О безопасности труда

Структура документа

View explanations

Связанный документы

Комментарии к документу

Отметки документа

Консолидированный публикации

26/06/2025 31/05/2023 29/09/2020 04/03/2019

Вернуться назад

Консолидированная версия (29/09/2020 - 31/05/2023)

შრომის უსაფრთხოების შესახებ

თავი I

ზოგადი დებულებები

მუხლი 1. კანონის მიზანი და რეგულირების საგანი

1. ამ კანონის მიზანია იმ ძირითადი მოთხოვნებისა და პრევენციული ღონისძიებების ზოგადი პრინციპების განსაზღვრა, რომლებიც უკავშირდება სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების საკითხებს, არსებულ და მოსალოდნელ საფრთხეებს, უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების თავიდან აცილებას, დასაქმებულთა სწავლებას, მათთვის ინფორმაციის მიწოდებასა და კონსულტაციის გაწევას და შრომის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის საკითხებში დასაქმებულთა თანაბარ მონაწილეობას.

2. ეს კანონი არეგულირებს სახელმწიფო ორგანოების, დამსაქმებელთა, დასაქმებულთა, დასაქმებულთა წარმომადგენლებისა და სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირთა უფლებებს, ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობას, რომლებიც დაკავშირებულია უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო გარემოს შექმნასთან.

3. ეს კანონი აწესრიგებს დასაქმებულთა და სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სხვა სპეციალური კანონი განსაზღვრავს ამ პირთა სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დაცვის უფრო მაღალ სტანდარტს.

მუხლი 2. კანონის მოქმედების სფერო

1. ეს კანონი ვრცელდება შრომის უსაფრთხოების სფეროში ეკონომიკური საქმიანობის ყველა დარგზე, მათ შორის, საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით მოწესრიგებულ შრომით ურთიერთობებზე. ამ კანონის აღსრულების მიზნებისათვის საქართველოს მთავრობა სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ განსაზღვრავს ეკონომიკური საქმიანობის პრიორიტეტულ დარგებს ზედამხედველი ორგანოს მიერ სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შემდეგ ეკონომიკური საქმიანობის ყველა დარგის რისკების შეფასების საფუძველზე. რისკის შეფასების წესი განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.

2. ეს კანონი არ ვრცელდება:

ა) საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროზე, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროზე, სახელმწიფო დაცვის სპეციალურ სამსახურზე, საქართველოს დაზვერვის სამსახურზე, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურზე და მათდამი დაქვემდებარებულ უწყებებზე, თუ ამ კანონით გათვალისწინებული საკითხები რეგულირდება საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს, სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის, საქართველოს დაზვერვის სამსახურისა და საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის სისტემებში მოქმედი სპეციალური კანონმდებლობით;

ბ) შრომით საქმიანობაზე საგანგებო მდგომარეობისა და საომარი მდგომარეობის დროს, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

მუხლი 3. ტერმინთა განმარტება

ამ კანონის მიზნებისათვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) დამსაქმებელი − საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ გათვალისწინებული ფიზიკური ან იურიდიული პირი, ანდა პირთა გაერთიანება, რომლისთვისაც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე სრულდება გარკვეული სამუშაო, აგრეთვე „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საჯარო დაწესებულება;

ბ) დასაქმებული − საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ გათვალისწინებული ფიზიკური პირი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დამსაქმებლისათვის ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს, აგრეთვე „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული საჯარო მოსამსახურე;

გ) სხვა პირი − პირი, რომელიც დამსაქმებლის ნებართვით ან სხვა ხელშეკრულების საფუძველზე ასრულებს სამუშაოს ან ახორციელებს საქმიანობას, აგრეთვე მიმწოდებელი, ვიზიტორი, საწარმოო/სამუშაო პრაქტიკის განმახორციელებელი პირი და სხვა;

დ) სამუშაო სივრცე − ყველა სამუშაო ადგილისა და იმ ტერიტორიის ერთობლიობა, სადაც დასაქმებული და სხვა პირი იმყოფებიან/გადაადგილდებიან სამსახურებრივი დანიშნულებით და რომლებსაც პირდაპირ ან არაპირდაპირ დამსაქმებელი აკონტროლებს;

ე) სამუშაო ადგილი − კონკრეტული ადგილი, სადაც დასაქმებული და სხვა პირი უშუალოდ ახორციელებენ შრომით საქმიანობას;

ვ) შრომის უსაფრთხოება − დასაქმებულისა და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის სიცოცხლის, ჯანმრთელობისა და ფუნქციური შესაძლებლობების სამუშაოს უარყოფითი ასპექტებისაგან დაცვის სისტემა, რომელიც ჯანსაღი და უსაფრთხო საქმიანობის პირობებს ქმნის და მოიცავს სამართლებრივ, სოციალურ-ეკონომიკურ, ორგანიზაციულ-ტექნიკურ, სანიტარიულ-ჰიგიენურ, სამკურნალო-პროფილაქტიკურ, სარეაბილიტაციო და სხვა ღონისძიებებს;

ზ) პრევენცია − იმ ღონისძიებებისა და პროცედურების სისტემა, რომლებსაც ახორციელებს დამსაქმებელი ან რომელთა განხორციელებაც დაგეგმილი აქვს დამსაქმებელს საქმიანობის ყველა მიმართულებით პროფესიული რისკების, სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევების, პროფესიული დაავადებების ან შრომითი საქმიანობის გამო ჯანმრთელობისათვის სხვაგვარი ზიანის მიყენების თავიდან ასაცილებლად ან ზიანის შესამცირებლად;

თ) შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელი − პირი, რომელიც წარმოადგენს შესაბამისი საწარმოს დასაქმებულების ინტერესებს შრომის უსაფრთხოების საკითხებში;

ი) შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი − დამსაქმებლის მიერ დანიშნული/მოწვეული შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე პირი, რომელიც შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევის პრევენციის მიზნით უზრუნველყოფს შრომის უსაფრთხოების ღონისძიებების დანერგვასა და მართვას;

კ) საფრთხე − საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის (მანქანა-დანადგარების, მასალების, ნივთიერებების, სამუშაო მეთოდების, გარემო პირობების ან შრომის ორგანიზების) თავისებურებები, რომლებმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობას, გამოიწვიოს მისი დაავადება ან მის ჯანმრთელობას სხვა პრობლემები შეუქმნას;

ლ) რისკი − საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის ფაქტორების გავლენით დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების ან მისთვის სხვაგვარი ზიანის მიყენების ალბათობის ხარისხი, შესაბამისი შედეგის სიმძიმის ხარისხის გათვალისწინებით;

მ) მძიმე სამუშაო − სამუშაო პროცესი, რომელიც ზემოქმედებას ახდენს უპირატესად ადამიანის ორგანიზმის საყრდენ-მამოძრავებელ აპარატსა და ფუნქციურ სისტემებზე (გულ-სისხლძარღვთა, სასუნთქი და სხვა), რომლებიც უზრუნველყოფს მის საქმიანობას, და რომელიც ხასიათდება ფიზიკური დინამიკური დატვირთვით, ასაწევი და გადასაადგილებელი ტვირთის მასით, სტერეოტიპული სამუშაო მოძრაობების საერთო რაოდენობით, სტატიკური დატვირთვის სიდიდით, სამუშაო პოზის ფორმით, სხეულის დახრის ხარისხით და სივრცეში გადაადგილებით;

ნ) მავნე სამუშაო − საწარმოო გარემო ან/და სამუშაო პროცესი, რომლის ადამიანზე ზემოქმედებას გარკვეულ პირობებში (ინტენსივობა, ხანგრძლივობა და სხვა) შეუძლია გამოიწვიოს პროფესიული დაავადება, შრომისუნარიანობის დროებითი ან მდგრადი დაქვეითება, გაზარდოს სომატური და ინფექციური დაავადებების სიხშირე და დაარღვიოს შთამომავლობის ჯანმრთელობა;

ო) საშიშპირობებიანი სამუშაო − საწარმოო გარემო ან/და სამუშაო პროცესი, რომელიც შეიძლება გახდეს მწვავე დაავადების, ადამიანის ჯანმრთელობის უეცარი, მკვეთრი გაუარესების ან გარდაცვალების მიზეზი;

პ) მომეტებული საფრთხე − საფრთხე, რომელიც ნაკლები რისკის შემცველი სხვა საშუალებებით ვერ ჩანაცვლდება;

ჟ) არაარსებითი შეუსაბამობა − შეუსაბამობა, რომლის გამოსწორება შესაძლებელია ჩვეულებრივი სამუშაო პროცესის შეჩერების გარეშე და რომელიც ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას პირდაპირ საფრთხეს არ უქმნის;

რ) არსებითი შეუსაბამობა − შეუსაბამობა, რომლის გამოსწორება სავალდებულოა, მაგრამ დაუყოვნებლივ შეუძლებელია, და რომელიც მოცემულ მომენტში საშიშროებას არ უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს, თუმცა მისი გამოუსწორებლობა ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას მნიშვნელოვან საფრთხეს შეუქმნის;

ს) კრიტიკული შეუსაბამობა − შეუსაბამობა, რომელიც მნიშვნელოვან საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას და რომლის დაუყოვნებლივ გამოსწორება სავალდებულოა;

ტ) მავნე საწარმოო ფაქტორები − საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის ფაქტორები, რომელთა ადამიანზე ზემოქმედებას გარკვეულ პირობებში (ინტენსივობა, ხანგრძლივობა და სხვა) შეუძლია გამოიწვიოს პროფესიული დაავადება, შრომისუნარიანობის დროებითი ან მდგრადი დაქვეითება;

უ) პროფესიული რისკი − პროფესიულ საქმიანობასთან დაკავშირებული საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის ფაქტორების გავლენით დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობისათვის უშუალო და პირდაპირი ზიანის მიყენების ალბათობის ხარისხი, შესაბამისი შედეგის სიმძიმის ხარისხის გათვალისწინებით;

ფ) რისკის შეფასება − ღონისძიებათა კომპლექსი, რომელიც ეფუძნება შრომის საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ აღიარებულ მეთოდოლოგიას და მოიცავს სამუშაო სივრცეში სამუშაო პროცესთან დაკავშირებული საფრთხეების იდენტიფიცირებას, ანალიზს, შეფასებასა და პრევენციული ღონისძიებების განსაზღვრას;

ქ) საფრთხის შემცველი ფაქტორები − საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის ფიზიკური, ქიმიური, ბიოლოგიური ან ფიზიოლოგიური ფაქტორები, რომლებმაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას დასაქმებულის ან სხვა პირის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას და გამოიწვიოს პროფესიული დაავადება ან ჯანმრთელობის მკვეთრი გაუარესება:

ქ.ა) ფიზიკური ფაქტორი − საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის ფაქტორი ან ფაქტორთა ერთობლიობა, რომელმაც შეიძლება ფიზიკური შეხებით ან მის გარეშე ფიზიკური ზიანი მიაყენოს დასაქმებულს და რომელიც შეიძლება გახდეს მწვავე დაავადების, ჯანმრთელობის უეცარი, მკვეთრი გაუარესების ან გარდაცვალების მიზეზი, რაოდენობრივი მახასიათებლებისა და მოქმედების ხანგრძლივობის შესაბამისად;

ქ.ბ) ქიმიური ფაქტორი − სამუშაო სივრცეში არსებული ქიმიური ნივთიერებები და სუბსტანციები, რომლებმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას და გამოიწვიოს შრომისუნარიანობის დროებითი ან მუდმივი დაკარგვა;

ქ.გ) ბიოლოგიური ფაქტორი − საწარმოო გარემოში არსებული პათოგენური და არაპათოგენური მიკროორგანიზმები, რომლებმაც შეიძლება ზიანი მიაყენოს ადამიანის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას და გამოიწვიოს შრომისუნარიანობის დროებითი ან მუდმივი დაკარგვა;

ღ) სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევა − სამუშაო პროცესში ან სამუშაო პროცესთან დაკავშირებით მომხდარი შემთხვევა, რომელსაც შედეგად მოჰყვა დასაქმებულის ან სხვა პირის ჯანმრთელობის დაზიანება, შრომისუნარიანობის შეზღუდვა ან დაკარგვა, გარდაცვალება ან მისი უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარება;

ყ) საშიში შემთხვევა − იდენტიფიცირებადი მდგომარეობა (ტექნიკური ინციდენტი, სიმაღლიდან ვარდნა, აფეთქება, ხანძარი, მავნე ნივთიერების გაჟონვა და სხვა), რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს მატერიალური ზიანი ან/და სხვა არასასურველი შედეგები;

შ) პროფესიული დაავადება − დასაქმებულის მწვავე ან ქრონიკული დაავადება, რომელიც ვითარდება საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის საფრთხის შემცველი ფაქტორების ზემოქმედებით, იწვევს მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესებას ან/და პროფესიული შრომისუნარიანობის შეზღუდვას მოკლე პერიოდში ან ხანგრძლივად და განსაზღვრულია საქართველოს კანონმდებლობით;

ჩ) ინდივიდუალური დაცვის საშუალებები − ტექნიკური და სხვა საშუალებები, რომლებიც გამოიყენება ინდივიდუალურად, დასაქმებულზე საფრთხის შემცველი ფაქტორების გავლენის შესამცირებლად ან თავიდან ასაცილებლად;

ც) კოლექტიური დაცვის საშუალებები − ტექნიკური და საინჟინრო საშუალებების ერთობლიობა, რომლებიც კონსტრუქციულად და ფუნქციურად დაკავშირებულია საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესთან და განკუთვნილია საფრთხის შემცველი ფაქტორების თავიდან ასაცილებლად ან შესამცირებლად;

ძ) ზედამხედველი ორგანო − საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს (შემდგომ − სამინისტრო) სახელმწიფო კონტროლისადმი დაქვემდებარებული საჯარო სამართლის იურიდიული პირი – შრომის ინსპექციის სამსახური.

საქართველოს 2020 წლის 29 სექტემბრის ორგანული კანონი №7179 – ვებგვერდი, 05.10.2020წ.

თავი II

დამსაქმებლის ზოგადი ვალდებულებები

მუხლი 4. მომეტებული საფრთხის შემცველი მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების შესაბამის საქმიანობათა რეგისტრაცია

1. ყოველი პირი, რომელიც ახორციელებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით განსაზღვრულ მომეტებული საფრთხის შემცველ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებს, ვალდებულია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით განახორციელოს შესაბამისი საქმიანობის ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაცია და ამ საქმიანობის დაწყების, განხორციელების ან შეწყვეტის ან/და აღნიშნულ საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი რეგისტრირებული მონაცემის ცვლილების შემთხვევაში ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში ცვლილების შეტანის მიზნით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიმართოს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს − საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს.

2. აკრძალულია მომეტებული საფრთხის შემცველი მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების შესაბამისი საქმიანობის ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრში რეგისტრაციის გარეშე განხორციელება.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ საქმიანობათა რეგისტრაციის წესი და პირობები განისაზღვრება საქართველოს იუსტიციის მინისტრის ბრძანებით.

მუხლი 5. დამსაქმებლის ვალდებულებები

1. საწარმოს სიდიდის, დასაქმებულთა რაოდენობის, სამუშაო პირობების, საფრთხის ხარისხის, ხასიათისა და სტრუქტურის და შესაბამისი რისკების გათვალისწინებით, სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად დამსაქმებელი თავისი კომპეტენციისა და პასუხისმგებლობის ფარგლებში ვალდებულია:

ა) დაიცვას შრომის უსაფრთხოების სფეროში საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი სამართლებრივი მარეგულირებელი ნორმები და წესები;

ბ) იზრუნოს, რომ დასაქმებულისა და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის უსაფრთხოებასა და ჯანმრთელობას ზიანი არ მიადგეს;

გ) უზრუნველყოს, რომ ფიზიკურმა, ქიმიურმა და ბიოლოგიურმა საფრთხის შემცველმა ფაქტორებმა დასაქმებულისა და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის უსაფრთხოებასა და ჯანმრთელობას საშიშროება არ შეუქმნას;

დ) აღრიცხოს სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევები, პროფესიული დაავადებების შემთხვევები და საშიში შემთხვევები და მოთხოვნის შემთხვევაში შესაბამისი ინფორმაცია მიაწოდოს დასაქმებულს ან/და დასაქმებულთა წარმომადგენელს;

ე) უზრუნველყოს სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების შემთხვევების რეგისტრაცია, მოკვლევა და ანგარიშგება ამ კანონის მე-15 მუხლის შესაბამისად;

ვ) რეგულარულად, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პერიოდულობით:

ვ.ა) შეამოწმოს შესაბამისი ტექნიკური აღჭურვილობის უსაფრთხოების მდგომარეობა და მოახდინოს მისი დოკუმენტირება;

ვ.ბ) უზრუნველყოს ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების და სხვა დამცავი საშუალებების მოვლა-გასუფთავება, გააკონტროლოს მათი სწორად გამოყენება და საჭიროების შემთხვევაში დროულად შეცვალოს ისინი;

ზ) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პერიოდულობით შეამოწმოს, გაზომოს და შეაფასოს საწარმოო გარემოს შემდეგი ფაქტორები:

ზ.ა) ფიზიკური ფაქტორები (მათ შორის, ტემპერატურა, ტენიანობა, ჰაერის მოძრაობის სიჩქარე, სითბური გამოსხივება, არამაიონებელი გამოსხივება, მაიონებელი გამოსხივება, საწარმოო ხმაური, ულტრაბგერა, ინფრაბგერა, ვიბრაცია, უპირატესად ფიბროგენული მოქმედების აეროზოლები (მტვერი), განათება, აეროიონები, ელექტროძაბვა);

ზ.ბ) ქიმიური ფაქტორები (მათ შორის, ქიმიური სინთეზით მიღებული, ბიოლოგიური ბუნების მქონე ზოგიერთი ნივთიერება (ანტიბიოტიკები, ვიტამინები, ჰორმონები, ფერმენტები, ცილოვანი პრეპარატები) ან/და ნივთიერებები, რომელთა კონტროლისათვის ქიმიური ანალიზის და დეტექციის მეთოდები გამოიყენება);

ზ.გ) ბიოლოგიური ფაქტორები (მათ შორის, ვირუსები, ცოცხალი უჯრედები და სპორები, პათოგენური მიკროორგანიზმები, პრეპარატებში შემავალი მიკროორგანიზმები − პროდუცენტები).

2. საწარმოს სიდიდის, დასაქმებულთა რაოდენობის, სამუშაო პირობების, საფრთხის ხარისხის, ხასიათისა და სტრუქტურის და შესაბამისი რისკების გათვალისწინებით, დამსაქმებელი ვალდებულია უზრუნველყოს დასაქმებულებისათვის სწავლების (ტრენინგების) და ინსტრუქტაჟის ჩატარება და მათ გასაგებ ენაზე მიაწოდოს ინფორმაცია:

ა) შრომის უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად სამართლებრივი და სხვა ნორმების და უსაფრთხო შრომის პრინციპების შესახებ;

ბ) სამუშაო პროცედურების, მანქანა-დანადგარების, სამუშაო ტექნიკისა და სამუშაო აღჭურვილობის უსაფრთხო გამოყენებისა და შეკეთების ინსტრუქციებისა და სახელმძღვანელოების შესახებ;

გ) საგანგებო სიტუაციების, საევაკუაციო ღონისძიებების და მათი განხორციელების შესახებ;

დ) არსებული საფრთხისა და რისკის, აგრეთვე მათი კონტროლის მიზნით განხორციელებული ღონისძიებების შესახებ.

3. დამსაქმებელმა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული სწავლების (ტრენინგების) ჩატარება უნდა უზრუნველყოს:

ა) დასაქმებულების დაქირავებისას, მათ მიერ სამუშაოს შესრულების დაწყებამდე;

ბ) დასაქმებულთა სხვა სამუშაო ადგილზე გადაყვანისას/სამუშაოს შეცვლისას;

გ) ახალი ტექნოლოგიური პროცესისა და სამუშაო მეთოდების დანერგვამდე, ახალი მანქანა-დანადგარების გამოყენების ან/და საწარმოო პროცესის ცვლილების დაწყებამდე;

დ) განმეორებით, თავის მიერ განსაზღვრული გეგმის შესაბამისად ან საჭიროების მიხედვით.

4. ამ მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით გათვალისწინებული სწავლება (ტრენინგები) და ინსტრუქტაჟი ტარდება სამუშაო საათებში. ტრენინგებისათვის გაცდენილი დღეები საპატიოდ ჩაითვლება და ანაზღაურდება დამსაქმებლის მიერ, სამუშაო საათების პროპორციულად. სწავლება (ტრენინგები) და ინსტრუქტაჟი დასაქმებულებს უფასოდ უტარდებათ.

5. საწარმოს სიდიდისა და საქმიანობის სპეციფიკის გათვალისწინებით, დამსაქმებელი ვალდებულია დასაქმებულებს, დასაქმებულთა წარმომადგენელს, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტს ან/და სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირს მიაწოდოს ინფორმაცია, რომელიც შეეხება:

ა) პროფესიულ რისკებსა და მავნე საწარმოო ფაქტორებს, რომლებიც დაკავშირებულია სამუშაო ადგილთან, და დასაქმებულების ჯანმრთელობაზე მათ შესაძლო გავლენას, აგრეთვე მათგან თავის დაცვის მექანიზმებს;

ბ) რისკებს, რომელთა წინაშეც შეიძლება დადგნენ დასაქმებულები, და რისკების შედეგების შეფასებას, მათ შორის, დამსაქმებლის მიერ მიღებულ შრომის უსაფრთხოებისა და პრევენციულ ზომებს;

გ) საგანგებო სიტუაციებს, საევაკუაციო გეგმებს და მომეტებული საფრთხის არსებობის შემთხვევაში მისაღებ ზომებს, აგრეთვე იმ ღონისძიებებსა და პროცედურებს, რომლებიც უნდა განხორციელდეს ავარიის ან ხანძრის შემთხვევაში;

დ) აკრძალვებს, რომლებიც დაკავშირებულია საწარმოში შესვლასთან, იქ ყოფნასთან და ისეთი სამუშაოს შესრულებასთან, რომელიც საფრთხეს უქმნის დასაქმებულის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას;

ე) გარკვეული სამუშაოების შესრულებასთან დაკავშირებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ აკრძალვებს.

6. დამსაქმებელმა არ უნდა დაასაქმოს 18 წლამდე პირი (არასრულწლოვანი) ისეთ სამუშაოზე, რომელმაც, მისი შესრულების ხასიათის ან გარემოებების გათვალისწინებით, შეიძლება ზიანი მიაყენოს ამ პირის ჯანმრთელობას ან უსაფრთხოებას. აღნიშნული სამუშაოების ჩამონათვალს განსაზღვრავს საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი (შემდგომ − მინისტრი) სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შედეგად.

7. დამსაქმებელმა არ უნდა დაასაქმოს ორსული და მეძუძური ქალები ისეთ სამუშაოზე, რომელიც დედის ან ბავშვის ჯანმრთელობისათვის საზიანოა ან/და განსაკუთრებული რისკის შემცველია. აღნიშნული სამუშაოების ჩამონათვალს განსაზღვრავს მინისტრი სოციალურ პარტნიორებთან კონსულტაციის შედეგად.

8. თუ რამდენიმე საწარმოს დასაქმებულები ერთად მუშაობენ, აღნიშნულ პროცესში მონაწილე ყოველი დამსაქმებელი ვალდებულია:

ა) ითანამშრომლოს სხვა დამსაქმებელთან შრომის უსაფრთხოების, ჯანმრთელობისა და ჰიგიენური ნორმების დაცვის საკითხებთან დაკავშირებით;

ბ) სამუშაოს სპეციფიკიდან გამომდინარე, უზრუნველყოს დამსაქმებელთა საქმიანობის კოორდინაცია დასაქმებულთა შრომის უსაფრთხოებისა და პროფესიული რისკების პრევენციის საკითხებთან დაკავშირებით;

გ) სხვა დამსაქმებელთან გაცვალოს ინფორმაცია შრომის უსაფრთხოებისა და პროფესიული რისკების შესახებ;

დ) დასაქმებულებს ან/და დასაქმებულთა წარმომადგენელს მიაწოდოს ინფორმაცია შრომის უსაფრთხოებისა და პროფესიული რისკების შესახებ.

9. დამსაქმებელი ვალდებულია საკუთარი ხარჯებით მუშაობის პერიოდში დასაქმებული უზრუნველყოს უბედური შემთხვევის დაზღვევით. ამ პუნქტის მოთხოვნა ვრცელდება მომეტებული საფრთხის შემცველ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაო ადგილებზე. ამ კანონის მიზნებისათვის უბედური შემთხვევის დაზღვევის წესები და პროცედურები დგინდება მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.

10. დამსაქმებელი ვალდებულია გასწიოს სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოებასთან და სანიტარიულ-ჰიგიენურ ღონისძიებებთან დაკავშირებული ყველა ხარჯი.

11. თუ დამსაქმებელი ამ კანონის მე-7 მუხლის მე-2 და მე-4 პუნქტების შესაბამისად ნიშნავს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტს ან შესაბამისი მომსახურების გასაწევად იწვევს სხვა უფლებამოსილ პირს (გარე მომსახურება), ეს არ ათავისუფლებს დამსაქმებელს ამ კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან.

12. შრომის უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებული დასაქმებულის ვალდებულებები გავლენას არ ახდენს დამსაქმებლის პასუხისმგებლობის პრინციპზე.

13. დამსაქმებელი თავისუფლდება პასუხისმგებლობისაგან, თუ სამუშაო ადგილზე მომხდარი უბედური შემთხვევა გამოწვეულია იმ გარემოებებით, რომელთა წინასწარ გათვალისწინება შეუძლებელი იყო ან რომლებიც არ ექვემდებარებოდა დამსაქმებლის კონტროლს, ან ისეთი მოსალოდნელი გარემოებებით, რომელთა თავიდან აცილება, დამსაქმებლის შესაბამისი ძალისხმევის მიუხედავად, ვერ მოხერხდა. აღნიშნული გარემოებების მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელს ეკისრება.

მუხლი 6. პრევენცია

1. დამსაქმებელმა მუშაობის ყველა ეტაპზე ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების რისკის შესამცირებლად ან აღმოსაფხვრელად, საწარმოს სიდიდიდან და საქმიანობის სპეციფიკიდან გამომდინარე, მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესის მიხედვით უნდა შეაფასოს ეს რისკი, უნდა განაახლოს რისკის შეფასების შესახებ დოკუმენტი და მიიღოს შესაბამისი ზომები შემდეგი საერთო პრინციპების საფუძველზე:

ა) იზრუნოს არსებული რისკების თავიდან აცილებაზე;

ბ) შეაფასოს ის რისკები და საფრთხეები, რომელთა თავიდან აცილებაც შეუძლებელია;

გ) იზრუნოს საფრთხის შემცირებაზე, მათ შორის, მისი წყაროს აღმოფხვრაზე;

დ) თავისი შესაძლებლობის ფარგლებში, სამუშაოს სპეციფიკის გათვალისწინებით ჩაანაცვლოს საფრთხის შემცველი ფაქტორები უსაფრთხო ან ნაკლებად საშიში ფაქტორებით;

ე) შეიმუშაოს თანამიმდევრული პრევენციული ღონისძიებების პოლიტიკა, რომელიც უნდა ითვალისწინებდეს საწარმოო გარემოსა და სამუშაო პროცესის თავისებურებებს;

ვ) ამ პუნქტის „ე“ ქვეპუნქტისა და საფრთხის შემცველი ფაქტორების ანალიზის საფუძველზე შეიმუშაოს წერილობითი დოკუმენტი, რომელიც უნდა ითვალისწინებდეს დასაქმებულისა და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების რისკის შემცირების ან აღმოფხვრის ღონისძიებებს, რომლებიც უნდა განხორციელდეს ყველა სახის საქმიანობის დროს და საწარმოს მმართველობის ყველა დონეზე, ამ ღონისძიებების განხორციელების ვადებს, განმახორციელებლებს და განხორციელებისათვის საჭირო სახსრებს;

ზ) კოლექტიური დაცვის საშუალებებს მიანიჭოს უპირატესობა ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებთან შედარებით, თუ საქართველოს კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი;

თ) დასაქმებულებს ჩაუტაროს შესაბამისი სწავლება (ტრენინგები) და ინსტრუქტაჟი;

ი) უზრუნველყოს სამუშაოს ადაპტირება დასაქმებულთან, განსაკუთრებით − სამუშაო სივრცის მოწყობის, სამუშაო აღჭურვილობის, სამუშაო და საწარმოო მეთოდების შერჩევის თვალსაზრისით, მონოტონური სამუშაოს შემსუბუქებისა და დასაქმებულის ჯანმრთელობაზე სამუშაოს გავლენის შემცირების მიზნით.

2. დამსაქმებელი ვალდებულია რისკის შეფასების შესახებ დოკუმენტი შეინახოს ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესით.

3. საწარმოს სპეციფიკიდან და რისკის შეფასების შესახებ დოკუმენტიდან გამომდინარე, უსაფრთხო და ჯანსაღი სამუშაო პირობების უზრუნველსაყოფად და სამუშაო ადგილზე უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების თავიდან ასაცილებლად დამსაქმებელი ვალდებულია:

ა) ფუნქციების განაწილების საფუძველზე წერილობით განსაზღვროს შრომის უსაფრთხოების სფეროში შესაბამისი დასაქმებულების და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირების ვალდებულებები და პასუხისმგებლობა;

ბ) უზრუნველყოს რისკის შემცველ სამუშაო ადგილებზე მხოლოდ იმ დასაქმებულისა და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის დაშვება, რომლებმაც გაიარეს შესაბამისი სპეციალური სწავლება ან ინსტრუქტაჟი;

გ) გამოავლინოს და აღრიცხოს საფრთხის შემცველი სამუშაო ადგილები;

დ) უზრუნველყოს დაცვისა და კონტროლის სისტემების, საშიში ნივთიერებების შემგროვებელი და გამანეიტრალებელი აღჭურვილობების უწყვეტი და გამართული ფუნქციონირება;

ე) მოთხოვნის შემთხვევაში ზედამხედველ ორგანოს მიაწოდოს ყველა საჭირო ინფორმაცია და დოკუმენტი და შეასრულოს ამ ორგანოს მითითებები;

ვ) საწარმო აღჭურვოს შესაბამისი კოლექტიური დაცვის საშუალებებით;

ზ) დასაქმებული და სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირი უფასოდ აღჭურვოს აუცილებელი ეფექტიანი ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებით იქ, სადაც ეს აუცილებელია მათი სიცოცხლის ან ჯანმრთელობის დასაცავად, უზრუნველყოს ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების სისუფთავე და ტექნიკური გამართულობა;

თ) უზრუნველყოს დასაქმებულისათვის წინასწარი და პერიოდული სამედიცინო შემოწმების ჩატარება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;

ი) არ დაუშვას სამუშაოზე დასაქმებული ან/და სხვა პირი, რომელიც ალკოჰოლური, ნარკოტიკული ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაში იმყოფება, და ამ მიზნით შიდა მარეგულირებელი ნორმებით განსაზღვროს დასაქმებულების ან/და სხვა პირების ჯგუფი, რომელიც უფლებამოსილი იქნება, ზედამხედველობა გაუწიოს აღნიშნულ პროცესს.

მუხლი 7. შრომის უსაფრთხოების ორგანიზება და მართვა

1. შრომის უსაფრთხოების სფეროში დასახული ამოცანების შესრულების ორგანიზებისათვის, ამ კანონის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტების გათვალისწინებით, დამსაქმებელი ვალდებულია ჰყავდეს 1 ან მეტი შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი ან აღნიშნული მიზნით შექმნას შრომის უსაფრთხოების სამსახური. დასაქმებულებთან შეთანხმებით შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი და დასაქმებულთა წარმომადგენელი შეიძლება იყოს ერთი და იგივე პირი.

2. დამსაქმებელს, რომელსაც 20 ან ნაკლები დასაქმებული ჰყავს, შეუძლია პირადად შეასრულოს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის პროფესიული მოვალეობები იმ პირობით, რომ მას გავლილი აქვს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული აკრედიტებული პროგრამა. თუ დამსაქმებელს 20-დან 100-მდე დასაქმებული ჰყავს, იგი ვალდებულია ჰყავდეს არანაკლებ 1 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, ხოლო 100 ან მეტი დასაქმებულის ყოლის შემთხვევაში დამსაქმებელი ვალდებულია შექმნას შრომის უსაფრთხოების სამსახური არანაკლებ 2 შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტით.

3. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი/სამსახური აღჭურვილი უნდა იყოს შესაბამისი ტექნიკური საშუალებებითა და ინსტრუმენტებით. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის/სამსახურის მიერ თავისი მოვალეობების შესასრულებლად შესაფერისი დრო იმგვარად უნდა შეირჩეს, რომ, რამდენადაც შესაძლებელია, არ შეფერხდეს საწარმოო პროცესი. აღნიშნული დრო ჩაითვლება სამუშაო დროში და ანაზღაურდება. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, თავისი საქმიანობიდან გამომდინარე, არ უნდა აღმოჩნდეს სხვა დასაქმებულებთან შედარებით უარეს მდგომარეობაში შრომის უსაფრთხოების დაცვის თვალსაზრისით.

4. თუ საწარმოს სიდიდის, დასაქმებულთა რაოდენობის, სამუშაო პირობების, საფრთხის ხარისხის, ხასიათისა და სტრუქტურის და შესაბამისი რისკების გათვალისწინებით დამსაქმებელს არ ჰყავს სათანადო რაოდენობის შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, დამსაქმებელი ვალდებულია მოიწვიოს აღნიშნული დარგის სპეციალისტები/ორგანიზაციები.

5. შრომის უსაფრთხოებისათვის პასუხისმგებელ პირს უნდა ჰქონდეს შესაბამისი პროფესიული გამოცდილება და კვალიფიკაცია (უნარები და ტექნიკური ჩვევები, რომლებიც დასტურდება ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებულ აკრედიტებულ ორგანიზაციაში პროგრამის გავლის დამადასტურებელი სერტიფიკატით).

6. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტს შესაბამის აკრედიტებულ ორგანიზაციაში გავლილი უნდა ჰქონდეს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის პროგრამა. ამ პროგრამის მოცულობა, განხორციელების წესი და პირობები განისაზღვრება მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.

7. საქმიანობის სპეციფიკიდან და დასაქმებულთა რაოდენობიდან გამომდინარე, საწარმოს შეიძლება ჰყავდეს საწარმოო ექიმი. საწარმოო ექიმს უნდა ჰქონდეს დამოუკიდებელი საექიმო საქმიანობის უფლების დამადასტურებელი სახელმწიფო სერტიფიკატი ერთ-ერთ შემდეგ სპეციალობაში: „შინაგანი მედიცინა“, „საოჯახო მედიცინა“, „საზოგადოებრივი ჯანდაცვა“, „პროფესიული პათოლოგია“.

მუხლი 8. პირველადი სამედიცინო დახმარება, სახანძრო უსაფრთხოება, ევაკუაცია, მომეტებული საფრთხე

1. დამსაქმებელი ვალდებულია:

ა) საწარმოს სიდიდის, საქმიანობის სფეროსა და სხვა პირობების გათვალისწინებით მიიღოს პირველადი სამედიცინო დახმარების, სახანძრო უსაფრთხოებისა და ევაკუაციის უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ზომები;

ბ) განახორციელოს აუცილებელი და მყისიერი კომუნიკაცია სასწრაფო, სამაშველო, სახანძრო და სხვა სპეციალიზებულ სამსახურებთან.

2. დამსაქმებელი ვალდებულია პირადად ან/და დანიშნული/მოწვეული შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის ან სპეციალური სამსახურის მეშვეობით დაუყოვნებლივ აცნობოს ყველა დასაქმებულსა და სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირს, რომლებსაც ემუქრებათ ან შეიძლება დაემუქროთ მომეტებული საფრთხე, პრევენციული და საევაკუაციო ზომებისა და უსაფრთხოების ღონისძიებების შესახებ.

3. მომეტებული საფრთხის წარმოშობის შემთხვევაში დამსაქმებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა შესაბამისი ზომა და გასცეს სამუშაოს შეწყვეტის ბრძანება, რათა დასაქმებულებმა და სამუშაო სივრცეში მყოფმა სხვა პირებმა შეძლონ სამუშაო ადგილებიდან უსაფრთხო ზონაში გასვლა.

4. დამსაქმებელს უფლება არ აქვს, მოსთხოვოს დასაქმებულს ან სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირს სამუშაოს გაგრძელება მანამ, სანამ არსებობს მომეტებული საფრთხე.

5. დასაქმებული არ უნდა აღმოჩნდეს არახელსაყრელ მდგომარეობაში მომეტებული საფრთხის არსებობის დროს სამუშაო ადგილის ან/და საფრთხის შემცველი ტერიტორიის მიტოვებისას საკუთარი ქმედების გამო და დაცული უნდა იყოს ზიანის მომტანი შედეგებისაგან.

6. დამსაქმებელმა უნდა იზრუნოს, რომ მომეტებული საფრთხის არსებობის შემთხვევაში თითოეულ დასაქმებულს/სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირს, რომელსაც არ შეუძლია მიმართოს უშუალო ხელმძღვანელს, ჰქონდეს შესაძლებლობა, მიიღოს შესაბამისი ზომები, მათ შორის, დატოვოს სამუშაო ადგილი, საკუთარი ან სხვა პირების უსაფრთხოების დასაცავად, რათა თავიდან იქნეს აცილებული აღნიშნული საფრთხის შედეგები.

7. დამსაქმებელმა არ უნდა ჩააყენოს დასაქმებული არახელსაყრელ მდგომარეობაში ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული ზომების მიღების გამო, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც დასაქმებულმა დაუდევარი ან/და გაუფრთხილებელი ქმედებები განახორციელა.

მუხლი 9. კონსულტაციები და შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა მონაწილეობა

1. დამსაქმებელმა გადაწყვეტილების მიღებამდე უნდა უზრუნველყოს შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულების ან/და დასაქმებულთა წარმომადგენლის მონაწილეობა, რაც გულისხმობს:

ა) დასაქმებულებთან კონსულტაციებს;

ბ) დასაქმებულის ან დასაქმებულთა წარმომადგენლის უფლებას, მოახდინოს შრომის უსაფრთხოების შესახებ წინადადების ინიციირება;

გ) დაბალანსებულ მონაწილეობას.

2. შრომის უსაფრთხოების ახალი ღონისძიებათა სისტემის ინიციირებისას დამსაქმებელი ვალდებულია შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელთან გაიაროს კონსულტაცია.

3. სამუშაო პროცესის, სამუშაოს შინაარსის ან ორგანიზების ისეთი ცვლილების დაგეგმვისას, რომელმაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს დასაქმებულის შრომის უსაფრთხოებაზე, დამსაქმებელი ვალდებულია შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელთან გაიაროს კონსულტაცია.

4. დამსაქმებელსა და დასაქმებულებს შორის შრომის უსაფრთხოების საკითხებზე კონსულტაციების, ეფექტიანი თანამშრომლობისა და კომუნიკაციის განხორციელების მიზნით დასაქმებულებს შეუძლიათ დასაქმებულთაგან აირჩიონ შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელი. პირი დასაქმებულთა წარმომადგენლად შეიძლება აირჩეს და დაინიშნოს მხოლოდ მისი თანხმობის შემთხვევაში.

5. იმ საწარმოში/დაწესებულებაში, სადაც 20 ან მეტი დასაქმებულია, შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელი აირჩევა დასაქმებულთა მიერ განსაზღვრული ვადით, ხმათა უბრალო უმრავლესობით. დამსაქმებელი ვალდებულია დაეხმაროს დასაქმებულებს აღნიშნული არჩევნების ორგანიზებაში.

6. დასაქმებულთა წარმომადგენელი უფლებამოსილია:

ა) წარმოადგინოს დასაქმებულების ინტერესები დამსაქმებელთან, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთან და ზედამხედველ ორგანოსთან შრომის უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით;

ბ) შეამოწმოს სამუშაო სივრცე და სამუშაო ადგილებზე შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვა ისე, რომ ხელი არ შეუშალოს საწარმოო პროცესს, და დარღვევების აღმოჩენის შემთხვევაში ამის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს დამსაქმებელს;

გ) დამსაქმებელს მოსთხოვოს ინფორმაცია იმ ფაქტების შესახებ, რომლებიც გავლენას ახდენს სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოებაზე (დამსაქმებელი, თავის მხრივ, ვალდებულია წარუდგინოს მას ეს ინფორმაცია), და განიხილოს ისინი დამსაქმებელთან და დასაქმებულებთან;

დ) ითანამშრომლოს დამსაქმებელთან და წარუდგინოს მას წინადადებები სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების დაცვის ხარისხის ამაღლებასთან და მომეტებული საფრთხის შემცირებასთან/აღმოფხვრასთან დაკავშირებით;

ე) მონაწილეობა მიიღოს დამსაქმებლის მიერ ორგანიზებულ დისკუსიებში, რომლებიც შეეხება სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების საკითხებს, აგრეთვე მოკვლევებში, რომლებითაც დგინდება მუშაობის პროცესში მომხდარი საწარმოო ტრავმების, პროფესიული დაავადებების და სხვა შემთხვევების მიზეზები;

ვ) ზედამხედველ ორგანოს წარუდგინოს შენიშვნები და წინადადებები ამ ორგანოს მიერ დამსაქმებლის საწარმოში შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის შემოწმებისას;

ზ) მიმართოს შესაბამის უწყებებს, თუ დამსაქმებლის მიერ მიღებული ზომები და გამოყოფილი საშუალებები სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების დაცვის უზრუნველსაყოფად საკმარისი არ არის.

7. დამსაქმებელი ვალდებულია თვალსაჩინო ადგილზე განათავსოს დასაქმებულთა წარმომადგენლების სია, რომელშიც მითითებულია შესაბამისი სამუშაო ადგილები.

8. დაუშვებელია დასაქმებულთა წარმომადგენლის სამუშაოდან გათავისუფლება ან/და არახელსაყრელ მდგომარეობაში ჩაყენება თავისი უფლებამოსილების განხორციელების გამო.

9. დამსაქმებელი ვალდებულია შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელს მისცეს ანაზღაურებადი, სამუშაოსგან თავისუფალი დრო კვირაში არანაკლებ 2 და არაუმეტეს 5 საათისა და უზრუნველყოს იგი შესაბამისი აღჭურვილობით, რათა მან შეძლოს თავისი უფლებამოსილების განხორციელება.

10. საწარმოს სიდიდის, სამუშაო პირობებისა და სხვა გარემოებების გათვალისწინებით დასაქმებულთა წარმომადგენლის მიერ თავისი უფლებამოსილების განხორციელების დრო განისაზღვრება კოლექტიური ხელშეკრულებით ან სხვა წერილობითი დოკუმენტით.

თავი III

დასაქმებულის უფლებები და ვალდებულებები

მუხლი 10. დასაქმებულის უფლებები

1. დასაქმებულს უფლება აქვს:

ა) დამსაქმებელთან განიხილოს შესასრულებელ სამუშაოსთან დაკავშირებული შრომის უსაფრთხოების ყველა საკითხი და მოითხოვოს ასეთ განხილვაზე ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე ამ დარგის ექსპერტის მოწვევა;

ბ) დამსაქმებლისაგან მიიღოს ინფორმაცია საფრთხის შემცველი ფაქტორების, რისკის შეფასების შედეგების, შრომის უსაფრთხოების დაცვის უზრუნველსაყოფად დამსაქმებლის მიერ მიღებული ზომების, სამედიცინო გამოკვლევების შედეგების და ზედამხედველი ორგანოს რეკომენდაციებისა და მითითებების შესახებ;

გ) უარი თქვას იმ სამუშაოს, დავალების ან მითითების შესრულებაზე, რომელიც ეწინააღმდეგება კანონს ან შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაუცველობის გამო აშკარა და არსებით საფრთხეს უქმნის მის ან მესამე პირის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან საკუთრებას ან ბუნებრივი გარემოს უსაფრთხოებას; საფრთხის არსებობისას დატოვოს სამუშაო ადგილი ან სახიფათო ზონა;

დ) სამედიცინო დასკვნის საფუძველზე დამსაქმებელს მოსთხოვოს სხვა მუდმივ ან დროებით სამუშაო ადგილზე გადაყვანა ან სამუშაო პირობების შემსუბუქება, ან დღის ცვლაში გადაყვანა, თუ ღამის ცვლა საზიანოა დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის, ხოლო დამსაქმებელს აქვს შესაბამისი ვაკანსია და დასაქმებული აკმაყოფილებს ამ ვაკანსიისადმი წაყენებულ მოთხოვნებს;

ე) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიიღოს კომპენსაცია სამუშაო სივრცეში მიყენებული ზიანისათვის, მათ შორის, პროფესიული დაავადებით მიყენებული ზიანისათვის;

ვ) მიმართოს შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტს, ზედამხედველ ორგანოს, დასაქმებულთა წარმომადგენელს, თუ სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოების ნორმები სათანადოდ დაცული არ არის.

2. დაუშვებელია დასაქმებულის სამუშაოდან გათავისუფლება ან სხვა დასაქმებულებთან შედარებით მისი მდგომარეობის გაუარესება ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების გამო.

მუხლი 11. დასაქმებულის ვალდებულებები

დასაქმებული ვალდებულია:

ა) იხელმძღვანელოს შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული ინსტრუქციებით, სამართლებრივი ნორმებითა და სხვა წესებით და დაემორჩილოს დამსაქმებლის მიერ დადგენილ სამუშაო პროცედურებს;

ბ) ითანამშრომლოს დამსაქმებელთან და დასაქმებულთა წარმომადგენელთან შრომის უსაფრთხოების ნორმების შესაბამისად უსაფრთხო სამუშაო გარემოს შექმნისა და შენარჩუნებისათვის;

გ) ამ კანონის მე-10 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში დაუყოვნებლივ აცნობოს დამსაქმებელს იმ გარემოების შესახებ, რომლის გამოც იგი უარს ამბობს შრომითი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებაზე;

დ) შეასრულოს სამუშაო, მართოს და გამოიყენოს სამუშაო ტექნიკა, გამოიყენოს მასალები, საშიში ნივთიერებები და სხვა საშუალებები დამსაქმებლის ინსტრუქციებისა და მუშაობისას მიღებული ცოდნისა და კვალიფიკაციის შესაბამისად;

ე) მართოს სპეციალური წესების მიხედვით განსაზღვრული, მომეტებულ საფრთხესთან დაკავშირებული სამუშაო ტექნიკა და შეასრულოს სამუშაო მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აქვს შესაბამისი მოწმობა, და მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამ სამუშაოს შესრულება დამსაქმებელმა დაავალა;

ვ) თვითნებურად არ გამორთოს, არ შეცვალოს ან არ მოხსნას სამუშაო ტექნიკის, აპარატის, ინსტრუმენტის, დანადგარის ან აღჭურვილობის უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დამცავი მოწყობილობები და აღნიშნული მოწყობილობები დანიშნულებისამებრ გამოიყენოს;

ზ) ინდივიდუალური დაცვის საშუალებები გამოიყენოს ინსტრუქციების შესაბამისად და დააბრუნოს მათთვის განკუთვნილ ადგილზე;

თ) დაუყოვნებლივ წარუდგინოს დამსაქმებელს ან მის წარმომადგენელს ინფორმაცია ნებისმიერი ხარვეზის შესახებ, რომელმაც შეიძლება სამუშაო სივრცეში საშიშროება შეუქმნას შრომის უსაფრთხოებას ან გამოიწვიოს უბედური შემთხვევა ან საშიში შემთხვევა, აგრეთვე თავისი შესაძლებლობის ფარგლებში მონაწილეობა მიიღოს ამ ხარვეზის აღმოფხვრაში;

ი) დაესწროს დამსაქმებლის მიერ ორგანიზებულ შრომის უსაფრთხოების შესახებ ტრენინგებსა და საინფორმაციო შეხვედრებს;

კ) გაიაროს პროფილაქტიკური სამედიცინო გამოკვლევები იმ სამუშაოსთან დაკავშირებით, რომლის შესრულებისთვისაც აღნიშნული გამოკვლევების გავლა აუცილებელია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად;

ლ) დაიცვას დამსაქმებლის, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის, საწარმოო ექიმისა და ზედამხედველი ორგანოს განკარგულებები, მითითებები და რეკომენდაციები შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე;

მ) არ გამოცხადდეს სამუშაოზე ალკოჰოლური, ნარკოტიკული, ტოქსიკური ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაში და სამუშაოს შესრულებისას არ მოიხმაროს ასეთი მდგომარეობის გამომწვევი ნივთიერებები;

ნ) დაემორჩილოს სამუშაო სივრცეში თამბაქოს მოხმარების შესახებ აკრძალვებს;

ო) ითანამშრომლოს დამსაქმებელთან ან/და შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელთან იმ დროის განმავლობაში, რომელიც საჭირო იქნება სამუშაო ადგილზე დასაქმებულთა შრომის უსაფრთხოების დაცვისათვის ნებისმიერი დავალების ან ზედამხედველი ორგანოს მოთხოვნების შესასრულებლად;

პ) ითანამშრომლოს დამსაქმებელთან ან/და შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელთან მანამ, სანამ დამსაქმებელი არ დარწმუნდება, რომ სამუშაო გარემო და სამუშაო პირობები საშიშროებას არ უქმნის დასაქმებულთა უსაფრთხოებასა და ჯანმრთელობას;

ჟ) თავისი შესაძლებლობის ფარგლებში, მომზადებისა და დამსაქმებლის მიერ ჩატარებული ინსტრუქტაჟის შესაბამისად იზრუნოს საკუთარი უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვაზე, აგრეთვე იმ პირების უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვაზე, რომლებსაც საკუთარი მოქმედებით ან უმოქმედობით ზიანი მიადგათ.

თავი IV

სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის უფლებები და ვალდებულებები

მუხლი 12. სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის უფლებები

სამუშაო სივრცეში მყოფ სხვა პირს უფლება აქვს:

ა) დამსაქმებელს მოსთხოვოს ინფორმაცია სამუშაო სივრცეში შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებული საკითხების შესახებ;

ბ) უარი თქვას იმ სამუშაოს, დავალების ან მითითების შესრულებაზე, რომელიც ეწინააღმდეგება კანონს ან შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაუცველობის გამო აშკარა და არსებით საფრთხეს უქმნის მის ან მესამე პირის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან საკუთრებას ან ბუნებრივი გარემოს უსაფრთხოებას; საფრთხის არსებობისას დატოვოს სამუშაო ადგილი ან სახიფათო ზონა;

გ) საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით მიიღოს კომპენსაცია სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის შედეგად მიყენებული ზიანისათვის;

დ) დაიცვას დამსაქმებლის, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის, საწარმოო ექიმისა და ზედამხედველი ორგანოს მითითებები და რეკომენდაციები შრომის უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე.

მუხლი 13. სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირის ვალდებულებები

სამუშაო სივრცეში მყოფი სხვა პირი ვალდებულია:

ა) იხელმძღვანელოს შრომის უსაფრთხოების დაცვასთან დაკავშირებული ინსტრუქციებით, სამართლებრივი ნორმებითა და სხვა წესებით და დაემორჩილოს დამსაქმებლის მიერ დადგენილ სამუშაო პროცედურებს;

ბ) დაიცვას დამსაქმებლის, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის, საწარმოო ექიმისა და ზედამხედველი ორგანოს განკარგულებები საწარმოო გარემოსა და არასაწარმოო გარემოში შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვასთან დაკავშირებულ საკითხებზე;

გ) ამ კანონის მე-12 მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული უფლების გამოყენების შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს დამსაქმებელს ან მის წარმომადგენელს;

დ) არ გამოცხადდეს სამუშაოზე ალკოჰოლური, ნარკოტიკული, ტოქსიკური ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაში და სამუშაოს შესრულებისას არ მოიხმაროს ასეთი მდგომარეობის გამომწვევი ნივთიერებები;

ე) გონივრული ეჭვის არსებობისას დამსაქმებლის მოთხოვნის შემთხვევაში გაიაროს შემოწმება იმის დასადგენად, იმყოფება თუ არა ალკოჰოლური, ნარკოტიკული ან ფსიქოტროპული სიმთვრალის მდგომარეობაში;

ვ) დაემორჩილოს სამუშაო სივრცეში თამბაქოს მოხმარების შესახებ აკრძალვებს.

თავი V

სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევები და პროფესიული დაავადებები

მუხლი 14. სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევა

სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევა კლასიფიცირდება მისი შედეგების და ერთ ჯერზე დაშავებული ადამიანების რაოდენობის მიხედვით, შემდეგნაირად:

ა) მსუბუქი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მსუბუქი დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვის გარეშე ან შრომისუნარიანობის დაკარგვით არაუმეტეს 3 დღისა;

ბ) საშუალო სიმძიმის უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო დაზიანება შრომისუნარიანობის დაკარგვით 3 დღიდან 40 დღემდე;

გ) მძიმე უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო მუდმივი შრომისუუნარობის განვითარება ან ჯანმრთელობის მძიმე დაზიანება ან/და დროებითი შრომისუუნარობის განვითარება 40 კალენდარულ დღეზე მეტი ხნით;

დ) ფატალური უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო ადამიანის (დასაქმებულის ან სხვა პირის) სამუშაო ადგილზე ან უბედური შემთხვევიდან 1 წლის განმავლობაში გარდაცვალება;

ე) მასობრივი უბედური შემთხვევა − უბედური შემთხვევის გამო 3 ან მეტი ადამიანის დაშავება, მათ შორის, 1 მძიმე უბედური შემთხვევა ან 1 ფატალური უბედური შემთხვევა.

მუხლი 15. სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების შემთხვევების რეგისტრაცია, მოკვლევა და ანგარიშგება

1. დასაქმებული ვალდებულია დაუყოვნებლივ აცნობოს დამსაქმებელს სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის შესახებ, რომელიც სხვა პირს შეემთხვა და რომელსაც დასაქმებული შეესწრო, ან რომელიც დასაქმებულს შეემთხვა, თუ ჯანმრთელობის მდგომარეობა ამის საშუალებას აძლევს. დამსაქმებელს აგრეთვე უნდა ეცნობოს ნებისმიერი უბედური შემთხვევის, საშიში შემთხვევისა და მავნე საწარმოო ფაქტორების შესახებ.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე დამსაქმებელი ვალდებულია:

ა) დაუყოვნებლივ მიიღოს პირის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის შემდგომი საფრთხის თავიდან აცილებისათვის აუცილებელი ზომები;

ბ) ამ კანონის მე-14 მუხლის „გ“−„ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევების დროს დაიცვას სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის ადგილი და უცვლელად შეინარჩუნოს იგი კომპეტენტური საგამოძიებო ორგანოების წარმომადგენელთა მოსვლამდე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც აუცილებელია ზომების მიღება პირის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის დასაცავად ან სერიოზული ეკონომიკური ზიანის თავიდან ასაცილებლად. თუ სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის ადგილზე სიტუაცია იცვლება პირის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისათვის შემდგომი საფრთხის თავიდან აცილების ან სერიოზული ეკონომიკური ზიანის თავიდან აცილების მიზნით, დამსაქმებელმა უნდა შეადგინოს სამუშაო ადგილზე არსებული სიტუაციის შესაბამისი აღწერილობა სათანადო მდგომარეობის გამომწვევი მიზეზების მოკვლევის ხელშეწყობისათვის;

გ) სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის დადგომიდან 24 საათის განმავლობაში აცნობოს უბედური შემთხვევის შესახებ:

გ.ა) შესაბამის დასაქმებულთა გაერთიანებას (არსებობის შემთხვევაში) და დასაქმებულთა წარმომადგენელს;

გ.ბ) სამართალდამცავ ორგანოებს − ამ კანონის მე-14 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევის დროს და მაშინ, როდესაც უბედურ შემთხვევასთან დაკავშირებული ფაქტები დანაშაულის ნიშნებზე მიანიშნებს;

გ.გ) ზედამხედველ ორგანოს − ამ კანონის მე-14 მუხლის „ბ“−„ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული შემთხვევების დროს;

დ) აღრიცხოს სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევები და პროფესიული დაავადებების შემთხვევები, რაც გულისხმობს კომპეტენტური უწყებების წარმომადგენელთა, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტისა და დაშავებული დასაქმებულის, თუ მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობა ამის საშუალებას იძლევა, ერთობლივი მონაწილეობით შესაბამისი უბედური შემთხვევის და პროფესიული დაავადების მიზეზის დადგენას.

3. თუ უბედური შემთხვევა დასაქმებულს სხვა დამსაქმებლის სამუშაო სივრცეში შეემთხვა, ეს დამსაქმებელი ვალდებულია დაზარალებული დასაქმებულის დამსაქმებელს დაუყოვნებლივ აცნობოს უბედური შემთხვევის შესახებ.

4. დამსაქმებელი ვალდებულია შეინახოს საშუალო სიმძიმის, მძიმე, ფატალური და მასობრივი უბედური შემთხვევების შესახებ მტკიცებულებები, რომლებიც უნდა შეიცავდეს იმ მონაცემებს, რომლებიც საჭირო იქნება შესაბამისი უბედური შემთხვევის აღწერისათვის, თუ სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის შედეგები მოგვიანებით გამოვლინდება, და მიიღოს სათანადო ზომები ასეთი უბედური შემთხვევების თავიდან ასაცილებლად.

5. მტკიცებულებების შეგროვებისა და შენახვის დეტალური პროცედურები, აგრეთვე უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების აღრიცხვის წესი და ფორმა, მოკვლევის პროცედურები, ანგარიშგების წესი და ვადები განისაზღვრება მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.

თავი VI

შრომის უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო სტრატეგია და სახელმწიფო ზედამხედველობის განმახორციელებელი უწყებები

მუხლი 16. შრომის უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო სტრატეგია და კომპეტენტური უწყებები

1. შრომის უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო სტრატეგიას განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.

2. ამ კანონის მიზნებისათვის სამინისტრო უზრუნველყოფს:

ა) შრომის უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო სტრატეგიის განმსაზღვრელი დოკუმენტის შემუშავებას სხვა სამინისტროებთან, ინსტიტუტებთან და სოციალურ პარტნიორებთან თანამშრომლობით, მის პერიოდულ განახლებას და მის შესრულებას;

ბ) შრომის უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით საქართველოს მთავრობის დადგენილებით მისაღები შემდეგი ტექნიკური რეგლამენტების შემუშავებას:

ბ.ა) სამუშაო ადგილზე ინდივიდუალური დაცვის საშუალებებისა და სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნები;

ბ.ბ) მონიტორიან დანადგარებთან მუშაობისას და დროებით ან მოძრავ სამშენებლო უბნებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნები;

ბ.გ) სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული ნიშნების განთავსების მიზნით დასადგენი მინიმალური მოთხოვნები;

ბ.დ) სამუშაო ადგილზე აზბესტის, კანცეროგენების, მუტაგენებისა და ბიოლოგიური აგენტების ზემოქმედებასთან დაკავშირებული რისკებისაგან დასაქმებულთა დაცვა;

ბ.ე) სამუშაო ადგილზე ფიზიკური აგენტებით (ვიბრაციით, ხმაურით, ელექტრომაგნიტური ველით, ხელოვნური ოპტიკური რადიაციით) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დასაქმებულების დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნები;

ბ.ვ) მიწის ზედაპირზე და მიწის ქვეშ, აგრეთვე ბურღვის მეშვეობით მინერალების მოპოვების ინდუსტრიებში დასაქმებულთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მოთხოვნები;

ბ.ზ) სამუშაო ადგილზე ქიმიური, ფიზიკური და ბიოლოგიური აგენტების ზემოქმედებით გამოწვეული რისკებისაგან, აგრეთვე ქიმიურ აგენტებთან და ქიმიურ ნივთიერებებთან დაკავშირებული რისკებისაგან დასაქმებულთა დაცვა;

ბ.თ) ფეთქებადი ატმოსფეროს გამო პოტენციური რისკის ქვეშ მყოფ დასაქმებულთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის გაუმჯობესების მიზნით დასადგენი მინიმალური მოთხოვნები;

ბ.ი) ტვირთის ხელით აწევისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნები;

გ) შრომის უსაფრთხოების საკითხებზე საზოგადოების ცნობიერების ამაღლებას, კვლევების ჩატარებას, საჭიროების შემთხვევაში სხვადასხვა ტრენინგის ჩატარების ორგანიზებას/ხელშეწყობას;

დ) იმ ინსტიტუტებთან თანამშრომლობას, რომელთა საქმიანობაც შრომის უსაფრთხოების საკითხებს უკავშირდება;

ე) საზედამხედველო ორგანოების მიერ შრომის უსაფრთხოების სფეროში საქართველოს კანონმდებლობის დაცვის კონტროლსა და მონიტორინგს;

ვ) შრომის უსაფრთხოების მდგომარეობის შესახებ ყოველწლიური ანგარიშების მომზადებას.

3. სოციალური პარტნიორობის სამმხრივი კომისია შრომის უსაფრთხოების მდგომარეობის გაუმჯობესების მიზნით:

ა) შეიმუშავებს წინადადებებსა და რეკომენდაციებს შრომის უსაფრთხოების სფეროში სახელმწიფო პოლიტიკისა და პროგრამების შესახებ;

ბ) განიხილავს სამუშაო ადგილზე შრომის უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებული დოკუმენტების პროექტებს და შეიმუშავებს შესაბამის რეკომენდაციებს;

გ) პერიოდულად აანალიზებს ზედამხედველი ორგანოს მიერ ამ კანონის ეფექტიან აღსრულებას, მათ შორის, ადმინისტრაციული სახდელის − ჯარიმის ოდენობის ადეკვატურობას, იმ პირობის დაცვით, რომ უზრუნველყოფილია ადმინისტრაციული სახდელის პროპორციულობა, თანამიმდევრულობა და შემაკავებელი ეფექტი;

დ) ახორციელებს სოციალური პარტნიორობის სამმხრივი კომისიის დებულებით განსაზღვრულ სხვა უფლებამოსილებებს.

4. ზედამხედველი ორგანო აკონტროლებს შრომის უსაფრთხოების ნორმების აღსრულებასა და გამოყენებას, ახორციელებს სამუშაო ადგილზე მომხდარი უბედური შემთხვევებისა და პროფესიული დაავადებების შემთხვევების მოკვლევას და აღრიცხავს მათ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ზედამხედველი ორგანოს ფუნქციები, უფლება-მოვალეობები და სტრუქტურა განისაზღვრება ზედამხედველი ორგანოს დებულებით, საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.

5. ზედამხედველი ორგანო უფლებამოსილია წინასწარი შეტყობინების გარეშე შეამოწმოს ინსპექციისადმი დაქვემდებარებული ნებისმიერი სამუშაო სივრცე, დღე-ღამის ნებისმიერ დროს განახორციელოს სამუშაო სივრცის ინსპექტირება, მოკვლევა და შემოწმება, რაც აუცილებელია შრომის უსაფრთხოების ნორმების ეფექტიანი აღსრულებისა და გამოყენების უზრუნველსაყოფად. სამუშაო სივრცეში შესვლისა და შემოწმების წესი და პირობები დგინდება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.

6. ზედამხედველი ორგანო უფლებამოსილია:

ა) გამოკითხოს დამსაქმებელი, დასაქმებულები, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტი, შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელი შრომის უსაფრთხოების ნორმების აღსრულებასა და გამოყენებასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ საკითხზე;

ბ) მოითხოვოს ნებისმიერი დოკუმენტის გადაცემა, რომელიც აუცილებელია ზედამხედველი ორგანოს მიერ ამ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილების ეფექტიანად განსახორციელებლად, აგრეთვე დოკუმენტის ასლის გადაღება ან ამონაწერის გაკეთება;

გ) დამსაქმებლის ინფორმირებით განახორციელოს სამუშაო ადგილის ფოტო-, ვიდეოგადაღება, აგრეთვე სამუშაო ადგილზე გამოყენებადი ნივთიერების ან მასალის ნიმუშის აღება მისი შემდგომი ანალიზისათვის.

თავი VII

პასუხისმგებლობა

მუხლი 17. პასუხისმგებლობის ზოგადი საფუძვლები

1. შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა განისაზღვრება ამ კანონითა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებით, ხოლო ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმის წარმოებასთან დაკავშირებული საკითხები რეგულირდება აგრეთვე საქართველოს ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსით, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

2. ამ თავით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის საქმეზე ზედამხედველი ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება საჩივრდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

3. ამ თავით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის ფორმა, მისი შევსებისა და წარდგენის წესი განისაზღვრება მინისტრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.

მუხლი 18. ადმინისტრაციული სახდელები ამ კანონის დარღვევისათვის

1. ამ თავით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისათვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შემდეგი ადმინისტრაციული სახდელები:

ა) გაფრთხილება;

ბ) ჯარიმა;

გ) სამუშაო პროცესის შეჩერება.

2. ზედამხედველი ორგანო ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ან „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სახდელის გამოყენებისას გასცემს მითითებას აღმოჩენილი დარღვევის ზედამხედველი ორგანოს მიერ დადგენილ გონივრულ ვადაში გამოსწორების შესახებ.

3. აღმოჩენილი დარღვევის გამოსწორებისათვის დადგენილი გონივრული ვადა განისაზღვრება ზედამხედველი ორგანოს მიერ დამსაქმებელთან, შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტთან და შრომის უსაფრთხოების საკითხებში დასაქმებულთა წარმომადგენელთან კონსულტაციის საფუძველზე და აღინიშნება შესაბამის ოქმში, რომელსაც ხელს აწერს ორივე მხარე.

4. ზედამხედველი ორგანო ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ან „ბ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე გაცემული მითითებით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ ამოწმებს სამართალდამრღვევს, რის შესახებაც დგება შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტში აღინიშნება საწარმოს ფაქტობრივი მდგომარეობა მითითების პირობებთან მიმართებით, კერძოდ:

ა) მითითება შესრულდა;

ბ) მითითება არ შესრულდა.

5. დარღვევის გამოსასწორებლად გაცემული მითითებით დადგენილ ვადაში დარღვევის გამოუსწორებლობის შემთხვევაში ზედამხედველი ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სახდელის გამოყენების და გაცემული მითითების შესასრულებლად სამართალდამრღვევისათვის დამატებითი გონივრული ვადის მიცემის შესახებ. ამასთანავე, ზედამხედველ ორგანოს უფლება აქვს, შეაჩეროს სამუშაო პროცესი ამ მუხლის მე-12 პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.

6. ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისას სამართალდამრღვევის დასაბუთებული შუამდგომლობის საფუძველზე შემოწმების აქტი შესაძლებელია შედგეს ზედამხედველი ორგანოს მითითებით დადგენილი ვადის გასვლამდე. ეს ფაქტი უნდა აღინიშნოს შემოწმების აქტში.

7. ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში გამოიყენება შესაბამისი ადმინისტრაციული სახდელი.

8. ამ კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისას ზედამხედველი ორგანო გამოსცემს შესაბამის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს, რომელიც დაუყოვნებლივ გადაეცემა დაინტერესებულ მხარეს. თუ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმში მითითებული მხარისათვის ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის პირადად ჩაბარება ვერ ხერხდება, მოქმედებს შემდეგი წესი:

ა) ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმში მითითებულ მხარეს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი ეგზავნება ფოსტით რეგისტრაციის ადგილის/ფაქტობრივი ადგილსამყოფლის მიხედვით;

ბ) თუ სამართალდამრღვევს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი რეგისტრაციის ადგილის/ფაქტობრივი ადგილსამყოფლის მიხედვით ვერ ჩაჰბარდა, ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი უბრუნდება მის გამგზავნს და მასზე კეთდება სათანადო აღნიშვნა;

გ) ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმი ჩაბარებულად მიიჩნევა, თუ სამართალდამრღვევის რეგისტრაციის/ფაქტობრივი ადგილსამყოფლის მისამართზე მყოფი შესაბამისი უფლებამოსილი პირი ფოსტით ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის ჩაბარებისას განმეორებით უარს განაცხადებს მის მიღებაზე;

დ) ფოსტის მეშვეობით ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის განმეორებით ჩაუბარებლობის შემთხვევაში ზედამხედველი ორგანო უზრუნველყოფს ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმის საჯაროდ, ოფიციალურ ვებგვერდზე გამოქვეყნებას.

9. ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრება არ ათავისუფლებს პირს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესრულებისაგან.

10. დაკისრებული ჯარიმის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში სამართალდამრღვევს ზედამხედველი ორგანო დააკისრებს საურავს აღნიშნული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით, ხოლო საურავის დაკისრებიდან 30 დღის ვადაში ჯარიმის ან/და საურავის გადაუხდელობის შემთხვევაში განხორციელდება იძულებითი აღსრულება „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად.

11. ჯარიმის გადახდა არ ათავისუფლებს პირს საურავის გადახდისაგან.

12. სამუშაო პროცესი შეჩერდება შემდეგი წესით:

ა) ამ კანონით გათვალისწინებული იმ ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ოქმს, რომლისთვისაც ადმინისტრაციულ სახდელად განსაზღვრულია სამუშაო პროცესის შეჩერება, ადგენს ზედამხედველი ორგანო, ხოლო სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ ზედამხედველი ორგანოს გადაწყვეტილებას ამტკიცებს სასამართლო საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით;

ბ) კრიტიკული შეუსაბამობის აღმოჩენის შემთხვევაში ზედამხედველი ორგანო ვალდებულია შეაჩეროს მიმდინარე კონკრეტული სამუშაო პროცესი სამუშაო სივრცის კონკრეტულ მონაკვეთზე (მონაკვეთებზე) ან შესაბამის სამუშაო ადგილზე (ადგილებზე), თუ შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაუცველობის გამო საფრთხე ექმნება სამუშაო პროცესთან დაკავშირებული დასაქმებულის ან მესამე პირის სიცოცხლეს ან/და ჯანმრთელობას და მისი დაუყოვნებლივ გამოსწორება სავალდებულოა;

გ) ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული სახდელის გამოყენებისას გაცემული მითითების შეუსრულებლობის შემთხვევაში ზედამხედველ ორგანოს უფლება აქვს, შეაჩეროს სამუშაო პროცესი სამუშაო სივრცის კონკრეტულ მონაკვეთზე (მონაკვეთებზე) ან შესაბამის სამუშაო ადგილზე (ადგილებზე);

დ) ზედამხედველი ორგანო ვალდებულია ამ პუნქტის „ა“−„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემიდან 24 საათში სასამართლოს წარუდგინოს შუამდგომლობა სამუშაო პროცესის შეჩერების დამტკიცების შესახებ. შუამდგომლობის აღნიშნულ ვადაში წარუდგენლობის შემთხვევაში სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება ჩაითვლება გაუქმებულად, ხოლო სამუშაო პროცესი − აღდგენილად.

13. სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება მოქმედებს შესაბამისი დარღვევის გამოსწორებამდე და ზედამხედველი ორგანოს მიერ სამუშაო პროცესის აღდგენის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე. დარღვევის გამოსწორების შემდეგ ზედამხედველი ორგანოს უფლებამოსილი პირი ვალდებულია თავისი ინიციატივით ან დაინტერესებული პირის მიმართვის საფუძველზე 24 საათში გააუქმოს ზედამხედველი ორგანოს მიერ მიღებული სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება.

14. ამ მუხლის მე-13 პუნქტით განსაზღვრულ ვადაში გადაწყვეტილების მიუღებლობის შემთხვევაში სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ გადაწყვეტილება გაუქმებულად ჩაითვლება.

15. თუ ზედამხედველი ორგანოს უფლებამოსილი პირი მიიღებს გადაწყვეტილებას სამუშაო პროცესის აღდგენაზე უარის თქმის შესახებ, მისი დასაბუთებული გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ უნდა ჩაჰბარდეს/გაეგზავნოს დაინტერესებულ მხარეს. აღნიშნული გადაწყვეტილება საჩივრდება სასამართლოში.

16. ამ მუხლის მე-15 პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გასაჩივრების შემთხვევაში სასამართლო საქმეს განიხილავს საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21⁶¹ და 21⁶² მუხლებით დადგენილი წესით.

მუხლი 19. მომეტებული საფრთხის შემცველი მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების განხორციელება ამ საქმიანობის რეგისტრაციის გარეშე

1. მომეტებული საფრთხის შემცველი მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების განხორციელება ამ საქმიანობის რეგისტრაციის გარეშე ან ეკონომიკურ საქმიანობათა რეესტრისათვის ამ საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი რეგისტრირებული მონაცემის ცვლილების წარუდგენლობა −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით.

2. სამართალდამრღვევის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული სამართალდარღვევის საფუძველზე გაცემული მითითების შეუსრულებლობა −

გამოიწვევს დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმის გადახდა არ ათავისუფლებს პირს საქმიანობის რეგისტრაციის ვალდებულებისაგან.

4. მომეტებული საფრთხის შემცველი მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიანი სამუშაოების რეგისტრაციის გარეშე განხორციელება არ ათავისუფლებს პირს ამ კანონით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობისაგან.

მუხლი 20. ზედამხედველი ორგანოს საქმიანობისათვის ხელის შეშლა

1. ამ კანონით, საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ და „შრომის ინსპექციის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული უფლებამოსილების განხორციელებისას ზედამხედველი ორგანოს საქმიანობისთვის ხელის შეშლა −

გამოიწვევს:

ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით;

ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან 100 000 ლარზე მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით;

გ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 100 000 ლარს არ აღემატება, დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით;

დ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აღემატება 100 000 ლარს, მაგრამ არ აღემატება 500 000 ლარს, დაჯარიმებას 5 000 ლარის ოდენობით;

ე) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 500 000 ლარს აღემატება, დაჯარიმებას 7 000 ლარის ოდენობით;

ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებიდან 1 კალენდარული წლის განმავლობაში იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენა −

გამოიწვევს დაჯარიმებას შესაბამისი მითითების შეუსრულებლობისათვის განსაზღვრული ჯარიმის ორმაგი ოდენობით.

საქართველოს 2020 წლის 29 სექტემბრის ორგანული კანონი №7179 – ვებგვერდი, 05.10.2020წ.

მუხლი 21. სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ ზედამხედველი ორგანოს გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა

1. სამუშაო პროცესის შეჩერების შესახებ ზედამხედველი ორგანოს გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა −

გამოიწვევს:

ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით;

ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 4 000 ლარის ოდენობით;

ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 2 000 ლარის ოდენობით.

საქართველოს 2020 წლის 29 სექტემბრის ორგანული კანონი №7179 – ვებგვერდი, 05.10.2020წ.

მუხლი 22. საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით (რეგლამენტებით) განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევა

1. საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით (რეგლამენტებით) განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოების ნორმების დარღვევა, თუ საწარმოში არ არსებობს კრიტიკული შეუსაბამობა, −

გამოიწვევს გაფრთხილებას.

2. სამართალდამრღვევის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული გაფრთხილების საფუძველზე გაცემული მითითების შეუსრულებლობა:

ა) არაარსებითი შეუსაბამობის არსებობისას გამოიწვევს:

ა.ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 2 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ა.ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 4 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ა.გ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 100 000 ლარს არ აღემატება, დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 4 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ა.დ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აღემატება 100 000 ლარს, მაგრამ არ აღემატება 500 000 ლარს, დაჯარიმებას 400 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 6 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ა.ე) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 500 000 ლარს აღემატება, დაჯარიმებას 600 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 8 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ა.ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 2 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისთვის;

ბ) არსებითი შეუსაბამობის არსებობისას გამოიწვევს:

ბ.ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 400 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 3 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ბ.ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 800 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 6 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ბ.გ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 100 000 ლარს არ აღემატება, დაჯარიმებას 800 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 6 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ბ.დ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აღემატება 100 000 ლარს, მაგრამ არ აღემატება 500 000 ლარს, დაჯარიმებას 900 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 10 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ბ.ე) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული პირის (გარდა ფიზიკური პირისა), რომლის მიერ წინა უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა 500 000 ლარს აღემატება, დაჯარიმებას 1 000 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 14 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისათვის;

ბ.ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 400 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 3 000 ლარისა, შესაბამისი საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული თითოეული პირობის შეუსრულებლობისთვის.

3. საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტით (რეგლამენტებით) განსაზღვრული შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის კრიტიკული შეუსაბამობა −

გამოიწვევს სამუშაო პროცესის შეჩერებას.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებიდან 2 კალენდარული წლის განმავლობაში კრიტიკული შეუსაბამობის აღმოჩენა −

გამოიწვევს სამუშაო პროცესის შეჩერებას და:

ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით;

ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 20 000 ლარის ოდენობით;

ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 10 000 ლარის ოდენობით.

5. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებიდან 1 კალენდარული წლის განმავლობაში იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენა −

საქართველოს 2020 წლის 29 სექტემბრის ორგანული კანონი №7179 – ვებგვერდი, 05.10.2020წ.

მუხლი 23. ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევა

1. ამ კანონით გათვალისწინებული მოთხოვნების დარღვევა, გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, −

გამოიწვევს გაფრთხილებას.

2. სამართალდამრღვევის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული გაფრთხილების საფუძველზე გაცემული მითითების შეუსრულებლობა −

გამოიწვევს:

ა) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 2 000 ლარისა, ამ კანონით გათვალისწინებული თითოეული მოთხოვნის შეუსრულებლობისათვის;

ბ) წინა კალენდარული წლის მიხედვით 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ფიზიკური პირის დაჯარიმებას 200 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 4 000 ლარისა, ამ კანონით გათვალისწინებული თითოეული მოთხოვნის შეუსრულებლობისათვის;

ვ) ნებისმიერი სხვა დამსაქმებლის, მათ შორის, იმ პირის, რომელიც რეგისტრირებული არ არის დღგ-ის გადამხდელად (გარდა ფიზიკური პირისა), დაჯარიმებას 100 ლარის ოდენობით, მაგრამ არაუმეტეს 2 000 ლარისა, ამ კანონით გათვალისწინებული თითოეული მოთხოვნის შეუსრულებლობისთვის.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული დარღვევისათვის ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებიდან 1 კალენდარული წლის განმავლობაში იმავე ქმედების განმეორებით ჩადენა −

4. საშუალო სიმძიმის, მძიმე, ფატალური ან მასობრივი უბედური შემთხვევის დადგომიდან 24 საათის განმავლობაში დამსაქმებლის მიერ ზედამხედველი ორგანოსათვის შესაბამისი უბედური შემთხვევის შესახებ შეუტყობინებლობა გამოიწვევს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შესაბამისი ადმინისტრაციული სახდელის დაკისრებას.

საქართველოს 2020 წლის 29 სექტემბრის ორგანული კანონი №7179 – ვებგვერდი, 05.10.2020წ.

თავი VIII

გარდამავალი და დასკვნითი დებულებები

მუხლი 24. გარდამავალი დებულებები

1. 2019 წლის 1 სექტემბრამდე ეს კანონი ვრცელდება მომეტებული საფრთხის შემცველ მძიმე, მავნე და საშიშპირობებიან სამუშაოებზე.

2. 2019 წლის 1 სექტემბრამდე:

ა) ამ კანონში გამოყენებული ტერმინი „დამსაქმებელი“ აღნიშნავს საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ გათვალისწინებულ ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს, ანდა პირთა გაერთიანებას, რომლისთვისაც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე სრულდება გარკვეული სამუშაო;

ბ) ამ კანონში გამოყენებული ტერმინი „დასაქმებული“ აღნიშნავს საქართველოს ორგანული კანონით „საქართველოს შრომის კოდექსი“ გათვალისწინებულ ფიზიკურ პირს, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე, დამსაქმებლისათვის ასრულებს გარკვეულ სამუშაოს.

3. 2019 წლის 1 სექტემბრამდე:

ა) ზედამხედველი ორგანოს მიერ შრომის უსაფრთხოების ნორმების დაცვის შემოწმებაზე არ ვრცელდება „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-2 პუნქტის მოთხოვნები, თუ შემოწმება ხორციელდება:

ა.ა) შერჩევითი კონტროლით კალენდარული წლის განმავლობაში ერთხელ;

ა.ბ) განმეორებითი შემოწმების მიზნით გონივრული ვადის ფარგლებში;

ა.გ) სამუშაო სივრცეში უბედური შემთხვევის დროს;

ბ) შერჩევითი კონტროლით გათვალისწინებული დამსაქმებელთა ნუსხა საჯარო ინფორმაცია არ არის;

გ) შერჩევითი კონტროლის წესსა და პირობებს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.

მუხლი 25. მისაღები/გამოსაცემი ნორმატიული აქტები

1. საქართველოს მთავრობამ:

ა) 2019 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს:

ა.ა) ამ კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული რისკის შეფასების წესის დამტკიცება;

ა.ბ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მონიტორიან დანადგარებთან მუშაობისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ა.გ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო სივრცეში შესვლისა და შემოწმების წესისა და პირობების დამტკიცება;

ა.დ) შრომის კანონმდებლობისა და პირობების ზედამხედველობის განმახორციელებელი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის საქმიანობის მარეგულირებელი საკანონმდებლო აქტის პროექტის მომზადება და საქართველოს პარლამენტისათვის წარდგენა;

ბ) 2020 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს:

ბ.ა) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ბ.ბ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე უსაფრთხოების ან/და ჯანმრთელობის დაცვასთან დაკავშირებული ნიშნების განთავსების მიზნით დასადგენი მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

გ) 2021 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს:

გ.ა) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე სამუშაო მოწყობილობების გამოყენებისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

გ.ბ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დროებით ან მოძრავ სამშენებლო უბნებზე უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

გ.გ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ფიზიკური აგენტით (ვიბრაციით) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დასაქმებულების დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

დ) 2022 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს:

დ.ა) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე აზბესტის ზემოქმედებასთან დაკავშირებული რისკებისაგან დასაქმებულთა დაცვის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

დ.ბ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ფიზიკური აგენტით (ხელოვნური ოპტიკური რადიაციით) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დასაქმებულების დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

დ.გ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ფეთქებადი ატმოსფეროს გამო პოტენციური რისკის ქვეშ მყოფ დასაქმებულთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის გაუმჯობესების მიზნით დასადგენი მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

დ.დ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ტვირთის ხელით აწევისას უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ე) 2023 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს:

ე.ა) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე კანცეროგენების, მუტაგენებისა და ბიოლოგიური აგენტების ზემოქმედებასთან დაკავშირებული რისკებისაგან დასაქმებულთა დაცვის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ე.ბ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ფიზიკური აგენტებით (ხმაურით, ელექტრომაგნიტური ველით) გამოწვეული პოტენციური რისკის წინაშე დასაქმებულების დაყენებასთან დაკავშირებით უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მინიმალური მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ე.გ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ზ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სამუშაო ადგილზე ქიმიური, ფიზიკური და ბიოლოგიური აგენტების ზემოქმედებით გამოწვეული რისკებისაგან, აგრეთვე ქიმიურ აგენტებთან და ქიმიურ ნივთიერებებთან დაკავშირებული რისკებისაგან დასაქმებულთა დაცვის შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება;

ე.დ) ამ კანონის მე-16 მუხლის მე-2 პუნქტის „ბ.ვ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიწის ზედაპირზე და მიწის ქვეშ, აგრეთვე ბურღვის მეშვეობით მინერალების მოპოვების ინდუსტრიებში დასაქმებულთა უსაფრთხოებისა და ჯანმრთელობის დაცვის მოთხოვნების შესახებ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის მიღება.

2. მინისტრმა 2019 წლის 1 სექტემბრამდე უზრუნველყოს ამ კანონის მე-5 მუხლის მე-6, მე-7 და მე-9 პუნქტებითა და მე-6 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების გამოცემა.

3. „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს 2018 წლის 7 მარტის კანონის საფუძველზე მიღებული/გამოცემული კანონქვემდებარე აქტები ინარჩუნებს იურიდიულ ძალას.

მუხლი 26. ძალადაკარგული ნორმატიული აქტი

ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „შრომის უსაფრთხოების შესახებ“ საქართველოს 2018 წლის 7 მარტის კანონი (საქართველოს საკანონმდებლო მაცნე (www.matsne.gov.ge), 21.03.2018, სარეგისტრაციო კოდი: 270000000.05.001.018780).

მუხლი 27. კანონის ამოქმედება

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტისა, მე-3 მუხლის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებისა და მე-16 მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტებისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტი, მე-3 მუხლის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტები და მე-16 მუხლის მე-5 და მე-6 პუნქტები ამოქმედდეს 2019 წლის 1 სექტემბრიდან.

საქართველოს პრეზიდენტი სალომე ზურაბიშვილი

თბილისი,

19 თებერვალი 2019 წ.

N4283-IIს

Контрольный текст по состоянию на 29.09.2020 N7179

ЗАКОН ГРУЗИИ

О безопасности труда

Глава I

Общие положения

Статья 1. Цель и предмет регулирования Закона

1. Целью настоящего Закона является определение основных требований и общих принципов превентивных мероприятий, связанных с вопросами безопасности труда на рабочем месте, существующими и ожидаемыми угрозами, предотвращением несчастных случаев и предупреждением профессиональных заболеваний, обучением работников, предоставлением им информации и оказанием консультаций, а также с равным участием работников в рассмотрении вопросов безопасности труда и охраны здоровья.

2. Настоящим Законом регулируются права, обязательства и ответственность государственных органов, работодателей, работников, представителей работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, связанные с созданием безопасной и здоровой рабочей среды.

3. Настоящий Закон регулирует вопросы, связанные с защитой жизни и здоровья работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, кроме случая, когда другим специальным законом определяется более высокий стандарт защиты жизни и здоровья указанных лиц.

Статья 2. Сфера действия Закона

1. Действие настоящего Закона распространяется на все отрасли экономической деятельности в сфере безопасности труда, в том числе – на трудовые отношения, регулируемые Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии» и Законом Грузии «О публичной службе». Для целей исполнения настоящего Закона Правительство Грузии после консультаций с социальными партнерами определяет приоритетные отрасли экономической деятельности на основе оценки рисков всех отраслей экономической деятельности после консультаций надзорного органа с социальными партнерами. Порядок оценки риска определяется постановлением Правительства Грузии.

2. Настоящий Закон не распространяется:

а) на Министерство внутренних дел Грузии, Министерство обороны Грузии, Специальную службу государственной охраны, Службу разведки Грузии, Службу государственной безопасности Грузии и подчиненные им ведомства, если вопросы, предусмотренные настоящим Законом, регулируются специальным законодательством, действующим в системах: Министерства внутренних дел Грузии, Министерства обороны Грузии, Специальной службы государственной охраны, Службы разведки Грузии и Службы государственной безопасности Грузии;

б) на трудовую деятельность во время чрезвычайного положения и военного положения в соответствии с законодательством Грузии.

Статья 3. Разъяснение терминов

Для целей настоящего Закона используемые в нем термины имеют следующие значения:

а) работодатель – предусмотренные Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии» физическое лицо или юридическое лицо либо объединение лиц, для которого на основании трудового договора выполняется определенная работа, а также публичное учреждение, определенное Законом Грузии «О публичной службе»;

б) работник – физическое лицо, предусмотренное Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии», на основании трудового договора выполняющее определенные работы для работодателя, а также публичный служащий, определенный Законом Грузии «О публичной службе»;

в) другие лица – лица, с разрешения работодателя или на основании иного договора выполняющие работу или осуществляющие деятельность, а также поставщики, визитеры, лица, осуществляющие производственную/трудовую практику, и другие;

г) рабочее пространство – совокупность всех рабочих мест и территории, на которых находятся/передвигаются работники и другие лица по служебному назначению и которые прямо или косвенно контролируются работодателем;

д) рабочее место – конкретное место, где работники и другие лица непосредственно осуществляют трудовую деятельность;

е) безопасность труда – система защиты жизни, здоровья и функциональных возможностей работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, от отрицательных аспектов работы, создающая условия для здоровой и безопасной деятельности и включающая правовые, социально-экономические, организационно-технические, санитарно-гигиенические, лечебно-профилактические, реабилитационные и другие мероприятия;

ж) превенция – система мероприятий и процедур, которые осуществляет работодатель или осуществление которых планирует работодатель по всем направлениям деятельности для предотвращения профессиональных рисков, несчастных случаев в рабочем пространстве, предупреждения профессиональных заболеваний или причинения иного вреда здоровью ввиду трудовой деятельности либо для снижения вреда;

з) представитель работников по вопросам безопасности труда – лицо, представляющее интересы работников, занятых на соответствующем предприятии, в вопросах безопасности труда;

и) специалист по безопасности труда – лицо с соответствующей квалификацией, назначенное/приглашенное работодателем, которое с целью превенции нарушения норм безопасности труда обеспечивает внедрение мероприятий по безопасности труда и управление ими;

к) опасность – особенности производственной среды и трудового процесса (машин и установок, материалов, веществ, методов труда, внешних условий труда или организации труда), которые могут причинить вред здоровью работников или других лиц, вызвать их заболевания или создать иные проблемы со здоровьем;

л) риск – степень вероятности причинения вреда здоровью работников или других лиц либо причинения им иного вреда вследствие воздействия факторов производственной среды и трудового процесса, с учетом степени тяжести соответствующих последствий;

м) тяжелая работа – трудовой процесс, воздействующий главным образом на опорно-двигательный аппарат и функциональные системы организма человека (сердечно-сосудистая, дыхательная и другие), которые обеспечивают его деятельность, и характеризующийся физической динамической нагрузкой, массой поднимаемого и перемещаемого груза, общим количеством стереотипных рабочих движений, величиной статической нагрузки, формой рабочей позы, степенью наклона тела и передвижением в пространстве;

н) вредная работа – производственная среда или (и) трудовой процесс, воздействие которого на человека при определенных условиях (интенсивность, продолжительность и другое) может вызвать профессиональное заболевание, временное или стойкое снижение трудоспособности, увеличение частоты соматических и инфекционных заболеваний и нарушение здоровья потомства;

о) работа с опасными условиями труда – производственная среда или (и) трудовой процесс, который может стать причиной острого заболевания, внезапного, резкого ухудшения состояния здоровья или смерти человека;

п) повышенная опасность – опасность, которая не может быть замещена иными средствами, содержащими меньший риск;

р) несущественное несоответствие – несоответствие, которое можно исправить без приостановления обычного трудового процесса и которое не создает прямой угрозы жизни или (и) здоровью человека;

с) существенное несоответствие – несоответствие, которое подлежит обязательному устранению, однако его незамедлительное устранение невозможно, и которое в данный момент не создает угрозу жизни человека, хотя его неустранение создаст значительную угрозу жизни или (и) здоровью человека впоследствии;

т) критическое несоответствие – несоответствие, которое создает значительную угрозу жизни или (и) здоровью человека и незамедлительное устранение которого является обязательным;

у) вредные производственные факторы – факторы производственной среды и трудового процесса, воздействие которых на человека при определенных условиях (интенсивность, продолжительность и другое) может вызвать профессиональное заболевание, временное или стойкое снижение трудоспособности;

ф) профессиональный риск – степень вероятности причинения непосредственного и прямого вреда здоровью работников или других лиц вследствие воздействия связанных с профессиональной деятельностью факторов производственной среды и трудового процесса, с учетом степени тяжести соответствующих последствий;

х) оценка риска – комплекс мероприятий, основанный на методологии, признанной Международной организацией труда, и включающий в себя идентификацию, анализ, оценку угроз, связанных с трудовым процессом в рабочем пространстве, и определение соответствующих превентивных мероприятий;

ц) факторы, содержащие угрозу, – физические, химические, биологические или физиологические факторы производственной среды и трудового процесса, которые могут создать угрозу жизни и здоровью работников или других лиц и вызвать профессиональное заболевание или резкое ухудшение состояния здоровья:

ц.а) физический фактор – фактор производственной среды и трудового процесса или совокупность факторов, способных физическим соприкосновением или без него причинить физический вред работнику и могущих стать причиной острого заболевания, внезапного, резкого ухудшения состояния здоровья или смерти, в соответствии с количественными характеристиками и продолжительностью действия;

ц.б) химический фактор – химические вещества и субстанции в рабочем пространстве, которые могут причинить вред жизни или (и) здоровью человека и вызвать временную или постоянную утрату трудоспособности;

ц.в) биологический фактор – патогенные и непатогенные микроорганизмы в производственной среде, которые могут причинить вред жизни или (и) здоровью человека и вызвать временную или постоянную утрату трудоспособности;

ч) несчастный случай в рабочем пространстве – случай, происшедший во время трудового процесса или в связи с трудовым процессом, повлекший причинение вреда здоровью работника или другого лица, ограничение или утрату трудоспособности, смерть или признание его безвестно отсутствующим;

ш) опасный случай – идентифицируемое положение (технический инцидент, падение с высоты, взрыв, пожар, утечка вредных веществ и другое), которое может повлечь причинение материального вреда или (и) другие нежелательные последствия;

щ) профессиональное заболевание – острое или хроническое заболевание работника, которое развивается под воздействием содержащих угрозу факторов производственной среды и трудового процесса, вызывает ухудшение состояния его здоровья или (и) ограничение его профессиональной трудоспособности в течение короткого периода или продолжительного времени и определяется законодательством Грузии;

ы) средства индивидуальной защиты – технические и другие средства, которые применяются индивидуально для уменьшения или предотвращения воздействия на работников факторов, содержащих угрозу;

э) средства коллективной защиты – совокупность технических и инженерных средств, конструктивно и функционально связанных с производственной средой и трудовым процессом и предназначенных для уменьшения или предотвращения воздействия факторов, содержащих угрозу;

ю) надзорный орган – юридическое лицо публичного права, подчиняющееся государственному контролю Министерства лиц, вынужденно перемещенных с оккупированных территорий, труда, здравоохранения и социальной защиты Грузии (далее – Министерство), – Служба инспекции труда. (29.09.2020 N7179)

Глава II

Общие обязательства работодателя

Статья 4. Регистрация видов деятельности, соответствующих содержащим повышенную угрозу тяжелым, вредным работам и работам с опасными условиями труда

1. Каждое лицо, осуществляющее определенные постановлением Правительства Грузии содержащие повышенную угрозу тяжелые, вредные работы и работы с опасными условиями труда, обязано в порядке, установленном законодательством Грузии, зарегистрировать соответствующий вид деятельности в Реестре видов экономической деятельности и в случае начала осуществления, осуществления или прекращения этой деятельности или (и) с целью внесения изменения в Реестр видов экономической деятельности в случае изменения любых зарегистрированных данных, связанных с указанной деятельностью, обращаться в порядке, установленном законодательством Грузии, в юридическое лицо публичного права, действующее в сфере управления Министерства юстиции Грузии, – Национальное агентство публичного реестра.

2. Запрещается осуществлять деятельность, соответствующую содержащим повышенную угрозу тяжелым, вредным работам и работам с опасными условиями труда, без регистрации в Реестре видов экономической деятельности.

3. Порядок и условия регистрации видов деятельности, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, определяются приказом Министра юстиции Грузии.

Статья 5. Обязательства работодателя

1. Для обеспечения безопасности труда в рабочем пространстве с учетом величины предприятия, численности работников, условий труда, степени, характера и структуры опасности и соответствующих рисков работодатель в пределах своей компетенции и ответственности обязан:

а) соблюдать правовые регулирующие нормы и правила, установленные законодательством Грузии в сфере безопасности труда;

б) заботиться о том, чтобы не был причинен вред безопасности и здоровью работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве;

в) обеспечивать, чтобы физические, химические и биологические факторы, содержащие угрозу, не создавали угрозу безопасности и здоровью работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве;

г) вести учет несчастных случаев, случаев профессиональных заболеваний и опасных случаев в рабочем пространстве и по требованию предоставлять соответствующую информацию работникам или (и) представителю работников;

д) обеспечивать регистрацию, дознание несчастных случаев в рабочем пространстве и случаев профессиональных заболеваний и отчетность по ним в соответствии со статьей 15 настоящего Закона;

е) регулярно, с периодичностью, предусмотренной законодательством Грузии:

е.а) проверять положение с безопасностью соответствующего технического оснащения и производить его документирование;

е.б) обеспечивать содержание и чистку средств индивидуальной защиты и других средств защиты, контролировать их правильное использование и в случае необходимости производить их своевременную замену;

ж) с периодичностью, предусмотренной законодательством Грузии, производить проверку, измерения и оценку следующих факторов производственной среды:

ж.а) физические факторы (в том числе – температура, влажность, скорость движения воздуха, тепловое излучение, неионизирующее излучение, ионизирующее излучение, производственный шум, ультразвук, инфразвук, вибрация, аэрозоли преимущественно фиброгенного действия (пыль), освещение, аэроионы, электрическое напряжение);

ж.б) химические факторы (в том числе – некоторые вещества биологической природы, полученные путем химического синтеза (антибиотики, витамины, гормоны, ферменты, белковые препараты) или (и) вещества, для контроля которых используются методы химического анализа и детекции);

ж.в) биологические факторы (в том числе – вирусы, живые клетки и споры, патогенные микроорганизмы, микроорганизмы, входящие в состав препаратов, – продуценты).

2. Работодатель с учетом величины предприятия, численности работников, условий труда, степени, характера и структуры опасности и соответствующих рисков обязан обеспечивать проведение обучения (тренингов) и инструктажа работников и предоставлять им информацию на понятном для них языке:

а) о правовых и других нормах и принципах безопасного труда для обеспечения безопасности труда;

б) об инструкциях, касающихся рабочих процедур, инструкциях и учебных пособиях по безопасному применению и ремонту машин и установок, рабочей техники и рабочего оснащения;

в) о чрезвычайных ситуациях, эвакуационных мероприятиях и их осуществлении;

г) о существующих угрозах и рисках, а также о мероприятиях, осуществляемых с целью их контроля.

3. Работодатель должен обеспечивать проведение обучения (тренингов), предусмотренных пунктом 2 настоящей статьи:

а) при найме работников, до начала выполнения ими работ;

б) при переводе работников на другое рабочее место/смене работы;

в) до начала внедрения нового технологического процесса и методов труда, применения новых машин и установок или (и) изменения производственного процесса;

г) повторно, в соответствии с определенным им планом или по необходимости.

4. Обучение (тренинги) и инструктаж, предусмотренные пунктами 2 и 3 настоящей статьи, проводятся в рабочие часы. Пропуск дней ввиду прохождения тренингов считается уважительным, и эти дни оплачиваются работодателем пропорционально рабочим часам. Обучение (тренинги) и инструктаж работников проводятся бесплатно.

5. Работодатель с учетом величины и специфики деятельности предприятия обязан предоставлять работникам, представителю работников, специалисту по безопасности труда или (и) другим лицам, находящимся в рабочем пространстве, информацию, касающуюся:

а) профессиональных рисков и вредных производственных факторов, связанных с рабочим местом, и их возможным воздействием на здоровье работников, а также механизмов защиты от них;

б) рисков, перед которыми могут оказаться работники, и оценки результатов рисков, в том числе – принимаемых работодателем мер по безопасности труда и превентивных мер;

в) чрезвычайных ситуаций, эвакуационных планов и мер, принимаемых при наличии повышенной угрозы, а также мероприятий и процедур, которые должны осуществляться в случае аварии или пожара;

г) запретов, связанных с входом на предприятие, нахождением там и выполнением работ, создающих угрозу жизни или (и) здоровью работника;

д) запретов, установленных законодательством Грузии в связи с выполнением определенных работ.

6. Работодатель не должен принимать лиц в возрасте до 18 лет (несовершеннолетних) на работу, которая с учетом характера или обстоятельств ее выполнения может причинить вред здоровью или безопасности этих лиц. Перечень указанных работ определяет Министр лиц, вынужденно перемещенных с оккупированных территорий, труда, здравоохранения и социальной защиты Грузии (далее – Министр) в результате консультации с социальными партнерами.

7. Работодатель не должен принимать беременных женщин и кормящих матерей на работу, которая причиняет вред здоровью матери или ребенка или (и) содержит особый риск. Перечень указанных работ определяет Министр в результате консультации с социальными партнерами.

8. Если работники нескольких предприятий работают вместе, каждый работодатель, участвующий в указанном процессе, обязан:

а) сотрудничать с другими работодателями по вопросам безопасности труда, соблюдения норм об охране здоровья и гигиенических норм;

б) исходя из специфики работ, обеспечивать координацию деятельности работодателей по вопросам безопасности труда работников и превенции профессиональных рисков;

в) обмениваться с другими работодателями информацией о безопасности труда и профессиональных рисках;

г) предоставлять работникам или (и) представителю работников информацию о безопасности труда и профессиональных рисках.

9. Работодатель обязан за собственный счет обеспечить работников в период работы страхованием от несчастных случаев. Требование настоящего пункта распространяется на рабочие места с содержащими повышенную угрозу тяжелыми, вредными и опасными условиями труда. Для целей настоящего Закона правила и процедуры страхования от несчастных случаев устанавливаются административно-правовым актом Министра.

10. Работодатель обязан нести все расходы, связанные с безопасностью труда и санитарно-гигиеническими мероприятиями в рабочем пространстве.

11. Если работодатель в соответствии с пунктами 2 и 4 статьи 7 настоящего Закона назначает специалиста по безопасности труда или приглашает для оказания соответствующих услуг другое уполномоченное лицо (внешние услуги), указанное не освобождает работодателя от ответственности, предусмотренной настоящим Законом.

12. Обязательства работников, связанные с вопросами безопасности труда, не влияют на принцип ответственности работодателя.

13. Работодатель освобождается от ответственности, если несчастный случай на рабочем месте вызван обстоятельствами, предусмотреть которые не представлялось возможным или которые не подлежали контролю со стороны работодателя, или ожидаемыми обстоятельствами, предотвратить которые не удалось, несмотря на соответствующие усилия, предпринятые работодателем. Бремя доказывания указанных обстоятельств возлагается на работодателя.

Статья 6. Превенция

1. Работодатель для уменьшения или устранения риска причинения вреда здоровью на всех этапах работы, с учетом величины и специфики деятельности предприятия должен производить оценку указанного риска согласно порядку, установленному административно-правовым актом Министра, обновлять документ об оценке риска и принимать соответствующие меры на основе следующих общих принципов:

а) заботиться о предотвращении существующих рисков;

б) осуществлять оценку рисков и угроз, предотвратить которые невозможно;

в) заботиться об уменьшении угрозы, в том числе – об устранении ее источника;

г) в пределах своих возможностей, с учетом специфики работы замещать факторы, содержащие угрозу, безопасными или менее опасными факторами;

д) разработать политику последовательных превентивных мероприятий, которая должна учитывать особенности производственной среды и трудового процесса;

е) разработать на основании подпункта «д» настоящего пункта и на основе анализа факторов, содержащих угрозу, письменный документ, предусматривающий мероприятия по уменьшению или устранению риска причинения вреда здоровью работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, которые должны осуществляться в процессе любого вида деятельности и на всех уровнях управления предприятием, сроки осуществления указанных мероприятий, осуществляющих их лиц и средства, необходимые для их осуществления;

ж) отдавать предпочтение средствам коллективной защиты по сравнению со средствами индивидуальной защиты, если законодательством Грузии не установлено иное;

з) проводить соответствующее обучение (тренинги) и инструктаж для работников;

и) обеспечить адаптацию условий труда для работников, в особенности – с точки зрения устройства рабочего пространства, подбора рабочего оснащения, методов труда и производственных методов, в целях облегчения выполнения монотонной работы и уменьшения влияния работы на состояние здоровья работника.

2. Работодатель обязан хранить документ об оценке риска в порядке, установленном административно-правовым актом, предусмотренным пунктом первым настоящей статьи.

3. Исходя из специфики предприятия и документа об оценке риска, для обеспечения безопасных и здоровых условий труда и предотвращения несчастных случаев на рабочем месте и профессиональных заболеваний работодатель обязан:

а) на основе распределения функций письменно определить обязательства и ответственность соответствующих работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, в сфере безопасности труда;

б) обеспечить допуск к рабочим местам, содержащим риск, только тех работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, которые прошли соответствующее специальное обучение или инструктаж;

в) выявлять и вести учет рабочих мест с опасными условиями труда;

г) обеспечивать непрерывное и слаженное функционирование систем охраны и контроля, оборудования для сбора и нейтрализации опасных веществ;

д) в случае требования предоставлять вышестоящему органу всю необходимую информацию и документы и выполнять указания этого органа;

е) оснастить предприятие соответствующими средствами коллективной защиты;

ж) бесплатно снабжать работников и других лиц, находящихся в рабочем пространстве, необходимыми эффективными средствами индивидуальной защиты там, где это обязательно для охраны их жизни или здоровья, обеспечивать чистоту и техническую исправность средств индивидуальной защиты;

з) обеспечивать проведение предварительного и периодического медицинского освидетельствования работников в случаях, предусмотренных законодательством Грузии;

и) не допускать к работе работников или (и) других лиц, находящихся в состоянии алкогольного, наркотического или психотропного опьянения, и с указанной целью определить нормами, регулирующими внутренний трудовой распорядок, группу работников или (и) других лиц, уполномоченных осуществлять надзор за указанным процессом.

Статья 7. Организация и управление безопасностью труда

1. Для организации выполнения задач, намеченных в сфере безопасности труда, с учетом подпунктов «д» и «е» пункта первого статьи 6 настоящего Закона работодатель обязан иметь одного или более специалиста по безопасности труда или с указанной целью создать службу безопасности труда. По согласованию с работниками одно и то же лицо может быть специалистом по безопасности труда и представителем работников.

2. Работодатель, у которого трудоустроены 20 или менее работников, может лично исполнять профессиональные обязанности специалиста по безопасности труда при условии, что им пройдена аккредитованная программа, предусмотренная пунктом 6 настоящей статьи. Если у работодателя трудоустроены от 20 до 100 лиц, он обязан иметь по меньшей мере 1 специалиста по безопасности труда, а при наличии 100 или более работников работодатель обязан создать службу безопасности труда не менее чем из 2 специалистов по безопасности труда.

3. Специалист по безопасности труда/служба безопасности труда должны быть оснащены соответствующими техническими средствами и инструментами. Время, подходящее для исполнения специалистом по безопасности труда/службой безопасности труда своих обязанностей, должно быть подобрано таким образом, чтобы по возможности не препятствовать производственному процессу. Указанное время засчитывается в рабочее время и оплачивается. Специалист по безопасности труда, исходя из своей деятельности, не должен находиться в худшем положении по сравнению с другими работниками с точки зрения соблюдения безопасности труда.

4. Если у работодателя с учетом величины предприятия, численности работников, условий труда, степени, характера и структуры опасности и соответствующих рисков не имеется достаточное число специалистов по безопасности труда, работодатель обязан приглашать специалистов/организации в указанной области.

5. Лицо, ответственное за безопасность труда, должно иметь соответствующий профессиональный опыт и квалификацию (умения и технические навыки, подтвержденные сертификатом, удостоверяющим прохождение программы в аккредитованной организации, предусмотренной пунктом 6 настоящей статьи).

6. Специалист по безопасности труда должен пройти программу специалиста по безопасности труда в соответствующей аккредитованной организации. Объем, порядок и условия осуществления указанной программы определяются административно-правовым актом Министра.

7. Исходя из специфики деятельности и численности работников, на предприятии может работать производственный врач. Производственный врач должен обладать государственным сертификатом, подтверждающим право на независимую врачебную деятельность по одной из следующих специальностей: «Внутренняя медицина», «Семейная медицина», «Общественное здравоохранение», «Профессиональная патология».

Статья 8. Первичная медицинская помощь, пожарная безопасность, эвакуация, повышенная опасность

1. Работодатель обязан:

а) с учетом величины, сферы деятельности и других условий предприятия принимать меры, необходимые для обеспечения первичной медицинской помощи, пожарной безопасности и эвакуации;

б) осуществлять необходимую и безотлагательную коммуникацию со службой скорой медицинской помощи, спасательной, пожарной и другими специализированными службами.

2. Работодатель обязан лично или (и) посредством назначенного/приглашенного специалиста по безопасности труда или специальной службы незамедлительно сообщать всем работникам и другим лицам, находящимся в рабочем пространстве, которым грозит повышенная опасность или которые могут оказаться под угрозой повышенной опасности, о превентивных и эвакуационных мерах и мероприятиях по обеспечению безопасности.

3. В случае возникновения повышенной опасности работодатель обязан принять все соответствующие меры и издать приказ о прекращении работ, чтобы работники и другие лица, находящиеся в рабочем пространстве, могли покинуть рабочие места и выйти в безопасную зону.

4. Работодатель не вправе требовать от работников или других лиц, находящихся в рабочем пространстве, продолжения выполнения работы до тех пор, пока существует повышенная опасность.

5. Работники не должны оказываться в неблагоприятном положении ввиду собственных действий при оставлении рабочих мест или (и) территории, содержащей опасность, во время повышенной опасности и должны быть защищены от последствий, причиняющих вред.

6. Работодатель должен заботиться о том, чтобы при наличии повышенной опасности каждый работник/другое лицо, находящееся в рабочем пространстве, которые не могут обратиться к непосредственному руководителю, имели возможность принять соответствующие меры, в том числе – покинуть рабочее место для защиты собственной безопасности или безопасности других лиц во избежание последствий указанной опасности.

7. Работодатель не должен ставить работника в неблагоприятное положение ввиду принятия мер, предусмотренных пунктом 6 настоящей статьи, кроме случаев, когда имели место деяния, совершенные работником по халатности или (и) неосторожности.

Статья 9. Консультации и участие работников в вопросах безопасности труда

1. Работодатель до принятия решения должен обеспечить участие работников или (и) представителя работников по вопросам безопасности труда, что подразумевает:

а) проведение консультаций с работниками;

б) право работников или представителя работников инициировать предложения о безопасности труда;

в) сбалансированное участие.

2. Работодатель при инициировании новой системы мероприятий по обеспечению безопасности труда обязан проконсультироваться с представителем работников по вопросам безопасности труда.

3. При планировании изменения трудового процесса, содержания или организации работы, которое может повлиять на безопасность труда работников, работодатель обязан проконсультироваться с представителем работников по вопросам безопасности труда.

4. В целях проведения консультаций, эффективного сотрудничества и осуществления коммуникации между работодателем и работниками по вопросам безопасности труда работники могут выбрать из числа работников представителя работников по вопросам безопасности труда. Лицо может быть избрано и назначено представителем работников только с его согласия.

5. На предприятии/в учреждении, где работает 20 или более работников, представитель работников по вопросам безопасности труда избирается на определенный работниками срок, простым большинством голосов. Работодатель обязан оказывать помощь работникам в организации указанных выборов.

6. Представитель работников правомочен:

а) представлять интересы работников перед работодателем, специалистом по безопасности труда и надзорным органом в связи с вопросами безопасности труда;

б) осуществлять проверку рабочего пространства и соблюдения норм безопасности труда на рабочем месте, не создавая препятствий производственному процессу, и в случае выявления нарушений незамедлительно сообщать об этом работодателю;

в) требовать от работодателя предоставления информации о фактах, влияющих на безопасность труда в рабочем пространстве (работодатель, в свою очередь, обязан предоставить ему эту информацию), и рассматривать указанные факты с работодателем и работниками;

г) сотрудничать с работодателем и представлять ему предложения в связи с повышением уровня соблюдения безопасности труда в рабочем пространстве и уменьшением/устранением повышенной опасности в рабочем пространстве;

д) участвовать в организованных работодателем дискуссиях, касающихся вопросов безопасности труда на рабочем месте, а также в дознании причин производственных травм, профессиональных заболеваний и других случаев, происшедших в процессе работы;

е) представлять надзорному органу замечания и предложения при проверке указанным органом соблюдения норм безопасности труда на предприятии работодателя;

ж) обращаться к соответствующим ведомствам, если принятые работодателем меры и выделенные им средства недостаточны для обеспечения соблюдения безопасности труда на рабочем месте.

7. Работодатель обязан разместить на видном месте список представителей работников с указанием соответствующих рабочих мест.

8. Не допускается освобождать от работы или (и) ставить в неблагоприятное положение представителя работников ввиду осуществления им своих полномочий.

9. Работодатель обязан предоставлять представителю работников по вопросам безопасности труда оплачиваемое, свободное от работы время продолжительностью не менее 2 и не более 5 часов в неделю и обеспечивать его соответствующим оснащением для того, чтобы он имел возможность осуществлять свои полномочия.

10. Время для осуществления представителем работников своих полномочий с учетом величины предприятия, условий труда и других обстоятельств на предприятии определяется коллективным договором или другим письменным документом.

Глава III

Права и обязательства работников

Статья 10. Права работника

1. Работник вправе:

а) рассматривать с работодателем все вопросы безопасности труда, связанные с работами, подлежащими выполнению, и по взаимному согласию требовать приглашения на такое рассмотрение эксперта в данной области;

б) получать от работодателя информацию о факторах, содержащих угрозу, результатах оценки риска, мерах, принятых работодателем для обеспечения соблюдения безопасности труда, результатах медицинских исследований, а также о рекомендациях и указаниях надзорного органа;

в) отказаться от выполнения работ, поручений или указаний, противоречащих закону или создающих ввиду несоблюдения норм безопасности труда явную и существенную угрозу его жизни, здоровью или собственности либо жизни, здоровью или собственности третьих лиц или безопасности природной среды; при наличии угрозы оставить рабочее место или опасную зону;

г) на основании медицинского заключения требовать от работодателя перевода на другое постоянное или временное рабочее место либо облегчения условий труда, или перевода в дневную смену в случае, если работа в ночную смену причиняет вред здоровью работника, а у работодателя имеется соответствующая вакансия и работник удовлетворяет требованиям, предъявляемым к данной вакансии;

д) в порядке, установленном законодательством Грузии, получить компенсацию за вред, причиненный в рабочем пространстве, в том числе – за вред в результате профессионального заболевания;

е) обращаться к специалисту по безопасности труда, надзорному органу, представителю работников, если нормы безопасности труда в рабочем пространстве соблюдаются не надлежащим образом.

2. Не допускается освобождение работника от работы или ухудшение его положения по сравнению с другими работниками ввиду применения права, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи.

Статья 11. Обязательства работников

Работник обязан:

а) руководствоваться инструкциями, правовыми нормами и другими правилами, связанными с безопасностью труда, и подчиняться рабочим процедурам, установленным работодателем;

б) сотрудничать с работодателем и представителем работников с целью создания и сохранения безопасной рабочей среды в соответствии с нормами безопасности труда;

в) в случае, предусмотренном подпунктом «в» пункта первого статьи 10 настоящего Закона, незамедлительно сообщать работодателю об обстоятельствах, ввиду которых он отказывается от выполнения обязательств, взятых на себя по трудовому договору;

г) выполнять работы, управлять рабочей техникой и использовать указанную технику, материалы, опасные вещества и другие средства в соответствии с инструкциями работодателя, а также знаниями и квалификацией, полученными в процессе работы;

д) управлять определенной в соответствии со специальными правилами рабочей техникой, связанной с повышенной опасностью, и выполнять работу только при наличии соответствующего свидетельства и только в случае поручения выполнения указанной работы работодателем;

е) самовольно не выключать, не заменять или не снимать устройства защиты безопасности рабочей техники, аппаратов, инструментов, установок или оснащения и устройства защиты здоровья и использовать указанные устройства по назначению;

ж) использовать средства индивидуальной защиты согласно инструкциям и возвращать на предназначенное для них место;

з) незамедлительно предоставлять работодателю или его представителю информацию о любых недостатках, которые могут создавать угрозу безопасности труда или повлечь несчастный случай или опасный случай в рабочем пространстве, а также в пределах своих возможностей участвовать в устранении этих недостатков;

и) присутствовать на организованных работодателем тренингах и информационных встречах, касающихся безопасности труда;

к) пройти профилактические медицинские осмотры в связи с работами, для выполнения которых в соответствии с законодательством Грузии необходимо пройти указанные осмотры;

л) соблюдать распоряжения, указания и рекомендации работодателя, специалиста по безопасности труда, производственного врача и надзорного органа по вопросам безопасности труда;

м) не являться на работу в состоянии алкогольного, наркотического, токсического или психотропного опьянения и при выполнении работ не употреблять вещества, вызывающие указанное состояние;

н) подчиняться запретам на потребление табака в рабочем пространстве;

о) сотрудничать с работодателем или (и) представителем работников по вопросам безопасности труда в течение времени, необходимого для выполнения любого поручения или требований надзорного органа по соблюдению безопасности труда работников на рабочем месте;

п) сотрудничать с работодателем или (и) представителем работников по вопросам безопасности труда до тех пор, пока работодатель не убедится, что рабочая среда и условия труда не создают угрозу безопасности и здоровью работников;

р) в пределах своих возможностей, в соответствии с подготовкой и инструктажем, проведенным работодателем, заботиться о собственной безопасности и охране здоровья, а также о безопасности и охране здоровья лиц, которым был причинен вред в результате их действий или бездействия.

Глава IV

Права и обязательства других лиц, находящихся в

рабочем пространстве

Статья 12. Права других лиц, находящихся в рабочем пространстве

Другие лица, находящиеся в рабочем пространстве, вправе:

а) требовать от работодателя предоставления информации по вопросам безопасности труда в рабочем пространстве;

б) отказаться от выполнения работ, поручений или указаний, противоречащих закону или создающих ввиду несоблюдения норм безопасности труда явную и существенную угрозу их жизни, здоровью или собственности либо жизни, здоровью или собственности третьих лиц или безопасности природной среды; при наличии угрозы оставить рабочее место или опасную зону;

в) в порядке, установленном законодательством Грузии, получить компенсацию за вред, причиненный в результате несчастного случая в рабочем пространстве;

г) соблюдать указания и рекомендации работодателя, специалиста по безопасности труда, производственного врача и надзорного органа по вопросам безопасности труда.

Статья 13. Обязательства других лиц, находящихся в рабочем пространстве

Другие лица, находящиеся в рабочем пространстве, обязаны:

а) руководствоваться инструкциями, правовыми нормами и другими правилами, связанными с соблюдением безопасности труда, и подчиняться рабочим процедурам, установленным работодателем;

б) соблюдать распоряжения работодателя, специалиста по безопасности труда, производственного врача и надзорного органа по вопросам, связанным с соблюдением норм безопасности труда в производственной среде и непроизводственной среде;

в) незамедлительно сообщать работодателю или его представителю о применении права, предусмотренного подпунктом «б» статьи 12 настоящего Закона;

г) не являться на работу в состоянии алкогольного, наркотического, токсического или психотропного опьянения и при выполнении работ не употреблять вещества, вызывающие указанное состояние;

д) при наличии разумного сомнения, по требованию работодателя пройти проверку для установления того, находятся ли они в состоянии алкогольного, наркотического или психотропного опьянения;

е) подчиняться запретам на потребление табака в рабочем пространстве.

Глава V

Несчастные случаи в рабочем пространстве и профессиональные заболевания

Статья 14. Несчастные случаи в рабочем пространстве

Несчастные случаи в рабочем пространстве классифицируются по их последствиям и числу пострадавших людей за один раз следующим образом:

а) легкий несчастный случай – легкое повреждение здоровья в результате несчастного случая без утраты трудоспособности или с утратой трудоспособности продолжительностью не более 3 дней;

б) несчастный случай средней тяжести – повреждение здоровья в результате несчастного случая с утратой трудоспособности продолжительностью от 3 до 40 дней;

в) тяжелый несчастный случай – развитие постоянной нетрудоспособности или повреждение здоровья тяжелой степени или (и) развитие временной нетрудоспособности в результате несчастного случая продолжительностью более 40 календарных дней;

г) фатальный несчастный случай – смерть человека (работника или другого лица) на рабочем месте в результате несчастного случая или смерть, наступившая в течение 1 года после несчастного случая;

д) массовый несчастный случай – получение увечий 3 или более людьми в результате несчастного случая, в том числе – 1 тяжелый несчастный случай либо 1 фатальный несчастный случай.

Статья 15. Регистрация, дознание несчастных случаев в рабочем пространстве и профессиональных заболеваний и отчетность по ним

1. Работник обязан незамедлительно сообщать работодателю о несчастном случае в рабочем пространстве, происшедшем с другим лицом, при котором присутствовал работник, или о несчастном случае в рабочем пространстве, происшедшем с самим работником, если состояние здоровья предоставляет ему такую возможность. Работодатель уведомляется о любых несчастных случаях, опасных случаях и вредных производственных факторах.

2. Работодатель на основании пункта первого настоящей статьи обязан:

а) незамедлительно принимать меры, необходимые для предотвращения последующей угрозы жизни и здоровью лиц;

б) во время случаев, предусмотренных подпунктами «в»–«д» статьи 14 настоящего Закона, обеспечить охрану места несчастного случая в рабочем пространстве и сохранение в неизменном виде обстановки места происшествия до прибытия представителей компетентных следственных органов, кроме случаев, когда принятие мер необходимо для защиты здоровья и жизни лиц или предотвращения серьезного экономического ущерба. Если ситуация на месте несчастного случая в рабочем пространстве меняется с целью предотвращения последующей угрозы жизни и здоровью лиц или предотвращения серьезного экономического ущерба, работодатель должен составить надлежащее описание ситуации на рабочем месте на момент несчастного случая для содействия дознанию причин, вызвавших соответствующую ситуацию;

в) сообщать о несчастном случае в рабочем пространстве в течение 24 часов после наступления несчастного случая:

в.а) соответствующему объединению работников (при наличии такового) и представителю работников;

в.б) правоохранительным органам – во время случая, предусмотренного статьей 14 настоящего Закона, и в случае, когда факты, связанные с несчастным случаем, указывают на признаки преступления;

в.в) надзорному органу – во время случаев, предусмотренных подпунктами «б»–«д» статьи 14 настоящего Закона;

г) вести учет несчастных случаев в рабочем пространстве и случаев профессиональных заболеваний, что подразумевает установление причин соответствующего несчастного случая и профессионального заболевания при совместном участии представителей компетентных ведомств, специалиста по безопасности труда и пострадавшего работника, если состояние его здоровья предоставляет такую возможность.

3. Если несчастный случай произошел с работником в рабочем пространстве другого работодателя, указанный работодатель обязан незамедлительно сообщить о несчастном случае работодателю пострадавшего работника.

4. Работодатель обязан хранить доказательства несчастных случаев средней тяжести, тяжелых, фатальных и массовых несчастных случаев, которые должны содержать сведения, необходимые для описания соответствующего несчастного случая, если последствия несчастного случая в рабочем пространстве будут выявлены позднее, и принимать надлежащие меры по предотвращению таких несчастных случаев.

5. Детальные процедуры сбора и хранения доказательств, а также порядок и форма учета, процедуры дознания несчастных случаев и профессиональных заболеваний, порядок и сроки отчетности по ним определяются административно-правовым актом Министра.

Глава VI

Государственная стратегия в сфере безопасности труда и ведомства, осуществляющие государственный надзор в указанной сфере

Статья 16. Государственная стратегия и компетентные ведомства в сфере безопасности труда

1. Государственную стратегию в сфере безопасности труда определяет Правительство Грузии.

2. Для целей настоящего Закона Министерство обеспечивает:

а) разработку документа, определяющего государственную стратегию в сфере безопасности труда, в сотрудничестве с другими министерствами, институтами и социальными партнерами, его периодическое обновление и исполнение;

б) разработку подлежащих принятию постановлением Правительства Грузии следующих технических регламентов по вопросам безопасности труда:

б.а) минимальные требования по соблюдению безопасности и охране здоровья при использовании средств индивидуальной защиты и рабочих устройств на рабочем месте;

б.б) минимальные требования по соблюдению безопасности и охране здоровья во время работы с установками, оснащенными монитором, и на временных или подвижных строительных участках;

б.в) минимальные требования, устанавливаемые с целью размещения знаков, связанных с соблюдением безопасности или (и) охраной здоровья на рабочем месте;

б.г) защита работников от рисков, связанных с воздействием асбеста, канцерогенов, мутагенов и биологических агентов на рабочем месте;

б.д) минимальные требования по соблюдению безопасности и охране здоровья в случаях, когда работники оказываются перед потенциальным риском, вызванным физическими агентами (вибрацией, шумом, электромагнитным полем, искусственной оптической радиацией) на рабочем месте;

б.е) минимальные требования по соблюдению безопасности и охране здоровья работников, занятых на работах на поверхности земли и под землей, а также в индустриях, занимающихся добычей минералов с помощью бурения;

б.ж) защита работников от рисков, вызванных воздействием химических, физических и биологических агентов, а также от рисков, связанных с химическими агентами и химическими веществами на рабочем месте;

б.з) минимальные требования, устанавливаемые с целью улучшения соблюдения безопасности и охраны здоровья работников, находящихся под потенциальным риском ввиду взрывоопасной атмосферы;

б.и) минимальные требования по соблюдению безопасности и охране здоровья при подъеме грузов вручную;

в) повышение сознания общества, осуществление исследований, в случае необходимости организацию/содействие проведению различных тренингов по вопросам безопасности труда;

г) сотрудничество с институтами, деятельность которых связана с вопросами безопасности труда;

д) мониторинг и контроль за соблюдением законодательства Грузии в сфере безопасности труда, осуществляемые надзорными органами;

е) подготовку ежегодных отчетов о состоянии безопасности труда.

3. Трехсторонняя комиссия социального партнерства в целях улучшения положения в сфере безопасности труда:

а) разрабатывает предложения и рекомендации в связи с государственной политикой и программами в сфере безопасности труда;

б) рассматривает проекты документов, связанных с вопросами безопасности труда на рабочем месте, и разрабатывает соответствующие рекомендации;

в) периодически осуществляет анализ эффективного исполнения надзорными органами требований настоящего Закона, в том числе – анализ адекватности размера штрафа в качестве административного взыскания – при соблюдении условия, что будут обеспечены пропорциональность, очередность и сдерживающий эффект административного взыскания;

г) осуществляет другие полномочия, определенные Положением о трехсторонней комиссии социального партнерства.

4. Надзорный орган осуществляет контроль за исполнением и применением норм безопасности труда, дознание несчастных случаев, происшедших на рабочих местах, и профессиональных заболеваний и ведет их учет в порядке, установленном законодательством Грузии. Функции, права и обязанности и структура надзорного органа определяются Положением о надзорном органе, в соответствии с законодательством Грузии.

5. Надзорный орган вправе без предварительного уведомления проверять любое рабочее пространство, подлежащее инспектированию, в любое время суток осуществлять инспектирование, дознание и проверку рабочего пространства, что является необходимым условием для эффективного исполнения и применения норм безопасности труда. Порядок и условия входа в рабочее пространство и его проверки устанавливаются постановлением Правительства Грузии.

6. Надзорный орган правомочен:

а) опрашивать работодателя, работников, специалиста по безопасности труда, представителя работников по вопросам безопасности труда относительно любых вопросов, связанных с исполнением и применением норм безопасности труда;

б) требовать выдачи любого документа, необходимого для эффективного осуществления надзорным органом полномочий, определенных настоящим Законом, а также снятия копий с документов или осуществления выписки из документов;

в) при предварительном информировании работодателя осуществлять фото-, видеосъемки рабочего места, а также брать образцы применяемых на рабочем месте веществ или материалов для проведения их последующего анализа.

Глава VII

Ответственность

Статья 17. Общие основания ответственности

1. Ответственность за нарушение норм безопасности труда определяется настоящим Законом, другими законодательными и подзаконными нормативными актами Грузии, а вопросы, связанные с производством по делам об административных правонарушениях, регулируются также Кодексом Грузии об административных правонарушениях, если настоящим Законом не установлено иное.

2. Решения, принятые надзорным органом по делам об административных правонарушениях, предусмотренных настоящей главой, подлежат обжалованию в порядке, установленном законодательством Грузии.

3. Форма протокола об административном правонарушении, предусмотренном настоящей главой, порядок его заполнения и представления определяются административно-правовым актом Министра.

Статья 18. Административные взыскания за нарушение настоящего Закона

1. За совершение административных правонарушений, предусмотренных настоящей главой, могут быть применены следующие административные взыскания:

а) предупреждение;

б) штраф;

в) приостановление трудового процесса.

2. Надзорный орган в случае применения административного взыскания, предусмотренного подпунктом «а» или «б» пункта первого настоящей статьи, дает указание об устранении выявленного нарушения в разумные сроки, установленные надзорным органом.

3. Разумные сроки, установленные для устранения выявленного нарушения, определяются на основе консультаций надзорного органа с работодателем, специалистом по безопасности труда и представителем работников по вопросам безопасности труда и указываются в соответствующем протоколе, подписываемом обеими сторонами.

4. Надзорный орган по истечении срока, установленного указанием, выданным на основании подпункта «а» или «б» пункта первого настоящей статьи, подвергает правонарушителя проверке, о чем составляется акт проверки. В акте проверки указывается фактическое положение предприятия применительно к условиям указания, в частности:

а) указание исполнено;

б) указание не исполнено.

5. Надзорный орган в случае неустранения нарушения в сроки, установленные указанием, данным для устранения нарушения, принимает решение о применении административного взыскания, предусмотренного подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, и о предоставлении правонарушителю дополнительного разумного срока на исполнение данного указания. При этом надзорный орган вправе приостановить трудовой процесс в случае, предусмотренном подпунктом «в» пункта 12 настоящей статьи.

6. В случае совершения административного правонарушения на основании обоснованного ходатайства правонарушителя акт проверки может быть составлен до истечения срока, установленного указанием надзорного органа. Этот факт должен быть указан в акте проверки.

7. В случае, предусмотренном подпунктом «б» пункта 4 настоящей статьи, применяется соответствующее административное взыскание.

8. Надзорный орган в случае совершения административного правонарушения, предусмотренного настоящим Законом, издает соответствующий административно-правовой акт, который незамедлительно передается заинтересованной стороне. В случае невозможности вручить протокол об административном правонарушении лично стороне, указанной в протоколе об административном правонарушении, действует следующий порядок:

а) протокол об административном правонарушении отправляется по почте стороне, указанной в протоколе об административном правонарушении, по месту ее регистрации/фактическому месту проживания;

б) в случае невозможности вручения правонарушителю протокола об административном правонарушении по месту его регистрации/фактическому месту проживания протокол об административном правонарушении возвращается отправившему его лицу, и на нем делается соответствующая отметка;

в) протокол об административном правонарушении считается врученным, если соответствующее уполномоченное лицо, находящееся по месту регистрации/фактическому месту проживания, при вручении ему протокола об административном правонарушении по почте повторно заявит отказ от его получения;

г) в случае невозможности повторного вручения протокола об административном правонарушении через почту надзорный орган обеспечивает опубликование протокола об административном правонарушении публично, на официальной веб-странице.

9. Наложение административного взыскания не освобождает лицо от выполнения требований, предусмотренных законодательством Грузии.

10. В случае неуплаты суммы наложенного штрафа в установленный срок надзорный орган налагает на правонарушителя пеню в двойном размере суммы указанного штрафа, а в случае неуплаты штрафа или (и) пени в 30-дневный срок после наложения пени производится принудительное исполнение в соответствии с Законом Грузии «Об исполнительных производствах».

11. Уплата штрафа не освобождает лицо от уплаты пени.

12. Трудовой процесс приостанавливается в следующем порядке:

а) протокол об административном правонарушении, предусмотренном настоящим Законом, за совершение которого в качестве административного взыскания определено приостановление трудового процесса, составляет надзорный орган, а решение надзорного органа о приостановлении трудового процесса утверждает суд в порядке, установленном Административно-процессуальным кодексом Грузии;

б) в случае выявления критического несоответствия надзорный орган обязан приостановить текущий конкретный трудовой процесс на конкретном участке (участках) рабочего пространства или на соответствующем рабочем месте (местах), если ввиду несоблюдения норм безопасности труда создается угроза жизни или (и) здоровью связанных с трудовым процессом работников или третьих лиц и его незамедлительное устранение является обязательным;

в) в случае неисполнения указания, данного при применении административного взыскания, предусмотренного подпунктом «б» пункта первого настоящей статьи, надзорный орган вправе приостановить трудовой процесс на конкретном участке (участках) рабочего пространства или на соответствующем рабочем месте (местах);

г) надзорный орган обязан в течение 24 часов после издания административно-правового акта, предусмотренного подпунктами «а»–«в» этого пункта, подать в суд ходатайство об утверждении приостановления трудового процесса. В случае непредоставления ходатайства в указанный срок решение о приостановлении трудового процесса считается отмененным, а трудовой процесс – возобновленным.

13. Решение о приостановлении трудового процесса действует до устранения соответствующего нарушения и принятия надзорным органом решения о возобновлении трудового процесса. После устранения нарушения уполномоченное лицо надзорного органа обязано по собственной инициативе или на основании обращения заинтересованной стороны в течение 24 часов отменить решение надзорного органа о приостановлении трудового процесса.

14. В случае непринятия решения в срок, определенный пунктом 13 настоящей статьи, решение о приостановлении трудового процесса считается отмененным.

15. В случае принятия уполномоченным лицом надзорного органа решения об отказе в возобновлении трудового процесса его обоснованное решение должно быть незамедлительно вручено/направлено заинтересованной стороне. Указанное решение подлежит обжалованию в суд.

16. В случае обжалования решения, предусмотренного пунктом 15 настоящей статьи, суд рассматривает дело в порядке, установленном статьями 21⁶¹ и 21⁶² Административно-процессуального кодекса Грузии.

Статья 19. Осуществление представляющих повышенную опасность тяжелых, вредных работ и работ с опасными условиями труда без регистрации указанной деятельности

1. Осуществление представляющих повышенную опасность тяжелых, вредных работ и работ с опасными условиями труда без регистрации указанной деятельности или непредставление в Реестр видов экономической деятельности изменений любых зарегистрированных данных, связанных с этой деятельностью, –

влечет наложение штрафа в размере 1 000 лари.

2. Неисполнение правонарушителем указания, данного на основании совершения правонарушения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, –

влечет наложение штрафа в размере 2 000 лари.

3. Уплата штрафа, предусмотренного настоящей статьей, не освобождает лицо от обязательства по регистрации деятельности.

4. Осуществление представляющих повышенную опасность тяжелых, вредных работ и работ с опасными условиями труда без соответствующей регистрации не освобождает лицо от ответственности, предусмотренной настоящим Законом.

Статья 20. Воспрепятствование деятельности надзорного органа

1. Воспрепятствование деятельности надзорного органа при осуществлении полномочий, предусмотренных настоящим Законом, Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии» и Законом Грузии «Об Инспекции труда», – влечет: (29.09.2020 N7179)

а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 1 000 лари;

б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 2 000 лари;

в) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, не превышает 100 000 лари, штрафа в размере 2 000 лари;

г) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 100 000 лари, но не более 500 000 лари, штрафа в размере 5 000 лари;

д) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 500 000 лари, штрафа в размере 7 000 лари;

е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 1 000 лари.

2. Повторное совершение нарушения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, в течение 1 календарного года после наложения административного взыскания за то же деяние –

влечет наложение штрафа в двойном размере суммы штрафа, определенного в случае неисполнения соответствующего указания.

Статья 21. Неисполнение решения надзорного органа о приостановлении трудового процесса

1. Неисполнение решения надзорного органа о приостановлении трудового процесса –

влечет:

а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 2 000 лари;

б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 4 000 лари;

е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 2 000 лари. (29.09.2020 N7179)

Статья 22. Нарушение норм безопасности труда, определенных Техническим регламентом (регламентами), утвержденным Правительством Грузии

1. Нарушение норм безопасности труда, определенных Техническим регламентом (регламентами), утвержденным Правительством Грузии, в случае отсутствия на производстве критического несоответствия влечет предупреждение.

2. Неисполнение правонарушителем указания, данного на основании предупреждения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи:

а) при наличии несущественного несоответствия влечет:

а.а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 100 лари, но не более 2 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

а.б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 200 лари, но не более 4 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

а.в) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, не превышает 100 000 лари, штрафа в размере 200 лари, но не более 4 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

а.г) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 100 000 лари, но не более 500 000 лари, штрафа в размере 400 лари, но не более 6 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

а.д) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 500 000 лари, штрафа в размере 600 лари, но не более 8 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

а.е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 100 лари, но не более 2 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии; (29.09.2020 N7179)

б) при наличии существенного несоответствия влечет:

б.а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 400 лари, но не более 3 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

б.б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 800 лари, но не более 6 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

б.в) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, не превышает 100 000 лари, штрафа в размере 800 лари, но не более 6 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

б.г) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 100 000 лари, но не более 500 000 лари, штрафа в размере 900 лари, но не более 10 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

б.д) наложение на зарегистрированное в качестве плательщика НДС лицо (кроме физического лица), если общая сумма подлежащих налогообложению НДС операций, осуществленных им в течение 12 предыдущих непрерывных календарных месяцев, превышает 500 000 лари, штрафа в размере 1 000 лари, но не более 14 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии;

б.е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 400 лари, но не более 3 000 лари за невыполнение каждого условия, определенного соответствующим Техническим регламентом, утвержденным Правительством Грузии; (29.09.2020 N7179)

3. Критическое несоответствие соблюдения норм безопасности труда, определенных Техническим регламентом (регламентами), утвержденным Правительством Грузии, –

влечет приостановление трудового процесса.

4. Выявление критического несоответствия в течение 2 календарных лет после наложения административного взыскания за нарушение, предусмотренное пунктом 3 настоящей статьи, –

влечет приостановление трудового процесса и:

а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 10 000 лари;

б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 20 000 лари;

е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 10 000 лари. (29.09.2020 N7179)

5. Повторное совершение нарушения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, в течение 1 календарного года после наложения административного взыскания за то же деяние –

Статья 23. Нарушение требований, предусмотренных настоящим Законом

1. Нарушение требований настоящего Закона, кроме случая, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, –

влечет предупреждение.

2. Неисполнение правонарушителем указания, данного на основании предупреждения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, –

влечет:

а) наложение на физическое лицо с доходом до 100 000 лари за предыдущий календарный год штрафа в размере 100 лари, но не более 2 000 лари за невыполнение каждого требования, предусмотренного настоящим Законом;

б) наложение на физическое лицо с доходом в 100 000 лари или более за предыдущий календарный год штрафа в размере 200 лари, но не более 4 000 лари за невыполнение каждого требования, предусмотренного настоящим Законом;

е) наложение на любого другого работодателя, в том числе на лицо, не зарегистрированное в качестве плательщика НДС (кроме физического лица), штрафа в размере 100 лари, но не более 2 000 лари за невыполнение каждого требования, предусмотренного настоящим Законом. (29.09.2020 N7179)

3. Повторное совершение нарушения, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи, в течение 1 календарного года после наложения административного взыскания за то же деяние –

4. Неуведомление работодателем надзорного органа в течение 24 часов после наступления несчастного случая средней тяжести, тяжелого, фатального или массового несчастного случая о соответствующем несчастном случае влечет наложение соответствующего административного взыскания, предусмотренного пунктом 2 настоящей статьи.

Глава VIII

Переходные и заключительные положения

Статья 24. Переходные положения

1. До 1 сентября 2019 года действие настоящего Закона распространить на содержащие повышенную угрозу тяжелые, вредные работы и работы с опасными условиями труда.

2. До 1 сентября 2019 года:

а) под используемым в настоящем Законе термином «работодатель» подразумеваются предусмотренные Органическим законом Грузии «Трудовой кодекс Грузии» физическое лицо или юридическое лицо либо объединение лиц, для которых на основании трудового договора выполняется определенная работа;

б) под используемым в настоящем Законе термином «работник» подразумевается физическое лицо, предусмотренное Органическим законом, Грузии «Трудовой кодекс Грузии», которое на основании трудового договора выполняет определенную работу для работодателя.

3. До 1 сентября 2019 года:

а) на проверку надзорным органом соблюдения норм безопасности труда не распространяются требования пункта 2 статьи 3 Закона Грузии «О контроле за предпринимательской деятельностью», если проверка осуществляется:

а.а) один раз в течение календарного года методом выборочного контроля;

а.б) с целью повторной проверки в пределах разумного срока;

а.в) во время несчастного случая в рабочем пространстве;

б) список работодателей, предусмотренный методом выборочного контроля, не является публичной информацией;

в) порядок и условия выборочного контроля определяются Правительством Грузии.

Статья 25. Нормативные акты, подлежащие принятию/изданию

1. Правительству Грузии:

а) до 1 сентября 2019 года обеспечить:

а.а) утверждение Порядка оценки риска, предусмотренного пунктом первым статьи 2 настоящего Закона;

а.б) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья во время работы с установками, оснащенными монитором, предусмотренного подпунктом «б.б» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

а.в) утверждение Порядка и условий входа в рабочее пространство и его проверки, предусмотренных пунктом 5 статьи 16 настоящего Закона;

а.г) подготовка и представление Парламенту Грузии проекта законодательного акта, регулирующего деятельность юридического лица публичного права, осуществляющего надзор за соблюдением трудового законодательства и условий труда;

б) до 1 сентября 2010 года обеспечить:

б.а) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья при использовании средств индивидуальной защиты на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.а» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

б.б) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях, подлежащих установлению с целью размещения знаков, связанных с соблюдением безопасности или (и) охраной здоровья на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.в» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

в) до 1 сентября 2021 года обеспечить:

в.а) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья во время использования рабочих устройств на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.а» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

в.б) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья на временных или подвижных строительных участках, предусмотренного подпунктом «б.б» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

в.в) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья в случаях, когда работники оказываются перед потенциальным риском, вызванным физическим агентом (вибрацией), предусмотренного подпунктом «б.д» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

г) до 1 сентября 2022 года обеспечить:

г.а) принятие административно-правового акта о защите работников от рисков, связанных с воздействием асбеста на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.г» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

г.б) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья в случаях, когда работники оказываются перед потенциальным риском, вызванным физическим агентом (искусственной оптической радиацией), предусмотренного подпунктом «б.д» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

г.в) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях, подлежащих установлению с целью улучшения соблюдения безопасности и охраны здоровья работников, находящихся под потенциальным риском ввиду взрывоопасной атмосферы, предусмотренного подпунктом «б.з» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

г.г) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья при подъеме грузов вручную, предусмотренного подпунктом «б.и» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

д) до 1 сентября 2023 года обеспечить:

д.а) принятие административно-правового акта о защите работников от рисков, связанных с воздействием канцерогенов, мутагенов и биологических агентов на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.г» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

д.б) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья в случаях, когда работники оказываются перед потенциальным риском, вызванным физическими агентами (шумом, электромагнитным полем), предусмотренного подпунктом «б.д» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

д.в) принятие административно-правового акта о защите работников от рисков, вызванных воздействием химических, физических и биологических агентов, а также от рисков, связанных с химическими агентами и химическими веществами на рабочем месте, предусмотренного подпунктом «б.ж» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона;

д.г) принятие административно-правового акта о минимальных требованиях по соблюдению безопасности и охране здоровья работников, занятых на работах на поверхности земли и под землей, а также в индустриях, занимающихся добычей минералов с помощью бурения, предусмотренного подпунктом «б.е» пункта 2 статьи 16 настоящего Закона.

2. Министру до 1 сентября 2019 года обеспечить издание административно-правовых актов, предусмотренных пунктами 6, 7 и 9 статьи 5 и пунктом первым статьи 6 настоящего Закона.

3. Подзаконные акты, принятые/изданные на основании Закона Грузии «О безопасности труда» от 7 марта 2018 года, сохраняют юридическую силу.

Статья 26. Нормативный акт, утративший силу

Объявить утратившим силу Закон Грузии «О безопасности труда» от 7 марта 2018 года (Сакартвелос саканонмдебло мацне (www.matsne.gov.ge), 21.03.2018, регистрационный код: 270000000.05.001.018780).

Статья 27. Введение Закона в действие

1. Настоящий Закон, за исключением пункта первого статьи 2, подпунктов «а» и «б» статьи 3 и пунктов 5 и 6 статьи 16 настоящего Закона, ввести в действие по опубликовании.

2. Пункт первый статьи 2, подпункты «а» и «б» статьи 3 и пункты 5 и 6 статьи 16 настоящего Закона ввести в действие с 1 сентября 2019 года.

Президент Грузии Саломе Зурабишвили

Тбилиси

19 февраля 2019 г.

№ 4283-IIс

рб