოფილებელი ფინანსური, ორგანიზაციული და მენეჯმენტის სტრუქტურა, კვალიფიციური პერსონალი; და გააჩნია აუცილებელი ფინანსური და სხვა რესურსები სოფლის განვითარების პროექტის ფარგლებში დაფინანსებული საქმიანობებისა და ინვესტიციების განსახორციელებლად;

გ) ყველა შემოთავაზებულ ქვეპროექტს უნდა ახლდეს გარემოზე ზეგავლენის ანალიზი, შესრულებული „პროექტის საკრედიტო საქმიანობის გარემოს დაცვის მართვის გეგმისა და გარემოს დაცვის ინსტრუქციების“ მიხედვით, რომელიც დაამტკიცებს, რომ მოცემული ქვეპროექტი შეესაბამება გარემოს დაცვის ყველა დებულებას და მას არ ექნება უარყოფითი ზეგავლენა ბუნებაზე;

დ) საწარმოს უნდა გააჩნდეს სათანადო მფლობელობა და კომპეტენტური მენეჯმენტი, რომელსაც გააჩნია საწარმოს მართებული მართვის უნარი.

6. ქვეპროექტების შერჩევისა და შეფასების კრიტერიუმები. მონაწილე კომერციული ბანკის მოვალეობაა გამოავლინოს სავარაუდო ქვემსესხებლები და დაიცვას მეორად სესხზე ხელშეკრულებით და სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციებით დადგენილი კრიტერიუმები და პირობები ქვესესხების დაფინანსებისას. გარდა მე-6 მუხლის მე-3 პუნქტში აღნიშნული გარემოებებისა, პროექტით დასაშვები ინვესტიციისათვის მონაწილე კომერციულ ბანკს სრული ავტონომია ენიჭება ქვესესხების დამტკიცებაში.

7. ქვესესხების გასაცემად განაცხადების შეფასება განხორციელდება შემდეგი ინფორმაციისა და ანალიზის საფუძველზე:

ა) ფინანსური კრიტერიუმები:

ა.ა) რეალური ფინანსური უწყისების არსებობა მოგება-ზარალისა და საბალანსო უწყისების ჩათვლით;

ა.ბ) კრედიტუნარიანობის შეფასება;

ა.გ) გამართული ბიზნესი დადებითი ფულადი სახსრების მიმოქცევით სესხის მომსახურების შემდგომ;

ა.დ) საკუთარი სახსრებიდან შემოთავაზებული ქვეპროექტის ღირებულების მინიმუმ 20%-ის დაფინანსების უნარი;

ა.ე) ქვეპროექტის მოქმედების პერიოდში სესხის მომსახურების კოეფიციენტი უნდა შეადგენდეს არა ნაკლებ 1.3-ს (წლიური დაანგარიშებით), რაც გამოითვლება ქვემსესხებლის მიერ დასაფარი ვალის საერთო ოდენობის საფუძველზე;

ა.ვ) ქვეპროექტის განხორციელების პერიოდში ქვემსესხებლის ვალდებულებების საკუთარ კაპიტალთან თანაფარდობა (ქვესესხის ჩათვლით) არ უნდა აღემატებოდეს 3:1-თან.

ბ) ბიზნეს-გეგმის კრიტერიუმები:

ბ.ა) შესაბამისი ორგანიზაციული და მართვის სტრუქტურა;

ბ.ბ) დასაფინანსებლად შემოთავაზებული ბიზნესის სფეროში ადეკვატური ტექნიკური შესაძლებლობა;

ბ.გ) ტექნიკურად განხორციელებადი წინადადება;

ბ.დ) კომერციულად სიცოცხლისუნარიანი წინადადება (შიდა უკუგების კოეფიციენტი (IRR) მიმდინარე ფასების მიმართ);

ბ.ე) საქმიანობის მასშტაბი (ადგილობრივი მასალების მისაწვდომობა და შემოთავაზებული ბაზრის მოცულობა);

ბ.ვ) დეტალური საინვესტიციო წინადადება (საინვესტიციო სესხის შემთხვევაში);

ბ.ზ) სათანადო სპეციფიკაცია და დიზაინი (საინვესტიციო სესხის შემთხვევაში);

ბ.თ) მიმდინარე ხარჯები (შეძლებისდაგვარად დაფუძნებული კვოტებზე) (საინვესტიციო სესხის შემთხვევაში).

გ) ქვეპროექტის შეფასება ასევე უნდა ითვალისწინებდეს წინადადების ტექნიკურ განხორციელებადობას და ადასტურებდეს ქვეპროექტის ფინანსურ და ეკონომიკურ სიცოცხლისუნარიანობას, რომ წინადადება შედგენილია შესაბამისი ჯანმრთელობის, უსაფრთხოებისა და გარემოს დაცვითი სტანდარტების დაცვით, რაც სრულად შეესაბამება საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობას. ქვესესხების შეფასების ფორმა წარმოდგენილია მე-2 დანართში.

ი) მე-6 მუხლის შემდგომ დაემატოს შემდეგი რედაქციის 6¹  მუხლი.

    „მუხლი 6 ¹ . საკრედიტო ხაზი არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებებზე

1. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებები საინვესტიციო და საბრუნავი კაპიტალით უზრუნველ-ყოფენ მცირე და საშუალო ბიზნესში დასაქმებულ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებიც დაკავებულნი არიან სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის წარმოებით, გადამუშავებითა და მარკეტინგით.

2. ერთ მსესხებელზე გაცემული ცალკეული სესხის მაქსიმალური ჯამური ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 25,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტს, ან იმ თანხას, რომელსაც ითვალისწინებს „მიკროსაფინანსო ორგანიზაციების შესახებ“ საქართველოს კანონი (ძალაში იქნება ის თანხა, რომელიც უფრო ნაკლებია).

3. 15,000 აშშ დოლარზე მეტი ოდენობის სესხები ექვემდებარება წინასწარ განხილვას PCC/PIU-ს მიერ.

4. NBFI-ები დამოუკიდებლად განსაზღვრავენ საკუთარ ვადებსა და პირობებს (საპროცენტო სარგებლის ჩათვლით) ქვესესხებისათვის საბაზრო მდგომარეობის საფუძველზე საუკეთესო კომერციული პრაქტიკის შესაბამისად და ასახავენ მათ მეორად სასესხო ხელშეკრულებებში. საპროცენტო განაკვეთი განსაზღვრული იქნება არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებების მიერ ყოველი ცალკეული შემთხვევისთვის რისკების შეფასების, ადმინისტრაციული ხარჯების და სხვა გადასახდელების გათვლის საფუძველზე. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება განსაზღვრავს გადასესხების საპროცენტო სარგებელს წლიურ საპროცენტო განაკვეთში (მაგალითად, ყველა გადასახ-დელისა და საკომისიოს ჩათვლით) და აცნობებს ქვემსესხებლებს. საპროცენტო სარგებელი არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას ქვესესხებზე დაერიცხება ქვესესხის დაუბრუნებელი ძირითადი თანხის ნაშთი (კლებადი ნაშთი).

5. ქვემსესხებლის მიერ თანხების გადახდის პერიოდი დაეფუძნება ქვემსესხებლის დაგეგმილ ფულადი სახსრების ბრუნვის პერიოდს.

6. ქვემსესხებლები გადაიხდიან ქვესესხებს (ძირითადი თანხა და პროცენტი) იმ ვალუტაში, რომელშიც ის იქნა დენომინირებული. სესხება ერთ ვალუტაში და გადახდა მეორეში ნებადართული იქნება, თუ არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება თავის თავზე აიღებს ასეთი ტრანზაქციების ვალუტის გაცვლის რისკთან დაკავშირებულ შედეგებს.

7. ნებადართული საქმიანობა მოიცავს შიდა სამეურნეო წარმოებას, დაფასოებას, დახარისხებას, ეფუთვას, სასოფლო-სამეურნეო საქონლის გაყიდვას და/ან სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საშუალებების შეძენას და/ან წარმოებას, როგორც ჩვეულებრივ, ასევე მაცივრის ტიპის დასაწყობებას, აგროგადამუშავებას და აგრობიზნესთან დაკავშირებულ სხვა ღონისძიებებს.

8. უფლებამოსილი ბენეფიციარი – საქართველოს მოქალაქე ან იურიდიული პირი, რომელიც ეწევა საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართულ საქმიანობას.

9. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება პასუხისმგებელი იქნება პერსპექტიული ქვემსესხებლების დადგენასა და მათ მიერ ქვესესხების ბენეფიციარების მონაწილეობის კრიტერიუმების დაცვაზე, რომლებიც მოცემულია მეორად სასესხო ხელშეკრულებასა და წინამდებარე ინსტრუქციებში. გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მოცემული შემთხვევებისა, არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას ექნება სრული დამოუკიდებლობა ნებადართული ინვესტიციების დამტკიცებაზე. არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას მოეთხოვება ქვემსესხებლების მიერ მომზადებული ქვეპროექტების შეფასება ასეთი სახის დაკრედიტებისა და სესხების მოცულობისათვის მისაღები პროცედურების შესაბამისად.

10. ქვეპროექტი უნდა იყოს ეკონომიკურად, ფინანსურად და ტექნიკურად განხორციელებადი. დაგეგმილი ფულადი სახსრების ბრუნვის საფუძველზე, იგი უნდა ავლენდეს ქვემსესხებლის შესაძლებლობას, კერძოდ, მოემსახუროს ქვესესხს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებასა და ქვემსესხებელს შორის შეთანხმებული სესხის დაფარვის პირობების შესაბამისად. საჭიროების შემთხვევაში, წარმოდგენილი ქვეპროექტი უნდა ითვალისწინებდეს სათანადო ჯანმრთელობის დაცვის, უსაფრთხოების და გარემოსდაცვით სტანდარტებს საქართველოს ნორმატიული აქტების მოთხოვნების შესაბამისად.

11. ქვემსესხებელი ვალდებულია, გაიღოს თანამონაწილეობა ქვეპროექტის ხარჯების დაფინანსებაში საკუთარი რესურსებიდან ნაღდი ფულის ან ნატურის სახით, რაც უნდა შეადგენდეს ქვეპროექტის მთლიანი ხარჯების მინიმუმ 20%-ს. ქვემსესხებლის მიერ მიღებული გრანტები არ ჩაითვლება თანადაფი-ნანსების თანხაში. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება დაადასტურებს შესაბამისობას აღნიშნულ მოთხოვნასთან.

12. საკრედიტო ხაზიდან თანხების გადარიცხვა განხორციელდება მხოლოდ არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ ბენეფიციარებზე ქვესესხების გაცემის მიზნით. რეფინანსირების მაქსიმალური დასაშვები ვადაა – 120 დღე. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ ქვესესხის პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფისადმი ( PIU ) წარდგენამდე.

13. ქვესესხები ბენეფიციარებისთვის დენომინირებული და გადახდილი იქნება აშშ დოლარში, ლარებში ან ევროებში თითოეული ქვემსესხებლის მიერ არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებასთან ქვესესხის ხელშეკრულების ხელმოწერისას მიღებული გადაწყვეტილების თანახმად.

14. საკრედიტო ხაზიდან არ არის ნებადართული შემდეგი სახის დაფინანსება: ქვემსესხებლის არსებული დავალიანებების რეფინანსირება, აგრეთვე თამბაქოს, თამბაქოს პროდუქციისა და არალეგალური მედიკამენტების წარმოება, გადამუშავება და გაყიდვა.

15. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს (PIU) წარუდგენს განსახილველად განაცხადს დანართი №2-ით მოცემული ფორმატის თანახმად, რომელიც უნდა მოიცავდეს:

ა) ბენეფიციარის დახასიათებას;

ბ) ინფორმაციას ქვეპროექტის შეფასების შესახებ;

გ) ქვესესხის წარმოდგენილ ვადებსა და პირობებს; და

დ) ნებისმიერ სხვა ინფორმაციას, რომელიც არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების თვალსაზრისით საჭირო იქნება ქვეპროექტის წინადადების განსახილველად. პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) იტოვებს უფლებას, მოსთხოვოს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას დამატებითი ახსნა-განმარტებების წარმოდგენა იმ შემთხვევაში, თუ განაცხადში მოცემული ინფორმაცია არ არის ადეკვატური გადაწყვეტილების მისაღებად.

16. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება თავის საბუღალტრო სისტემაში შეიმუშავებს სათანადო საბუღალტრო კოდებს პროექტის ფარგლებში გაცემული ქვესესხების იდენტიფიცირებისთვის. ქვესესხებისთვის უნდა გამოიყენებოდეს ცალკეული კოდები დენომინირებული ვალუტის მიხედვით. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება აუდირებული ფისკალური წლის დასრულებიდან მინიმუმ 18 თვის განმავლობაში შეინახავს ყველა ჩანაწერს, რომელიც უკავშირდება თითოეულ გაცემულ მეორად სესხსა და ქვესესხს.

17. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ წარმოებული ანგარიშები და ნებისმიერი დამატებითი დოკუმენტაცია ადეკვატური უნდა იყოს იმისთვის, რომ საფუძვლიანი საბუღალტრო საქმიანობის შესაბამისად, ასახოს ოპერაციები, რესურსები და ხარჯები, რომლებიც უკავშირდება პროექტის ფარგლებში განხორციელებულ საკრედიტო ხაზის საქმიანობას.

18. მეორადი სასესხო ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად, არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება უზრუნველყოფს, რომ მისი თითოეული ფინანსური წლის ფინანსური ანგარიშგების აუდიტის შემდეგ გარე აუდიტორმა წარმოადგინოს პროექტთან დაკავშირებული ანგარიშებისა და ჩანაწერების აუდიტორული ანგარიში, რომელიც უნდა მოიცავდეს აღნიშნული აუდიტორების გამოყოფილ დასკვნას იმის შესახებ, რომ აღნიშნული ფინანსური წლის განმავლობაში წარმოდგენილი გახარჯვის უწყისები, მათი მომზადების პროცედურებისა და შიდა კონტროლის მექანიზმების ჩათვლით, საიმედოა საკრედიტო ხაზიდან გახარჯვების წარმოების თვალსაზრისით.

19. ქვეპროექტის შეფასების დროს, არასაბანკო ფინანსურმა დაწესებულებამ უნდა უზრუნველყოს (საჭიროების შემთხვევაში) პროექტის ფარგლებში დაფინანსებული ქვეპროექტების შესაბამისობა საქართველოს კანონმდებლობასთან და სოფლის განვითარების პროექტის დაკრედიტების კომპონენტის გარემოსდაცვით სახელმძღავანელოსთან. ყველა სათანადო დოკუმენტი და ნებართვა უნდა ინახებოდეს არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ წარმოებულ თითოეული ბენეფიციარის ქვესესხის დოკუმენტაციის ფაილში და ხელმისაწვდომი უნდა იყოს პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU), IDA-ს წარმომადგენლებისა და არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების აუდიტორებისთვის და საჭიროების შემთხვევაში, საქართველოს სოფლის მეურნეობისა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროებისათვის.

20. არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებასა და ბენეფიციარებს შორის გაფორმებული ყველა ქვესესხის ხელშეკრულება, სხვა პირობებთან ერთად, უნდა მოიცავდეს შემდეგ დებულებებს არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების, საქართველოს მთავრობისა და IDA -ს ინტერესების დასაცავად, კერძოდ:

ა) ეფექტურად და სათანადო გულმოდგინებით განახორციელოს ქვეპროექტი აუცილებელი ტექნიკური, ეკონომიკური, ფინანსური, გარემოსდაცვითი და კომერციული გამოცდილების გამოყენებით; აწარმოოს შესაბამისი დოკუმენტაცია და დასახული მიზნის მისაღწევად, საჭიროებისამებრ, უზრუნველყოს შესაბამისი ფონდების, მოწყობილობებისა და სხვა რესურსების დროული გამოყენება;

ბ) დაუშვას არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების უფლებამოსილი წარმომადგენლები, დამოუკიდებლად ან IDA-სა და პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU) წარმომადგენლებთან ერთად ქვეპროექტით გათვალისწინებული ყველა სახის საქმიანობის (საქონელი, ტერიტორია, სამუშაოები, გეგმები და მშენებლობები) და მასთან დაკავშირებული ნებისმიერი შესაბამისი დოკუმენტაციისა და ჩანაწერების შესამოწმებლად;

გ) საჭიროებისას და შესაძლებლობის ფარგლებში, დააზღვიოს შესაბამისი რისკების მიმართ შესაბამის თანხებში, მიღებული ბიზნეს პრაქტიკის გათვალის-წინებით. აღნიშნული შეეხება ქვესესხის სახსრებით დაფინანსებული საქონლის შეძენას, ტრანსპორტი-რებასა და გამოყენების ან მონტაჟის ადგილამდე მიწოდებასთან დაკავშირებულ საფრთხეებს; ბენეფიციარისათვის გადახდა (საქონლის შესაკეთებლად ან შესაცვლელად) განხორციელდება მისთვის ხელსაყ-რელ ვალუტაში;

დ) პროექტების საკოორდინაციო ცენტრის ( PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის (PIU) და, საჭიროების შემთხვევაში, IDA-ს, სოფლის მეურნეობისა და ფინანსთა სამინისტროებს მიაწოდოს მათ მიერ გონივრულობის ფარგლებში ინფორმაცია ქვე-მსესხებლის ადმინისტრაციული, საოპერაციო და ფინანსური მდგომარეობის, ასევე ქვეპროექტის განხორციელებით მიღებული სარგებელის თაობაზე.“.

კ) მე-8 მუხლი შეიცვალოს და ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

    „მუხლი 8. მონაწილე კომერციული ბანკების ანგარიშგების მოთხოვნები, პროექტის მონიტორინგი და ზედამხედველობა

1. პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი პასუხისმგებელია პროექტის საკრედიტო ხაზის განხორციელების ყოველდღიურ ზედამხეველობასა და მონიტორინგზე, იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მოაზრებული ბენეფიციარები რეალურად იღებენ დახმარებას. ეს ითვალისწინებს ქვეპროექტებში ვიზიტს და ქვემსესხებლებთან შეხვედრებს, წინასწარ დაგეგმილ დროს და კომერციულ ბანკთან წინასწარი შეთანხმებით.

2. მე-5 მუხლის მე-11 პუნქტის, მე-7 მუხლის მე-6, მე-9 და მე-10 პუნქტების თანახმად, პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფისათვის მიწოდებულ ინფორმაციასთან ერთად, მონაწილე კომერციული ბანკები ვალდებულნი იქნებიან პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს წარუდგინონ პერიოდული ანგარიშები გაწეულ საქმიანობაზე შემოთავაზებული ფორმატის მიხედვით. ზემოაღნიშნული საბუღალტრო კოდები, საბალანსო კოდები მინიჭებული მე-7 მუხლის მე-7 პუნქტის თანახმად, მნიშვნელოვნად შეუწყობენ ხელს პროექტის საქმიანობის განხორციელების და სხვა ანგარიშებისათვის და პროექტის ფარგლებში დაფინანსებული სასესხო ოპერაციების მონიტორინ-გისათვის აუცილებელი ფინანსური ინფორმაციის მომზადებას.

3. მონაწილე კომერციული ბანკებისთვის ანგარიშგება და მათი მონიტორინგი:

მონაწილე კომერციულმა ბანკებმა პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს უნდა წარუდგინონ შემდეგი ინფორმაცია:

ა) არააუდიტირებული კვარტალური ფინანსური ანგარიშგება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილ ფორმატში – ყოველი კვარტლის დასრულებიდან არა უგვიანეს 30-ე დღისა;

ბ) აუდიტირებული წლიური ფინანსური უწყისების დამოწმებული ასლები, რომლებიც შემოწმებულია მე-4 მუხლის მოთხოვნების თანახმად და აუდიტო-რების მიერ მიწოდებული წერილი კომერციული ბანკის მენეჯმენტისადმი – („Management leetter“) – ყოველი ფინანსური წლის დასრულებიდან არა უგვიანეს 120 დღის განმავლობაში;

გ) საკრედიტო ხაზით დაფინანსებული სასესხო პორტფელის ვადაგადაცილების კლასიფიკაცია – ოველი კვარტლის დასრულებიდან არა უგვიანეს 30-ე დღისა;

დ) ამონაწერი პროექტის საბრუნავი ანგარიშებიდან ყოველი თვის დასრულებიდან არა უგვიანეს მე-10 დღისა;

ე) ნებისმიერი სხვა ინფორმაცია, რაც დასაბუთე-ბულად იქნება მოთხოვილი IDA-ს, IFAD-ის და პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ.

4. პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმებთან შესაბამისობის მონიტორინგი პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ განხორციელდება მუდმივად გახარჯვებისა და მონაწილე კომერციული ბანკების მიერ წარმოდგენილი კვარტალური, წლიური და სხვა პერიოდულად მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით. აუცილებლობის შემთხვევაში, ამ შეფასებას შესაძლებელია დაემატოს საქართველოს ეროვნული ბანკიდან მიღებული ინფორმაცია.

5. მონაწილე კომერციული ბანკების მიერ საბოლოო ბენეფიციარებზე გაცემული ქვესესხების მონოტორინგი

საკრედიტო ხაზით სარგებლობისათვის მონაწილე კომერციული ბანკები მუდმივად უნდა აკმაყოფილებდნენ პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმებს. ამ კრიტერიუმებთან შესაბამისობას მონიტორინგი გაეწევა შემდეგი სახით:

ა) კომერციული ბანკი დაასახელებს მის უფლებამოსილ წარმომადგენელს, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება საკრედიტო ხაზის მართვასა და ზედამხედვე-ლობაზე, ისევე როგორც პროექტის წინაშე ანგარიშის წარდგენასა და თანამშრომლობაზე;

ბ) არა უგვიანეს ქვესესხზე სასესხო ხელშეკრუ-ლების გაფორმების დღიდან, მონაწილე კომერციული ბანკი ვალდებულია გახსნას სრულყოფილი საკრედიტო ფაილი ქვესესხზე, რომელშიც თავმოყრილი იქნება მთელი გარე და შიდა კორესპონდენცია, ყველა შესაბამისი დოკუმენტაცია და ქვესესხის რისკის ანალიზისა და ფინანსური გათვლების საბოლოო ვარიანტები;

გ) მონაწილე კომერციული ბანკი საკრედიტო ფაილში შეინახავს თანხის გამოყოფაზე განაცხადების ყველა ასლს, განაცხადთან თანმხლები სხვა დოკუმენტების ასლებს, ქვითრებსა და მონიტორინგის ანგარიშებს;

დ) მონაწილე კომერციული ბანკი რეგულარულ ფინანსურ ინფორმაციას მოიპოვებს ქვემსესხებლისგან (კვარტალური საბალანსო უწყისები, მოგება-ზარა-ლის უწყისები და ფულადი სახსრების მიმოქცევის უწყისების ჩათვლით);

ე) მონაწილე კომერციული ბანკი პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს კვარტალურად წარუდგენს ყველა დაფინანსებული ქვეპროექტის მიხედვით გაწეული ხარჯების ჩამონათვალს მე-3 დანართში წარმოდგენილი ფორმატის მიხედვით. აღნიშნული ხარჯთაღრიცხვა შეაჯამებს შესაბამისი ქვეპროექტის ფარგლებში გაწეულ ხარჯებს, რაც იქნება სათანადოდ დამოწმებული ხელმოწერით, და ნიშნავს იმას, რომ აღნიშნული ხარჯები ნებადართულია კომერციული ბანკის მიერ. პროექტის განხორციელების პერიოდში მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ ქვეპროექტებთან დაკავშირებული გაწეული ხარჯების ჩამონათვალში მითითებული ხარჯების დამადასტურებელი (თანმხლები) დოკუმენტაცია (ანგარიშ-ფაქტურები, ქვითრების, და ა.შ.) შენახულ უნდა იქნეს ქვეპროექტების სათანადო ფაილებში;

ვ) მონაწილე კომერციული ბანკი კვარტალურ ანგარიშებს წარუდგენს პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს საკრედიტო ხაზთან დაკავშირებულ სასესხო საქმიანობებზე. ყოველი კვარტალური ანგარიში უნდა შეიცავდეს გასული კვარტალის განმავლობაში დამტკიცებული ყველა სასესხო განაცხადის ჩამონათვალს შემდეგი დეტალებითურთ: მსესხებლის დასახელება და მისამართი, მოთხოვნილი და დამტკი-ცებული თანხის რაოდენობა, სესხის დანიშნულება, დასაფინანსებელი პროექტის ადგილმდებარეობა, სასესხო და საგირავნო ხელშეკრულებების ნომრები და თარიღები;

ზ) ყოველ დამტკიცებულ სესხზე წარმოდგენილი ანგარიში უნდა აღნიშნავდეს სესხის დაფარვის მიმდინარე მდგომარეობას (ძირითადი თანხა და საპროცენტო სარგებელი). ვადაგადაცილების შემთხვევაში ანგარიში უნდა ითვალისწინებდეს ვადაგადაცილებული თანხის ოდენობას, ვადაგადაცილებული დღეების რიცხვს და პრობლემის გადასაჭრელად გატარებულ ღონისძიებებს. ამ ანგარიშის საფუძველზე პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი შეაფასებს, თუ რამდენად შეესაბამება სასესხო საქმიანობა პროექტის წინაშე დასახულ მიზნებს და მონაწილე კომერციული ბანკის პროექტის სასესხო პორტფელის მდგომარეობას;

თ) სასესხო და გირავნობის ხელშეკრულებების ასლები, იმ ქვესესხებზე, რომლებიც დამტკიცებული და დაფინანსებულია მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ კვარტალის განმავლობაში ასევე წარედგინება პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს კვარტალურ ანგარიშებთან ერთად და თან დაერთვება მე-4 დანართში წარმოდგენილი ფორმატის მიხედვით შედგენილი წერილი;

 ი) მონაწილე კომერციული ბანკი აგრეთვე წარუდგენს პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს პროექტის საკრედიტო ხაზით დაფინანსებულ აგრეგირებულ სასეხო პორტფელზე კვარტალურ ანგარიშს, დანართი №5-ში მითითებული ფორმატით;

კ) პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი ასევე შეხვდება კომერციული ბანკის უფლებამოსილ წარმო-მადგენელს, რომელიც პასუხისმგებელია პროექტის საკრედიტო ხაზის საქმიანობაზე, რომელთანაც განიხილავს საქმიანობის პროგრესს და სხვა შესაბამის საკითხებს;

ლ) მსოფლიო ბანკისა და IFAD-ის მხრიდან პროექტის მართვის ჯგუფის საზედამხედველო მისიების პერიოდში აგრეთვე შემოწმებული იქნება სასესხო პროცედურები და არსებული ქვესესხების სტატუსი, რაც ითვალისწინებს პროექტის ქვემსესხებლებთან შეხვედრებს, მონაწილე კომერციულ ბანკებთან კოორდინაციაში.

6. კომერციული ბანკისთვის მონაწილე ფინანსური ინსტიტუტის სტატუსის დროებითი შეჩერება და პროექტიდან გარიცხვა

მონაწილე კომერციული ბანკის მონაწილეობა პროექტში იქნება შეჩერებული და კომერციული ბანკი დაკარგავს პროექტის საკრედიტო ხაზის სახსრებით სარგებლობის უფლებას მომავალი საქმიანობების განსახორციელებლად ქვემოთ მოცემულ ნებისმიერ ან ყველა შემთხვევაში. პროექტში მონაწილეობა შესაძლებელია აღდგეს იმ შემთხვევაში, თუ წინასწარ განსაზღვრულ ვადაში შესაბამისი პრობლემები მოგვარებული იქნება კომერციული ბანკის მიერ:

ა) თუ კომერციული ბანკი შემჩნეული იქნება საკრედიტო ხაზის რესურსების ისეთ გამოყენებაში, რომელიც პროექტის წინაშე დასახულ მიზნებს არ შეესაბამება, ან არ იცავს მსოფლიო ბანკის და IFAD-ის პროცედურებს, კომერციული ბანკი ვალდებულია აღნიშნული დარღვევები გამოასწოროს პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ დადგენილ ვადაში. პროექტის, მსოფლიო ბანკის ან IFAD-ის პროცედურებთან შეუსაბამობა სხვა საკითხებთან ერთად ითვალისწინებს შემდეგ გარემოებებსაც: საკრედიტო ხაზის გამოყენება არანებადართული საქმიანობების ან მსესხებლების დასაფინანსებლად, ქვესესხის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადებისა და პირობების დაუცველობა, პროექტის ბენეფიციარების ექსპლოატაცია ზედმეტი ან უმართებულო გადასახადების დაკისრებით; და დაგვიანებული ან არასათანადო ანგარიშგება პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის წინაშე, ან მე-7 მუხლის მე-6, მე-9 და მე-10, მე-8 მუხლის მე-2, მე-3 და მე-5 პუნქტებში მოცემული ნებისმიერი მოთხოვნების დარღვევა. ყოველთვიურად განხორციელდება მონიტორინგი მონაწილე კომერ-ციული ბანკის მიერ დარღვევების გამოსწორებაზე, ხოლო ზემოაღნიშნული ვადის დაუცველობის შე-მთხვევაში მონაწილე კომერციული ბანკი გარიცხული იქნება პროექტიდან და ვალდებული იქნება პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე დააბრუნოს მსოფლიო ბანკის და IFAD-ის პროექტის ფარგლებში დაფინან-სებული ყველა ის თანხა, რომელიც არასათანადოდ იქნა გამოყენებული;

ბ) იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკი შეინიშნება დადგენილი სავალდებულო ნორმატივების ან პროექტის სხვა მოთხოვნილებების დარღვევაში, პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი ამის თაობაზე აცნობებს ფინანსთა სამინისტროს, მსოფლიო ბანკის მხრიდან პროექტის ხელმძღვანელს და IFAD-ის მხრიდან ქვეყნის პროგრამის ხელმძღვანელს და წარუდგენს მათ სრულ ინფორმაციას ასეთი დარღვევის დონესა და შინაარსზე. საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ სავალდებულო ნორმატივების დარღვევის დამოწმების შემთხვევაში კომერციული ბანკის მონაწილეობა პროექტში იქნება შეჩერებული და ბანკს მოეთხოვება არსებული დარღვევების განსაზღვრულ ვადაში გამოსწორება. ყოველთვიურად განხორციელდება მონიტორინგი მონაწილე კომერციული ბანკის მიერ დარღვევების გამოსწორებაზე შეთანხმებული ვადის დაუცველობის შემთხვევაში მონაწილე კომერციულ ბანკს მოეთხოვება პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე დააბრუნოს მსოფლიო ბანკის და IFAD-ის საკრედიტო ხაზის ფარგლებში არსებული მთლიანი მეორადი სესხის თანხა;

გ) კომერციული ბანკისათვის CAMEL III რეიტინგის მინიჭების თაობაზე საქართველოს ეროვნული ბანკიდან მიღებული შესაბამისი შეტყობინების შემდგომ კომერციული ბანკის მონაწილეობა პროექტში შეჩერებული იქნება და მას მოეთხოვება პროექტის საბრუნავი ფონდის ანგარიშზე მსოფლიო ბანკის საკრედიტო ხაზის ფარგლებში არსებული მთლიანი მეორადი სესხის თანხა, საქართველოს ეროვნულ ბანკთან შეთანხმებული გრაფიკის მიხედვით;

დ) თუ მონაწილე კომერციული ბანკი ვერ შესძლებს ზემოაღნიშნულ მე-8 მუხლის მე-6 პუნქტის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებში აღნიშნულ შემთხვევებში მეორადი სესხის თანხის დაფარვას, ძალაში შედის “უფლების დათმობის ხელშეკრულება“, რომელიც წარმოადგენს მეორად სესხზე ხელშეკრულების ნაწილს;

ე) მონაწილე კომერციული ბანკის პროექტის საკრედიტო ხაზში მონაწილეობის შეჩერებასთან, პროექტში მონაწილეობის აღდგენასთან ან პროექტიდან გარიცხვასთან დაკავშირებული ყველა გადაწყვეტილება მიღებული იქნება პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიერ, ფინანსთა სამინისტროსთან, სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან და საქართველოს ეროვნულ ბანკთან წინასწარი შეთანხმების შემდეგ, და ასევე იგი ექვემდებარება მსოფლიო ბანკის პროექტის ხელმძღვანელის და IFAD-ის ქვეყნის პროგრამის ხელმძღვანელის მხრიდან შესაბამის თანხმობას. მსოფლიო ბანკი/IFAD-იდან პასუხის მიღებისთანავე პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი ფინანსთა სამინისტროს აცნობებს მონაწილე კომერციული ბანკის მიმართ გამოსაყენებელი სანქციის თაობაზე.

7. კომერციული ბანკების საკრედიტო ხაზის ფარგლებში პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფის მიმართ ანგარიშგების მოთხოვნები

ყველა სათანადო ინფორმაციის მიღებიდან 30 დღის განმავლობაში პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი მსოფლიო ბანკის პროექტის ხელმძღვანელს, IFAD-ის მხრიდან ქვეყნის პროგრამის ხელმძღვანელს, ფინანსთა სამინისტროს და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს წარუდგენს კვარტალურ ანგარიშებს მონაწილე კომერციული ბანკის ფინანსური მდგომარეობის ესახებ და აგრეთვე სავალდებულო ნორმატივებისა და პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმების დარღვევის თაობაზე, თუ არის ასეთი. აღნიშნულ ანგარიშს დაერთვება კომერციული ბანკის პროექტთან დაკავშირებული სასესხო საქმიანობების ამსახველი კვარტალური ანგარიშები. ნებისმიერი პრობლემის წარმოჩენის შემთხვევაში, პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს ევალება დაახასიათოს ეს პრობლემები, ისევე როგორც მათ გადასაჭრელად გატარე-ბული ღონისძიებები და მიღებული შედეგები.

ლ) მე-8 მუხლის შემდეგ დაემატოს შემდეგი რედაქციის 81  მუხლი:

    „მუხლი 8 ¹ . მოთხოვნები მონაწილე არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებების ანგარიშგების მიმართ, პროექტის მხრიდან მონიტორინგი და ზედამხედველობა

1. პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU) პასუხისმგებელი იქნება პროექტის საკრედიტო ხაზის განხორციელების ყოველდღიურ ზედამხედველობასა და მონიტორინგზე იმის უზრუნველსაყოფად, რომ მოაზრებული ბენეფიციარები რეალურად იღებენ დახმარებას. ეს ითვალისწინებს ქვეპროექტებში ვიზიტებს და ქვემსესხებლებთან შეხვედრებს პროექტების საკოორდინაციო ცენტრისათვის (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფისათვის (PIU) მისაღები ფორმით და დროს არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებასთან წინასწარი შეთანხმების საფუძ-ველზე.

2. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების ზედამხედველობა. პროექტში მონაწილეობისათვის შერჩეული არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებები ნებისმიერ დროს უნდა აკმაყოფილებდნენ პროექტის მიერ დადგენილ ფინანსური მდგრადობის ზოგად კრიტერიუმებს. არასაბანკო ფინანსურმა დაწესებულებამ პროექტების საკოორდინაციო ცენტრს (PCC)/პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს (PIU ) უნდა წარუდგინოს შემდეგი ინფორმაცია:

ა) სტანდარტული ყოველთვიური ანგარიში ყოველი თვის დასრულებიდან არა უგვიანეს 15 დღის შემდეგ:

ა.ა) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების განხორციელების ზოგადი მაჩვენებლები საერთო ჯამში (დანართი №7);

ა.ბ) პროექტის განხორციელების კონკრეტული მაჩვენებლები (დანართი 8);

ა.გ) სასესხო პორტფელის სტრუქტურა გადახდის პერიოდის, მოცულობებისა და საპროცენტი სარგებლის მიხედვით (დანართი №9);

ა.დ) პორტფელის სტატუსი და ხანდაზმულობის ანგარიში პროექტის ქვესესხებისთვის ხარვეზების აღმოფხვრის ღონისძიებების მითითებით პრობლე-მური ქვესესხებისთვის;

ა.ე) არააუდირებული ყოველთვიური ფინანსური ანგარიშგება;

ა.ვ) საბრუნავი ანგარიშის ნაშთის უწყისი (თითოეული ვალუტისთვის);

ბ) ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტში მოცემული მოთხოვნების შესაბამისად, აუდირებული წლიური ფინანსური ანგარიშგების დამოწმებული ასლები და აუდიტორების მიერ წარმოდგენილი მენეჯმენტის წერილი არა უგვიანეს 6 თვისა ყოველი ფინანსური წლის დასრულების შემდეგ;

გ) ნებისმიერი სხვა სახის ინფორმაცია, რომელსაც დასაბუთებულად მოითხოვს IDA და პროექტების საკოორდინაციო ცენტრი (PCC)/პროექტის განმახორციელებელი ჯგუფი (PIU).

3. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მიერ საბოლოო ბენეფიციარზე გაცემული ქვესესხების ზედამხედველობა (მონიტორინგი). საკრედიტო ხაზით სარგებლობისათვის შერჩეული არასაბანკო ფინანსური დაწესებულებები მუდმივად უნდა აკმაყოფილებდნენ პროექტში მონაწილეობის კრიტერიუმებს. ამ კრიტერიუმებთან შესაბამისობის მონიტორინგი შემდეგი სახით განხორციელდება:

ა) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება დაასახელებს მის უფლებამოსილ წარმომადგენელს, რომელიც პასუხისმგებელი იქნება საკრედიტო ხაზის მართვასა და ზედამხედველობაზე, ისევე როგორც პროექტის წინაშე ანგარიშის წარდგენასა და თანამშრომლობაზე;

ბ) არა უგვიანეს ქვესესხზე სასესხო ხელშეკრულების გაფორმების დღისა, არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება ვალდებულია გახსნას სრულყოფილი საკრედიტო ფაილი ქვესესხზე, რომელშიც თავმოყრილი იქნება მთელი გარე და შიდა კორესპონდენცია, ყველა შესაბამისი დოკუმენტაცია და ქვესესხის რისკის ანალიზისა და ფინანსური გათვლების საბოლოო ვარიანტები;

გ) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება მოიპოვებს რეგულარულ ფინანსურ ინფორმაციას კვარტალური ბალანსების, მოგების უწყისების, ფულადი სახსრების მოძრაობის უწყისების ჩათვლით იმ ქვემსესხებლებისაგან, რომელთა ქვესესხების მოცუ-ლობაც 15,000 აშშ დოლარის ეკვივალენტურ თანხას აღემატება;

დ) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება ქვეპროექტების ფაილებში შეინახავს ყველა სასესხო და გირავნობის ხელშეკრულების, გახარჯვის მოთხოვნის, გახარჯვის მოთხოვნის თანმხლები დოკუმენტაციის, ქვითრის და მონიტორინგის ანგარიშის ასლს;

ე) არასაბანკო ფინანსური დაწესებულება ნებას დართავს IDA-ს და პროექტების საკოორდინაციო ცენტრ (PCC)/პროექტის განმახორციელებელ ჯგუფს (PIU) განიხილოს სასესხო პროცედურები და არასაბანკო ფინანსურ დაწესებულებას პროექტით დაფინანსებული არსებული ქვესესხების სტატუსი საზედამხედველო მისიის განმავლობაში, რაც მოიცავს ვიზიტებს პროექტის ბენეფიციარებთან.

4. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების პროექტში მონაწილეობის დროებითი შეჩერება და შეწყვეტა. არასაბანკო ფინანსური დაწესებულების მონაწილეობა პროექტში შეჩერდება და ის დაკარგავს პროექტის საკრედიტო ხაზის სახსრებით სარგებლობის უფლებას მომავალი საქმიანობის განსახორციელებლად, თუ ის საკრედიტო ხაზს იყენებს სოფლად დაკრედიტების საოპერაციო ინსტრუქციების და/ან მეორადი სასესხო ხელშეკრულების დებულებების შეუსაბამოდ. მონაწილეობის შეჩერების, აღდგენის ან შეწყვეტის შესახებ ყველა გადაწყეტილებას მიიღებს PCC/ PIU და ის იქნება უზრუნველყოფილი IDA-ს თანხმობით.

მ) ბრძანების მე-11 მუხლი ამოღებული იქნეს.

2. ბრძანებას დაემატოს დანართი №6, №7, №8, და №9 თანდართული რედაქციით.

3. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

     ნ. გილაური

 ბ.კვეზერელი