„საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ცალკეული მუხლების გამოყენების შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 12 ოქტომბრის №656 ბრძანებაში ცვლილებების და დამატების შეტანის შესახებ“

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 200.250.000.22.033.014.754

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის

ბრძანება №489

2010 წლის 17 ივნისი

ქ. თბილისი

„საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ცალკეული მუხლების გამოყენების შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 12 ოქტომბრის №656 ბრძანებაში ცვლილებების და დამატების შეტანის შესახებ

„ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-20 მუხლის მე-4 პუნქტის თანახმად, ვბრძანებ:

    მუხლი 1

„საქართველოს საგადასახადო კოდექსის ცალკეული მუხლების გამოყენების შესახებ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 12 ოქტომბრის №656 ბრძანებით (სსმ III, 13.10.2009, №124, მუხ. 1434) დამტკიცებულ ინსტრუქციაში შეტანილ იქნეს შემდეგი ცვლილებები და დამატება:

1. მე-2 მუხლის მე-4 მაგალითი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„მაგალითი 4:

გადასახადის გადამხდელმა 2009 წელს შეიძინა 200000 ლარის ღირებულების საჯიშე პირუტყვი, აქედან 150000 ლარი გადაიხადა ამავე საანგარიშო წელს. 2010 წელს ოთხი გაყიდა 10 000 ლარად.

მოცემულ პირობებში:

იმის გათვალისწინებით, რომ პირი შემოსავლების აღრიცხვას აწარმოებს დარიცხვის მეთოდის გამოყენებით, გადასახადის გადამხდელმა 2009 წლის ერთობლივი შემოსავლიდან უნდა გამოქვითოს ფაქტობრივად გაწეული ხარჯი (200000 ლარი), ხოლო 2010 წელში 10000 ლარი აიღოს ერთობლივ შემოსავალში.“.

2. მე-2 მუხლის მე-9 მაგალითი ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„მაგალითი 9:

პარტნიორის მიერ საწარმოს (პარტნიორის წილი ამ საწარმოში არ აღემატება 50 პროცენტს) 2006 წელს კაპიტალში არაფულადი შენატანის სახით გადაეცა 5 სატვირთო ავტომანქანა, რომელთა საბაზრო ღირებულება 100 000 ლარს შეადგენს.

მოცემულ პირობებში:

საწარმოს კაპიტალში გადაცემული 5 სატვირთო ავტომანქანის საბაზრო ღირებულება უნდა დაემატოს მე-6 მაგალითში მოცემული ცხრილის მე-3 სტრიქონის მონაცემს. ამასთან, მიღებული ავტომანქანების საბაზრო ღირებულება არ შეიტანება 2006 წლის ერთობლივ შემოსავალში. (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლი).“.

3. თავი III ჩამოყალიბდეს შემდეგი რედაქციით:

„თავი III

უიმედო ვალებისა და სამეცნიერო-კვლევითი, საპროექტო და საცდელ საკონსტრუქტორო მომსახურების ხარჯების გამოქვითვა

    მუხლი 11. უიმედო ვალების გამოქვითვა

1. გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს გამოქვითოს რეალიზებულ საქონელთან და მომსახურებასთან დაკავშირებული უიმედო ვალები, რომელთა მიხედვით მისაღები შემოსავლები წინა საანგარიშო პერიოდებში შეტანილი იყო ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ ერთობლივ შემოსავალში.

2. უიმედო ვალების გამოქვითვა დაიშვება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დავალიანება ჩამოწერილია და ასახულია გადასახადის გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში.

    მუხლი 12. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის გამოყენება

1. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილის შესაბამისად, უიმედო ვალი არის საქონლის ან/და მომსახურების რეალიზაციის შედეგად გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებული მოთხოვნა ან მისი ნაწილი, რომლის გადახდის ვადა გასულია და რომელიც არ იქნა ანაზღაურებული მიმდინარე საანგარიშო წლის ბოლომდე, ამასთანავე, არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი დოკუმენტი:

ა) სასამართლოს კანონიერ ძალში შესული გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ;

ბ) ცნობა სააღსრულებო დაწესებულებიდან სააღსრულებო ფურცლის აღსასრულებლად მიქცევის შედეგად მოვალისათვის სასამართლოს გადაწყვეტილებით კუთვნილი თანხის მიუღებლობის ან ნაწილობრივ მიღების შესახებ;

გ) სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განჩინება შესაბამისი პირის მიმართ გადახდისუუნარობის თაობაზე განცხადების წარმოებაში მიღების ან გაკოტრების საქმის წარმოების დაწყების ანდა რეაბილიტაციის დაწყების შესახებ, ამასთანავე, თუ მოსამართლის მიერ ამ კრედიტორის მოთხოვნა არ იქნა აღიარებული;

დ) ცნობა მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან რეგისტრაციის გაუქმების შესახებ.

2. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის გამოყენებისას გასათვალისწინებელია შემდეგი:

ა) პირის მიერ საქონლის/მომსახურების მიწოდება შეიძლება განხორციელდეს როგორც ნაღდი ანგარიშსწორებით, ასევე კრედიტით, რაც გულისხმობს გადახდის გადავადებას ანუ დებიტორული დავალიანების წარმოქმნას;

ბ) საქონლის/მომსახურების კრედიტით მიწოდებამ, რომელიც ყოველთვის გარკვეულ რისკთანაა დაკავშირებული, შესაძლებელია ცალკეულ გარემოებათა გამო წარმოქმნას ვალი;

გ) ვალის დაფარვა შესაძლებელია ეჭვს არ იწვევდეს, ასევე შესაძლებელია არსებობდეს როგორც საეჭვო, ასევე უიმედო ვალი;

დ) დებიტორული დავალიანება (მათ შორის უიმედო) ყველა შემთხვევაში საქონლის/მომსახურების მიწოდებით არ წარმოიქმნება. იგი შესაძლებელია წარმოიქმნას იმ შემთხვევაშიც, როდესაც პირი წინასწარ იხდის მისთვის მისაწოდებელი საქონლის ან გასაწევი მომსახურების ღირებულებას. ეს არის გაწეული ხარჯი, მაგრამ იგი არ მიეკუთვნება საანგარიშო წლის გამოსაქვით ხარჯს (გარდა უიმედოდ აღიარებული დებიტორული დავალიანებისა) და განიხილება როგორც მომავალი (შესაბამისი) პერიოდის ხარჯი.

3. ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით უიმედო ვალი ისეთი დებიტორული დავალიანებაა, რომლის დაფარვის ალბათობა ნულის ტოლია (მყიდველი/მომწოდებელი გაკოტრდა ან კოტრდება, ლიკვიდირებულია, სარჩელის ხანდაზმულობის ვადა გასულია და სხვა).

4. უიმედო ვალი, საანგარიშო პერიოდის ბოლოს ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ექვემდებარება ხარჯად აღიარებას და ჩამოწერას, განსხვავებით საეჭვო ვალისაგან.

5. თავის მხრივ, „ხარჯი” მოიცავს საწარმოს ჩვეულებრივი საქმიანობის პროცესში (საქონლის/მომსახურების მიწოდება) წარმოშობილ ხარჯებს და ზარალს. ზარალი ასახავს საწარმოდან ეკონომიკური სარგებლის გასვლას, შესაბამისად, არ განსხვავდება სხვა ხარჯებისაგან და ცალკე არ განიხილება.

6. უიმედო ვალი ჩამოიწერება და აისახება გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში მხოლოდ მაშინ, თუკი აშკარაა, რომ ამ ვალის დაბრუნება შეუძლებელია. მოცემულ შემთხვევაში დაბეგვრის მიზნებისათვის განმსაზღვრელია ის გარემოება, რომ თვით საქონლის (სამუშაოს, მომსახურების) მიწოდების ოპერაცია, როგორც უკვე მომხდარი ფაქტი, დარჩეს ბუღალტრულ აღრიცხვაში და, შესაბამისად, ასახული იქნეს საგადასახადო წლის ერთობლივ შემოსავალში.

7. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 177-ე და 178-ე მუხლების ნორმების გათვალისწინებით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას ექვემდებარება ყველა დოკუმენტალურად დადასტურებული ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან. ამასთან, საქონლის/მომსახურების მიწოდებით გამოწვეული უიმედო დებიტორული დავალიანება, როგორც ხარჯი, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლით გათვალისწინებული პროცედურული ნორმებით და წესით.

8. უიმედო დებიტორული დავალიანებების ის ნაწილი, რომელიც არ არის დაკავშირებული გადამხდელის მიერ საქონლის (მომსახურების) მიწოდებასთან (მაგალითად: წინასწარ ანაზღაურებული და მიუღებელი მომსახურებისაგან გამოწვეული ზარალი), იგი ასევე განიხილება „ხარჯად” და მათი ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვა უნდა განხორციელდეს ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით საწარმოდან ეკონომიკური სარგებლის გასვლის ხარჯად (ზარალად) აღიარებისათვის დადგენილი პროცედურების (მოთხოვნების) გათვალისწინებით.

9. დაბეგვრის მიზნებისათვის უიმედო ვალი პირობითად შეიძლება დაიყოს ორ ნაწილად: ძირითად და არაძირითად ვალად. ძირითად ვალში იგულისხმება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მისაღები შემოსავალი, ხოლო არაძირითად ვალში – მხარეებს შორის განსაზღვრული პირგასამტეხლო ვალდებულებების შეუსრულებლობის ან არაჯეროვანი შესრულებისათვის. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ვალის ორივე ნაწილი საქონლის/მომსახურების მიწოდებასთან არის დაკავშირებული.

10. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს გამოქვითოს უიმედო ვალი, თუ:

ა) იგი დაკავშირებულია ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში საქონლის/მომსახურების მიწოდებასთან;

ბ) საქონლის/მომსახურების მიწოდებიდან მისაღები შემოსავალი წინა საგადასახადო პერიოდებში შეტანილი იყო ერთობლივ შემოსავალში;

გ) უიმედო ვალი, როგორც ხარჯი, ჩამოწერილია გადასახადის გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში. ამასთან, უიმედო ვალები, რომლებიც სრულადაა ჩამოწერილი გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში გამოიქვითება სრულად, თუ საქართველოს საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული სხვა მოთხოვნები დაკმაყოფილებულია. უიმედო ვალები, რომლებიც ნაწილობრივ არის ჩამოწერილი, გამოიქვითება მხოლოდ ჩამოწერილი ნაწილის ოდენობით;

დ) უიმედო ვალების გამოქვითვა შეუძლიათ მხოლოდ იმ პირებს, რომლებიც შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვას აწარმოებენ დარიცხვის მეთოდით.

11. პირს, რომელიც აღრიცხვის საკასო მეთოდს იყენებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლიდან გამომდინარე ჩამოსაწერი უიმედო ვალი არ წარმოეშობა, ვინაიდან შემოსავლები აღიარდება ფულადი სახსრების მიღების შემდგომ, მაგრამ ამ პირობებში შეიძლება წარმოიშვას უიმედო დებიტორული დავალიანება ავანსად გადახდილი თანხების მიხედვით, რომელიც დადგენილი წესით შესაძლებელია ხარჯად იქნეს აღიარებული.

12. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლი ეხება იმ გადასახადებს (საშემოსავლო, მოგების და 2008 წლის პირველ იანვრამდე სოციალური გადასახადები), რომელთა დაბეგვრის ობიექტი განისაზღვრება ერთობლივი შემოსავლის მიხედვით. ამასთან, იმისათვის, რომ განხორციელდეს უიმედო ვალის ერთობლივი შემოსავალიდან გამოქვითვა, საჭიროა დაცული იყოს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის მოთხოვნები.

მაგალითი 1:

„A” საწარმომ “B” საწარმოს 2005 წელს გაუწია 20 000 ლარის მომსახურება. 2005 წელს თანხის გადახდა „B” საწარმომ ვერ განახორციელა. „A” საწარმომ, რომელიც შემოსავლების და ხარჯების აღრიცხვას აწარმოებს დარიცხვის მეთოდით, 20 000 ლარი ასახა 2005 წლის ერთობლივ შემოსავალში.

2006 წელს „B” საწარმომ შეატყობინა „A” საწარმოს, რომ მოხდა მისი ლიკვიდაცია და მას მთლიანი გადასახდელი თანხიდან შეეძლო მხოლოდ ნაწილის 14 000 ლარის გადახდა. 2006 წელს „B” საწარმომ გადაიხადა 14 000 ლარი.

მოცემულ პირობებში:

„A ” საწარმოს 2006 წელს შეუძლია 6000 ლარი აღიაროს უიმედო ვალად, შესაბამისად „ხარჯად” და ჩამოწეროს მოთხოვნების ანგარიშიდან. აღნიშნული ასახვას ჰპოვებს მოგება–ზარალის ანგარიშგებაში.

იმის გათვალისწინებით, რომ მაგალითი ეხება 2009 წლის პირველ იანვრამდე საგადასახადო პერიოდებს და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის ყველა პირობა დაცულია, „A” საწარმოს უფლება აქვს 2006 წლის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითოს 6000 ლარი.

ამასთან, 2006 წელს ფაქტობრივად მიღებული თანხა 14 000 ლარი 2006 წლის ერთობლივ შემოსავალში აღარ შეიტანება.

მაგალითი 2:

პირობები იგივეა, რაც პირველ მაგალითში იმ განსხვავებით, რომ სამეურნეო ოპერაციები განხორციელდა 2009 და 2010 წლებში.

მოცემულ პირობებში:

„A” საწარმოს არ აქვს უფლება 6000 ლარი (20 000-14 000) აღიაროს უიმედო ვალად და გამოქვითოს 2010 წლის ერთობლივი შემოსავლიდან, რადგან არ არის დაცული უიმედო ვალად აღიარების საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილის მოთხოვნა, კერძოდ „A” საწარმოს არ აქვს ცნობა მარეგისტრირებელი ორგანოდან “B” საწარმოს შესაბამისი რეესტრიდან ამოშლის თაობაზე.

მაგალითი 3:

პირობები იგივეა, რაც მე-2 მაგალითში იმ განსხვავებით, რომ „B” საწარმომ „A” საწარმოს შეტყობინებასთან ერთად წარუდგინა ცნობა მარეგისტრირებელი ორგანოდან შესაბამისი რეესტრიდან ამოშლის თაობაზე.

მოცემულ პირობებში:

იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლით და მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილით გათვალისწინებული უიმედო ვალად აღიარების ყველა პირობა დაცულია, „A” საწარმოს უფლება აქვს 2010 წლის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოქვითოს 6000 ლარი.

მაგალითი 4:

„A” საწარმომ „B” საწარმოს 2005 წლის 20 აპრილს მიაწოდა 10 000 ლარის საქონელი მოკლე ვადიანი კრედიტით. ხელშეკრულებით აღიარებული მოთხოვნის გადახდის ვადად განისაზღვრა ამავე წლის 1 ივლისი. ხელშეკრულებით კრედიტის (ვალის) დათქმულ ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში „B” საწარმომ დამატებით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე პირგასამტეხლოს სახით უნდა გადაიხადოს ძირითადი თანხის 0,1 პროცენტი. 2005 წელს თანხის გადახდა “B” საწარმომ ვერ განახორციელა. „A” საწარმო შემოსავლების და ხარჯების აღრიცხვას აწარმოებს დარიცხვის მეთოდით.

მოცემულ პირობებში:

„A” საწარმომ 2005 წლის ერთობლივ შემოსავალში უნდა ჩართოს 10 000 ლარი და მასზე 01.07.05–31.12.05 პერიოდზე დარიცხული პირგასამტეხლო – 1820 ლარი (10 000 X 0,1 % X 182 დღე) სულ 11820 ლარი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილი „A” საწარმოს უფლებას აძლევს ეს ვალი დაბეგვრის მიზნებისათვის 2005 წლის 31 დეკემბერს აღიაროს უიმედო ვალად, რადგან გადახდის ვადა გასულია და ის არ ანაზღაურებულა 2005 წლის ბოლომდე.

მიუხედავად აღნიშნულისა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა „A” საწარმოს არ აძლევს უფლებას აღნიშნული ვალი გამოქვითოს 2005 წლის ერთობლივი შემოსავლიდან, რადგან აღნიშნული ვალის მიხედვით მისაღები შემოსავალი არ იყო (ვერც იქნებოდა) ასახული წინა საგადასახადო წლის (2004 წელი) ერთობლივ შემოსავალში.

მაგალითი 5:

პირობები იგივეა, რაც მეოთხე მაგალითის შემთხვევაში. ამასთან, „B” საწარმომ ვერც 2006 წლის განმავლობაში დაფარა აღნიშნული ვალი, მაგრამ ვალის დაფარვის ალბათობა კვლავ არსებობს (ნულზე მეტია).

მოცემულ პირობებში:

„A” საწარმოს 2006 წლის 31 დეკემბერს შეუძლია ეს ვალი (როგორც ძირითადი, ასევე არაძირითადი 2005 წლისათვის დარიცხული პირგასამტეხლო) დაბეგვრის მიზნებისათვის კვლავ აღიაროს უიმედო ვალად.

ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილი „A” საწარმოს არ აძლევს უფლებას აღნიშნული ვალი გამოქვითოს 2006 წლის ერთობლივი შემოსავლიდან, ვინაიდან აღნიშნული ვალის ამოღების ალბათობა არსებობს (ნულზე მეტია) ის არ განიხილება უიმედო ვალად ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების მიხედვით. შესაბამისად, აღნიშნული „ხარჯად” ვერ აღიარდება და ვერ ჩამოიწერება, ანუ ვერ იქნება ასახული გადამხდელის საბუღალტრო ანგარიშგებაში.

ამასთან, იმის გათვალისწინებით, რომ „A” საწარმო კვლავ ელის ეკონომიკური სარგებელის შემოსვლას 2005 წელს განხორციელებული საქონლის მიწოდებიდან და არ მიიჩნევს მას უიმედოდ (მაგალითის პირობის მიხედვით ვალის დაფარვის ალბათობა კვლავ არსებობს), მან 2006 წლის ერთობლივი შემოსავალში დამატებით უნდა ასახოს 2006 წლისათვის პირგასამტეხლოს სახით მისაღები შემოსავლები, ანუ „A” საწარმომ ძირითად ვალს 10 000 ლარს უნდა დაარიცხოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო 2006 წლის 1 იანვრიდან 2006 წლის 31 დეკემბრის ჩათვლით და 3650 ლარი (10 000 X 0,1% X 365 დღე) შეიტანოს 2006 წლის ერთობლივ შემოსავალში.

მაგალითი 6:

პირობები იგივეა, რაც მეხუთე მაგალითის შემთხვევაში იმ განსხვავებით, რომ „B” საწარმოს მიერ ვალის დაფარვის ალბათობა აღარ არსებობს (ნულის ტოლია).

მოცემულ პირობებში:

იმის გათვალისწინებით, რომ მაგალითის მოცემულობა ეხება 2009 წლის პირველ იანვრამდე პერიოდს „A” საწარმოს, 2006 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით დებიტორული დავალიანებების გაანალიზების საფუძველზე, შეუძლია ეს ვალი (მისი როგორც ძირითადი, ასევე არაძირითადი ნაწილი – 2005, 2006 წლებისათვის დარიცხული პირგასამტეხლო) სულ 15570 ლარი (10 000+1820+3650) აღიაროს უიმედო ვალად, შესაბამისად, „ხარჯად” და ჩამოწეროს მოთხოვნების ანგარიშიდან. აღნიშნული ასახვას პოვებს მოგება-ზარალის ანგარიშგებაში.

ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის ყველა პირობა შესრულებულია მხოლოდ ვალის ძირითადი (10 000 ლარი) და 2005 წლისათვის დარიცხული პირგასამტეხლოს (1820 ლარი) ნაწილებთან მიმართებაში. რაც შეეხება უიმედო ვალის 2006 წლისათვის დარიცხული პირგასამტეხლოს ნაწილს (3650 ლარი), იგი არ ყოფილა შეტანილი 2005 წლის ერთობლივ შემოსავალში. შესაბამისად, „A” საწარმოს უფლება აქვს 2006 წლის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოქვითოს მხოლოდ 11820 ლარი.

რაც შეეხება უიმედო ვალის 2006 წლისათვის დარიცხული პირგასამტეხლოს ნაწილს 3650 ლარს, იგი „A” საწარმომ უნდა შეიტანოს 2006 წლის ერთობლივ შემოსავალში, რომელიც გამოქვითვას დაექვემდებარება 2007 წლის შემოსავლებიდან. ამასთან, პირგასამტეხლოს (პროცენტის) დარიცხვა 2006 წლის 31 დეკემბერიდან შეწყდება.   

13. ადრე გამოქვითული უიმედო ვალის ანაზღაურებით მიღებული თანხა შეიტანება იმ საგადასახადო წლის ერთობლივ შემოსავალში, რომელშიც მოხდა მისი ანაზღაურება.

    მუხლი 13. სამეცნიერო-კვლევითი, საპროექტო და საცდელ საკონსტრუქტორო  მომსახურების ხარჯების გამოქვითვა

გა­მოქ­ვით­ვას ექ­ვემ­დე­ბა­რე­ბა ერ­თობ­ლი­ვი შე­მო­სავ­ლის მი­ღე­ბას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი, საპ­რო­ექ­ტო და საც­დელ-სა­კონ­სტრუქ­ტო­რო მომ­სა­ხუ­რე­ბის ხარ­ჯე­ბი, გარ­და ძი­რი­თად სა­შუ­ა­ლე­ბა­თა შე­ძე­ნის, დად­გმი­სა და სხვა კა­პი­ტა­ლი­ზე­ბა­დი ხარ­ჯე­ბი­სა.

    მუხლი 14. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 182-ე მუხლის გამოყენება

1. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 182-ე მუხლი არ ზღუდავს სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი, საპ­რო­ექ­ტო და საც­დელ-სა­კონ­სტრუქ­ტო­რო მომ­სა­ხუ­რე­ბის ხარ­ჯე­ბის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოქვითვას, თუ იგი არ წარმოადგენს კაპიტალიზებად ხარჯებს. „კა­პი­ტა­ლი­ზე­ბა­დი ხარ­ჯე­ბი“ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით კონკრეტულად არ განიმარტება, თუმცა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 177-ე და 211-ე მუხლების გათვალისწინებით, ეს ისე­თი ხარ­ჯე­ბია, რო­მელ­თა ღი­რე­ბუ­ლე­ბა ემა­ტე­ბა (ზრდის) აქტივის (ძირითადი საშუალებების) ღი­რე­ბუ­ლე­ბას. კერძოდ: კაპიტალიზებად ხარჯებს განეკუთვნება ძირითადი საშუალების შესყიდვის, წარმოების, მშენებლობის, მონტაჟის და დადგმის ხარჯები (დანახარჯები), ასევე სხვა ხარჯები (ზღვრული ოდენობის ზევით ჩატარებული კაპიტალური რემონტის, რეკონსტრუქციის, პროექტის, მშენებლობისათვის მოსამზადებელი სამუშაოების, მშენებლობისათვის ნებართვის მიღების და სხვა ხარჯები), რომლებიც ზრდის ძირითადი საშუალებების ღირებულებას.

2. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 182-ე მუხლის ნორმები გამოიყენება, მხოლოდ სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი, საპ­რო­ექ­ტო და საც­დელ-სა­კონ­სტრუქ­ტო­რო მომ­სა­ხუ­რე­ბის გამწევი პირის (მიმწოდებლის) მიერ და არა ასეთი მომსახურების მიმღები პირის მიერ.

მაგალითი 1:

საპროექტო „А” საწარმოს, „В“ საწარმომ საკუთარი მოხმარებისათვის შეუკვეთა 10-სართულიანი სასტუმროს შენობის პროექტის შედგენა, რომლის სახელშეკრულებო ღირებულებამ შეადგინა 300 000 ლარი. „А” საწარმომ პროექტი შეასრულა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში, რომლის მომზადებაზე დახარჯა 280 000 ლარი (ხელფასი, ქაღალდი, დამხმარე მასალები, საერთო ხარჯები და პროექტის მომზადებისათვის საჭირო სხვა ხარჯი). „А” საწარმოს საანგარიშო წელს სხვა შემოსავალი არ ჰქონია.

მოცემულ პირობებში:

„А” საწარმოს, რომელმაც შეასრულა საპროექტო სამუშაოები, შეუძლია ერთობლივი შემოსავლიდან (300 000 ლარი) გამოქვითოს მთლიანად საპროექტო მომსახურებზე გაწეული ხარჯი 280 000 ლარი.

რაც შეეხება „В“ საწარმოს – მომსახურების მიღების მიერ სასტუმროს პროექტზე გაწეულ (300 000 ლარი) ხარჯს, იგი წარმოადგენს კაპიტალიზებადს და მთლიანად ჩაირთვება შენობის (სასტუმროს) ღირებულებაში და მისი ექსპლოატაციაში გადაცემის შემდეგ გამოიქვითება ერთობლივი შემოსავლიდან ამორტიზაციის დარიცხვის გზით.

მაგალითი 2:

პირობები იგივეა, რაც პირველი მაგალითის იმ განსხვავებით, რომ საპროექტო „А” საწარმომ ხსენებული პროექტის მომზადების მიზნით შეიძინა 20 000 ლარის ღირებულების სახაზავი და ასლების გადამღები დანადგარი.

მოცემულ პირობებში:

მიუხედავად იმისა, რომ საპროექტო „А” საწარმომ 20 000 ლარის დანადგარი აღნიშნული პროექტის მოსამზადებლად შეიძინა, მან საანგარიშო წლის გამოსაქვითი ხარჯი უნდა განსაზღვროს მის გარეშე, ანუ 260 000 ლარით (280 000 – 20 000), რადგან იგი წარმოადგენს კაპიტალიზებად (ძირითადი საშალების შესყიდვის) ხარჯს.

3. სა­მეც­ნი­ე­რო-კვლე­ვი­თი და საც­დელ-სა­კონ­სტრუქ­ტო­რო მომსახურების ხარ­ჯე­ბის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოქვითვა ხორციელდება ამ მუხლით დადგენილი წესის შესაბამისად.“.

4. III თავის შემდეგ დაემატოს შემდეგი შინაარსის თავი IV:

„თავი IV

გარდამავალი დებულებანი

    მუხლი 15. გარდამავალი დებულებანი

1. ამ ინსტრუქციის პირველი–მე-8 მუხლებით განსაზღვრული ლიზინგთან დაკავშირებული ნორმები ვრცელდება 2010 წლის 1 იანვრამდე ლიზინგით გაცემულ ამორტიზაციისადმი დაქვემდებარებულ ძირითად საშუალებებზე.

2. ამ ინსტრუქციის მე-9 და მე-10 მუხლებით განსაზღვრული „გასულ წელთან შედარებით დასაბეგრი მოგების (შემოსავლის) შემცირების შესახებ” საგადასახადო ორგანოსათვის ინფორმაციის მიწოდების ვადა განისაზღვრება:

ა) 2006 წლის 14 ივნისიდან 2007 წლის 13 აგვისტომდე – 15 დღით;

ბ) 2007 წლის 13 აგვისტოდან 2009 წლის პირველ იანვრამდე – 15 კალენდარული დღით;

გ) 2009 წლის პირველი იანვრიდან 2009 წლის 7 აგვისტომდე – 5 დღით;

დ) 2009 წლის 7 აგვისტოს შემდგომ პერიოდებზე – 5 კალენდარული დღით.

3. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილის „ა–დ” ქვეპუნქტების მოთხოვნა ვრცელდება მხოლოდ 2009 წლის პირველი იანვრის შემდგომ საგადასახადო პეიოდების მიხედვით განხორციელებულ ანგარიშგებაზე, ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილის „დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ცნობა 2009 წლის პირველი იანვრიდან 2010 წლის პირველ იანვრამდე პერიოდზე გაიცემა საგადასახადო ორგანოს მიერ.

4. ოკუპირებულ ტერიტორიაზე განხორციელებული ეკონომიკური საქმიანობით წარმოშობილი უიმედო ვალი ჩამოიწერება საქართველოს მთავრობასთან შეთანხმებით საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის 21-ე ნაწილის „ა” – „დ” ქვეპუნქტებით განსაზღვრული დოკუმენტების გაუთვალისწინებლად.“.

    მუხლი 2

ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

კ. ბაინდურაშვილი