Хартия свободы

Консолидированная версия (15/07/2020 - 26/06/2025)

საქართველოს კანონი

თავისუფლების ქარტია

   მუხლი 1. კანონის მიზანი

ამ კანონის მიზანია, საერთაშორისო სტანდარტების, საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპებისა და ნორმების გათვალისწინებით, სახელმწიფოს წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულის, ტერორიზმისა და ქვეყნის უშიშროების საფუძვლების ხელყოფის აღკვეთა, თანამედროვე მიდგომების გათვალისწინებით, საქართველოს კანონმდებლობის ნორმების ეფექტიანი ამოქმედება და ეროვნული უსაფრთხოების განმტკიცება, კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური იდეოლოგიების საფუძვლების გაღვივების წინააღმდეგ პრევენციული ღონისძიებების განხორციელება, კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური სიმბოლიკის, საკულტო ნაგებობების, ძეგლების, მონუმენტების, ბარელიეფების, წარწერების, ქუჩების, მოედნების, სოფლებისა და დაბების სახელწოდებების აღმოფხვრა, აგრეთვე კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური იდეოლოგიების მატარებელი და პროპაგანდის სხვა საშუალებების აკრძალვა.

საქართველოს 2013 წლის  25  დეკემბრის კანონი №1867 - ვებგვერდი, 30.12.2013წ.

    მუხლი 2. ტერმინთა განმარტება

ამ კანონის მიზნებისათვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) ოკუპირებული ტერიტორიები − „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული ტერიტორიები;

ბ) სტრატეგიული ობიექტი − ობიექტი, რომლის საქმიანობაც დაკავშირებულია სტრატეგიული პროდუქტის (ნავთობ პროდუქტის, ბუნებრივი აირის, ელექტროენერგიის, ძვირფასი ლითონის, პურპროდუქტის) წარმოებასთან;

გ) განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ობიექტი – ობიექტი, რომლის საქმიანობაც სასიცოცხლოდაა დაკავშირებული მოსახლეობის ნორმალური ცხოვრების პირობებთან;

დ) ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან თანამშრომლობა − ნებისმიერი სახის საქმიანობა (შტატიანი ან ნებაყოფლობითი), რომელიც ხორციელდებოდა ყოფილი სსრკ-ის სპეც იალური სამსახურების მითითებით ან/და ზედამხედველობით.

ე) კომუნისტური ტოტალიტარული იდეოლოგია − ისეთი იდეოლოგია, რომელიც ხასიათდებოდა ადამიანის უფლებათა დარღვევით, მასობრივი ფიზიკური ტერორის სხვადასხვა ფორმით, ინდივიდუალური და მასობრივი მკვლელობებითა და განადგურებით, საკონცენტრაციო ბანაკებში სიკვდილით დასჯით, შიმშილობითა და დეპორტაციით, წამებითა და მონური შრომით, ეთნიკურ და რელიგიურ ნიადაგზე დევნით, სინდისის, აზრისა და გამოხატვის თავისუფლების შეზღუდვით და სხვა;

ვ) კომუნისტური ტოტალიტარული სიმბოლიკა − ისეთი სიმბოლიკა, რომელიც დაკავშირებულია კომუნისტურ ტოტალიტარულ იდეოლოგიასთან და გამოხატავს კომუნისტურ ტოტალიტარულ რეჟიმს.

საქართველოს 2013 წლის 25 დეკემბრის კანონი №1867 - ვებგვერდი, 30.12.2013წ.

    მუხლი 3. კანონის მოქმედების სფერო

ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, „ოკუპირებული ტერიტორიების შესახებ “ საქართველოს კანონის ნორმათა გათვალისწინებით.

     მუხლი 4. ტერორიზმის წინააღმდეგ სახელმწიფო ორგანოთა საქმიანობის კოორდინაცია

საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უწყებრივ საგამოძიებო ქვემდებარეობაში არსებულ, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის XXXVIII თავით გათვალისწინებულ დანაშაულთა წინააღმდეგ ეფექტიანი ბრძოლის მიზნით საქართველოს ფინანსთა, ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების და თავდაცვის სამინისტროები, საქართველოს ეროვნული ბანკი თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურს აწვდიან საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის XXXVIII თავით გათვალისწინებულ დანაშაულთა ნიშნების შემცველი ქმედებების შესახებ ინფორმაციას.

საქართველოს 2015 წლის 4 მარტის კანონი №3128 - ვებგვერდი, 23.03.2015წ.
საქართველოს 2015 წლის 8 ივლისის კანონი №3964 - ვებგვერდი, 15.07.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1684 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.

    მუხლი 5. საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის, სტრატეგიული და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ობიექტებისა და ტვირთების მონიტორინგი

ტერორისტული აქტების თავიდან აცილებისა და ტვირთების მონიტორინგის მიზნით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში:

ა) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ელექტრონული დაკვირვების (ვიდეოდაკვირვების) სისტემის ბაზაზე უზრუნველყოფენ ვიდეოდაკვირვების ერთიან სისტემაში სტრატეგიული და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ობიექტების ჩართვას, რომლებიც აღჭურვილი არიან ანალოგიური სისტემით;

ბ) ახორციელებენ აეროპორტების, საზღვაო პორტების, რკინიგზის ცენტრალური და საკვანძო სადგურების, მეტროპოლიტენის სადგურების, ხიდების, საზოგადოებრივი მასობრივი თავშეყრის ადგილების და სტრატეგიული და განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი ობიექტების სამეთვალყურეო ვიდეოკამერებით აღჭურვას;

გ) ვიდეოდაკვირვების ერთიან სისტემაში ჩართვის მიზნით ახორციელებენ სასაზღვრო გამტარი პუნქტების, ოკუპირებული ტერიტორიების მიმდებარე ტერიტორიების სამეთვალყურეო ვიდეოკამერებით აღჭურვას;

დ) უზრუნველყოფენ საქართველოს სახელმწიფო საზღვრის გავლით შემომავალი და გადაადგილებული ტვირთების მონიტორინგს, იარაღის, საბრძოლო მასალისა და ასაფეთქებელი ნივთიერებების უკანონოდ შემოტანის აღკვეთას და საჯარო სამართლის იურიდიულ პირთან – შემოსავლების სამსახურთან ერთად ახორციელებენ საეჭვო ტვირთების გახსნას და დათვალიერებას/მონიტორინგს.

საქართველოს 2015 წლის 8 ივლისის კანონი №3964 - ვებგვერდი, 15.07.2015წ. 

    მუხლი 6. ტერორიზმის დაფინანსებისა და უცხოეთიდან ფინანსური სახსრების ან სხვა ქონების მოწოდების გამოვლენა და აღკვეთა

ტერორიზმის დაფინანსებისა და ფულის გათეთრების წინააღმდეგ მიმართული ღონისძიებები რეგულირდება „ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით.

საქართველოს 2019 წლის 30 ოქტომბრის კანონი №5239 – ვებგვერდი, 30.10.2019წ.

    მუხლი 7. კომისია

1. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის XXXVIII თავით გათვალისწინებულ დანაშაულთა პრევენციის მიზნით, ქვეყნის უსაფრთხოების და დემოკრატიული განვითარების უზრუნველსაყოფად, ყოფილი სსრკ-ის სპეციალური სამსახურების საიდუმლო თანამშრომლების, ამ კანონით დადგენილი თანამდებობის პირების რეგისტრაციის, ნებაყოფლობითი აღიარებისა და რეესტრის წარმოების, აგრეთვე კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური იდეოლოგიების და პროპაგანდის აკრძალვის მიზნით და ამ კანონით განსაზღვრული სხვა მიზნებისათვის საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში იქმნება კომისია. კომისიაში თითო წევრის წარდგენის უფლება აქვთ საქართველოს პარლამენტის ფრაქციებს. კომისიის შემადგენლობა (გარდა საქართველოს პარლამენტის ფრაქციების მიერ წარდგენილი წევრებისა) და საქმიანობის წესი განისაზღვრება დებულებით, რომელსაც შეიმუშავებს და ამტკიცებს საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსი.

2. კომისიის წევრებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა გაუფორმდეთ სახელმწიფო საიდუმლოებასთან დაშვებ ის პირველი („ განსაკუთრებული მნიშვნელობის“) ფორმა.

3. კომისია დადგენილი წესით აგროვებს მონაცემებს და აწარმოებს იმ პირთა რეესტრს, რომლებიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდნენ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან ან რომელთა შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიღებული მონაცემები ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან მათ ფარულ კავშირზე მიუთითებს. კომისია ასევე აგროვებს ინფორმაციას ადმინისტრაციული ორგანოების მიერ კომუნისტური ტოტალიტარული ან/და ფაშისტური სიმბოლიკის, აგრეთვე სახელმწიფო ან მუნიციპალიტეტის საკუთრებაზე გამოყენების თაობაზე, ასევე საკულტო ნაგებობების, ძეგლების, მონუმენტების, ბარელიეფების, წარწერების შესახებ, ქუჩების, მოედნების, სოფლებისა და დაბების სახელწოდებების, აგრეთვე მასობრივი თავშეყრის სხვა ადგილების თაობაზე, რომლებიც შეიცავს კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური იდეოლოგიების და პროპაგანდის ელემენტებს თუ ამ იდეოლოგიების ლიდერთა სახელებს.

4. კომისია იღებს გადაწყვეტილებას რეესტრში იმ პირთა შესახებ მონაცემების შეტანის თაობაზე, რომლებიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდნენ ან ფარული კავშირი ჰქონდათ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან.

5. კომისია უზრუნველყოფს იმ პირთა მიერ მოწოდებული ინფორმაციის საიდუმლოებას, რომლებიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდნენ ან ფარული კავშირი ჰქონდათ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან, გარდა კანონით დადგენილი გამონაკლისებისა.

6. კომუნისტური ტოტალიტარული და ფაშისტური იდეოლოგიების მატარებელი სიმბოლიკის, ძეგლების, ბარელიეფების, წარწერების, სახელწოდებების აღმოფხვრის მიზნით კომისია მიმართავს უფლებამოსილ პირს. კომისიის მიმართვის შემთხვევაში უფლებამოსილი პირი ვალდებულია აღმოფხვრას კომუნისტური ტოტალიტარული ან/და ფაშისტური სიმბოლიკა. ამ პუნქტით გათვალისწინებული უფლებამოსილი პირის მიერ კომისიის მითითების შეუსრულებლობა ან არაჯეროვნად შესრულება იწვევს კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას.

7. კომისია საჯაროდ აცხადებს მხოლოდ იმ პირთა ვინაობას და მათ შესახებ მონაცემებს, რომლებიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდნენ ან ფარული კავშირი ჰქონდათ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან, უკავიათ ამ კანონის მე-8 მუხლით განსაზღვრული თანამდებობა და ნებაყოფლობით, კანონით დადგენილ ვადაში არ განაცხადებენ უარს ამ თანამდებობაზე.

8. კომისია ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას იღებს დახურულ სხდომაზე. ამ სხდომაზე საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსით დადგენილი წესით მოწვეული უნდა იყოს პირი, რომლის შესახებაც მიიღება გადაწყვეტილება. კომისიის გადაწყვეტილება ძალაში შედის მიღებიდან 1 თვის ვადაში. პირი, რომლის შესახებაც იქნა მიღებული ეს გადაწყვეტილება, უფლებამოსილია გაასაჩივროს იგი სასამართლოში. სასამართლოს მიერ სარჩელის წარმოებაში მიღება აჩერებს კომისიის გადაწყვეტილების მოქმედებას.

საქართველოს 2013 წლის  25  დეკემბრის კანონი №1867 - ვებგვერდი, 30.12.2013წ.
საქართველოს 2015 წლის  8   ივლისის კანონი  №3964  - ვებგვერდი, 15.07.2015წ.
საქართველოს 2020 წლის 15 ივლისის კანონი №6941 – ვებგვერდი, 28.07.2020წ.

    მუხლი 8. თანამდებობრივი შეზღუდვები

ამ კანონით გათვალისწინებული თანამდებობრივი შეზღუდვები შეეხება შემდეგ თანამდებობებს და პირებს:

ა)   საქართველოს მთავრობის წევრებს, მინისტრების მოადგილეებსა და სამინისტროების სისტემებში არსებული დეპარტამენტების თავმჯდომარეებს, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების – საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის უფროსსა და მის მოადგილეებს, საქართველოს ცენტრალური საარჩევნო კომისიის წევრებს, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების მთავრობების წევრებს, სახელმწიფო აუდიტის სამსახურის გენერალურ აუდიტორსა და მის მოადგილეებს, საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს ეროვნული არქივის გენერალურ დირექტორსა და მის მოადგილეებს, საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაციის უფროსსა და მის მოადგილეებს, საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსსა და მის მოადგილეებს, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატის უფროსსა და მის მოადგილეს, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის უფროსს, მის მოადგილეებსა და დეპარტამენტების უფროსებს, საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიან ელჩებს, დესპანებს, კონსულებს, საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტსა და ვიცე-პრეზიდენტებს, საქართველოს ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული ერთეულების ტერიტორიაზე საქართველოს მთავრობის წარმომადგენლებს − სახელმწიფო რწმუნებულებს, ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების წევრებს, საჯარო სამართლის იურიდიული პირის − საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის (საქსტატის) აღმასრულებელ დირექტორსა და მის მოადგილეებს;

ბ) საქართველოს თავდაცვისა და შინაგან საქმეთა სამინისტროების, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სისტემის ოპერატიული ან/და ოპერატიულ-ტექნიკური დანაყოფების, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს აპარატის მოსამსახურეებს;

) საქართველოს საკონსტიტუციო და საერთო სასამართლოების მოსამართლეებს;

დ) საქართველოს სახელმწიფო უმაღლესი საგანმანათლებლო დაწესებულებების რექტორებს, პრორექტორებს, დეკანებს და კათედრების გამგეებს; საზოგადოებრივი მაუწყებლის გენერალურ დირექტორს, მის მოადგილეებს და სამეურვეო საბჭოს წევრებს.

საქართველოს 2012 წლის 2 2 ივნისის კანონი №6550 - ვებგვერდი, 29.06.2012წ.

საქართველოს 2013 წლის  6  სექტემბრის   კანონი  №1015 – ვებგვერდი, 23.09.2013წ.
საქართველოს 2013 წლის 20 ნოემბრის კანონი №1 58 7 - ვებგვერდი, 03 .1 2 .2013წ.
საქართველოს 2014 წლის 2 მაისის კანონი №2365 – ვებგვერდი, 16.05.2014წ.
საქართველოს 2015 წლის  4 მარტის  კანონი №3128 - ვებგვერდი, 23.03.2015წ.
საქართველოს 2015 წლის  8   ივლისის კანონი  №3964  - ვებგვერდი, 15.07.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 22   მარტის კანონი  №483  - ვებგვერდი, 27.03.2017წ.
საქართველოს 2018 წლის 27  ივნისის  კანონი №2612  –  ვებგვერდი, 06.07.2018წ.

საქართველოს 2018 წლის 31 ოქტომბრის კანონი №3595  – ვებგვერდი, 21.11.2018წ.

საქართველოს 2018 წლის 22 დეკემბრის კანონი №4088 – ვებგვერდი, 28.12.2018წ.

საქართველოს 2019 წლის 2 აპრილის კანონი №4404 – ვებგვერდი, 08.04.2019წ.

    მუხლი 9. თანამდებობრივი შეზღუდვის გავრცელების დრო და პირები, რომლებზედაც ვრცელდება ეს შეზღუდვა

1. ამ კანონის მე -8 მუხლით განსაზღვრულ თანამდებობებზე არ შეიძლება დანიშნულ ან არჩეულ იქნენ პირები, რომლებიც 1921 წლის 25 თებერვლიდან 1991 წლის 9 აპრილამდე იყვნენ:

ა) ყოფილი სსრკ-ის სპეციალური სამსახურების საიდუმლო თანამშრომლები და საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღიდან (1991 წლის 9 აპრილიდან):

ა.ა) უარი განაცხადეს დამოუკიდებელი საქართველოს სპეციალურ სამსახურებთან საიდუმლო თანამშრომლობაზე;

ა.ბ) სახელმწიფო უსაფრთხოების ინტერესებიდან გამომდინარე, გარიცხულ იქნენ საიდუმლო თანამშრომელთა აპარატიდან;

ა.გ) დაუდგენელი მიზეზების გამო გაწყვიტეს კავშირი დამოუკიდებელი საქართველოს სპეციალურ სამსახურებთან;

ბ) ყოფილი სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის ოფიცრები, რომლებმაც საქართველოს დამოუკიდებლობის გამოცხადების დღიდან (1991 წლის 9 აპრილიდან) უარი განაცხადეს დამოუკიდებელი საქართველოს სპეციალურ სამსახურებში მუშაობის გაგრძელებაზე ან რომელთაც, სახელმწიფო უსაფრთხოების ინტერესებიდან გამომდინარე, უარი ეთქვათ დამოუკიდებელი საქართველოს სპეციალურ სამსახურებში მუშაობის გაგრძელებაზე;

გ) (ძალადაკარგულია - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №2/5/560 – ვებგვერდი, 17.11.2015წ.

დ) (ძალადაკარგულია - საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №2/5/560 – ვებგვერდი, 17.11.2015.

ე) საქართველოს ტელერადიომაუწყებლობის სახელმწიფო კომიტეტის თავმჯდომარე.

 2. ამ კანონის მე-8 მუხლით განსაზღვრულ თანამდებობებზე ასევე არ შეიძლება დაინიშნონ (არჩეულ იქნენ) პირები, რომელთა შესახებაც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, 1991 წლის 9 აპრილიდან მიღებული მონაცემები მიუთითებს მათ ფარულ კავშირზე უცხო ქვეყნების სპეციალურ სამსახურებთან.

საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს 2015 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება №2/5/560 – ვებგვერდი, 17.11.2015წ.

    მუხლი 10. ყოფილი სსრკ-ის სპეციალური სამსახურები და მათი თანამშრომლები

ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებს და მათ თანამშრომლებს მიეკუთვნებიან:

ა) სსრკ-ის შინაგან საქმეთა სამინისტრო; საქართველოს სსრ -ის შინაგან საქმეთა სამინისტრო და ავტონომიური რესპუბლიკების შინაგან საქმეთა სამინისტროები;

ბ) სსრკ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი და მასში შემავალი სასაზღვრო ჯარების სადაზვერვო დანაყოფები; საქართველოს სსრ-ის სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტი და ავტონომიური რესპუბლიკების უშიშროების კომიტეტები;

გ) სსრკ-ის თავდაცვის სამინისტროს განსაკუთრებული განყოფილებები და გენერალური შტაბის მთავარი სადაზვერვო სამმართველო;

დ) პირები, რომლებიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდნენ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან და არიან საქართველოს ან უცხო ქვეყნის მოქალაქეები, ან საქართველოში იმყოფებიან მუდმივი ან დროებითი ბინადრობის ნებართვის საფუძველზე, აგრეთვე მოქალაქეობის არმქონე პირები, რომლებიც ასრულებდნენ ყოფილი სსრკ-ის სპეციალური სამსახურების დავალებებს წერილობითი ან ზეპირი შეთანხმების საფუძველზე.

მუხლი 11. კომისიიდან ინფორმაციის მიღების აუცილებლობა

1. ამ კანონის მე-8 მუხლით განსაზღვრული თანამდებობის დაკავების პრეტენდენტის შესახებ ინფორმაციის მისაღებად თანამდებობის პირი ან ორგანო, რომელიც ახორციელებს ამ თანამდებობაზე დანიშვნას (არჩევას), ვალდებულია მიმართოს კომისიას და შეამოწმოს იმ პირ ის შესახებ მონაცემები, რომე ლიც შეიძლება დაინიშნოს (არჩეულ იქნეს) აღნიშნულ თანამდებობაზე. თუ კომისია მას აცნობებს, რომ პრეტენდენტი არის პირი, რომელზედა ვრცელდება ამ კანონით გათვალისწინებული თანამდებობრივი შეზღუდვა, თანამდებობის პირი ან ორგანო უარს ამბობს ამ პირის თანამდებობაზე დანიშვნაზე (არჩევაზე).

2. საარჩევნო ადმინისტრაცია ვალდებულია მიმართოს კომისიას და შეამოწმოს იმ პირის შესახებ მონაცემები, რომელიც საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს საარჩევნო კოდექსით“ დადგენილი წესით მიმართავს მას კანდიდატად რეგისტრაციის მოთხოვნით. თუ კომისია დაადგენს, რომ კანდიდატი არის პირი, რომელიც თანამშრომლობდა ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურებთან და არის ამ კანონის მე-10 მუხლით განსაზღვრული სპეციალური სამსახურის საიდუმლო თანამშრომელი, კომისია საარჩევნო ადმინისტრაციის მიერ ამ პირის კანდიდატად რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდე და მხოლოდ კანდიდატის მიერ კანდიდატურის არმოხსნის შემთხვევაში აქვეყნებს კანდიდატის შესახებ არსებულ საიდუმლო მონაცემებს.

    მუხლი 12. ყოფილი სსრკ-ის სპეციალური სამსახურის საიდუმლო თანამშრომლის ნებაყოფლობითი აღიარება

1. პირი, რომელიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდა ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურთან, ვალდებულია ამ კანონის ამოქმედებიდან 6 თვის ვადაში წერილობითი განცხადებით მიმართოს კომისიას და გადასცეს მას მის ხელთ არსებული ყველა ინფორმაცია და დოკუმენტი ამ სპეციალურ სამსახურში თავისი საქმიანობის, აგრეთვე სპეციალური სამსახურის საქმიანობის შესახებ.

2. წერილობით განცხადებაში მითითებული უნდა იყოს პირის ვინაობა, ყოფილი სსრკ-ის სპეციალურ სამსახურთან თანამშრომლობის ფორმა, ადგილი და პერიოდი, აგრეთვე სხვა მონაცემები, რომელთაც მოითხოვს კომისია.

3. თუ კომისია საჭიროდ მიიჩნევს, პირი ვალდებულია გამოცხადდეს კომისიის სხდომაზე და მისცეს მას ზეპირი განმარტება.

4. განცხადების შეტანის დროს პირი წერილობით იღებს გაფრთხილებას ამ კანონითა და საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობის თაობაზე, რომელიც მას დაეკისრება საკუთარი ან სხვათა საქმიანობის შესახებ არასწორი ინფორმაციის მიწოდებისათვის.

    მუხლი 13. პასუხისმგებლობა კანონის დარღვევისათვის

იმ პირის შესახებ მონაცემების გახმაურება, რომელიც საიდუმლოდ თანამშრომლობდა სპეც იალურ სამსახურთან და რომელმაც ამის თაობაზე ნებაყოფლობით განაცხადა, ისჯება საქართველოს სისხლის სამართლის კანონმდებლობით დადგენილი წესით. სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა და ეკისრება ასევე პირს, რომელიც კომისიას განზრახ მიაწოდებს არასწორ ინფორმაციას.  

    მუხლი 131. სასამართლო დავა

ამ კანონით გათვალისწინებული წესების დარღვევის შემთხვევაში ნებისმიერ პირს აქვს სასამართლოში საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე−25-ე მუხლებით დადგენილი წესით სარჩელის წარდგენის უფლება.

საქართველოს 2013 წლის  25  დეკემბრის კანონი №1867 - ვებგვერდი, 30.12.2013წ.

    მუხლი 14. გარდამავალი დებულებანი

1. ამ კანონის მე-9 მუხლით გათვალისწინებული პირები, რომელთაც უკავიათ ამ კანონის მე-8 მუხლით განსაზღვრული თანამდებობა, ვალდებული არიან გადადგნენ აღნიშნული თანამდებობიდან ამ კანონის ამოქმედებიდან 1 თვის ვადაში.

 2. საქართველოს მთავრობამ ამ კანონის ამოქმედებიდან 2 თვის ვადაში საქართველოს პარლამენტს წარუდგინოს კანონპროექტები:

ა) „სახელმწიფო საიდუმლოების შესახებ“ საქართველოს კანონში ცვლილების შეტანის თაობაზე“;

) „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“;

) „საქართველოს ორგანულ კანონში „საქართველოს საარჩევნო კოდექსში“ ცვლილების შეტანის შესახებ“.

3. საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსმა 2016 წლის 1 იანვრამდე განსაზღვროს ამ კანონის მე-7 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომისიის შემადგენლობა (გარდა საქართველოს პარლამენტის ფრაქციების მიერ წარდგენილი წევრებისა) და საქმიანობის წესი.

საქართველოს 2015 წლის  8   ივლისის კანონი  №3964  - ვებგვერდი, 15.07.2015წ.

    უხლი 15. კანონის ამოქმედება

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტისა და მე-13 მუხლისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის მე-12 მუხლის მე-4 პუნქტი და მე-13 მუხლი ამოქმედდეს 2012 წლის 1 იანვრიდან.

 

საქართველოს პრეზიდენტი მ. სააკაშვილი

თბილისი,

2011 წლის 31 მაისი.

№4717- I

Контролный текст по состоянию на 15.07.2020 N6941

 

Закон Грузии

 

Хартия свободы

 

Статья 1. Цели Закона (25.12.2013 N1867)

Целями настоящего Закона являются пресечение с учетом международных стандартов, общепризнанных принципов и норм преступлений, направленных против государства, терроризма и посягательства на основы безопасности страны, эффективное задействование норм законодательства Грузии и укрепление национальной безопасности с учетом современных подходов, осуществление превентивных мероприятий против насаждения основ коммунистической тоталитарной и фашистской идеологий, устранение коммунистической тоталитарной и фашистской символики, культовых строений, памятников, монументов, барельефов, надписей, наименований улиц, площадей, сел и поселков, а также запрещение средств – носителей коммунистической тоталитарной и фашистской идеологий, и других средств пропаганды.

 

Статья 2. Разъяснение терминов

Для целей настоящего Закона использованные в нем термины имеют следующие значения:

а) оккупированные территории – территории, определенные Законом Грузии «Об оккупированных территориях»;

б) стратегический объект – объект, деятельность которого связана с производством стратегического продукта (нефтепродуктов, природного газа, электроэнергии, драгоценных металлов, хлебопродуктов);

в) объекты особого значения – объекты, деятельность которых неразрывно связана с созданием нормальных условий жизни для населения;

г) сотрудничество со спецслужбами бывшего СССР – деятельность любого вида (штатная или добровольная), которая осуществлялась по указанию или(и) под надзором специальных служб бывшего СССР.

 д) коммунистическая тоталитарная идеология – идеология, для которой были характерны нарушение прав человека, различные формы массового физического террора, индивидуальные и массовые убийства и уничтожение, смертная казнь в концентрационных лагерях, голод и депортация, пытки и рабский труд, преследование на этнической и религиозной почве, ограничение свободы совести, мнения и выражения и другое; (25.12.2013 N1867)

е) коммунистическая тоталитарная символика – символика, связанная с коммунистической тоталитарной идеологией и отображающая коммунистический тоталитарный режим.(25.12.2013 N1867)

 

 Статья 3. Сфера действия Закона

 Действие настоящего Закона распространяется на всю территорию Грузии, с учетом норм Закона Грузии «Об оккупированных территориях».

 

Статья 4. Координация деятельности государственных органов против терроризма (7.12.2017 N1684)

 В целях эффективной борьбы против предусмотренных главой XXXVIII Уголовного кодекса Грузии преступлений, относящихся к ведомственному следственному подчинению Службы государственной безопасности Грузии, Министерство финансов Грузии, Министерство экономики и устойчивого развития Грузии, Министерство обороны Грузии, Национальный банк Грузии в пределах своей компетенции предоставляют Службе государственной безопасности Грузии информацию о деяниях, содержащих признаки преступлений, предусмотренных главойXXXVIII Уголовного кодекса Грузии.

 

Статья 5. Мониторинг Государственной границы Грузии, стратегических объектов, объектов особого значения и грузов (8.07.2015 N3964)

В целях предотвращения террористических актов и мониторинга грузов Министерство внутренних дел Грузии и Служба государственной безопасности Грузии в пределах своей компетенции:

а) на базе системы электронного наблюдения (видеонаблюдения) Министерства внутренних дел Грузии и Службы государственной безопасности Грузии обеспечивают включение в единую систему видеонаблюдения стратегических объектов и объектов особого значения, оснащенных аналогичной системой;

б) осуществляютоснащение видеокамерами наблюдения аэропортов, морских портов, центральных и узловых железнодорожных станций, станций метрополитена, мостов, общественных местмассового скопления людей, стратегических объектов и объектов особого значения;

в) в целях включения в единую систему видеонаблюдения осуществляют оснащение видеокамерами наблюдения погранично-пропускных пунктов, территорий, прилегающих к оккупированным территориям;

г) обеспечивают мониторинг грузов, ввозимых и провозимых через Государственную границу Грузии, пресечение незаконного ввоза оружия, боеприпасов и взрывчатых веществ и совместно с юридическим лицом публичного права – Службой доходов осуществляют вскрытие и досмотр/мониторинг сомнительных грузов.

 

Статья 6. Выявление и пресечение финансирования терроризма и поставки финансовых средств или имущества из иностранных государств (30.10.2019 N5239)

Мероприятия, направленные против финансирования терроризма и отмывания денег, регулируются Законом Грузии «О содействии пресечению отмывания денег и финансирования терроризма» и международными договорами Грузии.

 

 Статья 7. Комиссия

1. С целью превенции преступлений, предусмотренных главой XXXVIII Уголовного кодекса Грузии, обеспечения безопасности и демократического развития страны, регистрации, добровольного признания и ведения реестра секретных сотрудников специальных служб бывшего СССР, должностных лиц, установленных настоящим Законом, а также с целью запрещения и пропаганды коммунистической тоталитарной и фашистской идеологий и в других целях, определенных настоящим Законом, в Службе государственной безопасности Грузии создается Комиссия. Право выдвигать по одному члену в Комиссию имеют фракции Парламента Грузии. Состав Комиссии (кроме членов, выдвинутых фракциями Парламента Грузии) и порядок ее деятельности определяются Положением, которое разрабатывает и утверждает Начальник Службы государственной безопасности Грузии. (8.07.2015 N3964)

2. Для членов Комиссии в порядке, установленном законодательством Грузии, должна быть оформлена первая («особого значения») форма допуска к государственной тайне.

3. Комиссия в установленном порядке осуществляет сбор данных и ведет реестр лиц, которые секретно сотрудничали со специальными службами бывшего СССР либо данные о которых, полученные в порядке, установленном законодательством Грузии, указывают на их тайную связь со специальными службами бывшего СССР. Комиссия также осуществляет сбор информации об использовании административными органами коммунистической тоталитарной или (и) фашистской символики, а также на государственном имуществе или имуществе муниципалитетов, а также о надписях на культовых сооружениях, памятниках, монументах, барельефах, наименованиях улиц, площадей, сел и поселков, а также других местах массового скопления людей, в которых имеются элементы коммунистической тоталитарной и фашистской идеологий и пропаганды или имена лидеров указанных идеологий. (15.07.2020 N6941)

4. Комиссия принимает решение о внесении в реестр данных о лицах, которые секретно сотрудничали или состояли в тайной связи со специальными службами СССР.

5. Комиссия обеспечивает секретность информации, предоставленной лицами, секретно сотрудничавшими или состоящими в тайной связи со специальными службами бывшего СССР, кроме исключений, установленных законом.

6. С целью устранения символики, памятников, барельефов, надписей, наименований – носителей коммунистической тоталитарной и фашистской идеологии Комиссия обращается с рекомендацией к уполномоченному лицу. В случае обращения Комиссии уполномоченное лицо обязано устранить коммунистическую тоталитарную или (и) фашистскую символику. Невыполнение или ненадлежащее выполнение уполномоченным лицом, предусмотренным настоящим пунктом, указаний Комиссии влечет ответственность, предусмотренную законом. (25.12.2013 N1867)

7. Комиссия оглашает публично имена и данные только тех лиц, которые секретно сотрудничали или состояли в тайной связи со специальными службами бывшего СССР, занимают должности, определенные статьей 8 настоящего Закона, и в установленный закономсрок не откажутся от этих должностей.

8. Комиссия принимает решение, предусмотренное пунктом 7 настоящей статьи, на закрытом заседании. На указанное заседание в порядке, установленном Общим административным кодексом Грузии, должно приглашаться лицо, в отношении которого принимается решение. Решение Комиссии вступает в силу в месячный срок после принятия. Лицо, в отношении которого было принято решение, правомочно обжаловать егов суде. Принятие судом иска к производству приостанавливает действие решения Комиссии.

 

Статья 8. Должностные ограничения

Предусмотренные настоящим Законом должностные ограничения касаются следующих должностей и лиц:

а) членов Правительства Грузии, заместителей министров и председателей департаментов в системах министерств, начальника государственного подведомственного учреждения, входящего в сферу управления Министерства внутренних дел Грузии, – Службы по управлению чрезвычайными ситуациями, и его заместителей, членов Центральной избирательной комиссии Грузии, членов правительств Абхазской и Аджарской автономных республик, Генерального аудитора Службы государственного аудита и его заместителей, Генерального директора юридического лица публичного права, входящего в сферу управления Министерства юстиции Грузии, – Национального архива Грузии и его заместителей, Начальника Администрации Президента Грузии и его заместителей,Начальника Администрации Правительства Грузии и его заместителей, Начальника Аппарата Совета национальной безопасности и его заместителей, Начальника Специальной службы государственной охраны, его заместителей и начальников департаментов указанной Службы, чрезвычайных и полномочных послов, посланников, консулов Грузии, Президента и вице-президентов Национального банка Грузии, представителей Правительства Грузии на территории административно-территориальных единиц Грузии – государственных уполномоченных, членов национальных регулирующих органов, Исполнительного директора юридического лица публичного права – Национальной службы статистики Грузии (Сакстати) и его заместителей; (2.04.2019 N4404)

б) служащих оперативных или (и) оперативно-технических подразделений Министерства обороны и Министерства внутренних дел Грузии, системы Службы государственной безопасности Грузии, Аппарата Совета национальной безопасности; (2.04.2019 N4404)

в) судей Конституционного и общих судов Грузии;

г) ректоров, проректоров, деканов и заведующих кафедрами государственных высших образовательных учреждений Грузии; Генерального директора общественного вещателя, его заместителей и членов попечительского совета.

 

Статья 9. Время распространения должностных ограничений и лица, на которых распространяется указанное ограничение

1. На должности, определенные статьей 8 настоящего Закона, не могут назначаться или избираться лица, которые с 25 февраля 1921 года до 9 апреля 1991 года:

а) были секретными сотрудниками специальных служб бывшего СССР и со дня объявления независимости Грузии (с 9 апреля 1991 года):

а.а) отказались от секретного сотрудничества со специальными службами независимой Грузии;

а.б) исходя из интересов государственной безопасности были исключены из аппарата секретных сотрудников;

а.в) по неустановленным причинам прекратили связь со специальными службами независимой Грузии;

б) офицеры Комитета государственной безопасности бывшего СССР, которые со дня провозглашения независимости Грузии (9 апреля 1991 года) отказались от продолжения работы в специальных службах независимой Грузии или которым исходя из интересов государственной безопасности было отказано в продолжении работы в специальных службах независимой Грузии;

в) Признать утратившим силу применительно к пункту первому статьи 17 Конституции Грузии. (ОпределениеКонституционного Суда Грузии от 28.10.2015 N2/5/560)

г) Признать утратившим силу применительно к пункту первому статьи 17 Конституции Грузии. (ОпределениеКонституционного Суда Грузии от 28.10.2015 N2/5/560)

д) председатель Государственного комитета по телерадиовещанию Грузии.

2. На должности, определенные статьей 8 настоящего Закона, не могут также назначаться (избираться) лица, данные о которых, полученные в порядке, установленном законодательством Грузии с 9 апреля 1991 года, указывают на их тайную связь со специальными службами иностранных государств.

 

Статья 10. Специальные службы бывшего СССР и их сотрудники

К специальным службам бывшего СССР и их сотрудникам относятся:

а) Министерство внутренних дел СССР;Министерство внутренних дел Грузинской ССР и министерства внутренних дел автономных республик;

б) Комитет государственной безопасности СССР и входящие в него разведывательные подразделения пограничных войск; Комитет государственной безопасности Грузинской ССР и комитеты безопасности автономных республик;

в) особые отделы Министерства обороны СССР и Главное разведывательное управление Генерального штаба;

г) лица, секретно сотрудничавшие со специальными службами бывшего СССР, и являющиеся гражданами Грузии или иностранных государств либо находящиеся в Грузии на основании постоянного или временного вида на жительство, а также лица без гражданства, выполнявшие поручения специальных служб бывшего СССР на основании письменного или устного соглашения.

 

Статья 11. Необходимость получения информации от Комиссии

1. Для получения информации о претенденте на должность, определенную статьей 8 настоящего Закона, должностное лицо или орган, назначающий (избирающий) на указанную должность, обязан обратиться в Комиссию и проверить данные о лице, которое может быть назначено (избрано) на указанную должность. Если Комиссия сообщит ему, что претендентом является лицо, на которое распространяется должностное ограничение, предусмотренное настоящим Законом, должностное лицо или орган отказывают в назначении (избрании) указанного лица на должность.

2. Избирательная администрация обязана обратиться к Комиссии и проверить данные о лице, которое в порядке, установленном Органическим законом Грузии «Избирательный кодекс Грузии», обращается к ней с требованием о регистрации в качестве кандидата. Если Комиссия установит, что кандидатом является лицо, сотрудничавшее со специальными службами бывшего СССР и являющееся секретным сотрудником специальной службы, определенной статьей 10 настоящего Закона, Комиссия после принятия Избирательной администрацией решения о регистрации указанного лица в качестве кандидата и только в случае, если кандидат не снимет свою кандидатуру, публикует имеющиеся о кандидате секретные данные.

 

 Статья 12. Добровольное признание секретного сотрудника специальной службы бывшего СССР

1. Лицо, секретно сотрудничавшее со специальной службой бывшего СССР, обязано в течение 6-месячного срока после введения в действие настоящего Закона обратиться в Комиссию с письменным заявлениеми передать ей всю имеющуюся у него информацию и все документы о своей деятельности в указанной специальной службе, а также о деятельности специальной службы.

2. В указанном письменном заявлении должны указываться личные данные лица, форма, место и период сотрудничества со специальной службой бывшего СССР, а также другие данные, требуемые Комиссией.

3. Если Комиссия сочтет необходимым, лицо обязано явиться на заседание Комиссии и дать ей устные объяснения.

4. При подаче заявления лицо получает письменное предупреждение об ответственности, предусмотренной настоящим Законом и Уголовным кодексом Грузии, к которой оно будет привлекаться за предоставление ложной информации о собственной деятельности или деятельности других лиц.

 

Статья 13. Ответственность за нарушение Закона

Разглашение данных о лице, секретно сотрудничавшем со специальной службой и добровольно заявившем об этом, наказывается в порядке, установленном уголовным законодательством Грузии. Уголовная ответственность возлагается также на лицо, намеренно предоставившее Комиссии недостоверную информацию.

 

Статья 131 Судебный спор (25.12.2013 N1867)

В случае нарушения правил, предусмотренных настоящим Законом, любые лица вправе внести в суд иск в порядке, установленном статьями 22–25 Административно-процессуального кодекса Грузии.

 

Статья 14. Переходные положения

1. Лица, предусмотренные статьей 9 настоящего Закона, занимающие определенные статьей 8 настоящего Закона должности, обязаны подать в отставку с указанных должностей в месячный срок после введения в действие настоящего Закона.

2. Правительству Грузии в 2-месячный срок после введения в действие настоящего Закона представить Парламенту Грузии законопроекты:

а) о внесении изменения в Закон Грузии «О государственной тайне»;

б) о внесении изменения в Уголовный кодекс Грузии;

в) о внесении изменения в Органический закон Грузии «Избирательный кодекс Грузии».

3. Начальнику Службы государственной безопасности Грузии до 1 января 2016 года определить состав и порядок деятельности Комиссии, предусмотренной пунктом первым статьи 7 настоящего Закона (кроме членов, выдвинутых от фракций Парламента Грузии).(8.07.2015 N3964)

 

Статья 15. Введение Закона в действие

1. Настоящий Закон, кроме пункта 4 статьи 12 и статьи 13, ввести в действие по опубликовании.

2. Пункт 4 статьи 12 и статью 13 настоящего Закона ввести в действие с 1 января 2012 года.

 

Президент Грузии          Михаил Саакашвили

 

Тбилиси

31 мая 2011 года

№ 4717-I рс