О сельскохозяйственном кооперативе

Консолидированная версия (15/12/2021 - 16/12/2022)

 

საქართველოს კანონი

 

 

სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის შესახებ

მუხლი 1. კანონის რეგულირების სფერო

1. ეს კანონი არეგულირებს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების  ფუნქციონირებასთან, სახელმწიფო ხელშეწყობასთან, მათი საქმიანობის მონიტორინგთან, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მოპოვებასთან და შეწყვეტასთან დაკავშირებულ სამართლებრივ ურთიერთობებს.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებთან დაკავშირებული სამართლებრივი ურთიერთობები რეგულირდება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონით და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებით, თუ ამ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი.

         

მუხლი 2. კანონის მიზანი

ამ კანონის მიზანია:

ა) საოჯახო მეურნეობების განვითარება, მათი კოოპერირება და სიცოცხლისუნარიანობის გაძლიერება;

ბ) სოფლისა და სოფლის მეურნეობის აღორძინების ხელშეწყობა;

გ) სოფლის სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების უზრუნველყოფა;

დ) სოფლად სიღარიბის აღმოფხვრა;

ე) სოფლიდან მოსახლეობის მიგრაციის შეჩერება;

ვ) სასოფლო-სამეურნეო წარმოების პროდუქტიულობის გაზრდა, კონკურენტუნარიანობის გაუმჯობესება და რენტაბელობის ამაღლება, ეროვნული ეკონომიკის განვითარება;

ზ) ბიოლოგიური მეურნეობის განვითარების ხელშეწყობა.

საქართველოს 2019 წლის 25 ივნისის კანონი №4855 - ვებგვერდი, 02.07.2019წ.

 

მუხლი 3. კანონში გამოყენებული ტერმინების განმარტება

ამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:

ა) სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობა – სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ან მიწასთან დაკავშირებულ ქონებაზე განხორციელებული ყველა სახის სამეურნეო საქმიანობა და მასთან დაკავშირებული მომსახურება, აგრეთვე აკვაკულტურა, რომლებიც მოიცავს მცენარეული და ცხოველური (მათ შორის, ფრინველის, თევზის, აბრეშუმის ჭიის, ფუტკრის და სხვა) პროდუქტების წარმოებას, გადამუშავებას, დაფასოებას, შეფუთვას, შენახვას, გადაზიდვასა და რეალიზაციას;

ბ) მიწასთან დაკავშირებული ქონება – უძრავი და მოძრავი ქონება, რომელიც გამოიყენება მცენარეული და ცხოველური (მათ შორის, ფრინველის, თევზის, აბრეშუმის ჭიის, ფუტკრის და სხვა) პროდუქტების წარმოების, გადამუშავების, დაფა­სოების, შეფუთვის, შენახვის, გადაზიდვისა და რეალიზაციისათვის;

გ) სოფლის მეურნეობის პროდუქტი – სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის შედეგად მიღებული პროდუქტი;

დ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი – „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, კოოპერატივის სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირი, რომელიც ახორციელებს სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას და რომელსაც ამ კანონის შესაბამისად მინიჭებული აქვს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსი;

ე) ეკონომიკური მონაწილეობა – სასაქონლო ბრუნვაში მეპაიის მიერ სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის ფარგლებში წარმოებული/მიწოდებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ან/და გაწეული მომსახურების ღირებულების ხვედრითი წილი;

1) პაი − მეპაიის მიერ ეკონომიკური მონაწილეობისათვის საპაიო ფონდში ყოველწლიურად განხორციელებული არანაკლებ 300 ლარის ოდენობის სავალდებულო საპაიო  შენატანი, რომელიც მეპაიეს აძლევს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობაში მონაწილეობის, ამ კოოპერატივის მოგებიდან დივიდენდის მიღებისა და საერთო კრებაზე ხმის უფლებას;

ვ) საპაიო შენატანი – საპაიო ფონდში მეპაიის მიერ ფულით ან/და ფულად ღირებულებაში გამოხატული ქონებით განხორციელებული სავალდებულო შენატანი;

1) დამატებითი შენატანი − სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საჭიროებიდან გამომდინარე, მეპაიის სურვილით, საპაიო ფონდში ფულით ან/და ფულად ღირებულებაში გამოხატული ქონებით განხორციელებული დამატებითი შენატანი, რომელიც მეპაიეს აძლევს ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით დამატებითი დივიდენდის მიღების უფლებას;

2. (ამოღებულია - 11.12.2019, №5498);

3. (ამოღებულია - 11.12.2019, №5498);

4) ასოცირებული წევრის შენატანი – სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საჭიროებიდან გამომდინარე, საპაიო ფონდში ასოცირებული წევრის მიერ ფულით ან ფულად ღირებულებაში გამოხატული ქონებით განხორციელებული შენატანი, რომლის საფუძველზედაც ასოცირებული წევრი იღებს დივიდენდს ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით;

5) საერთო კრება – სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მმართველობის უმაღლესი ორგანო;

6) სათათბირო ხმა – ასოცირებული წევრის უფლება, მონაწილეობა მიიღოს საერთო კრების დღის წესრიგის განსაზღვრაში და შესაბამისი საკითხების განხილვაში. გადაწყვეტილების მიღებისას სათათბირო ხმა არ ჩაითვლება მეპაიეთა ხმების საერთო რაოდენობაში;

ზ) დემოკრატიული მართვა – მეპაიეთა თანაბარი შესაძლებლობა, მართონ სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი და აკონტროლონ მისი საქმიანობა, რისთვისაც თითოეული მეპაიე საერთო კრებაზე 1 ხმის უფლებით სარგებლობს;

თ) ბიოლოგიური მეურნეობა – სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის მოწესრიგებული სისტემა, რომელიც ცოცხალი ორგანიზმებისა და გარემოს ისეთ ურთიერთდამოკიდებულებას უწყობს ხელს, რომლის დროსაც შენარჩუნებულია ბუნებრივი წონასწორობა.

ი) კოოპერაციული შემოსავალი – მეპაიის შემოსავლის ნაწილი, რომელსაც იგი იღებს სამეურნეო წლის განმავლობაში თავისი ეკონომიკური მონაწილეობის პროპორციულად, საერთო კრების მიერ დადგენილი წესითა და ოდენობით;

კ) სასაქონლო ბრუნვა – სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მიერ შესაბამის საანგარიშო პერიოდში წარმოებული/მიღებული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციისა და გაწეული/მიღებული მომსახურების ღირებულებათა ჯამი;

ლ) სავალდებულო სარეზერვო ფონდი – სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში აკუმულირებული თანხა, რომელიც გამოიყენება გაუთვალისწინებელი გარემოების დადგომისას, საერთო კრების გადაწყვეტილებით;

მ) საპაიო ფონდი – პაისა და სხვა შენატანების ფულად ერთეულში გამოხატული ჯამური ღირებულება, რომლის ოდენობასა და განკარგვის წესს განსაზღვრავს საერთო კრება;

ნ) (ამოღებულია - 11.12.2019, №5498);

ო) მინიმალური პაი – საპაიო ფონდში განხორციელებული საპაიო შენატანის მინიმალური ზღვარი, რომელსაც ადგენს საერთო კრება;

პ) სააგენტო − საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს სისტემაში შემავალი არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი – სოფლისა და სოფლის მეურნეობის განვითარების სააგენტო (შემდგომ − სააგენტო).

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.
საქართველოს 2020 წლის 24 ივნისის კანონი №6415 – ვებგვერდი, 01.07.2020წ.
 

მუხლი 4. საქართველოს კანონმდებლობა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების შესახებ

სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების შესახებ საქართველოს კანონმდებლობა შედგება საქართველოს კონსტიტუციის, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებების, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის, ამ კანონისა და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე აქტებისაგან.

 

მუხლი 5. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობის ძირითადი პრინციპები

სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობის ძირითადი პრინციპებია:

ა) ნებაყოფლობითი წევრობა;

ბ) დემოკრატიული მართვა;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეთა ეკონომიკური მონაწილეობა;

დ) სოციალური პასუხისმგებლობა, სამართლიანობა და ურთიერთდახმარება.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.          

 

მუხლი 6. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობის სფეროები

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის სფეროებია: სოფლის მეურნეობის პროდუქტების წარმოება, დამზადება, გადამუშავება, შეგროვება, დაფასოება, შეფუთვა, შენახვა, გადაზიდვა ან/და რეალიზაცია.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი უფლებამოსილია, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებულ სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობასთან ერთად, განახორციელოს ამ კოოპერატივის მეპაიეთა ეკონომიკური და სოციალური მდგომარეობის გაუმჯობესებასთან დაკავშირებული სხვა საქმიანობა, რომელიც საქართველოს კანონმდებლობით აკრძალული არ არის.

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 7. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მოპოვება და შეწყვეტა

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მოსაპოვებლად კოოპერატივის სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირი განცხადებით მიმართავს სააგენტოს.

2. განცხადებას უნდა ერთოდეს შემდეგი დოკუმენტები:

ა) ამონაწერი მეწარმეთა და არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირების რეესტრიდან, რომლითაც დასტურდება აღნიშნული იურიდიული პირის რეგისტრაციის ფაქტი და განმცხადებლის უფლებამოსილება;

ბ) საჭიროების შემთხვევაში – ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, რომლითაც დასტურდება აღნიშნული იურიდიული პირის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწაზე ან/და ქონებაზე საკუთრების უფლება; 

გ) წარმომადგენლობის უფლებამოსილების მქონე პირის პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ასლი;

დ) პაის შეტანის დამადასტურებელი დოკუმენტი;

ე) მეპაიესა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება ურთიერთვალდებულებებისა და უფლებების შესახებ, რომლითაც განისაზღვრება ამ კოოპერატივის მიერ აღნიშნული მეპაიისთვის გასაწევი მომსახურების სახეობა და ღირებულება, პაის ოდენობა და სხვა პირობები.

3. თუ კოოპერატივის სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირის მიერ სააგენტოსთვის წარდგენილი დოკუმენტები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილ მოთხოვნებს, სააგენტო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს (შემდგომ − სამინისტრო) მიმართავს შუამდგომლობით აღნიშნული იურიდიული პირისათვის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მინიჭების შესახებ.

4. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად წარდგენილი შუამდგომლობის  საფუძველზე კოოპერატივის სამართლებრივი ფორმით დაფუძნებული კერძო სამართლის იურიდიული პირისათვის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მინიჭების შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი, რის შემდეგაც აღნიშნული იურიდიული პირის მონაცემები სამინისტროს შეაქვს ელექტრონულ რეესტრში და გასცემს შესაბამის მოწმობას.

5. ელექტრონული რეესტრის მონაცემები საჯაროა და ქვეყნდება სამინისტროსა და სააგენტოს ოფიციალურ ვებგვერდებზე.

6. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრი. აღნიშნული სტატუსის შეწყვეტის საფუძველი შეიძლება იყოს:

ა) მონიტორინგის უარყოფითი შედეგები;

ბ) ამ კანონის მე-11 მუხლის მე-3 პუნქტით განსაზღვრული მეპაიეთა რაოდენობის შემცირება;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის განცხადება სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის შეწყვეტის შესახებ.

7. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მოპოვებისა და შეწყვეტის წესი განისაზღვრება ამ კანონითა და საქართველოს მთავრობის დადგენილებით.

8. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს, რომელსაც შეუწყდა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსი, უფლება აქვს,  ამ სტატუსის შეწყვეტიდან 6 თვის შემდეგ სააგენტოს მიმართოს განცხადებით სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 8. მონიტორინგი

სააგენტო უფლებამოსილია განახორციელოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მქონე იურიდიული პირის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობის მონიტორინგი.

საქართველოს 2014 წლის 12 დეკემბრის კანონი №2941 - ვებგვერდი, 24.12.2014წ.
საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1643 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.
საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 9.(ამოღებულია)

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 10. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდება

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებასთან დაკავშირებით გამოიყენება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის დებულებები ამ კანონით განსაზღვრული თავისებურებების გათვალისწინებით.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდება უნდა ითვალისწინებდეს შემდეგ ძირითად საკითხებს:

ა) სავალდებულო სარეზერვო ფონდის შექმნისა და განკარგვის წესს;

ბ) წარმომადგენელთა ან საერთო კრების მოწვევის წესსა და უფლებამოსილებებს;

გ) მინიმალური პაის და საპაიო შენატანის ღირებულებებს;

დ) (ამოღებულია - 11.11.2015, №4495);

ე) ამ კანონის 133 მუხლის შესაბამისად მოგების განაწილების წესს;

ვ) ზარალის განაწილების წესს;

ზ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივსა და მის წევრს (მეპაიეს) შორის ურთიერთვალდებულებების წერილობით გაფორმების წესს;

თ) ლიკვიდაციის და ლიკვიდაციის შემდგომ დარჩენილი ქონების განაწილების წესს;

ი) ასოცირებული წევრის მიღების წესს.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტში აღნიშნული სავალდებულო სარეზერვო ფონდი არ უნდა იყოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წლიური მოგების 15%-ზე ნაკლები. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წინა საანგარიშო წლის მოგების არანაკლებ 15%-ის აკუმულირება წლის დასაწყისში უნდა განხორციელდეს.

4. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდება შეიძლება ითვალისწინებდეს  სხვა სახის ფონდების, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული სავალდებულო სარეზერვო ფონდისა, შექმნას და მათი განკარგვის წესს.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 101. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რეესტრი

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი ვალდებულია აწარმოოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რეესტრი.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რეესტრის წარმოების წესი მტკიცდება მინისტრის ბრძანებით.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2017 წლის 7 დეკემბრის კანონი №1643 – ვებგვერდი, 14.12.2017წ.

 

მუხლი 11. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრები

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრები არიან მეპაიე და ასოცირებული წევრი.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიე შეიძლება იყოს 18 წელს მიღწეული საქართველოს მოქალაქე ან/და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივი, რომელიც უშუალოდ მონაწილეობს ამ კოოპერატივის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში და ფლობს პაის.

3. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რაოდენობა იმ დასახლებაში, რომელზედაც ვრცელდება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედება, არ უნდა იყოს 3-ზე ნაკლები, ხოლო საქართველოს დანარჩენ ტერიტორიაზე − 9-ზე ნაკლები.

4. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ასოცირებული წევრი შეიძლება იყოს 18 წელს მიღწეული ფიზიკური პირი (მათ შორის, უცხო ქვეყნის მოქალაქე) ან/და იურიდიული პირი (მათ შორის, საზღვარგარეთ რეგისტრირებული იურიდიული პირი), რომელიც იზიარებს ამ კოოპერატივის საქმიანობის პრინციპებს, რომელიც შეიძლება არ მონაწილეობდეს მის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში და რომელსაც ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით დადგენილი წესით საპაიო ფონდში განხორციელებული აქვს ასოცირებული წევრის შენატანი.

5. ამ მუხლის მე-3 პუნქტის მოთხოვნის შეუსრულებლობის შემთხვევაში სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შესაბამისი დარღვევის გამოსწორებისათვის ეძლევა გონივრული ვადა, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს 6 თვეს.

საქართველოს 2015 წლის 16 ივლისის კანონი №4039 – ვებგვერდი, 28.07.2015წ.
საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 12. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრობის შეწყვეტა

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრობის შეწყვეტის საფუძვლებია:

ა) წევრობიდან გასვლა;

ბ) წევრის გარიცხვა;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრის გარდაცვალება/ ლიკვიდაცია;

დ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ლიკვიდაცია.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით შეიძლება შეიზღუდოს წევრობიდან გასვლის უფლება წევრის მიერ ფინანსური ვალდებულებების სრულად შესრულებამდე.

3. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრის გარიცხვა შეიძლება, თუ იგი:

ა) არ ასრულებს საკუთარ ვალდებულებებს;

ბ) უხეშად არღვევს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებას ან/და არ ასრულებს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საერთო კრების, გამგეობისა და სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებებს.

4. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრის გარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს საერთო კრება ხმათა უბრალო უმრავლესობით. საერთო კრების გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს სასამართლოში.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.

 

მუხლი 13. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ქონება

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ქონება შედგება პაისგან, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობით მიღებული მოგებისგან, მიღებული გრანტებისა და სხვა წყაროებისგან, რომლებიც საქართველოს კანონმდებლობით აკრძალული არ არის.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ქონებას კოოპერატივის წესდებით დადგენილი უფლებების ფარგლებში განკარგავენ მისი მმართველობის ორგანოები.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.

 

მუხლი 131. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა შენატანები

1. მეპაიის სავალდებულო საპაიო შენატანის ოდენობა განისაზღვრება საანგარიშო პერიოდის დაწყებამდე, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში მისი მოსალოდნელი სამეურნეო საქმიანობის შესაბამისად, კოოპერატივის მიერ ამ მეპაიისთვის გასაწევი მომსახურების ან/და მისაწოდებელი პროდუქციის ღირებულების პროპორციულად.

2. მეპაიეს უფლება აქვს, პაის სრულად შეტანის შემდეგ, საერთო კრების გადაწყვეტილების საფუძველზე განახორციელოს დამატებითი შენატანი.

3. ასოცირებული წევრის შენატანის სახესა და ოდენობას ადგენს საერთო კრება, ხოლო მისი განხორციელების პირობები, აგრეთვე დივიდენდის გაცემის წესი განისაზღვრება ამ კანონითა და ასოცირებულ წევრსა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით.

4. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში პაის ქონების სახით შეტანისას კოოპერატივი და ქონების შემტანი პირი წერილობით თანხმდებიან მის ღირებულებაზე.

5. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში ქონების სახით შეტანილი პაის ღირებულების ის ნაწილი, რომელიც აღემატება პაის ღირებულებას, მეპაიის დამატებით შენატანში აისახება.

6. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივში ამ კოოპერატივის წევრის შენატანის ქონების სახით შეტანისას ამ ქონების ვალდებულებით დატვირთვა ან/და გასხვისება შესაძლებელია მხოლოდ მისი შემტანი პირის წერილობითი თანხმობით.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 132. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა უფლებები და მოვალეობები

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიე უფლებამოსილია:

ა) მონაწილეობა მიიღოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მართვაში;

ბ) აირჩიოს და არჩეულ იქნეს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის გამგეობასა და სამეთვალყურეო საბჭოში;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის გამგეობისა და სამეთვალყურეო საბჭოსგან მიიღოს სრული ინფორმაცია სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობის შესახებ;

დ) ისარგებლოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მომსახურებით;

ე) მიიღოს დივიდენდი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგებიდან;

ვ) მიიღოს დამატებითი დივიდენდი  დამატებითი შენატანის შესაბამისად, ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით;

ზ) მოითხოვოს საკუთარი ხარჯით სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის დამატებითი საბუღალტრო შემოწმების ან/და აუდიტის ჩატარება;

თ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრობიდან გასვლისას ან კოოპერატივის წევრობის შეწყვეტის სხვა შემთხვევაში დაიბრუნოს კუთვნილი პაი ფულის ან/და ქონების სახით, ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით;

ი) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის რეორგანიზაციის ან ლიკვიდაციის შემთხვევაში მისი ლიკვიდაციის ან რეორგანიზაციის შედეგად დარჩენილი ქონებიდან მიიღოს შესაბამისი წილი ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით;

კ) გაეცნოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რეესტრის მონაცემებს;

ლ) ისარგებლოს საქართველოს კანონმდებლობითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით გათვალისწინებული სხვა უფლებებით.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიე ვალდებულია:

ა) დაიცვას ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით დადგენილი წესები;

ბ) შეასრულოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საერთო კრების, გამგეობისა და სამეთვალყურეო საბჭოს გადაწყვეტილებები;

გ) შეიტანოს პაი ამ კანონით, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებითა და საერთო კრების მიერ დადგენილი წესით;

დ) მონაწილეობა მიიღოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობაში სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით ან/და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით;

ე) განახორციელოს დამატებითი შენატანი ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით;

ვ) შეასრულოს საქართველოს კანონმდებლობითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებები.

3. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ასოცირებული წევრი უფლებამოსილია:

ა) მონაწილეობა მიიღოს საერთო კრებაში სათათბირო ხმის უფლებით;

ბ) არჩეულ იქნეს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის გამგეობასა და სამეთვალყურეო საბჭოში;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის გამგეობისა და სამეთვალყურეო საბჭოსგან მიიღოს სრული ინფორმაცია სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობის შესახებ;

დ) ისარგებლოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მომსახურებით;

ე) მიიღოს დივიდენდი სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგებიდან;

ვ) მოითხოვოს საკუთარი ხარჯით სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის დამატებითი საბუღალტრო შემოწმების ან/და აუდიტის ჩატარება;

ზ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრობიდან გასვლისას ან კოოპერატივის წევრობის შეწყვეტის სხვა შემთხვევაში დაიბრუნოს კუთვნილი ასოცირებული წევრის შენატანი ფულის ან/და ქონების სახით, ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით;

თ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის რეორგანიზაციის ან ლიკვიდაციის შემთხვევაში, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ვალდებულებების დაფარვის შემდეგ სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ქონებიდან დაიბრუნოს კუთვნილი ასოცირებული წევრის შენატანი და დარჩენილი ქონების სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეებზე განაწილებამდე მიიღოს დივიდენდი ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული წესით;

ი) გაეცნოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრთა რეესტრის მონაცემებს;

კ) ისარგებლოს საქართველოს კანონმდებლობითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით გათვალისწინებული სხვა უფლებებით.

4. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ასოცირებული წევრი ვალდებულია:

ა) დაიცვას ამ კანონითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით დადგენილი წესები;

ბ) განახორციელოს ასოცირებული წევრის შენატანი ამ კანონით ან საერთო კრების მიერ დადგენილი წესით და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივთან გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობებით;

გ) შეასრულოს საქართველოს კანონმდებლობითა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წესდებით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებები. 

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 133. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგების განაწილება

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგებიდან დივიდენდები, პირველ რიგში, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის ასოცირებულ წევრებზე გაიცემა:

ა) თუ საერთო კრების გადაწყვეტილებითა და ასოცირებულ წევრსა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრულია დივიდენდის ასოცირებული წევრის შენატანის პროპორციულად გაცემა, გაცემული დივიდენდის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს ამ ასოცირებული წევრის შენატანის ღირებულების 15%-ს 1 სამეურნეო წლის განმავლობაში;

ბ) თუ საერთო კრების გადაწყვეტილებითა და ასოცირებულ წევრსა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრულია ამ ასოცირებულ წევრზე დივიდენდის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგების პროპორციულად გაცემა, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეთა დამატებითი შენატანებისა და ასოცირებულ წევრთა შენატანების მიხედვით გასაცემი დივიდენდების საერთო ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წმინდა მოგების 50%-ს.

2. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგებიდან დივიდენდები ასოცირებული წევრების შემდეგ გაიცემა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეებზე, მათი დამატებითი შენატანების შესაბამისად:

ა) თუ საერთო კრების გადაწყვეტილებითა და მეპაიესა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრულია დივიდენდის მეპაიის დამატებითი შენატანის პროპორციულად გაცემა, გაცემული დივიდენდის ოდენობა 1 სამეურნეო წლის განმავლობაში არ უნდა აღემატებოდეს ამ მეპაიის დამატებითი შენატანის ღირებულების 15%-ს;

ბ) თუ საერთო კრების გადაწყვეტილებითა და მეპაიესა და სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრულია ამ მეპაიეზე დივიდენდის სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მოგების პროპორციულად გაცემა, სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეთა დამატებითი შენატანებისა და ასოცირებულ წევრთა შენატანების მიხედვით გასაცემი დივიდენდების საერთო ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წმინდა მოგების 50%-ს.

3. ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტების შესაბამისად დივიდენდების გაცემის შემდეგ დარჩენილი მოგება ნაწილდება სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მეპაიეებზე, მათი ეკონომიკური მონაწილეობის პროპორციულად.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ. 

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 134. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საქმიანობასთან დაკავშირებული დამატებითი პირობები

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მიერ იმ პირებისაგან, რომლებიც სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წევრები არ არიან, შესყიდული სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების ან/და მათთვის გაწეული მომსახურების მთლიანი ღირებულება მიმდინარე საანგარიშო წლის განმავლობაში არ უნდა აღემატებოდეს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის წლიური სასაქონლო ბრუნვის 50%-ს.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შეზღუდვა არ ვრცელდება სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის საწარმოო-ტექნოლოგიური პროცესებისა და აღწარმოებისათვის აუცილებელ სანერგე და სათესლე მასალებზე და ცხოველთა კვებისა და გამრავლებისათვის საჭირო პროდუქციაზე.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

         

მუხლი 14. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების სახელმწიფო ხელშეწყობა

1. სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების სახელმწიფო ხელშემწყობი ღონისძიებებია:

ა) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების პროექტებისა და პროგრამების შემუშავება და განხორციელება;

ბ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების მიერ შეღავათიანი საკრედიტო რესურსებისა და გრანტების, მათ შორის, სახელმწიფო გრანტის, მიღების შესაძლებლობის უზრუნველყოფა;

გ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ხელშეწყობისა და განვითარების მიზნით წინადადებებისა და რეკომენდაციების შემუშავება და გაცემა და კოოპერატივებისათვის კონსულტაციების გაწევა;

დ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებისათვის კადრების მომზადებისა და გადამზადების, აგრეთვე სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების ხელმძღვანელი პირების კვალიფიკაციის ამაღლების ხელშეწყობა;

ე) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერაციის სფეროში გამოცდილებისა და ინფორმაციის გაცვლის მიზნით სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციების, გამოფენების, სემინარებისა და შეხვედრების ორგანიზება;

ვ) სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებისათვის საგადასახადო შეღავათების დადგენა.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“−„ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების სახელმწიფო ხელშემწყობი ღონისძიებების განხორციელებას უზრუნველყოფს სააგენტო.

საქართველოს 2019 წლის 11 დეკემბრის კანონი №5498 – ვებგვერდი, 23.12.2019წ.

 

მუხლი 15. გარდამავალი დებულებანი

1. ამ კანონის ამოქმედებამდე დაფუძნებულ კოოპერატივს, რომელიც ახორციელებს სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობას და აკმაყოფილებს ამ კანონით დადგენილ მოთხოვნებს, უფლება აქვს, ამავე კანონით განსაზღვრულ უფლებამოსილ ორგანოს მიმართოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მინიჭების მოთხოვნით.

2. ამ კანონის ამოქმედებიდან 2 თვის ვადაში საქართველოს მთავრობამ დაამტკიცოს სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსის მოპოვებისა და შეწყვეტის წესი.

3. ამ კანონის ამოქმედებიდან 2 თვის ვადაში საქართველოს სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ უზრუნველყოს საჯარო სამართლის იურიდიული პირის – სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივების განვითარების სააგენტოს დაფუძნება, სააგენტოს დებულების დამტკიცება და ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის დანიშვნა.

4. იმ სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებს, რომლებსაც 2016 წლის 1 იანვრამდე მიენიჭებათ სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის სტატუსი და რომლებზედაც არ ვრცელდება „მაღალმთიანი რეგიონების განვითარების შესახებ“ საქართველოს კანონის მოქმედება, უნარჩუნდებათ აღნიშნული სტატუსი.

5. 2020 წლის 1 იანვრამდე დაფუძნებულმა სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივებმა 2023 წლის 1 იანვრამდე უზრუნველყონ კოოპერატივების წევრთა რაოდენობის, პაის ოდენობისა და საკუთარი წესდებების ამ კანონთან შესაბამისობა.

საქართველოს 2015 წლის 11 ნოემბრის კანონი №4495 - ვებგვერდი, 24.11.2015წ.
საქართველოს 2021 წლის 4 თებერვლის კანონი №166 – ვებგვერდი, 08.02.2021წ.
საქართველოს 2021 წლის 15 დეკემბრის კანონი №1140 – ვებგვერდი, 24.12.2021წ.
          

მუხლი 16. დასკვნითი დებულებანი

1. ეს კანონი, გარდა ამ კანონის პირველი–მე-7 და მე-10–მე-14 მუხლებისა და მე-15 მუხლის პირველი პუნქტისა, ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

2. ამ კანონის პირველი–მე-7 და მე-10–მე-14 მუხლები და მე-15 მუხლის პირველი პუნქტი ამოქმედდეს გამოქვეყნებიდან მე-60 დღეს.


საქართველოს პრეზიდენტიმიხეილ სააკაშვილი

 

 

ქუთაისი,

12 ივლისი 2013 წ.

N816-რს

 

 

Law of Georgia

On Agricultural Cooperatives

 

Article 1 – Scope of the Law

1. This Law regulates the legal relations for operating agricultural cooperatives and promoting them by the government, monitoring their activities, as well as for obtaining and terminating the status of an agricultural cooperative.

2. The Law of Georgia on Entrepreneurs and other primary and secondary legislation of Georgia regulate the legal relations for agricultural cooperatives, unless otherwise determined by this Law.

 

Article 2 – Purpose of the Law

The purpose of this Law shall be the following:

a) developing family households, organising them into cooperatives, and strengthening their viability;

b) promoting the revival of rural areas and agriculture;

c) ensuring the social and economic development of rural areas;

d) eliminating rural poverty;

e) stopping migration from rural areas;

f) increasing agricultural productivity, improving competitiveness and raising profitability, as well as developing the national economy;

g) promoting the development of biological farming.

Law of Georgia No 4855 of 25 June 2019 – website, 2.7.2019

 

Article 3 – Definition of terms

For the purposes of this Law, the terms used in this Law shall have the following meanings:

a) agricultural activity – all kinds of farming activities on agricultural land or land-related property, and other related services, as well as aquaculture, that include the production, processing, packing, packaging, storage, transportation, and marketing of plant and animal (including poultry, fish, silkworm, bee, etc.) products;

b) land-related property movable and immovable property used for the production, processing, packing, packaging, storage, transportation, and marketing of plant and animal (including poultry, fish, silkworm, bee, etc.) products;

c) agricultural products products produces as a result of agricultural activity;

d) agricultural cooperative – a legal entity organised under private law and legally established as a cooperative according to the Law of Georgia on Entrepreneurs, which carries out agricultural activity and which has been given the status of an agricultural cooperative under this Law;

e) economic participation – relative share in the goods circulation of the cost of agricultural products produced and/or provided or for services rendered by members (shareholders) within the framework of agricultural activities;

e 1 ) share – a mandatory share contribution of not less than GEL 300 made for the economic participation by a shareholder to the share fund on an annual basis, which entitles the shareholder to participate in the activities of an agricultural cooperative, to receive dividends from the cooperative’s profit and to vote at the general meeting;

f) contribution (share) – compulsory contribution of money or property expressed in monetary value by a member of an agricultural cooperative in the share fund;

f 1 ) additional share contribution – additional contribution, depending on the shareholder’s will, made into the share fund by money and/or property expressed in monetary value based on the needs of the agricultural cooperative, which gives the shareholder the right to receive extra dividends under the conditions determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

f 2 ) (deleted – 11.12.2019, No 5498);

f 3 ) (deleted – 11.12.2019, No 5498);

f 4 ) associate member’s contribution – contribution of the associate member to the share fund by money and/or property expressed in monetary value, depending on the needs of the agricultural cooperative, based on which the associate member receives dividends under the conditions determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

f 5 ) general meeting – the highest governing body of the agricultural cooperative;

f 6 ) deliberative vote – the right of an associate member to participate in the determination of the agenda of the general meeting and in the discussion of relevant issues. During decision-making a deliberative vote shall not be considered in the total number of shareholders’ votes;

g) democratic management equal opportunity for members of an agricultural cooperative to manage and control the cooperative’s activity, for which each member of the cooperative has one vote on the general meeting;

h) biological farming – an ordered system of agricultural activity that encourages such interdependence between living organisms and the environment when the balance of nature is maintained;

i) cooperative income – a part of the shareholder’s income, which he/she receives during the economic year in proportion to his/her economic participation, and in the manner and in the amount established by the general meeting;

j) goods circulation – the sum of the values of agricultural products produced and/or obtained and services rendered and/or received in the relevant reporting period by an agricultural cooperative;

k) mandatory reserve fund – the accumulated amount in the agricultural cooperative, which is used for unforeseen circumstances, according to the decision made by the general meeting;

l) share fund – integrated value of share and other contributions expressed in a monetary unit, the amount and disposal of which shall be determined by the general meeting;

m) (deleted – 11.12.2019, No 5498);

n) minimum share – the minimum limit of share contribution made in the share fund, which shall be determined by the general meeting;

o) Agency – a non-entrepreneurial (non-commercial) legal entity within the system of the Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia (‘the Agency’).

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

Law of Georgia No 6415 of 24 June 2020 – website, 1.7.2020

 

Article 4 – Legislation of Georgia on agricultural cooperatives

The legislation of Georgia on agricultural cooperatives consists of the Constitution of Georgia, the international treaties of Georgia, the Civil Code of Georgia, the Law of Georgia on Entrepreneurs, this Law, and other primary and secondary legislation of Georgia.

 

Article 5 – Main principles of activity of agricultural cooperatives

Main principles of activity of agricultural cooperatives shall be as follows:

a) voluntary membership;

b) democratic management;

c) economic participation of members (shareholders) of agricultural cooperatives;

d) social responsibility, fairness and mutual assistance.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

 

Article 6 – Areas of activity of agricultural cooperatives

1. Areas of activity of agricultural cooperatives shall be as follows: production, manufacturing, processing, gathering, packing, packaging, storage, transportation, and/or marketing of agricultural products.

2. An agricultural cooperative shall have the right, in addition to the agricultural activities determined by paragraph 1 of this article, to carry out other activities, which are not prohibited by the legislation of Georgia, for improving the economic and social condition of the shareholders of the cooperative.

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 7 – Obtaining and terminating the status of an agricultural cooperative

1. In order to obtain the status of an agricultural cooperative, a legal entity under private law legally established as a cooperative, shall submit an application to the Agency.

2. The following documents must be attached to the application:

a) an extract from the Registry of Entrepreneurs and Non-entrepreneurial (Non-commercial) Legal Persons evidencing the registration of the legal person and the applicant’s powers;

b) if necessary, an extract from the Public Registry evidencing the title of the legal person to agricultural land and/or property;

c) a copy of the identity document of a person having the representative authority;

d) a document certifying the share contribution;

e) a contract concluded between a shareholder and an agricultural cooperative on the mutual obligations and rights, which determines the type and cost of services to be rendered by the cooperative to the shareholder, as well as the amount of share and other conditions.

3. If the documents, submitted to the Agency by a legal entity under private law legally established as a cooperative, comply with the requirements of the legislation of Georgia, the Agency shall request the Ministry of Environmental Protection and Agriculture of Georgia (‘the Ministry’) to grant to the legal entity the status of an agricultural cooperative.

4. Based on the request submitted under paragraph 3 of this article, a decision on granting the status of an agricultural cooperative to a legal entity under private law legally established as a cooperative shall be made by the Minister of Environmental Protection and Agriculture of Georgia, after which the Ministry shall enter the data of the legal person into the electronic registry and issue a respective certificate.

5. The electronic registry data shall be publicly available and shall be published on the official websites of the Ministry and the Agency.

6. A decision to terminate the status of an agricultural cooperative shall be made by the Minister of Environmental Protection and Agriculture of Georgia. The following may serve as the grounds for termination of the status of an agricultural cooperative:

a) negative results of monitoring;

b) reduction of the number of shareholders determined by Article 11(3) of this Law;

c) an application of an agricultural cooperative requesting termination of the status of an agricultural cooperative.

7. The procedure for obtaining and terminating the status of an agricultural cooperative shall be determined by this Law and an ordinance of the Government of Georgia.

8. An agricultural cooperative, whose status of an agricultural cooperative has been terminated, shall have the right, within 6 months after the termination of the status, to request the Agency to grant the status of an agricultural cooperative.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 8 – Monitoring

The Agency shall have the right to monitor the agricultural activities of a legal entity under private law legally established as a cooperative.

Law of Georgia No 2941 of 12 December 2014 – website, 24.12.2014

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 1643 of 7 December 2017 – website, 14.12.2017

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 9 – (Deleted)

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 10 – Charter of an agricultural cooperative

1. Provisions of the Law of Georgia on Entrepreneurs shall apply to the charter of an agricultural cooperative, considering the peculiarities of this Law.

2. The charter of an agricultural cooperative must cover the following main issues:

a) the procedure for establishing and administering a mandatory reserve fund;

b) the powers and the procedure for convening the meetings of representatives or general meetings;

c) the amount of minimum shares and share contributions;

d) (deleted 11.11.2015, N 4495);

e) the rules and procedures for distributing profit as provided for in Article 13 3 of this Law;

f) the procedure for distributing losses;

g) the procedure for registering mutual obligations in a written form between an agricultural cooperative and its members (shareholders);

h) the procedure for distributing the assets remaining during and after liquidation of the agricultural cooperative;

i) the procedure for accepting associate members.

3. The mandatory reserve fund contributions laid down in paragraph 2(a) of this Article shall not be less than 15% of the annual profit of an agricultural cooperative. The profit of the previous reporting year of the agricultural cooperative, which shall not be less than 15%, shall be accumulated at the beginning of the year.

4. The charter of an agricultural cooperative may provide for the establishment of and management procedure for other types of funds, other than the mandatory reserve fund established under paragraph 2(a) of this article.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 10 1 – Registry of members (shareholders) of an agricultural cooperative

1. An agricultural cooperative shall keep the registry of members (shareholders) of an agricultural cooperative.

2. The procedure for keeping the registry of members (shareholders) of an agricultural cooperative shall be approved by an order of the Minister.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 1643 of 7 December 2017 – website, 14.12.2017

 

Article 11 – Members of an agricultural cooperative

1. Members of an agricultural cooperative are shareholders and associate members.

2. A shareholder of an agricultural cooperative may be a citizen of Georgia who has attained the age of 18 and/or other agricultural cooperative that are directly involved in the agricultural activity of the cooperative and that own the shares.

3. The number of members of an agricultural cooperative in settlements, to which the Law of Georgia on the Development of High Mountain Regions applies, shall not be less than 3, and in the rest of the territory of Georgia – less than 9.

4. An associate member of an agricultural cooperative may be a natural person (including a citizen of a foreign country) having attained the age of 18 and/or a legal person (including a legal person registered abroad), that agree with the principles of activities of the cooperative, that may not be involved in the agricultural activities of the cooperative, and that has made a contribution of an associate member to the share fund in accordance with this Law and the Charter of the agricultural cooperative.

5. If the requirement of paragraph 3 of this Article is not met, a reasonable time of not more than six months shall be given to an agricultural cooperative to remedy the violation.

Law of Georgia No 4039 of 16 July 2015 – website, 28.7.2015

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 12 – Terminating the membership of an agricultural cooperative

1. Grounds for termination of membership of an agricultural cooperative shall be as follows:

a) withdrawal from membership;

b) exclusion of a member;

c) death and/or liquidation of a member of an agricultural cooperative;

d) liquidation of an agricultural cooperative.

2. The right to withdraw from membership may be limited on the basis of the charter of an agricultural cooperative until the member fulfills all his/her financial obligations.

3. A member of an agricultural cooperative may be expelled if he/she:

a) fails to fulfill his/her obligations;

b) grossly violates the charter of the agricultural cooperative and/or fails to implement the decisions of the general meeting, management bodies and the supervisory board of an agricultural cooperative.

4. A decision to expel a member of an agricultural cooperative shall be made by the general meeting by a simple majority of votes. A decision of the general meeting may be appealed to the court.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

 

Article 13 – Property of an agricultural cooperative

1. Property of an agricultural cooperative shall be created through contributions, profit earned as a result of agricultural activities, grants received, and other sources that are not prohibited by the legislation of Georgia.

2. Property of an agricultural cooperative shall be administered by its management bodies within the rights laid down by the charter of the cooperative.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

 

Article 13 1 – Contributions of members (shareholders) of an agricultural cooperative

1. The amount of the mandatory share contribution of a shareholder shall be determined before the beginning of the reporting period, in accordance with his/her expected economic activity in the agricultural cooperative, and in proportion to the value of services to be rendered or products to be provided to this shareholder by the cooperative.

2. The shareholder shall have the right, after making a full share contribution, to make an additional share contribution on the basis of a decision of the general meeting.

3. The form and amount of an associate member’s contribution shall be established by the general meeting, while the conditions of its implementation as well as the procedure for the payment of dividends shall be determined by this Law and the contract signed between the associate member and the agricultural cooperative.

4. In the case of a share contribution to an agricultural cooperative in the form of property, the cooperative and the person contributing the property share shall agree on the value of the property in writing.

5. The part of the value of the share contributed to an agricultural cooperative in the form of property, which exceeds the value of the share contribution, shall be included in the additional share contribution of the shareholder.

6. In the case of contributing a share of a member of an agricultural cooperative to the agricultural cooperative in the form of property, the property may be encumbered and/or sold only on the basis of the written agreement of the contributing person.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 13 2 – Rights and obligations of members (shareholders) of an agricultural cooperative

1. A shareholder of an agricultural cooperative may:

a) take part in the management of an agricultural cooperative;

b) elect and be elected in the Gamgeoba (the management) and in the supervisory board of an agricultural cooperative;

c) receive full information on the activities of an agricultural cooperative from the Gamgeoba (the management) and the supervisory board of an agricultural cooperative;

d) use the services of an agricultural cooperative;

e) receive dividends from the income of an agricultural cooperative;

f) receive an extra dividend in accordance with an additional contribution under the conditions determined by this Law and the contract signed with an agricultural cooperative;

g) request further examination and/or audit, at its own expense, of the accounting records of an agricultural cooperative;

h) receive back his/her own share in the form of money and/or property, in the event of his/her withdrawal from the membership of an agricultural cooperative or in other cases of termination of the membership of an agricultural cooperative, under the procedure determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

i) receive appropriate share from the property remained as a result of the liquidation or reorganisation of an agricultural cooperative in the event of the liquidation or reorganisation of the agricultural cooperative, under the procedure determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

j) get familiar with data of the registry of members (shareholders) of an agricultural cooperative;

k) enjoy other rights determined by the legislation of Georgia and the charter of the agricultural cooperative.

2. A shareholder of an agricultural cooperative shall:

a) comply with the procedures established by this Law and the charter of the agricultural cooperative;

b) implement the decisions made by the general meeting, the Gamgeoba (the management) and the supervisory board of an agricultural cooperative;

c) contribute a share under the procedure established by this Law, the charter and the general meeting of the agricultural cooperative;

d) take part in the agricultural activities of an agricultural cooperative under the conditions determined by the charter of the agricultural cooperative, and/or the contract signed with the agricultural cooperative;

e) make an additional contribution under the conditions determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

f) perform other obligations determined by the legislation of Georgia and the charter of the agricultural cooperative.

3. An associate member of an agricultural cooperative may:

a) participate in the general meeting with the right of deliberative voting;

b) be elected in the Gamgeoba (the management) and the supervisory board of the agricultural cooperative;

c) receive full information on the activities of the agricultural cooperative from the Gamgeoba (the management) and the supervisory board of the agricultural cooperative;

d) use services of an agricultural cooperative;

e) receive a dividend from the income of an agricultural cooperative;

f) request further examination and/or audit, at his/her own expense, of the accounting records of the agricultural cooperative;

g) receive back his/her own associate member’s share in the form of money and/or property, in the event of his/her withdrawal from the membership of an agricultural cooperative or in other cases of termination of the membership of an agricultural cooperative, under the procedure determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative;

h) receive back the associate members’ own share from the agricultural cooperative in the event of the liquidation or reorganisation of the agricultural cooperative, and after covering the liabilities of the agricultural cooperative, and receive a dividend under the procedure determined by this Law and the contract signed with the agricultural cooperative, before the distribution of the remained property between the shareholders of the agricultural cooperative;

i) get familiar with the data of the registry of members (shareholders) of an agricultural cooperative;

j) enjoy other rights determined by the legislation of Georgia and the charter of the agricultural cooperative.

4. An associate member of the agricultural cooperative shall:

a) comply with the procedures established by this Law and the charter of the agricultural cooperative;

b) contribute the associate member’s share under the procedure established by this Law, or the general meeting and under the provisions determined by the contract signed with the agricultural cooperative;

c) perform other obligations determined by the legislation of Georgia and the charter of the agricultural cooperative.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 13 3 – Distribution of the profit of an agricultural cooperative

1. Dividends from the profit of an agricultural cooperative shall be first paid to associate members of the agricultural cooperative:

a) if it is determined by the decision of the general meeting and the contract signed between the associate member and the agricultural cooperative to pay dividends in proportion to the contribution of the associate member, the amount of the paid dividend shall not exceed 15% of the value of the contribution of this associate member during an economic year;

b) if it is determined by the decision of the general meeting and the contract signed between the associate member and the agricultural cooperative to pay dividends to the associate member in proportion to the profit of the agricultural cooperative, the total amount of the dividends to be paid in accordance with the additional contributions of shareholders and the contributions of the associate members of the agricultural cooperative shall not exceed 50% of the net profit of the agricultural cooperative.

2. Dividends from the profit of an agricultural cooperative, after being paid to associate members, shall be paid to shareholders of the agricultural cooperative in accordance with their additional contributions:

a) if it is determined by the decision of the general meeting and the contract signed between the shareholder and the agricultural cooperative, to pay dividends in proportion to the additional contribution of the shareholder, the amount of the dividend paid during one economic year shall not exceed 15% of the value of the additional contribution made by the shareholder;

b) if it is determined by the decision of the general meeting and the contract signed between the shareholder and the agricultural cooperative to pay dividends to the shareholder in proportion to the profit of the agricultural cooperative, the total amount of the dividends to be paid in accordance with the additional contributions of shareholders and the contributions of associate members of the agricultural cooperative shall not exceed 50% of the net profit of the agricultural cooperative.

3. The profit remained after the payment of dividends in accordance with paragraphs 1 and 2 of this article shall be distributed among the shareholders of the agricultural cooperative in proportion to their economic participation.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 13 4 – Additional conditions related to the activities of an agricultural cooperative

1. The total cost of agricultural products purchased from and/or services rendered to the persons, who are not members of an agricultural cooperative, by the agricultural cooperative during the current reporting year shall not exceed 50% of annual circulation of goods of the agricultural cooperative.

2. The limitation provided for by paragraph 1 of this article shall not apply to the industrial and technological processes and the planting and seeding materials necessary for the reproduction, and to products necessary for animal nutrition and propagation.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 14 – Government support to agricultural cooperatives

1. Government support measures to agricultural cooperatives shall be as follows:

a) drafting and implementing development projects and programmes for agricultural cooperatives;

b) providing agricultural cooperatives with an opportunity to enjoy preferential credit resources and grants, including state grants;

c) for the purpose of support and development of agricultural cooperatives, drawing up and issuing suggestions and recommendations, and providing consultations to agricultural cooperatives;

d) supporting the training and retraining of staff for agricultural cooperatives, as well as the upgrading of qualification of the management staff of the agricultural cooperatives;

e) organising scientific practical conferences, exhibitions, seminars, and meetings in order to exchange experience and information in the field of agricultural cooperation;

f) determining tax privileges for agricultural cooperatives.

2. The implementation of the government support measures to agricultural cooperatives specified in paragraph 1(a-e) of this article shall be ensured by the Agency.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 5498 of 11 December 2019 – website, 23.12.2019

 

Article 15 – Transitional provisions

1. A cooperative established before the entry into force of this Law, which carries out agricultural activities and meets the requirements of this Law, may apply to a body authorised by this Law for obtaining the status of an agricultural cooperative.

2. The Government of Georgia shall approve the procedure for obtaining and terminating the status of an agricultural cooperative within two months after the entry into force of this Law.

3. The Ministry of Agriculture of Georgia shall ensure the establishment of the Legal Entity under Public Law called the Agricultural Cooperatives Development Agency, as well as the approval of the Statute of the Agency, and the appointment of a person who shall be authorised to manage and represent the Agency.

4. The agricultural cooperatives that have received the status of agricultural cooperatives before 1 January 2016, and to whom the Law on the Development of High Mountainous Regions does not apply, shall retain the status of agricultural cooperatives.

5. The agricultural cooperatives established before 1 January 2020 shall, before 1 January 2023, ensure the compliance of the number of cooperative members, the amount of shares and their charters with this Law.

Law of Georgia No 4495 of 11 November 2015 – website, 24.11.2015

Law of Georgia No 166 of 4 February 2021 – website, 8.2.2021

Law of Georgia No 1140 of 15 December 2021 – website, 24.12.2021

 

Article 16 – Final provisions

1. This Law, except for Articles 1-7, Articles 10-14 and Article 15(1) of this Law, shall enter into force upon its promulgation.

2. Articles 1-7, Articles 10-14 and Article 15(1) of this Law shall enter into force on the 60 th day after the promulgation.

 

 

President of Georgia                                                     Mikheil Saakashvili

Kutaisi

12 July 2013

No 816- რს