Структура документа
View explanations
Связанный документы
Отметки документа
Консолидированный публикации
Вернуться назад Консолидированная версия (18/10/2019 - 20/12/2019)
ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ
მუხლი 1. კანონის მოქმედების სფერო, მიზნები და ამოცანები
1. ეს კანონი აწესრიგებს ინდივიდუალური მეწარმეების, ფიზიკური და იურიდიული პირების საქმიანობას და ურთიერთობებს წყალმომარაგების, ელექტროენერგეტიკული სისტემის მართვის, ელექტროენერგიით (სიმძლავრით) საბითუმო ვაჭრობის, ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტისა და მოხმარების, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანსპორტირების, განაწილებისა და მოხმარების სფეროებში და უზრუნველყოფს საქართველოს წყალმომარაგების, ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის დარგების ფუნქციონირებასა და განვითარებას საბაზრო ეკონომიკის პრინციპების შესაბამისად.
11. ეს კანონი არ ვრცელდება:
ა) წყლის ზედაპირული ან მიწისქვეშა ობიექტიდან წყლის ამოღებაზე ან/და მოპოვებაზე;
ბ) ბუნებრივი გაზის ძებნა-ძიებაზე, მოპოვებაზე, დამუშავებასა და დაგროვებაზე, ბუნებრივი გაზის მწარმოებელსა და მიმწოდებელს შორის ურთიერთობებზე, აგრეთვე საქართველოს ტერიტორიის გავლით ბუნებრივი გაზის ტრანზიტზე.
12. საქართველოს ტერიტორიის გავლით ელექტროენერგიის ტრანზიტსა და მასთან დაკავშირებულ საკითხებზე ვრცელდება ამ კანონის მხოლოდ ის დებულებები, რომლებიც პირდაპირ და უშუალოდ ეხება და აწესრიგებს ელექტროენერგიის ტრანზიტსა და მასთან დაკავშირებულ საკითხებს.
1 3. საცალო მომხმარებლის მფლობელობაში არსებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურით ელექტროენერგიის წარმოებასა და გამანაწილებელ ქსელში მიწოდებაზე ვრცელდება ამ კანონის მხოლოდ ის დებულებები, რომლებიც პირდაპირ და უშუალოდ აწესრიგებს ამ საკითხებს და მათთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს.
2. კანონის მიზანია:
ა) კონკურენციის განვითარების საფუძველზე და არსებული არაკონკურენტული ბაზრის რეგულირების მექანიზმების გამოყენებით უზრუნველყოს საქართველოს ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის ბაზრებისა და ტარიფების სისტემების ჩამოყალიბება და ამ საფუძველზე წყალმომარაგების, ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტისა და მოხმარების, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანსპორტირების, განაწილებისა და მოხმარების განსახორციელებლად გაწეული, ეკონომიკურად მიზანშეწონილი ხარჯების ზუსტი ასახვა ტარიფების სისტემებში;
ბ) შექმნას ყველა კატეგორიის მომხმარებლის სტაბილური ელექტრომომარაგებისათვის, ბუნებრივი გაზით მომარაგებისათვის და სასმელი წყლით მომარაგებისათვის საჭირო სამართლებრივი საფუძველი;
გ) ხელი შეუწყოს ადგილობრივი და უცხოური ინვესტიციების მოზიდვას ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების დარგების რეაბილიტაციისა და განვითარების მიზნით;
დ) ხელი შეუწყოს ჰიდროენერგეტიკული, სხვა განახლებადი, ალტერნატიული და ბუნებრივი გაზის ადგილობრივი რესურსების უპირატეს გამოყენებას.
3. კანონის ამოცანაა:
ა) დააკისროს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს ენერგეტიკის დარგში, მათ შორის, ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის დარგებში, სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების შემუშავება, მათი განხორციელების უზრუნველყოფა, ნორმატიულ-სამართლებრივი ბაზის შექმნა და მიღება;
ბ) განსაზღვროს ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, იმპორტისა და ექსპორტის, ბუნებრივი გაზის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანსპორტირებისა და განაწილების, აგრეთვე მომხმარებელთა საქმიანობისა და ურთიერთობების რეგულირების ძირითადი პრინციპები საჯაროობისა და თანასწორობის საფუძველზე და ამ მიზნით შექმნას ენერგეტიკის დარგის მარეგულირებელი დამოუკიდებელი სისტემის ჩამოყალიბების სამართლებრივი საფუძვლები;
გ) ხელი შეუწყოს ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტისა და მოხმარების, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანსპორტირების, განაწილებისა და მოხმარების ეფექტიანობის გაზრდას;
დ ) უზრუნველყოს კონკურენციის განვითარება საქართველოს ელექტროენერგეტიკულ და ბუნებრივი გაზის ბაზრებზე;
ე) უზრუნველყოს საქართველოს ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის ბაზრებისა და ტარიფების სისტემების ჩამოყალიბება და მათ საფუძველზე შექმნას სატარიფო რეგულირების სამართლებრივი ბაზა, რომელიც დაიცავს მომხმარებელს მონოპოლიური ტარიფებისაგან და ამავე დროს ხელს შეუწყობს ენერგეტიკული დარგის გრძელვადიან ფინანსურ მდგრადობასა და განვითარებას;
ვ) დააკისროს საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელ ეროვნულ კომისიას სასმელი წყლის მიწოდების და ჩანადენი სითხის გატარება-გაწმენდის სფეროში სატარიფო რეგულირება.
ამ კანონში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ელექტროენერგიის გადაცემის საქმიანობა – გადამცემი ქსელის ექსპლუატაცია გადამცემი ქსელის მეშვეობით ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიღების პუნქტიდან მიწოდების პუნქტში ტრანსპორტირების მიზნით;
ბ) გადამცემი ქსელი – ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) გადამცემი საშუალება, რომელიც აკავშირებს მიღებისა და მიწოდების პუნქტებს. გადამცემი ქსელი მოიცავს 110 კილოვოლტზე მაღალი ძაბვის გადამცემ საშუალებებს, მათ შორის, ქვესადგურებსა და ელექტროგადამცემ ხაზებს, აგრეთვე ძაბვის სხვა საფეხურის იმ გადამცემ ქსელებსა და შესაბამის ქვესადგურებს, რომლებიც საგანგებოდ აღინიშნება გადაცემის ლიცენზიაში, გამოიყენება ელექტროენერგიის სასისტემო ან/და სისტემათაშორისი ტრანზიტისათვის. ელექტროენერგიის სასისტემო ან/და სისტემათაშორისი ტრანზიტისათვის განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზების სიას ამტკიცებს საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო. სავალდებულოა, გადამცემი ქსელი, გადამცემი ქსელის ყველა ნაწილი სათანადო ხელშეკრულების გაფორმებით გადაეცეს გადამცემი სისტემის ოპერატორს ოპერირების უფლებით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატი და ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ერთი და იგივე პირია;
გ) გამანაწილებელი ქსელი – ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) გამანაწილებელი საშუალება, რომელიც აკავშირებს მიწოდების პუნქტებსა და მომხმარებელს. გამანაწილებელი ქსელი მოიცავს 0,4-3,3-6-10-35-110 კილოვოლტი ძაბვის ქსელებს, გარდა ამ მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტში აღნიშნული გამონაკლისებისა. ამავე ტერმინით აღინიშნება ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელი ქსელი, რომელიც მოიცავს 1,2-0,6-0,3-0,005 მპა წნევის გაზსადენებს;
დ) ელექტროენერგიის განაწილების საქმიანობა – ორი ან ორზე მეტი, ერთმანეთისაგან დამოუკიდებელი მიწოდების პუნქტიდან (გადაცემის ლიცენზიატისა და ელექტროენერგიის მწარმოებლის მფლობელობაში არსებული ორი ან ორზე მეტი ქვესადგურიდან) ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიღება, გამანაწილებელი ქსელის ექსპლუატაცია და მიღებული ელექტროენერგიის საცალო მომხმარებლებზე რეალიზაცია (განაწილება), აგრეთვე ელექტროენერგიის გატარება;
ე) ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის საქმიანობა – ლიცენზიატების და მომხმარებლების ტექნიკური მართვა მიწოდებისა და მოხმარების სტაბილური რეჟიმის უზრუნველსაყოფად და საქართველოსა და სხვა ქვეყნის (ქვეყნების) ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობის განხორციელება. საქართველოში დასაშვებია მხოლოდ დისპეტჩერიზაციის საქმიანობის ერთი ლიცენზიის გაცემა;
ვ) კომისია – საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია;
ზ) ლიცენზია – საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ გადაწყვეტილების საფუძველზე პირისთვის კანონით დადგენილი პირობების დაკმაყოფილების საფუძველზე მინიჭებული, ამ კანონით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელების უფლება;
თ) ლიცენზიის მფლობელი (ლიცენზიატი) – პირი, რომელსაც საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის გადაწყვეტილების საფუძველზე მინიჭებული აქვს ლიცენზიით განსაზღვრული საქმიანობის განხორციელების უფლება;
ი) მიღების პუნქტი – პუნქტი, რომელშიც გადაცემის ან/და განაწილების ლიცენზიატი გადამცემ ან/და გამანაწილებელ ქსელში მიიღებს ელექტრულ სიმძლავრესა და ენერგიას წარმოების ან/და სხვა გადაცემის ლიცენზიატის ან/და სხვა განაწილების ლიცენზიატის ქსელიდან, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურების ქსელიდან და სხვა ქვეყნის ენერგოსისტემისაგან ელექტროენერგიის იმპორტის ჩათვლით, ან პუნქტი, რომელშიც ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ტრანსპორტირების სისტემაში მიიღებს ბუნებრივ გაზს, იმპორტის ჩათვლით;
კ) მიწოდების პუნქტი – პუნქტი, რომელშიც გადაცემის ან/და წარმოების ლიცენზიატი გადამცემი ან/და წარმოების ქსელიდან მიაწოდებს ელექტრულ სიმძლავრესა და ენერგიას განაწილების ლიცენზიატს, ელექტროენერგიის პირდაპირ მომხმარებელს ან/და სხვა ქვეყნის ენერგოსისტემას, ან პუნქტი, რომელშიც ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ტრანსპორტირების სისტემიდან მიაწოდებს ბუნებრივ გაზს ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატს, ბუნებრივი გაზის პირდაპირ მომხმარებელს ან/და სხვა ქვეყნის ტრანსპორტირების სისტემებს;
კ1) მომხმარებელი – პირდაპირი მომხმარებელი ან საცალო მომხმარებელი, აგრეთვე პირი, რომელიც წყალმომარაგების სისტემიდან მოიხმარს სასმელ წყალს მხოლოდ საკუთარი საჭიროებისათვის;
ლ) პირდაპირი მომხმარებელი − ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი და ბუნებრივი გაზის პირდაპირი მომხმარებელი;
ლ 1) ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი:
ლ1.ა) პირი, რომელიც აკმაყოფილებს საქართველოს მთავრობის დადგენილებით ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებლისთვის განსაზღვრულ სავალდებულო კრიტერიუმებს;
ლ1.ბ) ამ მუხლის „ლ1.ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული პირის გარდა, ნებისმიერი სხვა პირი, რომელიც აკმაყოფილებს „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილ მოთხოვნებს და ნებაყოფლობით დარეგისტრირდა საბითუმო ვაჭრობაში მონაწილედ, როგორც ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი.
შენიშვნა:
1. პირდაპირი მომხმარებლის სტატუსით რეგისტრაციას აქვს შეუქცევი ხასიათი. შესაბამისად, პირდაპირ მომხმარებლად რეგისტრირებულ პირს უფლება არა აქვს, მოითხოვოს საცალო მომხმარებლად რეგისტრაცია.
2. პირდაპირი მომხმარებლის საკუთრებაში/მფლობელობაში არსებულ ობიექტზე (ობიექტებზე) ან მის (მათ) ნაწილზე (ნაწილებზე) საკუთრების/მფლობელობის უფლების ცვლილების შედეგად წარმოქმნილი ახალი მომხმარებელი არის პირდაპირი მომხმარებელი, მიუხედავად ქსელთან მიერთების სქემის ცვლილებისა;
ლ2) ბუნებრივი გაზის პირდაპირი მომხმარებელი − პირი, რომელიც მიერთებულია ტრანსპორტირების სისტემასთან და ისე იღებს ბუნებრივ გაზს, მოიხმარს მას მხოლოდ საკუთარი საჭიროებისათვის და განაწილების ლიცენზიატი არ არის;
მ) რეგულირების საფასური – „რეგულირების საფასურის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული გადასახდელი;
ნ) ელექტროენერგიის წარმოების საქმიანობა – წარმოების საშუალების მიერთება გადამცემ, გამანაწილებელ ან/და მომხმარებლის ელექტრულ ქსელებთან და ელექტროენერგიის მიწოდება (ან მისი მიწოდებისათვის მზადყოფნის უზრუნველყოფა) გადამცემ, გამანაწილებელ ან მომხმარებლის ელექტრულ ქსელში, აგრეთვე ამ ელექტროენერგიის გაყიდვა, გარდა ამ კანონის 23 5 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა;
ო) ექსპორტიორი – პირი, რომელიც მიწოდების პუნქტში ყიდის ელექტროენერგიას (სიმძლავრეს) საქართველოს ფარგლებს გარეთ;
პ) იმპორტიორი – პირი, რომელიც საქართველოს ფარგლებს გარედან ერთ ან ერთზე მეტ მიღების პუნქტში მიიღებს და გაყიდის ან/და თვითონ მოიხმარს ელექტროენერგიას (სიმძლავრეს);
ჟ) (ამოღებულია);
რ) (ამოღებულია);
ს) (ამოღებულია);
ტ) „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესები“ – დოკუმენტი, რომელიც არეგულირებს:
ტ.ა) ელექტროენერგიის ბაზრის ფუნქციონირებას;
ტ.ბ) ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორისა და დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის საქმიანობებს;
ტ.გ) პირდაპირი ხელშეკრულებების, მათ შორის, ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორის მეშვეობით ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვასთან დაკავშირებულ ტექნიკურ, კომერციულ და სამართლებრივ ურთიერთობებს;
ტ.დ) პირდაპირი ხელშეკრულებების დადებისა და ძალაში შესვლის პირობებს;
ტ.ე) ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციის, გატარებისა და განაწილების და ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის საქმიანობასთან, ქვეყნის ერთიანი ელექტროენერგეტიკული სისტემის გარანტირებული სიმძლავრით უზრუნველყოფასთან, ელექტროენერგიის იმპორტსა და ექსპორტთან, ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობასთან, ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატისა და მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის საკუთარი საჭიროებისთვის მოხმარებასთან დაკავშირებულ ტექნიკურ, კომერციულ და სამართლებრივ ურთიერთობებს;
ტ.ვ) ამ კანონით განსაზღვრული პრინციპების შესაბამისად, კვალიფიციური საწარმოებისთვის ელექტროენერგიის წარმოების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, მოხმარების, იმპორტისა და ექსპორტის განსხვავებული პირობებისა და პროცედურების დადგენას;
ტ.ზ) სისტემათაშორისი ტრანზიტისათვის (გადადინებისათვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზის გამტარუნარიანობის მოცულობის სპეციალური აუქციონის გარეშე ათვისების პროცედურებსა და პირობებს;
ტ.თ) სისტემათაშორისი ტრანზიტისათვის (გადადინებისათვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზის გამტარუნარიანობის მოცულობის ათვისებისთვის სპეციალური აუქციონის პრინციპებს და პირობების განსაზღვრის წესს;
ტ.ი) ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბალანსების შედგენისა და შესრულების წესებს;
ტ.კ) საბალანსო ელექტროენერგიის ფასის განსაზღვრის წესსა და პირობებს;
ტ.ლ) ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში ფაქტობრივი დანაკარგების, მათ შორის, ელექტროენერგიის ტრანზიტის დროს, განსაზღვრის წესს;
ტ.მ) სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ახალი ელექტროგადამცემი ხაზის სტატუსის მინიჭების საფუძვლებსა და კრიტერიუმებს, სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ახალი ელექტროგადამცემი ხაზის ტესტირების წესს;
ტ.ნ) საქართველოს ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში ავარიული სიტუაციის დროს ელექტროენერგიის იმპორტისა და მეზობელი ქვეყნის ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში ავარიისას ელექტროენერგიის ექსპორტის წესს;
ტ.ო) ამ პუნქტით განსაზღვრულ ურთიერთობებთან დაკავშირებულ სხვა საკითხებს;
უ ) (ამოღებულია);
ფ ) „ბუნებრივი გაზი“ ან „გაზი“ _ ნახშირწყალბადები, რომლებიც 1.2 მპა წნევასა და 200C ტემპერატურაზე აირად მდგომარეობაშია და რომელთა თბური შემცველობაა არანაკლებ 31.8მჯ/მ3 (7600 კკალ/მ3);
ქ ) „ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემა” ან „ტრანსპორტირების სისტემა“ _ ყველა მილსადენი, საკომპრესორო სადგური, საზომი სადგური და სხვა მოწყობილობა, რომლებიც გამოიყენება ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირებისათვის, მუშაობს ან დაპროექტებულია 1,2 მპა-ზე მეტ წნევაზე სამუშაოდ, აკავშირებს მიღების პუნქტს მიწოდების პუნქტთან და რომელთაც ფლობს ან მართავს ან/და ექსპლუატაციას უწევს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი. ტრანსპორტირების სისტემა მოიცავს ყველა მილსადენს და მოწყობილობას, რომელიც მუშაობს ან დაპროექტებულია 1,2 მპა-ზე მეტ წნევაზე სამუშაოდ, საკომპრესორო სადგურების, საზომი სადგურებისა და სხვა მოწყობილობების ჩათვლით, რომლებიც მითითებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიაში;
ღ) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების საქმიანობა – ტრანსპორტირების სისტემის ექსპლუატაცია ტრანსპორტირების სისტემის მეშვეობით ბუნებრივი გაზის მიღების პუნქტიდან მიწოდების პუნქტში ტრანსპორტირების მიზნით;
ყ) ბუნებრივი გაზის განაწილების საქმიანობა – ერთი ან მეტი მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის მიღება, გამანაწილებელი ქსელის ექსპლუატაცია და მიმწოდებლის მოთხოვნით ბუნებრივი გაზის მომხმარებლების მომარაგება კონკრეტული გამანაწილებელი ქსელის ფარგლებში;
შ) მიმწოდებელი – პირი, რომელიც იძენს ბუნებრივ გაზს და ყიდის მას სხვა მიმწოდებლებზე ან/და მომხმარებლებზე;
ჩ) სამინისტრო − საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო;
ც) ბუნებრივი გაზის ბაზრის წესები – დოკუმენტი, რომელიც არეგულირებს ბუნებრივი გაზის ყიდვა-გაყიდვის, გატარების და ტრანსპორტირების ტექნიკურ, კომერციულ და ფინანსურ ურთიერთობებს, მათ შორის, ბუნებრივი გაზის ბალანსების შედგენისა და შესრულების წესებს;
ძ) ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობა – ორი ან ორზე მეტი მეზობელი ელექტროენერგეტიკული სისტემის (ელექტროენერგეტიკული სისტემების ნაწილის) ერთიანი პარამეტრებით, სინქრონული მუშაობის პროცესი, რომლის მიზანია ენერგოსისტემების მდგრადობის უზრუნველყოფა. ამავე ტერმინით განისაზღვრება ორი ან ორზე მეტი მეზობელი ელექტროენერგეტიკული სისტემის (ელექტროენერგეტიკული სისტემის ნაწილის) ასინქრონული მუშაობის პროცესი;
წ) (ამოღებულია);
ჭ) საიმედოობის სტანდარტები – გადაცემის ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შესაძლებლობა, დააკმაყოფილოს სისტემის მუშაობის უზრუნველსაყოფად საჭირო მოთხოვნები, მიუხედავად მუშაობის პირობების ცვლილებისა. აღნიშნული სტანდარტი შეიძლება აისახოს შესაბამის ნორმატიულ აქტში, აგრეთვე შესაბამის ლიცენზიებში;
ხ) ხელშეკრულების მხარის საიმედოობის სტანდარტი – მოთხოვნა, რომ დისპეტჩერიზაციის ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატი და ხელშეკრულების სხვა მხარე ვალდებული იყვნენ ადეკვატურად ასახონ მათი მოსალოდნელი დატვირთვა და ცვლილებები ისე, რომ არ გამოიწვიონ გაუმართლებლად ზედმეტი ხარჯების წარმოქმნა ხელშეკრულების მხარეების მიმართ. აღნიშნული სტანდარტი შეიძლება აისახოს შესაბამისი ბაზრის წესებში, ასევე შესაბამის ლიცენზიებში;
ჯ) დერეგულირება – ამ კანონიდან გამომდინარე, ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე წარმოების ლიცენზიატისათვის ტარიფის დადგენის გარეშე საქმიანობის ან მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურისათვის ლიცენზიისა და ტარიფის დადგენის გარეშე საქმიანობის უფლების მინიჭება, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების ტარიფის დადგენის გარეშე საქმიანობის, ასევე ახალი ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ან განაწილების ქსელების აშენების შემთხვევაში, შესაბამისად ტრანსპორტირების ან განაწილების ტარიფის დადგენის გარეშე საქმიანობის უფლების მინიჭება;
ჯ1) ნაწილობრივი დერეგულირება – ამ კანონიდან გამომდინარე, ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე წარმოების ლიცენზიატისათვის ზღვრული ტარიფის დადგენით საქმიანობის ან მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურისათვის ლიცენზიის გარეშე და ზღვრული ტარიფის დადგენით საქმიანობის უფლების მინიჭება, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების ზღვრული ტარიფის დადგენით საქმიანობის, ასევე ახალი ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ან განაწილების ქსელების აშენების შემთხვევაში, შესაბამისად ტრანსპორტირების ან განაწილების ზღვრული ტარიფის დადგენით საქმიანობის უფლების მინიჭება;
ჰ) საგანგებო მდგომარეობა – „საგანგებო მდგომარეობის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული სიტუაცია;
ჰ1) „ბაზრის წესები“ – „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესები“ და „ბუნებრივი გაზის ბაზრის წესები“;
ჰ2) „მიწოდებისა და მოხმარების წესები“ – „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესები“, „ბუნებრივი გაზის მიწოდებისა და მოხმარების წესები“ და „სასმელი წყლის მიწოდებისა და მოხმარების წესები;
ჰ 3) „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესები“ – დოკუმენტი, რომელიც არეგულირებს, ერთი მხრივ, განაწილების ლიცენზიატებს, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურებს და, მეორე მხრივ, საცალო მომხმარებელს შორის ურთიერთობებს ელექტროენერგიის განაწილების ქსელის მეშვეობით ყიდვის, გაყიდვის, განაწილების, გატარების ან/და მოხმარების დროს, აგრეთვე მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებლის მიერ ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისათვის მიწოდების, მიწოდებული ელექტროენერგიის გაქვითვის ან/და ჭარბი ელექტროენერგიის საფასურის ანაზღაურების წესს;
ჰ4) ბუნებრივი გაზის მიწოდებისა და მოხმარების წესები – დოკუმენტი, რომელიც არეგულირებს ურთიერთობებს მიმწოდებელს, განაწილების ლიცენზიატს ან/და საცალო მომხმარებელს შორის განაწილების ქსელის მეშვეობით ბუნებრივი გაზის ყიდვის, გაყიდვის, განაწილების, გატარების ან/და მოხმარების დროს;
ჰ5) მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური – ელექტროსადგური, რომლის საპროექტო სიმძლავრე არ აღემატება 13 მეგავატს. ამასთანავე, ამ ტერმინით, კონტექსტიდან გამომდინარე, აღინიშნება პირი, რომელიც ფლობს და ექსპლუატაციას უწევს აღნიშნულ ელექტროსადგურს;
ჰ 6) საცალო მომხმარებელი − მომხმარებელი, რომელიც არ არის ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი, ხოლო ბუნებრივ გაზს იღებს განაწილების ლიცენზიატის ქსელიდან, მოიხმარს მას მხოლოდ საკუთარი საჭიროებისათვის და არ არის ბუნებრივი გაზის პირდაპირი მომხმარებელი;
ჰ7) პირდაპირი ხელშეკრულება – ელექტროენერგიის შესყიდვის შესახებ ორმხრივი ხელშეკრულება ელექტროენერგიის საბითუმო მყიდველსა და გამყიდველს (კვალიფიციურ საწარმოებს) შორის, რომლის მიხედვით განისაზღვრება შესასყიდი ელექტროენერგიისა და სიმძლავრის რაოდენობა, ფასი, ვადა, პირობები და ხარისხობრივი მაჩვენებლები და რომელიც სათანადო წესით რეგისტრირებულია დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ;
ჰ8) საბალანსო ელექტროენერგია – კვალიფიციური საწარმოების მიერ შესყიდული ან/და გაყიდული ელექტროენერგია (სიმძლავრე), რომლითაც ხდება მყიდველთა და გამყიდველთა ფაქტობრივი საჭიროების დაკმაყოფილება, მათ შორის, პირდაპირი ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული ელექტროენერგიის სახელშეკრულებო მოცულობების დაბალანსება;
ჰ9) გარანტირებული სიმძლავრე – გარანტირებული სიმძლავრის წყაროების მიერ უზრუნველყოფილი სიმძლავრე, რომელიც ემსახურება ქვეყნის ერთიანი ელექტროენერგეტიკული სისტემის მდგრადობას, უსაფრთხო და საიმედო ფუნქციონირებას და რომლის ოდენობასაც თითოეული გარანტირებული სიმძლავრის წყაროსთვის განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა;
ჰ 10) კვალიფიციური საწარმო – წარმოებისა და განაწილების ლიცენზიატები, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი, პირდაპირი მომხმარებელი, იმპორტიორი, ექსპორტიორი, ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორი, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური, რომლებიც ამ კანონისა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად უფლებამოსილი არიან მონაწილეობა მიიღონ ელექტროენერგიით (სიმძლავრით) საბითუმო ვაჭრობაში, აგრეთვე პირი ამ კანონის 24 1 მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;
ჰ11) ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორი (შემდგომ – ბაზრის ოპერატორი) – სააქციო საზოგადოება „ელექტროენერგეტიკული სისტემის კომერციული ოპერატორი“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №205170036) ან მისი უფლებამონაცვლე, რომელიც კვალიფიციური საწარმოების მოთხოვნათა დაკმაყოფილების (დაბალანსების) მიზნით ყიდულობს და ყიდის საბალანსო ელექტროენერგიასა და გარანტირებულ სიმძლავრეს, აგრეთვე ასრულებს ამ კანონით გათვალისწინებულ ფუნქციებს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით;
ჰ12) გრძელვადიანი ტარიფი – წინასწარ განსაზღვრული ფიქსირებული ან ზღვრული ფასი, რომელიც დადგენილია არანაკლებ 3-წლიანი პერიოდისთვის;
ჰ 13) გარანტირებული სიმძლავრის წყარო – ქვეყნის ერთიანი ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხო ფუნქციონირებისა და საჭირო მინიმალური გარანტირებული სიმძლავრით უზრუნველყოფის მიზნით საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული ელექტროსადგური ან ელექტროსადგურები (წარმოების ლიცენზიატი ან წარმოების ლიცენზიატები), რომელსაც (რომლებსაც) გაჩერებული მდგომარეობიდან ელექტროენერგეტიკულ სისტემასთან სინქრონიზაცია შეუძლია (შეუძლიათ) არაუმეტეს 24 საათისა და სიმძლავრის აღება – არაუმეტეს მომდევნო 12 საათის განმავლობაში. საქართველოს მთავრობა ასევე განსაზღვრავს შესაბამისი წყაროს მიერ ქვეყნის ერთიანი ელექტროენერგეტიკული სისტემის გარანტირებული სიმძლავრით უზრუნველყოფის პერიოდს. ამასთანავე, 2010 წლის შემდეგ აშენებული ელექტროსადგურის შემთხვევაში საქართველოს მთავრობამ შეიძლება განსაზღვროს კომისიის მიერ დადგენილი მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების ის პროცენტული წილი, რომელიც გარანტირებული სიმძლავრის საფასურით უნდა ანაზღაურდეს;
ჰ 14) გატარება – გადაცემის მომსახურების გარდა, წარმოების ან განაწილების ლიცენზიატის, ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებლის ან მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის ქსელის მეშვეობით სხვისი კუთვნილი ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) წინასწარ განსაზღვრული პირის კუთვნილ ელექტრულ ქსელამდე გადატანა, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატის ქსელის მეშვეობით სხვისი კუთვნილი ბუნებრივი გაზის გადატანა;
ჰ15 ) წყალმომარაგების საქმიანობა – სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემის ექსპლუატაცია, მომხმარებლებისათვის სასმელი წყლის მიწოდება ან/და წყალარინება კონკრეტული წყალმომარაგების სისტემის/სისტემების ფარგლებში ;
ჰ16) სასმელი წყალი – სასმელი წყლის ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრული შესაბამისი ხარისხის წყალი;
ჰ17) წყალარინება – ჩამდინარე წყლის გატარება და გამწმენდი ნაგებობების საშუალებით დასაშვებ ნორმამდე გაწმენდა;
ჰ18) სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემა – წყლის მიღების, ტრანსპორტირებისა და განაწილების ქსელის (მილსადენები, რეზერვუარები, ღია და დახურული არხები, საჭიროების შემთხვევაში სატუმბავი სადგურები და სხვა) ერთობლიობა, რომელიც გამოიყენება წყლის მომხმარებლისათვის სასმელი წყლის მისაწოდებლად;
ჰ19) სასმელი წყლის მიწოდება – წყლის მომხმარებლისათვის სასმელი წყლის მიწოდება სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემის მეშვეობით.
ჰ20) სასმელი წყლის მიწოდებისა და მოხმარების წესები – დოკუმენტი, რომელიც არეგულირებს ურთიერთობებს მიმწოდებელსა და მომხმარებელს შორის წყალმომარაგების სისტემის მეშვეობით სასმელი წყლის ყიდვის, გაყიდვის, მიწოდებისა და მოხმარების დროს;
ჰ21 ) სასმელი წყლის ხარჯვის ნორმა – წყალმომარაგების ტარიფის გაანგარიშებისას საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის მიერ თითოეული წყალმომარაგების ლიცენზიატისათვის ინდივიდუალურად განსაზღვრული ერთ სულ მოსახლეზე სასმელი წყლის ნორმა, რომელიც აისახება წყალმომარაგების ტარიფში;
ჰ22) განახლებადი ენერგიის წყაროები – არაწიაღისეული, მდგრადი ენერგიის ყველა წყარო, რომელიც წარმოიშობა, მაგრამ არ შემოიფარგლება: ბიო- და ჰიდროენერგიებით, გეოთერმული, მზის, ქარისა და ზღვის (მათ შორის, დინებების, ტალღების და თერმული) ენერგიებით;
ჰ23) ქსელის წესები – „ელექტროენერგიის ქსელის წესები“ და „ბუნებრივი გაზის ქსელის წესები“;
ჰ24) ტრანზიტის დამკვეთი − პირი, რომელსაც ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან გაფორმებული აქვს ამ კანონის 414 მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ხელშეკრულება;
ჰ25) გადამცემი სისტემის ოპერატორი – ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი, რომელსაც ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატებთან გაფორმებული აქვს სათანადო ხელშეკრულება მათი კუთვნილი გადამცემი ქსელის ოპერირებისა და განვითარების დაგეგმვის უფლებამოსილების ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატისათვის გადაცემის შესახებ და რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით ასრულებს აღნიშნული ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ფუნქციებს;
ჰ26) მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგური – საცალო მომხმარებლის მფლობელობაში არსებული განახლებადი ენერგიის წყარო, რომელიც მიერთებულია ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელთან საცალო მომხმარებლის მიერ ელექტროენერგიის მოხმარების ადგილას და რომლის სიმძლავრე არ აღემატება 100 კილოვატს;
ჰ27) „ელექტროენერგიის ქსელის წესები“ − კომისიის მიერ დამტკიცებული ნორმატიული დოკუმენტი, რომელიც მოიცავს გადაცემის ქსელის და განაწილების ქსელის მართვის და ამ ქსელებით სარგებლობის (მათ შორის, მიერთების) პროცედურებს, პირობებსა და პრინციპებს (გარდა საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტებით გათვალისწინებული საკითხებისა) და ამ ნაწილში განსაზღვრავს შესაბამის ლიცენზიატებსა და მათი მომსახურებით მოსარგებლე სუბიექტებს შორის ურთიერთობებს;
ჰ28) „ბუნებრივი გაზის ქსელის წესები“ − კომისიის მიერ დამტკიცებული ნორმატიული დოკუმენტი, რომელიც მოიცავს ტრანსპორტირების სისტემისა და გამანაწილებელი ქსელის მართვის და ამ ქსელით სარგებლობის (მათ შორის, მიერთების) პროცედურებს, პირობებსა და პრინციპებს (გარდა საქართველოს მთავრობის მიერ დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტებით გათვალისწინებული საკითხებისა) და ამ ნაწილში განსაზღვრავს შესაბამის ლიცენზიატებსა და მათი მომსახურებით მოსარგებლე სუბიექტებს შორის ურთიერთობებს.
ჰ 29) „მომსახურების ხარისხის წესები“ − კომისიის მიერ დამტკიცებული ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატებისათვის, წყალმომარაგების ლიცენზიატებისა და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლებისათვის (რომლებიც ბუნებრივ გაზს აწვდიან საცალო მომხმარებელს) ადგენს მომარაგების წყვეტის დროული აღმოფხვრისა და შემცირების, მომარაგების წყვეტის შესახებ მომხმარებლის ინფორმირებისა და მომხმარებლის განცხადებაზე რეაგირების მომსახურების სტანდარტების მინიმალურ დონეს, ამ მომსახურების პროცესის რეალურ დროში კონტროლის პირობებს, სტანდარტების შესრულების სამიზნე მაჩვენებლებს და მომხმარებლისათვის კომპენსაციის გაცემის წესს;
ჰ30) „ინვესტიციების შეფასების წესი“ − კომისიის მიერ დამტკიცებული ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც ადგენს სატარიფო რეგულირებისადმი დაქვემდებარებული ლიცენზიატების მიერ განსახორციელებელი საინვესტიციო გეგმებისა და მათი შემადგენელი პროექტების კომისიისათვის წარდგენის, კომისიის მიერ მათი შეთანხმების, აგრეთვე შეთანხმებულ საინვესტიციო გეგმებში ან/და პროექტებში ცვლილების შეტანის და მათი განხორციელების შესახებ ანგარიშგების წესსა და პირობებს;
ჰ31) „ენერგეტიკული ბაზრების მონიტორინგის წესი“ − კომისიის მიერ დამტკიცებული ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც ადგენს ენერგეტიკულ სექტორში რეგულირებისადმი დაქვემდებარებული საწარმოების მიერ კომისიისათვის წარსადგენ ანგარიშგების ფორმებსა და მონაცემებს, მათი წარდგენის საშუალებებსა და პერიოდულობას, ანგარიშგების კონფიდენციალურობის დაცვისა და გამჭვირვალობის პრინციპებს, აგრეთვე კომისიის მიერ ენერგეტიკული ბაზრების მონიტორინგის შედეგების გამოქვეყნების პერიოდულობას, წესსა და პირობებს.
ჰ32) ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი – პირი, რომელიც ამ კანონისა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად ახორციელებს ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის საქმიანობას.
თავი II. სახელმწიფო პოლიტიკა ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის სექტორში
საქართველოს 1999 წლის 30 აპრილის კანონი №1934-სსმI, №15(22), 14.05. 1999წ., მუხ.63
1. სამინისტრო შეიმუშავებს ენერგეტიკის დარგში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს და საქართველოს პარლამენტის მიერ დამტკიცების შემდეგ უზრუნველყოფს მათ განხორციელებას . ამ ამოცანის გადაწყვეტის პროცესში სამინისტროს ძირითადი ფუნქციებია:
ა) ენერგეტიკის დარგში განვითარების მოკლე-, საშუალო- და გრძელვადიანი სტრატეგიისა და პრიორიტეტების, აგრეთვე მათზე დაფუძნებული ენერგეტიკული სექტორის პროგრამების შემუშავება და მათი განხორციელების კოორდინაცია;
ბ) ენერგეტიკის დარგში რეაბილიტაციისა და განვითარების მიზნით მოკლე-, საშუალო- და გრძელვადიანი ინვესტიციებისა და საკრედიტო რესურსების მოზიდვის ხელშეწყობა, აგრეთვე სახელმწიფო ინვესტირების განხორციელება;
გ) ენერგეტიკის დარგში სახელმწიფო საწარმოების რესტრუქტურიზაციისა და პრივატიზაციის პროცესების ოპტიმალურად წარმართვისა და ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის ბაზრებზე კონკურენციის განვითარების ხელშეწყობა, აგრეთვე ამ დარგებში ობიექტების კონსერვაციისა და ლიკვიდაციის სტრატეგიისა და წესების შემუშავება;
დ) ენერგეტიკის დარგში საკანონმდებლო და ნორმატიული ბაზის შექმნასა და განვითარებაში მონაწილეობა, დარგის ტექნიკური და ეკონომიკური მდგომარეობის მონიტორინგი;
ე) ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლის მიერ ელექტროენერგიის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტისა და მოხმარების, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მიწოდების, იმპორტის, ექსპორტის, ტრანსპორტირების, განაწილებისა და მოხმარების ეფექტიანობის გაზრდის ღონისძიებათა ერთიანი სახელმწიფო პროგრამის შემუშავებისა და განხორციელების კოორდინაცია;
ვ) ენერგეტიკის დარგში სამეცნიერო-კვლევითი, საპროექტო-საკონსტრუქტორო და საგანმანათლებლო მიმართულებების განვითარების ხელშეწყობა, მათ შორის, ინვესტიციებისა და საკრედიტო რესურსების მოზიდვის ხელშეწყობა, აგრეთვე სახელმწიფო ინვესტირების განხორციელება;
ზ) ენერგეტიკის დარგში ბუნების დაცვის უზრუნველყოფის ხელშეწყობა, პროგრამების შემუშავებისას და განხორციელებისას ეკოლოგიური ასპექტების ოპტიმალურად გათვალისწინება;
თ) ლიცენზიატებს, იმპორტიორებს, ექსპორტიორებს, მიმწოდებლებსა და უცხო ქვეყნების ენერგეტიკულ საწარმოებს შორის ურთიერთობის დამყარების ხელშეწყობა, აგრეთვე ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის დარგებში ტრანზიტისა და ექსპორტ-იმპორტის ურთიერთობების ხელშეწყობა;
ი) საგანგებო მდგომარეობისთვის ენერგეტიკის დარგში სახელმწიფო სტრატეგიის შემუშავება;
კ) ენერგეტიკის დარგის უსაფრთხოების უზრუნველყოფის სტრატეგიის განსაზღვრა, რეკომენდაციების შემუშავება, ასევე მომხდარი ავარიებისა და სხვა ტექნიკურ გაუმართაობათა მიზეზების შესწავლა და სათანადო დასკვნების მომზადება;
ლ) ენერგეტიკული რესურსების მოპოვების გაფართოების, განახლებადი (ალტერნატიული) ენერგიის წყაროების უპირატესი ათვისების, ენერგოეფექტიანი ღონისძიებების ხელშეწყობა, რომლებიც დაკავშირებულია წარმოების ეფექტიანობის გაზრდასთან;
მ) (ამოღებულია).
2. სამინისტროს ფუნქციებს არ მიეკუთვნება ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის სექტორში მესაკუთრის, მარეგულირებელი და ოპერატიულ-სამეურნეო საქმიანობის განხორციელება.
3. სამინისტრო ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით – ბრძანებით ასევე ამტკიცებს შემდეგ დოკუმენტებს:
ა) ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბალანსს;
ბ) ბუნებრივი გაზის ბალანსს;
გ) „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებს“;
დ) „ბუნებრივი გაზის ბაზრის წესებს“;
ე) ენერგეტიკული ობიექტების, მოწყობილობებისა და დანადგარების მოწყობისა და უსაფრთხო ექსპლუატაციის ნორმებსა და წესებს;
ვ) საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიან გეგმას – საქართველოს მთავრობის თანხმობის საფუძველზე.
4. დერეგულირებულია შემდეგი ელექტროსადგურები:
ა) ელექტროსადგური, რომელიც აშენებულია 2008 წლის 1 აგვისტოს შემდეგ და გარანტირებული სიმძლავრის წყარო არ არის;
ბ) ელექტროსადგური, რომლის საპროექტო სიმძლავრე 40 მეგავატს არ აღემატება და რომელიც გარანტირებული სიმძლავრის წყარო არ არის.
41. გარდა ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, ენერგეტიკის დარგში სახელმწიფო პოლიტიკიდან გამომდინარე, დერეგულირების ან ნაწილობრივი დერეგულირების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების უფლება აქვს აგრეთვე სამინისტროს.
5.(ამოღებულია ).
6. ენერგეტიკული ობიექტების დაცვის ზონები, ტყის მასივებსა და ნარგავებში განაკაფები, დაცვის ზონამდე მისასვლელი გზების პარამეტრები, დაცვის ზონებში მოქმედი შეზღუდვები და სამუშაოთა წარმოების პირობები განისაზღვრება საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.
მუხლი 31 . მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებები
1. სამინისტრო და კომისია უფლებამოსილი არიან, საქმისწარმოებისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის მიზნით გამოიყენონ პროგრამული უზრუნველყოფა და მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებები.
2. სამინისტრო და კომისია უფლებამოსილი არიან, ნებისმიერი ინფორმაცია ან/და დოკუმენტი მიიღონ, გამოსცენ ან გასცენ მართვის ერთიანი ავტომატური საშუალებების გამოყენებით.
3. სამინისტრო და კომისია უფლებამოსილი არიან, ელექტრონული ასლის სახით შეინახონ და გასცენ მათ მიერ შექმნილი ან მათთან დაცული ნებისმიერი დოკუმენტი.
4. (ამოღებულია - 21.04.2017, №651).
5. სამინისტროს და კომისიის მიერ გამოცემულ ან გაცემულ დოკუმენტში მონაცემები შეიძლება შეტანილ იქნეს მექანიკური ან/და ელექტრონული საშუალებებით.
6. კომისია უფლებამოსილია ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დაადგინოს რეგულირებისადმი დაქვემდებარებულ საწარმოთა ანგარიშგების ან/და კომისიასა და რეგულირებისადმი დაქვემდებარებულ საწარმოთა შორის მიმოწერის დოკუმენტბრუნვის ერთიანი ავტომატური საშუალებებით წარმოების ვალდებულება და საკუთარი ხარჯით, თვითონ ან მესამე პირის მეშვეობით უზრუნველყოს შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფის გამართული საქმიანობა.
მუხლი 32. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმა
1. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის შემუშავების მიზანია გადამცემი ქსელის საიმედოობა, უსაფრთხოება, მდგრადი განვითარება, ელექტროენერგიის სათანადო ხარისხის უზრუნველყოფა და ქვეყნის ელექტროენერგეტიკული ქსელის სატრანზიტო პოტენციალის გაზრდა.
2. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმა შეიცავს:
ა) ინფორმაციას ელექტროენერგიის არსებული და სამომავლო (საპროგნოზო) მოთხოვნისა და მიწოდების შესახებ;
ბ) გონივრულ პროგნოზებს ელექტროენერგიის წარმოების, მიწოდების, მოხმარების და სხვა ქვეყნებთან ელექტროენერგიის გაცვლის მოცულობების შესახებ;
გ) ინფორმაციას გადამცემი ქსელის იმ ინფრასტრუქტურის შესახებ, რომელიც უნდა აშენდეს ან გაძლიერდეს მომდევნო 10 წლის განმავლობაში, ინვესტიციების განხორციელების კონკრეტული ვადების მითითებით;
დ) ინფორმაციას გადაწყვეტილი ინვესტიციების შესახებ და იმ ახალი ინვესტიციების იდენტიფიცირებას, რომლებიც უნდა განხორციელდეს მომდევნო 3 წლის განმავლობაში;
ე) ინფორმაციას ახალი გენერაციის ობიექტების (მათ შორის, განახლებადი ენერგიის წყაროების) ქსელში ინტეგრირების შესახებ;
ვ) ინფორმაციას ახალი გენერაციის ობიექტების ინტეგრაციის მიზნებისათვის მომავალი ქსელის თითოეული კვანძის გამტარუნარიანობის შესახებ;
ზ) დასაგეგმარებელი ელემენტების ძალოვანი აპარატურის შერჩევის მიზნებისათვის მოკლე შერთვის დენების განსაზღვრას;
თ) ინფორმაციას გენერაციის ობიექტების შიდა ქსელის განვითარების შესახებ.
3. ეკონომიკის, ფინანსებისა და სტატისტიკის სფეროებში მოქმედი სახელმწიფო უწყებები და დაწესებულებები, ენერგეტიკის დარგში არსებული ორგანიზაციები სამინისტროს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით აწვდიან ინფორმაციას, მონაცემებსა და პროგნოზებს, რომლებიც გათვალისწინებული უნდა იქნეს საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის შემუშავებისას.
4. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის პროექტს ყოველწლიურად, მომდევნო 10 კალენდარული წლისათვის შეიმუშავებს/განაახლებს გადამცემი სისტემის ოპერატორი ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატებთან შეთანხმებით (ეს პროცესი აგრეთვე მოიცავს ყველა საჭირო კვლევისა და შეფასების ჩატარებას). აღნიშნული გეგმის პროექტი შემუშავების შემდეგ, მაგრამ არაუგვიანეს შესაბამისი წლის 1 ოქტომბრისა, ეგზავნება სამინისტროს და კომისიას. კომისია საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის პროექტს მიღებიდან 1 თვის ვადაში განიხილავს და სამინისტროს წარუდგენს თავის შენიშვნებსა და რეკომენდაციებს ამ გეგმის პროექტის შესახებ.
5. სამინისტრო საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის პროექტს და წარმოდგენილ შენიშვნებსა და რეკომენდაციებს განიხილავს კომისიასთან, გადამცემი სისტემის ოპერატორთან და ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატებთან ერთად. სამინისტრო საქართველოს მთავრობის თანხმობის საფუძველზე, არაუგვიანეს შესაბამისი წლის დასრულებისა უზრუნველყოფს საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის დამტკიცებას.
6. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიან გეგმაში რიგგარეშე ცვლილების შეტანა შესაძლებელია გეგმის დამტკიცებისათვის ამ მუხლით დადგენილი წესისა და პროცედურების დაცვით. აღნიშნულ გეგმაში შესატანი რიგგარეშე ცვლილების პროექტის შემუშავება და განსახილველად წარდგენა შეიძლება კალენდარული წლის ნებისმიერ დროს.
7. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმა შესასრულებლად სავალდებულო აქტია. აღნიშნული გეგმის შესრულებისათვის პასუხისმგებელი არიან გადამცემი სისტემის ოპერატორი და ელექტროენერგიის გადაცემის შესაბამისი ლიცენზიატები, აგრეთვე გეგმაში ქსელის ცალკეული კომპონენტების განვითარებისათვის განსაზღვრული, ამ კანონით გათვალისწინებული სხვა სამართალსუბიექტები.
8. ელექტროენერგიის გადაცემის ყველა ლიცენზიატი ვალდებულია საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის საფუძველზე ყოველწლიურად შეიმუშაოს და გადამცემი სისტემის ოპერატორს შესათანხმებლად წარუდგინოს ყოველ მომდევნო 3 კალენდარულ წელზე გათვლილი სამუშაოების პროგრამა. აღნიშნული პროგრამის შემუშავების, გადამცემი სისტემის ოპერატორთან განხილვისა და შეთანხმების წესი განისაზღვრება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“.
9. ამ მუხლის თანახმად დამტკიცებული საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმით განსაზღვრულ, ყოველი მომდევნო 3 კალენდარული წლის განმავლობაში განსახორციელებელ ინვესტიციებს გადამცემი სისტემის ოპერატორი და ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატები შესათანხმებლად წარუდგენენ კომისიას. აღნიშნული ინვესტიციების განხორციელებას მონიტორინგს უწევს კომისია.
10. საქართველოს გადამცემი ქსელის განვითარების ათწლიანი გეგმის შესრულებას აკონტროლებს სამინისტრო.
თავი III. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია
1. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია (შემდგომ – კომისია) არის „ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული პირი, რომელიც არ არის შექმნილი სახელმწიფო ქონების საფუძველზე.
2. კომისიის საქმიანობის სამართლებრივი საფუძველია საქართველოს კონსტიტუცია, საერთაშორისო ხელშეკრულებები და შეთანხმებები, ეს კანონი, კომისიის დებულება და სხვა საკანონმდებლო აქტები.
3. კომისია შეიმუშავებს და ამტკიცებს კომისიის დებულებას, სტრუქტურას და საშტატო განრიგს
4. კომისიას ენიჭება საქართველოს ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის სექტორში ლიცენზიების გაცემის, აგრეთვე ლიცენზიატების, იმპორტიორების, ექსპორტიორების, ბაზრის ოპერატორის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლებისა და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლების საქმიანობის რეგულირების, მათ შორის, ენერგეტიკული ბაზრების მონიტორინგის, უფლება.
5. კომისიის ძირითადი ფუნქციებია:
ა) ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციისა და განაწილების, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირებისა და განაწილების, აგრეთვე წყალმომარაგების ლიცენზირების წესებისა და პირობების დადგენა, ლიცენზიების გაცემა, მათში ცვლილების შეტანა და მათი გაუქმება „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის, ამ კანონისა და ლიცენზირების წესების შესაბამისად;
ბ) ელექტროენერგიის წარმოების, გადაცემის, დისპეტჩერიზაციის, განაწილების, გატარების, იმპორტისა და მოხმარების, ბაზრის ოპერატორის მომსახურების, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების, განაწილების, გატარების, მიწოდებისა და მოხმარების ტარიფების, სასმელი წყლის მიწოდების და ჩანადენი სითხის გატარება-გაწმენდის ტარიფების, აგრეთვე გარანტირებული სიმძლავრის საფასურისა და გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს ელექტროენერგიის წარმოების ტარიფის დადგენა და რეგულირება, გარდა ავტოგაზგასამართ სადგურებში რეალიზებული ბუნებრივი გაზის ტარიფებისა, ამ კანონის, საქართველოს ენერგეტიკულ სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების, მათ საფუძველზე მიღებული ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებისა და დადგენილი მეთოდოლოგიის შესაბამისად;
გ) ლიცენზიატებს, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურებს, იმპორტიორებს, ექსპორტიორებს, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლებს, ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლებს, მომხმარებლებსა და ბაზრის ოპერატორს შორის წარმოქმნილი სადავო საკითხების გადაწყვეტა თავისი კომპეტენციის ფარგლებში;
დ) ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის სექტორში ლიცენზიების პირობების დაცვის კონტროლი და დარღვევისათვის კანონით გათვალისწინებული ღონისძიებების გატარება;
ე) ენერგეტიკაში სერტიფიკაციის სამუშაოთა ორგანიზება და კოორდინაცია;
ვ) (ამოღებულია) ;
ზ) (ამოღებულია) ;
თ) წყალმომარაგების ტარიფის დადგენა;
ი) სასმელი წყლის ხარჯვის ნორმების განსაზღვრა;
კ) ხანძრის ჩაქრობის მიზნით საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალი სახელმწიფო საქვეუწყებო დაწესებულების − საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის (შემდგომ − საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური) სახანძრო-სამაშველო დანაყოფების მიერ სახანძრო ჰიდრანტებიდან (მიუხედავად მათი საკუთრების ფორმისა) მოპოვებული წყლის გამოყენებასთან, აღრიცხვასა და ხარჯების ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხების რეგულირება.
მუხლი 5. კომისიის სამართლებრივი აქტები
1. კომისია საკანონმდებლო აქტით განსაზღვრულ შემთხვევებში და თავისი კომპეტენციის ფარგლებში იღებს ნორმატიულ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს – დადგენილებას. კომისიის დადგენილებით მტკიცდება:
ა) კომისიის დებულება;
ბ) ადმინისტრაციული წარმოების დებულება;
გ) სადავო საკითხების განხილვის პროცედურული წესები;
დ) რეგულირების საფასურის ოდენობა და გაანგარიშების წესი;
ე) ლიცენზირების წესები;
ვ) „მიწოდებისა და მოხმარების წესები“;
ზ) ტარიფების მეთოდოლოგია;
თ) ტარიფები (მათ შორის, ზღვრული);
ი) ნორმატიული დანაკარგების ოდენობა და გაანგარიშების წესი;
კ) ქსელის წესები;
ლ) „მომსახურების ხარისხის წესები“;
მ) „ინვესტიციების შეფასების წესი“;
ნ) „ენერგეტიკული ბაზრების მონიტორინგის წესი“.
2. ამ კანონით გათვალისწინებულ ცალკეულ, ინდივიდუალურ, მათ შორის, დადგენილებიდან გამომდინარე, საკითხებზე კომისია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში იღებს გადაწყვეტილებას.
3. კომისიის დადგენილებები და გადაწყვეტილებები მიიღება კომისიის სხდომაზე კომისიის წევრთა ხმების უმრავლესობით. კომისიის სხდომა უფლებამოსილია, თუ მას ესწრება კომისიის არანაკლებ 3 წევრისა. კომისიის დადგენილებებისა და გადაწყვეტილებების შესრულება სავალდებულოა ლიცენზიატებისათვის, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურებისათვის, იმპორტიორებისათვის, ექსპორტიორებისათვის, ბაზრის ოპერატორისათვის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლებისათვის, ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლებისა და მომხმარებლებისათვის.
4. კომისიის თავმჯდომარე კომისიისა და კომისიის აპარატის შიდაორგანიზაციულ საკითხებზე გამოსცემს ბრძანებებს.
მუხლი 6 . კომისიის წევრები და წევრობის ვადები
1. კომისია შედგება 5 წევრისგან. საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს მთავრობის წარდგინებით კომისიის წევრთა კანდიდატურებს ასარჩევად წარუდგენს საქართველოს პარლამენტს, რომელიც კომისიის წევრებს ირჩევს საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით. კომისიის წევრთა კანდიდატურებს საქართველოს პრეზიდენტი საქართველოს პარლამენტს წარუდგენს საქართველოს პრემიერ-მინისტრის თანახელმოწერით.
2. კომისიის წევრად შეიძლება არჩეულ იქნეს საქართველოს მოქალაქე, რომელსაც აქვს უმაღლესი განათლება, ამ კანონით დადგენილი ფუნქციების განხორციელებისათვის საკმარისი კვალიფიკაცია და გამოცდილება.
3. (ამოღებულია - 06.12.2018, №3888).
4. კომისიის მიერ გადაწყვეტილების მიღებისას კომისიის თითოეულ წევრს აქვს ერთი ხმის უფლება.
5. კომისიის წევრს წევრობის ვადის გასვლის შემდეგ უფლებამოსილება ავტომატურად ერთჯერადად უგრძელდება მანამ, სანამ იგივე ან სხვა პირი არჩეული არ იქნება კომისიის წევრად საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით, მაგრამ არაუმეტეს 3 თვისა.
6. კომისიის წევრობის ვადის გასვლის შემდეგ ამ მუხლის მე-5 პუნქტის მოქმედება კომისიის წევრზე არ გავრცელდება, თუ დარჩენილი კომისიის წევრების რაოდენობა იქნება არანაკლებ 3-ისა.
მუხლი 7. კომისიის წევრის უფლებამოსილების შეწყვეტა და თანამდებობიდან განთავისუფლება
1. კომისიის წევრის უფლებამოსილება წყდება, თუ:
ა) ნებაყოფლობით გადადგა;
ბ) მის მიმართ ძალაში შევიდა სასამართლოს გამამტყუნებელი განაჩენი;
გ) სასამართლომ უგზო-უკვლოდ დაკარგულად აღიარა ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნო, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული;
დ) დაკარგა საქართველოს მოქალაქეობა;
ე) დაარღვია „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნები;
ვ) ზედიზედ ოთხი თვის განმავლობაში არ ასრულებდა სამსახურებრივ მოვალეობას;
ზ) გარდაიცვალა.
2. კომისიის წევრი თანამდებობიდან თავისუფლდება მხოლოდ ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნულ შემთხვევებში. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ე“ და „ვ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში კომისიის წევრის გადაყენების თაობაზე გადაწყვეტილებას საქართველოს პარლამენტის რეგლამენტით დადგენილი წესით იღებს საქართველოს პარლამენტი, ხოლო დანარჩენ შემთხვევებში კომისიის წევრს უფლებამოსილება უწყდება ავტომატურად, შესაბამისი იურიდიული ფაქტის დადგომისთანავე.
3. კომისიის წევრს უფლება აქვს თავისი განთავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილება გაასაჩივროს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 8. კომისიის თავმჯდომარე და მისი მოვალეობანი
1. კომისიის თავმჯდომარეს კომისიის არანაკლებ 2 წევრის წარდგინებით, ფარული კენჭისყრით ირჩევს კომისია საკუთარი შემადგენლობიდან, სრული შემადგენლობის უმრავლესობით, 3 წლით, მაგრამ არაუმეტეს კომისიის წევრის უფლებამოსილების დარჩენილი ვადისა, მოქმედი თავმჯდომარის უფლებამოსილების ვადის გასვლიდან ან უფლებამოსილების შეწყვეტიდან 15 კალენდარულ დღეში. კომისიის თავმჯდომარეს უფლება აქვს, გადადგეს ამ თანამდებობიდან, მაგრამ დარჩეს კომისიის წევრად დარჩენილი ვადით. კომისიის თავმჯდომარე უფლებამოსილია თავისი არყოფნის შემთხვევაში კომისიის სხვა წევრს დააკისროს კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულება. კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან გადადგომის, მისთვის უფლებამოსილების შეწყვეტის, მის მიერ თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულების შეუძლებლობის ან კომისიის თავმჯდომარის არყოფნისას მის მიერ კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობის შესრულების კომისიის სხვა წევრისთვის არდაკისრების შემთხვევაში კომისიის თავმჯდომარის მოვალეობას ასრულებს კომისიის უხუცესი წევრი.
2. თავმჯდომარე უძღვება კომისიის სხდომებს, პასუხს აგებს კომისიის მიერ დადგენილებებისა და გადაწყვეტილებების მიღებისას პროცედურული წესების დაცვაზე და მათ გამოქვეყნებაზე, აგრეთვე კომისიისა და მისი აპარატის ადმინისტრაციულ მართვაზე.
3. კომისია უფლებამოსილია სრული შემადგენლობის ოთხი მეხუთედით თანამდებობიდან ვადამდე გადააყენოს კომისიის თავმჯდომარე. კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან ვადამდე გადაყენების საკითხის დასმის უფლება აქვს კომისიის არანაკლებ 2 წევრს ერთობლივი დასაბუთებული წერილობითი მოთხოვნით. კომისია ვალდებულია კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან ვადამდე გადაყენების საკითხი განიხილოს და მას კენჭი უყაროს კომისიის წევრთა მიერ მოთხოვნის წარდგენიდან 10 კალენდარულ დღეში. თუ კომისიამ კომისიის თავმჯდომარე თანამდებობიდან ვადამდე არ გადააყენა, კომისიის თავმჯდომარის თანამდებობიდან ვადამდე გადაყენების საკითხის დასმა მომდევნო 3 თვის განმავლობაში დაუშვებელია.
მუხლი 9. კომისიის აპარატის თანამშრომლების თანამდებობაზე დანიშვნა და თანამდებობიდან გათავისუფლება
კომისიას თავისი ფუნქციების განსახორციელებლად ჰყავს აპარატი. აპარატის თანამშრომელს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს კომისიის თავმჯდომარე კომისიის წევრებთან შეთანხმებით, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. კომისიის წევრების უფლებამოსილება, გარდა ადმინისტრაციული მართვისა, თანაბრად ვრცელდება კომისიის აპარატის თანამშრომლებზე.
მუხლი 10. კომისიის წევრის პოლიტიკური საქმიანობა
კომისიის წევრი ვალდებულია კომისიაში მუშაობის პერიოდში შეაჩეროს პოლიტიკური პარტიის წევრობა. დაუშვებელია კომისიაში და მის აპარატში პოლიტიკური პარტიებისა და საზოგადოებრივი ორგანიზაციების ან მათი სტრუქტურული ერთეულების შექმნა.
მუხლი 11. კომისიის ძირითადი უფლება - მოვალეობანი
1. კომისია ვალდებულია თავის საქმიანობაში იხელმძღვანელოს ენერგეტიკის, უსაფრთხოების, ეკონომიკის, ბუნების დაცვისა და სხვა სფეროებში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებებით და მათ საფუძველზე გამოცემული ნორმატიული აქტებით. კომისია ასევე უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სფეროებში სახელმწიფოს მიერ დადებული გარიგებები და სხვა შესაბამისი სამართლებრივი აქტები.
2. კომისია ვალდებულია, თავის სხდომებზე შესაბამის მხარეებს, მათ შორის, ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის მომხმარებლებს, მისცეს თავიანთი ინტერესების დაუბრკოლებლად წარმოდგენის შესაძლებლობა.
3. კომისიის წევრს და აპარატის თანამშრომელს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ეძლევათ ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ექსპორტიორის, ბაზრის ოპერატორის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლისა და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლის იმ პერსონალთან და დოკუმენტაციასთან შეუფერხებლად მუშაობის საშუალება, რომლებიც საჭიროა კომისიისთვის დაკისრებული ფუნქციების შესასრულებლად.
4. კომისია თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უფლებამოსილია გადასინჯოს წარმოდგენილი დოკუმენტაციისა და მონაცემების სისწორე.
მუხლი 12. კომისიის სხდომები . ინფორმაციის კონფიდენციალობა
1. კომისიის სხდომები საჯაროა. კომისიის დადგენილებები და გადაწყვეტილებები ქვეყნდება დადგენილი წესით.
2. კომისია ვალდებულია თავის მიერ დადგენილი ვადით შეინახოს სხდომის ოქმები და სხვა შესაბამისი დოკუმენტები. კომისიის წევრს უფლება აქვს დაუბრკოლებლად მიიღოს კომისიაში არსებული ინფორმაცია, ჩანაწერი და სხვა დოკუმენტაცია.
3. კომისიის ყველა დადგენილება და გადაწყვეტილება, ბრძანება, ჩანაწერი და სხვა დოკუმენტი ხელმისაწვდომია საჯარო განხილვისათვის. კომისიაში არსებული ინფორმაციის კონფიდენციალობის დაცვის წესს განსაზღვრავს კომისია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 13. კომისიის სხდომების წარმართვა
კომისია ვალდებულია ყოველი დადგენილების ან გადაწყვეტილების მიღებამდე აცნობოს დაინტერესებულ პირებს და მისცეს მათ კომისიის შესაბამის სხდომაზე დასწრების შესაძლებლობა. კომისია უფლებამოსილია ინფორმაციის კონფიდენციალობის დაცვის მიზნით გამართოს დახურული სხდომები. კომისიის დახურულ სხდომაზე მიღებული დადგენილება და გადაწყვეტილება უნდა გამოქვეყნდეს.
მუხლი 14 . პასუხისმგებლობა კანონის დარღვევისათვის
კომისია უფლებამოსილია ფიზიკურ ან იურიდიულ პირს კანონმდებლობით დადგენილი წესით დააკისროს პასუხისმგებლობა ამ კანონის ან კომისიის დადგენილების ან გადაწყვეტილების მოთხოვნათა დარღვევისათვის.
კომისიის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
მუხლი 16. კომისიის შეხვედრები და კონსულტაციები მხარეებთან
კომისიის წევრების და აპარატის თანამშრომლების დაინტერესებულ მხარეებთან შეხვედრების წესებს განსაზღვრავს კომისია. ამ წესების მიხედვით, კომისიის წევრი ვალდებულია კონსულტაციების ჩატარების შესახებ წინასწარ წერილობით შეატყობინოს დაინტერესებულ მხარეებს და მისცეს მათ კონსულტაციებში მონაწილეობის შესაძლებლობა.
1. კომისიის წევრთა მოქმედების შეზღუდვის, თანამდებობრივი შეუთავსებლობისა და ეკონომიკური ინტერესების დეკლარირების წესები განისაზღვრება „საჯარო დაწესებულებაში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის შესახებ“ საქართველოს კანონით.
2. აპარატის თანამშრომელს უფლება არ აქვს, ჰქონდეს რაიმე პირდაპირი ან არაპირდაპირი ქონებრივი და ეკონომიკური ინტერესი ბაზრის ოპერატორის ან რომელიმე ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ექსპორტიორის ან მიმწოდებლის მიმართ, ან ეკავოს თანამდებობა რომელიმე მათგანის საწარმოში.
3. აპარატის თანამშრომელს უფლება აქვს იყოს რომელიმე ლიცენზიატის, იმპორტიორის ან მიმწოდებლის მომხმარებელი, მაგრამ ლიცენზიატს, იმპორტიორს, ექსპორტიორს ან მიმწოდებელს არა აქვს უფლება, შესთავაზოს, ხოლო აპარატის თანამშრომელს – მიიღოს უფასო ან ფასდაკლებით მომსახურება რომელიმე მათგანისგან.
მუხლი 18. პირადი უსაფრთხოება და შემდგომი დასაქმების ხელშეწყობა
1.აკრძალულია კომისიის წევრებისა და აპარატის თანამშრომლების მიმართ ძალადობა, მუქარა და სხვა კანონსაწინააღმდეგო ქმედება მათ მიერ სამსახურებრივი მოვალეობის განხორციელებასთან დაკავშირებით. ამ მუხლის მოთხოვნათა დარღვევა იწვევს პასუხისმგებლობას კანონით დადგენილი წესით.
2. კომისიის წევრს წევრობის ვადის გასვლის შემდეგ სახელმწიფო ხელს უწყობს დასაქმებაში.
მუხლი 19. კომისიის ბიუჯეტი. რეგულირების საფასური
1. კომისია ვალდებულია ყოველი წლის ბოლომდე დაამტკიცოს თავისი მომავალი წლის ბიუჯეტი, რომელშიც ასახული უნდა იყოს კომისიის ყველა ხარჯი, მათ შორის, კომისიის წევრებისა და აპარატის თანამშრომლების ხელფასები და შემოსავლები. კომისია ყოველი წლის 15 სექტემბრისათვის ლიცენზიატებისაგან, იმპორტიორებისაგან, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლებისა და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლებისაგან მიღებული მომავალი წლის საქმიანობის მოცულობის პროგნოზის საფუძველზე ადგენს რეგულირების საფასურს, რომელიც უზრუნველყოფს კომისიის მომავალი საბიუჯეტო წლისათვის დაგეგმილი ხარჯების დაფარვას. კომისია ვალდებულია გამოაქვეყნოს თავისი ბიუჯეტი.
2. რეგულირების საფასური ჩაირიცხება კომისიის ანგარიშზე. ამ ანგარიშზე არსებულ თანხებს განკარგავს მხოლოდ კომისია. კომისიის მიერ წლის განმავლობაში გამოუყენებელი თანხები გადაიტანება მომავალი წლის ანგარიშზე, რეგულირების საფასურის შესაბამისი შემცირებით. თუ რეგულირების საფასურით მიღებული შემოსავალი არ ფარავს კომისიის მიმდინარე დანახარჯებს, კომისია უფლებამოსილია აიღოს სესხი. ამ სესხისა და შესაბამისი პროცენტის გადახდა ხდება მომავალი წლის რეგულირების საფასურიდან. დასაშვებია კომისიის სარგებლობისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტიდან შესაბამისი სახსრების გამოყოფა და გრანტების მიღება.
მუხლი 20. ფინანსური ანგარიშგება . რევიზია
1. კომისია ვალდებულია ყოველი წლის 31 მარტამდე მოამზადოს და გამოაქვეყნოს გასული წლის ფინანსური ანგარიში, რომელშიც უნდა აისახოს კომისიის ანგარიშზე რეგულირების საფასურიდან მიღებული თანხები და კომისიის მიერ ამ თანხების წლის განმავლობაში გამოყენება, აგრეთვე წლის განმავლობაში აღებული სესხები და კომისიის მიერ გამოყენებული სხვა თანხები. კომისია ვალდებულია უზრუნველყოს ფინანსური ანგარიშის საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომობა.
2. კომისიის ფინანსური საქმიანობის კონტროლს მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილი წესით ახორციელებენ შესაბამისი უფლებამოსილი ორგანოები, მათ შორის, კომისიის მიერ მოწვეული დამოუკიდებელი აუდიტორი. კომისიის ფინანსური საქმიანობის შემოწმებამ არ უნდა გამოიწვიოს კომისიის მიმდინარე საქმიანობის შეჩერება ან შეფერხება.
მუხლი 21. კომისიის ყოველწლიური ანგარიში
კომისია ყოველი წლის 1 მაისამდე ადგენს თავისი საქმიანობის შესახებ გასული წლის ანგარიშს და მას უგზავნის საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტსა და საქართველოს მთავრობას. კომისიის ანგარიში ხელმისაწვდომი უნდა იყოს საზოგადოებისათვის.
თავი IV. ელექტროენერგიით (სიმძლავრით) საბითუმო ვაჭრობა. ბაზრის ოპერატორი
მუხლი 22. ელექტროენერგიითა და გარანტირებული სიმძლავრით საბითუმო ვაჭრობა
1. საქართველოს ერთიან ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში საბითუმო ვაჭრობის საგანია ელექტროენერგია და გარანტირებული სიმძლავრე.
2. ელექტროენერგიით საბითუმო ვაჭრობაში მონაწილეობის უფლება აქვთ კვალიფიციურ საწარმოებს, აგრეთვე გადაცემისა და დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატებს შესაბამისი ნორმატიული აქტით დადგენილ შემთხვევებში, ხოლო გარანტირებული სიმძლავრით საბითუმო ვაჭრობაში მონაწილეობის უფლება – მხოლოდ კვალიფიციურ საწარმოებს. საბითუმო ვაჭრობაში მონაწილედ რეგისტრაციას, სარეგისტრაციო მონაცემებში ცვლილებების შეტანას და რეგისტრაციის გაუქმებას ახდენს ბაზრის ოპერატორი „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით.
მუხლი 22 1 . ელექტროენერგიით საბითუმო ვაჭრობა
1. ელექტროენერგიის საბითუმო ყიდვა-გაყიდვა ხორციელდება პირდაპირი ხელშეკრულებით ან ბაზრის ოპერატორის მეშვეობით, პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებით. ელექტროენერგიის ნასყიდობის პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს ბაზრის ოპერატორის წინადადების საფუძველზე ამტკიცებს კომისია.
2. ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვის პირდაპირი ხელშეკრულების მხარეები ვალდებული არიან, „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი ვადების, პირობებისა და პროცედურების დაცვით დაარეგისტრირონ პირდაპირი ხელშეკრულება დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან. პირდაპირი ხელშეკრულება ძალაშია მხოლოდ დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ რეგისტრაციის შემდეგ. დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატს უფლება აქვს, არ მოახდინოს პირდაპირი ხელშეკრულების რეგისტრაცია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ შეესაბამება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილ ვადებს, პირობებსა და პროცედურებს.
3. საბალანსო ელექტროენერგიით ვაჭრობა ხდება მხოლოდ ბაზრის ოპერატორის მეშვეობით, როგორც პირდაპირი ხელშეკრულებებით, ისე პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებით. ამ მიზნით ბაზრის ოპერატორი დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან არეგისტრირებს პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს საბალანსო ელექტროენერგიის როგორც მყიდველებისათვის, ისე გამყიდველებისათვის.
4. ბაზრის ოპერატორი საბალანსო ელექტროენერგიას შეისყიდის ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატის, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურისა და იმპორტიორისაგან. ბაზრის ოპერატორისაგან საბალანსო ელექტროენერგიას შეისყიდიან განაწილების ლიცენზიატი, ამ კანონის 49 5 მუხლით განსაზღვრული პირი (პირები), ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი, ექსპორტიორი − ელექტროენერგიის მწარმოებელი ელექტროსადგურის საკუთარი მოხმარების ნაწილში, ხოლო ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) დანაკარგების დაფარვის მიზნით ელექტროენერგიის შესყიდვის ნაწილში − დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი. კვალიფიციური საწარმო, რომელიც მიაწვდის ან მიიღებს საბალანსო ელექტროენერგიას, ითვლება შესაბამისი პირდაპირი ხელშეკრულების მხარედ სტანდარტული პირობებით.
5. საბალანსო ელექტროენერგიის ფასის ფორმირება ხდება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით.
6. ელექტროენერგიის გამყიდველის მოთხოვნის არსებობისას ელექტროენერგიის შესყიდვა შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ მისი საფასურის გადახდის უზრუნველყოფის საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული საშუალების წარმოდგენის შემთხვევაში.
1. ბაზრის ოპერატორის ფუნქციებია:
ა) საბალანსო ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ყიდვა-გაყიდვა პირდაპირი ხელშეკრულების ან პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობების, აგრეთვე იმპორტსა და ექსპორტზე მოკლე-, საშუალო- და გრძელვადიანი ხელშეკრულებების გაფორმებით;
ბ) გარანტირებული სიმძლავრის ყიდვა-გაყიდვა ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით;
გ) საბითუმო ყიდვა-გაყიდვის შესახებ ერთიანი ბაზის, მათ შორის, აღრიცხვიანობის ერთიანი რეესტრის, შექმნა და წარმოება;
დ) ამ კანონის 35-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტისა და ამ მუხლის „გ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე მიღებული ინფორმაციის მიხედვით ელექტროენერგიის გამყიდველების, მყიდველების, მათ მიერ გაყიდული და შესყიდული ელექტროენერგიის რაოდენობების განსაზღვრა და ანგარიშსწორებისათვის ინფორმაციის წარდგენა „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით;
ე) ამ კანონით განსაზღვრული სხვა ფუნქციების შესრულება.
2. ბაზრის ოპერატორი, რომელიც დამოუკიდებლად ასრულებს ამ კანონით მინიჭებულ ფუნქციებს, ხელმძღვანელობს შესაბამისი სამართლებრივი აქტებით და სხვა ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით.
3. კვალიფიციური საწარმოები და ტრანზიტის ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებული არიან, ბაზრის ოპერატორს წარუდგინონ ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია ბაზრის ოპერატორის ფუნქციების სრულყოფილად შესასრულებლად.
4. საქართველოში ახალი ელექტროსადგურის მშენებლობის თაობაზე საქართველოს მთავრობას, ბაზრის ოპერატორსა და შესაბამის პირს შორის შეთანხმების შემთხვევაში ბაზრის ოპერატორი ვალდებულია შესაბამის პირთან გააფორმოს პირდაპირი ხელშეკრულება ახალი აშენებული ელექტროსადგურის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის ან/და გარანტირებული სიმძლავრის ნასყიდობის შესახებ იმ პირობებით, რომლებზედაც შეთანხმდნენ საქართველოს მთავრობა, ბაზრის ოპერატორი და შესაბამისი პირი. ასეთ შემთხვევაში, თუ ამ კანონის შესაბამისად ახალი ელექტროსადგურების მიმართ მიღებულია გადაწყვეტილება დერეგულირების თაობაზე, შესასყიდი ელექტროენერგიის ღირებულება განისაზღვრება საქართველოს მთავრობას, ბაზრის ოპერატორსა და შესაბამის პირს შორის გაფორმებული შეთანხმებით.
5. საქართველოში ინვესტიციების განხორციელების ხელშეწყობის მიზნით ბაზრის ოპერატორი ვალდებულია გააფორმოს ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) გაყიდვის (მიწოდების) ხელშეკრულება საქართველოს მთავრობასა და შესაბამის პირს შორის შეთანხმებული პირობებით და შეთანხმებულ ფასად.
მუხლი 23 1 . გარანტირებული სიმძლავრე
1. ელექტროენერგეტიკული სისტემის მდგრადობის, უსაფრთხოებისა და საიმედოობის უზრუნველყოფა, ასევე საჭიროების შემთხვევაში ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდება-მოხმარების დაბალანსება ხორციელდება ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში არსებული გარანტირებული სიმძლავრით.
2. გარანტირებული სიმძლავრე იმყოფება დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის განკარგულებაში. გარანტირებული სიმძლავრის წყარო ვალდებულია სიმძლავრე დაუქვემდებაროს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატს. გადაწყვეტილებას გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს გამოყენებისა და მის მფლობელობაში არსებული წარმოების საშუალებების დატვირთვის მოცულობასა და მიზანშეწონილობაზე დამოუკიდებლად იღებს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი. გარანტირებული სიმძლავრის წყარო ვალდებულია, დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მოთხოვნის შესაბამისად, განახორციელოს საქართველოს ერთიან ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდება ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესითა და პირობებით.
3. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს მზადყოფნა მოწმდება დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესითა და პირობებით. წარმოების საშუალებების ტესტირება სავალდებულოა წელიწადში ერთხელ მაინც, ასევე შეკეთების ან/და რემონტის ჩატარების შემდეგ, „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ განსაზღვრულ შემთხვევებში. გარანტირებული სიმძლავრის წყარო ვალდებულია დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატს მოთხოვნისთანავე წარუდგინოს თავის მფლობელობაში არსებული წარმოების საშუალებების ტექნიკური შესაძლებლობებისა და პარამეტრების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია.
4. გარანტირებული სიმძლავრით ვაჭრობა ხდება მხოლოდ ბაზრის ოპერატორის მეშვეობით. ამ მიზნით ბაზრის ოპერატორი დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან არეგისტრირებს ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს როგორც გარანტირებული სიმძლავრის წყაროებისათვის, ისე გარანტირებული სიმძლავრის მყიდველი კვალიფიციური საწარმოებისათვის. გარანტირებული სიმძლავრის უზრუნველყოფის პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს ბაზრის ოპერატორის წინადადების საფუძველზე ამტკიცებს კომისია.
5. ბაზრის ოპერატორი გარანტირებულ სიმძლავრეს შეისყიდის და, შესაბამისად, გარანტირებული სიმძლავრის საფასურს აუნაზღაურებს იმ თბოელექტროსადგურს, რომელიც შესაბამის პერიოდში საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრულია გარანტირებული სიმძლავრის წყაროდ და რომლის მზადყოფნაც შემოწმებული და დადასტურებულია დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესითა და პირობებით. დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ვალდებულია ბაზრის ოპერატორს „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით და დადგენილ ვადებში მიაწოდოს ინფორმაცია გარანტირებული სიმძლავრის თაობაზე, შესაბამისი გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს მითითებით.
6. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს მიერ პირდაპირი ხელშეკრულებით ან ბაზრის ოპერატორის მეშვეობით ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვის წესი განისაზღვრება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“.
7. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს გარანტირებული სიმძლავრის საფასური არ აუნაზღაურდება:
ა) იმ შემთხვევაში, როცა გარანტირებული სიმძლავრის წყარო ელექტროენერგეტიკულ სისტემას ვერ უზრუნველყოფს გარანტირებული სიმძლავრის იმ ოდენობით, რომელიც დადგენილია საქართველოს მთავრობის მიერ;
ბ) გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს მფლობელობაში არსებული წარმოების საშუალებების შეკეთების ან/და რემონტის პერიოდში;
გ) „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.
8. ამ მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გარანტირებული სიმძლავრის საფასური არ ანაზღაურდება მანამ, სანამ არ დადასტურდება გარანტირებული სიმძლავრე საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილი ოდენობით:
ა) ტესტირების შედეგად − ამ მუხლის მე-7 პუნქტის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში ან/და თუ მოხდება გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს სრული გაჩერება ამ მუხლის მე-7 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში;
ბ) ტესტირების გარეშე − თუ ამ მუხლის მე-7 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში არ მოხდება გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს სრული გაჩერება და ხარვეზის აღმოფხვრის შემდეგ გარანტირებული სიმძლავრე მიაღწევს საქართველოს მთავრობის მიერ დადგენილ ოდენობას.
9. ბაზრის ოპერატორისაგან გარანტირებულ სიმძლავრეს შეისყიდიან განაწილების ლიცენზიატი, ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი და ექსპორტიორი, რომლებიც არიან ბაზრის ოპერატორის მიერ დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან დარეგისტრირებული შესაბამისი ხელშეკრულების მხარეები სტანდარტული პირობებით. განაწილების ლიცენზიატი, ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი და ექსპორტიორი ვალდებული არიან, ბაზრის ოპერატორს აუნაზღაურონ გარანტირებული სიმძლავრის წყაროებისთვის გადასახდელი გარანტირებული სიმძლავრის საფასური მათ მიერ მიწოდების პუნქტებში მიღებული ელექტროენერგიის (განაწილების ლიცენზიატის შემთხვევაში – ამ კანონის 23 5 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად მიღებული ელექტროენერგიის გარდა) რაოდენობის პროპორციულად. გადასახდელი თანხის დარიცხვას, ამოღებას და გარანტირებული სიმძლავრის წყაროებთან ანგარიშსწორებას ახორციელებს ბაზრის ოპერატორი ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.
10. გარანტირებული სიმძლავრის წყარო არის ბაზრის ოპერატორის მიერ დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან დარეგისტრირებული შესაბამისი ხელშეკრულების მხარე სტანდარტული პირობებით და იგი ვალდებულია მზადყოფნაში იქონიოს თავის მფლობელობაში არსებული წარმოების საშუალებები გარანტირებული სიმძლავრით უზრუნველყოფისათვის. პასუხისმგებლობა ელექტროენერგეტიკული სისტემის გარანტირებული სიმძლავრით უზრუნველყოფისათვის ეკისრება შესაბამის გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს.
მუხლი 232. ელექტროენერგიის იმპორტი და ექსპორტი
1. ელექტროენერგიის იმპორტის ან ექსპორტის განხორციელება შეუძლია ნებისმიერ პირს; იმპორტისა და ექსპორტის განხორციელება ხდება პირდაპირი ხელშეკრულებებით.
2. (ამოღებულია).
3. (ამოღებულია).
4. (ამოღებულია).
5. ელექტროენერგიის იმპორტზე ხელშეკრულებების რეგისტრაციისას, სისტემის მდგრადობის უზრუნველყოფის მოთხოვნებიდან გამომდინარე, დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი უფლებამოსილია გამოუყენებლად დატოვოს ხაზის გამტარუნარიანობის გარკვეული მოცულობა (სარეზერვო სიმძლავრე).
მუხლი 233. ელექტროენერგიის ბალანსები
1. დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი შეიმუშავებს და სამინისტროს დასამტკიცებლად წარუდგენს ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) საპროგნოზო ბალანსს, რომელიც მოიცავს ელექტროენერგიის მიწოდებისა და მოხმარების მაჩვენებლებს.
2. ელექტროენერგეტიკული სისტემის სტაბილურად ფუნქციონირებისათვის წარმოების საშუალებებისა და ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდების წყაროების ყოველდღიურ და საათობრივ დაგეგმვას (საჭიროების შემთხვევაში – გადამოწმებას), საქართველოს ელექტროენერგეტიკული ბალანსისა და ელექტროენერგეტიკულ სისტემაში მოსალოდნელი რეჟიმებისა და რესურსების გათვალისწინებით, ახორციელებს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი.
მუხლი 234. ელექტროენერგიით ვაჭრობა მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის მიერ
1. მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური უფლებამოსილია ელექტროენერგია მიჰყიდოს:
ა) კვალიფიციურ საწარმოს;
ბ) საცალო მომხმარებელს.
თავი IV1 . მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგური
მუხლი 235. საცალო მომხმარებლის მიერ გამანაწილებელ ქსელში ელექტროენერგიის მიწოდება
1. მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებელი უფლებამოსილია მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგური კომისიის ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით დადგენილი წესით მიუერთოს გამანაწილებელ ქსელს და მის მიერ წარმოებული ჭარბი ელექტროენერგია მიაწოდოს განაწილების ლიცენზიატს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული პირობებით.
2. მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებლის მიერ ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელთან მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურით ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისათვის მიწოდება ამ კანონის და „რეგულირების საფასურის შესახებ“ და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონების მიზნებისათვის არ ითვლება ელექტროენერგიის წარმოების საქმიანობად.
3. მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებელი არ არის კვალიფიციური საწარმო და, შესაბამისად, მასზე არ ვრცელდება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ კვალიფიციური საწარმოსთვის დადგენილი მოთხოვნები, მათ შორის, ბაზრის ოპერატორის მომსახურების საფასურის ანაზღაურების მოთხოვნა.
4. მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებლის მიერ ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისათვის მიწოდების, მიწოდებული ელექტროენერგიის გაქვითვის ან/და ჭარბი ელექტროენერგიის საფასურის ანაზღაურების წესი განისაზღვრება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდებისა და მოხმარების წესებით“.
5. მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მფლობელი საცალო მომხმარებლის მიერ ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისათვის მიწოდება დისპეტჩერიზაციის მომსახურებას არ ექვემდებარება და, შესაბამისად, მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურიდან გამანაწილებელ ქსელში მიღებულ ელექტროენერგიაზე დისპეტჩერიზაციის მომსახურების საფასური განაწილების ლიცენზიატს არ დაერიცხება.
6. ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურის მიერ წარმოებული ჭარბი ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისათვის მიწოდების და ანგარიშსწორების მიზნებისათვის (გარდა გაქვითვის შემთხვევისა) მისი საფასური უნდა განისაზღვროს არაუმეტეს განაწილების ლიცენზიატისათვის კომისიის მიერ შესაბამისი საანგარიშსწორებო პერიოდისთვის გათვალისწინებული ელექტროენერგიის შესყიდვის ღირებულებისა.
7. ელექტროენერგეტიკული სისტემის მდგრადობისა და სტაბილური ფუნქციონირების უზრუნველსაყოფად საცალო მომხმარებლების მფლობელობაში არსებული, განაწილების ქსელთან მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურების ჯამური სიმძლავრე არ უნდა აღემატებოდეს კომისიის მიერ დადგენილ ოდენობას, რომელსაც კომისია შეიმუშავებს და ადგენს განაწილების, გადაცემისა და დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატებთან კონსულტაციის საფუძველზე.
თავი V. ლიცენზიები და ლიცენზირების წესები
მუხლი 24. ლიცენზიების გაცემა , სალიცენზიო საქმიანობა , გამონაკლისები
1. კომისია უვადოდ გასცემს ლიცენზიებს შემდეგ საქმიანობებზე:
ა) ელექტროენერგიის წარმოება;
ბ) ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაცია;
გ) ელექტროენერგიის გადაცემა;
დ) ელექტროენერგიის განაწილება;
ე) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება;
ვ) ბუნებრივი გაზის განაწილება;
ზ) წყალმომარაგება.
2. ამ მუხლის მე-3 პუნქტით და ამ კანონის 24 1 მუხლით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, აკრძალულია კომისიის მიერ გაცემული შესაბამისი ლიცენზიის გარეშე ელექტროენერგიის წარმოება, დისპეტჩერიზაცია, გადაცემა და განაწილება, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება და განაწილება, აგრეთვე წყალმომარაგება.
3. პირი, რომელიც ელექტროენერგიას აწარმოებს მხოლოდ საკუთარი მოხმარებისათვის და არ არის მიერთებული გადამცემ ან გამანაწილებელ ქსელთან, არ ექვემდებარება ლიცენზირებას.
1. ელექტროენერგიის წარმოების საქმიანობას აგრეთვე განეკუთვნება, მაგრამ ლიცენზირებას არ ექვემდებარება ექსპლუატაციაში მიღების მიზნით, დადგენილი წესით წარმოების საშუალების ნებისმიერ ქსელთან მიერთება, ელექტროენერგიის მიწოდება ან/და გაყიდვა ელექტროსადგურის საცდელი გაშვების ან/და კომპლექსური გასინჯვის დროს.
2. პირი, რომელსაც სურს განახორციელოს მის მფლობელობაში არსებული ელექტროსადგურის საცდელი გაშვება ან/და კომპლექსური გასინჯვა ექსპლუატაციაში მიღების მიზნით, ვალდებულია საბითუმო ვაჭრობაში მონაწილედ დასარეგისტრირებლად ბაზრის ოპერატორს წინასწარ წარუდგინოს სათანადო განაცხადი და დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის თანხმობა ელექტროსადგურის საცდელი გაშვების ან/და კომპლექსური გასინჯვის შესახებ. ბაზრის ოპერატორის მიერ ელექტროსადგურის მფლობელი პირის დარეგისტრირების შემთხვევაში ეს პირი არის ელექტროსადგურის საცდელი გაშვების ან/და კომპლექსური გასინჯვის ნაწილში კვალიფიციური საწარმო რეგისტრაციის თარიღიდან აღნიშნული პირის იმავე ელექტროსადგურის ნაწილში წარმოების ლიცენზიატად ან მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურად – კვალიფიციურ საწარმოდ რეგისტრაციის თარიღამდე, მაგრამ არაუმეტეს 90 კალენდარული დღისა.
3. კვალიფიციურ საწარმოდ რეგისტრირებული ელექტროსადგურის საცდელი გაშვების ან/და კომპლექსური გასინჯვის დროს გამომუშავებული (სალტეზე გაცემა) ელექტროენერგია საბალანსო ელექტროენერგიაა.
4. ამ მუხლით დადგენილი წესით ექსპლუატაციაში მიღების მიზნით ელექტროსადგურის საცდელი გაშვების ან/და კომპლექსური გასინჯვის დროს მიღებული ელექტროენერგია საბალანსო ელექტროენერგიაა და მასზე გადაიხდება ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ გათვალისწინებული ყველა გადასახდელი, რომლებსაც ელექტროენერგიის მიღებისას ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი იხდის.
1. სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ქსელის ან მისი რომელიმე ელემენტის (მათ შორის, სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზის) მუშაობის პარამეტრების, სარელეო დაცვისა და ავტომატიკის, აღრიცხვის მოწყობილობების ან/და სხვა ტექნოლოგიური პროცესების შემოწმებისთვის ან/და კომპლექსური გასინჯვისთვის/ტესტირებისთვის ან/და ექსპლუატაციაში მიღებისთვის, რომელიც საჭიროებს ქსელის ჩართვას, მისი ან მისი რომელიმე ელემენტის (მათ შორის, სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზის) ძაბვის ქვეშ დაყენებას ან/და სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზით ელექტროენერგიის გადადინების უზრუნველყოფას, დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი უფლებამოსილია განახორციელოს ელექტროენერგიის ხანმოკლე შემოტანა მეზობელი ქვეყნიდან ან/და გატანა მეზობელ ქვეყანაში:
ა) იმპორტის ან/და ექსპორტის ხელშეკრულების (ხელშეკრულებების) საფუძველზე. ამასთანავე, ამ შემთხვევაში საქართველოს საბაჟო საზღვარზე გადადინებულ (შემოდინებულ და გადინებულ) ელექტროენერგიაზე ანგარიშსწორება ხორციელდება შესაბამისი იმპორტის ან/და ექსპორტის ხელშეკრულების (ხელშეკრულებების) პირობების შესაბამისად;
ბ) იმპორტის ან/და ექსპორტის ხელშეკრულების (ხელშეკრულებების) არარსებობისას − მხოლოდ შესაბამისი მეზობელი ქვეყნის უფლებამოსილ სუბიექტთან (ელექტროენერგეტიკული სისტემის ტექნიკურ ოპერატორთან ან ელექტროენერგეტიკული დარგის სახელმწიფო მართვის განმახორციელებელ უწყებასთან) შეთანხმების საფუძველზე. ამასთანავე, ამ შემთხვევაში საქართველოს საბაჟო საზღვარზე გადადინებულ (შემოდინებულ და გადინებულ) ელექტროენერგიაზე ანგარიშსწორება (მათ შორის, ფულადი ანაზღაურება, ეკვივალენტური ელექტროენერგიის დაბრუნება, გაქვითვა) დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატსა და შესაბამისი მეზობელი ქვეყნის უფლებამოსილ სუბიექტს (ელექტროენერგეტიკული სისტემის ტექნიკურ ოპერატორს ან ელექტროენერგეტიკული დარგის სახელმწიფო მართვის განმახორციელებელ უწყებას) შორის ხორციელდება მათ შორის დადებული ცალკე შეთანხმების საფუძველზე.
2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საქართველოს საბაჟო საზღვარზე ელექტროენერგიის შემოდინებასთან ან/და გადინებასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები (მათ შორის, დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატსა და საქართველოს ელექტროენერგეტიკულ სექტორში მოქმედ სხვა პირებს შორის ანგარიშსწორების საკითხი) რეგულირდება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“.
მუხლი 25. ლიცენზიის მაძიებლის მიერ წარმოსადგენი დოკუმენტები
1. ლიცენზიის მისაღებად , „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესრულების გარდა, ამ კანონში აღნიშნული ლიცენზიის მაძიებელმა სალიცენზიო განაცხადთან ერთად კომისიას უნდა წარუდგინო ს :
ა) წარმოების საშუალებების ფლობის (ამ საშუალებებით სარგებლობის) დამადასტურებელი დოკუმენტები;
ბ) წარმოების საშუალებების ექსპლუატაციაში მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტები ;
გ) ძირითად საშუალებათა (აქტივების) ჩამონათვალი და საწარმოს შეფასების (აუდიტის) დასკვნა;
დ) გარემოსდაცვითი შეფასების კოდექსით გათვალისწინებული გარემოსდაცვითი გადაწყვეტილება (საჭიროების შემთხვევაში);
ე) საქართველოს ელექტრულ ან ბუნებრივი გაზის ქსელში ჩართვის ტექნიკური პირობა (გარდა ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიისა);
ვ) მოთხოვნილი ლიცენზიის შესაბამისი ელექტრული ან ბუნებრივი გაზის ქსელის სქემა (გარდა ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიისა).
11 . წყალმომარაგების ლიცენზიის მისაღებად, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნების შესრულების გარდა, ლიცენზიის მაძიებელმა სალიცენზიო განაცხადთან ერთად კომისიას უნდა წარუდგინოს:
ა) წარმოების საშუალებების ფლობის (ამ საშუალებებით სარგებლობის) დამადასტურებელი დოკუმენტები ;
ბ ) ძირითად საშუალებათა (აქტივების ) ჩამონათვალი და საწარმოს შეფასების (აუდიტის) დასკვნა.
2. (ამოღებულია – 21.06.2011, №4865).
3. ამ მუხლის პირველ პუნქტში აღნიშნული დოკუმენტების გამცემი პირები განისაზღვრება ლიცენზირების წესებში.
მუხლი 26. მოთხოვნები ლიცენზიების მიღებაზე , ლიცენზიების ვადები , მომსახურების შეწყვეტა
1. კომისია ლიცენზიას გასცემს მხოლოდ იმ ინდივიდუალურ მეწარმეზე ან სამეწარმეო იურიდიულ პირზე, რომელიც აკმაყოფილებს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ პირობებს.
1 1. დაუშვებელია ერთ ტერიტორიულ ერთეულში (ქალაქი, დაბა, სოფელი) ორი ან ორზე მეტი განაწილების ლიცენზიის ან წყალმომარაგების ლიცენზიის გაცემა.
2. სალიცენზიო მოწმობაში აღნიშნული უნდა იყოს სალიცენზიო განაცხადში მითითებული მომსახურების სახე, მომსახურების საშუალებების ადგილმდებარეობა და ტერიტორია, რომელზედაც გავრცელდება ლიცენზიის მოქმედება, ლიცენზიის გაცემის თარიღი, ლიცენზიაში ცვლილების შეტანის და ლიცენზიის გაუქმების პირობები.
3. ლიცენზიატს არა აქვს უფლება, კომისიის წინასწარი თანხმობის გარეშე შეწყვიტოს, შეამციროს ან გაზარდოს ლიცენზიით გათვალისწინებული მომსახურება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც შეწყვეტა ან შემცირება ხდება მომხმარებლის მიერ მომსახურების საფასურის გადაუხდელობის გამო ან/და ტექნიკური ან უსაფრთხოების მიზეზით. აღნიშნული გამონაკლისების გარდა, მომსახურების შეწყვეტის ან შემცირების შემთხვევაში ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიას წარუდგინოს განაცხადი მომსახურების შეწყვეტაზე ან შემცირებაზე. კომისიისგან მომსახურების შეწყვეტაზე ან შემცირებაზე თანხმობის მიღების შემდეგ ლიცენზიატი აბარებს სალიცენზიო მოწმობას. ასეთ შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია ცვლილება შეიტანოს ლიცენზიაში ან გააუქმოს ლიცენზია.
4. სალიცენზიო და სატარიფო პირობებით არც ერთ ლიცენზიატს არ შეიძლება დაეკისროს ვალდებულება, გააგრძელოს ლიცენზიით გათვალისწინებული მომსახურების გაწევა, თუ მომსახურების მიმღები სხვა ლიცენზიატი, პირდაპირი მომხმარებელი ან სხვა ფიზიკური ან იურიდიული პირი არ ასრულებს ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს ან მომსახურების დამტკიცებულ პირობებს.
5. კომისიის მოთხოვნის შემთხვევაში ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი ვალდებული არიან კომისიას წარუდგინონ კომერციულ პირობებთან დაკავშირებული მონაცემები და ინფორმაცია, რომლებიც მოიცავს, შესაბამისად, ელექტროენერგიის ან ბუნებრივი გაზის შეძენის ფასს, თუმცა შეიძლება არ შემოიფარგლებოდეს ამ ფასით. კომისიამ უნდა დაიცვას ფასებთან დაკავშირებული ყველა ამგვარი და სხვა ინფორმაციის კონფიდენციალურობა, თუ ამას მოითხოვს საქართველოს კანონმდებლობა და ინფორმაციის წარმდგენი.
6. აუცილებელი საზოგადოებრივი საჭიროებიდან გამომდინარე, კომისია უფლებამოსილია გასცეს ლიცენზია ამ კანონის 25-ე მუხლის პირველი და 11 პუნქტებით დადგენილი დოკუმენტაციის გარეშე, შემდგომ ლიცენზიატის მიერ აღნიშნული დოკუმენტაციის კომისიის მიერ განსაზღვრულ ვადაში წარმოდგენის პირობით.
7. იმ ლიცენზიატის მიერ, რომელზედაც ლიცენზია გაიცა ამ მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, კომისიის მიერ განსაზღვრულ ვადაში დოკუმენტაციის წარმოუდგენლობის შემთხვევაში კომისია უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით გააუქმოს ლიცენზია ან/და ლიცენზიატს განუსაზღვროს დამატებითი ვადა დოკუმენტაციის წარმოსადგენად ან/და მის მიმართ გამოიყენოს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული ზომები.
1. ლიცენზიატი ვალდებულია დაიცვას ლიცენზიაში მითითებული მოთხოვნები. კომისიისა და სამინისტროს სამართლებრივი აქტების შესრულება სავალდებულოა ბაზრის ოპერატორისათვის, ლიცენზიატისათვის, იმპორტიორისათვის, ექსპორტიორისათვის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლისათვის, ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლისა და მომხმარებლისათვის. კომისიის სამართლებრივი აქტების შესრულება სავალდებულოა აგრეთვე წყალმომარაგების სექტორში არსებული მომხმარებლისათვის.\
11. კომისიის გადაწყვეტილების შეუსრულებლობა არის სალიცენზიო პირობების დარღვევა და იწვევს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ პასუხისმგებლობას, მათ შორის, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული ზომების მიღებას.
2. ბაზრის ოპერატორი, ლიცენზიატი, იმპორტიორი, ექსპორტიორი, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი და ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი ვალდებული არიან, შესაძლებლობის ფარგლებში, იმოქმედონ მინიმალური დანახარჯების პრინციპის შესაბამისად, ეკონომიკური ეფექტიანობის გათვალისწინებით.
3. ბაზრის ოპერატორი, იმპორტიორი, ექსპორტიორი, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი, ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი და ლიცენზიატი ვალდებული არიან სამინისტროს და კომისიას წარუდგინონ და საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომი გახადონ, ხოლო წყალმომარაგების ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიას წარუდგინოს და საზოგადოებისათვის ხელმისაწვდომი გახადოს შემდეგი ინფორმაცია:
ა) გასული წლის საქმიანობის ანგარიში;
ბ) მომავალი წლის სამუშაო გეგმა;
გ) ნებისმიერი ინფორმაცია, რომელსაც სამინისტრო ან კომისია საჭიროდ მიიჩნევს, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
მუხლი 28. ელექტროენერგიის აღრიცხვა, გაყიდვა, მრიცხველები
1. დადგენილი სტანდარტების, წესებისა და სხვა მოთხოვნების შესაბამისად, ლიცენზიატი, ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი და მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური ვალდებული არიან, აღრიცხონ თავიანთ საშუალებებში გატარებული ელექტროენერგიის სრული რაოდენობა და ეს ინფორმაცია ხელმისაწვდომი გახადონ. ბაზრის ოპერატორი და დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ვალდებული არიან, ხოლო კომისია უფლებამოსილია ჩაატაროს მრიცხველების ინსპექცია შესაბამისი ნორმატიული აქტით დადგენილი წესით.
2. ელექტროენერგიის ყიდვა-გაყიდვისა და გადაცემა-დისპეტჩერიზაციის მომსახურების ურთიერთობები ხორციელდება სათანადო ხელშეკრულებების საფუძველზე, ამ კანონითა და შესაბამისი ნორმატიული აქტებით დადგენილი წესებით.
3. ელექტროენერგიის აღრიცხვის სისტემა ელექტროენერგიის გადამცემ ქსელში ელექტროენერგიის დანახარჯს ზუსტად უნდა განსაზღვრავდეს. ელექტროენერგიის დანახარჯი ელექტროენერგიის გადამცემ ქსელში არის ელექტროენერგიის ხარჯი, რომელიც მოიცავს გადაცემის ლიცენზიატის მფლობელობაში მყოფი ქვესადგურის საკუთარ მოხმარებას, მოხმარებას ელექტროგადამცემი ხაზის დაცვის რეჟიმში ჩართვის პერიოდში და სინქრონიზაციისას აღრიცხული ელექტროენერგიის რაოდენობას, აგრეთვე დანაკარგს ელექტროენერგიის გადამცემ ხაზებში, ძალოვან, ვოლტდამმატ და გამზომ ტრანსფორმატორებში, მაკომპენსირებელ კოჭებში, მაშუნტირებელ რეაქტორებში, სინქრონულ კომპენსატორებსა და კონდენსატორთა ბატარეებში, აგრეთვე სხვა ტექნიკურ დანაკარგებს ელექტროგადამცემი ხაზის მუშა და უქმი სვლის რეჟიმებში.
ბაზრის ოპერატორი, ლიცენზიატი, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური, იმპორტიორი, ექსპორტიორი, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი, ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი და მომხმარებელი უფლებამოსილი არიან კომისიაში შეიტანონ განაცხადი ელექტროენერგეტიკის, ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სფეროებში სადავო საკითხის განხილვაზე, თუ აღნიშნული დავის გადაწყვეტა კომისიის კომპეტენციას განეკუთვნება.
მუხლი 31. ლიცენზიაში ცვლილების შეტანა. ლიცენზიის გაუქმება
ლიცენზიაში ცვლილების შეტანა ხდება მისი პირობების შესაბამისად, ხოლო გაუქმება – აღნიშნული პირობების, ამ კანონისა და „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის დარღვევისათვის. სხვა შემთხვევებში ლიცენზიაში ცვლილების შეტანის ან ლიცენზიის გაუქმების უფლება კომისიას აქვს მხოლოდ ლიცენზიატის წინასწარი თანხმობით. ამასთანავე, კომისიას უფლება აქვს ლიცენზიაში ცვლილების შეტანისას ლიცენზიატს მოსთხოვოს პირველად ლიცენზიაში აღნიშნული პირობებისაგან განსხვავებული, მათ შორის, უფრო მკაცრი მოთხოვნების შესრულება.
თავი VI. ლიცენზიები: მოთხოვნები და პირობები
1. კომისიის მიერ გაცემული წარმოების ლიცენზია უფლებას აძლევს ინდივიდუალურ მეწარმეს ან იურიდიულ პირს, აწარმოოს ელექტროენერგია და ელექტროენერგიის და/ან სიმძლავრის მიწოდების მიზნით მიუერთოს შესაბამისი საშუალებანი განსაზღვრულ მიღების პუნქტებში გადამცემ ან გამანაწილებელ ქსელს.
2. (ამოღებულია).
3. წარმოების ლიცენზიატი ვალდებულია, ლიცენზიის პირობებიდან გამომდინარე, ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა) (ამოღებულია) ;
ბ) ელექტროენერგიის რეალიზაციის ხელშეკრულების პირობების ან მომსახურების დამტკიცებული ფასების, ვადებისა და პირობების თანახმად უზრუნველყოს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატისათვის წარმოების საშუალებების ხელმისაწვდომობა მიღების პუნქტში გადამცემი ქსელისა და მიერთებული საშუალებების უსაფრთხო, საიმედო, არადისკრიმინაციული და ეკონომიური დისპეტჩერიზაციის მიზნით;
გ) აკმაყოფილებდეს შესაბამისი ნორმატიული აქტით გათვალისწინებულ, წარმოების საშუალებების ექსპლუატაციისა და გადამცემი და გამანაწილებელი საშუალებების ექსპლუატაციასთან დაკავშირებულ დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მოთხოვნებს;
დ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები.
1. კომისიის მიერ გაცემული გადაცემის ლიცენზია უფლებას აძლევს იურიდიულ პირს, განახორციელოს გადაცემის მომსახურება გადამცემი ქსელის საშუალებით.
2. ლიცენზიაში აღნიშნული უნდა იყოს გადამცემი სისტემა, რომელიც ჩართული იქნება გადამცემ ქსელში, რომელსაც ექსპლუატაციას გაუწევს ლიცენზიატი, რაც გულისხმობს საშუალებებს მიღების პუნქტსა და მიწოდების პუნქტს შორის. თუ საჭიროა წარმოების ლიცენზიატის საშუალებების პირდაპირი მიერთება განაწილების ლიცენზიატის ან ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებლის საშუალებებთან, კომისიას უფლება აქვს, გადაცემის მომსახურების პარამეტრების დადგენის მიზნით მოითხოვოს მიღების პუნქტისა და მიწოდების პუნქტის ურთიერთდაკავშირების განცალკევება გადამცემი ქსელის მინიმალური სექციით.
2 1. გადამცემი ქსელი, გადამცემი ქსელის ყველა ნაწილი სათანადო ხელშეკრულების გაფორმებით, ანაზღაურების ან სხვა კომპენსაციის მოთხოვნის გარეშე, გადაეცემა გადამცემი სისტემის ოპერატორს ოპერირების უფლებით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატი და ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ერთი და იგივე პირია. ხელშეკრულება გადამცემი ქსელის ოპერირებისა და განვითარების დაგეგმვის უფლებამოსილების ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატისათვის გადაცემის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად უნდა აწესრიგებდეს გადამცემი სისტემის ოპერატორის უფლებამოსილებებს გადამცემი ქსელის ოპერირებისას და გადამცემი ქსელის პერსპექტიული განვითარების დაგეგმვისას, აგრეთვე გადამცემი ქსელის მართვა-განვითარების უზრუნველყოფასთან დაკავშირებით გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატს შორის ურთიერთობის სხვა საკითხებს.
3. (ამოღებულია ).
4.(ამოღებულია ).
5.(ამოღებულია).
6. გადაცემის ლიცენზიატი ვალდებულია, ლიცენზიის პირობებიდან გამომდინარე, ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა) უზრუნველყოს გადამცემი ქსელის ფუნქციონირება შესაბამისი ნორმატიული აქტის შესაბამისად;
ბ ) შეიმუშაოს და წარუდგინოს კომისიასა და საზოგადოებას საინვესტიციო პროგრამა;
გ ) შეიმუშაოს სათანადო ინსტრუქციები გადამცემი ქსელისა და მიერთებული საშუალებების უსაფრთხო, საიმედო და არადისკრიმინაციული ურთიერთდაკავშირებისა და ექსპლუატაციის შესახებ;
დ) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად;
ე) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები.
7. (ამოღებულია).
8. გადაცემის მომსახურება გაიწევა პირდაპირი ხელშეკრულების ან პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებით. პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები არ გამოიყენება ელექტროენერგიის ექსპორტთან ან/და ტრანზიტთან დაკავშირებული გადაცემის მომსახურებაზე. პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები მოქმედებს, თუ კონკრეტულ კვალიფიციურ საწარმოსთან არ არის გაფორმებული პირდაპირი ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხელშეკრულების არარსებობა გამოწვეულია კვალიფიციური საწარმოს მიერ ხელშეკრულების პირობების ან კანონმდებლობის დარღვევით. გადაცემის მომსახურების პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს გადაცემის ლიცენზიატის წინადადების საფუძველზე ამტკიცებს კომისია.
მუხლი 35. დისპეტჩერიზაციის ლიცენზია
1. კომისიის მიერ გაცემული დისპეტჩერიზაციის ლიცენზია იურიდიულ პირს უფლებას აძლევს განახორციელოს საქართველოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის მართვა ცენტრალური და რეგიონალური სადისპეტჩერო სამსახურების საშუალებით.
2.(ამოღებულია).
3. დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ვალდებულია, ლიცენზიის პირობებიდან გამომდინარე, ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა) უზრუნველყოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის საიმედო ფუნქციონირება, დააკმაყოფილოს ყველა შესაბამისი ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ექსპორტიორის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლისა და ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებლის მოთხოვნები ელექტროენერგეტიკული სისტემის უსაფრთხოებისა და მინიმალური ღირებულების პრინციპის შესაბამისად, დამტკიცებული ბალანსებისა და შესაბამისი ნორმატიული აქტის მოთხოვნების თანახმად;
ბ) დაამონტაჟოს ყველა საშუალება, რომლებიც აუცილებელია ენერგოსისტემის ოპერატიული მართვისა და ელექტრული მდგრადობის უზრუნველყოფისათვის, და ექსპლუატაცია გაუწიოს მათ, დაამუშაოს რეჟიმები და გამოიყენოს სათანადო სადისპეტჩერო ოქმები, რომლებიც ხელს შეუწყობს ელექტროენერგეტიკის სექტორის ეფექტიან ფუნქციონირებას და ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ექსპორტიორის, ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებლისა და ელექტროენერგიის მომხმარებლის მოთხოვნების სრულ დაკმაყოფილებას შესაბამისი ნორმატიული აქტის თანახმად;
გ) იხელმძღვანელოს დამტკიცებული ბალანსებით, ამ კანონითა და შესაბამისი ნორმატიული აქტით გათვალისწინებული წესითა და პირობებით უზრუნველყოს პირდაპირი ხელშეკრულების შესრულება, საბალანსო ელექტროენერგიითა და სისტემაში არსებული თავისუფალი სიმძლავრის გამოყენებით კვალიფიციური საწარმოების მოთხოვნის დაკმაყოფილება, მოახდინოს ელექტროენერგიის მყიდველებისათვის ელექტროენერგიის მიწოდების შეზღუდვა ან შეწყვეტა;
დ ) შეიმუშაოს და წარუდგინოს კომისიასა და საზოგადოებას საინვესტიციო პროგრამა;
ე) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად;
ვ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები;
ზ) აწარმოოს პირდაპირი ხელშეკრულებების ერთიანი ნუსხა;
თ) „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად, ბაზრის ოპერატორს მიაწოდოს ინფორმაცია პირდაპირ ხელშეკრულებებში გასაყიდად დაფიქსირებულ ელექტროენერგიის რაოდენობაზე;
ი) უზრუნველყოს სათანადო ხელშეკრულების გაფორმებით გადამცემი ქსელის მიღება ოპერირების უფლებით, საქართველოს კანონმდებლობით და ასეთი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფუნქციების განხორციელება ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატის მიმართ;
კ) უზრუნველყოს დამატებითი/სასისტემო მომსახურების ორგანიზება და ამ მომსახურების გაწევა „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესით.
4. დისპეტჩერიზაციის მომსახურება გაიწევა პირდაპირი ხელშეკრულების ან პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებით. პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები არ გამოიყენება ელექტროენერგიის ექსპორტთან ან/და ტრანზიტთან დაკავშირებული დისპეტჩერიზაციის მომსახურებაზე. პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტული პირობები მოქმედებს, თუ კონკრეტულ კვალიფიციურ საწარმოსთან არ არის გაფორმებული პირდაპირი ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხელშეკრულების არარსებობა გამოწვეულია კვალიფიციური საწარმოს მიერ ხელშეკრულების პირობების ან კანონმდებლობის დარღვევით. დისპეტჩერიზაციის მომსახურების პირდაპირი ხელშეკრულების სტანდარტულ პირობებს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის წინადადების საფუძველზე ამტკიცებს კომისია.
მუხლი 36. განაწილების ლიცენზია
1. კომისიის მიერ გაცემული განაწილების ლიცენზია უფლებას აძლევს ინდივიდუალურ მეწარმეს ან იურიდიულ პირს, იყიდოს, გაატაროს, გაანაწილოს და გაყიდოს ელექტროენერგია.
2.(ამოღებულია).
3. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია, ლიცენზიის პირობებიდან გამომდინარე, ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა) საგანგებო პერიოდებში უზრუნველყოს ელექტროენერგიის გამოყოფილი ლიმიტების, დადგენილი რეჟიმების დაცვა, განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე ობიექტების უპირატესი ენერგომომარაგება, მათ მიერ ელექტროენერგიის საფასურის გადახდის პირობით;
ბ) უზრუნველყოს მიღებული ელექტროენერგიისა და მომსახურების ღირებულების დროული, სრული და გარანტირებული ანაზღაურება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად. ამ დებულების დამრღვევ განაწილების ლიცენზიატს პასუხისმგებლობა ეკისრება კანონმდებლობით დადგენილი წესით;
გ ) (ამოღებულია) ;
დ) ელექტროენერგიის მომხმარებლებს გაუწიოს გამანაწილებელი მომსახურება კომისიის მიერ დადგენილი წესების და ლიცენზიატის საინვესტიციო პროგრამის შესაბამისად;
ე) უზრუნველყოს თავისი ლიცენზიის მოქმედების სფეროში ელექტროენერგიის მომხმარებლების ელექტროენერგიით (სიმძლავრით) უწყვეტი მომარაგება შესაბამისი გადახდის პირობით;
ვ) შეიმუშაოს და კომისიას დასამტკიცებლად წარუდგინოს მომსახურების აღრიცხვის, ანგარიშის მომზადებისა და დაგზავნის და ელექტროენერგიის საფასურის მოკრების პროცედურები;
ზ ) შეიმუშაოს და წარუდგინოს კომისიასა და საზოგადოებას საინვესტიციო პროგრამა;
თ) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად;
ი) თავის სამუშაო ადგილზე უზრუნველყოს საზოგადოებისათვის შემდეგი დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა:
ი.ა) ლიცენზია და დამტკიცებული ტარიფები;
ი.ბ) მომსახურების დამტკიცებული პირობები, რომლებიც შეიცავს მომსახურების აღრიცხვის, ანგარიშის მომზადებისა და დაგზავნის და ელექტროენერგიის საფასურის მოკრების პროცედურებს;
ი.გ) ლიცენზიატის ფუნქციონირების სტანდარტების აღწერა, რომელიც შეიცავს ახალი მომხმარებლების მიერთების პირობებს.
კ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები.
4. (ამოღებულია).
1. იმპორტიორი ვალდებულია იმპორტის განხორციელების განმავლობაში იმოქმედოს საქართველოს კანონმდებლობის, მათ შორის, „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“, ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბალანსებისა და კომისიის მიერ დადგენილი ტარიფების შესაბამისად.
2. იმპორტიორი ვალდებულია დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური.
ექსპორტიორი ვალდებულია ექსპორტის განხორციელების განმავლობაში იმოქმედოს საქართველოს კანონმდებლობის, მათ შორის, „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ და ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბალანსების შესაბამისად.
მუხლი 381. ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი
1. ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი უფლებამოსილია შეისყიდოს ელექტროენერგია წარმოების ლიცენზიატისგან, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურისგან ან/და იმპორტიორისგან ან/და განახორციელოს ელექტროენერგიის იმპორტი და მიაწოდოს ელექტროენერგია პირდაპირ მომხმარებელს ან/და ექსპორტიორს ამ კანონისა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად.
2. ელექტროენერგიის საბითუმო მიმწოდებელი ვალდებულია დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური.
მუხლი 39. ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი
ბუნებრივი გაზის მიმწოდებელი ვალდებულია:
ა) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად;
ბ) დაამუშაოს განსაკუთრებულ ღონისძიებათა გეგმები საგანგებო მდგომარეობაში ასამოქმედებლად ან აწარმოოს შესაბამისი მოლაპარაკებები და შეთანხმებები სხვა პირებთან ასეთ შემთხვევებში ბუნებრივი გაზის მიღებაზე;
გ) (ამოღებულია) ;
დ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური;
ე) საქმიანობის დაწყების ან შეწყვეტის შემთხვევაში არანაკლებ 5 დღით ადრე აცნობოს კომისიას ამის შესახებ.
მუხლი 391 . წყალმომარაგების ლიცენზიატი
წყალმომარაგების ლიცენზიატი ვალდებულია :
ა) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად ;
ბ) განახორციელოს სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემის ექსპლუატაცია , სასმელი წყლის მიწოდება ან/და წყალარინება ;
გ) სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემის მეშვეობით უზრუნველყოს მომხმარებლისათვის საქართველოში მოქმედი სტანდარტების შესაბამისი ხარისხის სასმელი წყლის მიწოდება ;
დ ) უზრუნველყოს სასმელი წყლის ხარისხის მუდმივი კონტროლი ;
ე) უზრუნველყოს წყლის ობიექტების სათანადოდ დაცვა და არ დაუშვას გარეშე პირების მიერ სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემაზე რაიმე სახის ზემოქმედება ან/და სასმელი წყლის დაბინძურება ;
ვ) დაამუშაოს განსაკუთრებულ ღონისძიებათა გეგმები საგანგებო მდგომარეობაში ასამოქმედებლად , ასევე აწარმოოს შესაბამისი მოლაპარაკებები და შეთანხმებები სხვა პირებთან ასეთ შემთხვევებში სასმელი წყლის მიწოდების თაობაზე ;
ზ) საგანგებო პერიოდებში უზრუნველყოს სასმელი წყლის გამოყოფილი ლიმიტების , დადგენილი რეჟიმების დაცვა , განსაკუთრებული მნიშვნელობის მქონე ობიექტების უპირატესი მომარაგება , მათ მიერ წყალმომარაგების საფასურის გადახდის პირობით ;
ზ1) წყლის გრაფიკით მიწოდების შემთხვევაში საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურს მიაწოდოს ინფორმაცია წყალმომარაგების გრაფიკის შესახებ;
თ) უზრუნველყოს საზოგადოებისათვის შემდეგი დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა :
თ .ა ) დამტკიცებული ტარიფები ;
თ .ბ ) მომსახურების დამტკიცებული პირობები ;
ი) შეიმუშაოს და კომისიასა და საზოგადოებას წარუდგინოს საინვესტიციო პროგრამა ;
კ ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური .
მუხლი 40. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზია (ტრანსპორტირების ლიცენზია)
1. კომისიის მიერ გაცემული ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზია იურიდიულ პირს უფლებას აძლევს განახორციელოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება ტრანსპორტირების სისტემით.
2. ლიცენზიატმა უნდა განსაზღვროს შემოთავაზებული მომსახურებისათვის გამოსაყენებელი მარშრუტი, მილსადენები და სხვა მოწყობილობა, მიღებისა და მიწოდების პუნქტების ჩათვლით, რომლებიც გამოყენებული იქნება მის მიერ.
3. (ამოღებულია).
4. (ამოღებულია)
5. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემასთან ახალი მიერთების პროცედურები განისაზღვრება „ბუნებრივი გაზის ქსელის წესებით“. ამასთანავე, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემასთან ახალი მიერთება არ საჭიროებს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიის მოდიფიცირებას.
6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი, ლიცენზიის პირობების თანახმად, ვალდებულია ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა ) განავითაროს და შეაკეთოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემა ისე, რომ დააკმაყოფილოს ბუნებრივი გაზის მიწოდების ლიცენზიატის მოთხოვნები;
ბ ) შეიმუშაოს და წარუდგინოს კომისიასა და საზოგადოებას საინვესტიციო პროგრამა;
გ ) შეიმუშაოს და განახორციელოს ყველა შესაბამისი მითითება ტრანსპორტირების სისტემისა და მასთან დაკავშირებული მოწყობილობების უსაფრთხო, საიმედო და შეუზღუდავი გამოყენებისათვის;
დ) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად;
ე) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები.
მუხლი 41. ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზია (განაწილების ლიცენზია)
1. კომისიის მიერ გაცემული ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზია იურიდიულ პირს უფლებას აძლევს, ექსპლუატაცია გაუწიოს გამანაწილებელ ქსელს, გაანაწილოს და გაატაროს ბუნებრივი გაზი კონკრეტული გამანაწილებელი ქსელის ფარგლებში.
2. (ამოღებულია).
3. განაწილების ლიცენზიატი, ლიცენზიის პირობების თანახმად, ვალდებულია ლიცენზიის მოქმედების ვადის განმავლობაში:
ა) მომსახურება განახორციელოს ამ კანონისა და მის საფუძველზე გამოცემული კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შესაბამისად და ლიცენზიატის საინვესტიციო პროგრამის მიხედვით;
ბ) შეიმუშაოს და კომისიას დასამტკიცებლად წარუდგინოს მომსახურების, აღრიცხვის, ანგარიშის მომზადებისა და დაგზავნის, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მომხმარებლების მიერ ბუნებრივი გაზის საფასურის გადახდის პროცედურები;
გ) შეიმუშაოს და წარუდგინოს კომისიასა და საზოგადოებას საინვესტიციო პროგრამა;
დ) (ამოღებულია);
ე) თავის სამუშაო ადგილზე უზრუნველყოს საზოგადოებისათვის შემდეგი დოკუმენტაციისა და ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა:
ე.ა) ლიცენზია და დამტკიცებული ტარიფები;
ე.ბ) მომსახურების დამტკიცებული პირობები, რომლებიც შეიცავს მომსახურების უფლების შეძენისა და გაუქმების, აღრიცხვის, ანგარიშის მომზადებისა და დაგზავნის, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის მომხმარებლების მიერ ბუნებრივი გაზის საფასურის გადახდის პროცედურებს;
ე.გ) ლიცენზიატის ფუნქციონირების სტანდარტების აღწერა, რომელიც შეიცავს ახალი მომხმარებლების მიერთების პირობებს;
ვ) დროულად გადაიხადოს კომისიის მიერ დადგენილი რეგულირების საფასური და დააკმაყოფილოს ლიცენზიის მოთხოვნები.
თავი VI1 . ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობა
მუხლი 411. პარალელურ რეჟიმში მუშაობის მართვა და განხორციელება
1. ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი ბაზრის ოპერატორთან წინასწარი შეთანხმების საფუძველზე უფლებამოსილია დადგენილი წესით გააფორმოს საქართველოს მეზობელი ელექტროენერგეტიკული სისტემების შესაბამის საწარმოებთან პარალელურ რეჟიმში მუშაობის ხელშეკრულებები.
2. (ამოღებულია).
3. ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობასთან დაკავშირებული ურთიერთობების რეგულირება და ტექნოლოგიური მართვა ხორციელდება დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ გაფორმებული პარალელურ რეჟიმში მუშაობის შესახებ შესაბამისი ხელშეკრულებებისა და ნორმატიული აქტის თანახმად.
მუხლი 412. პარალელურ რეჟიმში მუშაობის ხელშეკრულება და ელექტროენერგიის სალდო-გადადინება
1. ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობის პერიოდში საქართველოსა და შესაბამის მეზობელ ელექტროენერგეტიკულ სისტემას შორის ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდება და მიღება ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მიერ დაიშვება მხოლოდ ბაზრის ოპერატორის ან სხვა უფლებამოსილი მეწარმე სუბიექტის მიერ დადგენილი წესით გაფორმებული ელექტროენერგიის ექსპორტის/იმპორტის (გაცვლის), ავარიული დახმარების, ტრანზიტის ან/და სხვა კომერციული ხელშეკრულებების მოქმედების (განხორციელების) შემთხვევაში, თუ ავარიული სიტუაციისთვის სხვა გამონაკლისი პირდაპირ არ არის დადგენილი „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“.
2. ბაზრის ოპერატორი ვალდებულია „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ გათვალისწინებულ შემთხვევებში გააფორმოს ელექტროენერგიის იმპორტისა და ექსპორტის ხელშეკრულებები მეზობელი ელექტროენერგეტიკული სისტემის უფლებამოსილ მეწარმე სუბიექტთან ელექტროენერგიის იმ ფაქტობრივ გადადინებებთან დაკავშირებით, რომლებიც გამოწვეულია ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობის დროს დაგეგმილი გრაფიკიდან გადახრებით.
მუხლი 413. პარალელურ რეჟიმში მუშაობის სამართლებრივი სტატუსი
1. ელექტროენერგეტიკული სისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობის ხელშეკრულების საფუძველზე წარმოებული ურთიერთობა არ წარმოადგენს ელექტროენერგიის იმპორტს ან ექსპორტს და არ ექვემდებარება ცალკე ლიცენზირებას ან ნებართვის გაცემას.
2. (ამოღებულია).
მუხლი 414. ელექტროენერგიის ტრანზიტი
1. საქართველოს ტერიტორიაზე ელექტროენერგიის ტრანზიტის განხორციელების მიზნით, ტრანზიტის განხორციელებით დაინტერესებული პირი ვალდებულია ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის შესახებ ხელშეკრულება გააფორმოს დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატთან.
2. ელექტროენერგიის ტრანზიტის განხორციელებისას (განხორციელებაზე) რეგულირების საფასური არ გადაიხდება. ელექტროენერგიის ტრანზიტის უზრუნველყოფისას ელექტროენერგიის გადაცემისა და დისპეტჩერიზაციის მომსახურებაზე არ ვრცელდება კომისიის მიერ დადგენილი შესაბამისი ტარიფები. ტარიფების ოდენობა განისაზღვრება ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად.
3. ელექტროენერგიის ტრანზიტის საფასური უნდა უზრუნველყოფდეს ყველა ხარჯის ანაზღაურებას, რომლებიც დაკავშირებულია ტრანზიტის უზრუნველყოფასთან. ამასთანავე, საქართველოს გადამცემ ქსელში ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფისთვის ელექტროენერგიის დანაკარგები შეიძლება ანაზღაურდეს შესაბამისი ელექტროენერგიის (საკომპენსაციო ელექტროენერგია) მოწოდებითაც.
31. საქართველოს ტერიტორიაზე სატრანზიტო ელექტროენერგიის რაოდენობა დაიანგარიშება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ გათვალისწინებული საანგარიშო პერიოდის (შემდგომ – საანგარიშო პერიოდი) განმავლობაში ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე საქართველოს ტერიტორიაზე შემოტანილი და საქართველოს ტერიტორიიდან გატანილი ელექტროენერგიის თანხვდენილი ჯამური რაოდენობების გათვალისწინებით. ამასთანავე, საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის ფარგლებში ცალკეული დღეების ან/და საათების განმავლობაში საქართველოში შემოტანილი და იმავე დროს საქართველოდან ტრანზიტის საბოლოო დანიშნულების ქვეყანაში გატანილი სატრანზიტო ელექტროენერგიის რაოდენობები შესაძლებელია არ შეესაბამებოდეს ერთმანეთს. საანგარიშო პერიოდის დასრულების შემდეგ ელექტროენერგიის ტრანზიტად ჩაითვლება საქართველოში შემოტანილი და საქართველოდან ტრანზიტის საბოლოო დანიშნულების ქვეყანაში გატანილი სატრანზიტო ელექტროენერგიის ჯამური რაოდენობების თანაბარი ნაწილები.
32. სატრანზიტო ელექტროენერგიის რაოდენობის დაანგარიშებისას არ გაითვალისწინება ელექტროენერგიის ტრანზიტის განხორციელებისას საქართველოს გადამცემ ქსელში დანაკარგების ასანაზღაურებლად „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების“ შესაბამისად ტრანზიტის დამკვეთის მიერ დამატებით მოწოდებული ელექტროენერგია (საკომპენსაციო ელექტროენერგია), ასეთის არსებობის შემთხვევაში.
33. ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე მომზადებული სატრანზიტო ელექტროენერგიის მოწოდება-მიღების თაობაზე განაცხადები ცალკეული დღეების ან/და საათების მიხედვით შესაძლებელია მოიცავდეს ელექტროენერგიის საქართველოში შემოტანისა და იმავე დროს საქართველოდან ტრანზიტის საბოლოო დანიშნულების ქვეყანაში გატანის არათანაბარ რაოდენობებს იმ პირობით, რომ საანგარიშო პერიოდის დასრულებისას ტრანზიტად ჩაითვლება ჯამურად ტრანზიტის განხორციელების ფარგლებში შემოტანილი და გატანილი ელექტროენერგიის რაოდენობების თანაბარი ნაწილები და ამავდროულად დაკმაყოფილდება საქართველოსა და შესაბამისი მეზობელი ენერგოსისტემების პარალელურ რეჟიმში მუშაობის (ინტერკონექციის) შესახებ ხელშეკრულებების, აგრეთვე ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის სხვა აუცილებელი მოთხოვნები.
34. ტრანზიტის დამკვეთის მიერ ერთი საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში სატრანზიტო ელექტროენერგიის ორი ან მეტი ქვეყნიდან შემოტანის შემთხვევა, როდესაც ტრანზიტის საბოლოო დანიშნულების ქვეყანა ერთია, განიხილება, როგორც ერთიანი ტრანზიტი. ასეთ შემთხვევაში ტრანზიტის რაოდენობა განისაზღვრება ტრანზიტის ფარგლებში საქართველოში შემოტანილი ელექტროენერგიის რაოდენობების ჯამის გათვალისწინებით (მიუხედავად იმისა, ელექტროენერგიის ტრანზიტი განხორციელდა ერთი ქვეყნიდან თუ ორი ან მეტი ქვეყნიდან), ამ მუხლის 31–33 და 35 პუნქტებში აღნიშნული პირობების შესაბამისად.
35. კონკრეტული სისტემათაშორისი ტრანზიტისათვის (გადადინებისათვის) განკუთვნილი ელექტროგადამცემი ხაზით საქართველოში მეზობელი ქვეყნიდან შემოტანილი ან/და საქართველოდან მეზობელ ქვეყანაში გატანილი ელექტროენერგიის სრულ რაოდენობაში სატრანზიტო ელექტროენერგიის რაოდენობა/წილი დგინდება ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის შესახებ ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.
4. ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფისათვის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი სარგებლობს გადაცემის ლიცენზიატების ქსელებითა და მომსახურებით, რისთვისაც დისპეტჩერიზაციისა და გადაცემის ლიცენზიატებს შორის ფორმდება ცალკე ხელშეკრულება, გადაცემის ლიცენზიატების ქსელებითა და მომსახურებით სარგებლობის საკომპენსაციო საფასურის ოდენობის მითითებით. თუ დისპეტჩერიზაციისა და გადაცემის ლიცენზიატებს შორის არ არის გაფორმებული ასეთი ხელშეკრულება, საკომპენსაციო საფასურის განსაზღვრა და გადახდა ხდება ბაზრის წესებით დადგენილი წესით.
5. გადაცემის ლიცენზიატის მიერ ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ხელშეკრულების გაფორმებაზე უარის თქმის შემთხვევაში ელექტროენერგიის ტრანზიტის განხორციელების მიზნით იგი ვალდებულია ითმინოს თავისი ქსელით სარგებლობა და გასწიოს გადაცემის მომსახურება.
6. ელექტროენერგიის ტრანზიტის განხორციელებასთან დაკავშირებული სხვა საკითხები, რომლებიც არ არის განსაზღვრული ამ კანონით, რეგულირდება „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ და ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ელექტროენერგიის ტრანზიტის ტექნიკური უზრუნველყოფის შესახებ ხელშეკრულებით.
მუხლი 42. კომისიის უფლებამოსილება ტარიფის დადგენაში
1. კომისიას აქვს პროდუქციისა და მომსახურების ტარიფების, ფასების, ვადებისა და პირობების დადგენის შესახებ ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ბაზრის ოპერატორისა და მიმწოდებლის მიერ წარდგენილი განაცხადის განხილვის, გადაწყვეტილების მიღებისა და დამტკიცების, მოდიფიკაციის ან უარყოფის უფლება, გარდა ამ კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. კომისია ვალდებულია, ამ კანონის 43-ე მუხლში აღნიშნული ტარიფის დადგენის პრინციპების გათვალისწინებით, საქართველოს ენერგეტიკულ და წყალმომარაგების სექტორებში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებებისა და მათ საფუძველზე მიღებული ნორმატიული აქტების შესაბამისად, არსებული წესით დაადგინოს ტარიფები ან/და შეიტანოს ცვლილებები მოქმედ ტარიფებში. კომისია ასევე უფლებამოსილია გაითვალისწინოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების სფეროებში სახელმწიფოს მიერ დადებული გარიგებები და სხვა შესაბამისი სამართლებრივი აქტები.
3. კომისია უფლებამოსილია თავისი ინიციატივით გადახედოს ტარიფებს, აგრეთვე დაადგინოს ზღვრული სამომხმარებლო ტარიფები. კომისიას უფლება აქვს, შესაბამისი ლიცენზიატისაგან, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურისაგან, მიმწოდებლისაგან, იმპორტიორისაგან, ექსპორტიორისაგან ან/და ბაზრის ოპერატორისაგან მოითხოვოს მისთვის საჭირო ინფორმაცია და დოკუმენტაცია.
4. ლიცენზიატი, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგური, მიმწოდებელი, იმპორტიორი, ექსპორტიორი ან/და ბაზრის ოპერატორი ვალდებულია კომისიის მიერ მოთხოვნილი ინფორმაცია და დოკუმენტაცია წარადგინოს კომისიის მიერ განსაზღვრულ ვადაში და განსაზღვრული ფორმით.
მუხლი 43. ტარიფის დადგენის პრინციპები
1. კომისიის მიერ დამტკიცებული მეთოდოლოგია და მის საფუძველზე დადგენილი ფასები და ტარიფები:
ა) იცავს მომხმარებელს მონოპოლიური ფასებისაგან;
ბ) შესაძლებლობას აძლევს ლიცენზიატებს, იმპორტიორებს, ბაზრის ოპერატორსა და მიმწოდებლებს, უზრუნველყონ განხორციელებული ინვესტიციის უკუგება გონივრულ ვადებში, დაფარონ თავიანთი მიმდინარე ხარჯები, რომლებიც მოიცავს ეკონომიკურად გამართლებულ ფასად შეძენილი საწვავის ღირებულებას, საექსპლუატაციო დანახარჯებს, მიმდინარე და კაპიტალური რემონტის ხარჯებს, შრომის ანაზღაურებას, საბრუნავი კაპიტალის სახით და ინვესტიციისთვის აღებული სესხის პროცენტის გადასახადს, რეგულირებისა და ბაზრის ოპერატორის მომსახურების საფასურებს და სხვა დანახარჯებს. ტარიფი უნდა ითვალისწინებდეს კაპიტალდაბანდებებზე ამონაგებისა და ამორტიზაციის (ცვეთის) კეთილგონივრულ და სამართლიან დონეს (განაკვეთს), რომელიც საკმარისი უნდა იყოს რეაბილიტაციისა და განვითარების მიზნით ინვესტიციების მოსაზიდად;
გ) ხელს უწყობს ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ბაზრის ოპერატორის ან მიმწოდებლის ფინანსური ამონაგების ზრდას ექსპლუატაციისა და მართვის ეფექტიანობის გაზრდის გზით მომსახურებაზე დანახარჯების შემცირებით, იმის გათვალისწინებით, რომ ლიცენზიატი, იმპორტიორი, ექსპორტიორი, ბაზრის ოპერატორი ან მიმწოდებელი აკმაყოფილებს კანონმდებლობის ან/და სალიცენზიო პირობების მოთხოვნებს მომსახურების ხარისხზე;
დ) ხელს უწყობს ეკონომიკური ეფექტიანობის ზრდას ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის დარგებში მოკლე და გრძელვადიანი ზღვრული ფასების დადგენით და ფასთა დინამიკის პროგნოზირებით, ელექტროენერგიის წარმოების შესაძლო სიჭარბის ან უკმარისობის გათვალისწინებით;
ე) (ამოღებულია);
ვ) ითვალისწინებს საქართველოს ენერგეტიკულ სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითად მიმართულებებს ელექტროენერგიისა და ბუნებრივი გაზის მომხმარებელთა კატეგორიების პრიორიტეტების მიმართ, ამასთანავე, არ ზღუდავს ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ბაზრის ოპერატორის ან მიმწოდებლის უფლებას, მოსთხოვოს მომხმარებელს თავისი მომსახურების საფასურის გადახდა, ხოლო გადაუხდელობის შემთხვევაში შეწყვიტოს მომსახურების გაწევა;
ზ) ითვალისწინებს სახელმწიფო პოლიტიკას სატარიფო შეღავათების სფეროში, იმის გათვალისწინებით, რომ დაუშვებელია მომხმარებელთა რომელიმე კატეგორიის სატარიფო შეღავათების სუბსიდირება ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ბაზრის ოპერატორის, მიმწოდებლის ან მომხმარებელთა სხვა კატეგორიის ხარჯზე;
თ) ასახავს მომხმარებელთა სხვადასხვა კატეგორიის მომსახურების განსხვავებულ ღირებულებას.
2. ლიცენზიატის, იმპორტიორის, ბაზრის ოპერატორისა და მიმწოდებლის მიერ გაწეული მომსახურების ხარჯები იფარება მომხმარებელთა თითოეული კატეგორიისაგან მიღებული თანხებით, ამ კატეგორიის მომსახურებაზე გაწეული დანახარჯების პროპორციულად.
3. მომხმარებელთა კატეგორიების მიხედვით სხვადასხვა სახის ტარიფის დადგენა შეიძლება პიკური სიდიდეების, საშუალო შეწონილი და ზღვრული სიდიდეების, საერთო მოხმარების სეზონურობის, მოხმარების სადღეღამისო ცვლილებების, მომსახურების ტიპის ან ანალოგიური პარამეტრების ასახვის მიზნით. ტარიფის დადგენისას შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს ინოვაციური სატარიფო მეთოდოლოგიები, რომლებიც ითვალისწინებს მოგების ინდექსაციას, ფასთა ინდექსაციასა და სხვა ფაქტორებს, თუ ასეთი მეთოდოლოგიების გამოყენება შეესაბამება ლიცენზიატების, იმპორტიორების, ბაზრის ოპერატორის, მიმწოდებლებისა და მომხმარებლების ინტერესებს.
4.(ამოღებულია).
5. საქართველოს ენერგეტიკულ სექტორში სახელმწიფო პოლიტიკის ძირითადი მიმართულებების გათვალისწინებით კომისია უფლებამოსილია დაადგინოს გრძელვადიანი ტარიფები.
6. ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელში გატარების ტარიფები დგინდება ტარიფების მეთოდოლოგიით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად.
7. ელექტროენერგიის გატარების ტარიფები განისაზღვრება გამანაწილებელი ქსელის ფარგლებში იმ ელექტროენერგიის გატარებისათვის, რომელიც არ არის შესყიდული ელექტროენერგიის მომხმარებლის მიერ ამ გამანაწილებელი ქსელის მფლობელი ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატისაგან, აგრეთვე იმ შემთხვევაში, როდესაც ელექტროენერგიის განაწილების ლიცენზიატი ახორციელებს თავის მფლობელობაში არსებულ გამანაწილებელ ქსელში ელექტროენერგიის განაწილების სხვა ლიცენზიატის კუთვნილი ელექტროენერგიის გატარებას. გატარების ტარიფები იანგარიშება განაწილების ლიცენზიატის მიერ გატარების მომსახურებაზე გაწეული ხარჯებისა და გატარებული ელექტროენერგიის რაოდენობის საფუძველზე, რომლის შესახებაც განაწილების ლიცენზიატი კომისიას წარუდგენს შესაბამის განაცხადსა და დოკუმენტაციას საკუთარი ინიციატივით ან კომისიის მოთხოვნით.
8. ელექტროენერგიის გატარების ტარიფი აუნაზღაურდება ელექტროენერგიის განაწილების შესაბამის ლიცენზიატს.
9. ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატის მიერ გამომუშავებული ელექტროენერგიის იმ რაოდენობაზე, რომელიც განკუთვნილია ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატის მიერ საკუთარი მოხმარებისთვის ან საჭიროებისთვის, არ განისაზღვრება წარმოების ტარიფი.
10. (ამოღებულია).
11. თუ მეთოდოლოგია ან ამ კანონის შესაბამისად გამოცემული სხვა ნორმატიული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი სხვა წესს არ ითვალისწინებს, ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატსა და იმპორტიორს უდგინდებათ ელექტროენერგიის გასაყიდი ტარიფის ზედა ზღვარი, ხოლო იმ ელექტროენერგიის წარმოების ლიცენზიატს, რომელიც ნორმატიული ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტით „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბალანსით“ მიჩნეულია ქვეყნის ერთიანი ელექტროენერგეტიკული სისტემის მარეგულირებელ სადგურად, უდგინდება ამ კანონით გათვალისწინებული ფიქსირებული ტარიფი;
12.ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელ ქსელში გატარების ტარიფი დგინდება ტარიფების მეთოდოლოგიით გათვალისწინებული წესის შესაბამისად. ბუნებრივი გაზის გატარების ტარიფი აუნაზღაურდება ბუნებრივი გაზის შესაბამის ლიცენზიატს.
1. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროსთვის (წარმოების ლიცენზიატისათვის) კომისია ადგენს გარანტირებული სიმძლავრის საფასურს და გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს ელექტროენერგიის წარმოების ტარიფს ამ კანონისა და ტარიფების მეთოდოლოგიის შესაბამისად.
2. გარანტირებული სიმძლავრის საფასური დგინდება ამ კანონის 43-ე მუხლის შესაბამისად. ამასთანავე, საფასური უზრუნველყოფს გარანტირებული სიმძლავრის წყაროსთვის მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების ანაზღაურებას, რომლებიც მოიცავს სადგურის მზადყოფნის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ დანახარჯებს, მიმდინარე და კაპიტალური რემონტის ხარჯებს, შრომის ანაზღაურებას, საბრუნავი კაპიტალის სახით და ინვესტიციისთვის აღებული სესხის პროცენტის გადასახადს, რეგულირებისა და ბაზრის ოპერატორის მომსახურების საფასურს და სხვა ფიქსირებულ დანახარჯებს, რომლებიც არ არის დაკავშირებული უშუალოდ ელექტროენერგიის წარმოებასთან, აგრეთვე მოიცავს კაპიტალდაბანდებებზე ამონაგებისა და ამორტიზაციის (ცვეთის) კეთილგონივრულ და სამართლიან დონეს (განაკვეთს).
2 1. 2010 წლის შემდეგ აშენებული ელექტროსადგურის შემთხვევაში საქართველოს მთავრობამ შეიძლება განსაზღვროს კომისიის მიერ დადგენილი მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების ის პროცენტული წილი, რომელიც გარანტირებული სიმძლავრის საფასურით უნდა ანაზღაურდეს.
22. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს მუდმივ (ფიქსირებულ) დანახარჯებს აფასებს და ადგენს კომისია ამ კანონის შესაბამისად. ამასთანავე, თუ ამ მუხლის 21 პუნქტის თანახმად საქართველოს მთავრობამ მიიღო გადაწყვეტილება კომისიის მიერ დადგენილი მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების გარანტირებული სიმძლავრის საფასურში ნაწილობრივ ასახვის თაობაზე, კომისიის მიერ შეფასებული და დადგენილი მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯები გარანტირებული სიმძლავრის საფასურში აისახება საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული პროპორციით, ხოლო დარჩენილი ნაწილი გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს ელექტროენერგიის წარმოების ტარიფში აისახება.
3. გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს ელექტროენერგიის წარმოების ტარიფში ამ კანონითა და ტარიფების მეთოდოლოგიით გათვალისწინებული წესით აისახება უშუალოდ ელექტროენერგიის წარმოებასთან დაკავშირებული დანახარჯები, აგრეთვე ამ მუხლის 21 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების ის ნაწილი, რომელიც გარანტირებული სიმძლავრის საფასურში არ აისახა.
4. გარანტირებული სიმძლავრის საფასურს განსაზღვრავს კომისია თითოეული გარანტირებული სიმძლავრის წყაროსთვის ყოველდღიურ განაკვეთზე (ბაზისზე).
მუხლი 432. წყალმომარაგების ტარიფის დადგენის პრინციპები
1. კომისია წყალმომარაგების ტარიფს ადგენს ამ კანონის 43-ე მუხლით განსაზღვრული ტარიფის დადგენის პრინციპების შესაბამისად.
2. წყალმომარაგების ტარიფის დადგენისას კომისია უფლებამოსილია ტარიფი სასმელი წყლის მიწოდებასა და წყალარინებაზე დაადგინოს განცალკევებულად.
3. კომისია უფლებამოსილია სატარიფო განაცხადის საფუძველზე, წყალმომარაგების ლიცენზიატის მფლობელობაში არსებული სასმელი წყლის წყალმომარაგების სისტემებისათვის დაადგინოს წყალმომარაგების ტარიფები თვითმმართველი ერთეულების მიხედვით.
მუხლი 44. ტარიფის დადგენის წესები
1. კომისია, ამ კანონის მე-12 მუხლის შესაბამისად, ტარიფის დადგენის საკითხების განხილვისას ატარებს ღია სხდომებს. კომისია სატარიფო განაცხადის განხილვისას და ტარიფის დადგენისას ეყრდნობა:
ა) დასაბუთებულ სატარიფო განაცხადს, რომელსაც ერთვის აუდიტორული და ფინანსური ინფორმაცია;
ბ) სატარიფო განაცხადის განხილვისა და შესაბამისი დადგენილების მიღების პროცედურებს;
გ) მომხმარებლებისა და სხვა დაინტერესებული მხარეების მიერ ტარიფის დადგენის კომენტირების პროცედურებს;
დ) სატარიფო განაცხადის შეფასებისათვის საჭირო დამატებითი ინფორმაციის მოძიებისა და მიღების პროცედურებს;
ე) რეგულირების საფასურის ფინანსური ანაზღაურების დადგენის პროცედურებს.
2. ტარიფის დადგენაზე ან/და ტარიფში ცვლილების შეტანაზე კომისიაში განაცხადის წარდგენის უფლება აქვთ ლიცენზიატს, იმპორტიორს, ბაზრის ოპერატორს, მიმწოდებელსა და პირდაპირ მომხმარებელს.
ტარიფს კომისია ამტკიცებს კომისიაში სატარიფო განაცხადის შეტანიდან 180 დღის განმავლობაში, თუ იგი აკმაყოფილებს სატარიფო განაცხადის მიმართ კომისიის მიერ დადგენილ მოთხოვნებს.
მუხლი 46. ერთიანი საბუღალტრო-სააღრიცხვო სისტემა
1. ერთიანი საბუღალტრო-სააღრიცხვო სისტემა არის ბუღალტრული აღრიცხვისა და ანგარიშგების სისტემა, რომელიც მოიცავს:
ა) ანგარიშთა გეგმას;
ბ) ანგარიშთა გეგმის გამოყენებისა და აღრიცხვის წარმოების ინსტრუქციებს;
გ) რეგულირების მიზნებისათვის წარსადგენი პერიოდული ანგარიშების ფორმასა და შინაარსს;
დ) ანგარიშგების პერიოდულობას;
ე) პირის მიერ ერთზე მეტი სალიცენზიო საქმიანობის ან/და სალიცენზიო საქმიანობასთან ერთად სხვა სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში შემოსავლების, ხარჯების, აქტივების, ვალდებულებების, საფინანსო შედეგებისა და საკუთარი კაპიტალის ბუღალტრული აღრიცხვის განცალკევებულად წარმოების წესებს.
1 1. ერთიანი საბუღალტრო-სააღრიცხვო სისტემის წარმოება სავალდებულოა ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატისთვის, გადაცემის ლიცენზიატისა და განაწილების ლიცენზიატისთვის, აგრეთვე ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატისა და იმ განაწილების ლიცენზიატისთვის, რომელსაც არანაკლებ 50000 მომხმარებელი ჰყავს.
2. თუ პირი ფლობს ერთზე მეტ ლიცენზიას ან/და სალიცენზიო საქმიანობასთან ერთად ეწევა სხვა სამეწარმეო საქმიანობას, იგი ვალდებულია სალიცენზიო საქმიანობასთან დაკავშირებული შემოსავლების, ხარჯების, აქტივების, ვალდებულებების, საფინანსო შედეგებისა და საკუთარი კაპიტალის მუხლების აღრიცხვა აწარმოოს განცალკევებულად, ერთიანი საბუღალტრო-სააღრიცხვო სისტემის შესაბამისად.
3. ერთიან საბუღალტრო-სააღრიცხვო სისტემას ამტკიცებს კომისია.
1. ელექტროენერგიის განაწილების ან/და გადაცემის ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიის მიერ დადგენილი ტარიფის საფასურად თავის ქსელში გაუტაროს ელექტროენერგია იმ პირებს , რომლებსაც ამ კანონით უფლება აქვთ , ელექტროენერგია გაყიდონ უშუალოდ ელექტროენერგიის მომხმარებლებზე .
2. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ან/და განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიის მიერ დადგენილი ტარიფის საფასურად მომხმარებელს თავის ქსელში გაუტაროს ბუნებრივი გაზი .
3. წყალმომარაგების ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიის მიერ დადგენილი ტარიფის საფასურად სხვა წყალმომარაგების ლიცენზიატს თავის ქსელში გაუტაროს სასმელი წყალი .
4. თუ მოთხოვნილი გატარების (მათ შორის , ელექტროენერგიის , ბუნებრივი გაზის ან სასმელი წყლის გატარების ) მომსახურება ეხება ისეთ ქსელს , რომელიც არ არის განაწილების ან/და წყალმომარაგების ლიცენზიატის მფლობელობაში , ქსელის მფლობელი, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის თანახმად , ვალდებულია , ჯეროვანი კავშირის უზრუნველყოფის მიზნით , ითმინოს თავისი ქსელით სარგებლობა . ამასთანავე , ქსელის მფლობელი უფლებამოსილია თავისი ქსელით სარგებლობისათვის მოითხოვოს გატარების საფასურის ან თმენის კომპენსაციის გადახდა .
5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტში მითითებული გატარების საფასურის გაანგარიშების წესები ელექტროენერგეტიკის , ბუნებრივი გაზისა და წყალმომარაგების სფეროებისათვის დგინდება კომისიის დადგენილებით .
მუხლი 462. ახალი მომხმარებლის ქსელზე და წყალმომარაგების სისტემაზე მიერთების საფასური
კომისია ადგენს ახალი მომხმარებლის ელექტროენერგიის გადამცემ და გამანაწილებელ ქსელზე, ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელ ქსელზე, წყალმომარაგების სისტემაზე მიერთების საფასურს, რომელიც აუნაზღაურდება შესაბამის ლიცენზიანტს ან/და მიმწოდებელს.
მუხლი 463. საცალო მომხმარებლის მიერ გარე მომარაგების ქსელის შეცვლა ან ახალი ქსელის აშენება
საცალო მომხმარებლის მიერ გარე მომარაგების ქსელის შეცვლა ან ახალი ქსელის აშენება დასაშვებია მხოლოდ იმ მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის, ლიცენზიანტის ან მიმწოდებლის მიერ გაცემული ტექნიკური პირობების საფუძველზე, რომლის მფლობელობაში მყოფ ქსელზე ან წყალმომარაგების სისტემაზე არის მიერთებული მომხმარებელი. ტექნიკური პირობა ასევე უნდა გასცეს იმ მცირე სიმძლავრის ელექტრო სადგურმა, ლიცენზიანტმა ან მიმწოდებელმა, რომლის ქსელზე ან წყალმომარაგების სისტემაზე მიერთებას აპირებს მომხმარებელი.
თავი VIII. გარდამავალი და დასკვნითი დებულებანი
მუხლი 47. კომისიის პირველი შემადგენლობის უფლებამოსილების ვადები
კომისიის პირველი შემადგენლობა ინიშნება შემდეგი წესით: პირველი წევრი _ 6 წლის ვადით, მეორე წევრი – 4 წლის ვადით, ხოლო მესამე წევრი – 2 წლის ვადით.
მუხლი 491. გარდამავალი დებულებანი
1. საქართველოს ენერგეტიკის მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ 2007 წლის 1 აგვისტომდე ძაბვების მიხედვით დაადგინოს ელექტროენერგიის გატარების ტარიფები კვალიფიციური საწარმოებისათვის მოქმედი განაწილების ტარიფის არანაკლებ 20%-ისა, ხოლო დანარჩენი მომხმარებლებისათვის – არა უმეტეს მოქმედი განაწილების ტარიფისა. ამ მუხლით დადგენილი ტარიფების გადასინჯვა ტარიფების მეთოდოლოგიის მიხედვით განხორციელდება შესაბამისი ლიცენზიატის სატარიფო განაცხადის საფუძველზე.
2. ამ კანონის 22-ე მუხლის მე-9 და მე-10 პუნქტები ამოქმედდეს 2004 წლის 1 აგვისტოდან.
მუხლი 492. სიმძლავრის სასისტემო რეზერვით უზრუნველყოფის დროებითი წესი
1. ელექტროენერგეტიკული სისტემის სიმძლავრის სასისტემო რეზერვით უზრუნველყოფის მიზნით, სისტემის კომერციული ოპერატორი გარანტირებული რეზერვის წყაროსთან სახელშეკრულებო ურთიერთობის საფუძველზე სრული მოცულობით შეისყიდის სიმძლავრის სასისტემო რეზერვს.
2. სიმძლავრის სასისტემო რეზერვი დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის განკარგულებაშია და გამოიყენება ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) მიწოდება-მოხმარების დასაბალანსებლად. ამასთანავე, რეზერვის წყარო (შესაბამისი ელექტროენერგიის მწარმოებელი) ელექტროენერგიას ყიდის მხოლოდ სისტემის კომერციულ ოპერატორთან შეთანხმებით.
3. განაწილების ლიცენზიატი, პირდაპირი მომხმარებელი და ექსპორტიორი ვალდებული არიან აუნაზღაურონ სისტემის კომერციულ ოპერატორს სიმძლავრის სასისტემო რეზერვის უზრუნველყოფის საფასური ამ კანონითა და „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესებით.
4. სიმძლავრის სასისტემო რეზერვის მზადყოფნას ამოწმებს და ადასტურებს ელექტროენერგიის დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატი „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ განსაზღვრული წესითა და პერიოდულობით.
5. თუ სიმძლავრის სასისტემო რეზერვის მზადყოფნის შემოწმებისას არ დადასტურდება ამა თუ იმ რეზერვის წყაროდან წინასწარ განსაზღვრული სიმძლავრე ან/და სასისტემო რეზერვის მზადყოფნის შესაბამისი ხარისხი, სისტემის კომერციული ოპერატორი ვალდებულია დაუყოვნებლივ იმოქმედოს ელექტროენერგეტიკული სისტემის ინტერესებიდან გამომდინარე და გაუგზავნოს ხელშეკრულების მხარეებს სათანადო შეტყობინება. აღნიშნული გარემოება ხელშეკრულებაზე უარის თქმის საფუძველია.
6. განაწილების ლიცენზიატისაგან, პირდაპირი მომხმარებლისა და ექსპორტიორისაგან სიმძლავრის სასისტემო რეზერვის საფასურის ამოღებასა და შესაბამისი კვალიფიციური საწარმოსთვის ანაზღაურებას ახდენს სისტემის კომერციული ოპერატორი.
7. ამ მუხლის მოქმედების ვადის ამოწურვა არ ათავისუფლებს მხარეებს ფინანსური ვალდებულების შესრულებისაგან.
8. ეს მუხლი მოქმედებს 2007 წლის 1 სექტემბრამდე.
1. საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ საქართველოს მთავრობის მიერ განსაზღვრული გარანტირებული სიმძლავრის წყაროებისათვის 2010 წლის 15 აგვისტომდე დაადგინოს:
ა) გარანტირებული სიმძლავრის საფასური ყოველდღიურ განაკვეთზე (ბაზისზე) ამ კანონის 43-ე მუხლის შესაბამისად. ამასთანავე, საფასური უნდა უზრუნველყოფდეს გარანტირებული სიმძლავრის წყაროსთვის მუდმივი (ფიქსირებული) დანახარჯების ანაზღაურებას, რომლებიც მოიცავს სადგურის მზადყოფნის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ დანახარჯებს, მიმდინარე და კაპიტალური რემონტის ხარჯებს, შრომის ანაზღაურებას, საბრუნავი კაპიტალის სახით და ინვესტიციისთვის აღებული სესხის პროცენტის გადასახადს, რეგულირებისა და სისტემის კომერციული ოპერატორის მომსახურების საფასურს და სხვა ფიქსირებულ დანახარჯებს, რომლებიც არ არის დაკავშირებული უშუალოდ ელექტროენერგიის წარმოებასთან, აგრეთვე მოიცავს კაპიტალდაბანდებებზე ამონაგებისა და ამორტიზაციის (ცვეთის) კეთილგონივრულ და სამართლიან დონეს (განაკვეთს);
ბ) გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს წარმოების ტარიფი, რომელშიც აისახება უშუალოდ ელექტროენერგიის წარმოებასთან დაკავშირებული დანახარჯები, გარდა გარანტირებული სიმძლავრის საფასურში ასახული ხარჯებისა.
2. ამ მუხლით დადგენილი გარანტირებული სიმძლავრის საფასურისა და გარანტირებული სიმძლავრის წყაროს წარმოების ტარიფის გადასინჯვა განხორციელდება ტარიფების მეთოდოლოგიის მიხედვით, ამ კანონის შესაბამისად.
მუხლი 49 5 . ელექტროენერგიის მიწოდება ოკუპირებულ ტერიტორიებზე
აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ოკუპირებულ ტერიტორიაზე ელექტროენერგიის მიწოდება ხორციელდება ენგურჰესისა და ვარდნილჰესების კასკადის მიერ, „ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი წესითა და პირობებით.
1. ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის, წყალმომარაგების და დასუფთავების მომსახურება (შემდგომში – მომსახურება) და შესაბამისი საფასურის/მოსაკრებლის გადახდევინება ეფუძნება ადმინისტრირების ერთიან ინტეგრირებულ და კოორდინირებულ სისტემას (შემდგომში – ადმინისტრირების ერთიანი სისტემა) კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრული პირობებით.
2. კომისია გადაწყვეტილებით განსაზღვრავს ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის გავრცელების არეალს (ტერიტორიულ ფარგლებს) და ამ სისტემით მომსახურების გამწევ პირებს. კომისიის გადაწყვეტილებით განსაზღვრული მომსახურების გამწევი ერთ-ერთი პირი (შემდგომში – ადმინისტრატორი) ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით ახორციელებს მომსახურების საფასურის/მოსაკრებლის ადმინისტრირებას.
3. ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით მომსახურების ადმინისტრირება ხორციელდება ადმინისტრატორსა და მომსახურების გამწევ სხვა პირებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე. ხელშეკრულების გაფორმებისას მხარეები ვალდებული არიან იხელმძღვანელონ მინიმალური ღირებულების პრინციპით და ხელშეკრულება გააფორმონ არადისკრიმინაციულ და სამართლიან საფუძველზე. მხარეთა შეუთანხმებლობის შემთხვევაში გადაწყვეტილებას იღებს კომისია.
4. ადმინისტრატორი ადმინისტრირების ერთიანი სისტემის მეშვეობით მომსახურების გაწევისას ვალდებულია ქვითარში ასახული ერთ-ერთი საფასურის ან/და მოსაკრებლის გადაუხდელობის ან არასრული გადახდის შემთხვევაში შესაბამის მომხმარებელს შეუწყვიტოს თავისი მომსახურების გაწევა, რაც არ არის ადმინისტრატორის მიერ მომხმარებლის წინაშე სახელშეკრულებო ვალდებულებების დარღვევა. ამასთანავე, მომსახურების გამწევი პირის მიერ ადმინისტრატორისათვის მიწოდებული ინფორმაციის სისწორისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება ინფორმაციის წარმდგენს.
5. მომსახურების გამწევი პირები ვალდებული არიან , უზრუნველყონ მათ ხელთ არსებული მონაცემთა ბაზების მუდმივი ჰარმონიზაცია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს მონაცემთა ბაზასთან.
მუხლი 49 7 . წყალმომარაგების ტარიფის დადგენის დროებითი წესი
2021 წლის 1 იანვრამდე:
ა) ამ კანონის 43-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ზ“ ქვეპუნქტისა და მე-2 პუნქტის მოქმედება არ ვრცელდება სასმელი წყლის მიწოდებისა და წყალარინების ტარიფების დადგენაზე;
ბ) კომისია უფლებამოსილია სასმელი წყლის მიწოდების ან/და წყალარინების ტარიფები თითოეული წყალმომარაგების ლიცენზიატისათვის ინდივიდუალურად დაადგინოს.
მუხლი 498. სეზონურობის გათვალისწინებით წყალმომარაგების საფასურის დარიცხვის დროებითი წესი
წყალმომარაგების სისტემების სრულად მოწესრიგებამდე კომისია უფლებამოსილია გამრიცხველიანებული საყოფაცხოვრებო ან/და არასაყოფაცხოვრებო მომხმარებლებისათვის წყალმომარაგების საფასურის დარიცხვის წესი, სეზონურობის გათვალისწინებით, განსაზღვროს განსხვავებულად.
„ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესებით“ დადგენილი ვადით, წესით და დადგენილ შემთხვევებში ამ კანონის 28-ე მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული ელექტროენერგიის დანახარჯი (ფაქტობრივი დანაკარგი) ელექტროენერგიის გადამცემ ქსელში შეიძლება აგრეთვე მოიცავდეს სისტემათაშორისი ტრანზიტისთვის (გადადინებისთვის) განკუთვნილი ახალი ელექტროგადამცემი ქსელის ტესტირებისას შესაბამის საანგარიშო პერიოდში საქართველოს საბაჟო საზღვარზე შემოდინებული და გადინებული ელექტროენერგიის მოცულობებს შორის სხვაობას.
მუხლი 4911. ელექტროენერგიის პირდაპირ მომხმარებლად რეგისტრაციის დროებითი (გარდამავალი) წესი
1. მომხმარებელი, რომელიც საკუთარი საჭიროებისათვის ელექტროენერგიას (სიმძლავრეს) იღებს წარმოების, გადაცემის ლიცენზიატის, მცირე სიმძლავრის ელექტროსადგურის ან სხვა მომხმარებლის კუთვნილი ქსელიდან და რომელმაც აღნიშნულ ქსელზე (ქსელებზე) მდებარე მიწოდების წერტილებიდან ჯამურად, 2018 წლის პირველი სამი თვის შედეგებით, მოიხმარა თვეში საშუალოდ არანაკლებ 15 მილიონი კილოვატსაათი ელექტროენერგია, 2018 წლის 1 მაისიდან არის ელექტროენერგიის პირდაპირი მომხმარებელი.
2. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული პირის შესახებ ინფორმაცია დაუყოვნებლივ მიაწოდოს ბაზრის ოპერატორს, გადამცემი სისტემის ოპერატორსა და შესაბამის მომხმარებლებს.
1. ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
2. ამ კანონის 231 მუხლი ამოქმედდეს 2007 წლის 1 სექტემბრიდან.
მუხლი 51. ძალადაკარგული ნორმატიული აქტების ნუსხა
1. ამ კანონის ამოქმედების დღიდან ძალადაკარგულად ჩაითვალოს:
ა) „ენერგეტიკის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის 1994 წლის 22 სექტემბრის კანონის (საქართველოს პარლამენტის უწყებები, 1994 წ., №19-20, მუხ. 436) მე-4 მუხლის პირველი პუნქტი და მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტი;
ბ) „ენერგეტიკის შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის კანონის მეოთხე მუხლის მე-7 პუნქტის თაობაზე“ საქართველოს რესპუბლიკის 1994 წლის 11 ოქტომბრის კანონი (საქართველოს პარლამენტის უწყებები, 1994 წ., №21-22, მუხ. 446).
2. აღმასრულებელმა ხელისუფლებამ ამ კანონს შეუსაბამოს კანონქვემდებარე აქტები.
საქართველოს პრეზიდენტი ედუარდ შევარდნაძე.
თბილისი,
1997 წლის 27 ივნისი.
№816_IIს
Контрольный текст по состоянию на 18.10.2019 N5201
Закон Грузии
Об электроэнергетике и природном газе
(30.04.1999 N1934)
Глава I.
Общие положения
Статья 1. Сфера действия, цели и задачи Закона (27.12.2013 N1902)
1. Настоящий Закон регулирует деятельность и отношения индивидуальных предпринимателей, физических и юридических лиц в сферах водоснабжения, управления электроэнергетической системой, оптовой торговли электроэнергией (мощностью), производства, передачи, диспетчеризации и распределения электроэнергии, поставки, импорта, экспорта и потребления электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии, а также поставки, импорта, экспорта, транспортировки, распределения и потребления природного газа и обеспечивает функционирование и развитие отраслей водоснабжения, электроэнергетики и природного газа Грузии в соответствии с принципами рыночной экономики. (22.12.2018 N4025)
11. Настоящий Закон не распространяется: (2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
а) на изъятие или (и) добычу вод из поверхностных или подземных водных объектов;
б) поиск и изыскание, добычу, обработку и накопление природного газа, отношения между производителем и поставщиком природного газа, а также транзит природного газа через территорию Грузии.
12. На транзит электроэнергии через территорию Грузии и связанные с ним вопросы распространяются только те положения настоящего Закона, которые прямо и непосредственно касаются указанного и регулируют транзит электроэнергии и связанные с ним вопросы. (2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
13. На производство и подачу в распределительную сеть электроэнергии при помощи электростанции микромощности, находящейся во владении розничного потребителя, распространяются только те положения настоящего Закона, которые прямо и непосредственно регулируют указанные вопросы и связанные с ними отношения. (2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
2. Целью Закона является:
а) на основе развития конкуренции и с использованием механизмов регулирования существующего неконкурентного рынка обеспечение формирования рынков и тарифных систем электроэнергии и природного газа Грузии и на этой основе – точное отражение в тарифных системах экономически целесообразных расходов на осуществление водоснабжения, производства, передачи, диспетчеризации и распределения электроэнергии, поставки, импорта, экспорта и потребления электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии, а также поставки, импорта, экспорта, транспортировки, распределения и потребления природного газа; (22.12.2018 N4025)
б) создание необходимой правовой основы для стабильного электроснабжения, снабжения природным газом и питьевой водой потребителей всех категорий; (5.07.2008 N92)
в) содействие привлечению местных и иностранных инвестиций в целях реабилитации и развития отраслей электроэнергетики, природного газа и водоснабжения; (5.07.2008 N92)
г) содействие преимущественному использованию местных гидроэнергетических, других возобновляемых, альтернативных ресурсов и местных ресурсов природного газа. (9.06.2006 N3292)
3. Задачей Закона является:
а) возложение на Министерство экономики и устойчивого развития Грузии обязанности по разработке основных направлений государственной политики в энергетической отрасли, в том числе – в отраслях электроэнергетики и природного газа, обеспечение их осуществления, создание и принятие нормативно-правовой базы; (7.12.2017 N1651)
б) определение основных принципов производства, передачи, диспетчеризации и распределения электроэнергии, поставки, импорта и экспорта электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии, поставки, импорта, экспорта, транспортировки и распределения природного газа, а также регулирования деятельности и отношений потребителей на основе гласности и равенства и с этой целью создание правовых оснований для формирования независимой системы, регулирующей отрасль энергетики; (22.12.2018 N4025)
в) содействие повышению эффективности производства, передачи, диспетчеризации и распределения электроэнергии, поставки, импорта, экспорта и потребления электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии, а также поставки, импорта, экспорта, транспортировки, распределения и потребления природного газа; (22.12.2018 N4025)
г)обеспечение развития конкуренции на электроэнергетическом рынке и рынке природного газа Грузии. (30.04.1999 N1934)
д) обеспечение формирования рынков электроэнергии и природного газа Грузии и системы тарифов и на их основе создание правовой базы регулирования тарифов, которая будет защищать потребителей от монопольных тарифов и в то же время будет содействовать долгосрочной финансовой устойчивости и развитию энергетической отрасли.(9.06.2006 N3292)
е) возложение на Национальную комиссию по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии регулирования тарифов в сфере подачи воды и пропуска и очистки сточных вод. (20.11.2007 N5466)
Статья 2. Разъяснения
Термины, использованные в настоящем Законе, имеют следующие значения:
а) деятельность по передаче электроэнергии - эксплуатация передаточной сети посредством передаточной сети с целью транспортировки электроэнергии (мощности) из пункта приема в пункт подачи;(27.12.2005 N2537)
б) передаточная сеть – средство передачи электроэнергии (мощности), которое связывает пункты приема и подачи. Передаточная сеть охватывает средства передачи высокого напряжения свыше 110 киловольт, в том числе – подстанции и линии электропередачи, а также те передаточные сети и соответствующие подстанции другой ступени напряжения, которые особо указываются в лицензии на передачу и используются для системного или (и) межсистемного транзита электроэнергии. Перечень линий электропередачи, предназначенных для системного или (и) межсистемного транзита электроэнергии, утверждает Министерство экономики и устойчивого развития Грузии. Передаточная сеть, все части передаточной сети подлежат обязательной передаче с правом оперирования оператору системы передачи путем оформления надлежащего договора, кроме случая, когда лицензиат передачи электроэнергии и лицензиат диспетчеризации электроэнергии являются одним и тем же лицом; (7.12.2017 N1651)
в) распределительная сеть - средство распределения электроэнергии (мощности), которое связывает пункты подачи с потребителем. Распределительная сеть включает в себя сети напряжением 0,4-3,3-6-10-35-110 киловольт, кроме указанных в подпункте «б» настоящей статьи исключений. Этим же термином обозначается распределительная сеть природного газа, к которой относятся газопроводы давлением 1,2-0,6-0,3-0,005 МПа; (27.12.2013 N1902)
г) деятельность по распределению электроэнергии - получение электроэнергии (мощности) из двух или более двух независимых друг от друга пунктов (из двух или более двух подстанций, находящихся во владении лицензиата подачи производителя электроэнергии), эксплуатация распределительной сети и реализация (распределение) полученной электроэнергии (мощности) розничному потребителю, а также пропуск электроэнергии; (6.07.2010 N3349)
д) деятельность по диспетчеризации электроэнергии - техническое управление работой лицензиатов и потребителей для обеспечения стабильного режима подачи и потребления и осуществление работы электроэнергетических систем Грузии и другой страны (стран) в параллельном режиме. В Грузии допускается выдача только одной лицензии на диспетчеризацию деятельности; (27.12.2005 N2537)
е) комиссия – Национальная комиссия по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии; (20.11.2007 N5466)
ж) лицензия – право на осуществление определенной настоящим Законом деятельности, предоставленное лицу решением Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии на основании удовлетворения условий, установленных законом; (20.11.2007 N5466)
з) владелец лицензии (лицензиат) – лицо, которому решением Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии предоставлено право на осуществление деятельности, определенной лицензией; (20.11.2007 N5466)
и) пункт приема - пункт, в котором лицензиат передачи или(и) распределения в передаточной или(и) распределительной сети принимает электрическую мощность и энергию из сети лицензиата производства или(и) другого лицензиата передачи или(и) другого лицензиата распределения, из сети электростанций малой мощности, включая импорт электроэнергии от энергосистемы другой страны, или пункт, в котором лицензиат транспортировки природного газа принимает природный газ в систему транспортировки, включая импорт; (9.06.2006 N3292)
к) пункт подачи – пункт, в который лицензиат передачи или (и) производства из передаточной сети или (и) сети производства подает электрическую мощность и энергию лицензиату распределения, прямому потребителю электроэнергии или (и) энергосистеме другой страны, либо пункт, в котором лицензиат транспортировки природного газа из системы транспортировки подает природный газ лицензиату распределения природного газа, прямому потребителю природного газа или (и) системам транспортировки другой страны; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
к1) потребитель электроэнергии - прямой потребитель или розничный потребитель, а также лицо, потребляющее питьевую воду из системы водоснабжения только для собственных нужд; (5.07.2008 N92)
л) прямой потребитель – прямой потребитель электроэнергии и прямой потребитель природного газа; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
л1) прямой потребитель электроэнергии: (22.12.2018 N4025)
л1.а) лицо, удовлетворяющее обязательным критериям, определенным для прямого потребителя электроэнергии постановлением Правительства Грузии;
л1.б) кроме лица, определенного подпунктом «л1.а» настоящей статьи, любое другое лицо, удовлетворяющее требованиям, установленным «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», и добровольно зарегистрировавшееся в качестве участника оптовой торговли как прямой потребитель электроэнергии.
Примечания: (22.12.2018 N4025)
1. Регистрация лица со статусом прямого потребителя имеет необратимый характер. Соответственно лицо, зарегистрированное как прямой потребитель, не вправе требовать регистрации в качестве розничного потребителя.
2. Новый потребитель, возникший на объекте (объектах), находящемся (находящихся) в собственности/владении прямого потребителя, или в результате изменения права собственности/владения на его (их) часть (части), является прямым потребителем, независимо от изменения схемы подсоединения к сети;
л2) прямой потребитель природного газа – лицо, которое подключено к системе транспортировки и получает природный газ таким способом, потребляет его только для собственных нужд и не является лицензиатом распределения; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
м) плата за регулирование - платеж, определенный Законом Грузии "О плате за регулирование";(27.12.2005 N2537)
н) деятельность по производству электроэнергии – присоединение средства производства к передаточной, распределительной электрическим сетям или (и) к электрической сети потребителя и подача электроэнергии (или обеспечение готовности к ее подаче) в передаточную, распределительную электрические сети или электрическую сеть потребителя, а также продажа этой электроэнергии, кроме случая, предусмотренного пунктом первым статьи 235 настоящего Закона; (2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
о) экспортер - лицо, которое продает электроэнергию (мощность) из пункта подачи за пределы Грузии; (27.12.2005 N2537)
п) импортер – лицо, которое из-за пределов Грузии получает в одном или более чем в одном пункте приема и продает или(и) сам потребляет электроэнергию (мощность);(9.06.2006 N3292)
р) ( 9.06.2006 N3292)
с) (27.12.2005 N2537)
т) (27.12.2005 N2537)
у) Правила рынка электроэнергии (мощности) - документ, который регулирует: (27.12.2013 N1902)
у.а) функционирование рынка электроэнергии;
у.б) деятельность оператора электроэнергетического рынка и лицензиата диспетчеризации;
у.в) технические, коммерческие и правовые отношения по прямым договорам, в том числе - связанные с куплей-продажей электроэнергии посредством оператора электроэнергетического рынка;
у.г) условия заключения и вступления в силу прямых договоров;
у.д) технические, коммерческие и правовые отношения, связанные с деятельностью по производству, передаче, диспетчеризации, пропуску и распределению электроэнергии и деятельностью оптового поставщика электроэнергии, с обеспечением единой электроэнергетической системы страны гарантированной мощностью, импортом и экспортом электроэнергии, с работой электроэнергетических систем в параллельном режиме, потреблением выработанной электроэнергии для собственных нужд лицензиатом производства электроэнергии и электростанцией малой мощности; (22.12.2018 N4025)
у.е) установление для квалифицированных предприятий иных условий и процедур производства электроэнергии, поставки, потребления, импорта и экспорта электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии в соответствии с принципами, определенными настоящим Законом; (22.12.2018 N4025)
у.ж) процедуры и условия освоения объема проводимости линий электропередачи, предназначенных для межсистемного транзита (перетока), без проведения специального аукциона; (12.12.2014 N2933)
у.з) принципы и порядок определения условий специального аукциона для освоения объема проводимости линий электропередачи, предназначенных для межсистемного транзита (перетока); (12.12.2014 N2933)
у.и) правила составления и выполнения балансов электроэнергии (мощности);
у.к) порядок и условия определения цены балансирующей электроэнергии;
у.л) порядок определения фактических потерь в электроэнергетической системе, в том числе – во время транзита электроэнергии;
у.м) основания и критерии присвоения статуса новой линии электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока), порядок тестирования новой линии электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока);
у.н) порядок импорта электроэнергии во время аварийной ситуации в электроэнергетической системе Грузии и экспорта электроэнергии при аварии в электроэнергетической системе соседней страны;
у.о) иные вопросы, связанные с отношениями, определенными настоящим пунктом;
ф) (27.12.2005 N2537)
х) природный газ, или газ - углеводороды, которые при давлении в 1.2 МПа и при температуре 20оС находятся в газообразном состоянии и теплосодержание которых не менее 31,8 МДж/м3 (7600 ккал/м3); (30.04.1999 N1934)
ц) система транспортировки природного газа, или система транспортировки - все трубопроводы, компрессорные станции, измерительные станции и иное оборудование, используемые для транспортировки природного газа, работающие или спроектированные для работы под давлением свыше 1,2 МПа, связывающие пункты приема с пунктами подачи и которыми владеет либо управляет или(и) эксплуатирует лицензиат транспортировки. Система транспортировки включает все трубопроводы и оборудование, работающие или спроектированные для работы под давлением выше 1,2 МПа, включая компрессорные и измерительные станции и другое оборудование, указанные в лицензии на транспортировку; (30.04.1999 N1934)
ч) деятельность по транспортировке природного газа - эксплуатация системы транспортировки в целях транспортировки природного газа из пункта приема в пункт подачи посредством системы транспортировки; (27.12.2005 N2537)
ш) деятельность по распределению природного газа - получение природного газа из одного или более пунктов подачи, эксплуатация распределительной сети и снабжение потребителей природного газа по требованию поставщика в пределах конкретной распределительной сети; (27.12.2005 N2537)
щ) поставщик – лицо, приобретающее природный газ и продающее его другим поставщикам или (и) потребителям; (21.06.2011 N4865)
ы) Министерство – Министерство экономики и устойчивого развития Грузии; (7.12.2017 N1651)
э) Правила рынка природного газа – документ, регулирующий технические, коммерческие и финансовые отношения в сфере купли-продажи, пропуска и транспортировки природного газа, в том числе - правила составления и выполнения балансов природного газа; (31.07.2009 N1558)
ю) работа электроэнергетических систем в параллельном режиме – процесс синхронной работы по единым параметрам двух или более двух соседних электроэнергетических систем (части электроэнергетических систем), целью которого является обеспечение устойчивости энергосистем. Этим же термином определяется процесс асинхронной работы двух или более двух соседних электроэнергетических систем (части электроэнергетических систем); (27.12.2013 N1902)
я) (15.12.2010 N4065)
я1) стандарты надежности – возможность лицензиата передачи или транспортировки удовлетворить требования, необходимые для обеспечения работы системы, независимо от изменения условий работы. Указанный стандарт может отражаться в соответствующем нормативном акте, а также в соответствующих лицензиях; (27.12.2013 N1902)
я2) стандарт надежности стороны договора - требование о том, чтобы лицензиат диспетчеризации или транспортировки и другая сторона договора были обязаны адекватно отражать ожидаемые нагрузки и изменения таким образом, чтобы не повлечь возникновение неоправданно лишних затрат в отношении сторон договора. Указанный стандарт может отражаться в правилах соответствующего рынка, а также в соответствующих лицензиях; (27.12.2005 N2537)
я3) дерегулирование – исходя из настоящего Закона на основании нормативного административно-правового акта предоставление права на деятельность лицензиату производства без установления тарифа или электростанции малой мощности без лицензии и установления тарифа, а также предоставление права на деятельность без установления тарифа на поставку природного газа, а также в случае строительства новых сетей транспортировки или распределения природного газа предоставление права на деятельность без установления тарифа соответственно на транспортировку или распределение; (8.06.2007 N4911)
я3.а) частичное дерегулирование - исходя из настоящего Закона на основании нормативного административно-правового акта предоставление права на деятельность лицензиату производства путем установления предельного тарифа или электростанции малой мощности без лицензии и установлением предельного тарифа, а также предоставление права на деятельность путем установления предельного тарифа на поставку природного газа, а также в случае строительства новых сетей транспортировки или распределения природного газа путем установления предельного тарифа соответственно на транспортировку или распределение;(8.06.2007 N4911)
я4) чрезвычайное положение - ситуация, определенная Законом Грузии "О чрезвычайном положении";(27.12.2005 N2537)
я5) Рыночные правила - Правила рынка электроэнергии (мощности) и Правила рынка природного газа; (27.12.2005 N2537)
я6) правила подачи и потребления - «Правила подачи и потребления электроэнергии (мощности)», «Правила подачи и потребления природного газа» и «Правила подачи и потребления питьевой воды»; (5.07.2008 N92)
я7) «Правила подачи и потребления электроэнергии (мощности)» – документ, регулирующий отношения между лицензиатами распределения, электростанциями малой мощности с одной стороны, и розничным потребителем – с другой стороны, при купле, продаже, распределении, пропуске или (и) потреблении электроэнергии посредством распределительной сети, а также порядок поставки электроэнергии розничным потребителем, владеющим электростанцией микромощности, вычета поставленной им электроэнергии или (и) возмещения стоимости избыточной электроэнергии лицензиату распределения электроэнергии; (30.06.2017 N1187)
я8) Правила подачи и потребления природного газа - документ, регулирующий отношения между поставщиком, лицензиатом распределения или(и) розничным потребителем посредством сети распределения при купле, продаже, распределении, пропуске или(и) потреблении природного газа; (31.07.2009 N1558)
я9) электростанция малой мощности – электростанция, проектная мощность которой не превышает 13 мегаватт. При этом, исходя из контекста этим термином называется лицо, которое владеет и ведет эксплуатацию указанной электростанции; (6.07.2010 N3349)
я10) розничный потребитель – потребитель, который не является прямым потребителем электроэнергии, а природный газ получает из сети лицензиата распределения, потребляет его только для собственных нужд и не является прямым потребителем природного газа; (4.05.2018 N2326, распространить на правовые отношения, возникшие с 1 мая 2018 года.)
я11) прямой договор - двусторонний договор о купле электроэнергии между оптовым покупателем и продавцом (квалифицированными предприятиями) электроэнергии, по которому определяются количество, цена, срок, условия и качественные показатели закупаемой электроэнергии и мощности и который в надлежащем порядке зарегистрирован лицензиатом диспетчеризации; (9.06.2006 N3292)
я12) балансирующая электроэнергия - купленная или(и) проданная квалифицированными предприятиями электроэнергия (мощность), которой осуществляется удовлетворение фактических нужд покупателей и продавцов, в том числе - балансирование договорных объемов электроэнергии, предусмотренной прямыми договорами; (9.06.2006 N3292)
я13) гарантированная мощность – мощность, обеспеченная источниками гарантированной мощности, которая служит устойчивости, безопасному и надежному функционированию единой электроэнергетической системы страны, и объем которой для каждого источника гарантированной мощности определяет Правительство страны; (6.07.2010 N3349)
я14) квалифицированное предприятие – лицензиаты производства и распределения, оптовый поставщик, прямой потребитель, импортер, экспортер электроэнергии, оператор электроэнергетического рынка, электростанция малой мощности, которые в соответствии с настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» правомочны участвовать в оптовой торговле электроэнергией (мощностью), а также лицо в случаях, предусмотренных пунктом 2 статьи 241 настоящего Закона; (22.12.2018 N4025)
я15) оператор электроэнергетического рынка (далее – оператор рынка) – акционерное общество «Коммерческий оператор электроэнергетической системы» (идентификационный код № 205170036) или его правопреемник, который в целях удовлетворения (сбалансирования) требований квалифицированных предприятий закупает и продает балансирующую электроэнергию и гарантированную мощность, а также выполняет предусмотренные настоящим Законом функции в порядке, установленном законодательством Грузии; (27.12.2013 N1902)
я16) долгосрочный тариф - предварительно определенная, фиксированная или предельная цена, установленная на не менее чем 3-летний период. (9.06.2006 N3292)
я17) источник гарантированной мощности – электростанция или электростанции (лицензиат производства или лицензиаты производства), определенные Правительством Грузии в целях безопасного функционирования единой электроэнергетической системы страны и обеспечения необходимой минимальной гарантированной мощностью, которая/которые с остановленного положения могут синхронизироваться с электроэнергетической системой в течение не более 24 часов и набрать мощность в течение не более 12 следующих часов. Правительство Грузии также определяет период обеспечения единой электроэнергетической системы страны соответствующим источником гарантированной мощности. При этом, в случае с электростанцией, построенной после 2010 года, Правительство Грузии может определять процентную долю постоянных (фиксированных) затрат, установленных Комиссией, которая должна возмещаться за счет оплаты стоимости гарантированной мощности; (22.12.2018 N4025)
я18) пропуск – кроме услуг по передаче, доставка электроэнергии (мощности), принадлежащей другим лицам, посредством сети лицензиата производства или распределения, прямого потребителя электроэнергии или электростанции малой мощности к электрической сети, принадлежащей предварительно определенному лицу, а также подача природного газа, принадлежащего другому лицу, посредством сети лицензиата распределения природного газа; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
я19) деятельность по водоснабжению – эксплуатация системы питьевого водоснабжения, подача питьевой воды или (и) водоотведение в пределах конкретной системы/систем водоснабжения; (21.06.2011 N4865)
я20) питьевая вода – вода соответствующего качества, определенная техническим регламентом питьевой воды; (20.11.2007 N5466)
я21) водоотведение – пропуск и очистка сточных вод до допустимой нормы посредством очистных сооружений; (20.11.2007 N5466)
я22) система водоснабжения питьевой водой - совокупность получения, транспортировки и сети распределения воды (трубопроводы, резервуары, открытые и закрытые каналы, в случае необходимости насосные станции и другое), которая используется для подачи питьевой воды водопотребителю; (20.11.2007 N5466)
я23) подача питьевой воды – подача питьевой воды водопотребителю посредством системы водоснабжения питьевой водой. (20.11.2007 N5466)
я24) Правила подачи и потребления питьевой воды – документ, регулирующий отношения между поставщиком и потребителем через систему водоснабжения во время купли, продажи, подачи и потребления питьевой воды.(5.07.2008 N92)
я25) норма расходования питьевой воды – при исчислении тарифа на водоснабжение норма питьевой воды на душу населения, определенная Национальной комиссией по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии индивидуально для каждого лицензиата водоснабжения, которая отражается в тарифе на водоснабжение; (21.06.2011 N4865)
я26) возобновляемые источники энергии – все не относящиеся к ископаемым источникам устойчивой энергии, возникающие, но не ограничивающиеся био- и гидроэнергией, геотермической, солнечной энергией, энергией ветра и моря (в том числе – энергией течений, волн и термальной энергией). (2.07.2010 N3295)
я27) Правила сетей – «Правила сетей электроэнергии» и «Правила сетей природного газа»; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 сентября 2018 года.)
я28) заказчик транзита – лицо, у которого с лицензиатом диспетчеризации оформлен договор, предусмотренный пунктом первым статьи 414 настоящего Закона. (27.12.2013 N1902)
я29) оператор системы передачи – лицензиат диспетчеризации электроэнергии, у которого с лицензиатами передачи электроэнергии оформлен надлежащий договор о передаче лицензиату диспетчеризации электроэнергии полномочий на оперирование принадлежащей им передаточной сетью и планирование ее развития и который в порядке, установленном законодательством Грузии, выполняет функции, предусмотренные указанным договором. (12.12.2014 N2933)
я30) электростанция микромощности – находящийся во владении розничного потребителя источник возобновляемой энергии, который присоединен к распределительной сети электроэнергии по месту потребления электроэнергии розничным потребителем и мощность которого не превышает 100 киловатт. (2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
я31) «Правила сетей электроэнергии» – утвержденный Комиссией нормативный документ, который включает в себя процедуры, условия и принципы управления передаточной сетью и распределительной сетью и пользования этими сетями (в том числе – присоединения) (кроме вопросов, предусмотренных техническими регламентами, утвержденными Правительством Грузии), и определяет в этой части отношения между соответствующими лицензиатами и субъектами, пользующимися их услугами; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 сентября 2018 года.)
я32) «Правила сетей природного газа» – утвержденный Комиссией нормативный документ, который включает в себя процедуры, условия и принципы управления системой транспортировки и распределительной сетью и пользования этими сетями (в том числе – присоединения) (кроме вопросов, предусмотренных техническими регламентами, утвержденными Правительством Грузии), и определяет в этой части отношения между соответствующими лицензиатами и субъектами, пользующимися их услугами.
(30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 сентября 2018 года.)
я33) «Правила качества обслуживания» – утвержденный Комиссией нормативный административно-правовой акт, который для лицензиатов распределения электроэнергии и природного газа, лицензиатов водоснабжения и поставщиков природного газа (которые поставляют природный газ розничному потребителю) устанавливает минимальный уровень стандартов услуг по информированию потребителей о своевременном устранении и уменьшении временного прерывания снабжения и реагированию на заявления потребителей, условия контроля в реальном времени процесса указанного обслуживания, целевые показатели выполнения стандартов и порядок выплаты компенсации потребителям; (4.05.2018 N2326)
я34) «Порядок оценки инвестиций» – утвержденный Комиссией нормативный административно-правовой акт, который устанавливает порядок и условия представления Комиссии инвестиционных планов и составляющих их проектов, осуществляемых лицензиатами, подлежащими тарифному регулированию, их согласования Комиссией, а также внесения изменений в согласованные инвестиционные планы или (и) проекты и отчетности по их осуществлению; (4.05.2018 N2326)
я35) «Порядок мониторинга энергетических рынков» – утвержденный Комиссией нормативный административно-правовой акт, который устанавливает формы отчетности и данные, подлежащие представлению Комиссии предприятиями, регулируемыми в энергетическом секторе, средства и периодичность их представления, принципы защиты конфиденциальности отчетностей и их прозрачности, периодичность, порядок и условия опубликования Комиссией результатов мониторинга энергетических рынков. (4.05.2018 N2326)
я36) оптовый поставщик электроэнергии – лицо, которое в соответствии с настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» осуществляет деятельность оптового поставщика электроэнергии. (22.12.2018 N4025)
Глава II.
Государственная политика в секторе электроэнергетики
и природного газа (30.04.1999 N1934)
Статья 3. Разработка и осуществление государственной политики в секторе электроэнергетики и природного газа
(30.04.1999 N1934)
1. Министерство разрабатывает основные направления государственной политики в области энергетики и после утверждения Парламентом Грузии обеспечивает их осуществление. В процессе решения этой задачи основными функциями Министерства являются: (27.12.2005 N2537)
а) разработка краткосрочной, среднесрочной и долгосрочной стратегии и приоритетов развития в области энергетики, а также основанных на них программ энергетического сектора и координация их осуществления;
б) содействие привлечению краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных инвестиций и кредитных ресурсов в отрасли энергетики в целях реабилитации и развития, а также осуществление государственного инвестирования;
в) содействие оптимальному направлению процессов реструктуризации и приватизации государственных предприятий в области энергетики и развитию конкуренции на рынках электроэнергии и природного газа, а также разработка стратегии и правил консервации и ликвидации объектов в этих отраслях;
г) участие в создании и развитии законодательной и нормативной базы в области энергетики, мониторинг технического и экономического состояния отрасли;
д) координация разработки и осуществления единой государственной программы мероприятий по производству, передаче, диспетчеризации и распределению электроэнергии, подаче, импорту, экспорту и потреблению электроэнергии оптовым поставщиком электроэнергии, а также подаче, импорту, экспорту, транспортировке, распределению и повышению эффективности потребления природного газа; (22.12.2018 N4025)
е) содействие научно-исследовательских, проектно-конструкторских и образовательных направлений в области энергетики, в том числе - привлечению инвестиций и кредитных ресурсов, а также осуществление государственных инвестиций;
ж) содействие обеспечению охраны природы в области энергетики, при разработке и осуществлении программ оптимальное предусмотрение экологических аспектов;
з) содействие установлению отношений между лицензиатами, импортерами, экспортерами, поставщиками и энергетическими предприятиями других стран, а также содействие отношениям в сфере транзита, экспорта и импорта в отраслях электроэнергетики и природного газа;
и) разработка государственной стратегии в области энергетики при чрезвычайном положении;
к) определение стратегии обеспечения безопасности, разработка рекомендаций в области энергетики, а также изучение причин аварий и других причин технических неисправностей и подготовка надлежащих заключений;
л) содействие расширению добычи энергетических ресурсов, преимущественному освоению источников возобновляемой (альтернативной) энергии, энергоэффективным мероприятиям, связанным с повышением эффективности производства.
м) (5.07.2008 N92)
2. К функциям Министерства не относится осуществление деятельности собственника, регулирующей и оперативно-хозяйственной деятельности в секторе электроэнергетики и прирдного газа. (30.04.1999 N1934)
3. Министерство нормативным административно-правовым актом - приказом утверждает следующие документы: (27.12.2005 N2537)
а) баланс электроэнергии (мощности);
б) баланс природного газа;
в) Правила рынка электроэнергии (мощности);
г) Правила рынка природного газа;
д) нормы и правила устройства энергетических объектов, оборудования, установок и безопасной эксплуатации.(6.07.2010 N3349)
е) десятилетний план развития передаточной сети Грузии – на основании согласия Правительства Грузии. (12.12.2014 N2933)
4. Дерегулированы следующие электростанции: (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 января 2018 года.)
а) электростанция, построенная после 1 августа 2008 года и не являющаяся источником гарантированной мощности;
б) электростанция, проектная мощность которой не превышает 40 мегаватт и которая не является источником гарантированной мощности.
41. Кроме случаев, предусмотренных пунктом 4 настоящей статьи, исходя из государственной политики в области энергетики право принимать решение о дерегулировании или частичном дерегулировании имеет также Министерство. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 января 2018 года.)
5. (6.07.2010 N3349)
6. Зоны охраны энергетических объектов, просеки в лесных массивах и насаждениях, параметры подъездных дорог до зон охраны, ограничения, действующие в зонах охраны, и условия производства работ определяются постановлением Правительства Грузии. (24.09.2013 N1291)
Статья 31. Единые автоматические средства управления
(27.12.2011 N5644)
1. Министерство и Комиссия правомочны в целях делопроизводства и доступности информации использовать программное обеспечение и единые автоматические средства управления. (30.06.2017 N1187)
2. Министерство и Комиссия правомочны принимать, издавать или выдавать любую информацию или (и) любой документ с использованием единых автоматических средств управления. (30.06.2017 N1187)
3. Министерство и Комиссия правомочны хранить и выдавать в виде электронной копии созданные ими или хранящиеся у них любые документы. (30.06.2017 N1187)
4. искл. (21.04.2017 N651)
5. В документы, изданные или выданные Министерством и Комиссией, данные могут вноситься механическими или (и) электронными средствами. (30.06.2017 N1187)
6. Комиссия правомочна нормативным административно-правовым актом устанавливать обязательство по отчетности предприятий, подлежащих регулированию, или (и) обязательство по производству едиными автоматическими средствами документооборота по переписке между предприятиями, подлежащими регулированию, и за счет собственных средств или посредством третьего лица обеспечивать исправную деятельность соответствующего программного обеспечения. (30.06.2017 N1187)
Статья 32. Десятилетний план развития передаточной сети Грузии (12.12.2014 N2933)
1. Целью разработки десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии является надежность, безопасность, устойчивое развитие передаточной сети, обеспечение надлежащего качества электроэнергии и рост транзитного потенциала электроэнергетических сетей страны.
2. Десятилетний план развития передаточной сети Грузии включает в себя:
а) информацию о существующем и будущем (прогнозируемом) спросе на электроэнергию и ее поставках в настоящее время и в будущем;
б) разумные прогнозы о производстве, поставке, потреблении электроэнергии и объемах обмена электроэнергией с другими странами;
в) информацию об инфраструктуре передаточной сети, которая должна быть построена или усилена в течение следующих 10 лет, с указанием конкретных сроков осуществления инвестиций;
г) информацию о решенных инвестициях и идентификацию новых инвестиций, которые должны осуществляться в течение следующих 3 лет;
д) информацию об интегрировании в сеть новых объектов генерации (в том числе – возобновляемых источников энергии);
е) информацию о проводимости каждого узла будущей сети в целях интеграции новых объектов генерации;
ж) определение токов короткого замыкания с целью выбора планируемых элементов силовой аппаратуры;
з) информацию о развитии внутренней сети объектов генерации.
3. Государственные ведомства и учреждения, действующие в сферах экономики, финансов и статистики, организации энергетической отрасли в пределах своей компетенции в порядке, установленном законодательством Грузии, предоставляют Министерству информацию, данные и прогнозы, которые должны быть предусмотрены при разработке десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии.
4. Проект десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии ежегодно на следующие 10 календарных лет разрабатывает/обновляет оператор системы передачи по согласованию с лицензиатами передачи электроэнергии (этот процесс также включает в себя проведение всех необходимых исследований и оценки). Проект указанного плана после разработки, но не позднее 1 октября соответствующего года, направляется Министерству и Комиссии. Комиссия рассматривает проект десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии в месячный срок после получения и представляет Министерству свои замечания и рекомендации по проекту этого плана.
5. Министерство рассматривает проект десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии и представленные замечания и рекомендации совместно с Комиссией, оператором системы передачи и лицензиатами передачи электроэнергии. Министерство на основании согласия Правительства Грузии не позднее окончания соответствующего года обеспечивает утверждение десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии.
6. Внесение внеочередных изменений в десятилетний план развития передаточной сети Грузии может осуществляться с соблюдением порядка и процедур, установленных настоящей статьей для утверждения плана. Разработка и представление на рассмотрение проекта внеочередного изменения, подлежащего внесению в указанный план, может осуществляться в любое время календарного года.
7. Десятилетний план развития передаточной сети Грузии является актом, обязательным для выполнения. Ответственность за выполнение указанного плана несут оператор системы передачи и соответствующие лицензиаты передачи электроэнергии, а также предусмотренные настоящим Законом другие субъекты права, определенные в плане для развития отдельных компонентов сети.
8. Все лицензиаты передачи электроэнергии обязаны на основании десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии ежегодно разрабатывать и представлять на согласование оператору системы передачи программу работ, рассчитанных на каждые следующие 3 календарных года. Порядок разработки указанной программы, ее рассмотрения и согласования с оператором системы передачи определяется «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
9. Инвестиции, подлежащие осуществлению в течение каждых следующих 3 календарных лет, определенные десятилетним планом развития передаточной сети Грузии, утвержденным согласно настоящей статье, оператор системы передачи и лицензиаты передачи электроэнергии представляют Комиссии на согласование. Мониторинг за осуществлением указанных инвестиций ведет Комиссия.
10. Контроль за выполнением десятилетнего плана развития передаточной сети Грузии осуществляет Министерство.
Глава III.
Национальная комиссия по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии (20.11.2007 N5466)
Статья 4. Статус и функции Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии
(20.11.2007 N5466)
1.Национальная комиссия по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии (далее – Комиссия) является лицом, определенным Законом Грузии «О национальных регулирующих органах», которое создано не на основе государственного имущества. (20.11.2013 N1594)
2. Правовой основой деятельности Комиссии являются Конституция Грузии, международные договоры и соглашения Грузии, настоящий Закон, Положение о Комиссии и иные законодательные акты.
3. Комиссия разрабатывает и утверждает Положение о Комиссии, структуру и штатное расписание Комиссии.
4. Комиссии предоставляется право на выдачу лицензий, а также на регулирование деятельности лицензиатов, импортеров, экспортеров, оператора рынка, оптовых поставщиков электроэнергии и поставщиков природного газа, в том числе – мониторинг энергетических рынков в секторе электроэнергетики и природного газа Грузии. (22.12.2018 N4025)
5. Основными функциями Комиссии являются:
а) установление правил и условий лицензирования производства, передачи, диспетчеризации и распределения электроэнергии, транспортировки и распределения природного газа, а также водоснабжения, выдача лицензий, внесение в них изменений и их отмена в соответствии с Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях», настоящим Законом и правилами лицензирования; (21.06.2011 N4865)
б) установление и регулирование тарифов на производство, передачу, диспетчеризацию, распределение, пропуск, импорт и потребление электроэнергии, на услуги оператора рынка, транспортировку, распределение, пропуск, подачу и потребление природного газа, тарифов на подачу питьевой воды и пропуск и очистку сточных жидкостей, а также стоимости гарантированной мощности и тарифа на производство электроэнергии от источника гарантированной мощности, кроме тарифов на природный газ, реализуемый на автозаправочных станциях, в соответствии с настоящим Законом, Основными направлениями государственной политики в энергетическом секторе Грузии, с принятыми на их основании нормативными административно-правовыми актами и установленной методологией; (27.12.2013 N1902)
в) разрешение в пределах своей компетенции спорных вопросов, возникающих между лицензиатами, электростанциями малой мощности, импортерами, экспортерами, оптовыми поставщиками электроэнергии, поставщиками, потребителями природного газа и оператором рынка; (22.12.2018 N4025)
г) контроль за соблюдением условий лицензий в секторе электроэнергетики и природного газа и принятие предусмотренных законом мер за нарушение.
д) организация и координация работ по сертификации в энергетике; (30.04.1999 N1934)
е) (27.12.2005 N2537)
ж) (27.12.2005 N2537)
з) установление тарифа на водоснабжение. (20.11.2007 N5466)
и) определение норм расходования питьевой воды. (21.06.2011 N4865)
к) регулирование вопросов, связанных с использованием, учетом воды, полученной из пожарных гидрантов (независимо от их формы собственности) с целью тушения пожара пожарно-спасательными подразделениями государственного подведомственного учреждения, входящего в сферу управления Министерства внутренних дел Грузии, – Службы по управлению чрезвычайными ситуациями (далее – Служба по управлению чрезвычайными ситуациями), и возмещением расходов. (22.12.2018 N4085, ввести в действие с 1 января 2019 года.)
Статья 5. Правовые акты Комиссии
1. Комиссия в случаях, определенных законодательными актами, и в пределах своей компетенции принимает нормативный административно-правовой акт – постановление. Постановлением Комиссии утверждаются: (4.05.2018 N2326)
а) Положение о Комиссии;
б) Положение об административном производстве;
в) процедурные правила рассмотрения спорных вопросов;
г) размер и порядок исчисления платы за регулирование;
д) правила лицензирования;
е) «Правила подачи и потребления»;
ж) методология тарифов;
з) тарифы (в том числе – предельные);
и) размер и порядок исчисления нормативных потерь;
к) Правила сетей;
л) «Правила качества обслуживания»;
м) «Порядок оценки инвестиций»;
н) «Порядок мониторинга энергетических рынков».».
2. В отдельных, индивидуальных случаях, предусмотренных настоящим Законом, в том числе - по вопросам, исходящим из постановления, Комиссия в пределах своей компетенции принимает решение. (27.12.2005 N2537)
3. Постановления и решения Комиссии принимаются на заседаниях Комиссии большинством голосов членов Комиссии. Заседание Комиссии правомочно, если на нем присутствуют не менее 3 членов Комиссии. Исполнение постановлений и решений Комиссии является обязательным для лицензиатов, электростанций малой мощности, импортеров, экспортеров, оператора рынка, оптовых поставщиков электроэнергии, поставщиков и потребителей природного газа. (22.12.2018 N4025)
4. Председатель Комиссии издает приказы по внутриорганизационным вопросам Комиссии и аппарата Комиссии.
Статья 6. Члены Комиссии и сроки членства в Комиссии
1. Комиссия состоит из 5 членов. Президент Грузии по представлению Правительства Грузии представляет для избрания кандидатуры членов Комиссии Парламенту Грузии, который избирает членов Комиссии в порядке, установленном Регламентом Парламента Грузии. Президент Грузии представляет Парламенту Грузии кандидатуры с совместной подписью Премьер-министра Грузии. (18.10.2019 N5201)
2. Членом Комиссии может быть избран гражданин Грузии, имеющий высшее образование, квалификацию и опыт, достаточные для выполнения функций, установленных настоящим Законом. (24.09.2013 N1291)
3. искл. (6.12.2018 N3888, ввести в действие с принятием присяги Президентом Грузии, избранным в результате следующих выборов Президента Грузии.)
4. При принятии Комиссией решения каждый член Комиссии имеет право одного голоса.
5. По истечении срока членства полномочия члена Комиссии продлеваются автоматически в однократном порядке до избрания того же или другого лица в качестве члена Комиссии в порядке, установленном Регламентом Парламента Грузии, но не более чем на 3 месяца. (6.12.2018 N3888, ввести в действие с принятием присяги Президентом Грузии, избранным в результате следующих выборов Президента Грузии.)
6. По истечении срока членства в Комиссии действие пункта 5 настоящей статьи на члена Комиссии не распространяется, если число оставшихся членов Комиссии будет не менее трех. (30.06.2017 N1187)
Статья 7. Прекращение полномочий и освобождение от должности члена Комиссии
1. Полномочия члена Комиссии прекращаются, если он:
а) добровольно подал в отставку;
б) вступил в силу обвинительный приговор суда в отношении него;
в) признан судом безвестно отсутствующим или поддерживаемым лицом, если решением суда не определено иное; (20.03.2015 N3388)
г) утратил гражданство Грузии;
д) нарушил требования, установленные Законом Грузии «О несовместимости интересов и коррупции в публичном учреждении»; (ввести в действие с 1 июля 2017 года, 21.12.2016 N131)
е) не исполнял служебных обязанностей в течение четырех месяцев подряд;
ж) скончался.
2. Член Комиссии освобождается от должности только в случаях, указанных в пункте первом настоящей статьи. В случаях, предусмотренных подпунктами «д» и «е» пункта первого настоящей статьи, решение об отставке члена Комиссии Парламент Грузии принимает в порядке, установленном Регламентом Парламента Грузии, а в остальных случаях полномочия члена Комиссии прекращаются автоматически, с наступлением соответствующего юридического факта. (6.12.2018 N3888, ввести в действие с принятием присяги Президентом Грузии, избранным в результате следующих выборов Президента Грузии.)
3. Член Комиссии вправе обжаловать решение о своем освобождении в порядке, установленном действующим законодательством.
Статья 8. Председатель Комиссии и его обязанности
1. Председателя Комиссии по представлению не менее чем 2 членов Комиссии тайным голосованием избирает Комиссия из своего состава большинством полного состава на 3 года, но не более чем на оставшийся срок полномочий члена Комиссии, в течение 15 календарных дней после истечения срока полномочий или прекращения полномочий действующего председателя Комиссии. Председатель Комиссии вправе подать в отставку с указанной должности, но сохранить за собой членство в Комиссии на оставшийся срок. Председатель Комиссии правомочен в случае своего отсутствия возложить исполнение обязанностей председателя на кого-либо из членов Комиссии. В случае не возложения председателем Комиссии исполнения обязанностей председателя Комиссии на другого члена Комиссии при подаче председателем комиссии в отставку с должности, прекращении его полномочий, невозможности исполнения им обязанностей председателя или в его отсутствие обязанности председателя исполняет старейший член Комиссии. (18.10.2019 N5201)
2. Председатель руководит заседаниями Комиссии, ответствен за соблюдение процедурнах правил во время принятия Комиссией постановлений и решений и за их опубликование, а также за административное управление Комиссией и её аппаратом.
3. Комиссия правомочна четырьмя пятыми полного состава досрочно отстранить председателя Комиссии от должности. Право ставить вопрос о досрочном отстранении председателя Комиссии от должности имеют не менее 2 членов Комиссии совместным письменным требованием. Комиссия обязана рассмотреть вопрос о досрочном отстранении председателя Комиссии от должности и провести по нему голосование в течение 10 календарных дней после представления членами Комиссии требования. Если Комиссия не отстранит председателя Комиссии от должности досрочно, ставить вопрос о досрочном отстранении председателя Комиссии от должности не допускается в течение последующих 3 месяцев. (18.10.2019 N5201)
Статья 9. Назначение на должность и освобождение от должности сотрудников аппарата Комиссии
Комиссия для осуществления своих функций имеет аппарат. Сотрудника аппарата назначает на должность и освобождает от должности председатель Комиссии по согласованию с членами Комиссии, в соответствии с действующим законодательством. Полномочия членов Комиссии, кроме административного управления, в равной степени распространяются на сотрудников аппарата Комиссии.
Статья 10. Политическая деятельность члена Комиссии
Член Комиссии обязан в период работы в Комиссии приостановить членство в политической партии. Не допускается создание в Комиссии и её аппарате политических партий и общественных организаций или их структурных единиц.
Статья 11. Основные права и обязанности Комиссии
1. Комиссия обязана в своей деятельности руководствоваться основными направлениями государственной политики в сферах энергетики, безопасности экономики, охраны природы и в других сферах и на их основании изданными нормативными актами. Комиссия также правомочна предусматривать заключенные государством в сферах энергетики и водоснабжения сделки и другие соответствующие правовые акты. (6.07.2010 N3349)
2. Комиссия обязана на своих заседаниях соответствующим сторонам, в том числе потребителям электроэнергии, природного газа и питьевой воды, дать возможность беспрепятственно представлять свои интересы.(5.07.2008 N92)
3. Члену Комиссии и сотруднику аппарата в пределах их компетенции предоставляется возможность беспрепятственно работать с тем персоналом и документацией лицензиата, импортера, экспортера, оператора рынка, оптового поставщика электроэнергии и поставщика природного газа, которые необходимы для выполнения функций, возложенных на Комиссию. (22.12.2018 N4025)
4. Комиссия в пределах своей компетенции правомочна пересмотреть правильность представленной документации и данных.
Статья 12. Заседания Комиссии. Конфиденциальность информации
1. Заседания Комиссии проводятся гласно. Постановления и решения Комиссии публикуются в установленном порядке. (30.04.1999 N1934)
2. Комиссия обязана на срок, установленный ею, сохранить протоколы заседаний и другие соответствующие документы. Член Комиссии вправе беспрепятственно получать имеющиеся у Комиссии информацию, запись и иную документацию.
3. Все постановления и решения, приказы, записи и иные документы Комиссии доступны для публичного обсуждения. Порядок соблюдения конфиденциальности имеющейся у Комиссии информации определяет Комиссия в соответствии с действующим законодательством.
Статья 13. Ведение заседаний Комиссии
Комиссия обязана до принятия каждого постановления или решения сообщать об этом заинтересованным лицам и давать им возможность присутствовать на соответствующем заседании Комиссии. Комиссия правомочна в целях соблюдения конфиденциальности информации проводить закрытые заседания. Постановление и решение, принятые на закрытом заседании Комиссии, должны быть опубликованы.
Статья 14. Ответственность за нарушение Закона
Комиссия правомочна в установленном законодательством порядке возложить на физическое или юридическое лицо ответственность за нарушение требований настоящего Закона, постановления или решения Комиссии.
Статья 15. Обжалование (23.06.2005 N1738)
Решение, принятое Комиссией, может быть обжаловано в суде в установленном законом порядке.
Статья 16. Встречи и консультации Комиссии со сторонами
Порядок встреч членов и сотрудников аппарата Комиссии с заинтересованными сторонами определяется Комиссией. В соответствии с этим порядком член Комиссии обязан предварительно письменно сообщать заинтересованным лицам о проведении консультаций и давать им возможность участия в консультациях.
Статья 17. Конфликт интересов
1. Правила ограничения действий, декларирования должностного несоответствия и экономических интересов членов комиссии определяются Законом Грузии «О несовместимости интересов и коррупции в публичном учреждении» ( ввести в действие с 1 июля 2017 года, 21.12.2016 N131)
2. Сотрудник аппарата не вправе иметь какие-либо прямые или косвенные имущественные и экономические интересы в отношении оператора рынка или какого-либо лицензиата, импортера, экспортера либо поставщика или занимать должность на предприятии кого-либо из них. (27.12.2013 N1902)
3. Сотрудник аппарата вправе быть потребителем какого-либо лицензиата, импортера или поставщика, но лицензиат, импортер, экспортер или поставщик не вправе предлагать, а сотрудник аппарата - принимать бесплатно или по заниженной цене услуги от кого-либо из них. (27.12.2005 N2537)
Статья 18. Личная безопасность и содействие в дальнейшем трудоустройстве
(30.04.1999 N1934)
1.Не допускаются насилие, угрозы и иные противозаконные деяния в отношении членов Комиссии и сотрудников аппарата Комиссии в связи с осуществлением ими служебных обязанностей. Нарушение требований настоящей статьи влечет ответственность в порядке, установленном законом.
2. Государство по истечении срока членства содействует члену Комиссии в трудоустройстве. (30.04.1999 N1934)
Статья 19. Бюджет Комиссии. Плата за регулирование (27.12.2005 N2537)
1. Комиссия обязана до завершения каждого года утверждать свой бюджет на следующий год, в котором должны быть отражены все расходы Комиссии, в том числе – заработная плата и доходы членов Комиссии и сотрудников ее аппарата. Комиссия на основе прогноза объема деятельности на следующий год, получаемого от лицензиатов, импортеров, оптовых поставщиков электроэнергии и поставщиков природного газа к 15 сентября каждого года, устанавливает плату за регулирование, которая обеспечивает покрытие расходов Комиссии, запланированных на следующий бюджетный год. Комиссия обязана публиковать свой бюджет. (22.12.2018 N4025)
2. Плата за регулирование зачисляется на счет Комиссии. Суммами, имеющимися на указанном счете, распоряжается только Комиссия. Суммы, не использованные Комиссией в течение года, переводятся на счет следующего года с соответствующим сокращением платы за регулирование. Если доход, полученный от внесения платы за регулирование, не покрывает текущие расходы Комиссии, Комиссия правомочна взять займ. Уплата указанного займа и соответствующего процента осуществляется из платы за регулирование следующего года. Для пользования Комиссией допускается выделение соответствующих средств из государственного бюджета и получение грантов.
Статья 20. Финансовая отчетность. Ревизия
1. Комиссия обязана к 31 марта каждого года подготавливать и публиковать финансовый отчет за прошедший год, в котором должны быть отражены числящиеся на счету Комиссии суммы, полученные от взимания платы за регулирование (30.04.1999 N1934), и их использование Комиссией в течение года, а также ссуды и иные суммы, использованные Комиссией в течение года. Комиссия обязана обеспечить доступность финансового отчета обществу.
2. Контроль за финансовой деятельностью Комиссии в установленном действующим законодательством порядке осуществляют уполномоченные на то соответствующие органы, в том числе приглашенный Комиссией независимый аудитор. Проверка финансовой деятельности Комиссии не должна повлечь приостановления текущей деятельности Комиссии или препятствовать ей.
Статья 21. Ежегодный отчет Комиссии
(20.09.2018 N3459, ввести в действие с принятием присяги Президентом Грузии, избранным в результате следующих выборов Президента Грузии.)
Комиссия до 1 мая каждого года составляет отчет о своей деятельности за истекший год и направляет отчет Президенту Грузии, Парламенту Грузии и Правительству Грузии. Отчет Комиссии должен быть доступен общественности.
Глава IV. (9.06.2006 N3292)
Оптовая торговля электроэнергией (мощностью).
Оператор рынка (27.12.2013 N1902)
Статья 22. Оптовая торговля электроэнергией и гарантированной мощностью (6.07.2010 N3349)
1. В единой электроэнергетической системе Грузии предметом оптовой торговли являются электроэнергия и гарантированная мощность.
2. Право на участие в оптовой торговле электроэнергией имеют квалифицированные предприятия, а также лицензиаты передачи и диспетчеризации в случаях, установленных соответствующим нормативным актом, а право на участие в оптовой торговле гарантированной мощностью – только квалифицированные предприятия. Регистрацию в качестве участника в оптовой торговле, внесение изменений в регистрационные данные и отмену регистрации осуществляет оператор рынка в порядке, установленном «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». (27.12.2013 N1902)
Статья 221. Оптовая торговля электроэнергией
(6.07.2010 N3349)
1. Оптовая купля-продажа электроэнергии осуществляется по прямому договору или посредством оператора рынка, на стандартных условиях прямого договора. Стандартные условия прямого договора купли-продажи электроэнергии на основании предложения оператора утверждает Комиссия. (27.12.2013 N1902)
2. Стороны прямого договора купли-продажи электроэнергии обязаны с соблюдением сроков, условий и процедур, установленных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», регистрировать прямой договор с лицензиатом диспетчеризации. Прямой договор в силе только после регистрации, произведенной лицензиатом диспетчеризации. Лицензиат диспетчеризации вправе не производить регистрации прямого договора только в случае, если он не соответствует срокам, условиям и процедурам, установленным «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
3. Торговля балансирующей электроэнергией осуществляется только посредством оператора рынка как по прямым договорам, так и на стандартных условиях прямого договора. В этих целях оператор рынка регистрирует с лицензиатом диспетчеризации стандартные условия прямого договора как для покупателей, так и для продавцов балансирующей электроэнергии. (27.12.2013 N1902)
4. Оператор рынка закупает балансирующую электроэнергию у лицензиата производства электроэнергии, электростанции малой мощности и импортера. У оператора рынка балансирующую электроэнергию закупают лицензиат распределения, лицо (лица), определенное статьей 495 настоящего Закона, прямой потребитель электроэнергии, экспортер – в части потребления электроэнергии на собственные нужды электростанцией, производящей электроэнергию, а в части закупки электроэнергии с целью покрытия потерь электроэнергии (мощности) – лицензиат диспетчеризации. Квалифицированное предприятие, которое поставляет или получает балансирующую электроэнергию, считается стороной соответствующего прямого договора на стандартных условиях. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
5. Формирование цены балансной электроэнергии осуществляется в порядке, установленном «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
6. При наличии требования продавца электроэнергии закупка электроэнергии может осуществляться только в случае представления предусмотренного законодательством Грузии средства обеспечения уплаты ее стоимости.
Статья 23. Оператор рынка (27.12.2013 N1902)
1. К функциям оператора рынка относятся:
а) купля-продажа балансирующей электроэнергии (мощности) с оформлением прямого договора или стандартных условий прямого договора, а также краткосрочных, среднесрочных и долгосрочных договоров по импорту и экспорту;
б) купля-продажа гарантированной мощности в порядке, установленном настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)»;
в) создание и ведение единой базы, в том числе - единого реестра учета оптовой купли-продажи;
г) по информации, полученной на основании подпункта «з» пункта 3 статьи 35 настоящего Закона и подпункта «в» настоящей статьи, определение продавцов, покупателей электроэнергии, количеств проданной и закупленной ими электроэнергии и предоставление информации для расчета в порядке, установленном «Правилами рынка электроэнергии (мощности)»;
д) выполнение иных функций, определенных настоящим Законом.
2. Оператор рынка, независимо выполняющий предоставленные настоящим Законом функции, руководствуется соответствующими правовыми актами и иными нормативными административно-правовыми актами.
3. Квалифицированные предприятия и участники отношений транзита обязаны представлять оператору рынка информацию, необходимую для полноценного выполнения функций оператора рынка.
4. В случае соглашения между Правительством Грузии, оператором рынка и соответствующим лицом по поводу строительства новой электростанции в Грузии оператор рынка обязан с соответствующим лицом оформить прямой договор об электроэнергии, выработанной вновь построенной электростанцией, или (и) о купле-продаже гарантированной мощности на условиях, по которым состоялось соглашение Правительства Грузии, оператора рынка и соответствующего лица. В этом случае, если в соответствии с настоящим Законом в отношении новых электростанций принято решение о дерегулировании, стоимость подлежащей закупке электроэнергии определяется по соглашению, оформленному между Правительством Грузии, оператором рынка и соответствующим лицом.
5. В целях содействия осуществлению инвестиций в Грузии оператор рынка обязан оформить договор о продаже (поставке) электроэнергии (мощности) по согласованным условиям и согласованной цене между Правительством Грузии и соответствующим лицом.
Статья 231. Гарантированная мощность (6.07.2010 N3349)
1. Обеспечение устойчивости, безопасности и надежности электроэнергетической системы, а также в случае необходимости балансирование поставок и потребления электроэнергии (мощности) осуществляется гарантированной мощностью, имеющейся в электроэнергетической системе.
2. Гарантированная мощность находится в распоряжении лицензиата диспетчеризации. Источник гарантированной мощности обязан подчинять мощность лицензиату диспетчеризации. Решение об использовании источника гарантированной мощности и объеме и целесообразности нагрузки средств производства, находящихся в его владении, самостоятельно принимает лицензиат диспетчеризации. Источник гарантированной мощности обязан в соответствии с требованием лицензиата диспетчеризации осуществлять поставки электроэнергии (мощности) в единой электроэнергетической системе Грузии в порядке и на условиях, установленных настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
3. Готовность источника гарантированной мощности проверяется лицензиатом диспетчеризации в порядке и на условиях, установленных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». Тестирование средств производства обязательно хотя бы раз в год, а также после починки или (и) ремонта в случаях, определенных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». Источник гарантированной мощности обязан сразу после требования лицензиата диспетчеризации представить документацию, удостоверяющую технические возможности и параметры средств производства, находящихся в его владении.
4. Торговля гарантированной мощностью осуществляется только посредством оператора рынка. В этих целях оператор рынка регистрирует с лицензиатом диспетчеризации стандартные условия договора как для источников гарантированной мощности, так и для квалифицированных предприятий, закупающих гарантированную мощность. Стандартные условия прямого договора по обеспечению гарантированной мощности на основании предложения оператора рынка утверждает Комиссия. (27.12.2013 N1902)
5. Оператор рынка закупает гарантированную мощность и, соответственно, возмещает стоимость гарантированной мощности той теплоэлектростанции, которая в соответствующий период Правительством Грузии определяется как источник гарантированной мощности и готовность которой проверяется и подтверждается лицензиатом диспетчеризации в порядке и на условиях, установленных настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». Лицензиат диспетчеризации обязан оператору рынка в порядке, установленном «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», и в установленные сроки предоставлять информацию о гарантированной мощности, с указанием соответствующего источника гарантированной мощности. (27.12.2013 N1902)
6. Порядок купли-продажи электроэнергии источником гарантированной мощности по прямому договору или посредством оператора рынка определяется «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». (27.12.2013 N1902)
7. Источнику гарантированной мощности стоимость гарантированной мощности не возмещается:
а) в случае, если источник гарантированной мощности не в состоянии обеспечить электроэнергетическую систему в объеме гарантированной мощности, установленном Правительством Грузии;
б) в период починки или (и) ремонта средств производства, находящихся во владении источника гарантированной мощности;
в) в иных случаях, предусмотренных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
8. В случаях, предусмотренных пунктом 7 настоящей статьи, стоимость гарантированной мощности не возмещается до тех пор, пока не будет подтверждена гарантированная мощность в объеме, установленном Правительством Грузии: (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 сентября 2017 года.)
а) в результате тестирования – в случаях, предусмотренных подпунктами «б» и «в» пункта 7 настоящей статьи, или (и) при полной остановке источника гарантированной мощности в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта 7 настоящей статьи;
б) без тестирования – если в случае, предусмотренном подпунктом «а» пункта 7 настоящей статьи, не произойдет полная остановка источника гарантированной мощности и после устранения недостатков гарантированная мощность достигнет объема, установленного Правительством Грузии.
9. Закупка гарантированной мощности у оператора рынка осуществляется лицензиатом распределения, прямым потребителем электроэнергии и экспортером, которые являются сторонами соответствующего договора, зарегистрированными оператором рынка у лицензиата диспетчеризации на стандартных условиях. Лицензиат распределения, прямой потребитель электроэнергии и экспортер обязаны возмещать оператору рынка сумму платы за гарантированную мощность, подлежащую уплате источникам гарантированной мощности, пропорционально количеству электроэнергии, полученной ими в пунктах поставки (в случае с лицензиатом распределения – кроме электроэнергии, полученной в соответствии с пунктом первым статьи 235 настоящего Закона). Начисление, взыскание подлежащей уплате суммы и расчеты с источниками гарантированной мощности осуществляет оператор рынка в соответствии с условиями, определенными настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
10. Источник гарантированной мощности является стороной соответствующего договора, зарегистрированной оператором рынка у лицензиата диспетчеризации на стандартных условиях, и он обязан иметь в готовности находящиеся в его владении средства производства для обеспечения гарантированной мощностью. Ответственность за обеспечение электроэнергетической системы гарантированной мощностью возлагается на соответствующий источник гарантированной мощности. (27.12.2013 N1902)
Статья 232. Импорт и экспорт электроэнергии
(9.06.2006 N3292)
1. Осуществлять импорт или экспорт электроэнергии может любое лицо; импорт и экспорт осуществляются прямыми договорами.
2. (8.06.2007 N4911)
3. (8.06.2007 N4911)
4. (8.06.2007 N4911)
5. При регистрации договоров об импорте электроэнергии исходя из требований обеспечения устойчивости системы лицензиат диспетчеризации правомочен оставить неиспользованным определенный объем проводимости линии (резервная мощность).
Статья 233. Балансы электроэнергии(8.06.2007 N4911)
1. Лицензиат диспетчеризации разрабатывает и представляет на утверждение в Министерство прогнозный баланс электроэнергии (мощности), который включает показатели подачи и потребления электроэнергии.
2. Для стабильного функционирования электроэнергетической системы ежедневное и почасовое планирование (в случае необходимости - перепроверку) средств производства и источников подачи электроэнергии (мощности) с учетом электроэнергетического баланса Грузии и предполагаемых в электроэнергетической системе режимов и ресурсов осуществляет лицензиат диспетчеризации. (27.12.2013 N1902)
Статья 234. Торговля электроэнергией электростанциями малой мощности (9.06.2006 N3292)
1. Электростанция малой мощности правомочна продать электроэнергию:
а) квалифицированному предприятию;
б) розничному потребителю.
Глава IV1
(2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
Электростанция микромощности
Статья 235. Поставка розничным потребителемэлектроэнергии в распределительную сеть
(2.03.2016 N4797, ввести в действие с 1 .05.2016 года)
1.Розничный потребитель, владеющий электростанцией микромощности, правомочен в порядке, установленном нормативным административно-правовым актом Комиссии, присоединять электростанцию микромощности к распределительной сети и поставлять производимую им избыточную электроэнергию лицензиату распределения на условиях, предусмотренных законодательством Грузии.
2. Поставка розничным потребителем, владеющим электростанцией микромощности, электроэнергии лицензиату распределения при помощи электростанции, присоединенной к распределительной сети в соответствии с пунктом первым настоящей статьи, для целей настоящего Закона и законов Грузии «О плате за регулирование» и «О лицензиях и разрешениях» не считается деятельностью по производству электроэнергии.
3. Розничный потребитель, владеющий электростанцией микромощности, не является квалифицированным предприятием и соответственно на него не распространяются требования, установленные для квалифицированного предприятия «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», в том числе требование, касающееся возмещения платы за услуги оператора рынка.
4. Порядок поставки розничным потребителем, владеющим электростанцией микромощности, электроэнергии лицензиату распределения, погашения поставленной электроэнергии или (и) возмещения стоимости избыточной электроэнергии определяется «Правилами поставки и потребления электроэнергии (мощности)».
5. Поставка розничным потребителем, владеющим электростанцией микромощности, электроэнергии лицензиату распределения не подлежит оказанию услуг по диспетчеризации, и соответственно, лицензиату не начисляется стоимость услуг по диспетчеризации электроэнергии, поступившей в распределительную сеть из электростанции микромощности.
6. Для целей поставки лицензиату распределения произведенной электростанцией микромощности избыточной электроэнергии в соответствии с пунктом первом настоящей статьи, и расчетов (кроме случая погашения) плата за нее должна определяться в размере, не превышающем стоимость закупки электроэнергии, предусмотренную Комиссией для лицензиата распределения на соответствующий расчетный период.
7. Для обеспечения устойчивости и стабильного функционирования электроэнергетической системы суммарная мощность присоединенных к сети распределения электростанций микромощности, находящихся во владении розничных потребителей, не должна превышать размера, установленного Комиссией, который разрабатывается и устанавливается Комиссией на основании консультаций с лицензиатами распределения, передачи и диспетчеризации.
Глава V.
Лицензии и правила лицензирования
Статья 24. Выдача лицензий, лицензионная деятельность, исключения
1. Комиссия бессрочно выдает лицензии на следующую деятельность: (27.12.2005 N2537)
а) производство электроэнергии;
б) диспетчеризация электроэнергии;
в) передача электроэнергии;
г) распределение электроэнергии;
д) транспортировка природного газа;
е) распределение природного газа.
ж) водоснабжение. (21.06.2011 N4865)
2. Запрещаются производство, диспетчеризация, передача и распределение электроэнергии, транспортировка и распределение природного газа, а также водоснабжение без соответствующей лицензии, выданной Комиссией, кроме случаев, предусмотренных пунктом 3 настоящей статьи и статьей 241 настоящего Закона. (10.12.2015 N4587)
3. лицо, производящее электроэнергию лишь для личного потребления и не подключенное к передаточной или распределительной сети, не подлежит лицензированию.
Статья 241. Специальный порядок производства, приема и отпуска электроэнергии при пробном запуске или (и) комплексной проверке электростанции с целью приема в эксплуатацию (10.12.2015 N4587)
1. К деятельности по производству электроэнергии также относятся, но лицензированию не подлежат: подключение средства производства к любой сети в установленном порядке, подача или (и) продажа электроэнергии при пробном запуске или (и) комплексной проверке электростанции с целью приема в эксплуатацию.
2. Лицо, желающее осуществить пробный запуск или (и) комплексную проверку электростанции, находящейся в его владении, с целью приема в эксплуатацию, обязано для регистрации в качестве участника в оптовой торговле предварительно представить оператору рынка надлежащую заявку и согласие лицензиата диспетчеризации на пробный запуск или (и) комплексную проверку электростанции. В случае регистрации оператором рынка лица, владеющего электростанцией, данное лицо является квалифицированным предприятием в части пробного запуска или (и) комплексной проверки электростанции с даты регистрации указанного лица в качестве лицензиата производства в части этой же электростанции или в качестве электростанции малой мощности – до даты регистрации в качестве квалифицированного предприятия, но не более 90 календарных дней.
3. Электроэнергия, выработанная при пробном запуске или (и) комплексной проверке электростанции (отпуск с шин), зарегистрированной в качестве квалифицированного предприятия, является балансирующей электроэнергией.
4. Электроэнергия, полученная при пробном запуске или (и) комплексном опробовании электростанции с целью приема в эксплуатацию, в порядке, установленном настоящей статьей, является балансирующей электроэнергией, и за нее вносятся все платежи, предусмотренные настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», которые прямой потребитель электроэнергии уплачивает при получении электроэнергии. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
Статья 242. Специальный порядок краткосрочного ввоза или (и) вывоза электроэнергии для проверки работы сети электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока), или ее какого-либо элемента или (и) комплексного опробования/тестирования или (и) приемки в эксплуатацию (30.06.2017 N1187)
1. В целях проверки параметров работы сети электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока), или ее какого-либо элемента (в том числе – линии электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока)), релейной защиты и автоматики, приборов учета или (и) других технологических процессов или (и) комплексного опробования/тестирования или (и) приемки в эксплуатацию, для которого требуется включение сети, установка сети или какого-либо ее элемента (в том числе – линии электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока)) под напряжением или (и) обеспечение перетока электроэнергии по линии электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока), лицензиат диспетчеризации правомочен осуществлять краткосрочный ввоз электроэнергии из сопредельного государства или (и) вывоз в сопредельное государство:
а) на основании договора (договоров) об импорте или (и) экспорте. При этом в указанном случае расчет за переток (перетоки в противоположных направлениях) электроэнергии на таможенной границе Грузии осуществляется согласно условиям соответствующего договора (договоров) об импорте или (и) экспорте;
б) при отсутствии договора (договоров) об импорте или (и) экспорте – только на основании соглашения с правомочным субъектом (техническим оператором электроэнергетической системы или ведомством, осуществляющим государственное управление электроэнергетической отраслью) соответствующего сопредельного государства. При этом в указанном случае расчеты (в том числе – оплата в денежной форме, возврат, вычет эквивалентной электроэнергии) за переток (перетоки в противоположных направлениях) электроэнергии на таможенной границе Грузии между лицензиатом диспетчеризации и правомочным субъектом соответствующего сопредельного государства (техническим оператором электроэнергетической системы или ведомством, осуществляющим государственное управление электроэнергетической отраслью) осуществляются на основании отдельного соглашения, заключенного между ними.
2. В случаях, предусмотренных пунктом первым настоящей статьи, другие вопросы, связанные с перетоками электроэнергии в противоположных направлениях на таможенной границе Грузии (в том числе – вопросы расчета между лицензиатом диспетчеризации и другими лицами, действующими в электроэнергетическом секторе Грузии), регулируются «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
Статья 25. Документы, подлежащие представлению соискателем лицензии (27.12.2005 N2537)
1. Для получения лицензии, кроме выполнения требований, установленных Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях», соискатели указанной в настоящем Законе лицензии вместе с лицензионной заявкой должны представить: (21.06.2011 N4865)
а) документы, удостоверяющие владение средствами производства (пользование этими средствами);
б) документы, удостоверяющие прием в эксплуатацию средств производства; (25.05.2012 N6299)
в) перечень основных средств (активов) и заключение об оценке предприятия (аудита);
г) природоохранное решение, предусмотренное Кодексом о природоохранной оценке (в случае необходимости); (1.06.2017 N904, ввести в действие с 1 января 2018 года.)
д) технические условия включения в электрическую сеть или сеть природного газа Грузии (кроме лицензии на диспетчеризацию электроэнергии);
е) соответствующую схему электрической сети или сети природного газа, требуемой лицензии (кроме лицензии на диспетчеризацию электроэнергии).
11. Для получения лицензии на водоснабжение, кроме выполнения требований, установленных Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях», соискатель лицензии вместе с лицензионной заявкой должен представить Комиссии: (21.06.2011 N4865)
а) документы, удостоверяющие владение средствами производства (пользование этими средствами);
б) перечень основных средств (активов) и заключение об оценке (аудита) предприятия.
2. (21.06.2011 N4865)
3. Лица, выдающие указанные в пункте первом настоящей статьи документы, определяются правилами лицензирования.
Статья 26. Требования о получении лицензий, сроки лицензий, прекращение обслуживания
1. Комиссия выдает лицензию только тем индивидуальным предпринимателям или предпринимательским юридическим лицам, которые удовлетворяют предусмотренным законодательством условиям. (27.12.2005 N2537)
11. Не допускается в одной территориальной единице (город, поселок, село) выдача двух или более двух лицензий на распределение или лицензий на водоснабжение. (4.05.2018 N2326)
2. В лицензионном свидетельстве должны быть указаны вид упомянутых в лицензионной заявке услуг, местонахождение средств услуг и территория, на которые распространяются действие лицензии, дата выдачи лицензии, условия внесения изменения в лицензию и отмены лицензии. (27.12.2005 N2537)
3. Лицензиат не вправе без предварительного согласия Комиссии прекращать, сокращать или увеличивать предусмотренные лицензией услуги, кроме случаев, когда прекращение или сокращение осуществляется по причине неуплаты потребителем стоимости услуг или(и) по технической причине либо по причине безопасности. Кроме указанных исключений, в случае прекращения или сокращения услуг лицензиат обязан представить Комиссии заявку на прекращение или сокращение услуг. Лицензиат после получения от Комиссии согласия на прекращение или сокращение услуг сдает лицензионное свидетельство. В этом случае Комиссия правомочна внести изменение в лицензию или отменить лицензию.(27.12.2005 N2537)
4. Лицензионными и тарифными условиями ни на одного лицензиата не может быть возложена обязанность продолжить предусмотренное лицензией обслуживание, если пользующиеся обслуживанием другой лицензиат, прямой потребитель или иное физическое или юридическое лицо не выполняют предусмотренных договором обязательств или установленных условий обслуживания.
5. В случае требования Комиссии оптовый поставщик электроэнергии и поставщик природного газа обязаны предоставить Комиссии данные и информацию, связанные с коммерческими условиями, которые включают в себя соответственно цену приобретения электроэнергии или природного газа, хотя могут не ограничиваться указанной ценой. Комиссия должна соблюдать конфиденциальность любой подобной и иной информации, связанной с ценами, если этого требуют законодательство Грузии и лица, предоставившие информацию. (22.12.2018 N4025)
6. Исходя из необходимых общественных нужд, Комиссия правомочна выдавать лицензию без документации, установленной пунктами первым и 11 статьи 25 настоящего Закона, при условии представления лицензиатом в дальнейшем указанной документации в срок, определенный Комиссией. (21.06.2011 N4865)
7. В случае непредставления документации в срок, определенный Комиссией, лицензиатом, которому в соответствии с пунктом 6 настоящей статьи выдана лицензия, Комиссия правомочна по своей инициативе отменить лицензию или (и) определить лицензиату дополнить срок для подачи документации или (и) применить к нему меры, предусмотренные законодательством Грузии. (6.07.2010 N3349)
Статья 27. Права и обязанности оператора рынка, лицензиата, импортера, экспортера и поставщика. Подготовка информации
(27.12.2013 N1902)
1. Лицензиат обязан соблюдать требования, указанные в лицензии. Исполнение правовых актов Комиссии и Министерства является обязательным для оператора рынка, лицензиата, импортера, экспортера, оптового поставщика электроэнергии, поставщика и потребителя природного газа. Исполнение правовых актов Комиссии является обязательным и для потребителей в секторе водоснабжения. (22.12.2018 N4025)
11. Невыполнение решения Комиссии является нарушением лицензионных условий и влечет ответственность, установленную законодательством Грузии, в том числе – принятие мер, предусмотренных Законом Грузии «О лицензиях и разрешениях».(1.10.2010 N3650)
2. Оператор рынка, лицензиат, импортер, экспортер, оптовый поставщик электроэнергии и поставщик природного газа обязаны в пределах возможностей действовать в соответствии с принципом минимальных затрат, с учетом экономической эффективности. (22.12.2018 N4025)
3. Оператор рынка, импортер, экспортер, оптовый поставщик электроэнергии, поставщик природного газа и лицензиат обязаны предоставить Министерству и Комиссии и сделать доступной для общественности, а лицензиат водоснабжения обязан предоставить Комиссии и сделать доступной для общественности следующую информацию: (22.12.2018 N4025)
а) отчет о деятельности за прошедший год;
б) рабочий план на следующий год;
в) любая информация, которую Министерство или Комиссия сочтет необходимой, кроме случаев, предусмотренных законодательством Грузии.
Статья 28. Учет, продажа электроэнергии, Счетчики (30.04.1999 N1934)
1. Лицензиат, прямой потребитель электроэнергии и электростанция малой мощности в соответствии с установленными стандартами, правилами и иными требованиями обязаны вести учет пропущенной через их средства электроэнергии в полном объеме и сделать эту информацию доступной. Оператор рынка и лицензиат диспетчеризации обязаны, а Комиссия правомочна осуществлять инспекцию счетчиков в порядке, установленном соответствующим нормативным актом. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
2. Отношения в сфере услуг по купле-продаже, передаче и диспетчеризации электроэнергии осуществляются на основании надлежащих договоров, в соответствии с правилами, установленными настоящим Законом и соответствующими нормативными актами. (27.12.2013 N1902)
3. Система учета электроэнергии должна точно определять затраты электроэнергии в передаточной сети электроэнергии. Затраты электроэнергии в передаточной сети электроэнергии – это расход электроэнергии, который включает в себя потребление на собственные нужды подстанции, находящейся во владении лицензиата передачи, потребление в период включения линии электропередачи в режиме защиты и количество электроэнергии, исчисленной при синхронизации, а также потери в линиях передачи электроэнергии, в силовых, вольтодобавочных и измерительных трансформаторах, компенсационных катушках, шунтирующих реакторах, батареях синхронных компенсаторов и конденсаторов, а также другие технические потери в режимах рабочего и холостого ходов линии электропередачи. (27.12.2013 N1902)
Статья 29. Споры (22.12.2018 N4025)
Оператор рынка, лицензиат, электростанция малой мощности, импортер, экспортер, оптовый поставщик электроэнергии, поставщик и потребитель природного газа правомочны вносить в Комиссию заявки на рассмотрение спорных вопросов в сферах электроэнергетики, природного газа и водоснабжения, если разрешение указанных споров относится к компетенции Комиссии.
Статья 30. (27.12.2005 N2537)
Статья 31. Внесение изменения в лицензию. Отмена лицензии (27.12.2005 N2537)
Внесение изменения в лицензию осуществляется в соответствии с ее условиями, а отмена - за нарушение указанных условий, настоящего Закона и Закона Грузии "О лицензиях и разрешениях". В иных случаях Комиссия вправе вносить в лицензию изменения или отменять лицензию только по предварительному согласию лицензиата. При этом Комиссия вправе при внесении изменения в лицензию требовать от лицензиата выполнения условий, отличающихся от указанных в первичной лицензии, в том числе - выполнения более строгих требований.
Статья 32. (9.06.2006 N3292)
Глава VI.
Лицензии: требования и условия
Статья 33. Лицензия на производство
1. Выданная Комиссией лицензия на производство дает индивидуальному предпринимателю или юридическому лицу право производить электроэнергию и в целях подачи электроэнергии и(или) мощности присоединять соответствующие средства к передаточной или распределительной сети в определенных пунктах приема.
2. (27.12.2005 N2537)
3. Лицензиат производства обязан исходя из условий лицензии в течение срока действия лицензии: (27.12.2005 N2537)
а) (9.06.2006 N3292)
б) согласно условиям договора о реализации электроэнергии или утвержденным ценам, срокам и условиям оказания услуг обеспечивать лицензиату диспетчеризации доступность средств производства в целях безопасной, надежной, недискриминационной и экономной диспетчеризации передаточной сети и присоединенных средств в пункте приема;
в) удовлетворять предусмотренным соответствующим нормативным актом требованиям лицензиата диспетчеризации, связанным с эксплуатацией средств производства и эксплуатацией передаточных и распределительных средств; (27.12.2013 N1902)
г) своевременно уплачивать установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии.
Статья 34. Лицензия на передачу
1. Выданная Комиссией лицензия на передачу дает юридическому лицу право осуществлять обслуживание передачи посредством передаточной сети.
2. В лицензии должна быть указана передаточная система, которая будет включена в передаточную сеть, эксплуатацию которой будет осуществлять лицензиат, что подразумевает наличие средств между пунктом приема и пунктом подачи. Если необходимо прямое подсоединение средств лицензиата производства к средствам лицензиата распределения или прямого потребителя электроэнергии, Комиссия вправе в целях установления параметров обслуживания передачи потребовать обособления взаимосвязи пунктов приема и подачи минимальной секцией передаточной сети. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
21. Передаточная сеть, все части передаточной сети с оформлением надлежащего договора без требования о возмещении или иной компенсации передаются оператору системы передачи с правом оперирования, кроме случая, когда лицензиат передачи электроэнергии и лицензиат диспетчеризации электроэнергии являются одним и тем же лицом. Договор о передаче лицензиату диспетчеризации электроэнергии полномочий по оперированию передаточной сетью и планированию ее развития в соответствии с законодательством Грузии должен регулировать полномочия оператора системы передачи при оперировании передаточной сетью и планировании перспективного развития передаточной сети, а также иные вопросы отношений между оператором системы передачи и лицензиатом передачи электроэнергии, связанные с обеспечением управления и развития передаточной сети. (12.12.2014 N2933)
3. (6.07.2010 N3349)
4. (6.07.2010 N3349)
5. (27.12.2005 N2537)
6. Лицензиат передачи обязан, исходя из условий лицензии, в течение срока действия лицензии:
а) обеспечить функционирование передаточной сети согласно соответствующему нормативному акту; (27.12.2013 N1902)
б) разработать и представить Комиссии и обществу инвестиционную программу;
в) разработать соответствующие инструкции об установлении безопасной, надежной и недискриминационной взаимной связи и эксплуатации передаточной сети и подключенных средств;
г) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами; (27.12.2005 N2537)
д) своевременно уплачивать установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии. (27.12.2005 N2537)
7. (9.06.2006 N3292)
8. Услуги по передаче осуществляются на условиях прямого договора или стандартных условиях прямого договора. Стандартные условия прямого договора не применяются к услугам по передаче, связанным с экспортом или (и) транзитом электроэнергии. Стандартные условия прямого договора действуют, если с конкретным квалифицированным предприятием не оформлен прямой договор, кроме случая, когда отсутствие договора вызвано нарушением условий договора или законодательства квалифицированным предприятием. Стандартные условия прямого договора об оказании услуг по передаче на основании предложения лицензиата передачи утверждает Комиссия. (27.12.2013 N1902)
Статья 35. Лицензия на диспетчеризацию
1. Выданная Комиссией лицензия на диспетчеризацию дает юридическому лицу право осуществлять управление электроэнергетической системой Грузии посредством центральной и региональных диспетчерских служб. (30.04.1999 N1934)
2. (27.12.2005 N2537)
3. Лицензиат диспетчеризации обязан, исходя из условий лицензии, в течение срока действия лицензии:
а) обеспечивать надежное функционирование электроэнергетической системы, удовлетворять все требования соответствующего лицензиата, импортера, экспортера, оптового поставщика электроэнергии и прямого потребителя электроэнергии в соответствии с принципом безопасности и минимальной стоимости электроэнергетической системы, согласно утвержденным балансам и требованиям соответствующего нормативного акта; (22.12.2018 N4025)
б) осуществлять монтаж и эксплуатацию всех средств, необходимых для обеспечения оперативного управления энергосистемой и ее электрической устойчивости, разрабатывать режимы и применять надлежащие диспетчерские протоколы, способствующие эффективному функционированию электроэнергетического сектора и полному удовлетворению требований лицензиата, импортера, экспортера, оптового поставщика электроэнергии и потребителей электроэнергии согласно соответствующему нормативному акту; (22.12.2018 N4025)
в) руководствоваться утвержденными балансами, обеспечивать исполнение прямого договора в порядке и на условиях, предусмотренных настоящим Законом и порядком, предусмотренным соответствующим нормативным актом, удовлетворение требований квалифицированных предприятий с использованием балансной электроэнергии и имеющейся в системе свободной мощности, осуществлять ограничение или прекращение поставки электроэнергии покупателям электроэнергии; (27.12.2013 N1902)
г) разработать и представить Комиссии и обществу инвестиционную программу;
д) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами; (27.12.2005 N2537)
е) своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии. (27.12.2005 N2537)
ж) вести единый перечень прямых договоров;(9.06.2006 N3292)
з) в соответствии с «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» предоставлять оператору рынка информацию о количествах электроэнергии, зафиксированной в прямых договорах для продажи. (27.12.2013 N1902)
и) обеспечивать путем оформления надлежащего договора получение передаточной сети с правом оперирования, выполнение функций, предусмотренных законодательством Грузии и таким договором, в отношении лицензиата передачи электроэнергии; (12.12.2014 N2933)
к) обеспечивать организацию дополнительных/системных услуг и оказание этих услуг в порядке, установленном «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». (12.12.2014 N2933 ввести в действие с 1 декабря 2015 года)
4. Оказание услуг по диспетчеризации осуществляется на условиях прямого договора или стандартных условиях прямого договора. Стандартные условия прямого договора не применяются к услугам по диспетчеризации, связанным с экспортом или (и) транзитом электроэнергии. Стандартные условия прямого договора действуют, если с конкретным квалифицированным предприятием не оформлен прямой договор, кроме случая, когда отсутствие договора вызвано нарушением условий договора или законодательства квалифицированным предприятием. Стандартные условия прямого договора услуг по диспетчеризации на основании предложения лицензиата диспетчеризации утверждает Комиссия. (27.12.2013 N1902)
Статья 36. Лицензия на распределение
1. Выданная Комиссией лицензия на распределение предоставляет право индивидуальному предпринимателю или юридическому лицу покупать, пропускать, распределять и продавать электроэнергию.(9.09.2006 N3292)
2. (27.12.2005 N2537)
3. Лицензиат распределения обязан, исходя из условий лицензии, в течение срока ее действия:
а) обеспечивать в чрезвычайный период соблюдение выделенных лимитов, установленных режимов электроэнергии, преимущественное энергоснабжение объектов особого значения с условием оплаты ими стоимости электроэнергии; (30.04.1999 N1934)
б) обеспечивать своевременную, полную и гарантированную оплату стоимости полученных электроэнергии и услуг в соответствии с Правилами рынка электроэнергии (мощности). Ответственность за нарушение настоящего положения возлагается на лицензиата распределения в порядке, установленном законодательством;(9.06.2006 N3292)
в) (9.06.2006 N3292)
г) оказывать потребителям электроэнергии услуги по распределению в соответствии с правилами, установленными Комиссией, и инвестиционной программой лицензиата; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
д) в сфере действия своей лицензии обеспечивать непрерывное снабжение электроэнергией (мощностью) потребителей электроэнергии при условии соответствующей оплаты; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
е) разработать и представить Комиссии на утверждение процедуры учета, подготовки и рассылки отчета и сбора платы за электроэнергию;
ж) разработать и представить Комиссии и обществу инвестиционную программу;
з) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами; (27.12.2005 N2537)
и) на своем рабочем месте обеспечивать доступность для общества следующей документации и информации:
и.а) лицензия и утвержденные тарифы;
и.б) установленные условия обслуживания, содержащие процедуры учета, подготовки и рассылки отчета и сбора платы за электроэнергию;
и.в) описание стандартов функционирования лицензиата, содержащее условия подключения нового потребителя;
к) своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии. (27.12.2005 N2537)
4. (9.06.2006 N3292)
Статья 37. Импортер (27.12.2005 N2537)
1. Импортер обязан в течение осуществления импорта действовать в соответствии с законодательством Грузии, в том числе - с Правилами рынка электроэнергии (мощности), балансами электроэнергии (мощности) и тарифами, установленными Комиссией.
2. Импортер обязан своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование.
С татья 38. Экспортер (27.12.2005 N2537)
Экспортер обязан в течение осуществления экспорта действовать в соответствии с законодательством Грузии, в том числе с Правилами рынка электроэнергии (мощности) и балансами электроэнергии (мощности).
Статья 381. Оптовый поставщик электроэнергии (22.12.2018 N4025)
1. Оптовый поставщик электроэнергии вправе закупать электроэнергию у лицензиата производства, электростанции малой мощности или (и) импортера или (и) осуществлять импорт электроэнергии и подавать электроэнергию прямому потребителю или (и) экспортеру в соответствии с настоящим Законом и «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
2. Оптовый поставщик электроэнергии обязан своевременно вносить плату за регулирование, установленную Комиссией.
Статья 39. Поставщик природного газа (27.12.2005 N2537)
Поставщик природного газа обязан:
а) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами;
б) разрабатывать планы особых мероприятий по задействованию их во время чрезвычайного положения или вести соответствующие переговоры и заключать с другими лицами соглашения о получении природного газа в таких случаях;
в) (5.07.2008 N92)
г) своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование.
д) в случае начала или прекращения деятельности не менее чем за 5 дней уведомлять об этом Комиссию. (4.05.2018 N2326)
Статья 391. Лицензиат водоснабжения (21.06.2011 N4865)
Лицензиат водоснабжения обязан:
а) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами;
б) осуществлять эксплуатацию системы питьевого водоснабжения, поставку питьевой воды или (и) водоотведение;
в) посредством системы питьевого водоснабжения обеспечивать подачу потребителю питьевой воды качества, соответствующего действующим в Грузии стандартам;
г) обеспечивать постоянный контроль качества питьевой воды;
д) обеспечивать соответствующую охрану водных объектов и не допускать какого-либо воздействия на систему питьевого водоснабжения или (и) загрязнения питьевой воды посторонними лицами;
е) разрабатывать планы особых мероприятий для их задействования в чрезвычайных ситуациях, а также вести соответствующие переговоры и соглашения с другими лицами о поставке питьевой воды в таких случаях;
ж) в чрезвычайные периоды обеспечивать соблюдение выделенных лимитов питьевой воды, установленных режимов, преимущественное снабжение объектов, имеющих особое значение, при условии уплаты ими стоимости водоснабжения;
ж1) в случае подачи воды по графику предоставлять Службе по управлению чрезвычайными ситуациями информацию о графике водоснабжения; (27.06.2018 N2624, ввести в действие с 1 августа 2018 года.)
з) обеспечивать для общественности доступность следующей документации и информации:
з.а) утвержденные тарифы;
з.б) утвержденные условия обслуживания;
и) разрабатывать и представлять Комиссии и общественности инвестиционную программу;
к) своевременно вносить плату за регулирование, установленную Комиссией.
Статья 40. Лицензия на транспортировку природного газа (лицензия на транспортировку)
(30.04.1999 N1934)
1. Выданная Комиссией лицензия на транспортировку природного газа дает юридическому лицу право осуществлять транспортировку природного газа по системе транспортировки.
2. Лицензиат должен определить маршрут, трубопроводы и иное оборудование, используемые для предлагаемого обслуживания, включая пункты приема и подачи, которые будут им использованы.
3. (6.07.2010 N3349)
4. (6.07.2010 N3349)
5. Процедуры нового присоединения к системе транспортировки природного газа определяются «Правилами сетей природного газа». При этом новое присоединение к системе транспортировки природного газа не требует модификации лицензии на транспортировку природного газа. (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 сентября 2018 года.)
6. Лицензиат транспортировки согласно условиям лицензии в течение срока действия лицензии обязан:
а) развивать и ремонтировать систему транспортировки природного газа таким образом, чтобы удовлетворить требования лицензиата подачи природного газа;
б) разрабатывать и представлять Комиссии и обществу инвестиционную программу;
в) разрабатывать и осуществлять все соответствующие указания по безопасному, надежному и неограниченному использованию системы транспортировки и связанного с ней оборудования;
г) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами; (27.12.2005 N2537)
д) своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии. (27.12.2005 N2537)
Статья 41. Лицензия на распределение природного газа (лицензия на распределение)
(30.04.1999 N1934)
1. Выданная Комиссией лицензия на распределение природного газа предоставляет юридическому лицу право на эксплуатацию распределительной сети, распределять и пропускать природный газ в пределах конкретной распределительной сети.(31.07.2009 N1558)
2. (27.12.2005 N2537)
3. Лицензиат распределения согласно условиям лицензии в течение срока действия лицензии обязан:
а) оказывать услуги в соответствии с настоящим Законом и изданными на его основании подзаконными нормативными актами и по инвестиционной программе лицензиата; (27.12.2005 N2537)
б) разрабатывать и представлять на утверждение Комиссии процедуры обслуживания, учета, подготовки и рассылки отчета, а также уплаты потребителями природного газа стоимости природного газа; (30.06.2017 N1187,
ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
в) разрабатывать и представлять Комиссии и обществу инвестиционную программу;
г) (27.12.2005 N2537)
д) на своем рабочем месте обеспечивать доступность для общества следующей документации и информации:
д.а. лицензии и утвержденных тарифов;
д.б) утвержденных условий обслуживания, включающих процедуры приобретения и лишения права на обслуживание, учета, подготовки и рассылки отчета, а также уплаты потребителями природного газа стоимости природного газа; (30.06.2017 N1187, ввести в действие с 1 мая 2018 года.)
д.в. описания стандартов функционирования лицензиата, включающих условия присоединения новых потребителей;
е) своевременно вносить установленную Комиссией плату за регулирование и удовлетворять требования лицензии. (27.12.2005 N2537)
Глава VI1
Работа электроэнергетических систем
в параллельном режиме
(27.12.2005 N2537)
Статья 411. Управление работой в параллельном режиме и ее осуществление (9.06.2006 N3292)
1. Лицензиат диспетчеризации электроэнергии на основании предварительного соглашения с оператором рынка правомочен в установленном порядке оформлять договоры о работе в параллельном режиме с соответствующими предприятиями электроэнергетических систем, соседних с Грузией.(27.12.2013 N1902)
2. (15.12.2010 N4065)
3. Регулирование отношений, связанных с работой электроэнергетических систем в параллельном режиме, и их технологическое управление осуществляются согласно оформленным лицензиатом диспетчеризации соответствующим договорам и нормативному акту о работе в параллельном режиме. (27.12.2013 N1902)
Статья 412. Договор о работе в параллельном режиме и сальдо-перетоки электроэнергии (27.12.2013 N1902)
1. В период работы электроэнергетических систем в параллельном режиме подача и прием электроэнергии (мощности) между электроэнергетическими системами Грузии и соответствующей соседней страны допускаются лицензиатом диспетчеризации электроэнергии только в случае действия (осуществления) договоров об экспорте/импорте (обмене) электроэнергии, аварийной помощи, транзите или (и) других коммерческих договоров, оформленных в установленном порядке оператором рынка или иным правомочным субъектом предпринимательской деятельности, если для аварийных ситуаций другие исключения прямо не установлены «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».(12.12.2014 N2933)
2. Оператор рынка обязан в случаях, предусмотренных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)», оформлять договоры об импорте и экспорте электроэнергии с правомочным субъектом-предпринимателем соседней электроэнергетической системы в связи с теми фактическими перетоками электроэнергии, которые вызваны отклонениями от запланированного графика во время работы электроэнергетических систем в параллельном режиме.
Статья 413. Правовой статус работы в параллельном Режиме (27.12.2005 N2537)
1. Отношения, возникшие на основании договора о работе электроэнергетических систем в параллельном режиме, не являются импортом или экспортом электроэнергии и не подлежат отдельному лицензированию или выдаче разрешения.
2. (15.12.2010 N4065)
Статья 414. Транзит электроэнергии (27.12.2013 N1902)
1. В целях осуществления транзита электроэнергии на территории Грузии лицо, заинтересованное осуществлением транзита, обязано договор о техническом обеспечении транзита электроэнергии оформить с лицензиатом диспетчеризации.
2. Плата за регулирование при осуществлении (на осуществление) транзита электроэнергии не взимается. При обеспечении транзита электроэнергии услуги по передаче и диспетчеризации не распространяются соответствующие тарифы, установленные Комиссией. Размер тарифов определяется в соответствии с пунктом 4 настоящей статьи.
3. Плата за транзит электроэнергии должна обеспечивать возмещение всех расходов, связанных с обеспечением транзита. При этом, потери электроэнергии, связанные с техническим обеспечением транзита электроэнергии в передаточной сети Грузии, могут возмещаться и подачей соответствующей электроэнергии (компенсационной электроэнергии).
31. Количество транзитной электроэнергии на территории Грузии исчисляется с учетом совпадающих суммарных количеств электроэнергии,
ввезенной на территорию Грузии и вывезенной с территории Грузии на основании договора о техническом обеспечении транзита электроэнергии в течение отчетного периода (далее – отчетный период), предусмотренного «Правилами рынка электроэнергии (мощности)». При этом количества транзитной электроэнергии, ввезенной в Грузию и в то же время вывезенной из Грузии в страну конечного назначения транзита в течение отдельных дней или (и) часов, в пределах технического обеспечения транзита электроэнергии в течение отчетного периода могут не соответствовать друг другу. После завершения отчетного периода транзитом электроэнергии будут считаться равные части суммарных количеств транзитной электроэнергии, ввезенной в Грузию и вывезенной из Грузии в страну конечного назначения транзита.(12.12.2014 N2933)
32. При исчислении количеств транзитной электроэнергии не учитывается электроэнергия (компенсационная электроэнергия), дополнительно поставляемая заказчиком транзита в соответствии с «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» для восполнения потерь в передаточной сети Грузии при осуществлении транзита электроэнергии, в случае наличия таковой. .(12.12.2014 N2933)
33. Заявки на поставку и получение транзитной электроэнергии, подготовленные на основании договора о техническом обеспечении транзита электроэнергии, по отдельным дням или (и) часам могут включать в себя неравные количества электроэнергии, ввезенной в Грузию и вывезенной в то же время из Грузии в страну конечного назначения транзита с тем условием, что по завершении отчетного периода транзитом будут считаться равные части суммарного количества ввезенной и вывезенной электроэнергии в пределах осуществления транзита и в то же время будут удовлетворены требования договоров о работе энергосистем Грузии и соответствующей соседней страны в параллельном режиме (интерконнекции), а также другие необходимые требования лицензиата диспетчеризации электроэнергии. (12.12.2014 N2933)
34. Случай ввоза заказчиком транзита транзитной электроэнергии в течение одного отчетного периода из двух или более стран, когда страной конечного назначения транзита является одна страна, рассматривается как единый транзит. В этом случае объем транзита определяется с учетом суммы количеств электроэнергии, ввезенной в Грузию в пределах транзита (независимо от того, транзит электроэнергии осуществлен из одной страны либо двух или более стран), в соответствии с условиями, указанными в пунктах 31 – 33 и 35 настоящей статьи. (12.12.2014 N2933)
35. Количество/доля транзитной электроэнергии в полном объеме электроэнергии, ввезенной в Грузию из соседней страны или (и) вывезенной из Грузии в соседнюю страну по линиям электропередачи, предназначенным для конкретного межсистемного транзита (перетока), устанавливается в соответствии с условиями, определенными договором о техническом обеспечении транзита электроэнергии. (12.12.2014 N2933)
4. Для технического обеспечения транзита электроэнергии лицензиат диспетчеризации пользуется сетями и услугами лицензиатов передачи, в связи с чем между лицензиатами диспетчеризации и передачи оформляется отдельный договор, с указанием размера компенсационной платы за пользование сетями и услугами лицензиатов передачи. Если между лицензиатами диспетчеризации и передачи не оформлен такой договор, определение компенсационной стоимости и уплата осуществляются в порядке, установленном Правилами рынка.
5. В случае отказа лицензиата передачи от оформления договора, предусмотренного пунктом 4 настоящей статьи, в целях осуществления транзита электроэнергии он обязан терпеть пользование его сетью и оказывать услуги по передаче.
6. Иные вопросы, связанные с осуществлением транзита электроэнергии, не определенные настоящим Законом, регулируются «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» и договором о техническом обеспечении транзита электроэнергии, предусмотренного пунктом первым настоящей статьи.
Глава VII.
Тарифы
Статья 42. Полномочия Комиссии в установлении Тарифов (27.12.2005 N2537)
1. Комиссия имеет право на рассмотрение заявок на установление тарифов, цен, сроков и условий на продукцию и услуги, поданных лицензиатом, импортером, оператором рынка и поставщиком, принятие решений и утверждение, модификацию или отказ в указанном, кроме случаев, предусмотренных настоящим Законом. (27.12.2013 N1902)
2. Комиссия обязана с учетом принципов установления тарифов, указанных в статье 43 настоящего Закона, в соответствии с Основными направлениями государственной политики в энергетическом секторе и секторе водоснабжения Грузии и принятыми на их основании нормативными актами, в существующем порядке устанавливать тарифы или (и) вносить изменения в действующие тарифы. Комиссия также правомочна предусматривать заключенные государством в сферах энергетики и водоснабжения сделки и иные соответствующие правовые акты. (6.07.2010 N3349)
3. Комиссия правомочна по своей инициативе пересмотреть тарифы, а также установить предельные потребительские тарифы. Комиссия вправе от соответствующего лицензиата, электростанции малой мощности, поставщика, импортера, экспортера или (и) оператора рынка потребовать необходимую ей информацию и документацию. (27.12.2013 N1902)
4. Лицензиат, электростанция малой мощности, поставщик, импортер, экспортер или (и) оператор рынка обязаны требуемую Комиссией информацию и документацию представить в определенный Комиссией срок и в определенной форме. (27.12.2013 N1902)
Статья 43. Принципы установления тарифов
(27.12.2005 N2537)
1. Утвержденная Комиссией методология и установленные на ее основе цены и тарифы:
а) защищают потребителя от монопольных цен;
б) предоставляют возможность лицензиатам, импортерам, оператору рынка и поставщикам обеспечивать отдачу осуществленной инвестиции в разумные сроки, покрывать свои текущие расходы, в которые входят стоимость топлива, приобретенного по экономически оправданной цене, эксплуатационные затраты, расходы на текущий и капитальный ремонты, оплата труда, процентный налог на займы, взятые в виде оборотного капитала и для инвестиций, плата за регулирование, плата за услуги оператора рынка и другие затраты. Тариф должен предусматривать благоразумный и справедливый уровень (ставку) выручки и амортизации (износ) по капиталовложениям, который должен быть достаточным для привлечения инвестиций в целях реабилитации и развития; (27.12.2013 N1902)
в) способствуют росту финансовой выручки лицензиата, импортера, оператора рынка или поставщика сокращением затрат на услуги путем увеличения эффективности эксплуатации и управления с учетом того, что лицензиат, импортер, экспортер, оператор рынка или поставщик удовлетворяют требования законодательства или (и) лицензионных условий к качеству услуг; (27.12.2013 N1902)
г) способствуют росту экономической эффективности в отраслях электроэнергетики и природного газа установлением краткосрочных и долгосрочных предельных цен и прогнозированием динамики цен с учетом предполагаемого превышения или недостаточности производства электроэнергии;
д) (9.06.2006 N3292)
е) предусматривают в энергетическом секторе Грузии основные направления государственной политики в отношении приоритетов категорий потребителей электроэнергии и природного газа, при этом не ограничивают лицензиата, импортера, оператора рынка или поставщика в праве требовать от потребителя уплаты стоимости за оказанные услуги, а в случае неуплаты - прекращать оказание услуг; (27.12.2013 N1902)
ж) предусматривают государственную политику в сфере тарифных льгот с учетом того, что недопустимо субсидирование тарифных льгот какой-либо категории потребителей за счет лицензиата, импортера, поставщика, оператора рынка или другой категории потребителей; (27.12.2013 N1902)
з) отражают отличающуюся стоимость услуг, оказанных потребителям различных категорий.
2. Расходы на услуги, оказанные лицензиатом, импортером, оператором рынка и поставщиком, покрываются за счет сумм, полученных от каждой категории потребителей, пропорционально затратам, произведенным на оказание услуг этой категории. (27.12.2013 N1902)
3. Установление тарифов различных видов по категориям потребителей возможно в целях отражения пиковых величин, средневзвешенных и предельных величин, сезонности общего потребления, суточных изменений потребления, типа услуг или аналогичных параметров. При установлении тарифов допускается использование инновационных тарифных методологий, которые предусматривают индексацию прибыли, индексацию цен и иные факторы, если применение таких методологий соответствует интересам лицензиатов, импортеров, оператора рынка, поставщиков и потребителей. (27.12.2013 N1902)
4. (8.06.2007 N4911)
5. Комиссия с учетом Основных направлений государственной политики в энергетическом секторе Грузии правомочна устанавливать долгосрочные тарифы. (9.06.2006 N3292)
6. Тарифы на пропуск электроэнергии в распределительной сети устанавливаются в порядке, предусмотренном методологией.(8.06.2007 N4911)
7. Тарифы на пропуск электроэнергии определяются в случае пропуска в пределах распределительной сети электроэнергии, не закупленной потребителем электроэнергии от лицензиата распределения электроэнергии - владельца указанной распределительной сети, а также в том случае, когда лицензиат распределения электроэнергии осуществляет пропуск электроэнергии, принадлежащей другому лицензиату распределения электроэнергии, через распределительную сеть, находящуюся в его владении. Тарифы на пропуск исчисляются на основании расходов, произведенных на услуги по пропуску электроэнергии лицензиатом распределения и объема пропущенной электроэнергии, о чем лицензиат распределения представляет Комиссии соответствующую заявку и документацию по собственной инициативе или требованию Комиссии. (8.06.2007 N4911)
8. Тариф на пропуск электроэнергии возмещается соответствующим лицензиатам распределения электроэнергии.(8.06.2007 N4911)
9. На количество электроэнергии, выработанное лицензиатом производства электроэнергии и предназначенное для собственного потребления или собственных нужд, тариф на производство не определяется. (9.06.2006 N3292)
10. (8.06.2007 N4911)
11. Если методология или иной нормативный административно-правовой акт, изданный в соответствии с настоящим Законом, не предусматривает иной порядок, лицензиату производства электроэнергии и импортеру устанавливается верхний предел тарифа на подлежащую продаже электроэнергию, а лицензиату производства электроэнергии, признанному нормативным административно-правовым актом по «Балансу электроэнергии (мощности)» в качестве регулирующей станции единой электроэнергетической системы страны, устанавливается предусмотренный настоящим Законом фиксированный тариф. (8.06.2007 N4911)
12. Тариф на пропуск природного газа в распределительной сети устанавливается в порядке, предусмотренном тарифной методологией. Тариф на пропуск природного газа возмещается соответствующему лицензиату природного газа. (31.07.2009 N1558)
Статья 431. Стоимость гарантированной мощности и тариф напроизводство электроэнергии источника гарантированной мощности(6.07.2010 N3349)
1. Для источника гарантированной мощности (лицензиата производства) Комиссия устанавливает стоимость гарантированной мощности и тариф на производство электроэнергии источника гарантированной мощности в соответствии с настоящим Законом и методологией тарифов.
2. Плата за гарантированную мощность устанавливается в соответствии со статьей 43 настоящего Закона. При этом, указанная плата обеспечивает для источника гарантированной мощности возмещение постоянных (фиксированных) затрат, которые охватывают затраты, связанные с обеспечением готовности станции, расходы на текущий и капитальный ремонты, оплату труда, процентный налог на займы, взятые в виде оборотного капитала и для инвестиций, плату за регулирование и услуги оператора рынка и другие фиксированные затраты, которые не связанные непосредственно с производством электроэнергии, а также охватывают благоразумный и справедливый уровень (ставку) выручки и амортизации (износ) по капиталовложениям. (27.12.2013 N1902)
21. В случае с электростанцией, построенной после 2010 года, Правительство Грузии может определять процентную долю установленных Комиссией постоянных (фиксированных) затрат, которая должна возмещаться за счет оплаты стоимости гарантированной мощности. (22.12.2018 N4025)
22. Постоянные (фиксированные) затраты гарантированного источника мощности оцениваются и устанавливаются Комиссией в соответствии с настоящим Законом. При этом, если согласно пункту 21 настоящей статьи Правительство Грузии приняло решение о частичном отражении постоянных (фиксированных) затрат, установленных Комиссией, в стоимости гарантированной мощности, постоянные (фиксированные) затраты, оцененные и установленные Комиссией, отражаются в стоимости гарантированной мощности в пропорциях, определенных Правительством Грузии, а оставшаяся часть отражается в тарифе на производство электроэнергии источником гарантированной мощности. (22.06.2016 N5499)
3. В тарифе на производство электроэнергии источником гарантированной мощности отражаются затраты, связанные непосредственно с производством электроэнергии, в порядке, предусмотренном настоящим Законом и методологией тарифов, а также в случае, предусмотренном пунктом 21 настоящей статьи, – часть постоянных (фиксированных) затрат, не отраженная в стоимости гарантированной мощности. (22.06.2016 N5499)
4. Стоимость гарантированной мощности определяет Комиссия по ежедневным ставкам (базису) для каждого источника гарантированной мощности.
Статья 432. Принципы установления тарифа на водоснабжение(28.06.2010 N3162)
1. Комиссия устанавливает тариф на водоснабжение в соответствии с принципами установления тарифа, определенного статьей 43 настоящего Закона.
2. При установлении тарифа на водоснабжение Комиссия правомочна устанавливать отдельно тарифы на подачу питьевой воды и водоотведение.
3. Комиссия правомочна на основании тарифной заявки устанавливать для систем питьевого водоснабжения, находящихся во владении лицензиата водоснабжения, тарифы на водоснабжение по самоуправляющимся единицам. (21.06.2011 N4865)
Статья 44. Правила установления тарифов (27.12.2005 N2537)
1. Комиссия в соответствии со статьей 12 настоящего Закона при рассмотрении вопросов об установлении тарифа проводит открытые заседания. Комиссия при рассмотрении тарифной заявки и установлении тарифа основывается:
а) на обоснованной тарифной заявке, к которой прилагается аудиторская и финансовая информация;
б) на процедурах рассмотрения тарифной заявки и принятия соответствующего постановления;
в) на процедурах комментирования установления тарифа потребителями и иными заинтересованными сторонами;
г) на процедурах добывания и получения дополнительной информации, необходимой для оценки тарифной заявки;
д) на процедурах установления финансового возмещения оплаты за регулирование.
2. Право на подачу в Комиссию заявки на установление тарифа или (и) внесение изменения в тариф имеют лицензиат, импортер, оператор рынка, поставщик и прямой потребитель. (27.12.2013 N1902)
Статья 45. Введение в действие тарифа (4.05.2018 N2326)
Комиссия утверждает тариф в течение 180 дней после внесения тарифной заявки, если она удовлетворяет требованиям, установленным Комиссией в отношении тарифной заявки.
Статья 46. Единая бухгалтерская учетная система
(27.12.2013 N1902)
1. Единая система бухгалтерского учета – система бухгалтерского учета и отчетности, которая включает в себя: (22.12.2018 N4025)
а) план счетов;
б) инструкции по применению плана счетов и ведению учета;
в) форму и содержание периодических счетов, представляемых для целей регулирования;
г) периодичность отчетности;
д) правила раздельного ведения бухгалтерского учета доходов, расходов, активов, обязательств, финансовых результатов и собственного капитала в случае осуществления лицом более чем одного вида лицензионной деятельности или (и) другой предпринимательской деятельности вместе с лицензионной деятельностью.
11. Ведение единой системы бухгалтерского учета является обязательным для лицензиата диспетчеризации электроэнергии, лицензиата передачи и лицензиата распределения, а также лицензиата транспортировки природного газа и для лицензиата распределения, у которого имеется не менее 50000 потребителей. (22.12.2018 N4025)
2. Если лицо владеет более чем одной лицензией или (и) вместе с лицензионной деятельностью осуществляет другую предпринимательскую деятельность, оно обязано вести учет доходов, расходов, активов, обязательств, финансовых результатов и статей собственного капитала, связанных с лицензионной деятельностью, раздельно в соответствии с единой бухгалтерской учетной системой.
3. Единую бухгалтерскую учетную систему утверждает Комиссия.
Глава VII1
(9.06.2006 N3292)
Допуск к передаточной и распределительной сети электроэнергии, к сети транспортировки и распределительной сети природного газа или сети водоснабжения; присоединение нового потребителя (21.06.2011 N4865)
Статья 461. Допуск к передаточной и распределительной сети электроэнергии, к сети транспортировки и распределительной сети природного газа или сети водоснабжения (21.06.2011 N4865)
1. Лицензиат распределения или (и) передачи электроэнергии обязан за плату по тарифу, установленному Комиссией, пропустить электроэнергию через свою сеть для тех лиц, которые согласно настоящему Закону вправе продавать электроэнергию непосредственно потребителям электроэнергии.
2. Лицензиат транспортировки или (и) распределения природного газа обязан за плату по тарифу, установленному Комиссией, для потребителя пропустить природный газ через свою сеть.
3. Лицензиат водоснабжения обязан за плату по тарифу, установленному Комиссией, пропустить через свою сеть питьевую воду для другого лицензиата водоснабжения.
4. Если услуги по требуемому пропуску (в том числе – по пропуску электроэнергии, природного газа или питьевой воды) касаются сети, не находящейся во владении лицензиата распределения или (и) водоснабжения, владелец сети согласно Гражданскому кодексу Грузии обязан в целях обеспечения соответствующей связи терпеть пользование своей сетью. При этом владелец сети правомочен для пользования своей сетью требовать внесения платы за пропуск или уплаты компенсации за терпение.
5. Правила исчисления платы за пропуск, указанный в пункте 4 настоящей статьи, для сфер электроэнергетики, природного газа и водоснабжения устанавливаются постановлением Комиссии.
Статья 462. Плата за присоединение нового потребителя к сети и системе водоснабжения (28.06.2010 N3162)
Комиссия устанавливает плату за присоединение нового потребителя к передаточной и распределительной сети, к распределительной сети природного газа, к системе водоснабжения, которая будет возмещена соответствующему лицензиату или (и) поставщику.
Статья 463. Замена сети внешнего снабжения или строительство новой сети розничным потребителем
(28.06.2010 N3162)
Замена сети внешнего снабжения или строительство новой сети розничным потребителем допускается только на основании технических условий, выданных только той электростанцией малой мощности, лицензиатом или поставщиком, к сети или системе водоснабжения которого он присоединен. Техническое условие также должно быть выдано той электростанцией малой мощности, лицензиатом или поставщиком, к сети или системе водоснабжения которого потребитель намеревается подсоединиться.
Глава VIII.
Переходные и заключительные положения
Статья 47. Сроки полномочий первого состава Комиссии
Первый состав Комиссии назначается в следующем порядке: первый член - сроком на 6 лет, второй член - сроком на 4 года, а третий член - сроком на 2 года.
Статья 48. (8.06.2007 N4911)
Статья 49. (8.06.2007 N4911)
Статья 491. Переходные положения (15.06.2004 N122)
1. Национальной комиссии по регулированию энергетики Грузии до 1 августа 2007 года по видам напряжения установить тарифы на пропуск электроэнергии: не менее 20 процентов действующего тарифа на распределение электроэнергии для квалифицированного производства, а для остальных потребителей – не более действующего тарифа на распределение. Пересмотр установленных настоящей статьей тарифов по методологии тарифов осуществлять на основании тарифной заявки соответствующего лицензиата. (8.06.2007 N4911)
2. Пункты 9 и 10 статьи 22 настоящего Закона ввести в действие с 1 августа 2004 года.
Статья 492. Временный порядок обеспечения системным резервом мощности (8.06.2007 N4911)
1. В целях обеспечения электроэнергетической системы системным резервом мощности коммерческий оператор системы на основании договорных отношений с источником гарантированного резерва в полном объеме закупает системный резерв мощности.
2. Системный резерв мощности находится в распоряжении лицензиата диспетчеризации и используется для балансирования поставки и потребления электроэнергии (мощности). При этом источник резерва (производитель соответствующей электроэнергии) продает электроэнергию только по согласованию с коммерческим оператором системы.
3. Лицензиат распределения, прямой потребитель и экспортер обязаны возместить коммерческому оператору системы стоимость обеспечения системного резерва мощности в соответствии с правилами, установленными настоящим Законом и Правилами рынка электроэнергии (мощности).
4. Готовность системного резерва мощности проверяет и подтверждает лицензиат диспетчеризации электроэнергии в порядке и периодичностью, определенными Правилами рынка электроэнергии (мощности).
5. Если при проверке готовности системного резерва мощности не подтвердится мощность, предварительно определенная из того или иного источника резерва или(и) соответствующее качество готовности системного резерва, коммерческий оператор системы обязан незамедлительно действовать исходя из интересов электроэнергетической системы и направлять сторонам договора надлежащее уведомление. Указанное обястоятельство является основанием отказа от договора.
6. Изъятие стоимости системного резерва мощности от лицензиата распределения, прямого потребителя и экспортера и оплату соответствующему квалифицированному предприятию осуществляет коммерческий оператор системы.
7. Истечение срока действия настоящей статьи не освобождает стороны от исполнения финансовых обязательств.
8. Настоящая статья действует до 1 сентября 2007 года.
Статья 493. Искл. с 1 января 2018 года. (30.06.2017 N1187)
Статья 494. Временный (переходный) порядок установления стоимости гарантированной мощности и тарифа на производство источника гарантированноймощности (6.07.2010 N3349)
1. Национальной комиссии по регулированию энергетики и водоснабжения Грузии до 15 августа 2010 года для источников гарантированной мощности, определенных Правительством Грузии, установить:
а) стоимость гарантированной мощности по ежедневным ставкам (базису) в соответствии со статьей 43 настоящего Закона. При этом, стоимость должна обеспечивать возмещение постоянных (фиксированных) затрат для источника гарантированной мощности, в которые входят: затраты, связанные с обеспечением готовности станции, расходы на текущий и капитальный ремонты, оплата труда, процентный налог на займы, взятые в виде оборотного капитала и для инвестиций, плата за регулирование и стоимость услуг коммерческого оператора системы и другие фиксированные затраты, которые не связаны непосредственно с производством электроэнергии, а также включают благоразумный и справедливый уровень (ставку) выручки и амортизации (износ) по капиталовложениям.
б) тариф производства источника гарантированной мощности, в котором отражаются затраты, связанные с производством непосредственно электроэнергии, кроме расходов, отраженных в стоимости гарантированной мощности.
2. Пересмотр стоимости гарантированной мощности и тарифа на производство источника гарантированной мощности, установленные настоящей статьей, осуществляется по методологии тарифов, в соответствии с настоящим Законом.
Статья 495. Подача электроэнергии на оккупированныетерритории (27.12.2013 N1902)
Подача электроэнергии из каскадов Ингури ГЭСа и Варднили ГЭСа на оккупированные территории Абхазской Автономной Республики осуществляется в порядке и на условиях, установленных «Правилами рынка электроэнергии (мощности)».
Статья 496. Интегрированное и скоординированное обеспечение единого администрирования в сфере
услуг, связанных с электроэнергией, природным газом, водоснабжением и уборкой (1.10.2010 N3650)
1. Услуги, связанные с электроэнергией, природным газом, водоснабжением и уборкой (далее - услуги), и взимание соответствующего платежа/сбора основываются на единой интегрированной и скоординированной системе администрирования (далее – единая система администрирования) на условиях, определенных решением Комиссии.
2. Комиссия решением определяет ареал (территориальные пределы) распространения единой системы администрирования и лиц, оказывающих услуги по этой системе. Одно из лиц (далее - администратор), оказывающих услуги, определенные решением Комиссии, посредством единой системы администрирования осуществляет администрирование платежей/сборов за услуги.
3. Администрирование в сфере услуг посредством единой системы администрирования осуществляется на основании договора, оформленного между администратором и другими лицами, оказывающими услуги. Стороны при оформлении договора обязаны руководствоваться принципом минимальной стоимости и оформлять договор на недискриминационной и справедливой основе. В случае недостижения согласия между сторонами решение принимает Комиссия.
4. Администратор при оказании услуг посредством единой системы администрирования обязан в случае неуплаты или неполной уплаты одного из указанного в квитанции платежа или (и) сбора прекращать соответствующему потребителю оказание своих услуг, что не является нарушением договорных обязательств администратора перед потребителем. При этом, ответственность за правильность информации, предоставленной администратору лицами, оказывающими услуги, возлагается на лиц, предоставляющих информацию.
5. Лица, оказывающие услуги, обязаны обеспечивать постоянную гармонизацию находящихся у них баз данных с базой данных юридического лица публичного права, действующего в сфере управления Министерства юстиции Грузии Агентства. (25.05.2012 N6317)
Статья 497. Временный порядок установления тарифа на водоснабжение (12.10.2010 N3659)
До 1 января 2021 года:
а) действие подпункта «ж» пункта первого и пункта 2 статьи 43 настоящего Закона не распространяется на установление тарифов на подачу питьевой воды и водоотведение;
б) Комиссия правомочна тарифы на подачу питьевой воды или (и) водоотведение устанавливать индивидуально для каждого лицензиата водоснабжения.(21.06.2011 N4865)
Статья 498. Временный порядок начисления платы за водоснабжение с учетом сезонности (15.12.2010 N4065)
До полного урегулирования систем водоснабжения Комиссия правомочна определять порядок начисления платы за водоснабжение на бытовых или (и) небытовых потребителей, у которых установлены счетчики, с учетом сезонности.
Статья 499. Искл. (22.12.2018 N4025)
Статья 4910. Порядок определения затрат электроэнергии в передаточной сети электроэнергии в исключительных случаях (27.12.2013 N1902)
В установленные «Правилами рынка электроэнергии (мощности)» сроки и в установленных порядке и случаях затраты (фактические потери) электроэнергии, определенные пунктом 3 статьи 28 настоящего Закона, в передаточной сети электроэнергии могут также включать в себя разность между объемами поступившей и отпущенной электроэнергии на Таможенной границе Грузии в соответствующий отчетный период при тестировании новой сети электропередачи, предназначенной для межсистемного транзита (перетока).
Статья 4911. Временный (переходный) порядок регистрации в качестве прямого потребителя электроэнергии
(4.05.2018 N2326)
1. Потребитель, который получает электроэнергию (мощность) для собственных нужд из сети лицензиата производства, лицензиата передачи, электростанции малой мощности или сети, принадлежащей другому потребителю, и который из точек поставки, расположенных в указанной сети (сетях), по итогам первых трех месяцев 2018 года суммарно потреблял электроэнергию в среднем не менее 15 миллионов киловатт/часов в месяц, с 1 мая 2018 года является прямым потребителем электроэнергии.
2. Лицензиат распределения обязан незамедлительно предоставить информацию о лице, определенном пунктом первым настоящей статьи, оператору рынка, оператору системы передачи и соответствующим потребителям.
Статья 50. Введение Закона в действие (8.06.2007 N4911)
1.Настоящий Закон ввести в действие по опубликовании.
2. Статью 231 настоящего Закона ввести в действие с 1 сентября 2007 года.
Статья 51. Перечень утративших силу нормативных актов
1. Со дня ввода в действие настоящего Закона считать утратившими силу:
а) пункт первый статьи 4 и пункт 2 статьи 5 Закона Республики Грузия "Об энергетике" от 22 сентября 1994 года (Ведомости Парламента Грузии, 1994 г., №№ 19-20, ст. 436);
б) Закон Республики Грузия "О пункте 7 статьи 4 Закона Республики Грузия "Об энергетике" от 11 октября 1994 года" (Ведомости Парламента Грузии, 1994 г., №№ 21-22, ст. 446).
2. Исполнительной власти привести подзаконные акты в соответствие с настоящим Законом.
Президент Грузии Эдуард Шеварднадзе
Тбилиси
27 июня 1997 года
№816-IIс
оэ
Комментарии к документу