Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Консолидированная версия (Окончательный вариант)
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ
1. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლო (შემდგომ – საკონსტიტუციო სასამართლო) არის საკონსტიტუციო კონტროლის სასამართლო ორგანო, რომელიც უზრუნველყოფს საქართველოს კონსტიტუციის უზენაესობას, კონსტიტუციურ კანონიერებას და ადამიანის კონსტიტუციური უფლებებისა და თავისუფლებების დაცვას.
2. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს იურისდიქცია ვრცელდება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
საკონსტიტუციო სასამართლო თავის საქმიანობას ახორციელებს კანონიერების, კოლეგიალობის, საქვეყნოობის, მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის, უფლებამოსილებათა მთელი ვადით საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის დამოუკიდებლობის, ხელშეუხებლობისა და შეუცვლელობის საწყისებზე.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს მოწყობა, კომპეტენცია და საქმიანობის წესი განისაზღვრება საქართველოს კონსტიტუციითა და ამ კანონით. საკონსტიტუციო სასამართლოს ორგანიზაციისა და კონსტიტუციური სამართალწარმოების სხვა წესები განისაზღვრება საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტით.
2. სავალდებულოა საკონსტიტუციო სასამართლოს დაფინანსება იმ ოდენობით, რომელიც უზრუნველყოფს მისი ფუნქციების შესრულებას და მოსამართლის დამოუკიდებლობას. საკონსტიტუციო სასამართლოს დაფინანსება განისაზღვრება საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის ცალკე ორგანიზაციული კოდით. სახელმწიფო ბიუჯეტში საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოსათვის გათვალისწინებული ხარჯების მოცულობის შემცირება წინა წლის შესაბამის მოცულობასთან შედარებით შესაძლებელია მხოლოდ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წინასწარი თანხმობით. საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობასთან დაკავშირებული ბიუჯეტის პროექტს წარადგენს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე კანონით დადგენილი წესით.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს უნდა გადაეცეს მისი საქმიანობისათვის საჭირო შენობა და სხვა ქონება.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმიანობის უზრუნველყოფის მიზნით იქმნება საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატი. საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატის სტრუქტურა, უფლებამოსილება, ფორმირებისა და საქმიანობის წესი განისაზღვრება საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ დამტკიცებული დებულებით.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2009 წლის 1 დეკემბრის ორგანული კანონი №2187 - სსმ I, №40, 07.12.2009 წ., მუხ.288
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი თავის მოვალეობათა შესრულებისას დამოუკიდებელია. იგი ფაქტობრივ გარემოებებს აფასებს და გადაწყვეტილებებს იღებს მხოლოდ საქართველოს კონსტიტუციის შესაბამისად. მის საქმიანობაში ჩარევა დაუშვებელია და ისჯება კანონით.
2. (ამოღებულია) .
3. სახელმწიფო ვალდებულია საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს დამოუკიდებლობის უზრუნველყოფის მიზნით შეუქმნას მოღვაწეობისა და ცხოვრების ღირსეული პირობები.
4. სახელმწიფო უზრუნველყოფს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრისა და მისი ოჯახის უსაფრთხოებას.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
თავი II. საკონსტიტუციო სასამართლოს შემადგენლობა და სტრუქტურა
საკონსტიტუციო სასამართლო შედგება ცხრა მოსამართლისაგან – საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრისაგან, რომელთაგან აირჩევა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე, თავმჯდომარის ორი მოადგილე და საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივანი.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი, სამ წევრს სრული შემადგენლობის არანაკლებ სამი მეხუთედის უმრავლესობით ირჩევს საქართველოს პარლამენტი, ხოლო სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს უზენაესი სასამართლო.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრად გამწესებისას საჭიროა მისი წინასწარი წერილობითი თანხმობა.
საქართველოს 2016 წლის 19 თებერვლის ორგანული კანონი №4742 - ვებგვერდი, 26.02.2016წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი შეიძლება იყოს საქართველოს მოქალაქე 35 წლის ასაკიდან, რომელსაც აქვს უმაღლესი იურიდიული განათლება, სპეციალობით მუშაობის არანაკლებ 10 წლის გამოცდილება და გამორჩეული პროფესიული კვალიფიკაცია.
2. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთა შერჩევისას საქართველოს პრეზიდენტი, პარლამენტი და უზენაესი სასამართლო ითვალისწინებენ კანდიდატის პროფესიულ გამოცდილებას, რომელიც უნდა შეეფერებოდეს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მაღალ სტატუსს.
საქართველოს 1996 წლის 21 მარტი ს კანონი № 155 - პარლამენტის უწყებანი № 5-6 , 24.04.1996 წ., გვ. 73
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2006 წლის 23 ივნისის ორგანული კანონი №3399 - სსმ I, №26, 14.07.2006 წ., მუხ.203
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს პრეზიდენტი ამ კანონის მე-7 მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთა დანიშვნის თაობაზე საქართველოს პრეზიდენტი გამოსცემს ბრძანებულებას.
საქართველოს 1996 წლის 21 მარტი ს კანონი № 155 - პარლამენტის უწყებანი № 5-6 , 24.04.1996 წ., გვ. 73
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს 3 წევრს ირჩევს საქართველოს პარლამენტი ამ კანონის მე-7 მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით, საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით.
2. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906).
3. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906).
4. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906) .
5. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906) .
6. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906) .
7. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906) .
8. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3906) .
საქართველოს 1996 წლის 21 მარტი ს კანონი № 155 - პარლამენტის უწყებანი № 5-6 , 24.04.1996 წ., გვ. 73
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2016 წლის 19 თებერვლის ორგანული კანონი №4742 - ვებგვერდი, 26.02.2016წ.
საქართველოს 2018 წლის 6 დეკემბრის ორგანული კანონი №3906 – ვებგვერდი, 14.12.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს უზენაესი სასამართლო ამ კანონის მე-7 მუხლის მოთხოვნათა გათვალისწინებით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოში დასანიშნ კანდიდატებს უზენაესი სასამართლოს პლენუმზე ასახელებს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე. კენჭისყრის შედეგად დანიშნულად ჩაითვლება ის სამი კანდიდატი, რომელიც პლენუმის დამსწრე წევრთა ხმათა ორ მესამედს მიიღებს.
საქართველოს 1996 წლის 21 მარტი ს კანონი № 155 - პარლამენტის უწყებანი № 5-6 , 24.04.1996 წ., გვ. 73
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადა 10 წელია. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი არ შეიძლება იყოს პირი, რომელსაც ადრე ეკავა ეს თანამდებობა.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი საკონსტიტუციო სასამართლოში დებს ფიცს: „ღვთისა და ერის წინაშე ვფიცავ, კეთილსინდისიერად აღვასრულო საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მოვალეობა და მისი აღსრულებისას დავემორჩილო მხოლოდ საქართველოს კონსტიტუციას, არავის და არაფერს სხვას, გარდა საქართველოს კონსტიტუციისა.“. ფიცის დადების ცერემონიაზე მოწვეული უნდა იქნენ საქართველოს პრეზიდენტი, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილება იწყება მის მიერ ფიცის დადების დღიდან.
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრის მიერ ფიცის დადებიდან ან საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 1 თვისა ტარდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სხდომა, რომელზედაც 5 წლის ვადით აირჩევა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე. სასამართლოს თავმჯდომარედ ერთი და იმავე პირის ხელმეორედ არჩევა დაუშვებელია. იმავე წესითა და ვადით აირჩევა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის ორი მოადგილე. თუ არჩევის მომენტისათვის საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეობის ან მისი მოადგილეობის კანდიდატის, როგორც სასამართლოს წევრის, უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე 5 წელზე ნაკლებია დარჩენილი, ის თანამდებობაზე აირჩევა სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების დარჩენილი ვადით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის ან თავმჯდომარის მოადგილის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვიდან ან უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 1 თვისა აირჩევა შესაბამისად საკონსტიტუციო სასამართლოს ახალი თავმჯდომარე ან თავმჯდომარის მოადგილე.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს სულ ცოტა 3 წევრს მისი, როგორც სასამართლოს თავმჯდომარის, უფლებამოსილების ვადის ამოწურვიდან ან უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტიდან 2 კვირის ვადაში. საკონსტიტუციო სასამართლოს ერთმა წევრმა შეიძლება ხელი მოაწეროს მხოლოდ ერთი კანდიდატურის წარდგენას.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილის კანდიდატურას ასახელებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე და მისი მოადგილეები არჩეულად ჩაითვლებიან, თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა.
5 1. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეობის კანდიდატად მხოლოდ 1 პირი დასახელდა და მან ვერ მიიღო თავმჯდომარედ არჩევისთვის საკმარისი ხმები, 1 კვირის ვადაში, ამ მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით სახელდება ახალი კანდიდატურა (კანდიდატურები), რომელიც არჩეულად ჩაითვლება ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული რაოდენობის ხმების მიღების შემთხვევაში. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეობის კანდიდატად 2 ან 3 პირი დასახელდა და ვერცერთმა ვერ მიიღო თავმჯდომარედ არჩევისთვის საკმარისი ხმები, იმავე დღეს იმართება კენჭისყრის მე-2 ტური, რომელში მონაწილეობის უფლებაც აქვს საუკეთესო შედეგის მქონე 2 კანდიდატს. თუ მეორე ადგილზე ერთნაირი შედეგით 2 კანდიდატი გავიდა, კენჭისყრის მე-2 ტურში სამივე კანდიდატი მონაწილეობს. თუ რომელიმე კანდიდატმა მოხსნა თავისი კანდიდატურა, კენჭი ეყრება დარჩენილ კანდიდატს (კანდიდატებს). თუ ვერცერთმა კანდიდატმა კვლავ ვერ მიიღო თავმჯდომარედ არჩევისთვის საკმარისი ხმები, 1 კვირის ვადაში, ამ მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი წესით სახელდება ახალი კანდიდატურა (კანდიდატურები) და თავმჯდომარედ არჩეული კანდიდატი გამოვლინდება ამ პუნქტით დადგენილი წესით.
52. თუ კანდიდატმა, რომელსაც კენჭი ეყრება საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილის თანამდებობაზე, ვერ მიიღო ხმების საჭირო რაოდენობა, 3 დღის ვადაში, ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი წესით სახელდება ახალი კანდიდატურა, რომელიც არჩეულად ჩაითვლება ამ მუხლის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული რაოდენობის ხმების მიღების შემთხვევაში.
53. (ძალადაკარგულია - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.)
6. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს ან მის მოადგილეს უფლებამოსილება ვადაზე ადრე შეუწყდება ამ კანონის მე-16 მუხლში ჩამოთვლილი საფუძვლების არსებობისას.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანული კანონი №4628 - ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლო შედგება პლენუმისა და ორი კოლეგიისაგან.
2. პლენუმის შემადგენლობაშია საკონსტიტუციო სასამართლოს ცხრავე წევრი. პლენუმის სხდომებს უძღვება საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.
3. კოლეგიის შემადგენლობაშია საკონსტიტუციო სასამართლოს ოთხი წევრი. კოლეგიის სხდომებს უძღვება საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე.
4. კოლეგიის შემადგენლობას საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის წარდგინებით ამტკიცებს პლენუმი. საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პარლამენტის და საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ გამწესებული საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრები კოლეგიებში რაც შეიძლება თანაბრად უნდა იყვნენ წარმოდგენილი.
5. კოლეგიის შემადგენლობა უნდა გადახალისდეს საკონსტიტუციო სასამართლოს ახალი თავმჯდომარის არჩევიდან 10 დღეში.
6. კოლეგიის შემადგენლობა შეიძლება გადახალისდეს აგრეთვე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთა რაოდენობის ორი ან ორზე მეტი წევრით შეცვლიდან ერთი თვის ვადაში. თუ კოლეგიის მიერ საქმის განხილვაში ვერ მონაწილეობს ამ კოლეგიის ორი წევრი, საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი უფლებამოსილია ამ საქმის განხილვისათვის კოლეგიას დროებით მიამაგროს მეორე კოლეგიის ერთ-ერთი წევრი (გარდა კოლეგიის თავმჯდომარისა), რომელიც არ შეიძლება დაინიშნოს მომხსენებელ მოსამართლედ.
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის ორგანული კანონი №4215 - სსმ I, №1, 03.01.2007 წ., მუხ.17
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე:
ა) წარუდგენს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს დასამტკიცებლად საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტს და აპარატის დებულებას. რეგლამენტსა და აპარატის დებულებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის მოთხოვნის უფლება აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს;
ბ) ანაწილებს საქმეებს და საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სხდომისთვის ნიშნავს მომხსენებელ მოსამართლეს ამ კანონით დადგენილი წესით;
გ) წარუდგენს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილეებისა და საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნის კანდიდატურებს;
დ) საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტით დადგენილი წესით იწვევს პლენუმს, უძღვება მის სხდომებს, ხელს აწერს პლენუმზე მიღებულ გადაწყვეტილებას, განჩინებას, დასკვნას, საოქმო ჩანაწერსა და სხდომის ოქმს; ამტკიცებს საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატში სტაჟირების გავლის წესს;
ე) საერთო ხელმძღვანელობას უწევს საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატის საქმიანობას; საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს აპარატის მოხელეებსა და სტაჟიორებს; შრომით ხელშეკრულებებს დებს აპარატის სხვა საჯარო მოსამსახურეებთან; განსაზღვრავს სტაჟიორის ანაზღაურების ოდენობას;
ვ) განკარგავს საკონსტიტუციო სასამართლოს საბიუჯეტო ასიგნებებს;
ზ) ახორციელებს კანონმდებლობით და რეგლამენტით გათვალისწინებულ სხვა უფლებამოსილებებს.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე წელიწადში ერთხელ საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს უზენაეს სასამართლოს წარუდგენს ინფორმაციას საქართველოში კონსტიტუციური კანონიერების შესახებ.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2010 წლის 15 ოქტომბრის ორგანული კანონი №3711- სსმ I, №57, 25.10.2010 წ., მუხ.367
საქართველოს 2015 წლის 27 ოქტომბრის ორგანული კანონი №4390 - ვებგვერდი, 11.11.2015წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს 2016 წლის 21 დეკემბრის ორგანული კანონი №170 - ვებგვერდი, 28.12.2016წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე უძღვება კოლეგიის სხდომას, საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის დავალებით ასრულებს თავმჯდომარის ცალკეულ ფუნქციებს. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის არყოფნის ან მის მიერ მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობისას, თავმჯდომარის მოვალეობას, მისივე დავალებით, ასრულებს ერთ-ერთი მოადგილე, ასეთი დავალების არარსებობისას კი – უხუცესი მოადგილე.
2. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე თავმჯდომარის მოვალეობის დროებით შესრულებისას ვერ ასრულებს თავის ფუნქციებს, მის მოვალეობას ასრულებს შესაბამისი კოლეგიის უხუცესი წევრი.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივანი აირჩევა საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთაგან, საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ, ფარული კენჭისყრით, 5 წლის ვადით. საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნის კანდიდატურას ასახელებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე და მისი არჩევისთვის საკმარისია კენჭისყრაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5 წევრის მხარდაჭერა.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივანი საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების გარდა:
ა) ახორციელებს პლენუმისა და კოლეგიების სხდომების მოსამზადებელ ღონისძიებებს;
ბ) ორგანიზებას უწევს პლენუმისა და კოლეგიების სხდომათა ოქმების წარმოებასა და გაფორმებას;
გ) ხელს აწერს საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტებს საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტით გათვალისწინებული წესით;
დ) იღებს ზომებს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებათა აღსრულებისათვის და თვეში ერთხელ მოახსენებს პლენუმს მათი აღსრულების მიმდინარეობის თაობაზე;
ე) ხელს უწყობს საჭირო ინფორმაციის კომპიუტერული წესით დამუშავების სისტემის ჩამოყალიბებას;
ვ) ორგანიზებას უწევს საკონსტიტუციო სასამართლოს ოფიციალური დოკუმენტაციის დაგზავნას.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002წ., მუხ.14
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი ხელშეუხებელია. დაუშვებელია მისი სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემა, დაკავება ან დაპატიმრება, მისი ბინის, მანქანის, სამუშაო ადგილის ან პირადი ჩხრეკა საკონსტიტუციო სასამართლოს თანხმობის გარეშე. გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს საკონსტიტუციო სასამართლოს. თუ იგი არ მისცემს თანხმობას, საკონსტიტუციო სასამართლოს დაკავებული ან დაპატიმრებული წევრი დაუყოვნებლივ უნდა გათავისუფლდეს.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის სისხლის სამართლის პასუხისგებაში მიცემის, დაკავების ან დაპატიმრების შესახებ თანხმობის მიცემის შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილება შეჩერდება სასამართლოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მიმართ გამამართლებელი განაჩენის გამოტანის ან მარეაბილიტირებელ საფუძველზე საქმის შეწყვეტის შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილება აღდგება შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ.
3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილება მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის არანაკლებ 6 წევრისა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება, თუ:
ა) ზედიზედ 6 თვის განმავლობაში ვერ ასრულებდა ან წელიწადში 3 თვის განმავლობაში არასაპატიო მიზეზით არ ასრულებდა თავის მოვალეობას;
ბ) დაიკავა საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის სტატუსთან შეუთავსებელი თანამდებობა ან ეწევა ამ კანონის მე-17 მუხლით აკრძალულ საქმიანობას;
გ) დაარღვია ამ კანონის 48-ე მუხლით დადგენილი მოთხოვნა;
დ) ჩაიდინა მოსამართლისთვის შეუფერებელი საქციელი;
ე) დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა;
ვ) სასამართლომ შეზღუდულქმედუნარიანად აღიარა ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნო, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული;
ზ) მის მიმართ არსებობს კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი;
თ) გარდაიცვალა, ან სასამართლომ აღიარა უგზო-უკვლოდ დაკარგულად ან გამოაცხადა გარდაცვლილად;
ი) გადადგა თანამდებობიდან.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“–„დ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლებამოსილება ვადამდე შეუწყდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის დადგენილებით, რომელიც მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს სრული შემადგენლობის ნახევარზე მეტი; „ე“ – „ი“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი რეგლამენტით დადგენილი წესით ამოწმებს მისთვის წარდგენილ საბუთებს და მათში აღნიშნული ფაქტების დადასტურების შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე განკარგულებით აფორმებს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტას.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის დადგენილება, აგრეთვე საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის განკარგულება საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის თაობაზე დაუყოვნებლივ ეგზავნება საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტიდან არაუგვიანეს 20 დღისა გამწესდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ახალი წევრი, რომლის უფლებამოსილებაც იწყება მის მიერ ფიცის დადების მომენტიდან. თუ საქართველოს პარლამენტის მიერ არჩეული საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტა დაემთხვა საქართველოს პარლამენტის არასასესიო პერიოდს, საკონსტიტუციო სასამართლოს ახალი წევრი გამწესდება პარლამენტის უახლოესი სესიის დაწყებიდან 2 კვირის განმავლობაში.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვამდე არაუადრეს 1 თვისა და არაუგვიანეს 10 დღისა გამწესდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ახალი წევრი, რომლის უფლებამოსილებაც იწყება მისი წინამორბედის უფლებამოსილების 10-წლიანი ვადის ამოწურვისთანავე, მაგრამ არაუადრეს მის მიერ ფიცის დადების მომენტისა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2015 წლის 20 მარტის ორგანული კანონი №3399 - ვებგვერდი, 31.03.2015წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის თანამდებობა შეუთავსებელია ნებისმიერ სხვა თანამდებობასთან და ანაზღაურებად საქმიანობასთან, გარდა სამეცნიერო და პედაგოგიური საქმიანობებისა. იგი არ შეიძლება იყოს პოლიტიკური პარტიის წევრი ან/და მონაწილეობდეს პოლიტიკურ საქმიანობაში. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი ფიცის დადების დღიდან უნდა გადადგეს სხვა თანამდებობიდან და მან უნდა შეწყვიტოს ამ მუხლით აკრძალული საქმიანობა. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი გასცემს თანხმობას მოსამართლის მიერ სამეცნიერო ან პედაგოგიური საქმიანობის განხორციელებაზე, აგრეთვე მოსამართლის მიერ „კორუფციის წინააღმდეგ ბრძოლის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული სარგებლის (გარდა საქართველოს კანონმდებლობით აკრძალული სარგებლისა) მიღებაზე.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2025 წლის 1 აპრილის ორგანული კანონი №398 - ვებგვერდი, 04.04.2025წ.
საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლებამოსილების 10-წლიანი ვადის ამოწურვისთანავე შეუწყდება უფლებამოსილება.
(ძალადაკარგულია მე-18 მუხლის ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც ითვალისწინებს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტას 10-წლიანი ვადის ამოწურვისთანავე იმ შემთხვევაში, თუ შესაბამისმა სახელმწიფო ორგანომ კანონით დადგენილ ვადაში არ აირჩია/დანიშნა ახალი წევრი და ეს სათანადო კვორუმის არარსებობის გამო შეუძლებელს ხდის საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ უფლებამოსილების განხორციელებას) - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
თავი II1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის შრომის ანაზღაურება და სოციალური დაცვის გარანტიები
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგოს განაკვეთის ოდენობა განისაზღვრება საქართველოს შესაბამისი წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის კანონით დადგენილი საბაზო თანამდებობრივი სარგოს ნამრავლით შემდეგ სახელფასო კოეფიციენტზე:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარისა – 10.00-ზე;
ბ) საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილისა, საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნისა – 9.00-ზე;
გ) საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ მოსამართლისა, რომელსაც არ უკავია ამ პუნქტის „ა“ ან „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული თანამდებობა, – 8.50-ზე.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის შრომის ანაზღაურების ყოველთვიური დანამატის ოდენობას განსაზღვრავს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტით საკონსტიტუციო სასამართლოსთვის გათვალისწინებული დაფინანსების ფარგლებში.
3. დაუშვებელია საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრისთვის შრომის ანაზღაურების შემცირება მისი უფლებამოსილების მთელი ვადის განმავლობაში.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს წარმომადგენლობითი ხარჯებისათვის მიეცემა წარმომადგენლობითი თანხები საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
5. საზღვარგარეთ მივლინებისას საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის, მისი მოადგილის, საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის დღიური ნორმის დანამატის ოდენობა განისაზღვრება შესაბამისი ნორმატიული აქტით დადგენილი სახელმწიფო ხელისუფლების შტოების ანალოგიურ თანამდებობის პირთა რანგირების მიხედვით.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 26 ივნისის ორგანული კანონი №828 – ვებგვერდი, 27.06.2025წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრისათვის საკვალიფიკაციო კლასების მინიჭების წესი განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი სარგებლობს ყოველწლიური ანაზღაურებადი შვებულებით, რომლის ხანგრძლივობა 30 კალენდარული დღეა.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის შეღავათები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილების ვადის ამოწურვისას ან საპენსიო ასაკის მიღწევისას ენიშნება სახელმწიფო კომპენსაცია 1 200 ლარის ოდენობით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს, რომელსაც საკონსტიტუციო სასამართლოში გამწესებიდან არანაკლებ 3 წლის შემდეგ პირადი განცხადების საფუძველზე შეუწყდა საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილება, ენიშნება სახელმწიფო კომპენსაცია საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის შესაბამისი ხელფასის სრული ოდენობით, იმ ვადით, რომელშიც მას უნდა განეხორციელებინა საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის უფლებამოსილება. ეს კომპენსაცია დანამატის შენარჩუნებით იცვლება საკონსტიტუციო სასამართლოს მოქმედი წევრის შრომის ანაზღაურების ყოველთვიური თანამდებობრივი სარგოს განაკვეთის ცვლილების შესაბამისად, ხოლო ამ ვადის ამოწურვის შემდეგ კომპენსაცია გადაანგარიშდება ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სახელმწიფო კომპენსაციის ოდენობის შესაბამისად.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის გარდაცვალებისას, უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარებისას ან გარდაცვლილად გამოცხადებისას მის შვილებს 18 წლის ასაკის მიღწევამდე, შრომისუუნარო მეუღლეს და შვილებს (ასაკის მიუხედავად) ენიშნებათ სახელმწიფო კომპენსაცია „სახელმწიფო კომპენსაციისა და სახელმწიფო აკადემიური სტიპენდიის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის ან ყოფილი წევრის საქმიანობასთან დაკავშირებული თავდასხმის შედეგად მისი დაღუპვისას მის შრომისუუნარო მეუღლეს ან/და შვილებს ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული სახელმწიფო კომპენსაციის ნაცვლად შეიძლება მიეცეთ ერთჯერადი ფულადი დახმარება გარდაცვლილის 10 წლის ფულადი გასამრჯელოს სრული ოდენობით, მათი არჩევით.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს, რომელსაც მის საქმიანობასთან დაკავშირებული თავდასხმის შედეგად შესაძლებლობა შეეზღუდა, მიეცემა ფულადი დახმარება:
ა) შრომისუნარიანობის ნაწილობრივ დაკარგვისას − 1 წლის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით;
ბ) შრომისუნარიანობის სრულად დაკარგვისას − 5 წლის თანამდებობრივი სარგოს ოდენობით.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 26 ივნისის ორგანული კანონი №861 – ვებგვერდი, 03.07.2025წ.
თავი III. საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლებამოსილება
1. საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველზე უფლებამოსილია განიხილოს და გადაწყვიტოს:
ა) საქართველოს კონსტიტუციასთან კონსტიტუციური შეთანხმების, საქართველოს კანონების, საქართველოს პარლამენტის ნორმატიული დადგენილებების, საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა ნორმატიული აქტების შესაბამისობის, აგრეთვე საქართველოს საკანონმდებლო აქტებისა და საქართველოს პარლამენტის დადგენილებების მიღების/გამოცემის, ხელმოწერის, გამოქვეყნებისა და ამოქმედების შესაბამისობის საკითხები;
ბ) საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს პარლამენტის, საქართველოს მთავრობის, საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს, გენერალური პროკურორის, საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს, გენერალური აუდიტორის, საქართველოს სახალხო დამცველის ან ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი წარმომადგენლობითი ან აღმასრულებელი ორგანოს სარჩელის საფუძველზე − დავა შესაბამისი ორგანოს უფლებამოსილების შესახებ;
გ) პოლიტიკური პარტიის შექმნისა და საქმიანობის კონსტიტუციურობისა და ამ პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის საკითხი;
დ) დავა რეფერენდუმისა და არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული ან ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ;
ე) საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავის საკითხებთან მიმართებით მიღებული ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობის საკითხი;
ვ) საერთაშორისო ხელშეკრულების კონსტიტუციურობის საკითხი;
ზ) საქართველოს პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტის საკითხი;
თ) საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობის წევრის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის, გენერალური პროკურორის, გენერალური აუდიტორის ან საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევის ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობის საკითხი;
ი) დავა „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის დარღვევის თაობაზე;
კ) საქართველოს კონსტიტუციასთან და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს ნორმატიული აქტების შესაბამისობის საკითხი;
ლ) ნორმატიული აქტების კონსტიტუციურობის საკითხი საქართველოს კონსტიტუციის მეცხრე თავთან მიმართებით;
მ) საქართველოს კონსტიტუციის 59-ე−64-ე მუხლებთან ნორმატიული აქტების შესაბამისობის საკითხი.
2. თუ საერთო სასამართლოში კონკრეტული საქმის განხილვისას სასამართლო დაასკვნის, რომ არსებობს საფუძვლიანი ვარაუდი, რათა ის ნორმატიული აქტი, რომელიც სასამართლომ ამ საქმის გადაწყვეტისას უნდა გამოიყენოს, მთლიანად ან ნაწილობრივ მიჩნეულ იქნეს კონსტიტუციის შეუსაბამოდ, იგი შეაჩერებს საქმის განხილვას და მიმართავს საკონსტიტუციო სასამართლოს. საქმის განხილვა განახლდება საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ამ საკითხის გადაწყვეტის შემდეგ.
(ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტის მე-2 წინადადების ის ნორმატიული შინაარსი, რომელიც გამორიცხავს საერთო სასამართლოს მიერ შეჩერებული საქმის წარმოების განახლებას იმ შემთხვევაში, როდესაც კონსტიტუციური წარდგინებით არაკონსტიტუციურად მიჩნეული ნორმა აღარ წარმოადგენს შეჩერებულ საქმეზე გამოსაყენებელ კანონს) - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2022 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილება №3/4/1648 – ვებგვერდი, 29.04.2022წ.
3. დაუშვებელია საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობა შესაბამისი საარჩევნო წლის განმავლობაში, თუ ეს ნორმა შესაბამისი არჩევნების თვემდე 15 თვის განმავლობაში არ არის მიღებული.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2008 წლის 1 ნოემბრის ორგანული კანონი №475 - სსმ I, №30, 07.11.2008 წ., მუხ.182
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის ორგანული კანონი №6551 – ვებგვერდი, 29.06.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის 6 სექტემბრის ორგანული კანონი №1017 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის არაკონსტიტუციურად ცნობა არ ნიშნავს ამ აქტის საფუძველზე ადრე გამოტანილი სასამართლოს განაჩენებისა და გადაწყვეტილებების გაუქმებას, იწვევს მხოლოდ მათი აღსრულების შეჩერებას საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „დ“, „ვ“, „თ“–„კ“ და „მ“ ქვეპუნქტებით, იმავე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ, აგრეთვე ორგანული კანონის ნორმის კონსტიტუციურობის საკითხებს განიხილავს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი.
2. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“, „გ“, „ე“, „ზ“ და „ლ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებს განიხილავს საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია.
3. (ამოღებულია - 03.06.2016, №5161).
4. საქმეს, რომელიც მოიცავს როგორც პლენუმის, ისე კოლეგიის განსჯად საკითხებს, განიხილავს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი განმწესრიგებელ სხდომაზე გადაწყვეტს, რომ საქმე, რომელიც მოიცავს პლენუმის განსახილველ საკითხებს, სასამართლოში არსებითად განსახილველად არ მიიღება, იგი საქმის იმ ნაწილს, რომელიც საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის განსჯადია, დაუყოვნებლივ გადასცემს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს, რომელიც მას 7 დღის ვადაში, ამ კანონის 31 2 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად, საქმის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის გადასაწყვეტად გადასცემს კოლეგიას.
5. საქმის განხილვის მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება არა აქვს მონაწილეობა არ მიიღოს კენჭისყრაში და თავი შეიკავოს კენჭისყრისას.
6. თუ კონსტიტუციურ სარჩელზე გადაწყვეტილების მიღებისას პლენუმის/კოლეგიის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმები თანაბრად გაიყო, კონსტიტუციური სარჩელი არ დაკმაყოფილდება.
7. თუ კონსტიტუციურ წარდგინებაზე გადაწყვეტილების მიღებისას საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმები თანაბრად გაიყო, დადასტურებულად არ ითვლება იმ ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურობა, რომლის კონსტიტუციურობაც სადავოდ მიიჩნია საერთო სასამართლომ ან/და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესმა საბჭომ, აგრეთვე საქართველოს კონსტიტუციის 48-ე მუხლში აღნიშნული პირის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევა ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობა.
71. თუ ამ კანონის 412 მუხლით გათვალისწინებულ კონსტიტუციურ წარდგინებაზე გადაწყვეტილების მიღებისას საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმები თანაბრად გაიყო, დადასტურებულად არ ითვლება სადავო აქტის ან მისი ნაწილის საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან, კონსტიტუციურ შეთანხმებასთან, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან ან საქართველოს კანონებთან შეუსაბამობა.
8. საქმის განხილვისას და გადაწყვეტილების მიღებისას კოლეგია მოქმედებს, როგორც საკონსტიტუციო სასამართლო.
9. საქმეზე გადაწყვეტილების მიღების უფლება აქვთ ამ საქმის განხილვაში უშუალოდ მონაწილე მოსამართლეებს. თუ განმწესრიგებელი სხდომის ან/და საქმის არსებითი განხილვის მიმდინარეობისას რომელიმე მოსამართლე სხვა მოსამართლით შეიცვალა, ამ უკანასკნელის მოთხოვნის შემთხვევაში საქმის განხილვის იგივე ეტაპი თავიდან იწყება.
10. საქმის განხილვაში მონაწილე რომელიმე მოსამართლის ჩამოცილება არ აბრკოლებს საქმის შემდგომ განხილვას, თუ დარჩენილ მოსამართლეთა რაოდენობა ქმნის მოსამართლეთა კვორუმს.
11. სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს სათათბირო ოთახში ღია კენჭისყრით. თათბირისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს სათათბირო ოთახში უნდა იმყოფებოდნენ მხოლოდ ის მოსამართლეები, რომლებიც მონაწილეობდნენ ამ საქმის განხილვაში.
12. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს არა აქვს უფლება, საქმის განხილვის დაწყებამდე, აგრეთვე სასამართლოს გარეშე გამოთქვას მოსაზრებები ან გაუწიოს ვინმეს კონსულტაცია განსახილველი კანონების ან სხვა აქტების საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობის შესახებ.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2010 წლის 4 მაისის ორგანული კანონი №3069 - სსმ I, №25, 17.05.2010 წ., მუხ.170
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 6 სექტემბრის ორგანული კანონი №1017 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია მიიჩნევს, რომ მისი პოზიცია, რომელიც გამომდინარეობს განსახილველი საქმიდან, განსხვავდება სასამართლოს მიერ ადრე გამოტანილ გადაწყვეტილებაში (გადაწყვეტილებებში) გამოხატული სამართლებრივი პოზიციისაგან, ან თუ განსახილველი საქმე თავისი შინაარსით წარმოშობს საქართველოს კონსტიტუციის განმარტების ან/და გამოყენების იშვიათ ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სამართლებრივ პრობლემას, იგი უფლებამოსილია საქმის განხილვისა და გადაწყვეტის ნებისმიერ ეტაპზე დასაბუთებული განჩინებით საქმე განსახილველად გადასცეს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის მიერ საქმის გადაცემიდან 7 დღის ვადაში შესაბამისი რეზოლუციით ნიშნავს საქმის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის პლენუმზე განხილვის თარიღს, ხოლო თუ საქმე მიღებულია არსებითად განსახილველად – არსებითი განხილვის თარიღს. რეზოლუციაში ცალკე პუნქტად მიეთითება მომხსენებელი მოსამართლის ვინაობა. თუ საქმის პლენუმისათვის გადაცემა გამოწვეულია საქართველოს კონსტიტუციის განმარტების ან/და გამოყენების იშვიათი ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი სამართლებრივი პრობლემით, საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი 2 კვირის ვადაში წყვეტს საქმის პლენუმზე განხილვის საკითხს, რომლის შესახებაც იღებს შესაბამისად საოქმო ჩანაწერს ან განჩინებას.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის საოქმო ჩანაწერი/განჩინება, გადაწყვეტილება ან დასკვნა, რომელიც განსხვავდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან, მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.
3. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის წევრი მიიჩნევს, რომ მისი პოზიცია, რომელიც გამომდინარეობს განსახილველი საქმიდან, განსხვავდება სასამართლოს მიერ ადრე მიღებულ გადაწყვეტილებაში (გადაწყვეტილებებში) გამოხატული სამართლებრივი პოზიციისაგან, ან თუ განსახილველი საქმე თავისი შინაარსით წარმოშობს საქართველოს კონსტიტუციის განმარტების ან/და გამოყენების იშვიათ ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვან სამართლებრივ პრობლემას, იგი უფლებამოსილია საქმის განხილვისა და გადაწყვეტის ნებისმიერ ეტაპზე მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს დასაბუთებული წერილობითი შუამდგომლობით აღნიშნული საქმის პლენუმის მიერ განხილვის თაობაზე. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი მისთვის მიმართვიდან 7 დღის ვადაში წყვეტს საქმის პლენუმის მიერ განხილვის საკითხს, რის შესახებაც იღებს შესაბამისად საოქმო ჩანაწერს ან განჩინებას. პლენუმის მიერ საქმის განხილვაზე უარის თქმის შემთხვევაში აღნიშნული საქმე განსახილველად უბრუნდება იმავე კოლეგიას.
4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საქმე საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ განსახილველად მიღებულად ითვლება, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა პლენუმი აღნიშნული საქმის განხილვაზე უარს იტყვის განჩინებით, რომელიც მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის შემადგენლობის უმრავლესობა.
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის ორგანული კანონი №4215 - სსმ I, №1, 03.01.2007 წ., მუხ.17
საქართველოს 2008 წლის 27 ივნისის ორგანული კანონი №77 - სსმ I, №12, 14.07.2008 წ., მუხ.87
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2010 წლის 15 ოქტომბრის ორგანული კანონი №3711- სსმ I, №57, 25.10.2010 წ., მუხ.367
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
1. თუ საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე შემოსული კონსტიტუციური სარჩელის საკონსტიტუციო სამართალწარმოებით გათვალისწინებული წესით საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიებს შორის განაწილებისას მივა დასაბუთებულ დასკვნამდე, რომ განსახილველმა საქმემ თავისი შინაარსით შეიძლება წარმოშვას საქართველოს კონსტიტუციის განმარტების ან/და გამოყენების იშვიათი ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი სამართლებრივი პრობლემა, იგი მისთვის კონსტიტუციური სარჩელის გადაცემიდან 7 დღის ვადაში მიმართავს პლენუმს წერილობით დასაბუთებული წინადადებით საქმის პლენუმის მიერ განხილვის შესახებ.
2. პლენუმი საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის წინადადების მიღებიდან 2 კვირის ვადაში წყვეტს თავმჯდომარის მიერ წარდგენილი საქმის პლენუმის მიერ განხილვის საკითხს, რომლის შესახებაც იღებს შესაბამისად საოქმო ჩანაწერს ან განჩინებას. განჩინების შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე საქმეს განსახილველად საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით გადასცემს ერთ-ერთ კოლეგიას.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საკითხის დადებითად გადაწყვეტის შემთხვევაში საქმის შემდგომი განხილვისათვის გამოიყენება ამ კანონით გათვალისწინებული საქმის პლენუმის მიერ განხილვის საერთო წესები.
4. პლენუმის მიერ ამ მუხლითა და ამ კანონის 211 მუხლით გათვალისწინებული საქმეების განხილვა არ აჩერებს საკონსტიტუციო სასამართლოში სხვა საქმეების განხილვასა და გადაწყვეტას. აღნიშნული საქმეების განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს.
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2010 წლის 15 ოქტომბრის ორგანული კანონი №3711- სსმ I, №57, 25.10.2010 წ., მუხ.367
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლება აქვს, ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელის არსებითად განსახილველად მიღების შემდეგ საქმესთან დაკავშირებულ იმ პრინციპულ საკითხებზე, რომლებიც ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციით და მისი ოქმებით გათვალისწინებული უფლებებისა და თავისუფლებების განმარტებას ან გამოყენებას შეეხება, საკონსულტაციო დასკვნისათვის ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს მიმართოს.
2. საკონსტიტუციო სასამართლომ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსადმი საკონსულტაციო დასკვნისათვის მიმართვის მოთხოვნა უნდა დაასაბუთოს და ადამიანის უფლებათა ევროპულ სასამართლოს საქმესთან დაკავშირებული სათანადო სამართლებრივი და ფაქტობრივი გარემოებები უნდა წარუდგინოს.
3. საკონსტიტუციო სასამართლო ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსადმი საკონსულტაციო დასკვნისათვის მიმართვის შესახებ მხარეებს აცნობებს.
4. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს საკონსულტაციო დასკვნას სავალდებულო ხასიათი არ აქვს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოსადმი საკონსულტაციო დასკვნისათვის მიმართვიდან საკონსულტაციო დასკვნის მიღებამდე ამ კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ვადის დინება ჩერდება.
საქართველოს 2015 წლის 29 მაისის ორგანული კანონი №3669 - ვებგვერდი, 05.06.2015წ.
1. ნებისმიერ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს შეუძლია საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტით დამტკიცებული ფორმით მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს კონკრეტულ საქმესთან დაკავშირებით თავისი წერილობითი მოსაზრებით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლო არ არის ვალდებული, მხედველობაში მიიღოს ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული წერილობითი მოსაზრება.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლება აქვს, თუ იგი საჭიროდ მიიჩნევს, გამოიყენოს სასამართლოს მეგობრის მიერ გამოგზავნილი მოსაზრება, რომელიც შესაძლებელია აისახოს აგრეთვე გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში.
4. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო სასამართლოს მეგობრის წერილობით მოსაზრებას საკმაოდ მნიშვნელოვნად მიიჩნევს, მას უფლება აქვს, გამოიძახოს იგი სასამართლო სხდომაზე დამატებითი შეკითხვების დასმის მიზნით.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 9 თვეს საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების რეგისტრაციის მომენტიდან. განსაკუთრებულ შემთხვევაში სარჩელის განხილვის ვადას არა უმეტეს 2 თვით აგრძელებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.
2. ჩასატარებელი არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩასატარებელი არჩევნების ან რეფერენდუმის კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 30 დღეს საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის შეტანიდან. ამ პუნქტით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელი საკონსტიტუციო სასამართლოში შეიტანება ჩასატარებელი არჩევნების დანიშვნამდე არა უგვიანეს 30 დღისა. აღნიშნული ვადა არ ვრცელდება იმ შემთხვევაზე, როდესაც სასარჩელო მოთხოვნა ეხება არჩევნების (რეფერენდუმის) დანიშვნის ვალდებულების დაკისრებას.
3. ჩატარებული არჩევნების, გარდა საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნებისა, ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული არჩევნების ან რეფერენდუმის კონსტიტუციურობის შესახებ საკითხის განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 30 დღეს საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის შეტანიდან. განსაკუთრებულ შემთხვევაში სარჩელის განხილვის ვადას არა უმეტეს 30 დღით აგრძელებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე.
4. ჩატარებული საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული საქართველოს პრეზიდენტის არჩევნების კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის განხილვის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 12 დღეს საკონსტიტუციო სასამართლოში სარჩელის შეტანიდან.
41. (ძალადაკარგულია - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/2/577 – ვებგვერდი, 12.01.2015წ.)
42. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის კონსტიტუციურობისა და ამ პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტის საკითხის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის თაობაზე გადაწყვეტილების გამოტანის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს საკონსტიტუციო სასამართლოში აღნიშნული სარჩელის შეტანიდან 9 თვეს, ხოლო „მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 36-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − 14 დღეს.
5. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ვადის დინება ჩერდება საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ამავე მუხლის მე-2–მე-4 და 42 პუნქტებით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელის განსახილველად მიღებიდან აღნიშნულ სარჩელთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების გამოტანამდე, აგრეთვე საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღებიდან ამ წარდგინებასთან დაკავშირებით დასკვნის ან გადაწყვეტილების გამოტანამდე.
6. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ ამ მუხლის მე-2–მე-4 და 42 პუნქტებით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელის განხილვის დროს საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილ იქნა იმავე პუნქტებით განსაზღვრული სხვა სარჩელი, მისი განხილვის ვადა აითვლება არსებითი განხილვის პროცესში მყოფ სარჩელთან დაკავშირებით გადაწყვეტილების გამოტანის დღიდან.
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „ე“ და „ლ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებზე კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება, აგრეთვე იმავე მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტითა და მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურობის დადასტურება იწვევს არაკონსტიტუციურად ცნობილი ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან.
2. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს იმ სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის ან იმ მოქმედების ან უმოქმედობის არაკონსტიტუციურად ცნობას, რომელმაც სრულად ან ნაწილობრივ ხელყო მოსარჩელის კონსტიტუციური უფლებამოსილება.
3. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს შესაბამისი პოლიტიკური პარტიის აკრძალვას და შემდეგი თანამდევი შედეგების წარმოშობას:
ა) შესაბამისი პოლიტიკური პარტიისთვის რეგისტრაციის გაუქმებას;
ბ) შესაბამის პოლიტიკურ პარტიასთან დაკავშირებული სათანადო პირისთვის პოლიტიკური პარტიის შექმნის, პოლიტიკური პარტიის წევრობის, პოლიტიკური პარტიის ორგანოს წევრობის, პოლიტიკურ პარტიაში პარტიული თანამდებობის დაკავების, საყოველთაო არჩევნებში პასიური საარჩევნო უფლებით სარგებლობის, საყოველთაო არჩევნებში არჩეული ორგანოს წევრის ან არჩეული თანამდებობის პირის უფლებამოსილების შეძენის, სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის დაკავების, პოლიტიკური თანამდებობის დაკავებისა და საქართველოს კონსტიტუციით გათვალისწინებული ორგანოს ხელმძღვანელის თანამდებობის დაკავების აკრძალვას, თუ ამას ითხოვდა მოსარჩელე და ეს მოთხოვნა დაკმაყოფილდა;
გ) შესაბამისი პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული საქართველოს პარლამენტის წევრისთვის უფლებამოსილების შეწყვეტის საფუძვლის წარმოშობას, თუ მოსარჩელე ითხოვდა, რომ საქართველოს პარლამენტის ეს წევრი დაჰქვემდებარებოდა უფლებამოსილების შეწყვეტას, და ეს მოთხოვნა დაკმაყოფილდა;
დ) შესაბამისი პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული სხვა წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრისთვის უფლებამოსილების შეწყვეტას, თუ ამას ითხოვდა მოსარჩელე და ეს მოთხოვნა დაკმაყოფილდა;
ე) შესაბამისი პოლიტიკური პარტიის მიერ საყოველთაო არჩევნებში წარდგენილი პარტიული სიიდან პირის ამორიცხვას, თუ ამას ითხოვდა მოსარჩელე და ეს მოთხოვნა დაკმაყოფილდა.
4. ჩასატარებელი არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს:
ა) არაკონსტიტუციურად ცნობილი ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან;
ბ) დანიშნული არჩევნების (რეფერენდუმის) გაუქმებას, თუ არჩევნების (რეფერენდუმის) დანიშვნა ეფუძნება არაკონსტიტუციურად ცნობილ ნორმატიულ აქტს ან მის ნაწილს;
გ) არჩევნების (რეფერენდუმის) დანიშვნის ვალდებულების დაკისრებას, თუ არჩევნების (რეფერენდუმის) არდანიშვნა ეფუძნება არაკონსტიტუციურად ცნობილ ნორმატიულ აქტს ან მის ნაწილს.
41 . ჩატარებული არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს:
ა) ჩატარებული არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი და არაკონსტიტუციურად ცნობილი ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობას;
ბ) ჩატარებული არჩევნების ან რეფერენდუმის შედეგების მთლიანად ან ნაწილობრივ (ცალკეული საარჩევნო ოლქებისა და საარჩევნო უბნების მიხედვით) ბათილად ცნობას, თუ არაკონსტიტუციურად ცნობილმა ნორმატიულმა აქტმა ან მისმა ნაწილმა არსებითი და გადამწყვეტი გავლენა მოახდინა არჩევნების შედეგზე და არაკონსტიტუციური აქტის ან მისი ნაწილის არარსებობის შემთხვევაში იქნებოდა არსებულისაგან განსხვავებული შედეგი.
5. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება, აგრეთვე საერთო სასამართლოს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველზე საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად ცნობა იწვევს არაკონსტიტუციურად ცნობილი საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ნაწილის საქართველოსთვის ბათილად ცნობას, ხოლო კონსტიტუციური წარდგინების საფუძველზე საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად ცნობა იწვევს არაკონსტიტუციურად ცნობილი საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების დაუშვებლობას.
6. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს საქართველოს პარლამენტის:
ა) შესაბამისი დადგენილების ძალადაკარგულად ცნობას მისი ძალაში შესვლის მომენტიდან და პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების აღდგენას, თუ პარლამენტმა მას ვადამდე შეუწყვიტა უფლებამოსილება;
ბ) შესაბამისი დადგენილების ძალადაკარგულად ცნობას მისი ძალაში შესვლის მომენტიდან და მოქალაქის, როგორც პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილების ცნობას, თუ პარლამენტმა არ ცნო მისი უფლებამოსილება;
გ) შესაბამისი დადგენილების ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან და პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ვადამდე შეწყვეტას, თუ მას პარლამენტმა ვადამდე არ შეუწყვიტა უფლებამოსილება;
დ) იმ დადგენილების (ან მისი ნაწილის) ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან, რომლითაც პარლამენტმა ცნო პარლამენტის წევრის უფლებამოსილება.
7. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე საკონსტიტუციო სასამართლო ადგენს ან უარყოფს საქართველოს კონსტიტუციის 48-ე მუხლში აღნიშნული პირის ქმედების კონსტიტუციურობას ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობას.
8. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებზე კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს სადავო აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან.
9. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან, კონსტიტუციურ შეთანხმებასთან, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან ან საქართველოს კანონებთან შეუსაბამობის დადასტურება იწვევს სადავო აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობას საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან.
10. ამ კანონის 25-ე მუხლის 4 1 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სადავო აქტი ძალას კარგავს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესაბამისი განჩინების გამოქვეყნების მომენტიდან.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 6 სექტემბრის ორგანული კანონი №1017 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 14 აპრილის ორგანული კანონი №1511 – ვებგვერდი, 27.04.2022წ.
საქართველოს 2025 წლის 16 ოქტომბრის ორგანული კანონი №988 – ვებგვერდი, 17.10.2025წ.
1. ყველა სახელმწიფო ორგანო, იურიდიული და ფიზიკური პირი, პოლიტიკური პარტია და მოქალაქეთა საზოგადოებრივი გაერთიანება, მუნიციპალიტეტის ორგანო ვალდებულია შეასრულოს საკონსტიტუციო სასამართლოს და მის წევრთა მიერ საქმის გადაწყვეტასთან დაკავშირებული მოთხოვნები, რომლებიც მათი უფლებამოსილებიდან წარმოდგება.
2. საკონსტიტუციო სასამართლო და მისი წევრები უფლებამოსილი არიან საქმის გადაწყვეტასთან დაკავშირებით მიიღონ ინფორმაცია ყველა სახელმწიფო ორგანოდან, იურიდიული და ფიზიკური პირისაგან, სამეცნიერო დაწესებულებიდან და საინფორმაციო ცენტრიდან, რეგლამენტის შესაბამისად მოიწვიონ სპეციალისტები საექსპერტო და საკონსულტაციო სამუშაოთა შესასრულებლად.
2 1. საკონსტიტუციო სასამართლო და მისი წევრები უფლებამოსილი არიან, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ინფორმაციის მიღებისათვის ამ კანონის 22-ე მუხლის 4 1 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში განსაზღვრონ გონივრული ვადა, ხოლო შესაბამისი სუბიექტი ვალდებულია, ამ ვადაში მიაწოდოს სასამართლოს მოთხოვნილი ინფორმაცია.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს და მისი წევრების უფლებამოსილებიდან გამომდინარე მოთხოვნის შეუსრულებლობა ან შესრულებისათვის ხელის შეშლა ისჯება კანონით.
საქართველოს 2013 წლის 30 მაისის ორგანული კანონი №649 – ვებგვერდი, 12.06.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის ორგანული კანონი №6865 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და მისი შეუსრულებლობა ისჯება კანონით.
2. არაკონსტიტუციურად ცნობილი სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი კარგავს ძალას საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან, თუ შესაბამისი გადაწყვეტილება არ ადგენს აქტის ან მისი ნაწილის ძალის დაკარგვის სხვა, გვიანდელ ვადას.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი მისი გამოქვეყნების შემდეგ დაუყოვნებლივ უნდა აღსრულდეს, თუ ამ აქტით სხვა ვადა არ არის დადგენილი.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად ცნობის შემდეგ არ შეიძლება ისეთი სამართლებრივი აქტის მიღება/გამოცემა, რომელიც შეიცავს იმავე შინაარსის ნორმებს, რომლებიც არაკონსტიტუციურად იქნა ცნობილი.
4 1. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო განმწესრიგებელ სხდომაზე დაადგენს, რომ სადავო ნორმატიული აქტი ან მისი ნაწილი შეიცავს იმავე შინაარსის ნორმებს, რომლებიც საკონსტიტუციო სასამართლომ უკვე ცნო არაკონსტიტუციურად, ხოლო ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან შეუსაბამოდ, ამავე კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში კი − საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან, კონსტიტუციურ შეთანხმებასთან, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან ან საქართველოს კანონებთან შეუსაბამოდ, და თუ არ არსებობს ამ კანონის 21 1 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, მას გამოაქვს განჩინება საქმის არსებითად განსახილველად მიუღებლობისა და სადავო აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ. ეს განჩინება ძალაში შედის გამოქვეყნების მომენტიდან.
5. თუ საკონსტიტუციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნორმატიული აქტის მოქმედებას შეუძლია ერთ-ერთი მხარისათვის გამოუსწორებელი შედეგები გამოიწვიოს, შეუძლია საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე ან უფრო ნაკლები ვადით შეაჩეროს სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედება. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია საქმის განხილვის ნებისმიერ ეტაპზე, საკუთარი ინიციატივით ან მხარეთა შუამდგომლობით გადასინჯოს გადაწყვეტილება სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერების თაობაზე, თუ აღარ არსებობს ის გარემოებები, რომლებიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას. გადაწყვეტილება სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერების თაობაზე, აგრეთვე ამ გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ ძალაში შედის შესაბამისი საოქმო ჩანაწერის გამოქვეყნების მომენტიდან. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის მიერ სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერების თაობაზე ან მის შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ საქმეს განიხილავს და საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია ან პლენუმი ამ კანონის 21-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-4 პუნქტებით დადგენილი წესით.
6. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტის გამოქვეყნებად ითვლება მისი სრული ტექსტის საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნება.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2008 წლის 27 ივნისის ორგანული კანონი №77 - სსმ I, №12, 14.07.2008 წ., მუხ.87
საქართველოს 2013 წლის 30 მაისის ორგანული კანონი №649 – ვებგვერდი, 12.06.2013წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2014 წლის 24 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/2/577 – ვებგვერდი, 12.01.2015წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლება არა აქვს იმსჯელოს მთლიანად კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის კონსტიტუციასთან შესაბამისობაზე, თუ მოსარჩელე ან წარდგინების ავტორი ითხოვს კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის მხოლოდ რომელიმე ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობას.
1 1. ამ კანონის 41 1 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოს არა აქვს უფლება, იმსჯელოს მთლიანად ნორმატიული აქტის „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან შესაბამისობაზე, ხოლო ამავე კანონის 41 2 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან შესაბამისობაზე, თუ მოსარჩელე ან წარდგინების ავტორი ითხოვს სადავო აქტის მხოლოდ რომელიმე ნორმის ძალადაკარგულად ცნობას.
2. საკონსტიტუციო სასამართლო ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“, „დ“, „ე“, „ვ“, „ლ“ და „მ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობის დადგენისას ამოწმებს მისი შინაარსის საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობას.
21. საკონსტიტუციო სასამართლო ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში:
ა) შესაბამისი ორგანოს სამართლებრივი აქტის/მისი ნაწილის შეფასებისას ამოწმებს ამ სამართლებრივი აქტის/მისი ნაწილის შინაარსის საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობას;
ბ) შესაბამისი ორგანოს მოქმედების/უმოქმედობის შეფასებისას ამოწმებს ამ მოქმედების/უმოქმედობის საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობას.
3. ნორმატიული აქტის შემოწმებისას საკონსტიტუციო სასამართლო მხედველობაში იღებს სადავო ნორმის არა მარტო სიტყვასიტყვით მნიშვნელობას, არამედ მასში გამოხატულ ნამდვილ აზრს და ამ ნორმის გამოყენების პრაქტიკას, აგრეთვე შესაბამისი კონსტიტუციური ნორმის არსს. სადავო მნიშვნელობის საკითხის დადგენისას საკონსტიტუციო სასამართლოს შეუძლია მხედველობაში მიიღოს აგრეთვე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებებში მოცემული განმარტებები.
4. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლო აფასებს მხოლოდ იმ ქმედებას, რომელიც იმპიჩმენტის საკითხის აღმძვრელ პარლამენტის წევრთა მიერ მიჩნეულია იმპიჩმენტის საფუძვლად.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2013 წლის 6 სექტემბრის ორგანული კანონი №1017 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 14 აპრილის ორგანული კანონი №1511 – ვებგვერდი, 27.04.2022წ.
საქართველოს 2022 წლის 18 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1914 – ვებგვერდი, 24.10.2022წ.
თავი IV. საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის განხილვისა და გადაწყვეტის საერთო წესი
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმე განიხილება ღია სხდომაზე.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს ინიციატივით ან მხარეთა შუამდგომლობით პირადი, პროფესიული, კომერციული, სახელმწიფო საიდუმლოების დაცვის მიზნით საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომა ან სხდომის ნაწილი შეიძლება დაიხუროს. დახურულ სხდომაზე, აუცილებლობის შემთხვევაში, შეიძლება დაესწრონ მოწმეები, ექსპერტები და თარჯიმნები. მხარეთა შუამდგომლობით საკონსტიტუციო სასამართლოს შეუძლია დახურულ სხდომაზე დასწრების უფლება მისცეს სხვა პირებსაც.
3. განჩინება საქმის დახურულ სხდომაზე განხილვის შესახებ საკონსტიტუციო სასამართლოს გამოაქვს სათათბირო ოთახში.
4. (ამოღებულია).
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ცხადდება საქვეყნოდ.
6. სასამართლო სხდომაზე არ დაიშვება შეიარაღებული პირი, გარდა იმ პირებისა, რომლებიც საკონსტიტუციო სასამართლოს იცავენ. ისინი დაიშვებიან მხოლოდ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის ნებართვით.
7. სასამართლო სხდომაზე რადიო-, ტელე-, აუდიო- ან ვიდეოჩანაწერის გაკეთება დასაშვებია მხოლოდ კონკრეტული საქმის განმხილველი სასამართლოს თანხმობით.
8. ეს მუხლი არ ვრცელდება იმ შემთხვევაზე, როდესაც საკონსტიტუციო სასამართლო საქმეს ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილავს.
საქართველოს 2010 წლის 4 მაისის ორგანული კანონი №3069 - სსმ I, №25, 17.05.2010 წ., მუხ.170
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. სასამართლო სხდომა ტარდება ზეპირად, გარდა ამ მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. საქმის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხი ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილება. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია საქმე ზეპირი მოსმენით განიხილოს, თუ საქმის არსებითად განსახილველად მიღებასთან დაკავშირებული გარემოებების გამორკვევა სხვაგვარად შეუძლებელია.
3. საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღებისას საოქმო ჩანაწერში მიუთითებს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის თაობაზე.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვისას საქმის გარემოებების სრულად და ყოველმხრივ გამოკვლევის მიზნით უფლება აქვს, მიიღოს საოქმო ჩანაწერი საქმის ზეპირად განხილვის შესახებ, რასაც დაუყოვნებლივ აცნობებს მხარეებს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია მოსარჩელის ან/და მოპასუხის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე არსებითად განიხილოს საქმე ზეპირი მოსმენის გარეშე.
6. მოსარჩელის მოთხოვნა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ წარმოდგენილი უნდა იქნეს კონსტიტუციურ სარჩელთან/კონსტიტუციურ წარდგინებასთან ერთად ან მოსარჩელის მიერ კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღების თაობაზე საოქმო ჩანაწერის მიღებიდან 10 დღის ვადაში. საკონსტიტუციო სასამართლო მოსარჩელის მოთხოვნას მისი მიღებისთანავე უგზავნის მოპასუხეს.
7. მოპასუხის მოთხოვნა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ წარმოდგენილი უნდა იქნეს მის მიერ კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების მიღებიდან ან მოპასუხის მიერ კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღების თაობაზე საოქმო ჩანაწერის მიღებიდან 10 დღის ვადაში. საკონსტიტუციო სასამართლო მოპასუხის მოთხოვნას მისი მიღებისთანავე უგზავნის მოსარჩელეს.
8. თუ მოპასუხე მოსარჩელის მოთხოვნის, ხოლო მოსარჩელე − მოპასუხის მოთხოვნის თაობაზე საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ შეტყობინების მიღებიდან 10 დღის ვადაში არ მოითხოვს საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვას, საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია საქმე ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილოს.
9. თუ მნიშვნელოვნად შეიცვალა საკითხის გადაწყვეტის საფუძვლად არსებული სამართლებრივი გარემოებები, საქმის წარმოების ნებისმიერ ეტაპზე საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია ჩაატაროს საქმის ხელახალი განხილვა.
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის ორგანული კანონი №4215 - სსმ I, №1, 03.01.2007 წ., მუხ.17
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. სასამართლო სხდომა სამუშაო დღის განმავლობაში შეუწყვეტლად მიმდინარეობს. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია, მხარეებთან შეთანხმებით, სხდომა ნებისმიერ დროს გამართოს.
2. სასამართლო უფლებამოსილია გადადოს ან შეაჩეროს საქმის განხილვა, თუ აუცილებელია დამატებით მოწმეთა და სპეციალისტთა გამოძახება, ექსპერტიზის ჩატარება, დამატებითი მტკიცებულებების გამოთხოვა, საქმის განხილვის დამაბრკოლებელი სხვა გარემოებების თავიდან აცილება. საქმის განხილვა გრძელდება მისი შეჩერების მომენტიდან.
3. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება აქვს, გადადებული ან შეჩერებული საქმის განხილვის დასრულებამდე მონაწილეობა მიიღოს სხვა საქმის განხილვაში.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია უფლებამოსილია კონსტიტუციური სარჩელის ან/და კონსტიტუციური წარდგინების განხილვის ან გადაწყვეტის დროს განიხილოს და გადაწყვიტოს სხვა კონსტიტუციური სარჩელის ან/და კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების საკითხი. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია კონსტიტუციური სარჩელის ან/და კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განხილვის დასრულებისა და სათათბირო ოთახში გასვლის შემდეგ უფლებამოსილია არსებითად განიხილოს და გადაწყვიტოს სხვა კონსტიტუციური სარჩელი ან/და კონსტიტუციური წარდგინება.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სამართალწარმოების მონაწილეები არიან:
ა) მხარეები – პირები და ორგანოები, რომლებიც, ამ კანონის 33-ე–მე-40, 411 და 413 მუხლების შესაბამისად, ითვლებიან მოსარჩელეებად და მოპასუხეებად;
ბ) მხარეთა წარმომადგენლები – ნდობით აღჭურვილი პირები, რომლებსაც მხარეებმა კანონით დადგენილი წესით გადასცეს თავიანთი უფლებამოსილება. საკონსტიტუციო სასამართლოში წარმომადგენლის დანიშვნა სავალდებულოა, თუ კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების შემტან პირთა რაოდენობა ორზე მეტია, აგრეთვე თუ კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების შემტანი პირი პენიტენციურ დაწესებულებაშია მოთავსებული. მხარის წარმომადგენლის რწმუნებულება უნდა დამოწმდეს სანოტარო წესით ან შესაბამისი დაწესებულებისათვის დადგენილი წესით;
გ) მხარეთა ინტერესების დამცველები – ადვოკატები, რომლებიც საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად უფლებამოსილი არიან განახორციელონ საადვოკატო საქმიანობა, ან უმაღლესი იურიდიული განათლების მქონე სხვა პირები, რომლებიც სამართალწარმოებაში მონაწილეობენ მხოლოდ მხარეებთან ან მათ წარმომადგენლებთან ერთად. მათი დანიშვნის უფლება აქვს როგორც მხარეს, ისე მის წარმომადგენელს.
11. თუ მოსარჩელე/კონსტიტუციური წარდგინების ავტორი საქართველოს პარლამენტის წევრთა ჯგუფია, მასზე არ ვრცელდება ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მხარის წარმომადგენლის რწმუნებულების დამოწმების წესი. საქართველოს პარლამენტის წევრთა ჯგუფი ამ რწმუნებულებას გასცემს მისი სანოტარო წესით დამოწმების გარეშე, წერილობით, მატერიალური ფორმით ან ელექტრონული დოკუმენტბრუნვის სისტემის მეშვეობით. აღნიშნული რწმუნებულება სარჩელს/კონსტიტუციურ წარდგინებას დაერთვება ან საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის დაწყებამდე წარედგინება.
2. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“, „თ“ და „კ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ კონსტიტუციურ წარდგინებებს საკონსტიტუციო სასამართლო არსებითად განიხილავს წარდგინების ავტორთა და მათ წარმომადგენელთა გარეშე. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია მოიწვიოს წარდგინების ავტორები, ხოლო იმავე მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე დასკვნის მომზადებისას – აგრეთვე შესაბამისი თანამდებობის პირები და მოისმინოს მათი განმარტებები, მაგრამ ამ პირებს იგი მხარედ არ აღიარებს. აღნიშნულ თანამდებობის პირებს, მიუხედავად იმისა, მიწვეული იქნებიან თუ არა ისინი სასამართლო განხილვაზე, უფლება აქვთ, საკონსტიტუციო სასამართლოს წარუდგინონ წერილობითი ახსნა-განმარტებები.
3. საკონსტიტუციო სამართალწარმოების მონაწილეები ვალდებული არიან კეთილსინდისიერად გამოიყენონ თავიანთი უფლებები. საკონსტიტუციო სასამართლოსათვის წინასწარი შეცნობით ყალბი ცნობების მიწოდება იწვევს კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 16 ოქტომბრის ორგანული კანონი №988 – ვებგვერდი, 17.10.2025წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი საქმეს არსებითად განიხილავს პლენუმის სხდომაზე, რომელსაც თავმჯდომარეობს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე ან მისი მოვალეობის შემსრულებელი.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია საქმეს არსებითად განიხილავს კოლეგიის სხდომაზე, რომელსაც თავმჯდომარეობს კოლეგიის თავმჯდომარე ან მისი მოვალეობის შემსრულებელი.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საქმის არსებითად განხილვის დაწყებამდე სხდომის თავმჯდომარე:
ა) ხსნის საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომას და აცხადებს, თუ რომელი საქმე განიხილება არსებითად;
ბ) ამოწმებს მოსამართლეთა კვორუმს და სხდომის ჩატარებისათვის პასუხისმგებელი სხდომის მდივნის გამოცხადებას;
გ) ამოწმებს მხარეთა უფლებამოსილებას;
დ) არკვევს სამართალწარმოების მონაწილეთა, მოწმეთა, ექსპერტთა და სპეციალისტთა გამოცხადებას და მათი გამოუცხადებლობის მიზეზებს;
ე) აცხადებს საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს შემადგენლობას და სხდომის მდივანს;
ვ) სამართალწარმოების მონაწილეებს განუმარტავს ამ კანონით განსაზღვრულ მათ უფლებებსა და მოვალეობებს;
ზ) არკვევს, სურთ თუ არა სამართალწარმოების მონაწილეებს დამატებით მოწმეთა, ექსპერტთა და სპეციალისტთა გამოძახება ან დამატებითი მტკიცებულებების გამოთხოვა. ამ საკითხებზე შემოსულ შუამდგომლობებს სასამართლო წყვეტს სხდომის დარბაზში ხმათა უმრავლესობით;
თ) აცხადებს საქმის არსებითად განხილვის დაწყებას.
2. მხარეს უფლება აქვს, საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს წინაშე დასვას საქმის განხილვაში მონაწილე ექსპერტის, სპეციალისტის, თარჯიმნის აცილების საკითხი, თუ:
ა) ექსპერტი, სპეციალისტი, თარჯიმანი მხარის ან მისი წარმომადგენლის ახლო ნათესავია;
ბ) ექსპერტი, სპეციალისტი, თარჯიმანი პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაინტერესებულია საქმის შედეგით, ან არის სხვა გარემოება, რომელიც საეჭვოს ხდის საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მიუკერძოებლობას.
3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს, ექსპერტს, სპეციალისტს, თარჯიმანს უფლება აქვს, განერიდოს საქმის განხილვაში მონაწილეობას.
4. აცილების საკითხს საკონსტიტუციო სასამართლო წყვეტს საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საქმის არსებითად განხილვა იწყება საქმის მომხსენებელი საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მოხსენებით. საქმის მომხსენებელი ვალდებულია:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს მოახსენოს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის განხილვის დაწყებისა და საქმის არსებითად განხილვის საფუძველი, აგრეთვე საქმეში არსებული მასალების შინაარსი;
ბ) უპასუხოს საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთა შეკითხვებს.
2. საქმის მოხსენების შემდეგ საკონსტიტუციო სასამართლო ისმენს ჯერ მოსარჩელის, ხოლო შემდეგ − მოპასუხის განმარტებებს. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება აქვს, შეკითხვები დაუსვას მხარეებს და მათ წარმომადგენლებს.
3. მხარეთა მოსმენის შემდეგ საკონსტიტუციო სასამართლო ისმენს მოწმეთა, ექსპერტთა და სპეციალისტთა ჩვენებებს, აქვეყნებს საქმეში არსებულ და საქმის განხილვის მონაწილეთა მიერ წარმოდგენილ წერილობით მტკიცებულებებს. ექსპერტთა და სპეციალისტთა დაკითხვამდე სხდომის თავმჯდომარე ადგენს მათ ვინაობას და წერილობით აფრთხილებს მათ ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისა და წინასწარი შეცნობით ცრუ ჩვენების მიცემისათვის ან ყალბი დასკვნისათვის კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის შესახებ. თავმჯდომარე აფრთხილებს აგრეთვე თარჯიმანს შეგნებულად არასწორი თარგმნისათვის პასუხისმგებლობის თაობაზე. ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისათვის ან წინასწარი შეცნობით ცრუ ჩვენების მიცემისათვის პასუხისმგებლობა დგება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი წესით.
4. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება აქვს, შეკითხვები დაუსვას მოწმეებს, ექსპერტებსა და სპეციალისტებს.
5. სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია, მხარეთა შუამდგომლობის საფუძველზე, ასევე საკუთარი ან საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის ინიციატივით და საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრთა უმრავლესობის თანხმობით მოხსნას მხარეების, მოწმეების, ექსპერტების, სპეციალისტებისა და სასამართლოს მეგობრისათვის დასმული შეკითხვა.
6. საქმეში არსებული ყველა მტკიცებულების განხილვის შემდეგ საკონსტიტუციო სასამართლო ისმენს საქმის განხილვის მონაწილეთა დასკვნით სიტყვებს. ჯერ გამოდიან მოსარჩელე ან მისი წარმომადგენელი და ადვოკატი. დასკვნითი სიტყვების მოსმენის შემდეგ სასამართლო გადის სათათბირო ოთახში, რის შესახებაც სხდომის თავმჯდომარე უცხადებს საქმის განხილვის მონაწილეებს და სხდომის დარბაზში მყოფ სხვა პირებს.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საკონსტიტუციო სასამართლოში სამართალწარმოება ხორციელდება ქართულ ენაზე. სასამართლო ვალდებულია მიუჩინოს თარჯიმანი პროცესის იმ მონაწილეს, რომელიც ვერ ფლობს სამართალწარმოების ენას.
1. მხარეებს უფლება აქვთ, გაეცნონ საქმის მასალებს, გააკეთონ მათგან ამონაწერები, გადაიღონ ასლები, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, წარადგინონ მტკიცებულებანი, მონაწილეობა მიიღონ მტკიცებულებათა გამოკვლევაში, შეკითხვები დაუსვან მოწმეებს, ექსპერტებს, სპეციალისტებს, შუამდგომლობებით მიმართონ საკონსტიტუციო სასამართლოს, მისცენ მას ზეპირი ან წერილობითი ახსნა-განმარტება, წარადგინონ თავიანთი დასკვნები და გამოთქვან მოსაზრებები სასამართლო განხილვის დროს წამოჭრილ ყველა საკითხზე, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მტკიცებულებები, მოთხოვნები, შუამდგომლობები, დასკვნები და მოსაზრებები.
2. მოსარჩელეს უფლება აქვს, შეამციროს მოთხოვნის მოცულობა, უარი თქვას სასარჩელო მოთხოვნაზე. სასარჩელო მოთხოვნაზე უარის თქმა, აგრეთვე საქმის განხილვის მომენტისათვის სადავო აქტის გაუქმება ან ძალადაკარგულად ცნობა იწვევს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტას, გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
3. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური წარდგინების ავტორი უფლებამოსილია საკონსტიტუციო სამართალწარმოების ნებისმიერ სტადიაზე უარი თქვას კონსტიტუციური წარდგინების განხილვაზე და მოითხოვოს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტა. ამისათვის მან წერილობით უნდა მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს, რომელიც ვალდებულია მოთხოვნა დააკმაყოფილოს.
4. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური წარდგინების ავტორი უფლებამოსილია საკონსტიტუციო სამართალწარმოების ნებისმიერ სტადიაზე უარი თქვას კონსტიტუციური წარდგინების განხილვაზე და მოითხოვოს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტა. ამისათვის მან წერილობით უნდა მიმართოს საკონსტიტუციო სასამართლოს. კონსტიტუციური წარდგინების განხილვაზე უარის თქმა, აგრეთვე საქმის განხილვის მომენტისათვის სადავო აქტის გაუქმება ან ძალადაკარგულად ცნობა იწვევს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტას, გარდა ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური წარდგინების შემტანი საერთო სასამართლო ან/და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო არ არის უფლებამოსილი, უარი თქვას კონსტიტუციური წარდგინების განხილვაზე და მოითხოვოს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტა.
6. მოპასუხე უფლებამოსილია საკონსტიტუციო სამართალწარმოების ნებისმიერ სტადიაზე მთლიანად ან ნაწილობრივ ცნოს სარჩელი. მოპასუხის მიერ სარჩელის ცნობა არ იწვევს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტას.
7. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ საქმის არსებითად განსახილველად მიღების შემდეგ სადავო აქტის გაუქმებისას ან ძალადაკარგულად ცნობისას, თუ საქმე ეხება საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებულ ადამიანის უფლებებსა და თავისუფლებებს, საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია გააგრძელოს სამართალწარმოება და გადაწყვიტოს გაუქმებული ან ძალადაკარგულად ცნობილი სადავო აქტის საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობის საკითხი იმ შემთხვევაში, თუ მისი გადაწყვეტა განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია კონსტიტუციური უფლებებისა და თავისუფლებების უზრუნველსაყოფად.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. მხარეებს უფლება აქვთ საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე თავიანთი ინტერესების დაცვა მიანდონ ადვოკატს ან უმაღლესი იურიდიული განათლების მქონე სხვა პირს.
2. მხარეებს უფლება აქვთ საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე თავიანთი უფლებამოსილების განხორციელება მიანდონ ნდობით აღჭურვილ პირს – წარმომადგენელს.
1. კონსტიტუციური სამართალწარმოების დაწყების საფუძველია საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების წერილობით შეტანა. კონსტიტუციური სარჩელის/წარდგინების სააპლიკაციო ფორმას ამტკიცებს საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი.
2. კონსტიტუციური სარჩელი ან კონსტიტუციური წარდგინება დასაბუთებული უნდა იყოს. აუცილებელია, კონსტიტუციურ სარჩელში ან კონსტიტუციურ წარდგინებაში მოყვანილი იყოს ის მტკიცებულებები, რომლებიც, მოსარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას. კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებაში შეიძლება მიეთითოს აგრეთვე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტები.
3. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“, „კ“ და „მ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებზე, აგრეთვე იმავე მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე (ამავე კანონის 38-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში) შეიტანება კონსტიტუციური წარდგინება, ხოლო დანარჩენ საკითხებზე – კონსტიტუციური სარჩელი.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 18 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1914 – ვებგვერდი, 24.10.2022წ.
1. კონსტიტუციური სარჩელი შედგენილი უნდა იყოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებული, შესაბამისი სასარჩელო სააპლიკაციო ფორმის მიხედვით, თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს აღნიშნული ფორმა დამტკიცებული აქვს. კონსტიტუციური სარჩელი ხელმოწერილი უნდა იყოს მოსარჩელის მიერ. კონსტიტუციურ სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) მოსარჩელისა და მოპასუხის დასახელებები და მისამართები;
გ) სადავო სამართლებრივი აქტის დასახელება, მისი მიმღების/გამომცემის დასახელება და მიღების/გამოცემის თარიღი;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის ის დებულებები, რომლებსაც, მოსარჩელის აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს სადავო სამართლებრივი აქტი ან რომელთა დარღვევითაც იქნა მიღებული/გამოცემული, ხელმოწერილი, გამოქვეყნებული ან ამოქმედებული საქართველოს საკანონმდებლო აქტი ან საქართველოს პარლამენტის დადგენილება;
ე) მტკიცებულებები, რომლებიც, მოსარჩელის აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური სარჩელის საფუძვლიანობას;
ვ) მოთხოვნის არსი;
ზ) საქართველოს კონსტიტუციისა და ამ კანონის ის დებულებები, რომლებიც მოსარჩელეს აძლევს კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლებას;
თ) კონსტიტუციური სარჩელისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, მოსარჩელის აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ;
ი) მოთხოვნა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ, თუ მოსარჩელე საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვას მოითხოვს.
2. ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ სარჩელს უნდა ერთოდეს:
ა) სადავო სამართლებრივი აქტის ტექსტი;
ბ) მოსარჩელის წარმომადგენელთა და ინტერესების დამცველთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
გ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
დ) კონსტიტუციური სარჩელის ელექტრონული ვერსია.
3. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) მოსარჩელისა და მოპასუხის დასახელებები და მისამართები;
გ) იმ პოლიტიკური პარტიის სახელწოდება, საიდენტიფიკაციო ნომერი და რეგისტრაციის თარიღი, რომლის შექმნის ან/და საქმიანობის კონსტიტუციურობაზედაც დავობს მოსარჩელე;
დ) მოთხოვნის არსი;
ე) მტკიცებულებანი, რომლებიც, მოსარჩელის აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური სარჩელის საფუძვლიანობას;
ვ) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის დებულებანი, რომლებიც მოსარჩელეს აძლევს კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლებას;
ზ) კონსტიტუციური სარჩელისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, მოსარჩელის აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ;
თ) მოთხოვნა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ, თუ მოსარჩელე საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვას მოითხოვს.
4. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელს უნდა ერთოდეს:
ა) იმ პოლიტიკური პარტიის სარეგისტრაციო მოწმობა ან რეგისტრაციის დამადასტურებელი სხვა დოკუმენტი (დოკუმენტები), რომლის შექმნის ან/და საქმიანობის კონსტიტუციურობაზედაც დავობს მოსარჩელე;
ბ) მოსარჩელის წარმომადგენელთა და ინტერესების დამცველთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
გ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
დ) კონსტიტუციური სარჩელის ელექტრონული ვერსია.
5. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ან „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური წარდგინება ხელმოწერილი უნდა იყოს კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა მიერ. კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა დასახელებები და მისამართები;
გ) სადავო საერთაშორისო ხელშეკრულების დასახელება, მისი ხელმომწერის დასახელება და ხელმოწერის თარიღი, თუ კონსტიტუციური წარდგინება ეხება ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხს, ან თანამდებობის პირის დასახელება, თუ კონსტიტუციური წარდგინება ეხება იმავე პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხს;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის ის დებულებები, რომლებსაც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს სადავო საერთაშორისო ხელშეკრულება;
ე) საქართველოს კონსტიტუციის ის დებულებები, რომლებსაც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, არღვევს თანამდებობის პირი, ან/და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის ის მუხლი (მუხლები), რომლით (რომლებით) გათვალისწინებული დანაშაულიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, ჩაიდინა თანამდებობის პირმა, და იმ ქმედების აღწერა, რომელიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, მისი იმპიჩმენტის საფუძველია;
ვ) მტკიცებულებები, რომლებიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას;
ზ) მოთხოვნის არსი;
თ) საქართველოს კონსტიტუციისა და ამ კანონის ის დებულებები, რომლებიც კონსტიტუციური წარდგინების ავტორებს აძლევს მისი შეტანის უფლებას;
ი) კონსტიტუციური წარდგინებისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორთა აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ.
6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ წარდგინებას უნდა ერთოდეს:
ა) სადავო საერთაშორისო ხელშეკრულების ტექსტი, თუ წარდგინება ეხება ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხს;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორების წარმომადგენელთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
გ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
დ) კონსტიტუციური წარდგინების ელექტრონული ვერსია.
7. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური სარჩელი ხელმოწერილი უნდა იყოს მოსარჩელეთა მიერ. კონსტიტუციურ სარჩელში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) მოსარჩელეთა და მოპასუხეთა დასახელებები და მისამართები;
გ) სადავო სამართლებრივი აქტის დასახელება, მისი მიმღების/გამომცემის დასახელება და მიღების/გამოცემის თარიღი;
დ) „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის ის დებულებები, რომლებსაც, მოსარჩელეთა აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს სადავო სამართლებრივი აქტი;
ე) მტკიცებულებები, რომლებიც, მოსარჩელეთა აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური სარჩელის საფუძვლიანობას;
ვ) მოთხოვნის არსი;
ზ) საქართველოს კონსტიტუციისა და ამ კანონის ის დებულებები, რომლებიც მოსარჩელეს აძლევს კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლებას;
თ) კონსტიტუციური სარჩელისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, მოსარჩელეთა აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ;
ი) მოთხოვნა საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ, თუ მოსარჩელეები საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვას მოითხოვენ.
8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ სარჩელს უნდა ერთოდეს:
ა) სადავო სამართლებრივი აქტის ტექსტი;
ბ) მოსარჩელის წარმომადგენელთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
გ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
დ) კონსტიტუციური სარჩელის ელექტრონული ვერსია.
9. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილ კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორი და მისი მისამართი;
გ) სადავო აქტის დასახელება, მისი მიმღების/გამომცემის დასახელება და მიღების/გამოცემის თარიღი;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის, კონსტიტუციური შეთანხმების, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების ან საქართველოს კანონების დებულებანი, რომლებსაც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს სადავო აქტი;
ე) მტკიცებულებანი, რომლებიც, წარდგინების ავტორის აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას;
ვ) მოთხოვნის არსი;
ზ) საქართველოს კონსტიტუციის, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის და ამ კანონის დებულებანი, რომლებიც წარდგინების ავტორს აძლევს კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლებას;
თ) კონსტიტუციური წარდგინებისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, წარდგინების ავტორის აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ.
10. ამ მუხლის მე-9 პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ წარდგინებას უნდა ერთოდეს:
ა) ამ კანონის 412 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დადგენილება;
ბ) სადავო სამართლებრივი აქტის ტექსტი;
გ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის წარმომადგენელთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
დ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
ე) კონსტიტუციური წარდგინების ელექტრონული ვერსია.
11. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე შეტანილი კონსტიტუციური წარდგინება ხელმოწერილი უნდა იყოს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მდივნის მიერ და მასში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორი და მისი მისამართი;
გ) ნორმატიული აქტის დასახელება, რომლის კონსტიტუციურობის დადგენასაც ითხოვს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო, მისი მიმღების/გამომცემის დასახელება და მიღების/გამოცემის თარიღი, ხოლო თუ ეს აქტი საერთაშორისო ხელშეკრულებაა – მისი ხელმომწერის დასახელება და ხელმოწერის თარიღი;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის დებულებანი, რომლებსაც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს ნორმატიული აქტი, რომლის კონსტიტუციურობის დადგენასაც ითხოვს საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭო;
ე) მტკიცებულებანი, რომლებიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას;
ვ) მოთხოვნის არსი;
ზ) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის დებულებანი, რომლებიც კონსტიტუციური წარდგინების ავტორს აძლევს კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლებას;
თ) კონსტიტუციური წარდგინებისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი, აგრეთვე იმ პირთა სია და მისამართები, რომლებიც, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის აზრით, უნდა გამოიძახოს საკონსტიტუციო სასამართლომ.
12. ამ მუხლის მე-11 პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ წარდგინებას უნდა ერთოდეს:
ა) სადავო ნორმატიული აქტის ტექსტი;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის წარმომადგენელთა უფლებამოსილების დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მათი მისამართები;
გ) საბანკო დაწესებულების საბუთი სახელმწიფო ბაჟის გადახდის შესახებ;
დ) კონსტიტუციური წარდგინების ელექტრონული ვერსია.
13. საერთო სასამართლოს მიერ შეტანილი კონსტიტუციური წარდგინება ხელმოწერილი უნდა იყოს საქმის ერთპიროვნულად განმხილველი მოსამართლის ან საქმის განმხილველი სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობის წევრთა მიერ და მასში აღნიშნული უნდა იყოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) კონსტიტუციური წარდგინების შემტანი სასამართლოს და მოსამართლის/სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობის მოსამართლეთა დასახელება და მისამართები;
გ) ნორმატიული აქტის დასახელება, რომლის კონსტიტუციურობის დადგენასაც ითხოვს საერთო სასამართლო, მისი მიმღების/გამომცემის დასახელება და მიღების/გამოცემის თარიღი, ხოლო თუ ეს აქტი საერთაშორისო ხელშეკრულებაა – მისი ხელმომწერის დასახელება და ხელმოწერის თარიღი;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის დებულებანი, რომლებსაც, კონსტიტუციური წარდგინების შემტანი სასამართლოს აზრით, არ შეესაბამება ან არღვევს ნორმატიული აქტი;
ე) მტკიცებულებანი, რომლებიც, წარდგინების შემტანი სასამართლოს აზრით, ადასტურებს კონსტიტუციური წარდგინების საფუძვლიანობას;
ვ) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის დებულებანი, რომლებიც კონსტიტუციური წარდგინების შემტან სასამართლოს აძლევს კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლებას;
ზ) კონსტიტუციური წარდგინებისთვის დართული საბუთების ჩამონათვალი.
14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტში აღნიშნულ კონსტიტუციურ წარდგინებას უნდა ერთოდეს:
ა) იმ ნორმატიული აქტის ტექსტი, რომლის კონსტიტუციურობის დადგენასაც ითხოვს საერთო სასამართლო;
ბ) სასამართლოს აქტი საქმის განხილვის შეჩერების შესახებ;
გ) კონსტიტუციური წარდგინების ელექტრონული ვერსია.
15. კონსტიტუციური სარჩელი, კონსტიტუციური წარდგინება და მათთვის დართული საბუთები შედგენილი უნდა იყოს ქართულ ენაზე.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 16 ოქტომბრის ორგანული კანონი №988 – ვებგვერდი, 17.10.2025წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებას საქმის მასალების ფორმალური (და არა შინაარსობრივი) მხარის შემოწმების შემდეგ რეგისტრაციაში ატარებს საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლებამოსილი თანამშრომელი. მათში არაარსებითი, ფორმალური უზუსტობის აღმოჩენის შემთხვევაში კონსტიტუციური სარჩელი და კონსტიტუციური წარდგინება რეგისტრაციაში ტარდება საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნის თანხმობით და მოსარჩელეს, წარდგინების ავტორს ან მათ წარმომადგენლებს ეძლევა 15 დღე უზუსტობის გამოსასწორებლად. თუ ამ ვადაში უზუსტობა არ გამოსწორდა, სარჩელისა და წარდგინების რეგისტრაცია უქმდება. რეგისტრაციაზე უარის თქმის შემთხვევაში მოსარჩელეს, წარდგინების ავტორს ან მათ წარმომადგენლებს უფლება აქვთ, მიმართონ საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივანს, რომელიც იღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას.
2. რეგისტრირებული კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება დაუყოვნებლივ გადაეცემა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს, რომელიც, ამ კანონის 21-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-4 პუნქტებით დადგენილ მოთხოვნათა გათვალისწინებით, საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის განსჯად საქმეს 7 დღის ვადაში გადასცემს კოლეგიას საქმის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის გადასაწყვეტად, ხოლო თუ საქმე საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის განსჯადია – იმავე ვადაში, ამ მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილი წესის საფუძველზე ნიშნავს მომხსენებელ მოსამართლეს პლენუმის სხდომისთვის და საქმეს მას გადასცემს. საქმეთა საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიებისთვის გადაცემისას დაცული უნდა იქნეს რიგითობის წესი, გარდა ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
3. თუ რეგისტრირებული კონსტიტუციური სარჩელი იმავე შინაარსისაა ან სამართლებრივად არსებითად უკავშირდება იმ საკითხს, რომელსაც ეხება საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიისთვის ადრე გადაცემული კონსტიტუციური სარჩელი, საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე უფლებამოსილია ეს სარჩელი ერთ წარმოებად გაერთიანების მიზნით განსახილველად იმავე კოლეგიას გადასცეს.
4. თუ რეგისტრირებული კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის განსახილველია ან საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის/საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის გადაწყვეტილებით პლენუმს გადაეცა განსახილველად და იგი შინაარსობრივად ან სამართლებრივად არსებითად უკავშირდება იმ საკითხს, რომელსაც ეხება პლენუმისთვის ადრე გადაცემული კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება, პლენუმი უფლებამოსილია ეს სარჩელები/წარდგინებები ერთ წარმოებად გააერთიანოს.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიის თავმჯდომარე საქმის მიღებისთანავე, ამ მუხლის მე-6 პუნქტით დადგენილი წესის საფუძველზე კოლეგიის წევრთაგან ნიშნავს მომხსენებელ მოსამართლეს განმწესრიგებელი სხდომისთვის და საქმეს კოლეგიის წევრებს გადასცემს.
6. ამ მუხლის მე-2 და მე-5 პუნქტების მიზნებისათვის მომხსენებელი მოსამართლე შეირჩევა ავტომატური, ელექტრონული წესით შერჩევის სისტემის საშუალებით.
7. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების საკითხს წყვეტს ზეპირი მოსმენის გარეშე. თუ მიღებულია საოქმო ჩანაწერი ზეპირი მოსმენის ჩატარების შესახებ, იმართება განმწესრიგებელი სხდომა. პლენუმის განმწესრიგებელი სხდომის თარიღს ნიშნავს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე, ხოლო კოლეგიის განმწესრიგებელი სხდომისას – შესაბამისი კოლეგიის თავმჯდომარე.
8. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღება ფორმდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის/კოლეგიის საოქმო ჩანაწერით, ხოლო არსებითად განსახილველად მიღებაზე უარის თქმისას პლენუმს/კოლეგიას გამოაქვს დასაბუთებული განჩინება.
9. ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოს გამოაქვს დასაბუთებული განჩინება.
10. მომხსენებელი მოსამართლე კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების შესწავლისას არკვევს, არსებობს თუ არა ამ კანონის 313 მუხლით განსაზღვრული საფუძველი სარჩელის/წარდგინების ან მასში მითითებული რომელიმე საკითხის არსებითად განსახილველად მიღებაზე უარის თქმისთვის და, საჭიროების შემთხვევაში, მხარეებთან, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორებთან ან/და მათ წარმომადგენლებთან აზუსტებს საქმესთან დაკავშირებულ საკითხებს. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის ზეპირი მოსმენის გარეშე გადაწყვეტის შემთხვევაში მომხსენებელი მოსამართლე განმწესრიგებელი სხდომისთვის ამზადებს განჩინების ან საოქმო ჩანაწერის პროექტს. პროექტი საქმის მასალებთან ერთად გადაეცემა საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის თავმჯდომარეს ან შესაბამისი კოლეგიის თავმჯდომარეს, რომელიც უზრუნველყოფს განმწესრიგებელ სხდომამდე არაუგვიანეს 2 დღისა კოლეგიის წევრებისთვის მათ გადაცემას. თუ კოლეგიის რომელიმე წევრი არ ეთანხმება განმწესრიგებელ სხდომაზე გასატან პროექტს, მას უფლება აქვს, წარადგინოს თავისი პროექტი.
11. ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მომხსენებელი მოსამართლე არკვევს, არსებობს თუ არა სადავო აქტის ან მისი ნაწილის ძალადაკარგულად ცნობის საფუძველი და, საჭიროების შემთხვევაში, მხარეებთან, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორებთან ან/და მათ წარმომადგენლებთან აზუსტებს საქმესთან დაკავშირებულ საკითხებს. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის ზეპირი მოსმენის გარეშე გადაწყვეტის შემთხვევაში მომხსენებელი მოსამართლე განმწესრიგებელი სხდომისთვის ამზადებს განჩინების პროექტს.
12. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლო მოპასუხეს საოქმო ჩანაწერის მიღებიდან 3 დღის ვადაში უგზავნის საქმის არსებითად განსახილველად მიღების თაობაზე შეტყობინებას და საქმის მასალებს, ხოლო ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში იმ თანამდებობის პირს, რომლის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან გადაყენების საკითხიც არის აღძრული, ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად კონსტიტუციური წარდგინების რეგისტრაციაში გატარებიდან 3 დღის ვადაში უგზავნის წარდგინების საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანის თაობაზე შეტყობინებას და საქმის მასალებს.
13. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის განსჯადი საქმის განხილვა კოლეგიის განსჯადი საქმის განხილვაზე ადრე იწყება. საკონსტიტუციო სასამართლო რიგგარეშე განიხილავს ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“, „დ“, „ზ“−„კ“ და „მ“ ქვეპუნქტებით, იმავე პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტით (ამავე კანონის 38-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში) და იმავე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებს.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 13 მაისის ორგანული კანონი №554 – ვებგვერდი, 14.05.2025წ.
1. კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება განსახილველად არ მიიღება, თუ:
ა) იგი ფორმით ან შინაარსით არ შეესაბამება ამ კანონის 311 მუხლით დადგენილ მოთხოვნებს;
ბ) იგი შეტანილი არ არის უფლებამოსილი პირის ან ორგანოს (სუბიექტის) მიერ;
გ) მასში მითითებული არცერთი სადავო საკითხი არ არის საკონსტიტუციო სასამართლოს განსჯადი;
დ) მასში მითითებული ყველა სადავო საკითხი უკვე გადაწყვეტილია საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ, გარდა ამ კანონის 211 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევებისა;
ე) მასში მითითებული არცერთი სადავო საკითხი არ არის გადაწყვეტილი საქართველოს კონსტიტუციით;
ვ) არასაპატიო მიზეზით დარღვეულია მისი შეტანის კანონით დადგენილი ვადა;
ზ) სადავო კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობაზე სრულფასოვანი მსჯელობა შეუძლებელია ნორმატიული აქტების იერარქიაში მასზე მაღლა მდგომი იმ ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობაზე მსჯელობის გარეშე, რომელიც კონსტიტუციური სარჩელით გასაჩივრებული არ არის.
2. თუ მოსარჩელე/წარდგინების ავტორი ითხოვს რამდენიმე საკითხის გადაწყვეტას, რომელთა ნაწილი საკონსტიტუციო სასამართლოს განსჯადია, ხოლო ნაწილი ხელისუფლების სხვა ორგანოთა კომპეტენციას განეკუთვნება, საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს მხოლოდ ამ კანონით მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებს.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლო წინასწარ ატყობინებს მოსარჩელეს, კონსტიტუციური წარდგინების ავტორს ან მათ წარმომადგენლებს განმწესრიგებელი სხდომის გამართვის თარიღს.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია უფლებამოსილია, ხოლო მოსარჩელის, წარდგინების ავტორის ან მათი წარმომადგენლების წერილობითი განცხადების საფუძველზე − ვალდებულია, განმწესრიგებელ სხდომაზე მოიწვიოს მოსარჩელე, წარდგინების ავტორი, მათი წარმომადგენლები და ინტერესების დამცველები და მოისმინოს მათი განმარტებები ამ კანონის 313 მუხლით გათვალისწინებულ საკითხებზე.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია უფლებამოსილია, განმწესრიგებელ სხდომაზე მოიწვიოს მოპასუხე, მისი წარმომადგენელი, ინტერესების დამცველი და მოისმინოს მათი განმარტებები.
4. ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი/კოლეგია უფლებამოსილია, ხოლო მხარეთა, წარდგინების ავტორთა ან მათი წარმომადგენლების წერილობითი განცხადების საფუძველზე − ვალდებულია, განმწესრიგებელ სხდომაზე მოიწვიოს მოსარჩელე, წარდგინების ავტორი, მოპასუხე, მათი წარმომადგენლები, ინტერესების დამცველები და მოისმინოს მათი განმარტებები.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს განმწესრიგებელი სხდომის შესახებ დგება ოქმი ამ კანონის 431 მუხლით დადგენილი წესით.
6. ეს მუხლი არ ვრცელდება საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვაზე. ამ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინება ან საოქმო ჩანაწერი მიღებიდან 2 დღის ვადაში ეგზავნებათ მხარეებს.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების საკითხს, აგრეთვე ამ კანონის 211 მუხლითა და 25-ე მუხლის 41 და მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებს წყვეტს ღია კენჭისყრით, სათათბირო ოთახში.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღებად ითვლება განმწესრიგებელ სხდომაზე საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის/კოლეგიის მიერ საქმის არსებითად განსახილველად მიღების შესახებ გადაწყვეტილების გამოტანა.
3. განჩინების/საოქმო ჩანაწერის პროექტს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმს/კოლეგიას წარუდგენს მომხსენებელი მოსამართლე. თუ არსებობს განჩინების ან საოქმო ჩანაწერის სხვა პროექტი, მას კენჭი ცალკე ეყრება.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინება/საოქმო ჩანაწერი, გარდა ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, ძალაში შედის საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრის მიერ ხელმოწერის მომენტიდან. თუ სასამართლოს წევრი განზრახ თავს არიდებს ხელმოწერას ან ობიექტური მიზეზის გამო ვერ აწერს ხელს და ხელმომწერთა რაოდენობა საკმარისია შესაბამისი განჩინების/საოქმო ჩანაწერის მიღებისთვის, განჩინება/საოქმო ჩანაწერი შესაძლებელია გამოცხადდეს სხდომათა დარბაზში.
5. ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 და მე-5 პუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მიღებული განჩინებისა და საოქმო ჩანაწერის სხდომათა დარბაზში გამოცხადება სავალდებულოა.
6. ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული განჩინება/საოქმო ჩანაწერი ძალაში შედის საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრის მიერ ხელმოწერის შემდეგ. თუ სასამართლოს წევრი განზრახ თავს არიდებს ხელმოწერას ან ობიექტური მიზეზის გამო ვერ აწერს ხელს და ხელმომწერთა რაოდენობა საკმარისია შესაბამისი განჩინების/საოქმო ჩანაწერის მიღებისთვის, იგი ძალაში შედის მისი გამოქვეყნების მომენტიდან, თუ ამ კანონით სხვა ვადა არ არის დადგენილი. განჩინებისა და საოქმო ჩანაწერის გამოქვეყნებად ითვლება მათი სრული ტექსტის საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნება.
7. საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინების/საოქმო ჩანაწერის მიღების (გამოცხადების) შესახებ ეცნობებათ მხარეებს.
საქართველოს 2018 წლის 21
ივლისის ორგანული
კანონი №3265
–
ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების შესახებ საოქმო ჩანაწერში აღინიშნება:
ა) საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება და შემადგენლობა;
ბ) საოქმო ჩანაწერის შედგენის დრო და ადგილი;
გ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი;
დ) საკითხი, რომელზედაც შედგენილია საოქმო ჩანაწერი;
ე) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის ნორმები, რომელთა საფუძველზედაც საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა/კოლეგიამ განსახილველად მიიღო კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება;
ვ) აღნიშვნა კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღების შესახებ;
ზ) საქმის განხილვის დაწყების სავარაუდო ვადა;
თ) ამ კანონის 271 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში − მითითება საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შესახებ.
2. კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად მიუღებლობის შესახებ განჩინებაში აღინიშნება:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება და შემადგენლობა;
ბ) განჩინების გამოტანის დრო და ადგილი;
გ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი;
დ) საკითხი, რომელზედაც გამოტანილია განჩინება;
ე) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის ნორმები, რომელთა საფუძველზედაც საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა/კოლეგიამ განსახილველად არ მიიღო კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება;
ვ) აღნიშვნა კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიუღებლობის შესახებ.
3. ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში სადავო აქტის ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ განჩინებაში აღინიშნება:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება და შემადგენლობა;
ბ) განჩინების გამოტანის დრო და ადგილი;
გ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი;
დ) საკითხი, რომელზედაც გამოტანილია განჩინება;
ე) ამ კანონის ნორმები, რომელთა საფუძველზედაც საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმმა/კოლეგიამ განსახილველად არ მიიღო კონსტიტუციური სარჩელი/კონსტიტუციური წარდგინება და ძალადაკარგულად ცნო სადავო აქტი;
ვ) აღნიშვნა კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიუღებლობის შესახებ;
ზ) აღნიშვნა სადავო აქტის ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ.
4. ამ კანონის 211 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საოქმო ჩანაწერში აღინიშნება:
ა) საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება და შემადგენლობა;
ბ) საოქმო ჩანაწერის შედგენის დრო და ადგილი;
გ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი;
დ) ის საკითხი, რომელზედაც შედგენილია საოქმო ჩანაწერი;
ე) ამ კანონის ნორმები, რომელთა საფუძველზედაც საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია საქმეს პლენუმს გადასცემს;
ვ) აღნიშვნა კონსტიტუციური სარჩელის/წარდგინების პლენუმისათვის გადაცემის შესახებ.
5. ამ კანონის 25-ე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებულ საოქმო ჩანაწერში, რომლითაც ხდება საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერება, აღინიშნება:
ა) საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება და შემადგენლობა;
ბ) საოქმო ჩანაწერის შედგენის დრო და ადგილი;
გ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი;
დ) საკითხი, რომელზედაც შედგენილია საოქმო ჩანაწერი;
ე) მოტივები, რომლებსაც ეფუძნება საკონსტიტუციო სასამართლოს დასკვნები;
ვ) ამ კანონის ნორმები, რომლებიც საფუძვლად დაედო საოქმო ჩანაწერს;
ზ) აღნიშვნა სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერების და შეჩერების ვადის შესახებ;
თ) აღნიშვნა სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედების შეჩერების თაობაზე გადაწყვეტილების გაუქმების შესახებ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში მოწმეთა გაფრთხილება, სასამართლო სხდომაზე წესრიგის დამრღვევთა მიმართ ზომების გამოყენება და მტკიცებულებათა გამოკვლევა წარმოებს კანონით დადგენილი წესით.
2. საქმის განხილვისას წესრიგის დამრღვევ პირს სხდომის თავმჯდომარე აძლევს გაფრთხილებას. წესრიგის განმეორებით დარღვევის შემთხვევაში ან სასამართლოსადმი უპატივცემულობის გამოვლენის შემთხვევაში დამრღვევი პირი სხდომის თავმჯდომარის განკარგულებით შეიძლება გაძევებულ იქნეს სხდომათა დარბაზიდან, რაც არ აბრკოლებს საქმის განხილვა-გადაწყვეტას. პირი სხდომიდან გაძევებულად ითვლება სასამართლო განხილვის დასრულებამდე. მხარის მოტივირებული შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლო სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია გაძევებულ პირს მისცეს სხდომაზე დაბრუნების შესაძლებლობა. მხარის გაძევების შემთხვევაში სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია გაძევებულ მხარეს თავად მხარის მოტივირებული შუამდგომლობის საფუძველზე მისცეს სხდომაზე დაბრუნების შესაძლებლობა.
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის ორგანული კანონი №4215 - სსმ I, №1, 03.01.2007 წ., მუხ.17
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს აპარატის სტრუქტურაში შედის საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურის სამსახური. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურის ამოცანაა სასამართლოს შენობაში და ტერიტორიაზე საზოგადოებრივი წესრიგისა და უსაფრთხოების დაცვა.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატური არის საჯარო მოსამსახურე. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურად შეიძლება დაინიშნოს საქართველოს ქმედუნარიანი მოქალაქე 22 წლიდან, თუ იგი ფლობს სახელმწიფო ენას და აქვს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულების შესაბამისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურად სამსახურის ზღვრული ასაკი არის 50 წელი. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურად არ შეიძლება დაინიშნოს ნასამართლევი პირი.
(ძალადაკარგულად იქნა ცნობილი 321 მუხლის მე-2 პუნქტის მე-3 წინადადება) - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2022 წლის 23 დეკემბრის განჩინება №3/17/1583 – ვებგვერდი, 28.12.2022წ.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატური:
ა) უზრუნველყოფს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრებისა და საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობაში და ტერიტორიაზე მყოფი სხვა პირების უსაფრთხოებას;
ბ) იცავს საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობასა და ტერიტორიას;
გ) უზრუნველყოფს საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომათა დარბაზში წესრიგის დაცვას;
დ) ასრულებს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარისა და საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის თავმჯდომარის მითითებებს წესრიგის დაცვასთან დაკავშირებით;
ე) აღკვეთს სამართალდარღვევას საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობაში და ტერიტორიაზე, გამოავლენს სამართალდამრღვევს, ხოლო აუცილებლობის შემთხვევაში აკავებს მას პოლიციისათვის გადაცემის მიზნით და ადგენს დაკავების ოქმს, რომლის ფორმასაც ამტკიცებს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურს ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენების უფლება აქვს, თუ სხვა, შედარებით მსუბუქი ზომების გამოყენებით შეუძლებელია მისი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულება.
5. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურს ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენების უფლება ამ მუხლის მე-4 პუნქტით დადგენილი პირობის გათვალისწინებით აქვს შემდეგ შემთხვევებში:
ა) სამართალდარღვევის აღკვეთისას და სამართალდამრღვევის დაკავებისას;
ბ) საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრებსა და საკონსტიტუციო სასამართლოს შენობაში და ტერიტორიაზე მყოფ პირებზე თავდასხმის მოგერიებისას;
გ) საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურის მიერ სამსახურებრივი უფლებამოსილების განხორციელებისას ფიზიკური წინააღმდეგობის გაწევისას;
დ) დაკავებული სამართალდამრღვევის პოლიციისათვის გადაცემისას, როდესაც არსებობს საკმარისი საფუძველი იმის ვარაუდისათვის, რომ დაკავებული მიიმალება ან ზიანს მიაყენებს გარშემომყოფებს.
6. ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენებისას საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატური ვალდებულია:
ა) გააფრთხილოს პირი ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენების შესახებ, მისცეს მას საკმარისი დრო თავისი მოთხოვნების შესასრულებლად, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც წინასწარ გაფრთხილება შეუძლებელია ან დაყოვნებამ შეიძლება საფრთხე შეუქმნას მის ან სხვა პირთა სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას ანდა გამოიწვიოს სხვა მძიმე შედეგები;
ბ) ფიზიკური ძალა და სპეციალური საშუალებები გამოიყენოს საფრთხის ხასიათის შესაბამისად, რათა მიყენებული ზიანი მინიმალური იყოს;
გ) ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენებიდან 24 საათში წერილობით აცნობოს საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს;
დ) ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენებისას საფრთხე არ შეუქმნას გარშემომყოფთა სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.
7. აკრძალულია ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენება ფეხმძიმე ქალის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისა და არასრულწლოვნის მიმართ. ფიზიკური ძალისა და სპეციალური საშუალებების გამოყენება დასაშვებია, თუ ფეხმძიმე ქალის, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირისა და არასრულწლოვნის მოქმედებით აშკარა საფრთხე ექმნება საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატურის ან სხვა პირთა სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.
8. საკონსტიტუციო სასამართლოს მანდატური სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას ატარებს სამსახურებრივ ფორმას და სამკერდე ნიშანს. სამსახურებრივ ფორმას და სამკერდე ნიშანს ამტკიცებს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური შეთანხმების, საქართველოს კანონების, საქართველოს პარლამენტის ნორმატიული დადგენილებების, საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ხელისუფლების უმაღლეს ორგანოთა ნორმატიული აქტების, საქართველოს კონსტიტუციის ამოქმედებამდე შესაბამის ორგანოთა მიერ მიღებული/გამოცემული ნორმატიული აქტების, აგრეთვე საქართველოს საკანონმდებლო აქტებისა და საქართველოს პარლამენტის დადგენილებების მიღების/გამოცემის, ხელმოწერის, გამოქვეყნებისა და ამოქმედების საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს მთავრობას და საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საქმეებში მოპასუხეა ის ორგანო, რომლის ნორმატიული აქტის გამოც არის შეტანილი კონსტიტუციური სარჩელი. თუ კონსტიტუციური სარჩელი ეხება საქართველოს კონსტიტუციის ამოქმედებამდე მიღებულ/გამოცემულ ნორმატიულ აქტს, მოპასუხეა ამ აქტის მიმღების/გამომცემის უფლებამონაცვლე ორგანო, ამ ორგანოს არარსებობისას კი, საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით, მოპასუხენი არიან საქართველოს პარლამენტი, საქართველოს პრეზიდენტი, საქართველოს მთავრობა, აფხაზეთის ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების უმაღლესი წარმომადგენლობითი ან აღმასრულებელი ორგანოები.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტს, საქართველოს მთავრობას, საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს, გენერალურ პროკურორს, საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს, გენერალურ აუდიტორს, საქართველოს სახალხო დამცველს, ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს წარმომადგენლობით ან აღმასრულებელ ორგანოს, თუ ის მიიჩნევს, რომ რომელიმე მათგანის სამართლებრივი აქტით, მოქმედებით ან უმოქმედობით სრულად ან ნაწილობრივ ხელყოფილ იქნა მისი კონსტიტუციური უფლებამოსილება.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მოპასუხეა ის ორგანო, რომელმაც მიიღო/გამოსცა იმავე პუნქტით განსაზღვრული სამართლებრივი აქტი ან განახორციელა აღნიშნული პუნქტით გათვალისწინებული მოქმედება ან უმოქმედობა.
3. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხზე კონსტიტუციური სარჩელის მიღებისთანავე საკონსტიტუციო სასამართლო სარჩელის ასლს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ ორგანოებს უგზავნის. თუ ამ ასლის აღნიშნული ორგანოებისთვის ჩაბარებიდან 15 დღის ვადაში რომელიმე მათგანი განაცხადებს, რომ კონსტიტუციური სარჩელის დაკმაყოფილება მისი კონსტიტუციური უფლებამოსილების სრულად ან ნაწილობრივ ხელყოფას გამოიწვევს, საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლება აქვს, განმცხადებელი საქმეში მოპასუხედ ჩააბას.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანული კანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2022 წლის 14 აპრილის ორგანული კანონი №1511 – ვებგვერდი, 27.04.2022წ.
1. პოლიტიკური პარტიის შექმნის, საქმიანობის და ამ პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის კონსტიტუციურობის შესახებ სარჩელის საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს ან საქართველოს მთავრობას.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც კონსტიტუციური სარჩელი შეეხება პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის კონსტიტუციურობას, მოპასუხეა პოლიტიკური პარტია, ხოლო როდესაც კონსტიტუციური სარჩელი შეეხება პოლიტიკური პარტიის შექმნის კონსტიტუციურობას, მოპასუხეა პოლიტიკური პარტია და მისი მარეგისტრირებელი ორგანო.
3. ამ მუხლით გათვალისწინებულმა მოსარჩელემ კონსტიტუციურ სარჩელში შეიძლება მიუთითოს ამ კანონის 23-ე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული მოთხოვნა.
4. ამ მუხლით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელის განხილვისას ამ კანონის 23-ე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრულ ფიზიკურ პირს უფლება აქვს, საკონსტიტუციო სასამართლოს თავისი მოსაზრება წარუდგინოს.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 16 ოქტომბრის ორგანული კანონი №988 – ვებგვერდი, 17.10.2025წ.
1. არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს, საქართველოს პრეზიდენტს და საქართველოს სახალხო დამცველს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მოპასუხეა:
ა) სადავო ნორმატიული აქტის მიმღები/გამომცემი ორგანო/თანამდებობის პირი;
ბ) არჩევნების (რეფერენდუმის) დანიშვნაზე უფლებამოსილი ორგანო/თანამდებობის პირი, თუ სადავო ნორმატიული აქტის საფუძველზე ხდება არჩევნების (რეფერენდუმის) დანიშვნა ან არდანიშვნა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
1. არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს, საქართველოს პრეზიდენტს და საქართველოს სახალხო დამცველს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მოპასუხეა ის ორგანო, რომლის ნორმატიული აქტის გამოც იქნა შეტანილი კონსტიტუციური სარჩელი, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისია ან/და საარჩევნო კომისია, რომელიც პასუხისმგებელია შესაბამისი არჩევნების ჩატარებაზე.
3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელი შეიტანება:
ა) საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის მიერ რეფერენდუმის შედეგების გამოქვეყნებიდან 7 დღის ვადაში, თუ კონსტიტუციური სარჩელი შეეხება ჩატარებული რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული რეფერენდუმის კონსტიტუციურობას;
ბ) შესაბამისი საარჩევნო კომისიის მიერ არჩევნების შედეგების გამოქვეყნებიდან 3 დღის ვადაში, თუ კონსტიტუციური სარჩელი შეეხება ჩატარებული არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩატარებული არჩევნების კონსტიტუციურობას.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს მთავრობას ან საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს, ხოლო კონსტიტუციური წარდგინების შეტანისა – საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს.
2. კონსტიტუციური წარდგინება შეიტანება იმ საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა კონსტიტუციურობის შესახებ, რომელიც ექვემდებარება რატიფიცირებას. კონსტიტუციური წარდგინების შეტანა შეიძლება საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირებამდე.
21. კონსტიტუციური სარჩელი შეიტანება მოქმედი საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა კონსტიტუციურობის შესახებ. კონსტიტუციური სარჩელის შეტანა შეიძლება:
ა) რატიფიცირებული საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა დენონსირებაზე ან გაუქმებაზე საქართველოს პარლამენტის მიერ უარის თქმიდან 30 დღის ვადაში;
ბ) რატიფიცირებული საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა დენონსირების ან გაუქმების საკითხის საქართველოს პარლამენტის წინაშე დასმიდან არაუადრეს 31-ე დღისა და არაუგვიანეს მე-60 დღისა, თუ საქართველოს პარლამენტმა 30 დღეში არ გადაწყვიტა საკითხი;
გ) თუ საერთაშორისო ხელშეკრულება არ ექვემდებარება რატიფიცირებას.
3. ისეთი საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა საქართველოს კონსტიტუციასთან შესაბამისობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანა, რომელიც რატიფიცირებულია საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველი შემადგენლობის უფლებამოსილების ცნობამდე, შეიძლება მისი რატიფიცირების შემდეგაც.
4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სარჩელის შეტანა შეიძლება საკონსტიტუციო სასამართლოს პირველი შემადგენლობის უფლებამოსილების ცნობიდან 3 თვის ვადაში. საქართველოს პარლამენტში ამ მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ხელშეკრულების დენონსირების საკითხის განხილვა აჩერებს ამ ვადას.
5. (ამოღებულია).
6. ამ მუხლის 2 1 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მოპასუხეა საქართველოს პარლამენტი, ხოლო „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – საერთაშორისო ხელშეკრულების დამდები ორგანო/თანამდებობის პირი ან მისი უფლებამონაცვლე.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ:
ა) საქართველოს მოქალაქეებს, სხვა ფიზიკურ პირებს და იურიდიულ პირებს, თუ მათ მიაჩნიათ, რომ დარღვეულია ან შესაძლებელია უშუალოდ დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული მათი უფლებანი და თავისუფლებანი;
ბ) საქართველოს სახალხო დამცველს, თუ მას მიაჩნია, რომ დარღვეულია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული ადამიანის უფლებანი და თავისუფლებანი.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მოპასუხეა ის ორგანო/თანამდებობის პირი, რომლის აქტმაც, მოსარჩელის აზრით, გამოიწვია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებულ ადამიანის უფლებათა და თავისუფლებათა დარღვევა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2010 წლის 28 ივნისის №1/466 გადაწყვეტილება - სსმ IV, №56, 06.07.2010წ., გვ.2
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში საქართველოს პარლამენტის წევრის უფლებამოსილების ცნობის ან ვადამდე შეწყვეტის შესახებ საქართველოს პარლამენტის გადაწყვეტილების კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს ან იმ მოქალაქეს, რომლის, როგორც საქართველოს პარლამენტის წევრის, უფლებამოსილება არ ცნო ან ვადამდე შეწყვიტა საქართველოს პარლამენტმა.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებულ საქმეში მოპასუხეა საქართველოს პარლამენტი.
3. ამ მუხლით გათვალისწინებული კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის ვადა არ უნდა აღემატებოდეს ორ კვირას საქართველოს პარლამენტის შესაბამისი გადაწყვეტილების ამოქმედებიდან.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოში საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობის წევრის, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლის, გენერალური პროკურორის, გენერალური აუდიტორის ან საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრის მიერ საქართველოს კონსტიტუციის დარღვევის ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობის შესახებ დასკვნის მისაღებად კონსტიტუციური წარდგინების ამ კანონითა და საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პარლამენტის სრული შემადგენლობის არანაკლებ ერთ მესამედს.
2. ამ საკითხზე დასკვნის მომზადებისას საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია მოიწვიოს შესაბამისი თანამდებობის პირები.
3. (ამოღებულია).
საქართველოს 1997 წლის 11 ნოემბრის ორგანული კანონი №1059 - პარლამენტის უწყებანი №45, 21.11.1997 წ., გვ. 54
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2008 წლის 1 ნოემბრის ორგანული კანონი №475 - სსმ I, №30, 07.11.2008 წ., მუხ.182
საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის ორგანული კანონი №6551 – ვებგვერდი, 29.06.2012წ.
საქართველოს 2013 წლის 6 სექტემბრის ორგანული კანონი №1017 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს მთავრობას, საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს, აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საქმეებში მოპასუხეა ის ორგანო/თანამდებობის პირი, რომელმაც, მოსარჩელეთა აზრით, დაარღვია „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის სტატუსის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონი.
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოში აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს ნორმატიული აქტების საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან შესაბამისობის შესახებ კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლება აქვს საქართველოს პარლამენტს დადგენილებით.
2. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ საქართველოს პარლამენტის კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღება იწვევს აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს შესაბამისი ნორმატიული აქტის მოქმედების შეჩერებას საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე.
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვს მუნიციპალიტეტის წარმომადგენლობით ორგანოს.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მოპასუხეა ის ორგანო/თანამდებობის პირი, რომლის აქტმაც, მოსარჩელის აზრით, გამოიწვია საქართველოს კონსტიტუციის მეცხრე თავის ნორმათა დარღვევა.
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის ორგანული კანონი №6865 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.
ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლება აქვს საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს.
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
1. ამ კანონის მე-19 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური წარდგინების შეტანის უფლება აქვს საქმის განმხილველ სასამართლოს. ასეთ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლო საქმეს განიხილავს წარდგინების ავტორისა და იმ ორგანოს დაუსწრებლად, რომლის აქტიც გახდა დავის საგანი.
2. ამ მუხლში აღნიშნული საქმის განმხილველი სასამართლოს წარდგინებად ითვლება საქმის ერთპიროვნულად განმხილველი მოსამართლის ან საქმის განმხილველი სასამართლოს კოლეგიური შემადგენლობის გადაწყვეტილებით მიღებული წარდგინება.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტებია გადაწყვეტილება, განჩინება, საოქმო ჩანაწერი და დასკვნა.
1 1. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნა შედგება შესავალი, აღწერილობითი, სამოტივაციო და სარეზოლუციო ნაწილებისაგან.
12. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების ან დასკვნის შესავალ ნაწილში აღინიშნება:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება;
ბ) გადაწყვეტილების ან დასკვნის გამოტანის თარიღი და ადგილი;
გ) სასამართლოს შემადგენლობა და სხდომის მდივანი;
დ) საქმის განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი.
13. აღწერილობით ნაწილში უნდა აღინიშნოს:
ა) კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების ავტორის მოთხოვნა;
ბ) მოპასუხის პოზიცია;
გ) მოწმის, სპეციალისტის, ექსპერტის და სასამართლოს მეგობრის მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები.
14. სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღინიშნოს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებანი;
ბ) მტკიცებულებანი, რომლებსაც ეფუძნება საკონსტიტუციო სასამართლოს დასკვნები;
გ) მოტივები, რომლებითაც საკონსტიტუციო სასამართლო უარყოფს საწინააღმდეგო მოსაზრებას, მტკიცებულებას;
დ) საქართველოს კონსტიტუციის ნორმები (დებულებები), ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმეებზე – „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის ნორმები (დებულებები), ხოლო ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საქმეებზე – საქართველოს კონსტიტუციის, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციური კანონის, კონსტიტუციური შეთანხმების, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებისა და საქართველოს კანონების ნორმები (დებულებები), რომლებსაც შეესაბამება ან არ შეესაბამება სადავო აქტი;
ე) საქართველოს კონსტიტუციის და ამ კანონის ნორმები, რომლებითაც საკონსტიტუციო სასამართლო ხელმძღვანელობდა გადაწყვეტილების ან დასკვნის მიღებისას.
15. სარეზოლუციო ნაწილი უნდა შეიცავდეს:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას კონსტიტუციური სარჩელის მთლიანად ან ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ან მისი უარყოფის შესახებ;
ბ) საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას საერთო სასამართლოს ან/და საქართველოს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მიერ შეტანილ კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად ცნობის ან საქართველოს კონსტიტუციასთან შეუსაბამობის დაუდასტურებლობის შესახებ;
გ) საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას საქართველოს პარლამენტის მიერ შეტანილ კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული აქტის ან მისი ნაწილის საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ კანონთან, კონსტიტუციურ შეთანხმებასთან, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან და საქართველოს კანონებთან შესაბამისობის თაობაზე ან შეუსაბამობის დაუდასტურებლობის შესახებ;
დ) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასკვნას კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა არაკონსტიტუციურად ცნობის ან საქართველოს კონსტიტუციასთან შეუსაბამობის დაუდასტურებლობის შესახებ;
ე) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასკვნას კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული თანამდებობის პირის ქმედების კონსტიტუციურობის შესახებ ან/და მის ქმედებაში დანაშაულის ნიშნების არსებობის ან უარყოფის შესახებ;
ე1) საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას პოლიტიკური პარტიის შექმნის ან/და პოლიტიკური პარტიის საქმიანობის არაკონსტიტუციურად ცნობისა და მისი აკრძალვის შესახებ, აგრეთვე ამ კანონის 23-ე მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული შედეგების შინაარსის ფორმულირებას (მათ შორის, ყველა იმ პირის სახელს, გვარსა და პირად ნომერს ან ყველა იმ პირის მკაფიო იდენტიფიცირებისთვის გამოსადეგ სხვა ინფორმაციას, რომლის მიმართაც განხორციელდა იმავე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული აკრძალვა);
ვ) გადაწყვეტილების ან დასკვნის სამართლებრივ შედეგებს.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს საოქმო ჩანაწერს /განჩინებას ხელს აწერს საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრი. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას/დასკვნას ხელს აწერს საქმის არსებითად განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრი.
2 1. საქმის არსებითად განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა წევრის მიერ საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების/დასკვნის ხელმოწერის შემდეგ სხდომის თავმჯდომარე ამ გადაწყვეტილებას/დასკვნას და საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრის/თანმხვედრი აზრის არსებობის შესახებ ინფორმაციას აცხადებს სხდომათა დარბაზში. თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი განზრახ თავს არიდებს ხელმოწერას ან ობიექტური მიზეზის გამო ვერ აწერს ხელს და ხელმომწერთა რაოდენობა საკმარისია შესაბამისი განჩინების/საოქმო ჩანაწერის მიღებისთვის, სხდომის თავმჯდომარე აღნიშნულ გადაწყვეტილებას/დასკვნას და საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრის/თანმხვედრი აზრის არსებობის შესახებ ინფორმაციას აცხადებს სხდომათა დარბაზში.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს იმ აქტს, რომელიც არ არის დაკავშირებული საქმის განხილვასთან, ხელს აწერენ საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე და მდივანი.
4. საკონსტიტუციო სასამართლო საქმეს არსებითად წყვეტს წერილობით.
5. საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღების შესახებ იღებს საოქმო ჩანაწერს, ხოლო მიუღებლობის შესახებ – განჩინებას.
5 1 . ამ კანონის 25-ე მუხლის 4 1 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლო იღებს განჩინებას.
52. ამ კანონის 211 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საკონსტიტუციო სასამართლო იღებს საოქმო ჩანაწერს.
6. კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განხილვისას საკონსტიტუციო სასამართლო ამ კანონის 41 2, 41 4 და 42-ე მუხლებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში იღებს გადაწყვეტილებას, ხოლო ამავე კანონის 38-ე მუხლის მე-2 პუნქტითა და 41-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – დასკვნას.
7. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, განჩინება და დასკვნა დასაბუთებული უნდა იყოს. გადაწყვეტილებას ან დასკვნას საკონსტიტუციო სასამართლო საფუძვლად უდებს მხოლოდ იმ მტკიცებებს, რომლებიც განხილულ იქნა საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომაზე ან წარედგინა საკონსტიტუციო სასამართლოს საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის შემთხვევაში.
8. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება, განჩინება, საოქმო ჩანაწერი და დასკვნა საბოლოოა და გასაჩივრებას ან გადასინჯვას არ ექვემდებარება.
8 1. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნა ცხადდება საქართველოს სახელით.
82. საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია გამოაცხადოს საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების/დასკვნის მხოლოდ სარეზოლუციო ნაწილი. ამ შემთხვევაში მხარეებს დაუყოვნებლივ გადაეცემა გადაწყვეტილების/დასკვნის სრული ტექსტი.
9. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიუღებლობა, თუ არ არსებობს ამ კანონის 211 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, გამორიცხავს იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით განმეორებითი ან სხვა კონსტიტუციური სარჩელის თუ კონსტიტუციური წარდგინების განსახილველად მიღებას.
10. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტის სრული ტექსტი, გარდა ამ მუხლის მე-3 და მე-11 პუნქტებით გათვალისწინებული აქტებისა, მისი მიღებიდან 15 დღის ვადაში ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და ეგზავნება „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“, რომელიც მომდევნო 2 დღის ვადაში აქვეყნებს მას.
11. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილება და დასკვნა, აგრეთვე ამ კანონის 25-ე მუხლის 4 1 პუნქტით გათვალისწინებული განჩინება და იმავე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული საოქმო ჩანაწერი ამ კანონით დადგენილი წესით ცხადდება სხდომათა დარბაზში, მისი სრული ტექსტი ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და ეგზავნება „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“, რომელიც მიღებისთანავე აქვეყნებს მას.
12. ამ მუხლის მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი, რომელიც მიღებულია საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე განხილვის საფუძველზე, შესაძლებელია არ გამოცხადდეს სხდომათა დარბაზში. ასეთ შემთხვევაში ამ აქტის სრული ტექსტი დაუყოვნებლივ ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და ეგზავნება „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“, რომელიც მიღებისთანავე აქვეყნებს მას.
12 1. ამ მუხლის მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი ძალაში შედის გამოქვეყნების მომენტიდან. ამ აქტის გამოქვეყნებად ითვლება მისი სრული ტექსტის საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნება.
13. საკონსტიტუციო სასამართლოს ყველა გადაწყვეტილების, განჩინების, საოქმო ჩანაწერისა და დასკვნის სრული ტექსტი, აგრეთვე ამ აქტებთან დაკავშირებული საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი, მისი არსებობის შემთხვევაში, ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე, ხოლო ამ მუხლის მე-11 და მე-12 პუნქტებით გათვალისწინებული საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი – აგრეთვე „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“.
14. ამ მუხლის მე-11 პუნქტით გათვალისწინებული საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტის მიღებაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი მისი არსებობის შემთხვევაში თან ერთვის აღნიშნულ აქტს და მასთან ერთად ქვეყნდება, თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაეცა ამ აქტის სხდომათა დარბაზში გამოცხადებამდე. წინააღმდეგ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი გამოქვეყნდება, თუ საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაეცა ზემოაღნიშნული აქტის სხდომათა დარბაზში გამოცხადებიდან 10 დღის ვადაში. ამ შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებულ აზრს/თანმხვედრ აზრს საკონსტიტუციო სასამართლო 2 დღის ვადაში აქვეყნებს საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და უგზავნის „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეს“, რომელიც მომდევნო 2 დღის ვადაში აქვეყნებს მას.
15. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების, ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებული განჩინებისა და იმავე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული საოქმო ჩანაწერის თითო ასლი ეგზავნებათ მხარეებს, ხოლო დასკვნის თითო ასლი – კონსტიტუციური წარდგინების ავტორებს და ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტში აღნიშნულ თანამდებობის პირებს. ამ კანონის მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „კ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ საკითხებზე მიღებული გადაწყვეტილებების თითო ასლი ეგზავნებათ კონსტიტუციური წარდგინების ავტორს და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლეს საბჭოს.
16. საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებისა და დასკვნის თითო ასლი, აგრეთვე ამ კანონის 25-ე მუხლის 41 პუნქტით გათვალისწინებული განჩინებისა და იმავე მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული საოქმო ჩანაწერის თითო ასლი ეგზავნებათ საქართველოს პარლამენტს, საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს მთავრობას და საქართველოს უზენაეს სასამართლოს.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2004 წლის 25 ნოემბრის ორგანული კანონი №599 - სსმ I, №37, 16.12.2004 წ., მუხ.171
საქართველოს 2006 წლის 29 დეკემბრის ორგანული კანონი №4215 - სსმ I, №1, 03.01.2007 წ., მუხ.17
საქართველოს 2008 წლის 27 ივნისის ორგანული კანონი №77 - სსმ I, №12, 14.07.2008 წ., მუხ.87
საქართველოს 2011 წლის 5 მაისის ორგანულიკანონი №4628 -ვებგვერდი, 25.05.2011წ.
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს 2025 წლის 16 ოქტომბრის ორგანული კანონი №988 – ვებგვერდი, 17.10.2025წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის შესახებ დგება ოქმი. მას ადგენს საქმის განმხილველი სასამართლოს სხდომის მდივანი.
2. სასამართლოს სხდომის ოქმში უნდა აღინიშნოს:
ა) სასამართლო სხდომის თარიღი და ადგილი;
ბ) სასამართლო სხდომის დაწყებისა და დამთავრების თარიღები;
გ) საკონსტიტუციო სასამართლოს დასახელება, საქმის განხილვაში მონაწილე მოსამართლეები და ის მოსამართლეები, რომლებიც რაიმე მიზეზით ვერ მონაწილეობენ საქმის განხილვაში;
დ) სხდომის მდივანი;
ე) საქმის დასახელება;
ვ) ცნობები საქმის განხილვის მონაწილეთა, ექსპერტთა, სპეციალისტთა და თარჯიმანთა, აგრეთვე მათთვის უფლებებისა და მოვალეობების განმარტების შესახებ;
ზ) თავმჯდომარის განკარგულებანი და საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ სხდომის დარბაზში მიღებული დადგენილებანი;
თ) საქმის განხილვის მონაწილეთა განცხადებები და განმარტებები;
ი) მოწმეთა, ექსპერტთა და სპეციალისტთა ჩვენებები, საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გამოქვეყნებული წერილობითი მტკიცებულებები.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის ოქმს ხელს აწერენ სხდომის თავმჯდომარე და მდივანი.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი უფლებამოსილია საქმე არსებითად განიხილოს და მიიღოს გადაწყვეტილება, თუ მის სხდომას ესწრება არანაკლებ 6 წევრი, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი უფლებამოსილია ამ კანონის მე-15 მუხლითა და მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ, აგრეთვე ორგანული კანონის ნორმის კონსტიტუციურობის საკითხებზე მიიღოს გადაწყვეტილება, თუ მის სხდომას ესწრება სულ ცოტა 7 წევრი.
3. კონსტიტუციური სარჩელი დაკმაყოფილებულად, ხოლო კონსტიტუციური წარდგინების თაობაზე დასკვნა მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის შემადგენლობის უმრავლესობა, გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
4. ამ კანონის მე-15 მუხლითა და მე-19 მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ საკითხებზე კონსტიტუციური სარჩელი დაკმაყოფილებულად, ხოლო კონსტიტუციური წარდგინების თაობაზე დასკვნა მიღებულად ჩაითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის არანაკლებ 6 წევრისა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2016 წლის 29 დეკემბრის გადაწყვეტილება №3/5/768,769,790,792 - ვებგვერდი, 12.01.2017წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია უფლებამოსილია განიხილოს კონსტიტუციური სარჩელი ან კონსტიტუციური წარდგინება და მიიღოს გადაწყვეტილება, თუ მის სხდომას ესწრება სულ ცოტა სამი წევრი.
2. კონსტიტუციური სარჩელი დაკმაყოფილებულად ითვლება, თუ მას მხარს დაუჭერს კოლეგიის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ნახევარზე მეტი.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
1. მხარეს უფლება აქვს საქმის განმხილველი საკონსტიტუციო სასამართლოს წინაშე დააყენოს საკითხი საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის აცილებაზე თუ:
ა) საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი მხარის ან მისი წარმომადგენლის ახლო ნათესავია;
ბ) საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი პირდაპირ ან არაპირდაპირ დაინტერესებულია საქმის შედეგით, ან თუ არის სხვა გარემოება, რომელიც ეჭვს იწვევს საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მიუკერძოებლოებაში.
2. ამ მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლების არსებობისას საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება აქვს განერიდოს საქმის განხილვაში მონაწილეობას.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის აცილების ან თვითგანრიდების შესახებ განცხადება დაკმაყოფილებულად ითვლება, თუ მას მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის მონაწილეთა ნახევარზე მეტმა.
1. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს უფლება აქვს გადაწყვეტილების მიღებისას ჰქონდეს განსხვავებული ან თანმხვედრი აზრი, რომელიც დგება წერილობითი ფორმით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი თან ერთვის საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის ოქმს და ამ კანონით დადგენილი წესით ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“.
3. (ამოღებულია - 03.06.2016, №5161).
საქართველოს 2009 წლის 22 ოქტომბრის ორგანული კანონი №1890 - სსმ I, №33,09.11.2009 წ., მუხ.199
საქართველოს 2016 წლის 3 ივნისის ორგანული კანონი №5161 - ვებგვერდი, 04.06.2016წ.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს არა აქვს უფლება, გაამჟღავნოს საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას გამართული თათბირის არსი ან საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის მიერ კენჭისყრისას დაკავებული პოზიცია.
2. არავის არა აქვს უფლება, საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს მოსთხოვოს ანგარიში ან განმარტება კონკრეტულ საქმეზე.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის წარმოებისათვის გაწეული ხარჯები ანაზღაურდება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან.
1. სახელმწიფო ბაჟით იბეგრება:
ა) კონსტიტუციური სარჩელი და წარდგინება;
ბ) საკონსტიტუციო სასამართლოს განჩინება და გადაწყვეტილება მათი განმეორებით გაცემისას.
2. სახელმწიფო ბაჟის ოდენობას და გადახდის წესს ადგენს კანონი.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს არა აქვს სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლების, სახელმწიფო ბაჟის გაზრდის ან შემცირების უფლება.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის განხილვისას საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრი მონაწილეობს განსაკუთრებული ჩაცმულობით. ჩაცმულობის ფორმას ადგენს საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტი.
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქვს სახელმწიფო გერბიანი ბეჭედი თავისი დასახელებით.
2. საკონსტიტუციო სასამართლოს ადგილსამყოფელია ქალაქი ბათუმი.
3. საკონსტიტუციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ შენობაზე აღმართული უნდა იყოს საქართველოს სახელმწიფო დროშა.
4. საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომათა დარბაზსა და მოსამართლეთა სამსახურებრივ კაბინეტებში უნდა იყოს საქართველოს სახელმწიფო დროშა.
საქართველოს 2002 წლის 12 თებერვლის ორგანული კანონი №1264 - სსმ I, №4, 05.03.2002 წ., მუხ.14
საქართველოს 2006 წლის 7 სექტემბრის ორგანული კანონი №3549 - სსმ I, №40, 15.09.2006 წ., მუხ.281
1. საკონსტიტუციო სასამართლოს ორგანიზაციის სხვა საკითხები განისაზღვრება საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტით.
2. რეგლამენტი დამტკიცებულად ჩაითვლება, თუ ღია კენჭისყრის დროს მას მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ ორმა წევრმა.
საქართველოს 2018 წლის 21 ივლისის ორგანული კანონი №3265 – ვებგვერდი, 10.08.2018წ.
საქართველოს პრეზიდენტი
ედუარდ შევარდნაძე
თბილისი,
1996 წლის 31 იანვარი.
№95–რს
Органический закон Грузии
О Конституционном Суде Грузии
Органический закон Грузии №1059 от 11 ноября 1997 года – Парламентис уцкебани №45, 21.11.1997 г., с. 54
Глава I. Общие положения
Статья 1
1. Конституционный Суд Грузии (далее – «Конституционный Суд») является судебным органом конституционного контроля, обеспечивающим верховенство Конституции Грузии, конституционную законность и защиту конституционных прав и свобод человека.
2. Юрисдикция Конституционного Суда Грузии распространяется на всей территории Грузии.
Статья 2
Конституционный Суд осуществляет свою деятельность на основании законности, коллегиальности, гласности, равенства и состязательности сторон, независимости, неприкосновенности и несменяемости члена Конституционного Суда в течение всего срока его полномочий.
Статья 3
1. Устройство, компетенция и порядок деятельности Конституционного Суда определяются Конституцией Грузии и настоящим Законом. Другие правила организации Конституционного Суда и конституционного судопроизводства определяются Регламентом Конституционного Суда.
2. Обязательным является финансирование Конституционного Суда в размере, обеспечивающем осуществление его функций и независимость судей. Финансирование Конституционного Суда определяется отдельным организационным кодом государственного бюджета Грузии. Размеры расходов, предусмотренных в государственном бюджете для Конституционного Суда Грузии, могут быть сокращены по сравнению с соответствующими размерами предыдущего года только с предварительного согласия Конституционного Суда Грузии. Проект бюджета, связанный с деятельностью Конституционного Суда, представляет Председатель Конституционного Суда в установленном законом порядке.
3. Конституционному Суду должны быть переданы необходимые для его деятельности здание и иное имущество.
4. В целях обеспечения деятельности Конституционного Суда создается аппарат Конституционного Суда. Структура, правомочия, порядок формирования и деятельности аппарата Конституционного Суда определяются Положением, утверждаемым пленумом Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №2187 от 1 декабря 2009 года – ССМ I, №40, 07.12.2009 г., ст. 288
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 4
1. Член Конституционного Суда при исполнении своих обязанностей независим. Он дает оценку фактическим обстоятельствам и принимает решения лишь в соответствии с Конституцией Грузии. Вмешательство в его деятельность не допускается и наказывается по закону.
2. (искл.).
3. Государство обязано в целях обеспечения независимости члена Конституционного Суда создать ему соответствующие условия для деятельности и жизни.
4. Государство обеспечивает безопасность члена Конституционного Суда и его семьи.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Глава II. Состав и структура Конституционного Суда
Статья 5
Конституционный Суд состоит из девяти судей – членов Конституционного Суда, из числа которых избираются Председатель Конституционного Суда, два заместителя Председателя и секретарь Конституционного Суда.
Статья 6
1. Трех членов Конституционного Суда назначает Президент Грузии, трех членов избирает Парламент Грузии большинством не менее чем в три пятые полного состава, а трех членов назначает Верховный Суд Грузии.
2. При определении члена Конституционного Суда на должность необходимо его предварительное письменное согласие.
Органический закон Грузии №4742 от 19 февраля 2016 года – веб-страница, 26.02.2016 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 7
1. Членом Конституционного Суда может быть гражданин Грузии, достигший 35-летнего возраста, имеющий высшее юридическое образование, опыт работы по специальности не менее 10 лет и особую профессиональную квалификацию.
2. При подборе членов Конституционного Суда Грузии Президент, Парламент и Верховный Суд Грузии учитывают профессиональный опыт кандидата, соответствующий высокому статусу члена Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №155 от 21 марта 1996 года – Парламентис уцкебани №5-6, 24.04.1996 г., с. 73
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3399 от 23 июня 2006 года – ССМ I, №26, 14.07.2006 г., ст. 203
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 71
Трех членов Конституционного Суда Грузии назначает Президент Грузии с учетом требований статьи 7 настоящего Закона. О назначении членов Конституционного Суда Президент Грузии издает Указ.
Органический закон Грузии №155 от 21 марта 1996 года – Парламентис уцкебани №5-6, 24.04.1996 г., с. 73
Статья 72
1. Трех членов Конституционного Суда Грузии избирает Парламент Грузии с учетом требований статьи 7 настоящего Закона в порядке, установленном Регламентом Парламента Грузии.
2. (искл. – 06.12.2018, №3906).
3. (искл. – 06.12.2018, №3906).
4. (искл. – 06.12.2018, №3906).
5. (искл. – 06.12.2018, №3906).
6. (искл. – 06.12.2018, №3906).
7. (искл. – 06.12.2018, №3906).
8. (искл. – 06.12.2018, №3906).
Органический закон Грузии №155 от 21 марта 1996 года – Парламентис уцкебани №5-6, 24.04.1996 г., с. 73
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №4742 от 19 февраля 2016 года – веб-страница, 26.02.2016 г.
Органический закон Грузии №3906 от 6 декабря 2018 года – веб-страница, 14.12.2018 г.
Статья 73
1. Трех членов Конституционного Суда назначает Верховный Суд Грузии с учетом требований статьи 7 настоящего Закона.
2. Кандидатов, подлежащих назначению в Конституционный Суд, выдвигает на пленуме Верховного Суда Председатель Верховного Суда. Назначенными в результате голосования считаются те три кандидата, которые получили две трети голосов присутствующих членов пленума.
Органический закон Грузии №155 от 21 марта 1996 года – Парламентис уцкебани №5-6, 24.04.1996 г., с. 73
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Статья 8
Срок полномочий члена Конституционного Суда 10 лет. Членом Конституционного Суда не может быть лицо, ранее занимавшее эту должность.
Статья 9
1. Член Конституционного Суда приносит в Конституционном Суде присягу: «Перед Богом и народом клянусь добросовестно исполнять обязанности члена Конституционного Суда Грузии, подчиняясь при этом только Конституции Грузии, никому и ничему более, кроме Конституции Грузии». На церемонию принесения присяги должны быть приглашены Президент Грузии, Председатель Парламента Грузии и Председатель Верховного Суда Грузии.
2. Полномочия члена Конституционного Суда начинаются со дня принесения им присяги.
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Статья 10
1. Не позднее 1 месяца с момента принесения присяги всеми членами Конституционного Суда или досрочного прекращения полномочий Председателя Конституционного Суда проводится заседание пленума Конституционного Суда, на котором избирается Председатель Конституционного Суда сроком на 5 лет. Повторное избрание одного и того же лица Председателем Суда не допускается. В том же порядке и на тот же срок избираются два заместителя Председателя Конституционного Суда. Если на момент избрания до истечения срока полномочий кандидата на должность Председателя Конституционного Суда или его заместителя как члена Суда осталось менее 5 лет, он избирается на должность на оставшийся срок полномочий члена Суда.
2. Не позднее 1 месяца после истечения срока полномочий или досрочного прекращения полномочий Председателя Конституционного Суда или его заместителя избирается соответственно новый Председатель или заместитель Председателя Конституционного Суда.
3. Право на выдвижение кандидатуры Председателя Конституционного Суда имеют не менее чем 3 члена Конституционного Суда в 2-недельный срок после истечения срока полномочий или досрочного прекращения его полномочий как председателя суда. Один член Конституционного Суда может подписать представление только одной кандидатуры.
4. Кандидатура заместителя Председателя Конституционного Суда выдвигается Председателем Конституционного Суда.
5. Председатель Конституционного Суда и его заместители считаются избранными, если при тайном голосовании каждого из них поддержало не менее 5 членов Конституционного Суда.
51. Если в качестве кандидата на должность председателя Конституционного Суда выдвинуто только одно лицо и оно не смогло набрать достаточное число голосов для избрания на должность председателя, в недельный срок в порядке, установленном пунктом 3 настоящей статьи, выдвигается новая кандидатура (кандидатуры), которая будет признана избранной в случае получения количества голосов, определенных пунктом 5 настоящей статьи. Если в качестве кандидата на должность председателя Конституционного Суда выдвинуто 2 или 3 лица и ни одно из них не смогло набрать достаточное число голосов для избрания на должность председателя, в тот же день проводится 2-й тур голосования, участвовать в котором вправе 2 кандидата с наилучшими результатами. Если на второе место с одинаковыми результатами вышли 2 кандидата, во втором туре голосования участвуют все три кандидата. Если кто-либо из кандидатов снял свою кандидатуру, на голосование ставят кандидатуру оставшегося кандидата (кандидатов). Если ни один из кандидатов вновь не смог набрать достаточное число голосов для избрания на должность председателя, в недельный срок в порядке, установленном пунктом 3 настоящей статьи, выдвигается новая кандидатура (кандидатуры) и кандидат, избранный на должность председателя, выявляется в порядке, установленном настоящим пунктом.
52. Если кандидат, за которого голосуют на должность заместителя Председателя Конституционного Суда, не смог набрать достаточное число голосов, в 3-дневный срок в порядке, установленном пунктом 4 настоящей статьи, выдвигается новая кандидатура, которая считается избранной в случае получения числа голосов, определенных пунктом 5 настоящей статьи.
53. (утратил силу - Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.).
6. Полномочия Председателя Конституционного Суда или его заместителя прекращаются досрочно при наличии оснований, перечисленных в статье 16 настоящего Закона.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 11
1. Конституционный Суд состоит из пленума и двух коллегий.
2. В состав пленума входят все девять членов Конституционного Суда. Заседания пленума ведет Председатель Конституционного Суда.
3. В состав коллегий входят по четыре члена Конституционного Суда. Заседания коллегии ведет заместитель Председателя Конституционного Суда.
4. Составы коллегий по представлению Председателя Конституционного Суда утверждаются пленумом. Члены Конституционного Суда, определенные на должность Президентом Грузии, Парламентом Грузии и Верховным Судом Грузии, должны быть представлены в коллегиях, по возможности равным числом.
5. Составы коллегий должны быть обновлены в течение 10 дней с момента избрания нового Председателя Конституционного Суда.
6. Состав коллегии может обновляться также в месячный срок после изменения численности членов Конституционного Суда на два и более членов. Если в рассмотрении дела коллегией не могут участвовать два члена этой коллегии, пленум Конституционного Суда правомочен для рассмотрения этого дела временно закрепить за коллегией одного из членов другой коллегии (кроме председателя коллегии), который не может быть назначен судьей-докладчиком.
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Статья 12
1. Председатель Конституционного Суда:
а) представляет пленуму Конституционного Суда на утверждение Регламент Конституционного Суда и Положение об его аппарате. Право требовать внесения изменений и дополнений в Регламент Конституционного Суда и Положение об его аппарате имеет член Конституционного Суда;
б) распределяет дела и к заседанию пленума Конституционного Суда назначает судью-докладчика в порядке, установленном настоящим Законом;
в) представляет пленуму Конституционного Суда кандидатуры заместителей Председателя Конституционного Суда и секретаря Конституционного Суда;
г) в порядке, установленном Регламентом Конституционного Суда, созывает пленум, ведет его заседания, подписывает принимаемые на пленуме решения, определения, заключения, протокольные записи и протоколы заседаний; утверждает порядок прохождения стажировки в аппарате Конституционного Суда;
д) осуществляет общее руководство деятельностью аппарата Конституционного Суда; в соответствии с законодательством Грузии назначает на должность и освобождает от должности чиновников и стажеров аппарата; заключает трудовые договоры с другими публичными служащими аппарата; определяет размер оплаты труда стажеров;
е) распоряжается бюджетными ассигнованиями Конституционного Суда;
ж) осуществляет предусмотренные законодательством и Регламентом иные полномочия.
2. Председатель Конституционного Суда один раз в год представляет Президенту Грузии, Парламенту Грузии и Верховному Суду Грузии информацию о конституционной законности в Грузии.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3711 от 15 октября 2010 года – ССМ I, №57, 25.10.2010 г., ст. 367
Органический закон Грузии №4390 от 27 октября 2015 года – веб-страница, 11.11.2015 г.
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Органический закон Грузии №170 от 21 декабря 2016 года – веб-страница, 28.12.2016 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 13
1. Заместитель Председателя Конституционного Суда ведет заседание коллегии, по поручению Председателя Конституционного Суда исполняет отдельные функции Председателя. В отсутствие Председателя Конституционного Суда или в случае невозможности исполнения им своих обязанностей обязанности Председателя, по его же поручению, исполняет один из заместителей, а при отсутствии такого поручения – старейший заместитель.
2. Если заместитель Председателя Конституционного Суда, временно исполняющий обязанности Председателя, не в состоянии выполнять свои функции, его обязанности исполняет старейший член соответствующей коллегии.
Статья 14
1. Секретарь Конституционного Суда избирается пленумом Конституционного Суда из числа членов Конституционного Суда тайным голосованием на 5-летний срок. Кандидатуру секретаря Конституционного Суда называет Председатель Конституционного Суда, и для его избрания достаточно поддержки не менее 5 членов Конституционного Суда, участвующих в голосовании.
2. Секретарь Конституционного Суда, помимо полномочий члена Конституционного Суда:
а) осуществляет подготовительные мероприятия к заседаниям пленума и коллегий;
б) организует ведение и оформление протоколов заседаний пленума и коллегий;
в) подписывает акты Конституционного Суда в порядке, предусмотренном Регламентом Конституционного Суда;
г) принимает меры к исполнению решений Конституционного Суда и раз в месяц докладывает пленуму о ходе их исполнения;
д) содействует формированию системы компьютерной обработки необходимой информации;
е) организует рассылку официальной документации Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Статья 15
1. Член Конституционного Суда неприкосновенен. Не допускается привлечение его к уголовной ответственности, задержание или арест, личный обыск, обыск его жилища, машины, рабочего места без согласия Конституционного Суда. Исключением является задержание на месте преступления, о чем незамедлительно сообщается Конституционному Суду. Если Конституционный Суд не даст согласия, задержанный или арестованный член Конституционного Суда немедленно должен быть освобожден.
2. В случае дачи согласия на привлечение к уголовной ответственности, задержание или арест члена Конституционного Суда полномочия члена Конституционного Суда приостанавливаются до принятия Судом окончательного решения. В случае вынесения в отношении члена Конституционного Суда оправдательного приговора или прекращения дела производством по реабилитирующему основанию полномочия члена Конституционного Суда восстанавливаются после принятия соответствующего решения.
3. Решение, предусмотренное пунктом первым настоящей статьи, считается принятым, если оно поддержано не менее чем 6 членами пленума Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Статья 16
1. Полномочия члена Конституционного Суда прекращаются досрочно ввиду:
а) его неспособности в течение 6 месяцев подряд исполнять свои обязанности или неисполнения им в течение 3 месяцев в году своих обязанностей по неуважительной причине;
б) занятия им должности, не совместимой со статусом члена Конституционного Суда, или осуществления деятельности, запрещенной статьей 17 настоящего Закона;
в) нарушения им требования, установленного статьей 48 настоящего Закона;
г) совершения им поступка, не достойного судьи;
д) утраты им гражданства Грузии;
е) признания его судом ограниченно дееспособным или поддерживаемым лицом, если решением суда не определено иное;
ж) существования в отношении него обвинительного приговора суда, вступившего в законную силу;
з) смерти или признания его судом безвестно отсутствующим или объявления умершим;
и) ухода в отставку с должности.
2. Полномочия члена Конституционного Суда в случаях, предусмотренных подпунктами «а»–«г» пункта первого настоящей статьи, прекращаются досрочно по постановлению пленума Конституционного Суда, которое считается принятым, если оно поддержано более чем половиной полного состава Конституционного Суда; в случаях, предусмотренных подпунктами «д»–«и», пленум Конституционного Суда в порядке, установленном Регламентом, проверяет представленные ему документы, и в случае подтверждения указанных в них фактов Председатель Конституционного Суда оформляет распоряжением досрочное прекращение полномочий члена Конституционного Суда.
3. Постановление пленума Конституционного Суда, а также распоряжение Председателя Конституционного Суда о досрочном прекращении полномочий члена Конституционного Суда незамедлительно направляются Президенту Грузии, Парламенту Грузии и Верховному Суду Грузии.
4. Не позднее 20 дней после досрочного прекращения полномочий члена Конституционного Суда на должность определяется новый член Конституционного Суда, полномочия которого начинаются с момента принесения им присяги. Если досрочное прекращение полномочий избранного Парламентом Грузии члена Конституционного Суда совпало с несессионным периодом Парламента Грузии, новый член Конституционного Суда определяется на должность в течение 2 недель после начала ближайшей сессии Парламента.
5. Не ранее одного месяца и не позднее 10 дней до истечения срока полномочий члена Конституционного Суда Грузии на должность определяется новый член Конституционного Суда, полномочия которого начинаются с истечением 10-летнего срока полномочий его предшественника, но не ранее момента принесения им присяги.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3399 от 23 июня 2006 года – ССМ I, №26, 14.07.2006 г., ст. 203
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Статья 17
Должность члена Конституционного Суда несовместима с любой другой должностью и оплачиваемой деятельностью, кроме научной и педагогической деятельности. Он не может быть членом политической партии или (и) принимать участие в политической деятельности. Член Конституционного Суда должен подать в отставку с другой должности и прекратить запрещенную настоящей статьей деятельность со дня принесения присяги. Пленум Конституционного Суда дает согласие на осуществление судьей научной или педагогической деятельности, а также на получение выгоды, предусмотренной Законом Грузии «О борьбе против коррупции» (за исключением выгоды, получение которой запрещается законодательством Грузии).
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №398 от 1 апреля 225 года – веб-страница, 04.04.2025 г.
Статья 18
С истечением 10-летнего срока полномочий члена Конституционного Суда прекращаются его полномочия.
(признать утратившими силу нормативное содержание статьи 18, которое предусматривает прекращение полномочий члена Конституционного Суда с истечением 10-летнего срока в случае, если соответствующий государственный орган в установленный законом срок не избрал/назначил нового члена и это ввиду отсутствия надлежащего кворума делает невозможным осуществление полномочий Конституционным Судом Грузии) - Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Глава II1. Оплата труда и гарантии социальной защиты члена Конституционного Суда
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 181
1. Размеры ставок ежемесячных должностных окладов членов Конституционного Суда определяются в размере произведения базового должностного оклада, установленного законом о государственном бюджете Грузии соответствующего года, и следующего коэффициента заработной платы:
а) Председатель Конституционного Суда – 10.00;
б) заместитель Председателя Конституционного Суда, Секретарь Конституционного Суда – 9.00;
в) судья Конституционного Суда, не занимающего должность, предусмотренную подпунктом «а» или «б» настоящего пункта, – 8.50.
2. Размер ежемесячной надбавки к оплате труда члена Конституционного Суда определяет пленум Конституционного Суда в пределах финансирования, предусмотренного для Конституционного Суда государственным бюджетом Грузии.
3. Не допускается сокращение оплаты труда члена Конституционного Суда в течение всего срока его полномочий.
4. Конституционному Суду выплачиваются представительские суммы на покрытие представительских расходов в порядке, установленном законодательством Грузии.
5. Размер дневной нормы надбавки Председателя Конституционного Суда, его заместителя, члена Конституционного Суда определяется согласного ранжированию аналогичных должностных лиц ветвей государственной власти, установленному соответствующим нормативным актом.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №828 от 26 июня 2025 года – веб-страница, 27.06.2025 г.
Статья 182
1. Порядок присвоения членам Конституционного Суда квалификационных классов определяется в порядке, установленном законодательством Грузии.
2. Член Конституционного Суда пользуется ежегодным оплачиваемым отпуском продолжительностью 30 календарных дней.
3. Льготы члена Конституционного Суда определяются законодательством Грузии.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 183
1. Члену Конституционного Суда по истечении срока полномочий члена Конституционного Суда или достижении пенсионного возраста назначается государственная компенсация, размер которой составляет 1 200 лари.
2. Члену Конституционного Суда, полномочия которого как члена Конституционного Суда были прекращены на основании личного заявления по истечении не менее 3 лет после избрания (назначения) в Конституционный Суд, назначается государственная компенсация в полном размере соответствующей заработной платы члена Конституционного Суда, на срок, в течение которого он должен был осуществлять полномочия члена Конституционного Суда. Эта компенсация с сохранением надбавки изменяется в соответствии с изменением ставки должностного оклада ежемесячной оплаты труда действующего члена Конституционного Суда, а по истечении этого срока производится перерасчет компенсации в соответствии с размером государственной компенсации, предусмотренным пунктом первым настоящей статьи.
3. В случае смерти члена Конституционного Суда, признания его безвестно отсутствующим или объявления умершим его детям до достижения 18-летнего возраста, недееспособным супруге (недееспособному супругу) и детям (независимо от возраста) назначается государственная компенсация в порядке и размерах, установленных Законом Грузии «О государственной компенсации и государственной академической стипендии».
4. В случае гибели члена или бывшего члена Конституционного Суда в результате нападения, связанного с его деятельностью, его недееспособным супруге (супругу) или (и) детям вместо государственной компенсации, предусмотренной пунктом 3 настоящей статьи, может выплачиваться единовременная денежное пособие в полном размере денежной оплаты труда умершего за 10 лет.
5. Члену Конституционного Суда, возможности которого были ограничены в результате нападения, связанного с его деятельностью, выдается денежное пособие:
а) при частичной утрате трудоспособности – в размере должностного оклада за 1 год;
б) при полной утрате трудоспособности – в размере должностного оклада за 5 лет.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №861 от 26 июня 2025 года – веб-страница, 03.07.2025 г.
Глава III. Полномочия Конституционного Суда
Статья 19
1. Конституционный Суд на основании конституционного иска или конституционного представления правомочен рассматривать и решать:
а) вопросы соответствия Конституции Грузии конституционного соглашения, законов Грузии, нормативных постановлений Парламента Грузии, нормативных актов Президента Грузии, правительства Грузии, высших органов власти Абхазской и Аджарской автономных республик, а также принятия (издания), подписания, опубликования и ввода в действие законодательных актов Грузии и постановлений Парламента Грузии;
б) на основании исков Президента Грузии, Парламента Грузии, Правительства Грузии, Высшего совета юстиции Грузии, Генерального прокурора, Совета Национального банка Грузии, Генерального аудитора, Народного Защитника Грузии или высшего представительного или исполнительного органа автономной республики – споры о полномочиях соответствующих органов;
в) вопросы конституционности создания и деятельности политической партии и прекращения полномочий члена представительского органа, избранного по представлению этой политической партии;
г) споры о конституционности норм, регулирующих референдум и выборы, и проведенных или подлежащих проведению на основании этих норм выборов (референдума);
д) вопросы конституционности нормативных актов, принятых применительно к вопросами главы второй Конституции Грузии;
е) вопросы конституционности международных договоров;
ж) вопросы признания или досрочного прекращения полномочий члена Парламента Грузии;
з) вопросы нарушения Конституции Грузии Президентом Грузии, членом Правительства Грузии, судьей Верховного Суда Грузии, Генеральным прокурором, Генеральным аудитором или членом Совета Национального банка Грузии или (и) наличия в их деяниях признаков состава преступления;
и) споры о нарушении Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике»;
к) вопросы соответствия нормативных актов Верховного Совета Автономной Республики Конституции Грузии и Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике»;
л) вопросы конституционности нормативных актов применительно к главе девятой Конституции Грузии;
м) вопросы соответствия нормативных актов статьям 59–64 Конституции Грузии.
2. Если при рассмотрении конкретного дела в общем суде суд придет к выводу о наличии обоснованного предположения о признании нормативного акта, который подлежал применению судом при разрешении данного дела, полностью или частично несоответствующим Конституции, он приостанавливает рассмотрение дела и обращается в Конституционный Суд. Рассмотрение дела возобновляется после разрешения данного вопроса Конституционным Судом.
(Признать утратившими силу нормативное содержание 2-го предложения пункта 2 статьи 19, которое исключает возможность возобновления приостановленного общим судом производства по делу в случае, когда норма, признанная конституционным представлением неконституционной, более не является законом, подлежащим применению по приостановленному делу) – (Решение Конституционного Суда Грузии от 21 апреля 2022 года №3/4/1648 – веб-страница, 29.04.2022 г.)
3. Не допускается признание Конституционным Судом нормы, регулирующей выборы, неконституционной в течение соответствующего года выборов, если эта норма не принята в течение 15 месяцев до месяца соответствующих выборов.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №475 от 1 ноября 2008 года – ССМ I, №30, 07.11.2008 г., ст. 182
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №6551 от 22 июня 2012 года – веб-страница, 29.06.2012 г.
Органический закон Грузии №1017 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/4/1648 от 21 апреля 2022 года – веб-страница, 29.04.2022 г.
Статья 20
Признание закона или иного нормативного акта неконституционным не означает отмены ранее вынесенных на основании этого акта судебных приговоров и решений, а влечет лишь приостановление их исполнения в порядке, установленном процессуальным законодательством.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Статья 21
1. Вопросы, предусмотренные подпунктами «а», «г», «е», «з»–«к» и «м» пункта первого статьи 19, пунктом 2 той же статьи, а также конституционности норм органического закона рассматривает пленум Конституционного Суда.
2. Вопросы, предусмотренные подпунктами «б», «в», «д», «ж» и «л» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, рассматривает коллегия Конституционного Суда.
3. (искл. - 03.06.2016, №5161).
4. Дела, включающие вопросы, подведомственные как пленуму, так и коллегии, рассматриваются пленумом Конституционного Суда. В случае, если пленум Конституционного Суда в распорядительном заседании решит, что дело, включающее вопросы, подлежащие рассмотрению пленумом, не подлежит принятию к рассмотрению в суде по существу, он незамедлительно передает часть дела, подведомственную разрешению коллегией Конституционного Суда, Председателю Конституционного Суда, который в 7-дневный срок в соответствии с пунктом 2 статьи 312 настоящего Закона передает ее коллегии для разрешения вопроса о принятии дела к рассмотрению по существу.
5. Участвующий в рассмотрении дела член Конституционного Суда не вправе не принимать участия в голосовании и воздерживаться от голосования.
6. Если при принятии решения по конституционному иску голоса присутствующих в заседании пленума (коллегии) членов разделились поровну, конституционный иск не удовлетворяется.
7. Если при принятии решения по конституционному представлению голоса присутствующих в заседании пленума Конституционного Суда членов разделились поровну, не считается подтвердившейся неконституционность нормативного акта или его части, конституционность которых оспаривается общим судом или (и) Высшим советом юстиции Грузии, а также нарушение Конституции Грузии лицом, указанным в статье 48 Конституции Грузии, или (и) наличие в его деянии признаков состава преступления.
71. Если при принятии решения по конституционному представлению, предусмотренному статьей 412 настоящего Закона, голоса присутствующих в заседании пленума Конституционного Суда членов разделились поровну, не считается подтвердившимся несоответствие оспариваемого акта или его части Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционному соглашению, международным договорам Грузии или законам Грузии.
8. При рассмотрении дела и принятии решения коллегия действует как Конституционный Суд.
9. Правом принятия решения по делу обладают судьи, непосредственно участвовавшие в рассмотрении дела. Если кто-либо из судей в ходе распорядительного заседания или (и) рассмотрения дела по существу был заменен другим судьей, по требованию этого последнего тот же этап рассмотрения дела начинается заново.
10. Отстранение кого-либо из судей, участвовавших в рассмотрении дела, не препятствует дальнейшему рассмотрению дела, если число остальных судей образует кворум судей.
11. Суд принимает решение в совещательной комнате открытым голосованием. В ходе совещания и при принятии решения в совещательной комнате должны находится только судьи, участвовавшие в рассмотрении данного дела.
12. Член Конституционного Суда не имеет права до начала рассмотрения дела, а также вне суда высказывать соображения или консультировать кого-либо по поводу соответствия Конституции Грузии рассматриваемых законов или других актов.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №3069 от 4 мая 2010 года – ССМ I, №25, 17.05.2010 г., ст. 170
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №1017 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 211
1. В случае, если по мнению коллегии Конституционного Суда, его позиция исходя из рассматриваемого дела отличается от правовой позиции, выраженной судом в ранее вынесенном решении (решениях), или если дело по своему содержанию порождает редкую или (и) особо важную правовую проблему толкования или (и) применения Конституции Грузии, она вправе на любом этапе рассмотрения и разрешения дела мотивированным определением передать дело на рассмотрение пленума Конституционного Суда. Председатель Конституционного Суда Грузии в 7-дневный срок после передачи дела коллегией Конституционного Суда соответствующей резолюцией назначает дату рассмотрения на пленуме вопроса о принятии дела к рассмотрению по существу, если же дело принято к рассмотрению по существу, – дату рассмотрения по существу. В резолюции отдельным пунктом указывается личность судьи-докладчика. Если передача дела пленуму вызвана редкой или (и) особо важной правовой проблемой толкования или (и) применения Конституции Грузии, пленум Конституционного Суда в 2-недельный срок разрешает вопрос рассмотрения дела на пленуме, о чем принимает соответственно протокольную запись или определение.
2. Протокольная запись/определение, решение или заключение пленума Конституционного Суда, отличающиеся от практики Конституционного Суда, считаются принятыми, если они поддержаны большинством полного состава пленума Конституционного Суда.
3. Если член коллегии Конституционного Суда считает, что его позиция, вытекающая из рассматриваемого дела, отличается от правовой позиции, выраженной в решении (решениях), принятом судом ранее или если рассматриваемое дело по своему содержанию порождает редкую или (и) особо важную правовую проблему толкования или (и) применения Конституции Грузии, он правомочен на любом этапе рассмотрения и разрешения дела обратиться к пленуму Конституционного Суда с обоснованным письменным ходатайством о рассмотрении указанного дела пленумом. Пленум Конституционного Суда в 7-дневный срок после обращения к нему решает вопрос рассмотрения дела пленумом, о чем принимает соответственно протокольную запись или определение. В случае отказа пленума от рассмотрения дела указанное дело возвращается на рассмотрение той же коллегии.
4. В случае, предусмотренном пунктом 3 настоящей статьи, дело считается принятым к рассмотрению пленумом Конституционного Суда, кроме случая, когда пленум отказывается от рассмотрения указанного дела определением, которое будет считаться принятым, если его поддержит большинство состава пленума Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Органический закон Грузии №77 от 27 июня 2008 года – ССМ I, №12, 14.07.2008 г., ст. 87
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №3711 от 15 октября 2010 года – ССМ I, №57, 25.10.2010 г., ст. 367
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Статья 212
1. Если Председатель Конституционного Суда Грузии при распределении поступивших конституционных исков между коллегиями Конституционного Суда в порядке, предусмотренном конституционным судопроизводством, придет к обоснованному выводу, что рассматриваемое дело по своему содержанию может породить редкую или (и) особо важную правовую проблему толкования или (и) применения Конституции Грузии, он в 7-дневный срок после передачи ему конституционного иска в письменной форме обращается к пленуму с обоснованным предложением о рассмотрении дела пленумом.
2. Пленум в 2-недельный срок после поступления предложения Председателя Конституционного Суда разрешает вопрос о рассмотрении представленного Председателем дела пленумом, о чем принимает соответственно протокольную запись или определение. В случае с определением Председатель Конституционного Суда передает дело на рассмотрение одной из коллегий в порядке, установленном законодательством Грузии.
3. В случае положительного разрешения пленумом вопроса, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, в процессе дальнейшего рассмотрения дела применяются общие правила рассмотрения дел пленумом, предусмотренные настоящим Законом.
4. Рассмотрение пленумом дел, предусмотренных настоящей статьей и статьей 211 настоящего Закона, не приостанавливает рассмотрения и разрешения других дел в Конституционном Суде. Срок рассмотрения указанных дел не должен превышать 6 месяцев.
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №3711 от 15 октября 2010 года – ССМ I, №57, 25.10.2010 г., ст. 367
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 213
1. Конституционный Суд вправе после принятия конституционного иска, предусмотренного подпунктом «д» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, к рассмотрению по существу, обратиться в Европейский суд по правам человека за консультативными заключениями по принципиальным вопросам, связанным с делами, касающимися толкования или применения прав и свобод, предусмотренных Конвенцией о защите прав человека и основных свобод и протоколами к ней.
2. Конституционный Суд должен обосновать требование об обращении в Европейский суд по правам человека за консультативным заключением и представить Европейскому суду по правам человека соответствующие правовые и фактические обстоятельства по делу.
3. Конституционный Суд извещает стороны об обращении в Европейский суд по правам человека за консультативным заключением.
4. Консультативное заключение Европейского суда по правам человека не носит обязательного характера.
5. Течение сроков, предусмотренных пунктом первым статьи 22 настоящего Закона, приостанавливается с момента обращения Конституционного Суда в Европейский суд по правам человека за консультативным заключением до момента получения консультативного заключения.
Органический закон Грузии №3669 от 29 мая 2015 года – веб-страница, 05.06.2015 г.
Статья 214
1. Любые физические и юридические лица могут обратиться в Конституционный Суд со своим письменным мнением в связи с конкретным делом в форме, утвержденной Регламентом Конституционного Суда.
2. Конституционный Суд не обязан принимать во внимание письменное мнение, указанное в пункте первом настоящей статьи.
3. Конституционный Суд вправе, если сочтет необходимым, воспользоваться мнением, присланным другом суда, которое также может найти отражение в мотивировочной части решения.
4. Если Конституционный Суд признает письменное мнение друга суда достаточно важным, он вправе вызвать его в судебное заседание, чтобы задать дополнительные вопросы.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 22
1. Срок рассмотрения конституционного иска или конституционного представления не должен превышать 9 месяцев с момента регистрации конституционного иска или конституционного представления в Конституционном Суде. В особых случаях срок рассмотрения иска продлевает, но не более чем на 2 месяца, Председатель Конституционного Суда.
2. Срок рассмотрения конституционного иска о конституционности норм, регулирующих подлежащие проведению выборы или референдум и подлежащих проведению на основании этих норм выборов или референдума, не должен превышать 30 дней после внесения иска в Конституционный Суд. Предусмотренный настоящим пунктом конституционный иск вносится в Конституционный Суд не позднее 30 дней до назначения подлежащих проведению выборов. Указанный срок не распространяется на случай, когда исковое требование касается возложения обязанности по назначению выборов (референдума).
3. Срок рассмотрения вопроса о конституционности норм, регулирующих проведенные выборы, кроме выборов Президента Грузии, или референдум, и проведенных на основании этих норм выборов или референдума не должен превышать 30 дней после внесения иска в Конституционный Суд. В особых случаях срок рассмотрения иска продлевает, но не более чем на 30 дней, Председатель Конституционного Суда.
4. Срок рассмотрения конституционного иска о конституционности норм, регулирующих проведенные выборы Президента Грузии, и проведенных на основании этих норм выборов Президента Грузии, не должен превышать 12 дней после внесения иска в Конституционный Суд.
41. (утратил силу - Решение Конституционного Суда Грузии №3/2/577 от 24 декабря 2014 года – веб-страница, 12.01.2015 г.)
42. Срок вынесения Конституционным Судом решения по конституционному иску, касающемуся конституционности деятельности политической партии и вопроса прекращения полномочий члена представительного органа, избранного по представлению этой политической партии, не должен превышать 9 месяцев со дня внесения указанного иска в Конституционный Суд, а в случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 36 Органического закона Грузии «О политических объединениях граждан», – 14 дней.
5. Течение срока, определенного пунктом первым настоящей статьи, приостанавливается после принятия к рассмотрению конституционного иска, предусмотренного пунктами 2–4 и 42 этой же статьи, до вынесения Конституционным Судом решения по этому иску, а также после принятия к рассмотрению конституционного представления до вынесения Конституционным Судом заключения или решения по этому представлению.
6. Если в ходе рассмотрения Конституционным Судом конституционного иска, предусмотренного пунктами 2–4 и 42 настоящей статьи, в Конституционный Суд был внесен другой иск, определенный теми же пунктами, срок его рассмотрения исчисляется со дня вынесения решения по иску, находящемуся в процессе рассмотрения по существу.
Органический закон Грузии №1059 от 11 ноября 1997 года – Парламентис уцкебани №45, 21.11.1997 г., с. 54
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г.
Органический закон Грузии №649 от 30 мая 2013 года – веб-страница, 12.06.2013 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/2/577 от 24 декабря 2014 года – веб-страница, 12.01.2015 г.
Органический закон Грузии №554 от 13 мая 2025 года – веб-страница, 14.05.2025 г.
Статья 23
1. Удовлетворение конституционного иска по вопросам, предусмотренным подпунктами «а», «д» и «л» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, а также подтверждения неконституционности нормативного акта или его части в случаях, предусмотренных подпунктом «м» пункта первого и пунктом 2 этой же статьи, влечет признание утратившими силу признанных неконституционными нормативного акта или его части с момента опубликования соответствующего решения Конституционного Суда.
2. Удовлетворение конституционного иска по вопросу, предусмотренному подпунктом «б» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, влечет признание неконстуционным правового акта или его части либо действия или бездействия, полностью или частично ущемляющего конституционные полномочия истца.
3. Удовлетворение конституционного иска, внесенного по вопросу, предусмотренному подпунктом «в» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, влечет запрещение соответствующей политической партии со следующими вытекающими последствиями:
а) отмена регистрации соответствующей политической партии;
б) запрещение надлежащим лицам, связанным с соответствующей политической партией, создания политической партии, членства в политической партии, членства в органе политической партии, занятия партийных должностей в политической партии, пользования пассивным избирательным правом во всеобщих выборах, приобретения полномочий избранного при всеобщих выборах члена органа или избранного должностного лица, занятия государственно-политической должности, политической должности и должности руководителя органа, предусмотренного Конституцией Грузии, если того требовал истец и указанное требование было удовлетворено;
в) возникновение основания для прекращения полномочий члена Парламента Грузии, избранного по представлению соответствующей политической партии, если истец требовал применения к указанному члену Парламента прекращения полномочий и указанное требование было удовлетворено;
г) прекращение полномочий члена другого представительного органа, избранного по представлению соответствующей политической партии, если того требовал истец и указанное требование было удовлетворено;
д) исключение лица из партийного списка, представленного соответствующей политической партией при всеобщих выборах, если того требовал истец и указанное требование было удовлетворено.
4. Удовлетворение конституционного иска о конституционности норм, регулирующих подлежащие проведению выборы или референдум, и подлежащих проведению на основании этих норм выборов (референдума) влечет:
а) признание утратившими силу признанных неконституционными нормативного акта или его части с момента опубликования соответствующего решения Конституционного Суда;
б) отмену назначенных выборов (референдума), если назначение выборов (референдума) основывается на признанных неконституционными нормативном акте или его части;
в) возложение обязанности по назначению выборов (референдума), если неназначение выборов (референдума) основывается на признанных неконституционными нормативном акте или его части.
41. Удовлетворение конституционного иска о конституционности норм, регулирующих проведенные выборы или референдум, и проведенных на основании этих норм выборов (референдума) влечет:
а) признание утратившими силу признанных неконституционными нормативного акта или его части, регулирующих проведенные выборы или референдум;
б) признание итогов проведенных выборов или референдума недействительными полностью или частично (по отдельным избирательным округам и избирательным участкам), если признанные неконституционными нормативный акт или его часть существенным и решающим образом повлияли на итоги выборов и в случае отсутствия неконституционного акта или его части итоги выборов отличались бы от полученных.
5. Удовлетворение конституционного иска по вопросу, предусмотренному подпунктом «е» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, а также признание неконституционными на основании конституционного представления общего суда международного договора или его части влечет признание для Грузии недействительными признанных неконституционными международного договора или его части, а признание неконституционными на основании конституционного представления международного договора или его части влечет недопустимость ратификации признанного неконституционным международного договора.
6. Удовлетворение конституционного иска по вопросу, предусмотренному подпунктом «ж» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, влечет признание:
а) утратившим силу соответствующего постановления Парламента Грузии с момента его вступления в силу и восстановление полномочий члена Парламента, если его полномочия были прекращены Парламентом досрочно;
б) утратившим силу соответствующего постановления Парламента Грузии с момента его вступления в силу и признание полномочий гражданина как члена Парламента, если его полномочия не были признаны Парламентом;
в) утратившим силу соответствующего постановления Парламента Грузии с момента опубликования решения Конституционного Суда и досрочное прекращение полномочий члена Парламента, если его полномочия не были прекращены Парламентом досрочно;
г) утратившим силу постановления Парламента Грузии (или его части), которым Парламентом были признаны полномочия члена Парламента, с момента опубликования решения Конституционного Суда.
7. По вопросу, предусмотренному подпунктом «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, Конституционный Суд устанавливает либо опровергает конституционность действий лиц, указанных в статье 48 Конституции Грузии, или (и) наличие в их деяниях признаков состава преступления.
8. Удовлетворение конституционного иска по вопросам, предусмотренным подпунктом «и» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, влечет признание спорного акта или его части утратившими силу с момента опубликования соответствующего решения Конституционного Суда.
9. Подтверждение несоответствия Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционному соглашению, международным договорам Грузии или законам Грузии нормативного акта Верховного Совета Аджарской Автономной Республики или его части в случаях, предусмотренных подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, влечет признание оспариваемого акта или его части утратившими силу с момента опубликования соответствующего решения Конституционного Суда.
10. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, спорный акт утрачивает силу с момента опубликования соответствующего определения Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №1017 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №1511 от 14 апреля 2022 года – веб-страница, 27.04.2022 г.
Органический закон Грузии №988 от 16 октября 2025 года – веб-страница, 17.10.2025 г.
Статья 24
1. Все государственные органы, юридические лица и физические лица, политические партии и общественные объединения граждан, органы муниципалитетов обязаны выполнять требования, связанные с разрешением дел Конституционным Судом и его членами, которые вытекают из их полномочий.
2. Конституционный Суд и его члены правомочны получать информацию в связи с разрешением дела от всех государственных органов, юридических и физических лиц, научных учреждений и информационных центров, в соответствии с Регламентом привлекать специалистов для выполнения экспертных и консультационных работ.
21. Конституционный Суд и его члены правомочны в случае, предусмотренном пунктом 41 статьи 22 настоящего Закона для получения информации, определенной пунктом 2 настоящей статьи, определить разумный срок, а соответствующий субъект обязан в этот срок предоставить суду требуемую информацию.
3. Невыполнение или создание препятствий выполнению требования, вытекающего из полномочий Конституционного Суда и его членов, наказывается по закону.
Органический закон Грузии №649 от 30 мая 2013 года – веб-страница, 12.06.2013 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №6865 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.
Статья 25
1. Решение Конституционного Суда окончательно, и его неисполнение наказывается по закону.
2. Признанные неконституционными правовой акт или его часть утрачивают силу с момента опубликования соответствующего решения Конституционным Судом, если соответствующим решением не устанавливается иной, более поздний срок утраты силы актом или его частью.
3. Акт Конституционного Суда после его опубликования подлежит незамедлительному исполнению, если этим актом не установлен иной срок.
4. После признания Конституционным Судом неконституционными правового акта или его части не может быть принят (издан) правовой акт, включающий признанные неконституционными нормы такого же содержания.
41. Если Конституционный Суд в распорядительном заседании установит, что оспариваемый нормативный акт или его часть содержат нормы того же содержания, что и уже признанные Конституционным Судом неконституционными, в случаях, предусмотренных подпунктом «и» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, – несоответствующими Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», а в случаях, предусмотренных подпунктом «к» пункта первого статьи 19 этого же Закона, – не соответствующими Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционному соглашению, международным договорам Грузии или законам Грузии, и при отсутствии оснований, предусмотренных пунктом первым статьи 211 настоящего Закона, он выносит определение о непринятии дела к рассмотрению по существу и признании оспариваемого акта или его части утратившими силу. Указанное определение вступает в силу с момента опубликования.
5. Если Конституционный Суд признает, что действие нормативного акта может повлечь непоправимые последствия для одной из сторон, может до принятия окончательного решения по делу или на меньший срок, приостановить действие оспариваемого акта или его надлежащей части. Конституционный Суд правомочен на любом этапе рассмотрения дела, по собственной инициативе или ходатайству сторон пересмотреть решение о приостановлении действия оспариваемого акта или его надлежащей части, если больше не существует обстоятельств, положенных в основу этого решения. Решение о приостановлении действия оспариваемого акта или его надлежащей части, а также об отмене этого решения вступает в силу с момента опубликования соответствующей протокольной записи. После принятия решения пленумом Конституционного Суда о приостановлении действия оспариваемого акта или его надлежащей части либо об отказе от его приостановления дело рассматривает и окончательное решение принимает коллегия или пленум Конституционного Суда в порядке, установленном пунктами первым, 2 и 4 статьи 21 настоящего Закона.
6. Опубликованием акта Конституционного Суда считается опубликование его полного текста на веб-странице Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №77 от 27 июня 2008 года – ССМ I, №12, 14.07.2008 г., ст. 87
Органический закон Грузии №649 от 30 мая 2013 года – веб-страница, 12.06.2013 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/2/577 от 24 декабря 2014 года – веб-страница, 12.01.2015 г.
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 26
1. Конституционный Суд не вправе судить о соответствии Конституции закона в целом или иного нормативного акта, если истец или автор представления требует признания неконституционной лишь какой-либо из норм закона или иного нормативного акта.
11. В случаях, предусмотренных статьей 411 настоящего Закона, Конституционный Суд не вправе обсуждать соответствие Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», а в случаях, предусмотренных статьей 412 этого же Закона, – соответствие Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», нормативного акта в целом, если истец или автор представления требует признания утратившей силу только какой-либо нормы оспариваемого акта.
2. Конституционный Суд при установлении конституционности нормативного акта в случаях, предусмотренных подпунктами «а», «г», «д», «е», «л» и «м» пункта первого и пунктом 2 статьи 19 настоящего Закона проверяет соответствие его содержания Конституции Грузии.
21. Конституционный суд в случае, предусмотренном подпунктом «б» пункта первого статьи 19 настоящего Закона:
а) при оценке правового акта/части правового акта соответствующего органа проверяет соответствие содержания указанного правового акта/его части Конституции Грузии;
б) при оценке действия/бездействия соответствующего органа проверяет
соответствие указанного действия/бездействия Конституции Грузии.
3. Конституционный Суд при проверке нормативного акта принимает во внимание не только дословное значение оспариваемой нормы, но и выраженную в ней подлинную мысль и практику применения этой нормы, а также суть соответствующей конституционной нормы. Конституционный Суд при установлении спорного вопроса может принимать во внимание также разъяснения, изложенные в решениях Европейского суда по правам человека по подобным правовым вопросам.
4. В случае, предусмотренном подпунктом «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, Конституционный Суд дает оценку только тем действиям, которые, по мнению членов Парламента, поставивших вопрос об импичменте, являются основанием для импичмента.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №1017 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №1511 от 14 апреля 2022 года – веб-страница, 27.04.2022 г.
Органический закон Грузии №1914 от 18 октября 2022 года – веб-страница, 24.10.2022 г.
Глава IV. Общий порядок рассмотрения и разрешения дел в Конституционном Суде
Статья 27
1. В Конституционном Суде дела рассматриваются в открытых заседаниях.
2. По инициативе Конституционного Суда или ходатайству сторон заседание или часть заседания Конституционного Суда в целях сохранения личной, профессиональной, коммерческой, государственной тайны может быть закрытым. На закрытом заседании в случае необходимости могут присутствовать свидетели, эксперты и переводчики. По ходатайству сторон Конституционный Суд может предоставить право присутствовать на закрытом заседании и другим лицам.
3. Определение о рассмотрении дела в закрытом заседании Конституционный Суд выносит в совещательной комнате.
4. (искл.).
5. Решение Конституционного Суда провозглашается публично.
6. В судебное заседание не допускаются вооруженные лица, кроме лиц, охраняющих Конституционный Суд. Они допускаются только с разрешения Председателя Конституционного Суда.
7. Радио-, теле-, аудио- или видеосъемка в судебном заседании допускаются только с согласия судьи, рассматривающего конкретное дело.
8. Настоящая статья не распространяется на случай, когда Конституционный Суд рассматривает дело без устного слушания.
Органический закон Грузии №3069 от 4 мая 2010 года – ССМ I, №25, 17.05.2010 г., ст. 170
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 271
1. Судебное заседание проводится устно, кроме случаев, предусмотренных настоящей статьей.
2. Вопрос о принятии дела к рассмотрению по существу рассматривается без устного слушания. Конституционный Суд правомочен рассматривать дело в устном слушании, если иначе не представляется возможным выяснить обстоятельства, связанные с принятием дела к рассмотрению по существу.
3. Конституционный Суд при принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу в протокольной записи делает оговорку о рассмотрении дела без устного слушания.
4. Конституционный Суд вправе с целью полного и всестороннего выявления обстоятельств дела, рассматриваемого без устного слушания, принять протокольную запись о рассмотрении дела в устном слушании, о чем незамедлительно уведомляет стороны.
5. Конституционный Суд правомочен на основании письменного требования истца или (и) ответчика рассмотреть дело по существу без устного слушания.
6. Требование истца о рассмотрении дела без устного слушания должно быть предъявлено вместе с конституционным иском/конституционным представлением или в 10-дневный срок после получения истцом протокольной записи о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению. Конституционный Суд направляет требование истца ответчику немедленно по принятии.
7. Требование ответчика о рассмотрении дела без устного слушания должно быть предъявлено в 10-дневный срок после получения им конституционного иска/конституционного представления или получения ответчиком протокольной записи о принятии конституционного иска/ конституционного представления к рассмотрению. Конституционный Суд направляет истцу требование ответчика немедленно по принятии.
8. В случае, если ответчик в 10-дневный срок после получения требования истца, а истец – уведомления Конституционного Суда о требовании ответчика не потребует рассмотрения дела в устном слушании, Конституционный Суд правомочен рассматривать дело без устного слушания.
9. В случае значительного изменения правовых обстоятельств, положенных в основу разрешения вопроса, Конституционный Суд на любом этапе производства по делу правомочен провести повторное рассмотрение дела.
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 272
1. Судебное заседание в течение рабочего дня ведется непрерывно. Конституционный Суд правомочен по согласованию со сторонами провести заседание в любое время.
2. Суд правомочен отложить или приостановить рассмотрение дела при необходимости дополнительного вызова свидетелей и специалистов, проведения экспертизы, истребования дополнительных доказательств, предотвращения других обстоятельств, препятствующих рассмотрению дела. Рассмотрение дела продолжается с момента его приостановления.
3. Член Конституционного Суда, участвующий в рассмотрении дела, вправе до окончания рассмотрения отложенного или приостановленного дела участвовать в рассмотрении другого дела.
4. Пленум/коллегия Конституционного Суда правомочны во время рассмотрения или разрешения конституционного иска или (и) конституционного представления рассматривать и разрешать вопрос о принятии другого конституционного иска или (и) конституционного представления к рассмотрению по существу. Пленум/коллегия Конституционного Суда после окончания рассмотрения конституционного иска или (и) конституционного представления по существу и удаления в совещательную комнату правомочны рассматривать по существу и разрешать другие конституционные иски или (и) конституционные представления.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 273
1. Участниками конституционного судопроизводства являются:
а) стороны – лица и органы, которые в соответствии со статьями 33–40, 411 и 413 настоящего Закона считаются истцами и ответчиками;
б) представители сторон – доверенные лица, которым стороны в порядке, установленном законом, передали свои полномочия. Назначение представителя в Конституционном Суде является обязательным, если число лиц, внесших конституционный иск/конституционное представление, больше двух, а также если лицо, внесшее конституционный иск/конституционное представление, содержится в пенитенциарном учреждении. Полномочия представителя стороны должны быть удостоверены в нотариальном порядке или порядке, установленном для соответствующего учреждения;
в) защитники интересов сторон – адвокаты, которые в соответствии с законодательством Грузии правомочны осуществлять адвокатскую деятельность, или другие лица с высшим юридическим образованием, участвующие в судопроизводстве только вместе со сторонами или их представителями. Правом их назначения обладают как стороны, так и их представители.
11. Если истцом/автором конституционного представления является группа членов Парламента Грузии, на нее не распространяется порядок подтверждения полномочий представителя стороны, предусмотренный подпунктом «б» пунктом первым настоящей статьи. Группа членов Парламента выдает указанное подтверждение полномочий без его удостоверения в нотариальном порядке, письменно, в материальной форме или при помощи электронной системы документооборота. Указанное подтверждение полномочий приобщается к иску/конституционному представлению или представляется Конституционному Суду до рассмотрения дела в устном слушании.
2. Конституционный Суд рассматривает по существу конституционные представления, предусмотренные подпунктами «е», «з» и «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, в отсутствие авторов представления и их представителей. Конституционный Суд правомочен пригласить авторов представления, а при подготовке заключения по вопросу, предусмотренному подпунктом «з» пункта первого той же статьи, – также соответствующих должностных лиц и заслушать их объяснения, не признавая эти лица стороной. Указанные должностные лица, независимо от того, приглашены ли они в судебное рассмотрение, вправе представить Конституционному Суду письменные объяснения.
3. Участники конституционного судопроизводства обязаны добросовестно пользоваться своими правами. Предоставление конституционному судопроизводству заведомо недостоверных сведений влечет предусмотренную законом ответственность.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №988 от 16 октября 2025 года – веб-страница, 17.10.2025 г.
Статья 274
1. Пленум Конституционного Суда рассматривает дело по существу в заседании пленума, на котором председательствует Председатель Конституционного Суда или исполняющий его обязанности.
2. Коллегия Конституционного Суда рассматривает дело по существу в заседании коллегии, на котором председательствует председатель коллегии или исполняющий его обязанности.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 275
1. До начала рассмотрения дела по существу председательствующий в заседании:
а) открывает заседание Конституционного Суда и объявляет, какое дело рассматривается по существу;
б) проверяет кворум судей и присутствие секретаря заседания, ответственного за проведение заседания;
в) проверяет полномочия сторон;
г) выясняет присутствие участников судопроизводства, свидетелей, экспертов и специалистов и причины их неявки;
д) объявляет состав рассматривающего дело Конституционного Суда и секретаря заседания;
е) разъясняет участникам судопроизводства их права и обязанности, определенные настоящим Законом;
ж) выясняет, желают ли участники судопроизводства вызвать дополнительных свидетелей, экспертов и специалистов или истребовать дополнительные доказательства. Поступившие по этим вопросам ходатайства разрешаются судом большинством голосов в зале заседаний;
з) объявляет о начале рассмотрения дела по существу.
2. Сторона вправе поставить перед рассматривающим дело Конституционным Судом вопрос об отводе участвующего в рассмотрении дела эксперта, специалиста, переводчика, если:
а) эксперт, специалист, переводчик являются близким родственником стороны либо ее представителя;
б) эксперт, специалист, переводчик прямо или косвенно заинтересованы в результате рассмотрения дела или имеется иное обстоятельство, вызывающее сомнение в беспристрастности члена Конституционного Суда.
3. При наличии оснований, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи, член Конституционного Суда, эксперт, специалист, переводчик имеют право уклониться от участия в рассмотрении дела.
4. Вопрос отвода Конституционный Суд решает в порядке, установленном процессуальным законодательством.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 276
1. Рассмотрение дела по существу начинается с выступления члена Конституционного Суда – докладчика по делу. Докладчик по делу обязан:
а) доложить Конституционному Суду об основаниях начала рассмотрения дела в Конституционном Суде и основаниях рассмотрения дела по существу, а также содержании имеющихся в деле материалов;
б) ответить на вопросы членов Конституционного Суда, участвующих в рассмотрении дела.
2. После доклада по делу Конституционный Суд заслушивает вначале объяснения истца, а затем – ответчика. Член Конституционного Суда, участвующий в рассмотрении дела, имеет право задавать вопросы сторонам и их представителям.
3. Заслушав выступления сторон, Конституционный Суд заслушивает показания свидетелей, экспертов и специалистов, оглашает имеющиеся в деле и представленные участниками рассмотрения дела письменные доказательства. До допроса экспертов и специалистов председательствующий в заседании устанавливает их личность и в письменной форме предупреждает их об ответственности, предусмотренной за отказ от дачи показаний, дачу заведомо ложных показаний или ложные заключения. Председательствующий также предупреждает переводчика об ответственности за заведомо неверный перевод. Ответственность за отказ от дачи показаний или дачу заведомо ложных показаний устанавливается в порядке, определенном Уголовным кодексом Грузии.
4. Участвующий в рассмотрении дела член Конституционного Суда имеет право задавать вопросы свидетелям, экспертам и специалистам.
5. Председательствующий в заседании правомочен по ходатайству сторон, а также по собственной инициативе или инициативе участвующих в рассмотрении дела членов Конституционного Суда и с согласия большинства участвующих в рассмотрении дела членов Конституционного Суда снять вопрос, заданный сторонам, свидетелям, экспертам, специалистам и другу суда.
6. Конституционный Суд после рассмотрения всех имеющихся в деле доказательств заслушивает заключительные выступления участников рассмотрения дела. Вначале выступают истец или его представитель и адвокат. Заслушав заключительные выступления, суд удаляется в совещательную комнату, о чем председательствующий в заседании объявляет участвующим в рассмотрении дела и другим находящимся в зале заседаний лицам.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 28
В Конституционном Суде судопроизводство осуществляется на грузинском языке. Суд обязан предоставить переводчика участнику процесса, не владеющему языком судопроизводства.
Статья 29
1. Стороны имеют право знакомиться с материалами дела, делать из них выписки, снимать копии, обосновывать свои требования, представлять доказательства, участвовать в исследовании доказательств, задавать вопросы свидетелям, экспертам, специалистам, обращаться с ходатайствами в Конституционный Суд, давать ему устные и письменные объяснения, представлять свои заключения и высказывать соображения по всем вопросам, возникшим в процессе судебного разбирательства, отклонять или опровергать доказательства, требования, ходатайства, выводы и соображения другой стороны.
2. Истец вправе сократить объем требования, отказаться от искового требования. Отказ от искового требования, а также отмена или признание оспариваемого акта утратившим силу на момент рассмотрения дела влечет прекращение дела в Конституционном Суде, кроме случаев, предусмотренных пунктом 7 настоящей статьи.
3. Автор конституционного представления, внесенного по вопросу, предусмотренному подпунктом «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, правомочен отказаться от рассмотрения конституционного представления и потребовать прекращения дела в Конституционном Суде на любой стадии конституционного судопроизводства. С этой целью он должен письменно обратиться к Конституционному Суду, который обязан удовлетворить требование.
4. Автор конституционного представления, внесенного по вопросу, предусмотренному подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, правомочен отказаться от рассмотрения конституционного представления и потребовать прекращения дела в Конституционном Суде на любой стадии конституционного судопроизводства. С этой целью он должен письменно обратиться к Конституционному Суду. Отказ от рассмотрения конституционного представления, а также отмена или признание оспариваемого акта утратившим силу на момент рассмотрения дела влечет прекращение дела в Конституционном Суде, кроме случаев, предусмотренных пунктом 7 настоящей статьи.
5. Общий суд или (и) Высший совет юстиции Грузии, внесший конституционное представление в Конституционный Суд, не правомочен отказываться от рассмотрения конституционного представления и требовать прекращения дела в Конституционном Суде.
6. Ответчик правомочен признать иск полностью или частично на любой стадии конституционного судопроизводства. Признание иска ответчиком не влечет прекращения дела в Конституционном Суде.
7. При отмене или признании оспариваемого акта утратившим силу после принятия Конституционным Судом дела к рассмотрению по существу, если дело касается прав и свобод человека, признанных главой второй Конституции Грузии, Конституционный Суд вправе продлить судопроизводство и разрешить вопрос соответствия Конституции Грузии отмененного или признанного утратившим силу оспариваемого акта в случае, если его разрешение имеет особое значение для обеспечения конституционных прав и свобод.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 30
1. Стороны имеют право доверить защиту своих интересов на любой стадии рассмотрения дела адвокату или иному лицу, имеющему высшее юридическое образование.
2. Стороны имеют право на любой стадии рассмотрения дела доверить осуществление своих полномочий доверенному лицу – представителю.
Статья 31
1. Основанием для начала конституционного судопроизводства является внесение в Конституционный Суд конституционного иска или конституционного представления в письменной форме. Аппликационную форму конституционного иска (представления) утверждает пленум Конституционного Суда Грузии.
2. Конституционный иск или конституционное представление должны быть обоснованы. В конституционном иске или конституционном представлении необходимо привести доказательства, которые, по мнению истца или автора конституционного представления, подтверждают обоснованность подачи конституционного иска или конституционного представления. В конституционном иске или конституционном представлении могут указываться также прецеденты Европейского суда по правам человека по подобным правовым вопросам.
3. По вопросам, предусмотренным подпунктами «з», «к» и «м» пункта первого и пунктом 2 статьи 19 настоящего Закона, а также вопросам, предусмотренным подпунктом «е» пункта первого той же статьи (в случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 38 этого же Закона) вносится конституционное представление, а по остальным вопросам – конституционный иск.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №1914 от 18 октября 2022 года – веб-страница, 24.10.2022 г.
Статья 311
1. Конституционный иск должен быть составлен по утвержденной Конституционным Судом соответствующей исковой аппликационной форме, если Конституционным Судом утверждена указанная форма. Конституционный иск должен быть подписан истцом. В конституционном иске должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) наименования и адреса истца и ответчика;
в) наименование оспариваемого правового акта, наименование органа, принявшего/издавшего акт, и дата его принятия/издания;
г) положения Конституции Грузии, которым, по мнению истца, не соответствует или которые нарушает оспариваемый правовой акт либо с нарушением которых были приняты/изданы, подписаны, опубликованы или введены в действие законодательный акт Грузии или постановление Парламента Грузии;
д) доказательства, по мнению истца, подтверждающие обоснованность конституционного иска;
е) суть требования;
ж) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие истцу право на внесение конституционного иска;
з) перечень документов, прилагаемых к конституционному иску, а также список и адреса лиц, которые, по мнению истца, подлежат вызову Конституционным Судом;
и) требование о рассмотрении дела без устного слушания, если истец требует рассмотрения дела без устного слушания.
2. К указанному в пункте первом настоящей статьи конституционному иску должны прилагаться:
а) текст оспариваемого правового акта;
б) документ, подтверждающий полномочия представителей и защитников интересов истца, с указанием их адресов;
в) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
г) электронная версия конституционного иска.
3. В конституционном иске, внесенном по вопросу, предусмотренному подпунктом «в» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) наименования и адреса истца и ответчика;
в) наименование, идентификационный номер, дата регистрации политической партии, конституционность создания или (и) деятельности которой оспаривает истец;
г) суть требования;
д) доказательства, по мнению истца, подтверждающие обоснованность конституционного иска;
е) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие истцу право на внесение конституционного иска;
ж) перечень документов, прилагаемых к конституционному иску, а также список и адреса лиц, которые, по мнению истца, подлежат вызову Конституционным Судом;
з) требование о рассмотрении дела без устного слушания, если истец требует рассмотрения дела без устного слушания.
4. К конституционному иску, внесенному по вопросу, предусмотренному подпунктом «в» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должны прилагаться:
а) регистрационное свидетельство или иной документ (документы), подтверждающий регистрацию политической партии, конституционность создания или (и) деятельности которой оспаривается истцом;
б) документ, подтверждающий полномочия представителей и защитников интересов истца, с указанием их адресов;
в) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
г) электронная версия конституционного иска.
5. Конституционное представление, внесенное по вопросам, предусмотренным подпунктами «е» и «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должно быть подписано авторами конституционного представления. В конституционном представлении должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) наименования и адреса авторов конституционного представления;
в) наименования оспариваемого международного договора, подписавшего его лица и дата подписания, если конституционное представление касается вопроса, предусмотренного подпунктом «е» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, или наименование должностного лица, если конституционное представление касается вопроса, предусмотренного подпунктом «з» того же пункта;
г) положения Конституции Грузии, которым, по мнению авторов конституционного представления, не соответствует или которые нарушает оспариваемый международный договор;
д) положения Конституции Грузии, которые, по мнению авторов конституционного представления, нарушает должностное лицо, или (и) статья (статьи) Уголовного кодекса Грузии, предусмотренное которой (которыми) преступление, по мнению авторов конституционного представления, совершено должностным лицом, и описание деяний, которые, по мнению авторов конституционного представления, являются основанием для его импичмента;
е) доказательства, подтверждающие, по мнению авторов представления, обоснованность конституционного представления;
ж) суть требования;
з) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие авторам конституционного представления право на внесение представления;
и) перечень прилагаемых к конституционному представлению документов, а также список и адреса лиц, которые, по мнению авторов представления, подлежат вызову Конституционным Судом.
6. К конституционному представлению, указанному в пункте 5 настоящей статьи, должны прилагаться:
а) текст оспариваемого международного договора, если представление касается вопроса, предусмотренного подпунктом «е» пункта первого статьи 19 настоящего Закона;
б) документ, подтверждающий полномочия представителей авторов конституционного представления, с указанием их адресов;
в) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
г) электронная версия конституционного представления.
7. Конституционный иск, внесенный по вопросу, предусмотренному подпунктом «и» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должен быть подписан истцами. В конституционном иске должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) наименования и адреса истцов и ответчиков;
в) наименование оспариваемого правового акта, наименование принявшего/издавшего акт органа; и дата принятия/издания;
г) положения Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», которым, по мнению истцов, не соответствует оспариваемый правовой акт, или которые нарушаются оспариваемым правовым актом;
д) доказательства, подтверждающие, по мнению истцов, обоснованность конституционного иска;
е) суть требования;
ж) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие истцу право на внесение конституционного иска;
з) перечень прилагаемых к конституционному иску документов, а также список и адреса лиц, по мнению истцов, подлежащих вызову Конституционным Судом;
и) требование о рассмотрении дела без устного слушания, если истцы требуют рассмотрения дела без устного слушания.
8. К конституционному иску, указанному в пункте 7 настоящей статьи, должны прилагаться:
а) текст оспариваемого правового акта;
б) документ, удостоверяющий полномочия представителей истца, с указанием их адресов;
в) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
г) электронная версия конституционного иска.
9. В конституционном представлении, внесенном по вопросу, предусмотренному подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) автор конституционного представления и его адрес;
в) наименование оспариваемого акта, наименование принявшего/издавшего акт органа и дата принятия/издания;
г) положения Конституции Грузии, Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционного соглашения, международных договоров Грузии или законов Грузии, которые, по мнению автора конституционного представления, нарушаются оспариваемым актом или которым не соответствует оспариваемый акт;
д) доказательства, по мнению автора представления, подтверждающие обоснованность конституционного представления;
е) суть требования;
ж) положения Конституции Грузии, Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике» и настоящего Закона, которые предоставляют автору представления право на внесение конституционного представления;
з) перечень прилагаемых к конституционному представлению документов, а также список и адреса лиц, которые, по мнению автора представления, подлежат вызову Конституционным Судом.
10. К конституционному представлению, указанному в пункте 9 настоящей статьи, должны прилагаться:
а) постановление, предусмотренное пунктом первым статьи 412 настоящего Закона;
б) текст оспариваемого правового акта;
в) документ, удостоверяющий полномочия представителей автора конституционного представления, с указанием их адресов;
г) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
д) электронная версия конституционного представления.
11. Конституционное представление, внесенное по вопросу, предусмотренному подпунктом «м» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, должно быть подписано Секретарем Высшего совета юстиции Грузии, и в нем должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) автор конституционного представления и его адрес;
в) наименование нормативного акта, установления конституционности которого требует Высший совет юстиции Грузии, наименование принявшего/издавшего акт органа и дата его принятия/издания, а если этот акт – международный договор, – наименование подписавшего его лица и дата подписания;
г) положения Конституции Грузии, которым, по мнению авторов конституционного представления, не соответствует или которые нарушает нормативный акт, установления конституционности которого требует Высший совет юстиции Грузии;
д) доказательства, подтверждающие, по мнению автора конституционного представления, обоснованность конституционного представления;
е) суть требования;
ж) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие автору конституционного представления право на внесение конституционного представления;
з) перечень прилагаемых к конституционному представлению документов, а также список и адреса лиц, которые, по мнению автора конституционного представления, подлежат вызову Конституционным Судом.
12. К конституционному представлению, указанному в пункте 11 настоящей статьи, должны прилагаться:
а) текст оспариваемого нормативного акта;
б) документ, подтверждающий полномочия представителей автора конституционного представления, с указанием их адресов;
в) документ банковского учреждения об уплате государственной пошлины;
г) электронная версия конституционного представления.
13. Внесенное общим судом конституционное представление должно быть подписано судьей, рассмотревшим дело единолично, или членами рассмотревшего дело коллегиального состава суда, и в нем должны указываться:
а) наименование Конституционного Суда;
б) наименования и адреса внесших конституционное представление суда и судьи/коллегиального состава суда;
в) наименование нормативного акта, установления конституционности которого требует общий суд, наименование принявшего/издавшего акт органа и дата принятия/издания, а если этот акт – международный договор, – наименование подписавшего его лица и дата подписания;
г) положения Конституции Грузии, которым, по мнению внесшего конституционное представление суда, не соответствует или которые нарушает нормативный акт;
д) доказательства, подтверждающие, по мнению внесшего конституционное представление суда, обоснованность конституционного представления;
е) положения Конституции Грузии и настоящего Закона, предоставляющие внесшему конституционное представление суду право на внесение конституционного представления;
ж) перечень прилагаемых к конституционному представлению документов.
14. К конституционному представлению, указанному в пункте 13 настоящей статьи, должны прилагаться:
а) текст нормативного акта, установления конституционности которого требует общий суд;
б) судебный акт о приостановлении рассмотрения дела;
в) электронная версия конституционного представления.
15. Конституционный иск, конституционное представление и прилагаемые к ним документы должны быть составлены на грузинском языке.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №988 от 16 октября 2025 года – веб-страница, 17.10.2025 г.
Статья 312
1. Внесенные в Конституционный Суд конституционный иск и конституционное представление после проверки формальной (но не содержательной) стороны материалов дела регистрируются уполномоченным на то сотрудником Конституционного Суда. В случае обнаружения в них несущественных формальных неточностей конституционный иск и конституционное представление регистрируются с согласия Секретаря Конституционного Суда, и истцу, автору представления или их представителям дается 15 дней для устранения неточности. В случае неустранения неточности в этот срок регистрация иска и представления аннулируется. В случае отказа в регистрации истец, автор представления или их представители вправе обратиться к Секретарю Конституционного Суда, который принимает окончательное решение.
2. Зарегистрированные конституционный иск/конституционное представление незамедлительно передаются Председателю Конституционного Суда, который с учетом требований, установленных пунктами первым, 2 и 4 статьи 21 настоящего Закона, в 7-дневный срок передает дело, подведомственное коллегии Конституционного Суда, коллегии для решения вопроса о принятии дела к рассмотрению по существу, если же дело подведомственно пленуму Конституционного Суда, – в тот же срок в порядке, установленном пунктом 6 настоящей статьи, назначает судью-докладчика в заседании пленума и передает дело ему. При передаче дел коллегиям Конституционного Суда должен быть соблюден порядок очередности, кроме случаев, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи.
3. Если зарегистрированный конституционный иск того же содержания или в правовом отношении по существу связан с вопросом, которого касается конституционный иск, ранее переданный коллегии Конституционного Суда, Председатель Конституционного Суда правомочен для объединения дел в одно производство передать указанный иск на рассмотрение той же коллегии.
4. Если зарегистрированный конституционный иск/конституционное представление подлежит рассмотрению пленума Конституционного Суда или решением коллегии Конституционного Суда/Председателя Конституционного Суда был передан на рассмотрение пленуму и по содержанию или в правовом отношении по существу связан с вопросом, которого касается конституционный иск/конституционное представление, ранее переданные пленуму, пленум правомочен указанные иски/представления объединить в одно производство.
5. Председатель коллегии Конституционного Суда, приняв дело, из числа членов коллегии в порядке, установленном пунктом 6 настоящей статьи, назначает судью-докладчика в распорядительном заседании и передает дело членам коллегии.
6. В целях пунктов 2 и 5 настоящей статьи судья-докладчик избирается автоматически, посредством системы подбора в электронном порядке.
7. Пленум/коллегия Конституционного Суда разрешает вопрос о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу без устного слушания. В случае принятия протокольной записи о проведении устного слушания проводится распорядительное заседание. Дату распорядительного заседания пленума назначает Председатель Конституционного Суда, а распорядительного заседания коллегии – председатель соответствующей коллегии.
8. Принятие конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу оформляется протокольной записью пленума/коллегии Конституционного Суда, а при отказе в принятии к рассмотрению по существу пленум/коллегия выносит обоснованное определение.
9. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, Конституционный Суд выносит обоснованное определение.
10. Судья-докладчик при изучении конституционного иска/конституционного представления выясняет наличие определенных статьей 313 настоящего Закона оснований для отказа в принятии к рассмотрению по существу иска/представления либо какого-либо из указанных в них вопросов и в случае необходимости уточняет со сторонами, авторами конституционного представления или (и) их представителями вопросы, связанные с делом. В случае разрешения без устного слушания вопроса о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу судья-докладчик подготавливает к распорядительному заседанию проект определения или протокольной записи. Проект вместе с материалами дела передается Председателю пленума или председателю соответствующей коллегии Конституционного Суда, который обеспечивает его вручение членам коллегии не менее чем за 2 дня до распорядительного заседания. В случае несогласия кого-либо из членов коллегии с выносимым на распорядительное заседание проектом, он вправе представить свой проект.
11. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, судья-докладчик выясняет наличие оснований для признания оспариваемого акта или его части утратившими силу и в случае необходимости уточняет со сторонами, авторами конституционного представления или (и) их представителями вопросы, связанные с делом. В случае разрешения без устного слушания вопроса о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу судья-докладчик подготавливает к распорядительному заседанию проект определения.
12. В случае принятия конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу Конституционный Суд в 3-дневный срок после принятия протокольной записи направляет ответчику уведомление о принятии дела к рассмотрению по существу с материалами дела, а в случае, предусмотренном подпунктом «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, в 3-дневный срок после регистрации конституционного представления в соответствии с пунктом первым настоящей статьи направляет должностному лицу, в отношении которого возбужден вопрос об отстранении от должности в порядке импичмента, уведомление о внесении представления в Конституционный Суд с материалами дела.
13. Рассмотрение дел, подведомственных пленуму Конституционного Суда, начинается раньше рассмотрения дел, подведомственных коллегии. Конституционный Суд вне очереди рассматривает вопросы, предусмотренные подпунктами «в», «г», «ж»–«к» и «м» пункта первого статьи 19, подпунктом «е» того же пункта (в случае, предусмотренном пунктом 2 статьи 38 этого же Закона) и пунктом 2 той же статьи настоящего Закона.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №554 от 13 мая 2025 года – веб-страница, 14.05.2025 г.
Статья 313
1. Конституционный иск/конституционном представление не принимаются к рассмотрению, если:
а) они не соответствуют по форме или содержанию требованиям, установленным статьей 311 настоящего Закона;
б) они внесены неправомочным лицом либо органом (субъектом);
в) ни один из указанных в них оспариваемых вопросов не подведомствен Конституционному Суду;
г) все указанные в них оспариваемые вопросы уже разрешены Конституционным Судом, кроме случаев, предусмотренных статьей 211 настоящего Закона;
д) ни один из указанных в них оспариваемых вопросов не разрешен Конституцией Грузии;
е) по неуважительной причине нарушен установленный законом срок их внесения;
ж) если полноценное обсуждение конституционности оспариваемого подзаконного нормативного акта невозможно без обсуждения конституционности нормативного акта, стоящего на более высокой, по сравнению с ним, ступени в иерархии нормативных актов, который в конституционном иске не обжалуется.
2. В случае, если истец/автор представления требует разрешения нескольких вопросов, часть которых подведомственна Конституционному Суду, а часть относится к компетенции других органов власти, Конституционный Суд рассматривает только вопросы, отнесенные к его компетенции настоящим Законом.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 314
1. Конституционный Суд заранее уведомляет истца, автора конституционного представления или их представителей о дате проведения распорядительного заседания.
2. Пленум/коллегия Конституционного Суда правомочен, а на основании письменного заявления истца, автора представления или их представителей – обязан приглашать в распорядительное заседание истца, автора представления, их представителей и защитников их интересов и заслушать их объяснения по вопросам, предусмотренным статьей 313 настоящего Закона.
3. Пленум/коллегия Конституционного Суда правомочны пригласить в распорядительное заседание ответчика, его представителей, защитников его интересов и заслушать их объяснения.
4. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, пленум/коллегия Конституционного Суда правомочен, а на основании письменного заявления сторон, авторов представления или их представителей – обязан пригласить в распорядительное заседание истца, автора представления, ответчика, их представителей, защитников их интересов и заслушать их объяснения.
5. О распорядительном заседании Конституционного Суда в порядке, установленном статьей 431 настоящего Закона, составляется протокол.
6. Действие настоящей статьи не распространяется на рассмотрение дела без устного слушания. В этом случае определение или протокольная запись Конституционного Суда в 2-дневный срок после принятия направляются сторонам.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 315
1. Конституционный Суд разрешает вопрос о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу, а также вопросы, предусмотренные статьей 211 и пунктами 41 и 5 статьи 25 настоящего Закона, открытым голосованием в совещательной комнате.
2. Принятием конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу в Конституционном Суде считается вынесение пленумом/коллегией Конституционного Суда в распорядительном заседании решения о принятии дела к рассмотрению по существу.
3. Проект определения/протокольной записи представляет пленуму/коллегии Конституционного Суда судья-докладчик. При наличии другого проекта определения или протокольной записи, он ставится на голосование отдельно.
4. Определение/протокольная запись Конституционного Суда, кроме случаев, предусмотренных пунктом 5 настоящей статьи, вступают в силу с момента подписания всеми членами Конституционного Суда, участвовавшими в рассмотрении дела. В случае, когда член суда умышленно уклоняется от подписания или не может подписать по объективной причине и число подписавших достаточно для принятия соответствующего определения/протокольной записи, определение/протокольная запись могут быть оглашены в зале заседаний.
5. В случаях, предусмотренных пунктами 41 и 5 статьи 25 настоящего Закона, оглашение принятых определения и протокольной записи в зале заседаний является обязательным.
6. Указанные в пункте 5 настоящей статьи определение/протокольная запись вступают в силу после подписания всеми членами Конституционного Суда, участвовавшими в рассмотрении дела. В случае, когда член суда умышленно уклоняется от подписания или не может подписать по объективной причине и число подписавших достаточно для принятия соответствующего определения/протокольной записи, – с момента их опубликования, если настоящим Законом не установлен иной срок. Опубликованием определения и протокольной записи считается опубликование их полного текста на веб-странице Конституционного Суда.
7. О принятии (оглашении) определения/протокольной записи Конституционного Суда сообщается сторонам.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 316
1. В протокольной записи о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу указываются:
а) наименование и состав рассматривающего дело Конституционного Суда;
б) время и место составления протокольной записи;
в) участники рассмотрения дела и предмет спора;
г) вопрос, по которому составлена протокольная запись;
д) нормы Конституции Грузии и настоящего Закона, на основании которых конституционный иск/конституционное представление были приняты к рассмотрению пленумом/коллегией Конституционного Суда;
е) отметка о принятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению;
ж) предположительная дата начала рассмотрения дела;
з) в случаях, предусмотренных статьей 271 настоящего Закона, – отметка о рассмотрении дела без устного слушания.
2. В определении о непринятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению по существу указываются:
а) наименование и состав Конституционного Суда;
б) время и место вынесения определения;
в) участники рассмотрения дела и предмет спора;
г) вопрос, по которому вынесено определение;
д) нормы Конституции Грузии и настоящего Закона, на основании которых конституционный иск/конституционное представление не были приняты к рассмотрению пленумом/коллегией Конституционного Суда;
е) отметка о непринятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению.
3. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, в определении о признании оспариваемого акта утратившим силу указываются:
а) наименование и состав Конституционного Суда;
б) время и место вынесения определения;
в) участники рассмотрения дела и предмет спора;
г) вопрос, по которому вынесено определение;
д) нормы настоящего Закона, на основании которых пленум/коллегия Конституционного Суда не приняли к рассмотрению конституционный иск/ конституционное представление и признали оспариваемый акт утратившим силу;
е) отметка о непринятии конституционного иска/конституционного представления к рассмотрению;
ж) отметка о признании оспариваемого акта утратившим силу.
4. В случаях, предусмотренных статьей 211 настоящего Закона, в протокольной записи указываются:
а) наименование и состав рассматривающего дело Конституционного Суда;
б) время и место составления протокольной записи;
в) участники рассмотрения дела и предмет спора;
г) вопрос, по которому составлена протокольная запись;
д) нормы настоящего Закона, на основании которых коллегия Конституционного Суда передает дело пленуму;
е) отметка о передаче конституционного иска/представления пленуму.
5. В протокольной записи, предусмотренной пунктом 5 статьи 25 настоящего Закона, приостанавливающей действие оспариваемого акта или его соответствующей части до принятия окончательного решения, указываются:
а) наименование и состав Конституционного Суда, рассматривающего дело;
б) время и место составления протокольной записи;
в) участники рассмотрения дела и предмет спора;
г) вопрос, по которому составлена протокольная запись;
д) мотивы, на которых основываются заключения Конституционного Суда;
е) нормы настоящего Закона, которые были положены в основу протокольной записи;
ж) отметка о приостановлении действия и сроке приостановления действия оспариваемого акта или его соответствующей части;
з) отметка об отмене решения о приостановлении действия оспариваемого акта или его соответствующей части.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 32
1. Предупреждение свидетелей, применение мер в отношении нарушителей порядка в судебном заседании и исследование доказательств в Конституционном Суде производится в установленном законом порядке.
2. Лицу, нарушающему порядок при рассмотрении дела, председательствующий в заседании делает предупреждение. В случае повторного нарушения порядка или проявления неуважения к суду лицо, нарушающее порядок, по распоряжению председательствующего в заседании может быть удалено из зала заседаний, что не препятствует рассмотрению и разрешению дела. Лицо считается удаленным с заседания до окончания судебного разбирательства. На основании мотивированного ходатайства стороны председательствующий в судебном заседании правомочен предоставить удаленному лицу возможность вернуться на заседание. В случае удаления стороны председательствующий в заседании правомочен предоставить удаленной стороне возможность вернуться на заседание по ее же мотивированному ходатайству.
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Статья 321
1. В структуру аппарата Конституционного Суда входит служба мандатури Конституционного Суда. Задачей мандатури Конституционного Суда является соблюдение общественного порядка и безопасности в здании и на территории суда.
2. Мандатури Конституционного Суда является публичным служащим. Мандатури Конституционного Суда может быть назначен дееспособный гражданин Грузии, достигший 22-летнего возраста, владеющий государственным языком, состояние здоровья которого соответствует выполняемым служебным обязанностям. Предельный возраст пребывания мандатури Конституционного Суда на службе – 50 лет. Мандатури Конституционного Суда не может быть назначено лицо, имеющее судимость.
(Признано утратившим силу 3-е предложение пункта 2 статьи 321) - Решение Конституционного Суда Грузии №3/17/1583 от 23 декабря 2022 года – веб-страница, 28.12.2022 г.
3. Мандатури Конституционного Суда:
а) обеспечивает безопасность членов Конституционного Суда и других лиц, находящихся в здании и на территории Конституционного Суда;
б) охраняет здание и территорию Конституционного Суда;
в) обеспечивает соблюдение порядка в зале заседаний Конституционного Суда;
г) выполняет указания Председателя Конституционного Суда и председательствующего в заседании Конституционного Суда, касающихся соблюдения порядка;
д) пресекает правонарушения в здании и на территории Конституционного Суда, выявляет правонарушителей, а в случае необходимости задерживает их с целью передачи полиции и составляет протокол задержания, форму которого утверждает пленум Конституционного Суда.
4. Мандатури Конституционного Суда вправе применять физическую силу и специальные средства, если, применяя другие, сравнительно мягкие меры, невозможно выполнить его служебные обязанности.
5. Мандатури Конституционного Суда вправе применять физическую силу и специальные средства с учетом условия, установленного пунктом 4 настоящей статьи, в следующих случаях:
а) при пресечении правонарушения и задержании правонарушителя;
б) при отражении нападения на членов Конституционного Суда и лиц, находящихся в здании и на территории Конституционного Суда;
в) при оказании физического сопротивления мандатури Конституционного Суда, осуществляющему свои полномочия;
г) при передаче задержанного правонарушителя полиции при наличии достаточных оснований полагать, что задержанный скроется или причинит вред окружающим.
6. Мандатури Конституционного Суда, применяя физическую силу и специальные средства, обязан:
а) предупредить лицо о применении физической силы и специальных средств, дать ему достаточное время для выполнения требований мандатури, за исключением случая, когда это осуществить невозможно или когда промедление может представлять угрозу жизни и здоровью его самого или других лиц либо повлечь иные тяжкие последствия;
б) применять физическую силу и специальные средства в соответствии с характером угрозы, с тем чтобы причиненный вред был минимальным;
в) в течение 24 часов после применения физической силы и специальных средств письменно уведомить об этом Председателя Конституционного Суда;
г) применяя физическую силу и специальные средства, не создавать угрозу жизни и здоровью окружающих.
7. Запрещается применять физическую силу и специальные средства в отношении беременных женщин, лиц с ограниченными возможностями и несовершеннолетних. Применение физической силы и специальных средств допускается, если действиями беременной женщины, лица с ограниченными возможностями и несовершеннолетнего создается явная угроза жизни и здоровью мандатури Конституционного Суда или других лиц.
8. Мандатури Конституционного Суда при выполнении служебных обязанностей носит служебную форму и нагрудный знак. Образцы служебной формы и нагрудного знака утверждает пленум Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Решение Конституционного Суда Грузии №3/17/1583 от 23 декабря 2022 года – веб-страница, 28.12.2022 г.
Статья 33
1. Правом внесения в Конституционный Суд Грузии конституционного иска о соответствии Конституции Грузии конституционного соглашения, законов Грузии, нормативных постановлений Парламента Грузии, нормативных актов Президента Грузии, правительства Грузии, высших органов власти Абхазской и Аджарской автономных республик, нормативных актов, принятых (изданных) соответствующими органами до ввода в действие Конституции Грузии, а также принятия (издания), подписания, опубликования и ввода в действие законодательных актов Грузии и постановлений Парламента Грузии обладают Президент Грузии, правительство Грузии и не менее одной пятой членов Парламента Грузии.
2. Ответчиком по делам, предусмотренным пунктом первым настоящей статьи, является орган, в отношении нормативного акта которого внесен конституционный иск. Если конституционный иск касается нормативного акта, принятого (изданного) до ввода в действие Конституции Грузии, ответчиком является орган – правопреемник органа, принявшего/издавшего акт, а при отсутствии этого органа по решению Конституционного Суда ответчиками являются Парламент Грузии, Президент Грузии, правительство Грузии, высшие представительные или исполнительные органы Абхазской или Аджарской автономных республик.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Статья 34
1. Правом внесения конституционного иска по вопросам, предусмотренным подпунктом «б» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, обладают: Президент Грузии, Парламент Грузии, Правительство Грузии, Высший совет юстиции Грузии, Генеральный прокурор, Совет Национального банка Грузии, Генеральный аудитор, Народный Защитник Грузии, высший представительный или исполнительный орган автономной республики, если он сочтет, что правовым актом, действием или бездействием какого-либо из указанных органов полностью или частично были ущемлены его конституционные полномочия.
2. Ответчиком в случае, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, выступает орган, принявший/издавший правовой акт, определенный тем же пунктом, или совершивший действие или бездействие, предусмотренное указанным пунктом.
3. С принятием конституционного иска по вопросам, предусмотренным подпунктом «б» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, Конституционный Суд направляет копию иска органам, предусмотренным пунктом первым настоящей статьи. Если в течение 15 дней после вручения указанной копии указанным органам какой-либо из них заявит, что удовлетворение конституционного иска повлечет полное или частичное ущемление его конституционных полномочий, Конституционный Суд правомочен привлечь заявителя к участию в деле в качестве ответчика.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №1511 от 14 апреля 2022 года – веб-страница, 27.04.2022 г.
Статья 35
1. Правом внесения в Конституционный Суд иска о конституционности образования, деятельности политической партии и члена представительного органа, избранного по представлению этой политической партии, обладают Президент Грузии, не менее одной пятой членов Парламента Грузии или Правительство Грузии.
2. В случаях, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, когда конституционный иск касается конституционности деятельности политической партии, ответчиком является политическая партия, а когда конституционный иск касается конституционности создания политической партии, ответчиками являются политическая партия и зарегистрировавший ее орган.
3. Истец, предусмотренный настоящей статьей, может указывать в конституционном иске требование, определенное пунктом 3 статьи 23 настоящего Закона.
4. При рассмотрении конституционного иска, предусмотренного настоящей статьей, физические лица, определенные пунктом 3 статьи 23 настоящего Закона, вправе представлять суду свое мнение.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №988 от 16 октября 2025 года – веб-страница, 17.10.2025 г.
Статья 36
1. Правом вносить конституционный иск о конституционности норм, регулирующих выборы или референдум, и подлежащих проведению на основании этих норм выборов (референдума) обладают не менее одной пятой членов Парламента Грузии, Президент Грузии и Народный Защитник Грузии.
2. В случае, предусмотренном пунктом первым настоящей статьи, ответчиком является:
а) орган/должностное лицо, принявшие (издавшие) спорный нормативный акт;
б) орган/должностное лицо, правомочные назначить выборы (референдум), если назначение или неназначение выборов (референдума) производится на основании спорного нормативного акта.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Статья 37
1. Правом вносить конституционный иск о конституционности норм, регулирующих выборы или референдум, и проведенных на основании этих норм выборов (референдума) обладают не менее одной пятой членов Парламента Грузии, Президент Грузии и Народный Защитник Грузии.
2. В случаях, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, ответчиками являются орган, по поводу нормативного акта которого был внесен конституционный иск, Центральная избирательная комиссия Грузии или (и) избирательная комиссия, ответственная за проведение соответствующих выборов.
3. Конституционный иск, предусмотренный пунктом первым настоящей статьи, вносится:
а) в 7-дневный срок после опубликования результатов референдума Центральной избирательной комиссией Грузии, если конституционный иск касается конституционности норм, регулирующих проведенный референдум, и проведенного на основании этих норм референдума;
б) в 3-дневный срок после опубликования результатов выборов соответствующей избирательной комиссией, если конституционный иск касается конституционности норм, регулирующих проведенные выборы, и проведенных на основании этих норм выборов.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Статья 38
1. Правом внесения в Конституционный Суд конституционного иска о конституционности международного договора или его отдельных положений обладают Президент Грузии, Правительство Грузии и не менее одной пятой членов Парламента Грузии, а конституционного представления – не менее одной трети членов Парламента Грузии.
2. Конституционное представление вносится по поводу конституционности подлежащего ратификации международного договора либо его отдельных положений. Конституционное представление может быть внесено до ратификации международного договора.
21. Конституционный иск вносится по поводу конституционности действующего международного договора либо его отдельных положений. Конституционный иск может быть внесен:
а) в 30-дневный срок после отказа Парламентом Грузии денонсировать или отменить ратифицированный международный договор либо его отдельные положения;
б) не ранее 31-го и не позднее 60-го дня после постановки перед Парламентом Грузии вопроса о денонсации или отмене ратифицированных международного договора либо его отдельных положений, если Парламент Грузии не решил вопрос в течение 30 дней;
в) если международный договор не подлежит ратификации.
3. Конституционный иск о соответствии Конституции международного договора или его отдельных положений, ратифицированного до признания полномочий первого состава Конституционного Суда, может быть внесен и после его ратификации.
4. В случае, предусмотренном пунктом 3 настоящей статьи, конституционный иск может быть внесен в трехмесячный срок после признания полномочий первого состава Конституционного Суда. Рассмотрение в Парламенте Грузии вопроса денонсации договора, предусмотренного частью третьей настоящей статьи, приостанавливает этот срок.
5. (искл.).
6. В случаях, предусмотренных подпунктами «а» и «б» пункта 21 настоящей статьи, ответчиком является Парламент Грузии, а в случае, предусмотренном подпунктом «в», – орган/должностное лицо, заключивший международный договор, либо его правопреемник.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 39
1. Правом внесения в Конституционный Суд конституционного иска о конституционности нормативных актов или их отдельных норм обладают:
а) граждане Грузии, другие физические лица и юридические лица, если они считают, что нарушены или могут быть непосредственно нарушены их права и свободы, признанные главой второй Конституции Грузии;
б) Народный Защитник Грузии, если он считает, что нарушены права и свободы человека, признанные главой второй Конституции Грузии.
2. В случаях, предусмотренных настоящей статьей, ответчиком является орган (должностное лицо), акт которого, по мнению истца, повлек нарушение прав и свобод человека, признанных главой второй Конституции Грузии.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Решение Конституционного Суда Грузии №1/466 от 28 июня 2010 года – ССМ IV, №56, 06.07.2010 г., с. 2
Статья 40
1. Правом внесения в Конституционный Суд конституционного иска о конституционности решения Парламента Грузии о признании или досрочном прекращении полномочий члена Парламента Грузии обладают не менее одной пятой членов Парламента Грузии или гражданин, полномочия которого как члена Парламента Грузии не признаны или досрочно прекращены Парламентом Грузии.
2. В деле, предусмотренном настоящей статьей, ответчиком выступает Парламент Грузии.
3. Срок внесения конституционного иска, предусмотренного настоящей статьей, не должен превышать двух недель с момента вступления в силу соответствующего решения Парламента Грузии.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 41
1. Правом внесения в Конституционный Суд конституционного представления в порядке, установленном настоящим Законом и Регламентом Парламента Грузии, для получения заключений о нарушении Конституции Грузии Президентом Грузии, членом Правительства Грузии, судьей Верховного Суда Грузии, Генеральным прокурором, Генеральным аудитором или членом Совета Национального банка Грузии или (и) наличие в их деяниях признаков состава преступления обладает не менее одной трети полного состава Парламента Грузии.
2. При подготовке заключения по данному вопросу Конституционный Суд правомочен пригласить соответствующих должностных лиц.
3. (искл.).
Органический закон Грузии №1059 от 11 ноября 1997 года – Парламентис уцкебани №45, 21.11.1997 г., ст. 54
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №475 от 1 ноября 2008 года – ССМ I, №30, 07.11.2008 г., ст. 182
Органический закон Грузии №6551 от 22 июня 2012 года – веб-страница, 29.06.2012 г.
Органический закон Грузии №1017 от 6 сентября 2013 года – веб-страница, 23.09.2013 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 411
1. Правом внесения конституционного иска в Конституционный Суд в случаях, предусмотренных подпунктом «и» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, обладают Президент Грузии, правительство Грузии, не менее одной пятой членов Парламента Грузии, Верховный Совет Аджарской Автономной Республики.
2. Ответчиком по делам, предусмотренным пунктом первым настоящей статьи, является орган (должностное лицо), по мнению истцов, нарушивший Конституционный закон Грузии «О статусе Аджарской Автономной Республики».
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Статья 412
1. В случаях, предусмотренных подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, право внесения конституционного представления в Конституционный Суд Грузии по поводу соответствия нормативных актов Верховного Совета Аджарской Автономной Республики Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике» постановлением имеет Парламент Грузии.
2. Принятие Конституционным Судом Грузии конституционного представления Парламента Грузии к рассмотрению влечет приостановление действия соответствующего нормативного акта Верховного Совета Аджарской Автономной Республики до принятия окончательного решения по делу.
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 413
1. Право на внесение конституционного иска в Конституционный Суд в случае, предусмотренном подпунктом «л» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, имеют представительные органы муниципалитетов.
2. Ответчиками в случае, предусмотренном настоящей статьей, являются органы/должностные лица, акты которых, по мнению истца, повлекли нарушение норм главы девятой Конституции Грузии.
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №6865 от 15 июля 2020 года – веб-страница, 28.07.2020 г.
Статья 414
1. Правом внесения конституционного представления в Конституционный Суд в случаях, предусмотренных подпунктом «м» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, обладает Высший совет юстиции Грузии.
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Статья 42
1. В случаях, предусмотренных пунктом 2 статьи 19 настоящего Закона, правом вносить в Конституционный Суд конституционное представление обладает рассматривающий дело суд. В таком случае Конституционный Суд рассматривает дело в отсутствие автора представления и органа, акт которого стал предметом спора.
2. Представлением суда, рассматривающего дело, указанное в настоящей статье, считается представление, принятое по решению судьи, рассматривающего дело единолично, или состава суда, рассматривающего дело в коллегиальном порядке.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Статья 43
1. Актами Конституционного Суда являются решение, определение, протокольная запись и заключение.
11. Решение и заключение Конституционного Суда состоят из вводной, описательной, мотивировочной и резолютивной частей
12. Во вводной части решения или заключения Конституционного Суда указываются:
а) наименование Конституционного Суда;
б) дата и место вынесения решения или заключения;
в) состав суда и секретарь заседания;
г) участники рассмотрения дела и предмет спора.
13. В описательной части должны указываться:
а) требование автора конституционного иска или конституционного представления;
б) позиция ответчика;
в) доводы, представленные свидетелем, специалистом, экспертом и другом суда.
14. В мотивировочной части должны указываться:
а) обстоятельства, установленные Конституционным Судом;
б) доказательства, на которых основываются заключения Конституционного Суда;
в) мотивы, по которым Конституционный Суд отклоняет противоположные соображения, доказательства;
г) нормы (положения) Конституции Грузии, по делам, предусмотренным подпунктом «и» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, – нормы (положения) Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», а по делам, предусмотренным подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, – нормы (положения) Конституции Грузии, Конституционного закона Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционного соглашения, международных договоров Грузии и законов Грузии, которым соответствует либо не соответствует оспариваемый акт;
д) нормы Конституции Грузии и настоящего Закона, которыми Конституционный Суд руководствовался при принятии решения или заключения.
15. Резолютивная часть должна содержать:
а) постановление Конституционного Суда о полном или частичном удовлетворении конституционного иска или его отклонении;
б) постановление Конституционного Суда о признании неконституционными или неподтверждении несоответствия Конституции Грузии нормативного акта или его части, указанных в конституционном представлении, внесенном общим судом или (и) Высшим советом юстиции Грузии;
в) постановление Конституционного Суда о соответствии или неподтверждении несоответствия Конституции Грузии, Конституционному закону Грузии «Об Аджарской Автономной Республике», конституционному соглашению, международным договорам Грузии и законам Грузии акта или его части, указанного в конституционном представлении, внесенном Парламентом Грузии;
г) заключение Конституционного Суда о признании неконституционными или неподтверждении несоответствия Конституции Грузии указанных в конституционном представлении международного договора либо его отдельных положений;
д) заключение Конституционного Суда о конституционности деяния должностного лица, указанного в конституционном представлении, или (и) о наличии либо отсутствии в его деянии признаков состава преступления;
д1) постановление Конституционного Суда о создании политической партии или (и) признании деятельности политической партии неконституционной и ее запрещении, а также изложение содержания последствий, предусмотренных пунктом 3 статьи 23 настоящего Закона (в том числе, имена, фамилии и личные номера либо иную информацию, пригодную для четкой идентификации всех лиц, в отношении которых осуществлен запрет, определенный подпунктом «б» того же пункта);
е) правовые последствия решения или заключения.
2. Протокольную запись/определение Конституционного Суда подписывают все члены Конституционного Суда, участвовавшие в рассмотрении дела. Решение/заключение Конституционного Суда подписывают все члены Конституционного Суда, участвовавшие в рассмотрении дела по существу.
21. После подписания решения/заключения Конституционного Суда всеми участвовавшими в рассмотрении дела по существу членами Конституционного Суда председательствующий в заседании оглашает указанное решение/заключение и информацию о наличии особого мнения/совпадающего мнения члена Конституционного Суда в зале заседаний. В случае, когда член Конституционного Суда умышленно уклоняется от подписания или не может подписать по объективной причине и число подписавших достаточно для принятия соответствующего определения/протокольной записи, председательствующий в заседании оглашает указанное решение/заключение и информацию о наличии особого мнения/совпадающего мнения члена Конституционного Суда в зале заседаний.
3. Акт Конституционного Суда, не связанный с рассмотрением дела, подписывают Председатель и секретарь Конституционного Суда.
4. Конституционный Суд решает дело по существу в письменной форме.
5. Конституционный Суд о принятии конституционного иска или конституционного представления к рассмотрению принимает протокольную запись, а о непринятии к рассмотрению – определение.
51. В случаях, предусмотренных пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, Конституционный Суд принимает определение.
52. В случаях, предусмотренных пунктом первым статьи 211 настоящего Закона, Конституционный Суд принимает протокольную запись.
6. При рассмотрении конституционного представления по существу в случаях, предусмотренных статьями 412, 414 и 42 настоящего Закона, Конституционный Суд принимает решение, а в случаях, предусмотренных пунктом 2 статьи 38 и пунктом первым статьи 41 этого же Закона, – заключение.
7. Решение, определение и заключение Конституционного Суда должны быть обоснованными. Конституционный Суд основывает решение или заключение только на доказательствах, рассмотренных в заседании Конституционного Суда или представленных Конституционному Суду в случае рассмотрения дела без устного слушания.
8. Решение, определение, протокольная запись и заключение Конституционного Суда окончательны и обжалованию или пересмотру не подлежат.
81. Решение и заключение Конституционного Суда провозглашаются именем Грузии.
82. Конституционный Суд правомочен огласить только резолютивную части решения/заключения Конституционного Суда. В этом случае сторонам незамедлительно вручается полный текст решения/заключения.
9. Непринятие Конституционным Судом конституционного иска или конституционного представления к рассмотрению при отсутствии оснований, предусмотренных пунктом первым статьи 211 настоящего Закона, исключает принятие к рассмотрению повторного или другого конституционного иска либо конституционного представления по тому же предмету и тому же основанию.
10. Полный текст акта Конституционного Суда, кроме актов, предусмотренных пунктами 3 и 11 настоящей статьи, в 15-дневный срок после его принятия публикуется на веб-странице Конституционного Суда и направляется в «Сакартвелос саканонмдебло мацне», который публикует его в течение следующих 2 дней.
11. Решение и заключение Конституционного Суда, а также определение, предусмотренное пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, и протокольная запись, предусмотренная пунктом 5 той же статьи, в порядке, установленном настоящим Законом, оглашается в зале заседаний, ее полный текст публикуется на веб-странице Конституционного Суда и направляется в «Сакартвелос саканонмдебло мацне», который публикует его немедленно по получении.
12. Предусмотренный пунктом 11 настоящей статьи акт Конституционного Суда, принятый на основании рассмотрения дела без устного слушания, может не оглашаться в зале заседаний. В этом случае полный текст указанного акта незамедлительно публикуется на веб-странице Конституционного Суда и направляется в «Сакартвелос саканонмдебло мацне», который публикует его немедленно по получении.
121. Предусмотренный пунктом 11 настоящей статьи акт Конституционного Суда вступает в силу с момента его опубликования. Опубликованием указанного акта считается опубликование его полного текста на веб-странице Конституционного Суда.
13. Полные тексты всех решений, определений, протокольных записей и заключений, а также особое мнение/совпадающее мнение члена Конституционного Суда, связанное с этими актами, при их наличии публикуются на веб-странице Конституционного Суда, а предусмотренный пунктами 11 и 12 настоящей статьи акт Конституционного Суда – также в «Сакартвелос саканонмдебло мацне».
14. Особое мнение/совпадающее мнение члена Конституционного Суда, участвовавшего в принятии предусмотренного пунктом 11 настоящей статьи акта Конституционного Суда, при его наличии приобщается к указанному акту и публикуется вместе с ним, если было передано Конституционному Суду до оглашения этого акта в зале заседаний. В противном случае особое мнение/совпадающее мнение члена Конституционного Суда публикуется, если будет передано в 10-дневный срок после оглашения вышеуказанного акта в зале заседаний. В этом случае Конституционный Суд в 2-дневный срок публикует на веб-странице Конституционного Суда особое мнение/совпадающее мнение члена Конституционного Суда и направляет его в «Сакартвелос саканонмдебло мацне», который публикует его в течение 2 следующих дней.
15. По одной копии решения Конституционного Суда, определения, предусмотренного пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, и протокольной записи, предусмотренной пунктом 5 той же статьи, направляются сторонам, а по одной копии заключения – авторам конституционного представления и должностным лицам, указанным в подпункте «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона. По одной копии решений, принятых по вопросам, предусмотренным подпунктом «к» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, направляется автору конституционного представления и Верховному Совету Аджарской Автономной Республики.
16. По одной копии решения и заключения Конституционного Суда, а также определения, предусмотренного пунктом 41 статьи 25 настоящего Закона, и протокольной записи, предусмотренной пунктом 5 той же статьи, направляются Парламенту Грузии, Президенту Грузии, Правительству Грузии и Верховному Суду Грузии.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №599 от 25 ноября 2004 года – ССМ I, №37, 16.12.2004 г., ст. 171
Органический закон Грузии №4215 от 29 декабря 2006 года – ССМ I, №1, 03.01.2007 г., ст. 17
Органический закон Грузии №77 от 27 июня 2008 года – ССМ I, №12, 14.07.2008 г., ст. 87
Органический закон Грузии №4628 от 5 мая 2011 года – веб-страница, 25.05.2011 г.
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Органический закон Грузии №988 от 16 октября 2025 года – веб-страница, 17.10.2025 г.
Статья 431
1. О заседании Конституционного Суда составляется протокол. Его составляет секретарь судебного заседания рассматривавшего дело суда.
2. В протоколе судебного заседания должны указываться:
а) дата и место судебного заседания;
б) даты начала и окончания судебного заседания;
в) наименование Конституционного Суда, судьи, участвовавшие в рассмотрении дела, и судьи, которые по какой-либо причине не принимали участия в рассмотрении дела;
г) секретарь заседания;
д) наименование дела;
е) сведения об участниках рассмотрения дела, свидетелях, экспертах, специалистах и переводчиках, а также о разъяснении им их прав и обязанностей;
ж) распоряжения председательствующего в заседании и постановления, принятые Конституционным Судом в зале заседаний;
з) заявления и объяснения участников рассмотрения дела;
и) показания свидетелей, экспертов и специалистов, письменные доказательства, опубликованные Конституционным Судом.
3. Протокол заседания Конституционного Суда подписывают председательствующий в заседании и секретарь заседания.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 44
1. Пленум Конституционного Суда правомочен рассматривать дело по существу и принимать решение, если на его заседании присутствуют не менее 6 членов, кроме случаев, предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи.
2. Пленум Конституционного Суда правомочен принимать решение по вопросам, предусмотренным статьей 15 и подпунктами «г» и «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, а также конституционности нормы органического закона, если в его заседании присутствуют не менее 7 членов.
3. Конституционный иск считается удовлетворенным, а заключение о конституционном представлении – принятым, если они поддержаны большинством состава пленума Конституционного Суда, кроме случаев, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи.
4. Конституционный иск по вопросам, предусмотренным статьей 15 и подпунктами «г» и «з» пункта первого статьи 19 настоящего Закона, считается удовлетворенным, а заключение о конституционном представлении – принятым, если они поддержаны не менее чем 6 членами пленума Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Решение Конституционного Суда Грузии №3/5/768,769,790,792 от 29 декабря 2016 года – веб-страница, 12.01.2017 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 45
1. Коллегия Конституционного Суда правомочна рассматривать конституционный иск или конституционное представление и принимать решение, если на ее заседании присутствуют не менее трех членов.
2. Конституционный иск считается удовлетворенным, если он поддержан более чем половиной присутствующих в заседании коллегии членов.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Статья 46
1. Сторона вправе поставить перед рассматривающим дело Конституционным Судом вопрос об отводе участвующего в рассмотрении дела члена Конституционного Суда, если:
а) член Конституционного Суда является близким родственником стороны или ее представителя;
б) член Конституционного Суда прямо или косвенно заинтересован в результате дела или существует иное обстоятельство, вызывающее сомнение в беспристрастности члена Конституционного Суда.
2. При наличии предусмотренных настоящей статьей оснований член Конституционного Суда вправе воздержаться от участия в рассмотрении дела.
3. Заявление об отводе или самоотводе члена Конституционного Суда считается удовлетворенным, если его поддержало более половины участников заседания Конституционного Суда.
Статья 47
1. Участвующий в рассмотрении дела член Конституционного Суда вправе при принятии решения иметь особое или совпадающее мнение, которое излагается в письменной форме.
2. Особое мнение/совпадающее мнение члена Конституционного Суда приобщается к протоколу заседания Конституционного Суда и в порядке, установленном настоящим Законом, публикуется на веб-странице Конституционного Суда и в «Сакартвелос саканонмдебло мацне».
3. (искл. – 03.06.2016, №5161).
Органический закон Грузии №1890 от 22 октября 2009 года – ССМ I, №33, 09.11.2009 г., ст. 199
Органический закон Грузии №5161 от 3 июня 2016 года – веб-страница, 04.06.2016 г.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 48
1. Член Конституционного Суда не вправе предавать огласке суть совещания, состоявшегося при принятии Конституционным Судом решения, или позицию, которую член Конституционного Суда занимал при голосовании.
2. Никто не вправе требовать от члена Конституционного Суда отчета или объяснений по конкретному делу.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Статья 49
Расходы на производство по делу в Конституционном Суде возмещаются из государственного бюджета.
Статья 50
1. Государственной пошлиной облагаются:
а) конституционный иск и представление;
б) определение и решение Конституционного Суда при их повторной выдаче.
2. Размер и порядок уплаты государственной пошлины устанавливаются законом.
3. Конституционный Суд не вправе освобождать от уплаты, увеличивать или уменьшать размер государственной пошлины.
Статья 51 (искл.)
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Статья 52
При рассмотрении дела в Конституционном Суде член Конституционного Суда является для участия в заседании в особом облачении. Форму облачения устанавливает Регламент Конституционного Суда.
Статья 53
1. Конституционный Суд имеет Государственную гербовую печать со своим наименованием.
2. Местопребывание Конституционного Суда – город Батуми.
3. На административном здании Конституционного Суда должен быть поднят Государственный флаг Грузии.
4. В зале заседаний и служебных кабинетах судей Конституционного Суда должен находиться Государственный флаг Грузии.
Органический закон Грузии №1264 от 12 февраля 2002 года – ССМ I, №4, 05.03.2002 г., ст. 14
Органический закон Грузии №3549 от 7 сентября 2006 года – ССМ I, №40, 15.09.2006 г., ст. 281
Статья 54
1. Другие вопросы организации Конституционного Суда определяются Регламентом Конституционного Суда.
2. Регламент считается утвержденным, если при открытом голосовании его поддержало не менее двух членов Конституционного Суда.
Органический закон Грузии №3265 от 21 июля 2018 года – веб-страница, 10.08.2018 г.
Президент Грузии Эдуард Шеварднадзе
Тбилиси,
31 января 1996 года.
№95-რს
Вернуться назад
Комментарии к документу