ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმების შესახებ
კონსოლიდირებული ვერსიების არჩევა ცვლილების დოკუმენტები საინფორმაციო ბარათი ბეჭდვა ფაილის გადმოწერა
დოკუმენტის ნომერი 26/ნ
დოკუმენტის მიმღები საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრი
მიღების თარიღი 30/01/2006
დოკუმენტის სახე საქართველოს მინისტრის ბრძანება
გამოქვეყნების წყარო, თარიღი სსმ, 18, 09/02/2006
სარეგისტრაციო კოდი 470230000.22.035.008094
ძალის დაკარგვის თარიღი 07/12/2006
კონსოლიდირებული ვერსიების არჩევა

თქვენ უყურებთ დოკუმენტის პირველად სახეს
დოკუმენტის კონსოლიდირებული ვარიანტის ნახვა ფასიანია, აუცილებელია სისტემაში შესვლა და საჭიროების შემთხვევაში დათვალიერების უფლების ყიდვა, გთხოვთ გაიაროთ რეგისტრაცია ან თუ უკვე რეგისტრირებული ხართ, გთხოვთ, შეხვიდეთ სისტემაში

სახელმწიფო სარეგისტრციო კოდი 470.230.000.22.035.008.094

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის

ბრძანება 26/ნ

2006 წლის 30 იანვარი

ქ. თბილისი

ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმების შესახებ

მოქალაქეთა თანდაყოლილი ან შეძენილი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეუსაბამობა ცალკეული პროფესიული მოვალეობების ან საქმიანობის განხორციელებასთან ხშირად ხდება უბედური შემთხვევების, სხვადასხვა სახის სატრანსპორტო და საწარმოო ტრავმატიზმის, კატასტროფების თუ დანაშაულის, აგრეთვე პროფესიული და სოციალურად საშიში დაავადებების გამოწვევის მიზეზი.

აღნიშნულ შემთხვევათა მნიშვნელოვანი ნაწილის თავიდან აცილება შეიძლება წინასწარი სამედიცინო შემოწმების ჩატარებით.

ასევე მნიშვნელოვანია, რომ მოქალაქე გარკვეული დროის გავლის შემდეგ თავისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების გამო შეიძლება გახდეს შეუსაბამო რაიმე პროფესიის თუ საქმიანობისათვის, რის გამოც აუცილებელია აღნიშნული სამედიცინო გამოკვლევების პერიოდული განმეორება.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, ”ცალკეულ პროფესიათა საქმიანობის, უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 1997 წლის 30 მაისის №275 ბრძანებულების შესრულების უზრუნველსაყოფად, ვბრძანებ:

1. დამტკიცდეს ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების წესი (დანართი 1).

2. დამტკიცდეს ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების ან ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების დონეები (დანართი 2).

3. დამტკიცდეს პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა ნუსხა, რომლისთვისაც საჭიროა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება I დონის მოთხოვნების შესაბამისად (დანართი 3).

4. დამტკიცდეს დაავადებათა და ფიზიკურ ანომალიათა ჩამონათვალი, რომელთა არსებობაც უკუნაჩვენებია I დონის მოთხოვნით გათვალისწინებულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად (დანართი 4).

5. დამტკიცდეს პროფესიათა საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა ნუსხა, რომლისთვისაც საჭიროა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება II დონის მოთხოვნების შესაბამისად (დანართი 5).

 6. დამტკიცდეს დაავადებათა და ფიზიკურ ანომალიათა ჩამონათვალი, რომელთა არსებობაც უკუნაჩვენებია II დონის მოთხოვნით გათვალისწინებულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად (დანართი 6).

 7. დამტკიცდეს მცურავი შემადგენლობის მუშაკთა შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად) (დანართი 7).

8. დამტკიცდეს სამოქალაქო ავიაციის სპეციალისტების შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად) (დანართი 8).

9. დამტკიცდეს სარკინიგზო ტრანსპორტის შემადგენლობის მუშაკთა შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად) (დანართი 9).

10. დამტკიცდეს მეტროპოლიტენის ტრანსპორტის შემადგენლობის მუშაკთა შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად) (დანართი 10).

11. დამტკიცდეს პროფესიათა საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა ნუსხა, რომლისათვისაც საჭიროა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება და სამედიცინო წინააღმდეგჩვენებათა ჩამონათვალი (III დონის შესაბამისად) (დანართი 11).

12. დამტკიცდეს იმ საწარმოთა და პროფესიათა ჩამონათვალი, შემოწმების პერიოდულობა და წესები, რომელთა მუშაკებიც ექვემდებარებიან წინასწარ და პერიოდულ სამედიცინო გამოკვლევებს (III დონის შესაბამისად) (დანართი 12).

13. დამტკიცდეს დაავადებათა და ფიზიკურ ანომალიათა ჩამონათვალი, რომელთა არსებობის დროსაც უკუნაჩვენებია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ხელით სამართავი ტრანსპორტის მართვა (დანართი 13).

14. დამტკიცდეს ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების ან ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების I და II დონის ცნობის ნიმუში (დანართი 14).

15. დამტკიცდეს მფრინავ, მცურავ, სარკინიგზო საშუალებებზე და მეტროპოლიტენში მომუშავე პირთა ჯანმრთელობის დამადასტურებელი უნიფიცირებული ცნობის ნიმუში (დანართი 15).

16. დამტკიცდეს მოქალაქეთა მესამე დონით პერიოდული შემოწმების ცნობის ნიმუში (დანართი 16).

17. დამტკიცდეს III დონის შესაბამისად მოქალაქეთა წინასწარი და პერიოდული სამედიცინო შემოწმების კომისიების ბეჭდების ტიპური ნიმუში (დანართი 17).

18. საზოგადოებრივი ჯანდაცვის დეპარტამენტმა (ლ. ბარამიძემ) უზრუნველყოს:

ა) ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად ჯანმრთელობის შემოწმების კომისიების მუშაობაზე მონიტორინგის განხორციელება;

ბ) მოქალაქეთა ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ცნობების უნიფიცირებული ფორმების ბეჭვდვა, აღრიცხვა, სამედიცინო კომისიების მომარაგება და მათი გაყალბებისაგან დასაცავი მაჩვენებლების შესახებ საპატრულო პოლიციისა და სხვა დაინტერესებული უწყებების ინფორმირება;

 გ) III დონის შესაბამისად მოქალაქეთა წინასწარი და პერიოდული სამედიცინო შემოწმების კომისიების ბეჭდების ტიპური ნიმუშის შესაბამისად აწარმოოს მათი აღრიცხვა და გამოყენების მონიტორინგი;

დ) მოქალაქეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასებისას კლინიკურად რთული ან საკონფლიქტო შემთხვევების განხილვის და საბოლოო გადაწყვეტილების მიღების მიზნით მოამზადოს და წარმოადგინოს დასამტკიცებლად საკონფლიქტო კომისიის შემადგენლობა.

19. ეთხოვოს ადგილობრივი თვითმართველობის სამსახურებს წელიწადში ორჯერ 1 იანვრამდე და 1 ივლისამდე რაიონის საზოგადოებრივ ჯანდაცვის სამსახურებს მიაწოდონ ინფორმაცია III დონით გასატარებელი კონტინგენტის დისლოკაციისა და რაოდენობის შესახებ.

20. ქვეყანაში მომქმედმა ფსიქიატრიული და ნარკოლოგიური პროფილის დაწესებულებებმა ყველა შემთხვევაში გამოსაკვლევ პირებს ჩაუტარონ აუცილებელი გამოკვლევა და გასცეს დასკვნა მოქალაქეთა შესაბამისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ.

21. ძალადაკარგულად ჩაითვალოს “ცალკეულ პროფესიათა საქმიანობის, უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმების შესახებ” საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2000 წლის 26 სექტემბრის 106/ნ ბრძანება.

22. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

. ჭიპაშვილი

 დანართი 1

ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების წესი

1. ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების კომისია იქმნება სამედიცინო საქმიანობის ნებართვის მქონე დაწესებულების საექიმო საექსპერტო კომისიის (შემდგომში – სსკ) ბაზაზე მასში დამატებითი სპეციალისტების მოწვევით და თავის მუშაობას წარმართავს სსკ-ს დებულების თანახმად.

2. სსკ-ს ხელმძღვანელობს და სამედიცინო დოკუმენტაციას აწარმოებს, დაწესებულების ხელმძღვანელის ბრძანებით დანიშნული სსკ-ს თავმჯდომარე და პასუხისმგებელი მდივანი, რომლებიც შესაძლებელია ამავე დროს იყვნენ ექიმი სპეციალისტებიც. კომისიის მუშაობაში მონაწილეობს საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული შესაბამისი სერტიფიკატის მქონე: თერაპევტი, ქირურგი, ნევროლოგი, ფსიქიატრი, ნარკოლოგი, ოტორინოლარინგოლოგი, ოკულისტი. საჭიროების შემთხვევაში დაწესებულების ხელმძღვანელი ბრძანებით კომისიის შემადგენლობაში დროებით ან მუდმივად იწვევს სხვა ვიწრო სპეციალობის ექიმებს.

3. ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების ან ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების აუცილებელ მოთხოვნად ჩაითვალოს გამოსაკვლევ პირთა ტესტირება შიდსა და ათაშანგზე და საჭიროების შემთხვევაში ნარკოტესტირება (დასაშვებია ტესტირების ჩატარება იმუნოქრომატოგრაფიული ტესტებით).

4. გამოსაკვლევმა პირმა კომისიას უნდა წარუდგინოს პირადობის დამადასტურებელი საბუთი, რომელშიც მითითებულია მისი პირადი ნომერი.

5. იმ შემთხვევაში, თუ კომისია ადგილზე ვერ გადაწყვეტს გამოსაკვლევი პირის ვარგისიანობას, იგი დამატებით გამოკვლევაზე აგზავნის პროფილურ, მაღალკვალიფიცირებულ სამკურნალო დაწესებულებაში და მხოლოდ იქიდან წარმოდგენილი დასკვნის საფუძველზე გასცემს ან არ გასცემს ჯანმრთელობის დამადასტურებელ ცნობას.

6. გამოსაკვლევი პირის ფსიქიკური ჯანმრთელობა დასტურდება სკკ-ს ფსიქიატრის მიერ, ყველა სხვა შემთხვევაში, როდესაც ადგილი აქვს გადახრას ფსიქიკური ჯანმრთელობიდან ან ფსიქიკურ აშლილობას, გამოსაკვლევი პირი დიაგნოსტირების მიზნით იგზავნება სპეციალიზირებულ ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში.

7. დამატებითი გამოკვლევების ღირებულებას იხდის გამოსაკვლევი პირი. იმ შემთხვევაში როდესაც არ დგინდება დაავადება, კომისია ვალდებულია მას აუნაზღაუროს გაწეული ხარჯები.

8. რაიმე დაავადების არსებობის შემთხვევაში კომისია ვალდებულია გამოსაკვლევი პირის მოთხოვნის საფუძველზე, გასცეს ამონაწერი ავადმყოფის ამბულატორიული გამოკვლევის ბარათიდან.

9. I დონის მოთხოვნათა შესაბამისად, მოქალაქეთა ჯანმრთელობის გადასამოწმებელი ვადა 5 წელია (თუ მამაკაცის ასაკი არ აღემატება 55 წელს, ხოლო ქალების – 50 წელს).

10. II დონის მოთხოვნათა შესაბამისად, მოქალაქეთა ჯანმრთელობის აუცილებლობის გადამოწმების ვადა 3 წელია (თუ მამაკაცების ასაკი არ აღემატება 55 წელს, ხოლო ქალების – 50 წელს). სამოქალაქო ავიაციის სპეციალისტების ჯანმრთელობის მდგომარეობის აუცილებელი გადამოწმების ვადები რეგულირდება საქართველოს კანონმდებლობით.

11. მამაკაცები 55-65, ქალები – 50-60 წლოვანების, ჯანმრთელობის აუცილებელი გადამოწმების ვადა განისაზღვრება 2 წლით, ხოლო მამაკაცები 65 წლის ზევით, ქალები 60 წლის ზევით – ყოველწლიურად.

12. კომპენსირებული ქრონიკული დაავადებებით დაავადებულ მოქალაქეთა ჯანმრთელობის აუცილებელი გადამოწმების ვადას განსაზღვრავს კომისია.

13. იმ პირთა ცნობებში, რომელთაც შეზღუდვით ეძლევათ პროფესიის, საქმიანობის უფლება ან ნებართვა, კეთდება შესაბამისი ჩანაწერი ”ჩაითვალოს ვარგისად კონტაქტური ლინზების აუცილებელი ტარების შემთხვევაში“, ”სასმენი აპარატის აუცილებელი ტარების შემთხვევაში“ და ა. შ.

14. გამოკვლევა ტარდება დადგენილი და დამტკიცებული სტანდარტების შესაბამისად.

15. დასკვნის გამოტანისას კომისია სარგებლობს ჯანმრთელობის ცნობის გაცემის წინააღმდეგჩვენებათა და დაავადებათა ნუსხით.

 

 

 

 

 დანართი 2

ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების დონეები

 

ცალკეულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლების და ნებართვის მისაღებად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის შემოწმების დონეებს განეკუთვნება:

ა) I დონე – პროფესიები, საქმიანობის უფლებები ან ნებართვები, რომლებიც მოქალაქეთა ჯანმრთელობას მნიშვნელოვან მოთხოვნებს უყენებენ;

ბ) II დონე – პროფესიები, საქმიანობის უფლებები ან ნებართვები, რომლებიც მოქალაქეთა ჯანმრთელობას განსაკუთრებულ მოთხოვნებს უყენებენ;

გ) III დონე – ჯანმრთელობის მდგომარეობის პერიოდულ შემოწმებას დაქვემდებარებული პროფესიები და საქმიანობები;

დ) II დონის მოთხოვნათა შესაბამისად გამოკვლეული პიროვნების ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ცნობა შეიძლება გამოყენებულ იქნეს I დონით გათვალისწინებული პროფესიების საქმიანობის უფლების ან ნებართვის მისაღებად;

ე) III დონის მოთხოვნათა შესაბამისად მიღებული ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ცნობა, არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს I და II დონის გათვალისწინებულ პროფესიათა საქმიანობის უფლებათა ან ნებართვის მისაღებად;

ვ) I და II დონის მოთხოვნათა შესაბამისად მოქალაქეთა ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ცნობა არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს III დონის მოთხოვნათა შესაბამისად პიროვნების ჯანმრთელობის დამადასტურებელი ცნობის მაგივრად.

 

დანართი 3

პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა ნუსხა, რომლისთვისაც საჭიროა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება I დონის მოთხოვნების შესაბამისად

1. ნავთობისა და გაზის მრეწველობაში წარმოებული სამუშაოები, მათ შორის ცვლის მეთოდებით დაკავებულ დაუსახლებელ უდაბნოს რაიონებში მომუშავენი.

2. ყველა სახის მიწისქვეშა სამუშაოთა მწარმოებლები.

3. ჰიდრომეტეოროლოგიურ სადგურებში, კავშირგაბმულობის ობიექტებში მომუშავენი, რომლებიც იმყოფებიან მაღალმთიან, უდაბნო, დაშორებულ და დაუსახლებელ რაიონებში, აგრეთვე რთულ კლიმატურ პირობებში.

4. გეოლოგიურ-სამძებრო, ტოპოგრაფიული, საამშენებლო და სხვა სახის სამუშაოებზე მომუშავენი დაშორებულ, მცირედ დასახლებულ, ძნელადმისასვლელ, დაჭაობებულ და მთიან რაიონებში, მათ შორის ექსპედიციები.

5. ორგანიზებულ პირთა ჯგუფები, რომლებიც იგზავნებიან სამუშაოდ ქვეყნის საზღვრებს გარეთ ან ძნელად მისასვლელ რაიონებში.

6. მაღალი წნევის ჭურჭლების მომსახურე პერსონალი.

7. საქვაბეების ოპერატორები, გაზზე მეთვალყურეობის მომსახურე პერსონალი.

8. მექანიკურ დანადგარებზე მომუშავე (სახარატო, საფრეზერო, და სხვა დაზგებზე, საშტამპო პრესებზე მომუშავენი, ელექტროშემდუღებლები, აირშემდუღებლები).

9. შიდა საქარხნო სარკინიგზო სატრანსპორტო საშუალებებზე მომუშავე (ავტოდამტვირთების, ელექტროკარის რეგულატორების და სხვა მანქანებზე მომუშავე მძღოლები).

10. მეტროპოლტენის მელიანდაგეთა ჯგუფი, ელ. მექანიკური ჯგუფი, ელ. მომარაგების ჯგუფი, სცბ და კ/გ ჯგუფი, მოძრავი შემადგენლობის მომსახურების ჯგუფი, ხელმძღვანელთა ჯგუფი.

11. მაღლივი ან სიმაღლეზე ასვლასთან დაკავშირებული სამუშაოები, ამწე მოწყობილობებზე მომსახურენი.

12. მომქმედი ელექტროდანადგარების (380 ვოლტიდან და ზევით) მომსახურე პერსონალი, რომელიც ახორციელებს ოპერატიული გადართვების გასამართ, სამონტაჟო და სხვა სამუშაოებს, აგრეთვე მაღალი ძაბვის ქვეშ მომუშავე პერსონალი.

13. ტყის ჭრაზე, დაცურებაზე, ტრანსპორტირებასა და პირველად დამუშავებაზე დასაქმებული პირნი.

14. სატრანსპორტო საშუალებათა მართვის უფლება, (მართვის მოწმობის საერთაშორისო სტანდარტის A ,B ,C, D, E).

15. მყვინთავები და სამაშველო ჯგუფის პერსონალი.

16. სპეციალურ ნაგებობებში მომუშავენი.

17. სამედიცინო პერსონალი

18. აბიტურიენტები, უმაღლესი და პროფესიული სასწავლებლის სტუდენტები

19. ნებისმიერი სახის სასწავლო დაწესებულების თანამშრომლები.

 

 დანართი 4

დაავადებათა და ფიზიკურ ანომალიათა ჩამონათვალი, რომელთა არსებობაც უკუნაჩვენებია I დონის მოთხოვნით გათვალისწინებულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად

დაავადებათა, ფიზიკურ ნაკლთა და მდგომარეობის ჩამონათვალი

შენიშვნა

 

თვალის სნეულებანი

 

1

თვალის გარსის ქრონიკული დაავადება, რომელსაც თან ახლავს მხედველობის ფუნქციის დარღვევა; ქუთუთოების შეუქცევადი პათოლოგია, ქუთუთოების კუნთების პარეზი, რომელიც ხელს უშლის მხედველობას ან ზღუდავს თვალის კაკლის მოძრაობას.

 

 

2

საცრემლე პარკის ისეთი ქრონიკული ანთება ან მყარი ცრემლდენა, რომლებიც არ ექვემდებარებიან მკურნალობას

 

3

ნებისმიერი ეტიოლოგიის სიელმით გამოწვეული მყარი დიპლოპია

 

4

მხედველობის ველის 20-ზე მეტით შეზღუდვა ნებისმიერ მხარეს. აბსოლუტური ან ნაწილობრივი ცენტრალური სკოტომა

 

5

რეფრაქციის ანომალიით, თვალის ფსკერის ცვლილებებით, სხივის გარდამტეხი სისტმის შეზღუდვით ან სხვა ორგანული ხასიათის მიზეზებით გამოწვეული მხედველობის სიმახვილის დაქვეითების შემთხვევაში:

ა)მხედველობის სიმახვილე 0,8

ერთ თვალზე თუ მეორეზეა 0,4

ბ)ცალ თვალში მხედველობის არარსებობის შემთხვევაში

მეორე თვალში 1,0 მხედველობის არსებობის შემთხვევაში ინდივიდუალური შეფასებით

მხედველობის სიმახვილე განისაზღვრება კორექციით. მაქსიმალურად დასაშვები კორექცია: ახლომხედველობისა და შორსმხედველობის შემთხვევაში 6,0 დიოპტრი. ასტიგმატიზმის შემთხვევაში – 3,0 დიოპტრი.

სხვადასხვა რეფრაქციის შემთხვევაში ბინოკულარული რეფრაქცია 2,0 დიოპტრი

6

ფერთა აღქმის დარღვევა

ა) დიქრომაზია

ბ) ანომალური ტრიქრომაზია

I ტიპის

II ტიპის

ანომალიური ტრიქრომაზიის შემთხვევაში, თუ პირი აღიქვამს შუქნიშანის ფერებს, შესაძლებელია დაიშვას ტრანსპორტის სამართავად

7

ბადურისა და მხედველობის ნერვის დაავადებანი (პიგმენტური რეტინიტი, მხედველობის ნერვის ატროფია, ბადურის ჩამოცლა და სხვა).

 

8

ნებისმიერი ხარისხის გლაუკომა

 

 

9

ხელოვნური ბროლი

იმ შემთხვევაში, თუ მხედველობის სიმახვილე პასუხობს 4 და 5 პუნქტის მოთხოვნებს, დასაშვებია

 

ყელ-ყურ-ცხვირის დაავადებანი

 

 

10

ჩვეულებრივი საუბრის აღქმა არანაკლებ 3 მეტრიდან, ხოლო ჩურჩულით – არანაკლებ 1 მეტრიდან ორივე ან ერთი ყურით.

 

 

 

11

შუა ყურის ცალმხრივი ან ორმხრივი ჩირქოვანი ანთება გართულებული, ქოლესტეატომით, კარიესის ან მთლიანი ეპიტიმპანით ან ფისტულარული სიმპტომით

იმ შემთხვევაში, თუ ჩატარებული მკურნალობის შედეგად ადგილი აქვს მნიშვნელოვან ფუნქციონალურ გაუმჯობესებას, საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

12

მასტოიდექტომიის შედეგად ჩამოყალიბებული ქრონიკული მასტოიდიტი.

იმ შემთხვევაში, თუ ჩატარებული მკურნალობის შედეგად ადგილი აქვს მნიშვნელოვან ფუნქციონალურ გაუმჯობესებას, საკითხი წყდება ინდივიდუალურად*.

13

ნებისმიერი ეტიოლოგიის დაავადება, რომლებიც იწვევენ ვესტიბულარული აპარატის ფუნქციის დარღვევას, თავბრუსხვევას (მეხსიერების დაავადება, ლაბირინთის ანთება ან ფისტულა, ნებისმიერი ეტიოლგიის ლაბირინთული კრიზი).

 

14

სპონტანური ნისტაგმი თვალის გუგის საშუალო მდგომარეობიდან 70-ის გადახრით.

 

15

ხახის, ხორხის, ტრაქეის ისეთი მყარი ცვლილებები, რომელიც მნიშვნელოვნად ართულბენ სუნთქვას.

 

 

ქირურგიული დაავადებანი

 

 

16

კეთილვისებიანი სიმსივნეები, ტლანქი ნაწიბურები, რომლებიც მკვეთრად ზღუდავენ კიდურის და კისრის მოძრაობას

 

17

მყარი ცვლილებები მსხვილ სახსრებში (ცრუ სახსრები, ჩვეული ამოვარდნები და სხვა) არასწორად შეხორცებული მოტეხილობები, რომლებიც მკვეთრად ზღუდავენ კიდურების მოძრაობას.

 

18

ერთ-ერთი ზედა ან ქვედა კიდურის, მტევნის ან ტერფის არარსეობის შემთხვევაში ან ისეთი დეფორმაციის დროს, რომელიც მკვეთრად ზღუდავს მოძრაობას.

 

19

ფალანგების ან თითების არარსებობა ფალანგშორისი სახსრების უმოძრაობა

ა) ცერა თითის ორი ფალანგის არარსებობა მარჯვეა ან მარცხენა ხელზე.

ბ) 2 ან მეტი თითის არარსებობა ან გაშეშება მარჯვენა ხელზე.

გ) 3 ან მეტი თითის არარსებობა ან უმოძრაობა მარცხენა ხელზე.

 

20

თავის ქალას ძვლების დეფექტები ან ტრავმული დეფორმაცია გართულებული ნევროლოგიური სიმპტომატიკით.

 

21

ქვედა კიდურების სიმოკლე 6 სმ-ზე მეტად.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად. უვარგისია გარდა დანართი 3 19, 20 და 21 პუნქტებში მითითებული პროფესიებისა

22

თეძოს ან საზარდულის თიაქარი

უვარგისია გარდა დანართი 3 19, 20 და 21 პუნქტებში მითითებული პროფესიებისა

 

23

დაავადებები, რომლებიც იწვევენ ტკივილებს ან კიდურების მოძრაობის შეზღუდვას (სწორი ნაწლავის ყველა შრის გამოვარდნა, ბუასილი ხშირი გამწვავებებით, სათესლე ჯირკვლისა და სათესლე ბაგირაკის წყალმანკი და ა.შ.)

უვარგისია გარდა დანართი 3 19, 20 და 21 პუნქტებში მითითებული პროფესიებისა

24

სისხლძარღვთა დაავადებანი: ა) აორტარული, თავის, ზურგის ტვინის, თეძოს, მუხლქვეშა არტერიის და კანქვეშა სისხლძარღვების ანევრიზმები. ბ) მაობლიტირებელი ენდორტერიტი II და III სტადიაში, ტაკაიასის დაავადება. გ) ვენების ვარიკოზული გაგანიერება ტროფიკის მოშლით, სპილოს დაავადება და სხვა.

 

25

გულმკერდის და ხერხემლის დეფორმაცია, გულმკერდის ორგანოების ფუნქციის მნიშვნელოვანი დარღვევით.

 

 

შინაგანი სნეულებანი

 

26

გულსისხლძარღვთა უკმარისობა გამოწვეული ნებისმიერი ეთიოლოგიის თანდაყოლილი ან შეძენილი მანკებით.

უვარგისია, გარდა დანართი 3 19, 20 და 21 პუნქტებში მითითებული პროფესიებისა

27

გულის ან მსხვილი მაგისტრალური სისხლძარღვების ოპერაციით გამოწვეული გულსისხლძარღვთა და ფილტვის უკმარისობა, ტკივილის სინდრომი.

 

28

ნებისმიერი ეთიოლოგიის გულის დაავადება (ენდოკარდიტი, მიოკარდიტი, პერიკარდიტი, კარდიომიოპათია და სხვა), ნებისმიერი ეთიოლოგიის გულის რიტმის დარღვევა (პაროქსიზმული ტაქიკარდია, ჯგუფური ექსტრასისტოლია, მოციმციმე არითმია და სხვა)

 

29

გულის ქრონიკული იშემიური დაავადება (მოსვენების და დატვირთვის სტენოკარდია, კარდიოსკლეროზი, მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდგომი პერიოდი)

 

30

ყველა სტადიის ჰიპერტონული დაავადება

ჰიპერტონული დაავადების I სტადიაში საკითხი წყდება ინდივიდუალურად. გადამოწმება 1 წლის გაენმავლობაში. თვალის ფსკერის ცვლილებების და მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიის შემთხვევაში პირს არ შეიძლება დაერთოს ნება

31

სისხლძარღვთა ვეგეტოდისტონია, ჰიპერტენიზური და ჰიპოტენიზური რეაქციებით.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

32

ფილტვებისა და პლევრის ქრონიკული დაავადება, ბრონქიალური ასთმა გართულებული ფილტვისა და გულსისხლძარღვთა უკმარისობით, ფილტვის რეზექციის შემდგომი პერიოდი, ბრონქოეტაზიური დაავადება.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად სპეციალიზებული დაწესებულების სამედიცინო დასკვნის გათვალისწინებით. გადამოწმება 1 წლის შემდეგ.

33

სისხლისა და სისხლმბადი ორგანოების დაავადებანი

უვარგისია გარდა დანართი 3 19, 20 და 21 პუნქტებში მითითებული პროფესიებისა

34

კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება. ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის და პანკრეასის ქრონიკული დაავადებანი მიდრეკილი ხშირი გამწვავებებისაკენ, ოპერირებული კუჭის დაავადებანი.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

35

ქრონიკული დაავადება (ნეფრიტი, ნეფროზი, ნეფროსკლეროზი, პიელონეფრიტი, პოლიკისტოზი და სხვა).

ეფექტური მკურნალობის შემთხვევაში საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

36

ენდოკრინული სისტემის დაავადებანი ფუნქციის გამოხატული დარღვევით. თირეოტოქსიკოზი, ჰიპერთირეოზი, ჰიპოფიზალური უკმარისობა, თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის უკმარისობა, იცენკო-კუშინგის დაავადება, ფეოქრომოციტომა, კონის სინდრომი, შაქრიანი დიაბეტი, ჰიპო- და ჰიპერპარათირეოზი.

“B” კატეგორიის მძღოლებისათვის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად სპეციალიზებული დაწესებულების დასკვნის საფუძველზე. ნება არ მიეცემათ ფუნქციის მნიშვნელოვანი და მკვეთრი მოშლის დროს, რომელსაც თან ახლავს კოგნიტურ-მნესტიური ფუნქციების დარღვევა, ცნობირების შეცვლის და კომატოზური მდგომარეობები.

 

ფსიქიკური დაავადებანი

 

37

ფსიქოზური ან არაფსიქოზური ფსიქიკური დაავადებები და ნებისმიერი ფსიქიკური აშლილობები. მყარი რემისის ფარგლებშიც.

 

38

ხასიათის განვითარების ანომალიები, მათ შორის ხასიათის აქცენტუასიაც

 

39

ალკოჰოლიზმი და ნარკომანია. დიაგნოზის მოხსნის არანაკლებ 5 წლის შემდეგ

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

40

გონებრივი განვითარების ჩამორჩენა დებილობის ფარგლებში. ასევე გონებრივი განვითარების პედაგოგიური ჩამორჩენა

 

41

მეტყველების მკვეთრად გამოხატული დეფექტი და მძიმე ფორმის ენაბლუობა, რომელიც ხელს უშლის პიროვნებას სხვა ადამიანებთან კანტაქტის დამყარებაში

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

 

ნერვული დაავადებანი

 

42

თავისა და ზურგის ტვინის ორგანული ან ტრამვული დაავადებანი, რომლებიც იწვევენ ფსიქიკურ ცვლილებებს და მოძრაობის კოორდინაციის დარღვევას.

 

 

კანის სნეულებანი

 

43

კანის ისეთი ქრონიკული დაავადებანი, რომლებიც არ ექვემდებარებიან მკურნალობას

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

 

გინეკოლოგიური დაავადებანი

 

44

4 თვეზე მეტი ხნის ორსულობა. ყველა პერიოდის ორსულთა პათოლოგია

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

45

საშოსა და საშვილოსნოს გამოვარდნა. რექტოვაგინალური და შარდის ბუშტის საშვილოსნოს ფისტულები.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

46

საშვილოსნოს, დანამატების, პარამეტრიუმის ქრონიკული ანთებადი დაავადებანი მიდრეკილი ხშირი გამწვავებისაკენ და სისხლდენებისაკენ.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

47

სასქესო ორგანოების კეთილთვისებიანი დაავადებანი გართულებული სისხლდენით, შარდის ბუშტისა და ნაწლავების მთლიანობის დარღვევით.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

48

პათოლოგიურად მიმდინარე კლიმაქსი

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

49

სიმაღლის და წონის დეფიციტი

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

 

დანართი 5

 პროფესიათა საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა ნუსხა, რომლისთვისაც საჭიროა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შემოწმება II დონის მოთხოვნების შესაბამისად

1. ასაფეთქებელ ნივთიერებათა გამოყენება და ხანძარსაშიშ წარმოებაში დასაქმებულნი.

2. შინაგან საქმეთა და თავდაცვის სამინისტროს ოფიცერთა შემადგენლობა გასამხედროებული დაცვის, სპეცკავშირის, ბანკების, სხვა უწყებებისა და სამსახურების მუშაკები, ვისთვისაც ნებადართულია ცეცხლსასროლი იარაღის ტარება.

3. ნებისმიერი სახის ცეცხლსასროლი და გაზის იარაღის შენახვის ან ტარების უფლება.

4. აირმაშველი სამსახური, ნებაყოფილობითი ჯგუფები, გასამხედროებული ნაწილებისა და რაზმების. გაზისა და ნავთობის ღია შადრევნების პროფილაქტიკისა და ლიკვიდაციისათვის სამინისტროებისა და უწყებების გასამხედროებული სამთო და სამთოსამაშველო ჯგუფები, სახანძრო დაცვის სამსახურის მუშაკები.

5. სამოქალაქო ავიაციის სპეციალისტები: ავიაკომპანიის სატრანსპორტო პილოტი, აერნაოსანი, ბორტინჟინერი, ბორტმექანიკოსი, მოყვარული პილოტი, თავისუფალი აეროსტატის პილოტი, პლანერის პილოტი, ბორტრადისტი, ბორტგამყოლი, ბორტოპერატორი, საჰაერო მოძრაობის მეთვალყურე, სახმელეთო სამსახურების მუშაკები.

6. მცურავი შემადგენლობის მუშაკები: გემის კაპიტნები, შტურმანები, ლოცმანები, მექანიკოსები, ხარატები, მეჯალამბრეები, მესაჭე, მეზღვაურები, სამედიცინო მუშაკები, კვების ბლოკის მუშაკები, საზღვაო ბურღვაზე მომუშავენი და სხვა. სანაოსნო საწარმოს ადმინისტრაციის მუშაკები.

7. რკინიგზის მემანქანეები, მემანქანის თანაშემწეები, რკინიგზის სადგურის – სამანევრო ჯგუფი, დისპეჩერ-ოპერატორები, ოპერატიული ჯგუფი, კ/გ ჯგუფი, სადგურის მორიგეები, მატარებლის შემდგენლები, ვაგონების გამსინჯავები, საკონტაქტო ქსელის მუშაკები, სცბ ელ. მექანიკოსები და ელ. მონტიორები, გზის ოსტატები და ბრიგადირები მატერებელთა გამცილებელთა ჯგუფი, მელიანდაგეთა ჯგუფი, ენერგომომარაგების, კავშირგამბულობის, კომერციულ საქმიანობასთან დაკავშირებული თანამდებობები და ხელმძღვანელთა ჯგუფი.

8. მეტროპოლიტენის მემანქანეები, მემანქანის თანაშემწეები სამანევრო ჯგუფი, დისპეჩერ-ოპერატორები, ოპერატიული ჯგუფი, კ/გ ჯგუფი, სადგურის მორიგეები, მატარებლის შემდგენლები, ვაგონების გამსინჯავები, საკონტაქტო ქსელის მუშაკები, სცბ ელ. მექანიკოსები და ელ. მონტიორები, გზის ოსტატები და ბრიგადირები, მელიანდაგეთა ჯგუფი, ენერგომომარაგების, კავშირგამბულობის, კომერციულ საქმიანობასთან დაკავშირებული თანამდებობები და ხელმძღვანელთა ჯგუფი.

9. რადიაქტიურ ნივთიერებებთან, აგრესიულ სითხეებთან მაიონიზირებელი გამოსხივებისა და ელექტრომაგნიტური ველის წყაროებთან მომუშავე პერსონალი.

10. I და II ჯგუფის მიკროორგანიზმებთან მომუშავე პერსონალი.

11. საჯარო სამსახურს დაქვემდებარებული პირები.

 დანართი 6

დაავადებათა და ფიზიკურ ანომალიათა ჩამონათვალი, რომელთა არსებობაც უკუნაჩვენებია II დონის მოთხოვნით გათვალისწინებულ პროფესიათა, საქმიანობის უფლებათა და ნებართვათა მისაღებად

დაავადებათა, ფიზიკურ ნაკლთა და მდგომარეობის ჩამონათვალი

შენიშვნა

 

თვალის სნეულებანი

 

1

მხედველობის ორგანოს ანომალიები, ფუნქციის გამოხატული უკმარისობით, ანოფთელმი თვალში და უცხო სხეული, რომელიც არ ექვემდებარება ამოღებას. ავთვისებიანი ეგზოფთალმი. მხედველობის ორგანოს ავთვისებიანი სიმსივნეები.

 

 

2

თვალის კაკლის და ქუთოთოების მამოძრავებელი ნერვების მყარი პარალიჩი და პარეზი: ფტოზი, რომელიც უშლის მხედველობას, პარალიტიკური სიელმე, ლაგოფთალმი, პირდაპირი გამოხედვის ნისტაგმილებული სიელმე და შორ მანძილზე მხედველობისას ბინოკულარული მხედველობის დარღვევა.

 

3

ნებისმიერ მერიდიანში მხედველობის ველის 200-ზე მეტი შეზღუდვა

 

4

 ფერთა შეგრძნების დარღვევა (პროტანატოპია, დეიტერანოპია, ”A” ტიპის პროტანომალია, ”A” ტიპის დეიტერანომალია).

 

5

 ბადურა გარსის სისხლძარღვოვანი ტრაქტის და მხედველობის ნერვის დაავადებები, რომლებიც განიცდიან პროგრესირებას და თან ახლავთ ფუნქციის შეზღუდვა (პიგმენტური რენიტი, ყოველგვარი ეტიოლოგიის ბადურის დისტროფია, ბადურის ჩამოშლა, მხედველობის ნერვის ატროფია).

 

6

ქუთუთოს კიდეების, საცრემლე გზების, კონიუქტივისა და რქოვანა გარსის ქრონიკული დაავადებები, ხშირი გამწვავებებით. დაავადებები, რომლებსაც ახლავს მყარი ცრემლდენა.

 

7

არასტაბილიზირებული, არაკომპენსირებული პირველადი და მეორადი გლაუკომა.

 

8

 ყველა სახის ცვლილებები ბროლში, გარდა თანდაყოლილი წინა და უკანა პოლარული კატარაქტებისა.

გარდა დანართი 5, 3 და 9 მუხლებში მითითებული პროფესიებისა

9

აფაკია კორიგირებული სათვალეებით, კონტაქტური ლინზებით ან ხელოვნური ბროლით

 გარდა დანართი 5, 3 და 9 მუხლებში მითითებული პროფესიებისა

10

საშუალო და მაღალი ხარისხის პროგრესირებადი გართულებული მიოპია. სტაბილიზირებული მიოპია შემდგომი კერატოტომიით

 

11

ჰიპერმეტროპია შემდგომი კერატოტომილეზიით

 

 

ყელ-ყურ-ცხვირის დაავადებანი

 

12

 

ნებისმიერი ეთიოლოგიის სმენაჩლუნგობა ვესტიბულარული აპარატის ფუნქციის მოუშლელად. ოტოსკლეროზი. აგრეთვე ისინი, ვისაც ჩატარებული აქვთ ოპერაციული მკურნალობა სმენის აღსადგენად.

 

 

 

13

ვესტიბულატორული ანალიზატორის ფუნქციის მოშლა.

ა) მკვეთრად გამოხატული ვესტიბულარულ-ვეგეტატიური მოშლა – მენიერის დაავადება

ბ) ვესტიბულარული აპარატის მგრძნობელობის მკვეთრი ამაღლება

 

14

მკვეთრი ცვლილებები ხორხში და ტრაქეაში, რომელთანაც თან ახლავს ხმის დარღვევა ქრ. ლარინგიტები, კეთილთვისებიანი ახალწარმონაქმნი, სკლერომა, ტუბერკულიოზი, მგლის ხახა, სიფილისი, ხორხის სიფილისი, ვეგენერის დაავადება.

 

15

ცხვირის და ცხვირის დანამატის ღრუების დაავადებები

 ა) ალერგიული რინო – სინუსოპათიები, ხშირი პოლიპოზის რეციდივებით, ჩირქოვანი სინუსიტი;

ბ) ოზენა;

გ) ცხვირის და ცხვირის დანამატი ღრუების კეთილთვისებიანი ახალწარმონაქმნები

 

 

 ქირურგიული დაავადებანი

 

16

საერთო ფიზიკური განუვითარებლობა და ანომალიები. ქირურგიული ოპერაციების, სხვადასხვა ტრავმების შემდგომში მდგომარეობანი, ხერხემლის, მსხვილი სახსრების, ძვლებისა და ხრტილების თანდაყოლილი და შემდგომ შეძენილი ხასიათის ქრ. დაავადებები. დაზიანებული ორგანოს ფუნქციის არსებითი მყარი დარღვევები, რომელიც ხელს უშლის პროფესიულ სამუშაოს სრულყოფილად შესრულებაში.

გარდა დანართი 5, 9 მუხლში მითითებული პროფესიებისა

17

სახსრების და ძვლების ტუბერკულოზის აქტიური ფორმები. ტუბერკულოზის შედეგები (შესაბამისები წინა სტატიასტან) თირკმელებისა და შარდისგამომტანი გზების ტუბერკულოზი.

 

18

კიდურებისა და მათი ნაწილების უქონლობა. ქვემო კიდურის დამოკლება 6 სმ-ზე მეტად. კიდურის გამრუდება მუხლის ან კოჭ-წვივის სახსარში ფუნქციის მნიშვნელოვანი შეზრუდვის დროს.

 

19

სხვადასხვა ლოკალიზაციის თიაქარები

გარდა დანართი 5, 3 და 9 მუხლებში მითითებული პროფესიებისა

20

ტვინის თანდაყოლილი თიაქარი ან ქალას ძვლოვანი ნივთიერების მასიური დაკარგვა.

 

21

დაავადდაავადებები – ტუჩების, ენის მაგარი და რბილი სახის, ყბების, რომლებიც მკვეთრად არღვევენ მეტყველების სისწორეს.

 

 

22

საყლაპსაყლაპავის ნაწიბუროვანი ცვლილებები, კარდიოსპაზმი საყლაპავის ფუნქციის გამოხატული დარღვევით.

 

 გარდა დანართი 5, 3 მუხლში მითითებული პროფესიებისა

23

 გულმკერდის ღრუს ქრონიკული ჩირქოვანი პროცესები (ფილტვის აბსცესები, ჩირქოვანი პლევრიტები).

 

24

სწორი ნაწლავის, შარდსადენი არხისა და შარდის ბუშტის დაავადებები, რომლებსაც თან ახლავს შარდისა და განავლის შეუკავებლობა, შარდოვანი და განავლოვანი ფისტულები.

 

25

 ქვ. კიდურების ღრმა ვენების თრომბოფლებიტები, ხშირი გამწვავებებითა და ქრ. ვენური უკმარისობით. ქრ. ვარიკოზული წყლულები.

 

 

 შინაგანი სნეულებანი

 

26

გულის რიტმისა და გამტარებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევები, რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიოს გულის უეცარი გაჩერება კოლაფსიქ გულის წასვლა (მოციმციმე არითმია, პაროქსიზმული ტაქიკარდია, სრული ატრიო-ვენტრიკულარული ბლოკადა და და რიტმის სხვა რთული დარღვევა)

 

27

 ენდოკარდის, მიოკარდის და პერიკარდის დაავადებები (გულის მანკი, მიოკარდიტი, მიოკარდიოსოლეროზი და სხვა). გართულებული გულის II–III ხარისხის უკმარისობით, თრომბოემბოლიით, არითმიიით, ან პერიკარდის შეხორცებებით (ჯავშნიანი გულით).

 

28

 გულის იშემიური დაავადება გართულებული სტენოკარდიით II (ან ზევით) ფუნქციური კლასი, ან გულის II–III ხარისხის უკმარისობით, გულის რიტმის მნიშვნელოვანი დარღვევით, გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტით (მსხვილკეროვანი)

 

29

 ჰიპერტონიული დაავადება IIIსტ.

 

30

 აორტის გამოხატული ანევრიზმა.

 

31

 ფილტვების ქრ. დაავადებები, ქრ. ქრონქიტი (ქრ. პნევმონია, ბრონქოექტაზური დაავადება და სხვა ჩირქოვანი პროცესები) II-III სტადიით ხშირი გამწვავებებით, სისხლდენისაკენ მიდრეკილებით, სუნთქვის II-III ხარისხის უკმარისობით ან სისხლის მიმოქცევის II-III ხარისხის უკმარისტობით, განმეორებით სპონტანური პნევნოთორაქსით.

 

32

 ბრონქული ასთმა ხშირი და მძიმე შეტევებით ან იშვიათი შეტევებით, მაგრამ სუნთქვის და გულის II-III ხარისხის უკმარისობით.

 

33

 სასუნთქი გზების აქტიური ტუბერკულოზის ყველა ფორმა, დაავადებისათვის დამახასიათებელი კლინიკურ-რენტგენოლოგიური ნიშნებით (ინტოქსიკაციის სიმტომებით, ფიბროზული და კეროვანი ცვლილებები დესტრუქციით და მის გარეშე ნახველში მიკრობაქტერიების არსებობის ან არარსებობის შემთხვევაში ედს აჩქარებით, გადახრა სისხლის ფორმულაში)

 სასუნთქი ორგანოების, ტუბერკულოზის ქირურგიული ჩარევის შემდგომის მდგომარეობა. ერთი ან ორმხრივი პნევმოთორაქსის შემდგომი მდგომარეობა და სხვა სასუნთქი ორგანოების. გადატანილი ტუბერკულოზის შემდგომის შედეგები სუნთქვის და გულის უკმარისობით II-III ხარისხი.

 ფილტვების ციროზული და ფიბროზულ-კავერნოზული ტუბერკულოზი ფუნქციური დარღვევების გარეშე.

 

34

 კუჭის და 12-გოჯა ნაწლავის წყლული, ნაოპერაციევი კუჭის დაავადებები, წყლულოვანი კოლიტი, ქრ. ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი, პანკრეატიტი, მძიმე მიმდინარეობით და ხშირი გამწვავებით, მიდრეკილი სისხლდენისადმი, მკვეთრი ტკივილის სინდრომით. დემპინგსინდრომით, ღვიძლის ციროზები და ქრ. ჰეპატიტები გამოხატული ღვიძლის ფუნქციების დარღვევით, სისხლდენისაკენ მიდრეკილებით.

 

35

 თირკმელებისა და საშარდე გზების ქრ. დაავადებები თირკმლის უკმარისობით (დაავადების III სტ).

 

36

 შაქრიანი დიაბეტის მძიმე ფორმა I და II ტიპის მხედველობის, ნევროლოგიური და ვისცერალური დარღვევები (ოფთალმოპათია II-III ხარისხის. მხედველობის დარღვევით, გულის რიტმის დარღვევა და სხვა).

ინსულინდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტი. თირეოტოქსიკოზი მძიმე ფორმით. ჰიპოკორტიციზმის ყველა ფორმა. იცენკო-კუშინგის დაავადება და სინდრომი. აკრომეგალია მხედველობის დარღვევით. III-IV ხარისხის სიმსუქნე სუნთქვის და სისხლის მიმოქცევის მოშლით. ჰიპოპარათირეოზი და სხვა არაკომპენსსირებული ენდოკრინული დაავადებები (არაკეთილთვისებიანი მიმდინარეობით).

 

37

კოლაგენოზები, ქრ. პოლიართრიტები სახსრების მოძრაობის მყარი შეზღუდვებით.

 

38

ავთვისებიანი დაავადებები

 

 

 ფსიქიკური დაავადებანი

 

39

ფსიქოზური ან არაფსიქოზური ფსიქიკური დაავადებები და ნებისმიერი ფსიქიკური აშლილობები. მყარი რემისის ფარგლებშიც.

 

40

ხასიათის განვითარების ანომალიები, მათ შორის ხასიათის აქცენტუასიაც

 

41

ალკოჰოლიზმი და ნარკომანია. დიაგნოზის მოხსნის არანაკლებ 5 წლის შემდეგ

 

42

გონებრივი განვითარების ჩამორჩენა დებილობის ფარგლებში. ასევე გონებრივი განვითარების პედაგოგიური ჩამორჩენა

 

43

მეტყველების მკვეთრად გამოხატული დეფექტი და მძიმე ფორმის ენაბლუობა, რომელიც ხელს უშლის პიროვნებას სხვა ადამიანებთან კანტაქტის დამყარებაში

 

44

ეპილეფსია. გულყრითი განტვირთვები ნებისმიერი ეტიოლოგიის.

 

 

ნერვული დაავადებანი

 

45

თავისა და ზურგის ტვინის ორგანული ან ტრავმული დაავადებანი, რომლებიც იწვევს ფსიქიკურ ცვლილებებს და მოძრაობის კოორდინაციის დარღვევას.

 

46

 პერიფერიული ნ. ს. დაავადებები. პროგრესირებადი, ფუნქციის მყარი დარღვევებით, ალგიური ფორმები ხშირი გამწვავებებით.

 

 

კანის სნეულებანი

 

47

კანის ისეთი ქრონიკული დაავადებანი, რომლებიც არ ექვემდებარება მკურნალობას

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

 

გინეკოლოგიური დაავადებანი

 

48

მენჯის ფუძის უკმარისობა. საშოს კედლების გამოხატული დაწევა (რექტოცელი, ცისტოცელი) საშვილოსნოს გამოვარდნა. მრავლობითი სისხლმდენი ეროზიები.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

49

4 თვეზე მეტი ხნის ორსულობა. ყველა პერიოდის ორსულთა პათოლოგია

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

50

საშოსა და საშვილოსნოს გამოვარდნა. რექტოვაგინალური და შარდის ბუშტის საშვილოსნოს ფისტულები.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

51

საშვილოსნოს, დანამატების, პარამეტრიუმის ქრონიკული ანთებადი დაავადებანი მიდრეკილი ხშირი გამწვავებისაკენ და სისხლდენებისაკენ.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

52

სასქესო ორგანოების კეთილთვისებიანი დაავადებანი გართულებული სისხლდენით, შარდის ბუშტისა და ნაწლავების მთლიანობის დარღვევით.

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

53

პათოლოგიურად მიმდინარე კლიმაქსი

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

54

სიმაღლის და წონის დეფიციტი

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

 

* ინდივიდუალური მიდგომის ქვეშ იგულისხმება დაავადების მიმართება კონკრეტულ პროფესიულ მოღვაწეობასთან.

 

დანართი 7

მცურავი შემადგენლობის მუშაკთა შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად)

     მუხლი 1. საერთო სამედიცინო წინააღმდეგჩვენებათა ჩამონათვალი

1. მცურავი შემადგენლობის სამუშაოზე დაშვების და გემებზე მომუშავე სპეციალისტთა მოსამზადებელ სასწავლო დაწესებულებებში შესვლის ნებართვის მისაღებად სამედიცინო წინააღმდეგჩვენებებს განეკუთვნება:

ა) შიდსი;

ბ) მწვავე ინფექციური დაავადებები, გამოჯანმრთელებამდე;

გ) გავრცელებული ფსორიაზი. დიფუზიური ნეიროდერმიტი;

დ) კანის გადამდები დაავადებები. ქრონიკული პიოდერმიტი;

ე) მიკოზები (მიკროსპორია. ტრიქოფიტია და ა. შ.) განკურნებამდე;

ვ) ფსიქიკური დაავადებები, რომლებიც საჭიროებენ დისპანსერულ დინამიურ დაკვირვებას;

ზ) მეტყველების მკვეთრად გამოხატული დეფექტი და მძიმე ფორმის ენაბლუობა, რომელიც ხელს უშლის პიროვნებას სხვა ადამიანებთან კონტაქტის დამყარებაში;

თ) გონებრივი განვითარების მკვეთრი ჩამორჩენა მოსაზღვრე მდგომარეობის ან დებილობის ფარგლებში;

ი) ნარკომანია, ტოქსიკომანია და ალკოჰოლიზმი;

კ) ნებისმიერი ეთიოლოგიის ეპილეფსია;

ლ) თავისა და ზურგის ტვინის, პერიფერიული ნერვული სისტემის ორგანული დაავადებები და ტრავმული დაზიანებები მოძრაობის. კოორდინაციის. ტკივილისა და ტაქტილური მგრძნობელობის მყარი დარღვევით;

მ) ბადურის ჩამოცლა თუნდაც ერთ თვალზე მკურნალობის შედეგების მიუხედავად;

ნ) ქუთუთოების, კონიუნქტივიტის და საცრემლე გზების ისეთი დაავადებები, რომლებიც იწვევენ მხედველობის ფუნქციის დარღვევას და არ ექვემდებარებიან მკურნალობას;

ო) ვესტიბულარული აპარატის დაავადებები. წონასწორობის დარღვევით ან მენიერის სიმპტომოკომპლექსის ხშირი შეტევებით;

პ) სმენის პროგრესიული დაქვეითება ერთ ან ორივე ყურში დაავადების ეთიოლოგიის მიუხედავად) ჩურჩულით საუბრის აღქმის დაქვეითება ერთ მეტრამდე თითოეულ ყურში;

ჟ) ანოფტალიმი ან სრული სიბრმავე ერთ თვალზე, მხედველობის სიმახვილე ერთ თვალზე 0.1-ზე ნაკლები თუ მეორეზე 0.5-ზე ნაკლებია;

რ) ზედა სასუნთქი გზების ქრონიკული დაავადებები და ანატომიური დეფექტები თანდართული ხშირი გამწვავებებით ან სუნთქვითი ფუნქციისა და ყნოსვის დარღვევით;

ს) ოზენა;

ტ) ნეფრიტები და ნეფროზები;

უ) ორსულობა;

ფ) ქრონიკული ოსტეომიელიტი;

ქ) ქალის სასქესო ორგანოების II–III ხარისხის დაწევა და გამოვარდნა მეზობელი ორგანოების ფუნქციის დარღვევით;

ღ) საშვილოსნოს და მისი დანამატების ქრონიკული ანთებადი დაავადებები ხშირი, წლის განმავლობაში ორზე მეტი გამწვავებებით;

ყ) მენსტრუალური ფუნქციის დარღვევა, რომელსაც თან ერთვის საშვილოსნოს დისფუნქციონალური სისხლდენები;

შ) ავთვისებიან ახალწარმონაქმნთა გენერალიზირებული ფორმები. სისხლისა და ლიმფური ქსოვილის სისტემური ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნები;

ჩ) პათოლოგიურად მიმდინარე კლიმაქსი;

ც) მწვავე და ქრონიკული ლეიკოზები, ლიმფოგრანულომატოზი, ლიმფოსარკომა, ჰემობლასტოზები;

ძ) ფართო ოპერატიული ჩარევების შედეგად ორგანოს ამოკვეთა, აღნიშნული სისტემის ფუნქციონირების მყარი დარღვევით;

წ) გულის შეძენილი და მძიმე თანდაყოლილი მანკებისა და გულის იშემიური დაავადებების გამო ნაოპერაციები პირები;

ჭ) კიდურის ამპუტაცია (ამპუტაციის დონის მიუხედავად);

ხ) ორი ან მეტი მსხვილი სახსრის ანკილოზები. მათ შორის მენჯ ბარძაყის სახსრის ანკილოზი გადატანილი ძვლის ტუბერკულოზის შემდეგ, კიდურის მნიშვნელოვანი დამოკლებით;

ჯ) საყრდენი მამოძრავებელი აპარატის განვითარების თანდაყოლილი დეფექტები, ძვლების და სახსრების შეძენილი დეფორმაციები, რომლებიც აბრკოლებენ დამოუკიდებლად გადაადგილებას, ზღუდავენ კიდურების მოძრაობას;

ჰ) სიმაღლე არანაკლებ 155 სმ და ფიზიკური განვითარების მკვეთრი ჩამორჩენა.

    მუხლი 2. მცურავი შემადგენლობის მუშაკების ჩამონათვალი იმ პროფესიების დაყოფილი ჯგუფის შესასრულებელი სამუშაოს შესაბამისად, რომლებიც საჭიროებენ აუცილებელ წინასწარ, სამუშაოზე მიღებისას და პერიოდულ სამედიცინო შემოწმებას

1. ჯგუფი I: მეთაურთა შემადგენლობა (გემთწამყვანი) პროფესიის შეუთავსებლად მომუშავენი: კაპიტნები, კაპიტან-დირექტორები, კაპიტან-დამრიგებლები, კაპიტნის თანაშემწეები (შტურმანები), სარეწის უფროსები, საფლაგმანო სპეციალისტები, ლოცმანები, ზემდეგები, თვითმავალი გემების შკიპერები და მათი თანაშემწეები, თვითმავალი ამწეების კაპიტნები მეამწეები და მათი თანაშემწეები, მეთაურები და მათი თანაშემწეები).

2. ჯგუფი II: მეთაურთა შემადგენლობა, პროფესიის შეთავსებით მომუშავენი (გემთწამყვანები – გემთმექანიკოსები): კაპიტნები – მექანიკოსები, კაპიტნები – მექანიკოსების თანაშემწეები, მექანიკოსების თანაშემწეები – შტურმანები, მექანიკოსები – შტურმანები, კაპიტნები – შემცვლელი მექანიკოსები, მექანიკოსები – შემცვლელი კაპიტნები – კაპიტნები მექანიკოს-მონაცვლეები, მეთაურები მექანიკოსები, მეთაურები – მონაცვლე მექანიკოსები, მეთაურების თანაშემწეები – მექანიკოსები, მექანიკოსები – მონაცვლე მეთაურები, მექანიკოსები – მეთაურების თანაშემწეები – მონაცვლე მეთაურები, მეთაურების თანაშემწეები, მონაცვლე მექანიკოსები – მეთაურის თანაშემწეები, მონაცვლე მეთაურები – მექანიკოსის თანაშემწეები, კაპიტნები – გზის ოსტატის თანაშემწეები, კაპიტნები – მონაცვლე მექანიკოსები – გზის ოსტატები, მექანიკოსები – მონაცვლე კაპიტნები – გზის ოსტატები, მონაცვლე კაპიტნები – მონაცვლე მექანიკოსები – გზის ოსტატები – გზის ოსტატები – კატარღის ზემდეგები (კაპიტნები) – გზის ოსტატები – კატარღის ზემდეგების თანაშემწეები (კაპიტნების თანაშემწეები) – კაპიტნები – თვითმავალი ამწეების უფროსი მექანიკოსები, კაპიტნები – უფროსი ელექტრომექანიკოსები, კაპიტნების თანაშემწეები – მექანიკოსების თანაშემწეები – გზის ოსტატები, მექანიკოსები – კაპიტნების თანაშემწეები – გზის ოსტატები.

3. ჯგუფი III: ჩქაროსნული ფლოტის გემების მეთაურთა შემადგენლობა: კაპიტნები, შტურმანები, კაპიტან-მექანიკოსები – კაპიტნები – მექანიკოსების თანაშემწეები, კაპიტნები – მონაცვლეები – თანაშემწეები მექანიკოსებისა, მექანიკოსები – კაპიტნები – მონაცვლეები, შტურმანები – მექანიკოსების თანაშემწეები, მექანიკოსების თანაშემწეები, შტურმანები, მექანიკოსები – შტურმანები, კაპიტნის შემცვლელი თანაშემწეები (კაპიტნები – მონაცვლეები), კაპიტნები – მონაცვლეები – მექანიკოსები – მონაცვლეები.

4. ჯგუფი IV: გემის მეურნეობის სამსახური: მექანიკოსები, მექანიკოს-დამრიგებლები, რეფრიჟერატორის მექანიკოსი, ელექტრომექანიკოსი, მექანიკოსის თანაშემწეები, ელექტრიკოსები, სატუმბოს მემანქანეები (დონკერმანები), მოტორისტები (მემანქანეები), ამწეს მემანქანეები – რეფრიჟერატორის მემანქანეები (მოტორისტები), ხარატები, ზეინკლები, მცურავი ამწეების ოსტატები (კრანმეისტერები) და მათი თანაშემწეები, მეჯალამბრეები, მეჯალამბრეები – მემანქანეები – მცურავი ამწეების მეამწეები, ცეცხლფარეშები თხევად საწვავზე, მეჯალამბრეები და უფროსი მეჯალამბრეები, უფროსი მეჯალამბრეები, მემანქანეები, თვითმავალი ამწეების დიზელისტები, ცხიმეული ქარხნის მემანქანეები, ქონმთბობები, თევზფქვილის დანადგარების მემანქანეები, ტანკერის (ცისტერნების) მრეცხავები.

5. ჯგუფი V: რადიონავიგაციის მოწყობილობების სპეციალისტები: რადიოსადგურის უფროსები, რადიოპერატორები, ელექტრომოწყობილობების მექანიკოსის თანაშემწეები – რადიოპერატორები, რადიოტექნიკოსები, ჰიდროაკუსტიკები – ელექტრონავიგატორები – ჰიდროაკუსტიკები.

6. ჯგუფი VI გემბანის ეკიპაჟის სპეციალისტები: ბოცმანები, მატროსები, პოდშპიკერები, მატროსები – მყვინთავები სპეციალისტები (თევზის – ზღვის ნადირის და სხვა პროდუქტების მოპოვების ოსტატები), თევზისა და სხვა ზღვის პროდუქტების დამუშავების სპეციალისტები, მეამწეები, მეჯალამბრეები, ხუროების, დურგლები, მოტორისტი – მესაჭეები, უფროსი მოტორისტი – მესაჭეები, მოტორისტები – მატროსები – მემანქანეები – მესაჭეები – მატროსები – მოლარეები, მოტორისტები – ბოცმანები, დამხმარე ქვაბის ცეცხლფარეში – მატროსები, მატროსი – ტვირთის მიმღებჩამბარებლები, მოტორისტი – მესაჭე – ვითარების მანტიორი.

7. ჯგუფი VII არათვითმავალი ფლოტის, ჰიდრომოწყობილობებისა და ნაოსნობის ვითარების სპეციალისტები: კაპიტნები, შკიპერები და მათი თანაშემწეები, მატროსები, ჩამწმენდი სადგურების უფროსები, უფროსები, ტექნიკოსები – დამნიშვნელები და სხვა დასახელების სპეციალისტები, კაპიტნის თანაშემწეები სახანძრო ნაწილში, ბრანდმეისტერები და მათი თანაშემწეები, ვითარებითი მდგომარეობის ზემდეგები, ფსკერიარაფების ზემდეგები, შუქურის მსახურები, ტექნიკური ფლოტის გემების ქარავნის უფროსები, საგზაო სამუშაოების ოსტატები, საგზაო და გასამართავი სამუშაოს მწარმოებლები, ზედამხედველები, გემთგამშვებნი, სანაოსნო ვითარების მონტიორები, ჰიდრომოწყობილობებისა და გადასასვლელების ზედამხედველები, სანაოსნო ვითარებისა და ჰიდროტექნიკური მოწყობილობების მეაკუმულატორენი, საგუშაგოების ბრიგადირები – მოტორისტები, ვითარებათა სამიმოსვლო ბრიგადებისა და სამუხტავი სადგურების მუშები, სანაოსნო ვითარებისა და ჰიდროტექნიკური მოწყობილობების მონტიორები, საამფეთქებლო სამუშაოების მუშები და ინსტრუქტორები, კალაპოტების სამიმკვლეო პარტიების, კლდესაღები და გამასწორებელი სამუშაოების მუშები და უფროსი მუშები, მატროსები – საგზაო მუშები, დოკის უფროსები, მექანიკოსები – დოკის უფროსის მოადგილეები – დოკის უფროსის შემცვლელი თანაშემწეები.

8. ჯგუფი VIII. დანარჩენი მცურავი შემადგენლობა: გემის სამედიცინო მუშაკები, კვების ბლოკისა და გემის რესტორნების მუშაკები: მეკუჭნავეები, დირექტორები, წარმოების გამგეები, ოფიციანტები, მზარეულები, მებუფეტეები, ჭურჭლმრეცხავები, ბარმენები და სხვ. გამყოლები – პარიკმახერები, მემანიკურეები, ტურისტული მარშრუტების უფროსები, ტურისტული მარშრუტების მეთოდისტები, მუსიკის მუშაკები, კინომექანიკოსები, ბავშვების ორგანიზებული ტურისტული ჯგუფების ხელმძღვანელები. სანაოსნო ინსპექციის უფროს ინსპექტორები და ინჟინერი ინსპექტორები, კაპიტნების მოადგილეები სამგზავრო, სასწავლო, სამეურნეო ნაწილებში, წარმოებასა და ტექნოლოგიაში, მეცნიერ-მუშაკები, ლაბორანტები, სათანადო სამუშაოებისა და დავალებების შესასრულებლად გემებზე მივლინებული პიროვნებები, ადმინისტრატორები, თარჯიმნები, ბიბლიოთეკარები, სურსათ-სანოვაგის მეურნეობის უფროსები, თეთრეულის მეურნეობის გამგეები, შესანახავი კამერების გამგეები, მეკუჭნავეები, მეთეთრეულეები, მოანგარიშეები, მრეცხავები, დამლაგებლები, სამზარეულოს დამხმარე მუშაკები.

    მუხლი 3. დამატებითი სამედიცინო წინააღმდეგჩვენებათა ჩამონათვალი მცურავი შემადგენლობის სამუშაოზე დაშვების, მცურავ შემადგენლობაში შემდგომი მუშაობის და აგრეთვე გემებზე მომუშავე სპეციალისტთა მოსამზადებელ სასწავლო დაწესებულებებში შესვლის ნებართვის მისაღებად

1. პირობითი აღნიშვნები:

ა) ”1“ – ჯანმრთელობის მდგომარეობით დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ ცურვის რაიონის შეზღუდვის გარეშე;

ბ) ”2“ – ჯანმრთელობის მდგომარეობით დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ ცურვის რაიონის ინდივიდუალური შეზღუდვით;1

გ) ”3“ – ჯანმრთელობის მდგომარეობით არ დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ.

დ) ”ა“ – ახლადმისაღები;2

ე) ”ს“ – სტაჟიანი მუშაკები.3

2. შენიშვნები:

ა) ცურვის რაიონის ინდივიდუალური შეზღუდვა უნდა ხდებოდეს ორგანიზმის ფუნქციონალური მდგომარეობის თავისებურების, პათოლოგიური პროცესის ხასიათისა და გამოვლინების, წლოვანების, სამუშაო სტაჟის, პროფესიონალური მომზადების, სამუშაო პირობების, რეისის ხანგრძლივობისა და შორეულობის, კლიმატური პირობების გათვალისწინებით. რეისები, რომელთა მიმდინარეობა სამზე მეტ თვეს გრძელდება თავისი ფსიქოფიზიოლოგიური და სხვა მაჩვენებლებით განეკუთვნებიან ხანგრძლივ რეისებს;

ბ) ახლადმისაღებთა ჯგუფს განეკუთვნებიან აგრეთვე გემებზე მომუშავე სპეციალისტთა მოსამზადებელ სასწავლო დაწესებულებებში შემსვლელი პირები;

გ) სტაჟიან მუშაკებად უნდა ჩაითვალოს ის პირები, რომელთაც აქვთ გემებზე მუშაობის უწყვეტი არანაკლებ სამწლიანი სტაჟი.

 

ცხრილი:

 

ავადმყოფობათა ჩამონათვალი

პროფესიათა ჯგუფები

შენიშვნა

 

 

I

II

III

IV

V

VI

VII

VIII

 

 

 

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

ა.ს.

 

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

1

თვალის სნეულებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ა)

რეფრაქციის ანომალიით, თვალის ფსკერის ცვლილებებით, სხივის გარდამტეხი სისტემის შეზღუდვით ან სხვა ორგანული ხასიათის მიზეზებით გამოწვეული მხედველობის სიმახვილის დაქვეითების შემთხვევაში:

ა) მხედველობის სიმახვილე 0,1-ზე ნაკლები ერთ თვალზე თუ მეორეზე 0,5-ზე ნაკლებია

ბ) მხედველობის სიმახვილე 0,6-ზე ნაკლები უკეთეს თვალზე და 0,4-ზე ნაკლები უარეს თვალზე

გ) მხედველობის სიმახვილე 0,8-ზე

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

3 3

 

 

3 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

3 3

 

 

3 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

3 3

 

 

3 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

2 2

 

 

1 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

2 2

 

 

1 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

3 3

 

 

1 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

 

2 2

 

 

1 1

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3 1

 

 

1 1

 

 

1 1

9 მუხლისთვის

1. ყველა პროფესიულ ჯგუფში მხედველობის სიმახვილის განსაზღვრა ხდება კორექციით (სათვალე ან კონტაქტური ლინზები) დასაშვებია ოპტიკური კორექციის ის ზღვრები, რომლებიც მითითებულია მე-10 მუხლში.

2. გემთწამყვანი სპეციალობების ფაკულტეტებზე შემსვლელ პირებს მხედველობის სიმახვილე უნდა ჰქონდეთ არანაკლებ 0-ისა კორექციით თითოეულ თვალზე. დასაშვებია ყველა სახის ამეტროპია 3,0 დიოპტრიმდე. ყელა სხვა ფაკულტეტებზე შემსვლელ პირს მხედველობის სიმახვილე უნდა ჰქონდეს უკეთეს თვალზე არანაკლებ 0,6 და უარეს თვალზე 0,4 კორექციით. დასაშვებია ყველა სახის ამეტროპია 3,0 დიოპტრიმდე.

ბ)

უკეთეს თვალზე ამეტროპიები: მედიკამენტოზური ციკლოპლეგიის პირობებში განსაზღვრული ყველაზე მეტი ამეტროპიის მერიდიანში რეფრაქცია და შერეული ასტიგმატიზმის ხარისხი

ა) 12,0 დიოპტრიზე მეტი

ბ) 1025-დან 12,0 დიპტრიმდე

გ) 6,25-დან 10,0 დიპტრიმდე

დ) 3,25-დან 6,0 დიოპტრიმდე

ე) 3 დიოპტრიმდე საზღვრებში

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 3

 

 

3 3

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

3 1

 

 

1 1

 

 

 

 

 

 

 

3 3

 

1 1

 

 

1 1

10 მუხლისთვის

1. ამეტროპიის ხარისხად ითვლება ოპტიმალური მაკორეგირებელი ლინზის ძალა, განსაზღვრული სამდღიანი ატროპინით ციკლოპლეგიის პირობებში. ასტიგიმატიზმის განსაზღვრისას ყურადღება ექცევა:

- მარტივი შერეული ასტიგმატიზმისას

- ცილინდრის ძალას

- რთული ასტიგმატიზმისას – სფეროსა და ცილინდდრის ძალების ჯამს

2. რეფრაქცია ისაზღვრება უკეთეს თვალზე

გ)

ნებისმიერი ეიოლოგიის სიელმით გამოწვეული მყარი დიპლოპია

3 3

 

3 3

3 3

3 3

3 3

3 3

3 3

3 1

 

დ)

ნებისმიერი ხარისხის გლაუკომა

3 3

3 3

 33

33

33

33

33

33

12 მუხლისთვის პროფესიათა ყველა ჯგუფის სტაჟიანი მუშაკები გლაუკომის საწყისი სტადიით, თვალშიდა წნევის მყარი კომპენსაციით შეიძლება დაშვებულ იქნენ გემებზე სამუშაოდ. ცურვის რაიონის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

ე)

მხედველობის ფუნქციის დარღვევით მიმდინარე რქოვანას, სისხლძარღვო

ვანი ტრაქტის, ბადურას და მხედველობის ნერვის შეუქცევადი დაავადებები (მხედველობის ველის 2,0-ზე მეტით შეზღუდვა ნებისმიერ მხარეს. აბსოლუტური ან ნაწილობრივი ცენტრალური სკოტომა)

33

33

33

33

33

33

33

33

13 მუხლისთვის დაავადების ან ტრამვის გამო ნაოპერაციებ სტაჟიან მუშაკთათვის გადაწყვეტილება მიიღება ინდივიდუალურად მხედველობის ფუნქციისა და დაავადების ხასიათის გათვალისწინებით.

ვ)

ფერთა აღქმის დარღვევა

33

33

33

11

11

31

11

11

14 მუხლისთვის ფერთა აღქმის დარღვევისას (მატროსი-მესაჭეები, მეამწეები, მატროსი-მყვინთავები, მყვინთავები, მემანქანე-

მესაჭეები, მოტორისტი-მესაჭეები) ითვლებიან გემზე მუშაობისათვის უვარგისად.

2

ყელ-ყურ-

ცხვირის დაავადებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული ჩირქოვანი ოტიტი (ეპიტიმპანიტი და მეზოტიმპანიტი) მასტოიდექტომიის შედეგად ჩამოყალიბებული ქრონიკული მასტოიდიტი.

33

33

33

33

33

33

33

33

15 მუხლისთვის კონსერვატიული ან ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ, მნიშვნელოვანი ფუნქციონალური გაუმჯობესებისას სამი თვის განმავლობაში რეციდივის არარსებობისას საკითხი წყდება ინდვიდუალურად

ბ)

ცალმხრივი ქრონიკული არაჩირქოვანი ოტოტი, ავადმყოფ ყურში არანაკლებ 2 მეტრიდან და ჯანმრთელ ყურში არანაკლებ 5 მეტრიდან ჩურჩულით საუბრის აღქმით

31

31

31

31

31

31

11

11

16 მუხლისთვის პროფილურ სასწავლო დაწესებულებებში შემსვლელ პირებს სმენის სიმახვილე (ჩურჩულით საუბრის აღქმით უნდა ჰქონდეთ არანაკლებ 6 მეტრისა ორივე ყურში)

გ)

ორმხრივი ქრონიკული არაჩირქოვანი ოტიტი არანაკლებ 3 მეტრიდან ჩურჩულით საუბრის აღქმით თითოეულ ყურში

31

31

31

31

31

31

11

11

 

დ)

ცხვირის დანამატი ღრუების ქრონიკული ანთება ხშირი გამწვავებებით (წლის განმავლობაში 3-ზე მეტჯერ)

33

33

33

33

33

33

33

33

18 მუხლისთვის კონსერვატული ან ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ სტაჟიანი მუშაკები შეიძლება დაიშვან გემებზე სამუშაოდ, ცურვის რაიონის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

3

ქირურგიული დაავადებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ა)

კეთილთვისებიანი ახალწარმონაქმები

33

33

33

33

33

33

33

33

4მუხლისთვის ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ ონკოლოგის დასკვნის საფუძველზე დაიშვებიან სამუშაოდ ყველა პროფესიულ ჯგუფში

ბ)

ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნები

33

33

33

33

33

33

33

33

5 მუხლისთვის ის პირები, რომელთაც ჩაუტარდებათ ოპერატიული მკურნალობა ერთი წლის შემდეგ დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ ონკოლოგის დასკვნის საფუძველზე, რეციდივებისა და მეტასტაზირების არარსებობის შემთხვევაში. ცურვა ცხელ და ტროპიკული კლიმატის პირობებში წინააღმდეგ ნაჩვენებია

გ)

ვენების, ლიმფური სადინარებისა და სისხლის მიმოქცევის სისტემის სხვა დაავადებები. (თრომფობლები

ტი, ქვედა კიდურების ვენების ვარიკოზული გაგანიერება, ბუასილი და სხვ.)

32

32

32

32

32

32

32

32

24 მუხლისთვის

1. კონსერვატიული და ოპერატიული მკურნალრობის შემდეგ სტაჟიან მუშაკთა ვარგისიანობის საკითხი წყდება ინდივი-დუალურად.

2. ქვედა კიდურების ვენების უმნიშვნელო გაგანიერების შემთხვევაში სტაჟიან მუშაკთათვის გემებზე მუშაობის ნებართვის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

დ)

ნებისმიერი ლოკალიზაციის თიაქარი

33

33

33

33

33

33

33

33

27 მუხლისთვის ყველა ჯგუფის პროფესიათა პირები ოპერაციის შემდგომ დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ ცურვის რაიონის შეუზღუდავად.

ე)

სწორი ნაწლავის გამოვარდნა ანალური ხვრელმილები

33

33

33

33

33

33

33

33

28 მუხლისთვის ყველა ჯგუფის სტაჟიანი მუშაკები ოპერაციისა და გამოჯანმრთელე

ბის შემდეგ დაიშვებიან გემებზე სამუშაოდ, ცურვის რაიონის შეუზღუდავად.

ვ)

შარდსასაქესო სისტემის დაავადებები (პიელონეფრიტი, თირკმელების, შარდსაწვეთე-ბისა და შარდის ბუშტის კენჭები, ცისტიტები, ურეთრიტები, განვითარების ანომალიები და სხვ.

33

33

33

33

33

33

33

33

29 მუხლისთვის კონსერვატიული ან ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ და არანაკლებ 6 თვიანი მყარი რემისიის შემ-თხვევაში გემებზე სამუშაოდ დაშვების და ცურვის რაიონის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად.

ზ)

კუნთების, ძვლების, ხრტილოვანი ქსოვილის, სახსრების, ხერხემლის ქრონიკული დაავადებები მოძრაობის ფუნქციის დარღვევით

33

33

33

33

33

33

33

33

32 მუხლისთვის კონსერვატული ან ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ გემებზე სამუშაოდ დაშვებისა და ცურვის რაიონის საკითხი წყდება ინდივიდუალუად.

თ)

ზედა ან ქვედა კიდურის ან მათი ნაწილის არარსებობა ან დამოკლება (6 სმ მეტად) ქვედა კიდურის გამრუდება მუხლის და კოჭწვივის სახსარში მოძრაობის მნიშვნელოვანი გაძნელებით და შეზღუდვით, ტერფების დეფორმაცია სიარულის და ფეხსაცმლის ტარების გაძნელებით (ტერფმრუდობა, ტერფში უმოძრაობა, თითების დაკარგვა და სხვ.)

33

33

33

33

33

33

33

33

33 მუხლისთვის

ზედა კიდურის მტევნის ერთი ან რამდენიმე თითის (გარდა I თითისა) და ქვედა კიდურის თითების არარსებობის სტაჟიან მუშაკთათვის გემებზე მუშაობის ნებართვის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად პროფესიიდან გამომდინარე.

4.

შინაგანი სნეულებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული ინფექციური და პარაზიტარული დაავადებები, ბაქტერიალური ზოონოზები ხშირი გამწვავების მიდრეკილებით (დიზენტერია, ბრუცელოზი, ლეპრა, ვირუსული ჰეპატიტი და ა.შ.) გელმინტოზები.

33

33

33

33

33

33

33

33

1 მუხლისთვის ჩატარებული მკურნალობის შემდეგ 6 თვის განმავლობაში გართულებისა და რეციდივების არარსებობის შემთხვევაში დაიშვებიან გემზე სამუშაოდ.

ბ)

ფილტვების, სხვა ორგანოებისა და სისტემების ტუბერკულოზის ყველა აქტიური ფორმა

33

33

33

33

33

33

33

33

 

გ)

ნებისმიერი ეიოლოგიის გულის დაავადებები (მიოკარიტები, პერიკარდიტები ენდოკარდიტები, მიოკარდი

-ოპათიები, მიოკარდიო-

დისტროფიები და სხვ.)

1) გულის რითმის დარღვევის გარეშე:

ა) სისხლის მიმოქცევის კომპენსაციის სტადია

ბ) სისხლის მიმოქცევის დეკომპენსაციის სტადია.

2. გულის ავტომატიზმის დარღვევებისას:

ა) მუდმივი მოციმციმე არითმია, ნორმოსის

ტოლური ფორმა

ბ) პაროქსიზმული ტაქიკარდიის ყველა ფორმა.

3. გულის აღგზნებადობის დარღვევისას:

ა) იშვიათი ერთეული ექსტრასისტოლები 4-5-მდე წუთში.

ბ) ხშირი ჯგუფური ექსტრასის

ტოლები და სხვ.

 

4. გულის გამტარებლობის დარღვევისას (გულის ბლოკადები)

ა)AV – ბლოკადა II-III ხარისხის

ბ) ჰისის კონის მარცხენა ფეხის არასრული ბლოკადა

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

 

 

 

 

 

 

 

 

11

 

33

 

 

 

32

 

 

32

 

 

11

 

 

32

 

 

 

 

 

33

 

32

19 მუხლისთვის დიაგნოზი აუცილებლად უნდა დასაბუთდეს პოლიკარდიოგრაფიის, ელექტროკარდიოგრაფიის, ექოკარდიო

გრაფიის, ფონოკარდიოგრაფიის მონაცემებით. სპეციალურ სასწავლო დაწესებულებებში შემსვლელი პირი ჩაითვლება არავარგისად.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

(მე-3 პუნქტის –ა) პროფესიათა ყველა ჯგუფის ვარგისიანობა განისაზღვრება ძირითადი დაავადებით ან მისი არარსებობით (მე-3 პუნქტის – ბ)

 

სტაჟიანი მუშაკები ჩაითვლება ვარგისიანად, გარდა მძიმე სამუშაო ჯგუფებისა (გულის დაავადების არარსებობისა და რითმის ნორმალიზაციის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად)

 

გ) ჰისის კონის ერთი ფეხის სრული ბლოკადა

 

33

 

33

 

33

 

33

 

33

 

33

 

33

 

33

 

დ)

გულის ქრონიკული იშემიური დაავადება (მოსვენების და დატვირთვის სტენოკარდია, კარდიოსკლეროზი, მიოკარდიუმის ინფარქტის შემდგომი პერიოდი)

33

33

33

33

33

33

33

33

3

ე)

ყველა სტადიის ჰიპერტონიული დაავადება

33

33

33

33

33

33

33

33

21 მუხლისთვის ჰიპერტონული დაავადების პირველ სტადიაში საკითხი წყდება ინდივიდუალურად (ახლადმისაღები და სპეციალიზებულ სასწავლო დაწესებულებებში შემსვლელი პირების გარდა). გადამოწმება 1 წლის განმავლობაში თვალის ფსკერის ცვლილებების და მარცხენა პარკუჭის ჰიპერტროფიის შემთხვევაში პირს არ შეიძლება დაერთოს ნება.

ვ)

გულისა და მსხვილი სისხლძარღვების ნებისმიერი ეთიოლოგიის თანდაყოლილი და შეძენილი მანკები:

ა) მიტრალური სარქველის პროლაფსი II –III ხარისხის ჰემოდინამიკური და რითმის დარღვევების გარეშე.

ბ) WPW ფენომენი ჰემოდინამიკური და რითმის დარღვევების გარეშე.

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

 

 

 

 

31

 

 

 

22

22 მუხლისთვის (პუნქტი ბ) სტაჟიანი მუშაკები ყველა პროფესიული ჯგუფისთვის ჩაითვლებიან ვარგისიანად შეზღუდვის გარეშე ელექტროფიზიოლო

გიური შემოწმების შემდეგ

ზ)

სისხლძარღვთა ვეგეტოდისტონია, ჰიპერტენზიური და ჰიპოტენზიური რეაქციებით.

31

31

31

31

31

31

31

31

23 მუხლისთვის სტაჟიანი მუშაკების გემებზე სამუშაოდ დაშვებისა და ცურვის რაიონის განსაზღვრა ხდება ინდივიდუალურად ელექტროფიზიოლო

გიური შემოწმების შემდეგ.

თ)

სასუნთქი ორგანოების დაავადებები (ქრონიკული ბრონქიტი, პნევმოსკლეროზი, ბრონქოექტაზიური დაავადება, ფილტვების ემფიზემა) მიმდინარე ფილტვისა და გულის უკმარისობა.

32

32

32

32

32

32

32

32

25 მუხლისთვის სტაჟიანი მუშაკები გარეგანი სუნთქვის ფუნქციის გამოხატული დარღვევების გარეშე შეიძლება დაშვენბულ იქნენ გემებზე სამუშაოდ. ცურვის რაიონი წყდება ინდივიდუალურად.

ი)

საჭმლისმო მნელებელ ორგანოთა დაავადებები (კუჭის. თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადება, გსტრიტი, გასტროდუოდენიტი, არაინ-ფექციური ენტერიტი, კოლიტი, ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტისა და პანკრეასის ქრონიკული დაავადებბი და სხვ.)

32

32

32

32

32

32

32

32

26 მუხლისათვის

1. ყველა ჯგუფის სტაჟიანი მუშაკები ჩატარებული მკურნალობის შემდგომი მყარი რემისიით არანაკლებ 6 თვისა, დაიშვებიან გემებზე სამუშაო, კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების გარდა.

კ)

ენდოკრინული სისტემის დაავადებები ფუნქციის გამოხატული დარღვევით თიეროტოქსიკოზი, ჰიპერთიეროზი, ჰიპოფიზალუ

რი უკმარისობა, თირკმელზედა ჯირკვლის ქერქის უკმარისობა, იცენკოკუშინგის დაავადება ფეოქრომოციტომა, კონის სინდრომი, შაქრიანი და უშაქრო დიაბეტი, ჰიპო და ჰიპერპარათიეროზი

33

33

33

33

33

33

33

33

6 მუხლისათვის

საკითხი წყდება ინდივიდუალურად სპეციალიზირებული დაწესებულების დასკვნის საფუძველეზე. ცნობიერების შეცვლის, სინკოპეს, კოორდინაციის დარღვევის, დიაგნოსტირებული დიაბეტის შემთხვევაში ნება არ მიეცემათ

5

ფსიქიკური დაავადებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

არაფსიქოზური ფსიქიკური დაავადებები

33

33

33

33

33

33

33

33

8 მუხლისათვის

სამუშაოზე დაშვების საკითხი წყდება ინდივიდუალურად, გემზე მედმუშაკის მიერ დაკვირვების შესაძლებლობის შემთხვევაში, ექიმ-ფსიქიატრთა კომისიის დასკვნის საფუძველზე, 6 თვის შემდგომი განმეორებითი შემოწმებით

6

კნის და ვენსნეულებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ა)

სიფილისი და სხვა ვენერიული დაავადებები

33

33

33

33

33

33

33

33

3 მუხლისათვის

გემებზე სამუშაოდ დაიშვება ყველა პროფესიულ ჯგუფში მას შემდეგ, რაც იქნება მოხსნილი ექიმ დერამტოლოგის აღრიცხიდან

ბ)

მამაკაცის სასქესო ორგანოების დაავადებები

33

33

33

33

33

33

33

33

30 მუხლისათვის კოსერვატიული ან ოპერატიული მკურონალობის შემდეგ გემებ

ზე სამუშაოდ დაშვების და ცურვის რაიონის საკითხი წყდება ინდივიდუალურად

7

გინეკოლოგიური დაავადებანი

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

მენსტრუალური ფუნქციის მყარი დარღვევა

32

32

32

32

32

32

32

32

31 მუხლისათვის ექვემდებარებიან გადამოწმებას მეანგინეკოლოგთან 3 თვის შემდეგ

 

დანართი 8

სამოქალაქო ავიაციის სპეციალისტების შემოწმების კრიტერიუმები

(II დონის შესაბამისად)

    მუხლი 1. საფრენოსნო შემადგენლობის სამედიცინო შემოწმება ხორციელდება “საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის შესახებ” ჩიკაგოს 1944 წლის კონვენციის შესაბამისად. ავიასპეციალისტების სამედიცინო-საექსპერტო გამოკვლევები დადგინდეს შემდეგი მოცულობით:

1. თერაპიული გამოკვლევა:

) პირის ღრუ, ხახა, კანის საფარველი, ხილული ლორწოვანი, ლიმფური კვანძები და ფარისებრი ჯირკვალი, საერთო გარეგნობის ასაკთან შესაბამისობა;

) სასუნთქი, გულსისხლძარღვთა, საჭმლის მომნელებელი, შარდსასქესო სისტემა.

2. ქირურგიული გამოკვლევა:

) ანტროპომეტრია (სიმაღლე, სხეულის მასა, გულმკერდის გარეშემოწერილობა, მტევნების დინამომეტრია);

) ზოგადი დათვალიერება (სხეულის წყობა, კუნთების და კანქვეშა ცხიმოვანი შრის განვითარება, სიარული);

) კანის ლიმფური კვანძების, კანის ნაწიბურების. ფარისებრი ჯირკვლის, პერიფერიული სისხლძარღვების, ძვლების, სახსრების, მუცლის ღრუს ორგანოების, გარე სასქესო ორგანოების, უკანა გასავლის მიდამოს (ჩვენების მიხედვითსწორი ნაწლავის გამოკვლევა თითით) მდგომარეობა.

3. ნევროლოგიური გამოკვლევა:

) გარეგანი დათვალიერება (ატროფია, ფიბრილური და ფასციკულარული კანკალი);

) ქალა-ტვინის ნერვები;

) მამოძრავებელი, რეფლექტორული, მგრძნობიარე სფერო, სტატიკა და კოორდინაცია;

) ვეგეტატურ-ნერვული სისტემა (დერმოგრაფიზმი, აკროციანოზი, ჰიპერჰიდროზი, ტრემორი, ორთოსტატიური სინჯი);

) ემოციურ-ფსიქიკური სფერო.

4. ნარკოლოგიური გამოკვლევა.

5. გინეკოლოგიური გასინჯვა:

) საშოს ნაცხის ბაქტერიოსკოპიული გამოკვლევა;

) კოლპოსკოპია;

) საშვილოსნოს ყელის ნაცხის ციტოლოგიური ანალიზი;

) საშვილოსნოს დანამატების ბიმანუალური გასინჯვა.

6. ლორორგანოების გამოკვლევა:

) გარეგანი დათვალიერება;

) შინაგანი გამოკვლევა ოტოსკოპია, ფარინგოსკოპია, ლარინგოსკოპია, ცხვირის სუნთქვისა და ყნოსვის გამოკვლევა:

) აკუმეტრია;) ყურის ბაროფუნქცია;

) სტატოკინეტიკური მდგომარეობის გამოკვლევა (ვესტიბულომეტრია) კორიოლისის დაჩქარების შეუჩერებელი კომულაციის მეთოდით 3 წუთის განმავლობაში ან კორიოლისის დაჩქარების შეჩერებადი მეთოდით 2 წუთის განმავლობაში უტარდებათ: I და II კლასის სამედიცინო სერტიფიკატის მიღების კანდიდატებს;

) ტონალური აუდიომეტრია უტარდებათ:

.) I კლასის კანდიდატებს: მოწმობის მიღებისას და 40 წლამდე 5 წელიწადში ერთხელ, 40 წლის ასაკიდან – 2 წელიწადში ერთხელ, ხოლო სმენის ორგანოს დაავადების დადგენიდანყოველწლიურად;

 .) II კლასის კანდიდატებს: მოწმობის მიღებისას და 50 წლის ასაკიდან 4 წელიწადში ერთხელ;

 .) III კლასის კანდიდატებს: მოწმობის მიღებისას და 40 წლამდე 8 წელიწადში ერთხელ, 40 წლის ასაკიდან – 4 წელიწადში ერთხელ.

ზ) პირის ღრუს, კბილების, ლორწოვანი გარსის, ღრძილების მდგომარეობა;

თ) გემოს შეგრძნება.

 7. სტომოტალოგიური გამოკვლევისას შეისწავლება – კბილების მდგომარეობა, პირის ღრუს ლორწოვანი გარსი, ღრძილები, თანკბილვა, კბილების ფორმულა, გვირგვინების არსებობა, ხიდები და პროტეზები. სტომოტოლაგიური გამოკვლევის ჩატარებისას კბილების ფორმულა და პირობითი ნიშნები, სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (IKAO) მოთხოვნების შესაბამისად ფორმდება შემდეგნაირად:

პირის ღრუს დათვალიერება. კბილების მდგომარეობა.

 

18

17

16

15

14

13

12

11

21

22

23

24

25

26

27

28

48

47

46

45

44

43

42

41

31

32

33

34

35

36

37

38

 

* პირობითი ნიშნები: არარსებობა – 0, ფესვი – R, კარიესი – C, პულპიტი – P, პერიოდონტიტი – PT, ბჟენი – П, პარადონტოზი – А, მოძრავი – I,II,III (ხარისხის), გვირგვინი – K, კბილების გამრუდება – И.

8. მხედველობის ორგანოების გამოკვლევა:

ა) მხედველობის სიმახვილე;

ბ) ფერების შეგრძნება;

გ) ბინოკულარული მხედველობა;

დ) ღამის მხედველობა;

ე) კონვერგენციის უახლოესი წერტილი;

ვ) მკაფიო მხედველობის უახლოესი წერტილი;

ზ) მხედველობის ორგანოს ანატომიური მდგომარეობა;

თ) რეფრაქცია-გამოკვლევის სუბიექტური და ობიექტური მეთოდები (სკიასკოპია ან რეფრაქტომეტრია);

ი) თვალშიდა წნევა ეზომებათ I კლასის კანდიდატებს 35 წლიდან 2 წელიწადში ერთხელ, დანარჩენ ავიასპეციალისტებს – 40 წლიდან 2 წელიწადში ერთხელ.

9. ფსიქოლოგიური გამოკვლევა:

ა) უტარდებათ I, II და III კლასის აბიტურიენტებს, საფრენოსნო შემადგენლობასა და სმ მეთვალყურეებს 50 წლის ასაკში და 55 წლიდან, ყოველ ორ წელიწადში;

ბ) პროფესიულად აუცილებელი ფსიქოფიზიოლოგიური ხარისხების შეფასება;

გ) პირადი უნარის შეფასება;

დ) სტაციონარული გამოკვლევისას;

ე) სამედიცინო ჩვენებით ფსიქოლოგიური ფუნქციების გამოკვლევა ხდება არა უადრეს 3 დღისა გუგის გამაფართოებელი პრეპარატების შეყვანიდან.

10. დერმატოვენეროლოგიური გასინჯვა.

11. ლაბორატორიული გამოკვლევა:

ა) სისხლის კლინიკური ანალიზი (ჰემოგლობინი, ერითროციტების რაოდენობა, ლეიკოციტალური ფორმულა, ერითროციტების დალექვის სიჩქარე);

ბ) შარდის კლინიკური ანალიზს (მათ შორის – ბილირუბინზე, ურობილინურ სხეულებზე რეაქცია, აცეტონი);

გ) სისხლში შაქრის შემცველობის დადგენას (უზმოზე);

დ) სისხლის ბიოქიმიურ ანალიზს ბილირუბინზე და მის ფრაქციაზე, ასტ, ალტ, ლდგზ, ტფ ფერმენტებზე უტარდებათ პილოტებს, რომლებიც მუშაობენ შხამქიმიკატებით;

ე) სისხლის ბიოქიმიური გამოკვლევები: საერთო ცილა, ცილის ფრაქციები, ქოლესტერინი, ალფა ქოლესტერინი, გლიცერიდები, ს-რეაქტიული ცილა, ბილირუბინი-პირდაპირი არაპირდაპირი, ფერმენტი, ასტ, ალტ, გგტპ, ლდგ I კლასის კანდიდატებს 40 წლის ასაკის შემდეგ – 3 წელიწადში ერთხელ;

 ვ) ნაცხის ციტოლოგიური გამოკვლევა უტარდება ქალებს ყოველწლიურად. საშოს ნაცხის ბაქტერიოსკოპიული გამოკვლევა 12 თვეში ერთხელ და ჩვენების მიხედვით;

ზ) სიფილისზე სისხლის გამოკვლევა (ექსპრესმეთოდი თითიდან აღებული სისხლით) უტარდებათ: პირებს, რომლებიც ეწყობიან სა-ს სასწავლებლებში ბორტგამყოლად, აგრეთვე-ბორტგამყოლებს წელიწადში ერთხელ;

თ) განავლის გამოკვლევა ჭიის კვერცხებზე და დიზინტერიულ ჯგუფზე უტარდებათ პირებს, რომლებიც ეწყობიან ბორტგამყოლად, აგრეთვე – ბორტგამყოლებს ყოველწლიურად;

ი) დანარჩენი ლაბორატორიული გამოკვლევები ტარდება სამედიცინო ჩვენების მიხედვით.

12. რენტგენოლოგიური გამოკვლევა:

ა) რენტგენოგრაფია გულ-მკერდის ღრუს ორგანოებისა უტარდებათ I, II და III კლასის აბიტურიენტებს, აგრეთვე ავიასპეციალისტებს სამედიცინო ჩვენებით და ეპიდჩვენებით;

ბ) რენტგენოგრაფია ცხვირის დანამატი ღრუებისა, უტარდებათ I და II კლასის აბიტურიენტებს.

13. ელექტროენცეფალოგრაფია უტარდებათ სა-იის სასწავლებლის I და III კლასის მომზადების კანდიდატებს.

14. ელექტროკარდიოგრაფია (მოსვენების მდგომარეობაში, ვილსონის 12 განხრაში) უტარდებათ I, II და III კლასის აბიტურიენტებს და ავიასპეციალისტებს მე-6 მუხლით გათვალისწინებულ ვადებში.

15. მუცლის ღრუს ორგანოების ექოსკოპია უტარდებათ I კლასის კანდიდატებს 40 წლის ასაკში და შემდეგ, სამ წელიწადში ერთხელ. გულის ექოსკოპია – ჩვენების მიხედვით.

16. კოლპოსკოპია უტარდებათ ქალებს 24 თვეში ერთხელ და ჩვენების მიხედვით.

17. ფუნქციური გამოკვლევა – ელექტროკარდიოგრაფია დატვირთვით (ველერგომეტრით ან სხვა საშუალებით) უტარდებათ:

ა) I კლასის კანდიდატებს – 40 წლის ასაკის მიღწევისას და შემდეგ სამ წელიწადში ერთხელ;

ბ) I, II, III კლასის კანდიდატებს, რომლებიც იგზავნებიან პოლარულ ან/და ცხელი კლიმატის ქვეყნებში სამუშაოდ 3 თვის ვადით;

გ) სამედიცინო ჩვენებით: დინამიკაში ეკგ-ს ცვლილება, გულის რითმისა და გამტარებლობის დარღვევა, კარდიომიოპათიის ნიშნები, მიტრალური სარქველის პროლაფსი, არტერიული ჰიპერტენზია, ცხიმოვანი და ნახშირწყლოვანი ცვლის დარღვევა, რისკ-ფაქტორები.

18. სხვა გამოკვლევები ტარდება სამედიცინო ჩვენების მიხედვით.

19. დიაგნოზის გამოტანისას გამოყენებული უნდა იყოს ჯანმო-ს კლასიფიკაციის მმე-10 გადახედვის ტერმინოლოგია.

    მუხლი 2. ავიასპეციალისტთა ჯანმრთელობის მდგომარეობისადმი წაყენებული მოთხოვნები, I-III კლასების მიხედვით

 

ცხრილი

 

დაავადებები

I

II

III

1

2

3

4

5

 

 

თვალის დაავადებები

 

 

 

 

 

 

1

ქუთუთოების დაავადებები და კონიუნქტივიტები.

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული და ხშირი გამწვავებით.

ბ)

არამკვეთრად გამოხატული იშვიათი გამწვავებებით.

ი.შ.

2

საცრემლე ორგანოების და ცრემლსადენი გზების დაავადება.

 

 

 

 

 

 

ა)

ცრემლის გამოყოფის დარღვევით.

ბ)

ცრემლგამომყოფი ფუნქციის შენარჩუნებით.

ი.შ.

ი.შ.

3

თვალის კაკლის დაავადებები. ანთებითი, სისხლძარღვოვანი დეგერაციული ხასიათის, ოპერაციული ჩარევის, ტრავმის შედეგად, ახალწარმონაქმნები.

 

 

 

 

 

 

ა)

ფუნქციის დარღვევით

ბ)

მხ.ორგანოს ფუნქციის საკმარისი შენარჩუნებით

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

4

გლაუკომა

5

ფერების შეგრძნების დარღვევა

 

 

 

 

 

 

 

ა)

«ა» ტიპი ---------------------------

 

ბ)

«ბ» ტიპი ---------------------------

ი.შ.

ი.შ.

ვ)

«ც» ტიპი ---------------------------

 ვ

6

თვალის მამოძრავებელი აპარატის დარღვევა.

 

 

 

 

 

 

ა)

ქუთუთოების კუნთების დამბლა, სიელმე

ბ)

ჰეტეროფორია ფუზიონური რეზერვების დაქვეთებით

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

7

მხედველობის სიმახვილე

I კლასი

0,6 თითოეულ თვალზე უკორ., კორ 1,0

0,5 უარეს თვალზე უკორ., კორ. 1,0

II კლასი

0,4 თითოეულ თვალზე კორ. 1,0 თითოეულ თვალზე

0,3 უარეს თვალზე უკორ., კორ. 1,0

III კლასი

0,3 უკორ., კორ. 0,9 თითოეულ თვალზე

0,2 უკორ., 0,8 უარეს თვალზე

 

 

ი.შ.

 

 

 

 

 

 

ი.შ.

 

 

 

 

 

 

 

 

ი.შ.

8

 

რეფრაქცია

ახლომხედველობა არა უმეტეს 3,0 D

შორსმხედველობა 2,0 D

ასტიგმატიზმი +2,5 D

შორსმხედველობა და ახლომხედველობა

არა უმეტეს 3,0 D- ასტიგ. +2,5 D

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

შორსმხედველობა 3,0 D ახლომხედველობა 5,0,

ასტიგ. 2,5 D --------------

 

 

 

 

 

ა)

კერატორეფრაქციული ოპერაციების შემდეგ (დადებითი შედეგების მიღწევისას)

ი.შ.

 

 ვ

 

ბ)

კონტაქტური ლინზების ხმარებისას (იქონიონ სათადარიგო)

ი.შ.

 

9.

ცალ თვალში მხედველობის უქონლობა

10.

აკომოდაციის დარღვევა, 4,0 D -ზე მეტი პრესბიოპია

ი.შ.

ი.შ.

 

 

ყელ-ყურის და ცხვირის დაავადებები

 

 

 

 

 

 

11

ცხვირის დანამატი ღრუების ქრონიკული დაავადება

 

 

 

 

 

 

ა)

ჩირქოვანი სინუსიტები პოლიპოზით და ლორწოვანი გარსების დისტროფიით

ბ)

ქრონიკული სინუსიტები (კატარალური,

სერიოზული ვაზომოტორული, ალერგიული, ჰაიმორის ღრუების კისტები).

ი.შ.

ი.შ.

12

ცხვირისა და მისი დანამატი ღრუების, პირის ღრუს, ხორხის, სასულეს ან ყურის მდგრადი ცვლილებები.

 

 

 

 

 

 

 

 

დაზიანებების, დაავადების ან ოპერაციული ჩარევის შემდეგ.

 

 

 

 

 

 

ა)

ლორორგანოების ფუნქციის მოშლით, რაც ხელს უშლის სპეცმოწყობილობების გამოყენებას.

ბ)

ლორორგანოების ფუნქციის მოშლისა და სპეცმოწყობილობის გამოყენების გაძნელების გარეშე.

ი.შ.

ი.შ.

13

ქრონიკული ტონზილიტი

 

 

 

 

 

 

ა)

დეკომპრესირებული ფორმა

ბ)

კომპენსირებული ფორმა.

14

მეტყველების ხარვეზები.

 

 

 

 

 

 

ა)

მკვეთრად გამოხატული

ბ)

უმნიშვნელოდ გამოხატული.

15

ლორორგანოების სისტემური წითელი მგლურა, ტუბერკულოზი, სკლერომა, ავთვისებიანი სიმსივნეებით.

16

შუა ყურის ქრონიკული დაავადებები

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული ჩირქოვანი ეპიტიმპანიტი, ქრონიკული ჩირქოვანი ორმხრივი მეზოტიმპანიტი, ერთმხრივი მეზოტიმპანიტი პოლიპიბით, გრანულაციებით, დაფის აპკის კარიესით ან მკვეთრად გამოხატული ზემო სასუნთქი გზების ლორწოვანი გარსის დისტროფიით

ბ)

მდგრადი ნარჩენი მოვლენები შუა ყურის ანთების შემდეგ (დაფის აპკის მშრალი პერფორაცია), ასევე ქრონიკული არაჩირქოვანი შუა ყურის ანთება.

ი.შ.

ი.შ.

17

ერთი ყურის ან ცხვირის დანამატი ღრუს ბაროფუნქციის მოშლა.

 

 

 

 

 

 

ა)

მყარი და მკვეთრად გამოხატული.

ბ)

არამკვეთრად გამოხატული.

ი.შ.

ი.შ.

18

ვესტიბულარული დარღვევები.

19

სმენის დაქვეითება

 

 

 

 

 

 

ა)

ბ)

ოტოსკლეროზი.

სმენის დაქვეითება ყოველ ყურზე ცალ-ცალკე, 35 დბ-ზე მეტი ნებისმიერ 500, 1000 ან 2000 ჰც სიხშირეზე, ან 20-30 დბ-დან 4000 ჰც სიხშირეზე 65 დბ-მდე და 2მ-მდე მანძილიდან ჩურჩულის აღთქმისას.

ი.შ

ი.შ

ი.შ

გ)

სმენის მდგრადი დაქვეითება ორივე ყურზე სმენის ზღურბლის აწევისას ლაპარაკის სიხშირის მიღების არეში (500, 1000, 2000) ჰერცი 10-20 დბ-დან 4000 ჰერცი სიხშირეზე 65 დბ-მდე და ჩურჩულის აღქმისას 3მ. და მეტი მანძილიდან .

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

დ)

სმენის მდგრადი დაქვეითება ერთ ყურზე, სმენის ზღურბლის აწევისას ლაპარაკის სიხშირის მიღების არეში (500, 1000, 2000) ჰერცი 10-20 დბ-დან 4000 ჰერცი სიხშირეზე 65 დბ-მდე 3მ. მანძილიდან ჩურჩულის აღქმისას და 4000 ჰერცი სიხშირეზე 50 დბ-მდე ლაპარაკის მიღების არეში და 5მ.მანძილიდან ჩურჩულის აღქმისას მეორე ყურზე.

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

 

 

ფსიქიური და ნევროლოგური დაავადებები

 

 

 

 

 

 

20

შიზოფრენია, აფექტური ფსიქოზები, პარანოია

21

ინფექციური, ინტოქსიკაციური, რეაქტიული ფსიქოზები. რეაქტიული მდგომარეობები (იპოქონდრული, დეპრესიული) ნევროზები (ნევრასტენია, ისტერია და სხვა)

 

 

 

 

 

 

ა)

ფსიქიური აშლილობების არსებობით, მყარი რეზიდუალური მოვლენებითა და მკურნალობის შემდგომი ასთენიური სინდრომით

ბ)

ნერვულ-ფსიქიური მოქმედების სრული აღდგენისა და მსუბუქი სისხლძარღვოვანი-ვეგეტატიური მოშლილობის დროს.

ი.შ.

22

პიროვნების აშლილობა.

 

 

 

 

 

 

ა)

ფსიქოპატიების ყველა ფორმა და სხვა არაფსიქოტური ხასიათის ფსიქიური აშლილობა

ბ)

ფსიქიური ინფანტილიზმი, პიროვნების აქცენტირება

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

23

ძირითადი ფსიქიური ფუნქციების დონე:

 

 

 

 

 

 

ა)

დაბალი

ბ)

მაღალი, საშუალო

ვ.

 

 

24

ფსიქიური აშლილობები, გამოწვეული თავის ტვინის ორგანული დაზიანებებით: მკვეთრად და ზომიერად გამოხატული ფსიქიური დარღვევებით. გონებრივი განვითარების ჩამორჩენილობა. ენაბლუობა, მეტყველების მკვეთრად გამოხატული დეფექტი (მათ შორის სტრესის პირობებში აღმოცენებული), რომელიც ხელს უშლის პიროვნების სხვა ადამიანებთან კონტაქტის დამყარებაში.

25

ა)

 

 

 

ბ)

 

 

ალკოჰოლური და ნარკოტიკულ ნივთიერებებზე დამოკიდებულება.

 ალკოჰოლის მოხმარებით გამოწვეული ფსიქიკური და ქცევითი აშლილობანი (ალკოჰოლის საზიანოდ მოხმარება)

 

ნებისმიერი ფსიქოაქტიური ნივთიერების (ოპიოიდების, კანაბინოიდების, სედატიური და საძილე საშუალებების, კოკაინის, სხვა სტიმულატორების, ჰალუცინოგენების) არასამედიცინო თვალსაზრისით მოხმარებით გამოწვეული ფსიქიკური და ქცევითი აშლილობანი.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

26

თავისა და ზურგის ტვინის სისხლძარღვების დაზიანება

 

 

 

 

 

 

ა)

ტვინში სისხლის მიმოქცევის მწვავე უკმარისობა და მისი შედეგი. ტვინის სისხლძარღვოვანი ქრონიკული უკმარისობა.

ბ)

თავისა და ზურგის ტვინის საწყისი დაზიანება

ი.შ

ი.შ.

ი.შ.

27

ცნს-ს სხვადასხვა ეტიოლოგიის ორგანული დაავადებები.

 

 

 

 

 

 

ა)

პროგრესული ხასიათისა ან ფუნქციის მოშლით.

ბ)

გადატანილი დაავადებების ნარჩენი

მოვლენები ნერვულ-ფსიქიური ფუნქციის საკმარისი კომპენსაციით.

ი.შ

ი.შ.

ი.შ.

28

ქალა-ტვინის ტრავმის ან ზურგის ტვინის ტრავმის შემდგომი მდგომარეობა

 

 

 

 

 

 

ა)

კრუნჩხვითი სინდრომის და ნერვულ-ფსიქიკური ფუნქციის მნიშვნელოვანი დარღვევების არსებობისას.

ბ)

უმნიშვნელო კლინიკური გამოხატვის დროს.

ი.შ.

29

ვეგეტატიური ნერვული სისტემის დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ნერვული სისტემის კრიზისული მდგომარეობა ან აროქსიზმული გამოვლინებები, რომელიც იწვევენ ჯანმრთელობის მდგომაორეობის ცვლილებებს და შრომისუნარიანობის დაკარგვას.

ბ)

მსუბუქი და ზომიერი ემოციურ-ვეგეტატიური დარღვევები.

ი.შ.

30

პერიფერიული ნერვული სისტემის დაავადებები და დაზიანებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული ხშირი გამწვავებით, მოძრაობის და მგრძნობელობის მოშლით, ტროფიკის და ტკივილის მყარი სინდრომის არსებობით.

ბ)

ქრონიკული იშვიათი გამწვავებებით ან ნარჩენი მოვლენები ფუნქციის უმნიშვნელო მოშლით, რაც პროფესიული მოვალეობების შესრულებას ხელს არ უშლის.

 

 

 

 

 

31

ეპილეფსია

32

სინკოპალური მდგომარეობა (გულის წასვლა)

ი.შ.

ი.შ.

 

 

ქირურგიული დაავადებები

 

 

 

 

 

 

33

სხეულის არაპროპორციული განვითარება, ფიზიკური განვითარების ასაკთან შეუფერებლობა

 

ი.შ.

ი.შ.

34

 

სახსრების, ხრტილების, კუნთებისა და მყესების განვითარების მანკები, ძვლების, ქრ. დაავადებები, ტრავმებისა და ოპერაციების შედეგები, დამწვრობისა და მოყინვის შემდგომი ნაწიბურები.

 

 

 

 

 

 

 

ა)

ხშირი გამწვავებით პროგრესირებადი, რომელსაც თან ახლავს ფუნქციის მნიშვნელოვანი დარღვევა ტკივილის სინრდრომით, კოსმეტიკური დეფექტით, დაწყლულებისკენ მიდრეკილებით, პროფესიული ვალდებულებების შესრულების გაძნელებით.

ი.შ.

ბ)

პროგრესირების გარეშე, ფუნქციის უმნიშვნელო დარღვევით, ტკივილის სინდრომის გარეშე, პროფესიული მოვალეობების შესრულების შეუზღუდავად.

ი.შ.

ი.შ.

35

ავთვისებიანი სიმსივნეები

 

 

 

 

 

 

ა)

სიმსივნის გამოვლენისას

ბ)

განკურნების შემდეგ სისმსივნის ამავნეზში ყოფნისას

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

36

კეთილთვისებიანი სიმსივნეები,

 

 

 

 

 

 

ა)

რომლებიც არღვევენ ორგანოების ფუნქციებს, აძნელებს მოძრაობას, ტანსაცმლის და ფეხსაცმლის ტარებას, მაგრამ არ ექვემდებარება ოპერატიულ მკურნალობას.

ბ)

რომლებიც ორგანოების ფუნქციებს არ არღვევს, არ ზღუდავს მოძრაობას, ტანსაცმლის და ფეხსაცმლის ტარებას.

37

 

ყაფაზისა და დიაფრაგმის განვითარების მანკები, გულმკერდის დაავადებები, ტრავმებისა და ოპერაციების შემდგომი მდგომარეობა.

 

 

 

 

 

 

ა)

გულმკერდის დეფორმაცია, მისი ორგანოების ფუნქციის მოშლით.

ბ)

არ იწვევს გულმკერდის ყაფაზის დეფორმაციას, მისი ორგანოების ფუნქციის დარღვევას.

ი.შ.

38

პერიფერიული ლიმფოკვანძების ტუბერკულიოზი და სოკოვანი დაავადებები (აკტინომიკოზი და სხვა)

39

საყლაპავი მილის განვითარების მანკები

 

 

 

 

 

 

ა)

საყლაპავი მილის განვითარების ისეთი მანკები, რომელიც იწვევს ფუნქციის დარღვევას და ექვემდებარება ოპერრატიულ მკურნალობას.

ბ)

ფუნქციების დარღვევების გარეშე, არაპროგრესირებადი, რომელიც არ საჭიროებს მკურნალობას.

ი.შ.

40

მუცლის კედლისა და მუცლის ღრუს განვითარების მანკები, ორგანოების დაზიანების შედეგები, აგრეთვე, მათზე ოპერაციები

 

 

 

 

 

 

ა)

ფუნქციის დარღვევამ ტკივილის სინდრომისკენ მიდრეკილებით, ნაწიბურებისაკენ და წყლულუბისაკენ მიდრეკილება.

ბ)

ფუნქციის დარღვევის გარეშე.

ი.შ.

41

სწორი ნაწლავისა და პარარექტალური უჯრედანას დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ხშირი გამწვავებით, ანუსის შევიწროვებისა და დეფეკაციის აქტის დარღვევის თანხლებით, ანალური სფინქტერის უკმარისობით, ოპერაციული მკურნალობის შემდეგ მორეციდივე.

ბ)

იშვიათი გამწვავებებით, პროგრესირებისა და ფუნქციური დარღვევების გარეშე.

 

ი.შ.

 

ი.შ.

 

42

სისხლძარღვების განვითარების მანკები, დაავადებები, დაზიანების შედეგები და მათზე ოპერაციები

 

 

 

 

 

 

ა)

სისხლისა და ლიმფის მიმოქცევის დარღვევის თანხლებით ტროფიკული მოშლილობა, ტკივილის სინდრომით

ბ)

ლიმფისა და სისხლის მიმოქცევის კომპენსირებითა და ტკივილის სინდრომის გარეშე

ი.შ.

ი.შ.

43

შარდსასქესო ორგანოების განვითარების მანკები, ოპერაციის შედეგები, თირკმლის დაწევა, სათესლესა და სათესლე ბაგირაკის წყალმანკი, სათესლე ბაგირაკის ვენების გაფართოება

 

 

 

 

 

 

ა)

ფუნქციის დარღვევით და ტკივილის სინდრომით

ბ)

ფუნქციის დარღვევისა და ტკივილის სინდრომის გარეშე

ი.შ.

ი.შ.

44

სპეციფიური და არასპეციფიური ეტიოლოგიის შარდსასქესო ორგანოების ქრონიკული ანთებითი დაავადებები.

 

 

 

 

 

 

ა)

აქტიური ანთებითი ფაზა

ბ)

შარდსასქესო ორგანოების განკურნებული ტუბერკულიოზი არასპეციფიური ანთების მყარი რემისიის ფაზა, ფუნქციის დარღვევის გარეშე.

 

ი.შ.

 

ი.შ.

 

45

შარდკენჭოვანი დაავადება

 

 

 

 

 

 

ა)

კენჭის არსებობით, კენჭის ხელახლა წარმოქმნით, თირკმლის ჭვალის განმეორებითი შეტევით ქვის არსებობის გარეშე

ბ)

კენჭის ერთჯერადი დაძვრის ან ჭვალის ერთჯერადი შეტევის შემდეგ, კენჭის დაძვრისა და ფუნქციის დარღვევის გარეშე

ი.შ.

ი.შ.

 

 

შინაგანი სნეულებები

 

 

 

 

 

 

46

სისხლის მიმოქცევის სისტემის დაავადებები.

 

 

 

 

 

 

ა)

პროგრესირებადი მიმდინარეობით

ბ)

კეთილთვისებიანი მიმდინარეობით

ი.შ.

47

სხვადასხვა ეტიოლოგიის ალერგიული მდგომარეობა.

 

 

 

 

 

 

ა)

ხშირად მორეციდივე

ბ)

რეციდივებისაკენ მიდრეკილი არ არის.

48

სიმსუქნე:

 

 

 

 

 

 

ა)

II ხარისხისა და ზევით

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

ბ)

I ხარისხის

49

ენდოკრინული სისტემის დაავადება:

 

 

 

 

 

 

ა)

გამოკვეთილი ფორმები

ბ)

მსუბუქი ფორმები

ი.შ.

50

ქრონიკული ინფექციური და პარაზიტული დაავადებები

 

 

 

 

 

 

ა)

ორგანოების ფუნქციის დარღვევით, ზოგადი ასთენიზაციით

ბ)

ორგანოების ფუნქციების უმნიშვნელო დარღვევით

ი.შ.

51

სასუნთქი ორგანოების ტუბერკულიოზი

 

 

 

 

 

 

ა)

აქტიური და გამოხატული ნარჩენი ცვლილებებით

ბ)

განკურნებული სასუნთქი ორგანოების უმნიშვნელო ფუნქციის მოშლით.

52

სასუნთქი სისტემის დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

გართულებისკენ მიდრეკილებით ან სუნთქის ფუნქციის გამოკვეთილი დარღვევით

ბ)

სუნთქვის ფუნქციის მოშლის გარეშე ან მისი უმნიშვნელო მოშლით, გამწვავებისაკენ მიდრეკილების გარეშე

53

კარდიალური ტიპის ნეიროცირკულარული დისტონია

 

 

 

 

 

 

ა)

ტკივილის ან ასთენური სინდრომის არსებობა, რითმისა და გამტარებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევით

ბ)

კომპენსირებული ფორმა

ი.შ.

54

არტერიული ჰიპერტონია:

 

 

 

 

 

 

ა)

არტერიული წნევის მდგრადი აწევა

ბ)

არტერიული წნევის კონტროლირებადი მომატება.

ი.შ.

ი.შ

გ)

არტერიული წნევის ტრანზიტორული მომატება

55

გულის კუნთისა და სისხლძარღვების ათეროსკლეროზული ხასიათის დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

გულის ქრონიკული იშემიური დაავადება

ბ)

კორონალური და გამტარებლობის გამოხატული დარღვევის გარეშე

ი.შ.

ი.შ.

56

არაათეროსკლეროზული წარმოშობის გულის დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

აქტიური პროცესის ნიშნებით გულის გადიდებისას, რითმისა და გამტარობის გამოკვეთილი დარღვევებით ფუნქციონალური შესაძლებლობების დაქვეითებით, ტკივილის სინდრომის არსებობით.

ბ)

არააქტიური კომპენსირებული ფორმები

ი.შ.

ი.შ.

57

კუჭისა და ნაწლავების დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ხშირი გამწვავებით, საჭმლის მონელების ფუნქციის ზომიერი ან გამოკვეთილი ფუნქციის დარღვევით

ბ)

იშვიათი გამწვავებით, საჭმლის მონელების ფუნქციის უმნიშვნელო დარღვევით

ი.შ.

ი.შ.

58

ღვიძლის, ნაღვლის ბუშტის და პანკრეასის დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ხშირი გამწვავებით, საჭმლის მონელების ფუნქციის ზომიერი ან გამოკვეთილი ფუნქციის დარღვევით, ტკივილის სინდრომის საშიშროებით.

ბ)

გამწვავების გარეშე, საჭმლის მონელების ფუნქციის შენარჩუნებით.

ი.შ.

59

თირკმლების დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

ქრონიკული დაავადება ფუნქციის დარღვევით და (ან) ჰგიპერტენზიოლური სინდრომით.

ბ)

მყარი რემისიები ან დანატოვარი ცვლილებები გართულების შემდეგ ფუნქციის დარღვევის გარეშე.

ი.შ.

ი.შ.

60

სახრებისა და შემაერთებელი ქსოვილების სისტემური დაავადებები:

 

 

 

 

 

 

ა)

მწვავე და გამწვავებული მიმდინარეობისას, შინაგანი ორგანოების პროცესში ჩართვის ნიშნებით, ტკივილის ან ასთენიკური სინდრომით, მედიკამენტოზური თერაპიისსისტემატური მიღების აუცილებლობით.

ბ)

მყარი რემისიით, ორგანოების ფუნქციის მნიშვნელოვანი დარღვევის გარეშე.

ი.შ.

 

 

დერმატო – ვენერიული დაავადებები.

 

 

 

 

 

 

61

კეთრი, კანის ტუბერკლიოზის წყლულოვანი ფორმა და კანის ლიმფომა

62

ფსორიაზი, იქტიოზი, ნეიროდერმატოზები, წითელი ბრტყელი ლიქენი, ეგზემა, კანის ვოსკულიტები, კოლაგენოზი, ერიტრომატოზური გლურა, ქავანა დერმატოზიის მკვეთრად გამოხატული პემფუბუსი

 

 

 

 

 

 

ა)

კლინიკურად გამოკვეთილი, გავრცელებული ფორმები.

ბ)

მსუბუქი ფორმები შეზღუდული გავრცელებით.

ი.შ.

ი.შ.

63

 

ვენერიული დაავადებები და შიდსი

 

 

 

 

 

 

ა)

 სიფილისი, ქრონიკული გონორეა და სხვა ვენერიული სნეულებები

ი.შ.

ი.შ.

ბ)

შიდსი და ვირუსმატარებლობა

 

 

გინეკოლოგიური დაავადებები

 

 

 

 

 

 

64

ქალის სასქესო ორგანოების განვითარების მანკიერებები, ქრონიკული დაავადებები, ენდომეტრიოზი, მშობიარობისა და ოპერატიული ჩარევის შემდგომი მდგომარეობა.

 

 

 

 

 

 

ა)

გამოკვეთილი ანატომიური დეფექტებით, ხშირი გამწვავებით, ფუნქციის დარღვევით.

ბ)

ფუნქციის მოშლისა და ტკივილის სინდრომის გარეშე

65

ოვარიო-მენსტრუალური ციკლის მოშლა

ი.შ.

ი.შ.

66

ორსულობა დადგენისთანავე და მშობიარობის შემდგომი პერიოდი.

 

 

სტომატოლოგიური დაავადებები

 

 

 

 

 

 

67

 

სხნადი პროტეზები, კბილების უმეტესი რაოდენობის ნაკლებობა, ამფოდონტოზი, პარადონტის, გინგივიტის, ლეიკობლაკიის დაავადებები

ი.შ.

ი.შ.

ი.შ.

68

თანკბილვის II და III ხარისხის ანომალია

 

პირობითი

 ნიშნები:

«უ»

- უვარგისია

 

 

«ი.შ.»

- ინდივიდუალური შეფასება

 

 

«ვ»

- ვარგისია

 

შენიშვნა:

«ინდივიდუალური შეფასება» გათვალისწინებული არ არის სა-ს სასწავლო დაწესებულების აბიტურიენტებისათვის

    მუხლი 3. მე-2 მუხლის პუნქტობრივი ახსნა-განმარტებები

1. თვალის დაავადებები:

ა) ქუთუთოების უკმარისობა და გადმობრუნება, ნაწილობრივი ტრიხიაზი, I-III ხარისხის ტრაქომა, წყლულოვანი ბლეფარიტები, ქრონიკული კონიუქტივიტები, რომლებიც არ ექვემდებარება მკურნალობას, ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნები, კეთილთვისებიანი სიმსივნეები, რომლებიც არღვევს მხედველობის ორგანოს ფუნქციას და არ ექვემდებარება ოპერაციულ მკურნალობას;

ბ) ამ პუნქტს მიეკუთვნება მარტივი ბლეფარიტები, არამკვეთრად გამოხატული კონიუნქტივიტები, IV სტადიის ტრაქომა ქუთუთოს კონიუნქტივის ანატომიის უმნიშვნელო შეცვლით, ქუთუთოების კანის კიბო I ხარისხის განკურნების შემდეგ, (ონკოლოგის დასკვნით), უმნიშვნელო ზომის კეთილთვისებიანი სიმსივნეები, ქუთუთოების ნაწიბუროვანი ცვლილებები, მხედველობის ორგანოს ფუნქციის შენარჩუნებით;

გ) ქუთუთოების და კონიუნქტივის მწვავე ან გამწვავებული ქრონიკული დაავადებების დროს ტარდება მკურნალობა. ცრუ ფტერიგიუმი, პინგვეკულა, პატარა ზომის ქალაზიონი და ერთეული ზედაპირული ფოლიკულები კონიუქტივაზე არ არის უკუჩვენება;

ე) ქუთუთოებისა და კონიუნქტივის ქრონიკული დაავადებები, რომლებიც ეკუთვნის ამ პუნქტს, უკუნაჩვენებია დისპლეებით განათებულ საჰაერო ხომალდებზე მუშაობისათვის;

ვ) პუნქტს მიეკუთვნება: საცრემლე წერტილების შევიწროება, არასწორი მდებარეობა, ცხვირცრემლის არხისა და გასავლების სტრიქტურა, საცრემლე პარკის, საცრემლე ჯირკვლების ანთება, ტრავმული დაზიანებები და ის დაავადებები, რომლებიც მას იწვევს;

ზ) ცრემლის გამომყოფი ფუნქციის აღდგენისას, აგრეთვე, ქვემო საცრემლე წერტილის არარსებობისას, ზემო საცრემლე წერტილისა და არხის ნორმალური ფუნქციონირების დროს, საექსპერტო დასკვნა გამოაქვთ ინდივიდუალურად;

თ) პუნქტს მიეკუთვნება: ბადურის ჩამოცლა, პიგმენტური რეტინიტი, სისხლძარღვთა მძიმე დაავადებები, ტრავმები, თვალის ავთვისებიანი სიმსივნეები;

ი) კონიუნქტივიტის, სკლერიტის, კერატიტის, ირიტის, ირიდოციკლიტის, თვალის მსუბუქი კონტუზიის და სხვა მწვავე დაავადებების გადატანის შემდეგ სამედიცინო სერტიფიკატი გაიცემა გამოჯანმრთელების შემდეგ;

კ) უვეიტების, ხანგრძლივად მიმდინარე მორეციდივე ირიდოციკლიტების, კერატიტების, ქორიორეტინების, ნევრიტების, თვალის კაკლის ტრავმული დაზიანებისას გამოჯანმრთელების პროგნოზით I და II კლასის კანდიდატები ექვემდებარებიან მკურნალობას 3-6 თვის განმავლობაში;

ლ) III კლასის სერტიფიკატი გაიცემა (აღდგება) საავადმყოფო ფურცლის დახურვის და მორიგი შვებულების გამოყენების შემდეგ;

მ) პირები, რომლთაც აქვთ დაწყებითი არაპროგრესირებადი კატარაქტა, ბროლის შემღვრევა, მინისებური სხეულის ტრავმული ხასიათის შემღვრევა, მაკულოდისტროფია, მხედველობის ნერვის დაწყებითი, არაპროგრესირებადი ატროფიით, მხედველობის ფუნქციის საკმარისი შენარჩუნებით, გამოიკვლევიან ამ პუნქტის მიხედვით;

ნ) მხედველობის ფუნქციის საკმარის შენარჩუნებად ითვლება მხედველობის სიმახვილე უარეს თვალზე: I კლასის – 0,6 II კლასისათვის – 0,4 და III კლასის – 0,3 ნორმალური მხედველობის ველი, სიბნელესთან შეგუება, მდგრადი ბინოკულარული მხედველობა უკორექციოდ;

ო) მეორე თვალის მხედველობითი ფუნქციები უნდა შესაბამებოდეს მე-6 პუნქტის მოთხოვნებს;

პ) I და II კლასის კანდიდატები, რომელთაც გადაიტანეს კატარაქტის ექტრაქციის ოპერაცია ინტრაოკულარული ლინზის იმპლანტაციით, უვარგისნი არიან. III კლასის სერტიფიკატის გაცემა, ცალმხრივი არტეფაკიისას, წყდება ოპერაციიდან არაუადრეს 6 თვისა. ორმხრივი არტეფაკიის შემთხვევაში, III კლასის კანდიდატი უვარგისია;

ჟ) კერატორეფრაქციული ოპერაციის შემდეგ I კლასის კანდიდატები ითვალებიან უვარგისად;

რ) სმმ მეთვალყურედ და ბორტგამყოლად სწავლებაზე დაშვების საკითხი წყდება ინდივიდუალურად, ახლომხედველობის ხარისხის (არაუმეტეს – 5,0 D ოპერაციამდე), კერატოტომიური ნაკერების რაოდენობის, (არაუმეტეს 10) და თვალის ფსკერის ცვლილებების გათვალისწინებით. საფრენოსნო სამუშაოსათვის ვარგისობა წყდება, არაუადრეს 12 თვისა, ოპერაციის შემდეგ სმმ მეთვალყურეებს არაუადრეს 6 თვისა ოპერაციის შემდეგ;

ს) თანდაყოლილი ერთეული წვრილი პიგმენტები, მინისებური სხეულის არტერიის ნარჩენები, ბადურას მიელინის ბოჭკოები არ წარმოადგენს წინააღმდეგ ჩვენებას აბიტურიენტებისათვის. ფერადი და სისხლძარღვოვანი გარსის მხედველობის ნერვის დისკის ოფთალმოლოგიური ცვლილებები, სიბნელესთან შეგუება მოწმდება ყველა გამოკვლევისას. ავიასპეციალისტებისათვის გამოკვლევის შედეგები უნდა შეესაბამოდეს სამუშაო ხელსაწყოს ინსტრუქციით მითითებულ ნორმას;

ტ) გლაუკომაზე ეჭვის მიტანის შემთხვევაში, გამოკვლევა ტარდება სპეციალიზებულ განყოფილებაში. პირები, რომელთაც აქვთ კეთილთვისებიანი ჰიპერტენზია საფრენოსნო სამუშაოდან არ თავისუფლდებიან. პირველადად დადგენილი I ა ხარისხის ღიაკუთხიანი გლაუკომის შემთხვევაში, მხედველობის ყველა ფუნქციის სრული შენახვითა და მიოტიკების მინიმალური რეჟიმით (ორჯერ დღეში), I-III კლასის კანდიდატები სამუშაოდან თავისუფლდებიან არანაკლებ ერთი თვით, სამკურნალო – პროფილაქტიკური ღონისძიებების ჩასატარებლად. გამოკვლევის წინ უტარდებათ გლაუკომის სპეციალისტის კონსულტაცია;

უ) ფერების შეგრძნების დარღვევის დიაგნოზი დაისმება მიღებულ კლასიფიკაციაში მითითებული სახის, ფორმისა და ხარისხის მიხედვით. ფერების შეგრძნების დარღვევა უკუჩვენებაა დისპლეებით განათებულ საჰაერო ხომალდზე მუშაობისათვის;

ფ) ყველა გამოკვლევაზე მოწმდება ნამდვილი და ფარული სიელმე (ჰეტეროფორია). შემოწმება ხდება სინოპტოფორზე ან მედოქსის სკალაზე. იკვლევენ გეტეროფორიის სახეობასა და ხარისხს. აბიტურიენტის ჰეტეროფორიის კუთხე ჰორიზონტალზე არ უნდა აღემატებოდეს 30 ვერტიკალზე – 10 (მხოლოდ ბორტგამყოლისათვის, შესაბამისად – 40 და 10);

ქ) საფრენოსნო და სამეთვალყურეო სწავლების კანდიდატებისათვის I და III კლასით, ჰეტოროფორიის კუთხე ჰორიზონტალზე არ უნდა აღემატებოდეს-3º, ვერტიკალზე-1º, II კლასით გამოსაკვლევებს – ჰორიზონტალზე-არაუმეტეს – 4º, ვერტიკალზე – 1º, საფრენოსნო შემადგენლობა, რომელიც მუშაობს დისპლეებით განათებულ საჰაერო ხომალდზე, ითვლება უვარგისად. 2º-ზე მეტი ჰეტეროფორის შემთხვევაში იკვლევენ ფუზიონურ რეზერვებს. ნორმაში უარყოფით ფუზიონური რეზერვები შეადგენს 5-6º, დადებითი – 15-20º. ფუზიონური რეზერვების შემცირებისას საჭიროა ჩატარდეს სამკურნალო-სავარჯიშო ღონისძიებები. გეტეროფორიის შემთხვევაში იკვლევენ ფუზიონურ რეზერვებს. ნორმაა: უარყოფითი ფუზიონური რეზერვები 5-60, დადებითი – 15-200. პრესბიოპიის ხარისხი განისაზღვრება სფერული და ოპტიკური ლინზით, რომელიც აუცილებელია სამუშაო მანძილზე (60-80 სმ.) პროფესიული მოვალეობის შესასრულებლად;

ღ) I კლასი, მხედველობის სიმახვილით არანაკლებ 0,6-ით, II კლასი არანაკლებ 0,4 თითოეულ თვალზე უკორექციოდ, ითვალებიან ვარგისად საფრენოსნო სამუშაოზე. მხედველობის სიმახვილის დაქვეითებისას უარეს თვალზე 0,5-მდე უკორექციოდ I კლასისათვის (ბინოკულარული არანაკლებ 0,6), 0,3-მდე П კლასისათვის ხდება ინდივიდუალური შეფასება, პროფესიული მომზადების დონისა და გამოვლინების გათვალისწინებით. დაქვეითებული მხედველობის სიმახვილის მქონე მფრინავთა შემადგენლობა, ვალდებულია შეასრულოს, პრესბიოპიის არსებობის შემთხვევაში, ფრენები ბიფოკალური სათვალეებით ან კონტაქტური ლინზებით და თან იქონიოს სათადარიგო კომპლექტი. -0,5D ახლომხედველობის, -1,0D შორისმხედველობის და ±0,5D ასტიგმატიზმისას, როცა მხ. სიმახვილეა 1,0 სამედიცინო წიგნაკში სვეტ «დიაგნოზში» იწერება «ჯანმრთელი», ხოლო სვეტ «რეფრაქციაში» – შესაბამისი მაჩვენებელი. მხ.სიმახვილე 1,0-დან დაქვეითებისას გამოკვლევა ხდება მე-7 პუნქტით;

ყ) აბიტურიენტების რეფრაქციის გამოკვლევა ხდება ციკლოპლეგიის პირობებში. აწვეთებენ ატროპინის 1% ინ ხსნარის 2-5 წუთის ინტერვალით. დანარჩენი კანდიდატების ციკლოპლეგიას ატარებენ სამედიცინო ჩვენებით;

შ) ცალ თვალში მხედველობის უქონლობის შემთხვევაში I, II, III კლასის კანდიდატები მიიჩნევიან უვარგისად;

ჩ) პრეზბიოპიის ხარისხი განისაზღვრება სფერული ლინზის ძალით, აუცილებელი პროფესიონალური ვალდებულებების შესასრულებლად სამუშაო მანძილის გათვალისწინებით (60-80 სმ).

2. ყელ-ყურ-ცხვირის დაავადებები:

ა) ჰაიმორიტის წიაღების კისტების, შუბლის წიაღის კისტების და ოსტეომების დროს აბიტურიენტი ითვლება უვარგისად;

ბ) შუბლის წიაღის ისტეომები არ ითვლება უკუჩვენებად იმ შემთხვევაში თუ საფრენოსნო შემადგენლობა კარგად იტანს ფრენებს;

გ) ეს პუნქტი მოიცავს ცხვირის ძგიდის გამრუდებას, ცხვირით სუნთქვის მკვეთრი გაძნელებით, ზემო სასუნთქი გზების ლორწოვანის დისტროფიას, ცვლილებებს, იწვევს სასუნთქი და სალაპარაკო ფუნქციების მოშლას (ცხვირის ნიჟარების ჰიპერტროფია, ადენოიდური ვეგეტაციები, კეთილთვისებიანი ახალწარმონაქმნები, ავთვისებიანი ახალწარმონაქმნები მკურნალობის შემდეგ), გარეთა სასმენი გასავლის ეგზოსტაზები, ყურის მიდამოს ოსტეომები და ქრონიკული ჩირქოვანი მიზო- და ეპიტიმპანიტს რადიკალური ოპერაციის შემდეგ- ინდივიდუალური შეფასება. რადიკალური ოპერაციის შემდეგ, ოპერაციის შემდგომი ღრუს სრული და მდგრადი ეპიდერმიზაციის და სასმენი ფუნქციის შენარჩუნების შემთხვევაში, გამოსაკვლევი ითვლება ვარგისად. პირები, რომელთაც გადაიტანეს სმენის აღსადგენი ოპერაციები (ტიმპანოპლასტიკა, სტაპედოპლასტიკა) ითვლებიან უვარგისად;

დ) დეკომპენსირებული ტონზილიტის მქონე პირები ექვემდებარებიან მკურნალობას. ქრონიკული დეკომპენსირებული ტონზილიტის მკურნალობის შემდგომი გართულების გარეშე, საფრენოსნო შემადგენლობის პირები სამუშაოზე დაიშვებიან ოპერაციიდან არაუადრეს 1 თვისა. კომპენსირებული ქრონიკული ტონზილიტი ექვემდებარება ოტოლარინგოლოგის მეთვალყურეობას და მკურნალობას ჩვენების მიხედვით;

ე) მეტყველების მოშლა, ბგერის წარმოთქმის მოშლა და ენაბლუობა. ენაბლუობის ნებისმიერი ხარისხის შემთხვევაში აბიტურიენტი ითვლება უვარგისად. ცალკეული ბგერების წარმოთქმის დარღვევისას, მაგრამ ადვილად გასარჩევი ლაპარაკის მქონე კანდიდატები ითვლებიან ვარგისად. საექსპერტო დასკვნა გამოიტანება ლოგოპედის დასკვნის შემდეგ;

ვ) ამ პუნქტით ჩამოთვლილი დაავადებების მქონე პერსონალი ექვემდებარება სპეციალურ მკურნალობას. მკურნალობის შემდგომ სამუშაოზე აღდგენის საკითხი განიხილება ორი წლის შემდეგ ონკოლოგის დასკვნის გათვალისწინებით;

ზ) ეს პუნქტი განიხილავს რადიკალური ოპერაციის შემდგომ პერიოდს, ნაოპერაციები ღრუს არასრული ეპედერმიზაციით (ჩირქის, პოლიპების, გრანულაციის და ქოლესტეატომის არსებობის შემთხვევაში). ცალმხრივი ქრონიკული კეთილთვისებიანად მიმდინარე ეპიტიმპანიტის და მეზოტიმპანიტისას, ვარგისობის საკითხი ინდივიდუალურად განიხილება. ამ პუნქტს მიეკუთვნება შუა ყურის ქრონიკული კატარი (ქრონიკული ტუბოოტიტი) იშვიათი გამწვავებით და სმენის და ბაროფუნქციის ზომიერი მოშლით, რაც კანდიდატისათვის არ წარმოადგენს უკუჩვენებას. საექსპერტო დასკვნა დგება სმენის სიმახვილის გათვალისწინებით. პერფორაციის ადგილზე მცირე ნაწიბურები გათხელების გარეშე, დაფის აპკის ხარვეზები (მისი ნორმალური მოძრაობის, ნორმალური სმენის (აუდიოგრამით დადგენილი, ბაროფუნქციის შენარჩუნებით) არ იძლევა დიაგნოზის დადგენის საფუძველს;

თ) ყურის ბაროფუნქციის დარღვევის მდგრადობა და გამოხატულობა უნდა დამოწმდეს ყურის მანომეტრიით, ოტოსკოპირებით, ყურებში ჩაბერვით ან კატეტრიზაციით. ყურის ბაროფუნქციის მოშლის მიზეზი შეიძლება იყოს ევსტახის მილის გამავლობის დარღევა ან ყურის ბაროაკომოდაციური მექანიზმების არასაკმარისობა ჰაერის წნევის ცვლილების მოქმედებასთან;

ი) I და II კლასის კანდიდატთა სტატოკინეტიკური მგრძნობელობის მდგომარეობაზე მსჯელობენ ვესტიბულარული ანამნეზის, ვესტიბულომეტრიის შედეგების (მბრუნავ სავარძელში გამოკვლევა) ხანგრძლივი ფრენების გადატანისუნარიანობის გათვალისწინებით. ვესტიბულომეტრიის დროს მსუბუქი ვესტიბულოვეგეტატიური რეაქციები (უმნიშვნელო გაფითრება, მცირე ჰიპერჰიდროზი) ფრენების კარგი ატანისა და ჯანმრთელობის მდგომარეობის გადახრის გარეშე, არ წარმოადგენს დიაგნოზის დადგენის საფუძველს.

კ) ამ პუნქტს ეკუთვნის ოტოსკლეროზი. პირები რომლებმაც გადაიტანეს სმენის აღდგენის ოპერაცია და აწუხებთ ოტოსკლეროზი უვარგისად ითვლებიან მიუხედავად მკურნალობის შედეგისა. სმენის ფუნქციის გამოსაკვლევად გამოიყენება შემდეგი მეთოდები: ჩურჩულით აკუმეტრია, კამერტონებით გამოკვლევა, ტონალური ზღურბლოვანი აუდიომეტრია, ლაპარაკის აუდიომეტრია. საექსპერტო დასკვნის გამოტანის საფუძველი – სმენის სიმახვილის უარესი მაჩვენებელი. ამისათვის აუცილებელია კოხლიალური ნევრიტი გავარჩიოთ სმენის ორგანოს სხვა დაავადებებისაგან და, შესაძლებლობის ფარგლებაში მივუთითოთ ნევრიტის ეტიოლოგია (პოსტინფექციური, პოსტინტოქსიკაციური, პოსტტრავმული, ხმაურის ზოგადი ათეროსკლეროზის ფონზე, ჰიპერტონული დაავადების ფონზე და ა.შ.) ზღურბლის ინბულირებული აწევა 4000-8000 ჰც ოპერაციისათვის 30-40 დბ-მდე არ წარმოადგენს კლინიკური დიაგნოზის დადგენის საფუძველს. ეს პირები ექვემდებარებიან ოტოლარინგოლოგის მეთვალყურეობას;

ლ) ნებისმიერი ეტიოლოგიის კოხლიარული ნევრიტის მქონე საფრენოსნო შემადგენლობას ეკრძალება გაახანგრძლიოს თვიური საფრენი დრო. დასაშვები ფრენის სიმახვილის შემთხვევაში, საფრენოსნო სამუშაოზე დაშვებისას, გამოსაკვლევმა უნდა წარმოადგინოს ორმხრივი რადიოკავშირის ჩატარების გამოკვლევის შეფასების აქტი.»

3. ფსიქიკური და ნევროლოგიური დაავადებები:

ა) ამ პუნქტს მიეკუთვნება ფსიქიური დაავადებები. შიზოფრენიის, პარანოის, აფექტური ფსიქოზის (მანიაკალურ – დეპრესიული ფსიქოზის, ციკლოოტინია, და სხვა) დროს საექსპერტო დასკვნა გამოაქვთ ფსიქიატრიულ განყოფილებაში სტაციონარული გამოკვლევის შემდეგ. ამ დაავადების მქონე პირები, მიუხედავად დაავადების მიმდინარეობისა, ფორმისა, ხანგრძლივობისა, რემისიის ხანგრძლივობისა და დისპანსერული ხანგრძლივობის მოხსნისა, აღდგენას არ ექვემდებარებიან;

ბ) ეს პუნქტი აერთიანებს ინფექციური, ინტოქსიკაციური ფსიქოზების (ალკოჰოლურის გარდა) ჯგუფს, აგრეთვე-ფუნქციონალურ რეაქტიულ ფსიქოზებს, ნევროზებს (ნევრასთენია, ფსიქოსთენია, აკვიატებული ნევროზული მდგომარეობა), რომლებიც აღმოცენდება ფსიქოტრავმული ვითარების (საოჯახო, საყოფაცხოვრებო, საწარმოო და სხვა), ან მწვავე ფსიქოგენური ტრავმის პასუხად, სუიციდალური ცდები. პირებზე, რომლებმაც გადაიტანეს მწვავე ფსიქოზები, ნევროზები,სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განიხილება ფსიქიატრიულ განყოფილებაში სტაციონალური გამოკვლევიდან არაუადრეს 2 წლის შემდეგ. ნერვულფსიქიური მოღვაწეობის ხანგრძლივი კომპენსაცია შეიძლება საფუძვლად დაედოს სერტიფიკატის გაცემის საკითხის განხილვას, ფსიქოზის (ნევროზის) პერიოდში ფსიქიკური მდგომარეობის, ხასიათის,მისი თავისებურებების სტრუქტურის სიღრმისა და მიმდინარეობის გათვალისწინებით. სუიციდური ცდები ეკუთვნის ამ პუნქტს. გამოკვლევის ჩატარებისას და იმ ვითარების შესწავლისას, რომელიც გახდა სუიციდური ცდების მიზეზი, ექიმი ვალდებულია გამოჰკითხოს მოწმეებს, დააზუსტოს პირადი და საოჯახო ანამნეზი, აუტოაგრესიულობის მიზეზები და მოტივი. ფსიქიატრის კონსულტაცია აუცილებელია. პირებზე, რომელთაც ანამნეზში აქვთ სუიციდური ცდა, სამედიცინო სერტიფიკატი არ გაიცემა. ასთენიური მდგომარეობის ან ნევროსტენული სინდრომისას ჩვენების მიხედვით აღდგენა შესაძლებელია მეთვალყურეობის, კლინიკური და ფსიქოლოგიური გამოკვლევის დადებითი შედეგების, დატვირთვის კარგი გადატანის შემთხვევაში. პირები, რომელთაც გადაიტანეს ხანმოკლე ფსიქიური სომატოგენური დარღვევა, ძირითადი დაავადებიდან გამოჯანმრთელებისა და ნეირო-ფსიქიური ფუნქციის სრული კომპენსაციისას, შემანარჩუნებელი თერაპიის გამოყენების გარეშე, I, II, III კლასის კანდიდატებად ვარგისნი არიან;

გ) დიაგნოზი და სამედიცინო დასკვნა გამოიტანება ფსიქიატრიულ დაწესებულებაში სტაციონალური გამოკვლევის შემდეგ; ეს პუნქტი შეიცავს ფსიქოფატიას (ფორმისა და გამოხატულების მიხედვად) და არფსიქოტური ხასიათის პიროვნების გაორება (პარანოიალური, აფექტური, შიზოიდური, აღზნებული და სხვა ტიპების). ინფანტილიზმის ცალკეული გამოუხატავი ნიშნები, პიროვნების აქცენტუაცია, ნევრო-ფსიქიური მოღვაწეობის კარგი სოციალური და პროფესიული კომპენსაციისას, არ წარმოადგენს უარყოფითი საექსპერტო დასკვნის საფუძველს. უმნიშვნელო გადახრისას, ვარგისობის დასკვნა გამოაქვთ პროფესიული მომზადების ხარისხის გათვალისწინებით: სტაჟი, მუშაობის გამოცდილება, შესრულებული სამუშაოს ხარისხი და ა.შ.;

დ) ამ პუნქტით ჩამოთვლილი დაავადებების მქონე პირები მიიჩნევიან უვარგისად;

ე) დამწყები ავიასპეციალისტი სერტიფიკატის მიღებისათვის წარმოადგენს ცნობას ნარკოლოგიის კვლევითი ინსტიტუტიდან, რომ არ იმყოფება აღრიცხვაზე და გაივლის ამბულატორიულ ნარკოლოგიურ შემოწმებას. პირებზე, რომელთაც ანამნეზში აღენიშნებათ ალკოჰოლის საზიანოდ მოხმარება, ფსიქოაქტიური ნივთიერებების არასამედიცინო თვალსაზრისით მოხმარება, სამედიცინო სერტიფიკატი არ გაიცემა. სერტიფიკატის მქონე პირის მიერ ფსიქოაქტიური ნივთიერებების არასამედიცინო თვალსაზრისით მოხმარების შესახებ ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში (სასურველია ინფორმატორი იყოს ერთზე მეტი), ექიმი ნარკოლოგის მიერ ხდება გამოყენებული ფსიქოაქტიური ნივთიერების იდენტიფიკაცია გამოსარკვევი პირის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის, არსებული კლინიკური ნიშნების და სიმპტომების, ერთჯერადი სადიაგნოსტიკო ექსპრეს-ტესტების გამოყენებით. ინფორმაციის დადასტურების შემთხვევაში სერტიფიკატი უქმდება. თუ გამოსაკვლევი პირი უარყოფს ფსიქოაქტიური ნივთიერებების არასამედიცინო თვალსაზრისით მოხმარების ფაქტს, ექიმი ნარკოლოგი ადგენს აქტს, სადაც აღწერს ფსიქოაქტიური ნივთიერების მიღების ფაქტს, ავიასპეციალისტი, სამედიცინო პერსონალის თანხლებით, იგზავნება ნარკოლოგიის ს/კ-ში დიაგნოზის დასაზუსტებლად;

ვ) ამ პუნქტით გამოიკვლევენ თავისა და ზურგის ტვინის სისხლძარღვების სხვადასხვა ეტიოლოგიის პათოლოგიის მქონე პირებს. ამ ჯგუფში შედის თავისა და ზურგის ტვინის სისხლძარღვების პირველადი დაავადებები (ვასკულიტი, განვითარების ანომალია, ანევრიზმა, ათეროსკლეროზი და სხვა) და სისხლძარღვების სომატოგენური, ვერტებროგენური და სხვა ეტიოლოგიის მეორადი ცვლილებები. ამ პათოლოგიების კლინიკურ გამოვლინებას წარმოადგენს თავის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მწვავე დარღვევა ან ქრონიკული უკმარისობა კრიზული მიმდინარეობით, ცენტრალური და პერიფერიული ნერვული სისტემის ფუნქციის მოშლით, ფსიქიკის ცვლილებით, რომელიც აძნელებს ან გამორიცხავს პროფესიული მოვალეობის შესრულების შესაძლებლობას. სისხლძარღვოვანი პათოლოგიის ყველაზე გავრცელებული სახეობა არის თავის ტვინის სისხლძარღვების ათეროსკლეროზი. ნევროლოგიურ სტატუსში მსუბუქი დაფანტული მიკროსიმპტომატიკის გამოვლინებისას ან დამატებითი გამოკვლევის მეთოდების მონაცემებში გადახრისას, აუცილებელია ცხოვრების დადგენილი და თანმხლები დაავადებების დაწვრილებითი ანამნეზი, ცერებრალური ათეროსკლეროზის ჰიპერდიაგნოსტიკის გამორიცხვის მიზნით. თავისა და ზურგის ტვინის ყველა სახეობის სისხლძარღვოვანი პათოლოგიის სამედიცინო გამოკვლევა ტარდება დაავადების ეთიოლოგიის გათვალისწინებით, დაავადების მიმდინარეობით, დატვირთვის სინჯების გადატანისუნარიანობით, ფსიქოლოგიური გამოკვლევის, აგრეთვე, მწვავე მდგომარეობის აღმოცენების პროგნოზის გათვალისწინებით, რომელიც გავლენას ახდენს ფრენების უსაფრთხოებაზე. ამ პუნქტით გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც გადაიტანეს ჰემორაგიული ან იშემიური გენეზის ტვინის სისხლის მიმოქცევის მწვავე მოშლა, თავის ტვინის გარდამავალი იშემია, სუბარაქნოიდალური სისხლჩაქცევა ან სისხლძარღვოვანი კრიზი, აგრეთვე – ტვინის სისხლის მიმოქცევის ქრონიკული უკმარისობის მქონე პირები. პირები, რომელთაც პირველად გამოუვლინდათ ნერვული სისტემის ორგანული დაზიანება, ექვემდებარებიან სტაციონარულ გამოკვლევას ნევროლოგიურ განყოფილებაში. ამ პუნქტებით გამოკვლევიან თავისა და ზურგის ტვინის სისხლძარღვების მსუბუქად და ზომიერად გამოხატული ათეროსკლეროზული დარღვევის მქონე პირები, რომელთაც აღნიშნული დაავადება დაუდგინდათ გამოკვლევის კლინიკური და ინსტრუმენტული მეთოდებით. დასკვნის გამოტანა შეიძლება ნევროლოგიური დარღვევების გამოხატულებით, ძირითადი არტერიული სადინარების სტენოზირების ხარისხით, პროფესიულად აუცილებელი ფსიქოლოგიური ფუნქციის მდგომარეობით, დაავადების მიმდინარეობის, რისკის ფაქტორების პროგნოზისა და დატვირთვის სინჯის გადატანისუნარიანობის შეფასების საფუძველზე. ამავე ფუნქციით გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც გადაიტანეს თავის ტვინის და ზურგის ინფექციური ან ტოქსიკო-ალერგიული დაზიანება (ვასკულიტი), მკურნალობის დამთავრებიდან არა უადრეს 2 წლის ვადაში.

ზ) ამ პუნქტს ეკუთვნის ნერვული სისტემის ორგანული დაავადებები ( სიმსივნე, სირინგომიელია, დაფანტული სკლეროზი და სხვა პროგრესირებადი ხასიათის დაავადებები; ცნს-ს ინფექციური დაავადებების მწვავე და ქრონიკული ფორმები: ენცეფალიტი, არაქნოდიტი, მენინგიტი, მიელიტი, ნეიროსიფილისი, ნერვული სისტემის ინფექციის ან ინტოქსიკაციის ნარჩენი მოვლენები ფუნქციის დარღვევით, ლიქვორო-დინამიური დარღვევებით, კრუნჩხვითი შეტევებით; ნერვულ-კუნთოვანი აპარატის დაავადება, მიასთენია, მიოპათია, მიოტონია,მიოპლეგია). ამ პუნქტით გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც გადაიტანეს ცნს-ს ინფექციური ან ინტოქსიკაციური დაავადებები ნევრო-ფსიქიური სტატუსის სრული აღდგენით ან მსუბუქი ნარჩენი მოვლენებით, ორგანული მიკროსიმპტომების სახით, ფუნქციის დაურღვევლად.

თ) სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის საკითხი წყდება:

თ.ა) გრიპოზული ენცეფალიტის შემდეგ – არა უადრეს 1-2 წლისა;

თ.ბ) მწვავე ენცეფალიტის შემდეგ – 2 წლისა;

თ.გ) მწვავე ტკიპას ენცეფალიტის შემდეგ – 3 წლისა.

ი) პირები, რომელთაც გადაიტანეს ეპიდემიური ცერებროსპინალური მენინგიტი, ითვლებიან უვარგისად. სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განიხილება დაავადების გადატანიდან 1 წლის შემდეგ. პირები, რომელთაც გადაიტანეს მენინგოკოკური რინიტი, ფარინგიტი სამუშაოდ დაიშვებიან მკურნალობის დამთავრების შემდეგ. პირები, რომელთაც აქვთ ნერვულ-კუნთოვანი აპარატისა და მემკვიდრეობით – დეგენერაციული დაავადებები საწყის სტადიაში, ნელი მიმდინარეობით, პროფესიული ფუნქციების საკმარისი შენარჩუნებით.

კ) იმ პირთა გამოკვლევა, რომელთაც გადაიტანეს თავის ტრავმა ცნს-დაზიანებით, ხდება კლინიკური გამოკვლევისა და მკურნალობის შემდეგ. ტრავმის მექანიზმისა და ვითარების შეფასებისას, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ქალა-ტვინის უკონტაქტო ტრავმის (ტვინის ცდომა, სისხლძარღვთა გაწყვეტა) და ატლანტო-ოქციპიტალური შეერთების სტრუქტურის დამზიანებელი ტრავმების შესაძლებლობა. საექსპერტო გადაწყვეტილების გამოტანისას, გათვალისწინებულ უნდა იქნეს ცნობიერებისა და ამნეზიის შეცვლის პერიოდის ხანგრძლივობა. გვიანი პოსტტრავმული ეპილეფსიის განვითარების პროგნოზირებისას, ტრავმის ხასიათისა და დაზიანების ხარისხის გარდა, გათვალისწინებული უნდა იყოს რისკის სხვა ფაქტორებიც. საექსპერტო შეფასება ხდება ანამნეზის, ეეგ-ს დინამიკის, დაკარგული ფუნქციის კომპენსაციის ხარისხის, დატვირთვის გადატანის შედეგების და ფსიქოლოგიური გამოკვლევის შედეგების გათვალისწინებით.

ლ) ამ პუნქტს ეკუთვნის:

ლ.ა) ქალა-ტვინის ღია ტრავმა (გამჭოლი, გაუმჭოლი);

ლ.ბ) ქალა-ტვინის ღია და დახურული ტრავმის შედეგი, ცნს-ს გამოხატული ორგანული დაზიანებით, ფსიქიკის დარღვევით, ჰიპერტენზიული ან კრუნჩხვითი სინდრომებით;

ლ.გ) ზურგის ტვინის ტრავმის შედეგები, მამოძრავებელი და მგრძნობელობითი დარღვევებით ან მენჯის მოშლით;

ლ.დ) პირებზე, რომელთაც გადაიტანეს ქალა-ტვინის ტრავმა ტვინის მაგარი გარსის დაზიანებით, ქალას ძვლების ზეწოლითი ან დანაწილებითი მოტეხილობით, ქალას ძვლების ხარვეზებით, ქალასშიდა ჰემატომით და ლიქვორეით მწვავე პერიოდში, სამედიცინო სერტიფიკატი არ გაიცემა;

მ) საშუალოდ მძიმე ხარისხის ტვინის დაჟეჟვის გადამტან პირებს, ქალას ძვლების სახსროვანი მოტეხილობით, ქალას ფუძის მოტეხილობით (ლიქვორის გარაშე) ან სუბაროქნოიდალური სისხლჩაქცევით, გამოკვლევა უტარდებათ ტრავმიდან არაუადრეს 2 წლისა, დაკვირვების დადებითი შედეგების შემთხვევაში. ეს პუნქტი გამოიყენება იმ პირთათვის, რომელთაც გადაიტანეს თავის ტვინის შერყევა ან მსუბუქი ხარისხის დაჟეჟილობა. სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განხილება ტრავმიდან არაუადრეს 3-6 თვისა, ეეგ-ზე ნევროლოგიურ ან ვეგეტატიურ სტატუსში არარსებული ან სუსტად გამოხატული ცვლილებებისა და დატვირთვის ცდების კარგი გადატანის და პროფესიულად აუცილებელი ფუნქციების შენარჩუნების შემთხვევაში. III კლასის კანდიდატი სამუშაოზე დაიშვება გამოჯანმრთელებისთანავე.

ნ) ვეგატატიური ნერვული სისტემის პათოლოგიის კლინიკური გამოვლინება შეიძლება იყოს ვნს-ს სხვადასხვა სტრუქტურული დონის პირველადი დაზიანების შედეგი ან წარმოადგენს ნევროლოგიური, სომატიურ, ენდოკრინული, ფსიქიური, ალერგიული და ინტოქსიკაციურ დაავადებების მეორადი სინდრომი. ყოველივე ამის გამო აუცილებელია დაწვრილებითი, ყოველმხრივი ანამნეზი და კლინიკური გამოკვლევა. ამ პუნქტით ტარდება ვეგეტო-სისხლძარღვოვანი მოშლის ექსპერტიზა, რომელსაც აქვს ვნს-ს ქრონიკული დაავადების პაროქსიზმული გამოვლენა, რეციდივირებადი და კრიზული რეაქციები (ვეგოვაზალური, სიმპატიკური, შერეული ხასიათის, ვისცელარულ – სიმპატალგიური, დიენცეფალური ტიპის), ამ ჯგუფში აერთიანებენ შემდეგ დაავადებებს: თავბრუსხვევა, სოლიარიტი, სინდრომები: მალური ხერხემლის არტერიის, დიენცეფალური სინდრომი, ანგოოტროფონევროზი, რეინოს დაავადება, ერითრომელალგა და სხვა). კვინკეს შეშუპება და ორთოსტატიური ესენციალური ჰიპოტონია. ამ პუნქტით გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც გადატანილი აქვთ კონსტიტუციონალურ-მემკვიდრეობითი გენების დისფუნქცია, აგრთვე ჰორმონალური გარდაქმნის ან სომატური პათოლოგიის შემდგომი ცვლილებები, მაგრამ ექსპერტიზის დროს აქვთ მდგრადი რემისია (ძირითადი დაავადების განკურნებიდან 2-3 თვის შემდეგ). სამედიცინო შეფასება დამოკიდებულია ვეგეტატურ-სისხლძარღვოვანი გამომჟღავნების ხარისხზე, კლინიკური გამოკლევების შედეგებზე, დადატვირთვის ცდების გადატანის უნარიანობის (ორთოსინჯი, ვესტიბულარული სინჯი და სხვა) ხარისხზე. იმ შემთხვევაში თუ ვეგეტო-სისხლძარღვოვან დარღვევებში დომინირებს კლინიკური სურათი ფუნქციური კარდიოვასკულარული დარღვევებისა, ექსპერტიზის საკითხი წყდება 30-ე პუნქტის მიხედვით.

ო) ეს პუნქტი მოიცავს პერიფერიული ნერვული სისტემის სხვადასხვა ეტიოლოგიის დაავადებებს (მწვავე და ქრონიკული დაავადებები, ზურგის ტვინის რქების, ნერვული ღეროების, დისკების, განგლიების, ტრავმული დაზიანება. პერიფერიული ნეიროვასკულარული სინდრომი; ნერვული ღეროების კომპრესია ხერხემლის დაავადების დროს; ხერხემალზე, ზურგის ტვინის რქებზე, იოგოვან აპარატზე ნერვულ ღეროებზე ოპერაციული ჩარევის შედეგები). ქრონიკული რადიკულიტის გამწვავება წელიწადში 2-ზე მეტჯერ. ხერხემლის დაავადების დროს მოძრაობის მოშლისას, რომელსაც თან არ ახლავს ნევროლოგიური პათოლოგიური მოვლენები, გამოკვლევას ატარებს ქირურგი. აღნიშნული დაავადებების მქონე პირები გამწვავების პერიოდში ექვემდებარებიან მკურნალობას (ამბულატორიული, სტაციონარული, სანატორიული). მალთაშუა დისკების, თიაქარის მალების შემდეგი გამოკვლევა ტარდება სტაციონარიდან გამოწერიდან არაუადრეს 6 თვისა, ოპერაციისა და ოპერაციის შემდგომი პერიოდის ხასიათის გათვალისწინებით.

პ) მოიცავს ეპილეფსიას კლინიკური გამოვლინების ნებისმიერი ფორმით, მათ შორის-ერთჯერადი შეტევით. ეპილეფსიაზე ეჭვმიტანილი პირები იგზავნებიან ნევროლოგიურ განყოფილებაში სტაციონარულ გამოკვლევაზე. გაგზავნისას აუცილებლად ივსება აქტი შეტევის თავისებურებების აღწერით, მოწმეების ხელმოწერით, მედიცინის მუშაკის დადასტურებით. დიაგნოზი გამოიტანება სრული ნევროლოგიური გამოკვლევის, ეეგ-ს და ფსიქიატრის კონსულტაციის შემდეგ. ეეგ-ზე ეპილეფსიური აქტივობა ამტკიცებს დიაგნოზს, ხოლო მისი უქონლობა მას არ გამორიცხავს. ამ პუნქტს ეკუთვნის დადგენილი ეტიოლოგიის ერთჯერადი ეპილეფსიური შედეგები. სიმპტომატური ეპილეფსიის დროს, საექსპერტო შეფასება დამოკიდებულია ძირითად დაავადებაზე. გამოკვლევისას აუცილებელია გამოირიცხოს: თავის ტვინის მოცულობითი პროცესი, სისხლძარღვოვანი დარღვევა, ეგზოგენური ინტოქსიკაციები, ჭიებით ინვაზია და სხვა. პირები, რომელთაც ეეგ-ზე პირველად დაუდგინდათ პაროქსიზმული აქტივობა, ექვემდებარებიან გამოკვლევას ნევროლოგიურ განყოფილებაში. პირები, რომელთაც ეეგ-ზე პირველად დაუდგინდათ ეპილეპტოიდური აქტივობა («პიკ-ნელი ტალღის» ტიპი), ეპილეფსიის სხვა ნიშნების ან ცნს-ს ორგანული დაავადების უქონლობის შემთხვევაში, ექვემდებარებიან გამოკვლევას ნევროლოგიურ განყოფილებაში. ეეგ-ზე მოცემული ცვლილებების სტაბილურობა (3-6 თვის განმავლობაში) განმეორებითი სტაციონალური გამოკვლევის დროს, წარმოადგენს საფრენოსნო სამუშაოსათვის უვარგისად ცნობის საფუძველს. ეეგ-ზექ პაროქსიზმალური, ეპიდპტოიდური აქტივობისა და მნიშვნელოვანი ცვლილებების გამოვლენის შემთხვევაში, ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად.

ჟ) პირები, რომლებმაც გადაიტანეს გულის წასვლა (სინკოპური მდგომარეობა), თერაპიულ და ნევროპათოლოგიურ განყოფილებაში იგზავნებიან სტაციონარულ გამოკვლევაზე. ექიმი ვალდებულია წარადგინოს აქტი ცნობიერების დაკარგვის ვითარებისა და გამოვლინების სრული აღწერით, მოწმეთა და პირადი ხელმოწერებით. დასკვნას საფუძვლად ედება გულის წასვლის ვითარების, მისი კლინიკური გამოვლინების, ჯანმრთელობის მდგომარეობის ყოველმხრივი შეფასების, ინსტრუმენტული გამოკვლევის შედეგებისა და ფუნქციონალური სინჯების შესწავლა. გულის წასვლის გამომწვევი მიზეზის დადგენის შემთხვევაში, გადაწყვეტილება მიიღება ძირითადი დაავადების მიხედვით, განმეორებითი გულის წასვლის პროგნოზის გათვალისწინებით. ემოციურ-ტკივილით გამღიზიანებელზე ან მწვავე ჰიპოქსიაზე ერთჯერადი გულის წასვლის შემთხვევაში, ჯანმრთელი პირისათვის ეს პუნქტი არ გამოიყენება. დაუდგენელი ეთიოლოგიის განმეორებით გულის წასვლის შემთხვევაში გამოაქვთ უვარგისობის დასკვნა.

4. ქირურგიული დაავადებები:

ა) პილოტად სწავლების კანდიდატებს სიმაღლე უნდა ჰქონდეთ არა ნაკლებ 155 სმ. და არაუმეტეს 190 სმ,. ჯდომითი სიმაღლე არაუმეტეს 95 სმ.აერნაოსნებსა და ბორტინჟინრებს არანაკლებ 155 სმ. და არაუმეტეს 190 სმ. I და II კლასის კანდიდატებს კუნთის ძალა მაჯის დინამომეტრით უნდა ჰქონდეს: მარჯვენა ხელზე არანაკლებ 35 კგ (ცაციებს შეიძლება – მარცხენაზე). III კლასის კანდიდატებისათვის შეზღუდვები არ არის სიმაღლეზე, სხეულის მასაზე და კუნთის ძალაზე. სამოქალაქო ავიაციის საფრენოსნო სასწავლებლების აბიტურიენტების (20 წლამდე ასაკში) სხეულის მასის 25%-მდე დეფიციტი არ ფასდება როგორც ფიზიკურ განვითარებაში ჩამორჩენა (ორგანიზმის ინტენსიური განვითარების პერიოდში, სხეულის მასა შეიძლება ჩამორჩეს სიმაღლეს). ინფანტილიზმის დროს, ვარგისობის საკითხი წყდება ენდოკრინოლოგთან კონსულტაციის შემდეგ.

ბ) სახსრების ფუნქციის შეფასება ხდება საერთოდ მიღებული წესების შესაბამისად. დაავადების სპეციფიური ეთიოლოგიის დადგენისას, სეკვესტრალური ღრუსა და ხვრელმილების არსებობისას, ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად. ფუნქციის დარღვევის მიუხედავად, მკურნალობის დადებითი შედეგებისა და რემისიის არანაკლებ 6 თვისა, შეიძლება განხილულ იქნეს სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის საკითხი. კიფოზის ყველა პათოლოგიური სახის დროს ავიასპეციალისტი ვარგისია. პათოლოგიურ კიფოზს არ განეკუთვნება «მრგვალი ზურგი» (ოქსანკის სახესხვაობა). ყმაწვილობის I ხარისხის სქოლიოზი (სქოლიოზის რკალის კუთხე არაუმეტეს 10 გრადუსისა) ნორმალური ფიზიკური განვითარების დროს, თანდაყოლილი ცვლილებები (წელის V მალის საკრალიზაცია და გავის I მალის ლუმბალიაზაცია ან «დუჟკების» გაორება), რასაც თან არ ახლავს ხერხემლისა და მენჯის ორგანოების ფუნქციის მოშლა, უკუჩვენება არ არის. ინფექციურ – ალერგიული გენეზის სპონდილოარტრიტები (ბეხტერევის ან რეიტერის დაავადებანი და ა.შ.) მიეკუთვნება თერაპიულ სტანდარტებს. ოპერაციული მკურნალობის აუცილებლობის დროს (ჩვეული ამოვარდნილობა, ყალბი სახსრები), ოპერაციაზე უარის თქმის შემთხვევაში, ავიასპეციალისტი ჩაითვლება უვარგისად. ხერხემალში დეგენერაციულ – დისტროფული პროცესების დროს – ფესვოვანი სინდრომის თანხლებისას, საექსპერტო დასკვნა გამოაქვს ნევროპათოლოგს. ხერხემლის მოტეხილობისა და ქვეამოვარდნილობის, ხერხემლის ტუბერკულოზის დროს (პროცესის ფაზისა და ფუნქციის მდგომარეობის მიუხედავად) ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად. ერთი ან ორი მალის კომპრესიული მოტეხილობის დროს, შემოწმება ხდება არაუგვიანეს 12 თვისა ტრავმის ან ოპერაციის შემდეგ. მტევნის უქონლობა ან რომელიმე ხელზე ორი თითის, მარჯვენა ხელზე პირველი – მეორე თითების, მარცხენაზე პირველი თითის უქონლობა, უმოძრაობა ან სრული მოხრის შემთხვევაში, I და II კლასის კანდიდატები უვარგისად ითვლებიან (მეთვალყურეებს ეძლევათ ინდივიდუალური შეფასება). მტევნის ერთი თითის საფრჩხილე ფალანგის და სხვა თითების ორ-ორი ფალანგის უქონლობა უთანაბრდება თითის სრულ უქონლობას. ვარგისობის შეფასება ხელის თითების და მტევნის სხვა ხარვეზების დროს ხდება ფუნქციის შენახვის ხარისხიანობით. ტერფის უქონლობა, ტერფის თანდაყოლილი და შეძენილი დეფორმაცია, რომელიც უშლის ფუნქციონირებას და აძნელებს სიარულს (მრუდტერფიანობა, ბრტყელტერფიანობა III ხარისხის და ა.შ.). ტერფის პირველი თითის უქონლობა აბიტურიენტისათვის უკუჩვენებაა. ბრტყელტერფიანობის I და II ხარისხის საწყისი ფორმები არ წარმოადგენს დაბრკოლებას აბიტურიენტისათვის. თაღის სიმაღლის ზუსტი განსაზღვრისათვის, უნდა გაკეთდეს ტერფის რენტგენოგრაფია. განივი თაღის 20 მმ-ზე ნაკლები ბრტყელტერფიანობა აბიტურიენტისათვის უკუჩვენებაა. კანის ფართე-ბრტყელი ნაწიბურის დროს (სხეულის ზედაპირის 20%-ზე მეტი), ფუნქციის დარღვევის ხარისხისა და მდგომარეობის მიუხედავად, I და II კლასის კანდიდატები ითვლებიან უვარგისად. საეჭვო და საკამათო საექსპერტო შემთხვევებში, რაც დაკავშირებულია საყრდენ სამოძრაო აპარატის ანატომიურ ხარვეზებთან და მისი ფუნქციის მოშლასთან, საჭიროა განისაზღვროს პროფესიული შესაძლებლობები საგანგებო სამედიცინო-საფრენოსნო გამოცდებით (ფრენის პირობებში, საწაფზე). შედეგები უნდა წარედგინოს საავიაციო – საექიმო საექსპერტო კომისიას. განივი ან წვეტიანი მორჩების მოტეხილობის დროს, კანდიდატს სერტიფიკატი მიეცემა ფუნქციის აღდგენისა და ტკივილის სინდრომის გაქრობის შემდეგ. მენჯის ძვლების კონსოლიდირებული მოტეხილობების დროს, შემოწმება ხდება ტრავმის მიღებიდან 6 თვის შემდეგ. კუნთებზე, მყესებზე, ხრტილებზე, ძვალზე და სახსრებზე ოპერაციის შემდეგ, შესამოწმებლის ვარგისობა განიხილება ფუნქციის აღდგენის შემდეგ. დასაშვებია ხელის ან ფეხის დამოკლება, ოპერაციის ან ტრამვის შედეგად, არაუმეტეს 2 სმ.-სა. ოსტეოსინთეზის დროს გაკეთებული ტანტალის პატარა ფიქსატორები (შურუპები, ლენის ფირფიტები და სხვა), თუ მეტალოზის ნიშნები არაა, უკუჩვენება არ არის. ლითონი ძვალში და ფიქსატორები (ციტოს, ბოგდანოვის და სხვა ღეროები), საფრენოსნო სამუშაოზე აღდგენამდე ამოღებული უნდა იქნეს;

გ) კანის და ქვედა ტუჩის კიბოს სტადიის მკურნალობის პერიოდში განისაზღვრება დროებითი შრომისუუნარობა. პროფესიული შრომისუუნარობის საკითხს წყვეტს ქირურგი, ონკოლოგის დასკვნის გათვალისწინებით და პერიფერიული სისხლის მაჩვენებლის ნორმალიზაციის მიხედვით. სიმსივნეების პირველი სტადიის მკურნალობის შემდეგ (თ-1NOMO), ან 2-ა სტადიის დროს (თ-2NOMO) შესაძლებელია ავიასპეციალისტის ინდივიდუალური შეფასება. სიმსივნური პროცესის გენერალიზების ან რეციდივის არარსებობის და ორგანიზმის ფუნქციის სრული სტაბილური კომპენსაციის შემთხვევაში, I, II, III კლასის სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განიხილება შემდეგ ვადებში: კუჭისა და ნაწლავის კიბოს დროს-არაუადრეს 3 წლისა, ოპერაციის შემდეგ. ფარისებრი ჯირკვლის, სარძევე ჯირკვლის, თირკმელების, სათესლე ჯირკვლის და საშვილოსნოს ყელის ავთვისებიანი სიმსივნეების დროს, არაუადრეს 2 წლისა, მკურნალობის (ოპერაციული, სხივური, კომბინირებული თერაპიის) დამთავრებიდან. სსსკ-ზე წარდგენილ საბუთებში უნდა აისახოს სიმსივნის სტადია, ფართე პათომორფოლოგიური დახასიათება, რეგიონული ლიმფური კვანძების მდგომარეობა და ჩატარებული მკურნალობა (ქირურგიულისათვის-თარიღი და ოპერაციის ხასიათი და ოპერაციის შემდგომი მიმდინარეობა, სხივური მკურნალობისას-ვადა და დასხივების მეთოდი, შეჯამებული კეროვანი დოზა, ზოგადი და ადგილობრივი სხივური რეაქცია). პათომორფოლოგიური დასკვნისას, «ს,კ შტ თშეგ» სიმსივნის ლოკალიზაციის მიუხედავად, საექსპერტო დასკვნა გამოიტანება ჩატარებული მკურნალობის (ოპერაციის) ხასიათის მიხედვით. ამ პუნქტს არ ეკუთვნის ცენტრალური ან პერიფერიული ნერვული სისტემის, თვალისა და ყელ-ყურ- ცხვირის ორგანოების სიმსივნეები.

დ) ნამდვილი სიმსივნეების გარდა, ამ პუნქტს ეკუთვნის ძვალ-ხრტილოვანი ეგზოსტოზები, კვანძოვანი ჩიყვი, კისტოზური წარმონაქმნები (მათი ბუნების მიუხედავად), წინამდებარე ჯირკვლის ადენომა, მასტოპათიები. სიმსივნეები, რომლებიც არ ექვემდებარება ოპერატიულ მკურნალობას, მათი ლოკალიზაციის, სიდიდის, მეზობელ ორგანოებთან ანატომიური ურთიერთობებისა და მათი ფუნქციის შესაძლო მოშლის გამო. აბიტურიენტი მრავლობითი პიგმენტური ხალებით (ნევუსი), ზომით 2-3 სმ. და მეტი, რომლებიც განლაგებულია სხეულის ისეთ უბანში, რომ განიცდის ტანსაცმლის ან ფეხსაცმლის ზეწოლას, ჩაითვლება უვარგისად. ამ მუხლს არ ეკუთვნის ცენტრალური და პერიფერიული ნერვიული სისტემის, თვალისა და ყელ-ყურ-ცხვირის ორგანოთა სიმსივნეები (სასუნთქი გზებისა და კუჭნაწლავის ტრაქტის კეთილთვისებიანი სიმსივნეების დროს (უმეტესად პოლიპები), ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად მომწამვლელ ქიმიკატებთან სამუშაოსათვის; კანდიდატი II-III სტადიის ადენომებით, ასევე I სტადიის, გართულებული შარდის მწვავე შეკავებით, ითვლება უვარგისად; უსიმპტომოდ მიმდინარე საშვილოსნოს მიომიანი კანდიდატი უვარგისად ჩაითვლება). მცირე ზომის კეთილთვისებიან სიმსივნეებზე (ზრდისადმი არამიდრეკილი), რომლებიც ტანსაცმლისა და ფეხსაცმლის ტარებას, ხელს არ უშლის ეს პუნქტი არ გამოიყენება. კეთილთვისებიანი სიმსივნით ნაოპერაციებმა ავიასპეციალისტმა სსსკ-ს უნდა წარუდგინოს ამონაწერი წარმოებული ოპერაციის ხასიათზე და სიმსივნის ჰისტოლოგიური გამოკვლევის მონაცემებზე. კვანძოვანი ჩიყვის ამოკვეთის შემდეგ, სერტიფიკატის გაცემის საკითხს წყვეტს თერაპევტი, არაუადრეს 3 თვისა ოპერაციის შემდეგ. წინამდებარე ჯირკვლის ადენომის I სტადიის დროს, დიზურიული მოვლენების გარეშე, თუ, უროლოგის დასკვნით, ოპერაციული მკურნალობა საჭირო არ არის, ავიასპეციალისტი ვარგისია. გარეთა სასქესო ორგანოების კეთილთვისებიანი სიმსივნეების ამოკვეთის საკითხი წყდება გინეკოლოგის (უროლოგის) კონსულტაციის შემდეგ. მიომის ზრდის, ოვარიალურ-მენსტრუალური ციკლის დარღვევის და ტკივილების სინდრომის განვითარების შემთხვევაში, საჭიროა ოპერაციული მკურნალობა.

ე) გულმკერდის ორგანოთა და შუასაყარის დაავადების გამო წარმოებული ოპერაციის შემდეგ, ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად . მკურნალობის კარგი შედეგის შემთხვევაში, ვარგისობის საკითხი წყდება თერაპევტთან ერთად, ოპერაციიდან არაუადრეს 6 თვის შემდეგ. გულმკერდის კედელში ან ფილტვის ქსოვილში უცხო სხეულების არსებობისას, რომლებიც არიან მოცილებულნი მსხვილ სისხლძარღვებს, გულს, გარეგანი სუნთქვის კარგი ფუნქციით, აბიტურიენტი ითვლება უვარგისად. ტრავმული პნევმოტორაქსის დროს საექსპერტო დასკვნა გამოაქვთ მკურნალობის დამთავრებისა და კლინიკური გამოკვლევების შემდეგ. გულმკერდის გამჭოლი დაზიანებისას (შინაგანი ორგანოების დაზიანების გარეშე) ვარგისობის საკითხი წყდება გამოჯანმრთელების შემდეგ. დიაფრაგმული თიაქრები, მიდრეკილი ჩაჭედვისადმი, რეფლიუქ-სეზოფაგიტითა და საყლაპავისა და კუჭის ფუნქციური მოშლილობით, ითვლება უვარგისად. ოპერაციული მკურნალობის კარგი შედეგის შემთხვევაში, სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განიხილება ოპერაციიდან არა უადრეს 6 თვისა. გულმკერდის ორგანოთა და შუასაყარის დაავადებების, გულმკერდის გამჭოლი დაზიანების დროს (შინაგანი ორგანოების დაზიანების გარეშე) ვარგისობის საკითხი წყდება გამოჯანმრთელების შემდეგ (არა უადრეს 6 თვისა ოპერატიული მკურნალობის შემდეგ);

ვ) ლიმფური კვანძების დაავადების შემთხვევაში, კანდიდატის გამოკვლევა უნდა ჩაატაროს სპეციალისტმა. ლიმფური კვანძების ტუბერკულოზის დროს კანდიდატი აღრიცხვიდან მოხსნის შემდეგ წარმოადგენს ცნობას ტუბდისპანსერიდან სრული კლინიკური განკურნების შესახებ. აქტინომიკოზის დროს, სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემა შეიძლება სრული კლინიკური განკურნების შემდეგ, დერმატოლოგის (მიკოლოგის) დასკვნის გათვალისწინებით – მკურნალობის დამთავრებიდან არა უადრეს 1 წლისა;

ზ) ეს პუნქტი ეხება დივერტიკულებს, ნაწიბუროვან ცვლილებებს, კარდიოსპაზმს, კარდიოახალაზიას. დივერტიკულის ოპერაციის კარგი შედეგის დროს, ვარგისობის საკითხი წყდება არა უდრეს 6 თვისა ოპერაციის შემდეგ. ეს პუნქტი იხმარება 2-2,5 სმ-ზე ნაკლები დივერტიკულების შემთხვევაში, რომლებიც არ აკავებს საკონტრასტო მასას და არ შლის საყლაპავის ფუნქციას;

თ) თუ ავიასპეციალისტს მუცლის კედელზე აღენიშნება ოპერაციის შემდგომი ნაწიბურები, სსსკ-ს უნდა წარმოუდგინოს საბუთი ოპერაციის შემდეგ. განვითარების ანომალიის, მუცლის ღრუს ორგანოთა დაზიანების, არასიმსივნური დაავადების, მათ შორის, წყლულოვანი დაავადების, ქოლეცისტიტის, სტრანგულაციური გაუვალობის და ნაწლავის გადახლართვის შემთხვევაში, ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად. ქრონიკული აპენდიციტის დროს საჭიროა ოპერაციული მკურნალობა. აპენდიკულარული ინფილტრატის დროს ავიასპეციალისტი ითვლება უვარგისად. სამედიცინო სერტიფიკატი გაიცემა მხოლოდ ოპერაციული მკურნალობის შემდეგ. კარგი შედეგით წარმოებული ოპერაციის შემდეგ, სამედიცინო სერტიფიკატი გაიცემა ოპერაციიდან შემდეგ ვადებში: – მუცლის ღრუს შემავალი ჭრილობის დროს, შინაგან ორგანოთა დაზიანების გარეშე, აპენდექტომია მწვავე და ქრონიკული აპენდიციტის დროს, მეკელის დივერტიკულის ამოკვეთის შემდეგ, დიაგნოსტიკური ლაპარატომიის შემდეგ (თუ ინტრაოპერაციული რევიზიის მონაცემებით ნაჩვენები არაა ღრმა გამოკვლევის ჩატარება ან ხანგრძლივი კონსერვატიული მკურნალობა) – არა უადრეს 6 კვირისა; – გამჭოლი ჭრილობების დროს შინაგანი ორგანოების დაზიანებით, ასევე, ისეთი დაავადების დროს, რომელიც არ გართულებულა პერიტონიტით – არა უადრეს 12 თვისა; – შეხორცებითი დაავადების დროს, ნაწლავის გადახლართვის და კუჭუკანა ჯირკვალზე ოპერაციის დროს ავიასპეციალისტი უვარგისია; – დოლიხოსიგმა კლინიკური გამოვლინების გარეშე საფუძველი არაა უვარგისობის დასკვნისათვის. კუჭისა და თორმეტგოჯა ნაწლავის წყლულოვანი დაავადების დროს, ქოლეცისტექტომიის, სპლენექტომიის (სისტემური დაავადების გამო), საექსპერტო დასვნა გამოაქვს ქირურგს, თერაპევტთან ერთად. მუცლის კედლის თიაქრები საჭიროებს ოპერაციულ მკურნალობას. ავიასპეციალისტს სერტიფიკატი მიეცემა არა უადრეს 5-6 კვირისა ოპერაციის შემდეგ. საზარდულის, სწორი ხაზის თიაქრების დროს 4 სმ დიამეტრამდე და ტკივილის სინდრომის გარეშე დაიშვებიან ოპერაციულ მკურნალობაზე კომისიათა შორის პერიოდში. ჭიპის თიაქრის (არა უმეტეს 1 სმ დიამეტრისა) დროს, თუ დაავადება მიმდინარეობს ტკივილის სინდრომით, საჭიროა ოპერაციული მკურნალობა. სწორი კუნთების დიასტაზის დროს, თიაქრის გამობერილობის გარეშე, I და II კლასის კანდიდატები უვარგისია, III – ვარგისი.

ი) თუ აღმოჩნდება ეპითელიალური კუდუსუნის სავალი მწვავე ანთების ნიშნებით, ხვრელმილოვანი ფორმა ცივ პერიოდში ჩვენებაა ოპერაციული მკურნალობისა. მკურნალობის კარგი გამოსავლის შემთხვევაში ეძლევა უფლება მუშაობის (სწავლის) გაგრძელებისა. ბუასილის, ქრონიკული პარაპროქტიტის, და ეპითელიალური კუდუსუნის სავალების ოპერაციის დროს, ვარგისობის საკითხი განიხილება გამოჯანმრთელების შემდეგ, არა უადრეს 4 კვირისა ოპერაციის შემდეგ. სწორი ნაწლავის გამოვარდნილობის, ანალური მომჭერის უკმარისობის დროს, – არა უადრეს 6 თვისა. ბუასილის ხშირ გამომწვევად ითვლება ერთჯერადი გამწვავება ყოველ წელს 3 წლის მიყოლებით ან 2 ჯერ მეტი გამწვავება 1 წლის განმავლობაში. შორისის კონდილომატოზი დერმატოვენეროლოგის კონსულტაციის შემდეგ. სწორი ნაწლავის პოლიპოზის შემთხვევაში იხმარება 36-ე პუნქტის მოთხოვნები;

კ) ეს პუნქტი მოიცავს არტერიების მაობლიტირებელ დაავადებებს: ენდარტერიტი, ათეროსკლეროზი, ათეროსკლეროზული ოკლუზიები, ანევრიზმები, ვენების ვარიკოზული გაგანიერება, თრომბოფლებიტი, ფლებოთრომბოზი, თრომბოფლებიტის შემდგომი დაავადება, სპილოს დაავადება, სისხლძარღვებზე ჭრილობები და ოპერაციები. ტრავმის შემდგომი არტერიული ანვრიზმების ოპერაციული მკურნალობის კარგი შედეგის შემთხვევაში, ვარგისობის საკითხი წყდება არა უადრეს 1 წლისა ოპერაციის შემდეგ, კლინიკური გამოკვლევის მიხედვით. ვენების ვარიკოზული გაგანიერების დროს ტროპიკული მოშლილობის, სისხლის მიმოქცევის დეკომპენსაციის, კვანძების ზემოთ კანის იმ დონეზე გათხელების დროს, როდესაც იქმნება საშიშროება მისი გასკდომისა, კანდიდატი ჩაითვლება უვარგისად. ქვედა კიდურის ვარიკოზულად გაგანიერებული ვენების ოპერაციული მკურნალობის შემდეგ, სერტიფიკატის გაცემის საკითხი წყდება არა უადრეს 3 თვისა ოპერაციის შემდეგ. ვარიკოზული დაავადების რეციდივის შემთხვევაში ბორტგამყოლები ითვლებიან უვარგისად, დანარჩენ კანდიდატებს ეძლევათ ინდივიდუალური შეფასება. კომპენსირებული რომბოფლებიტის შემდგომ პერიოდშიც III კლასის კანდიდატი ვარგისია, I და II – ითვლებიან უვარგისად დაავადების სტადიის მიუხედავად. დანარჩენ შესამოწმებლებზე მიიღება ინდივიდუალური შეფასება, სისხლის მიმოქცევის მოშლის ხარისხის, გათვალისწინებით. ვარიკოზული დაავადების რეციდივების შესახებ თრომბოფლებიტის შემდგომი დაავადება კომპესაციის სტადიაში მეთვალყურეები ჩაითვლებიან ვარგისად;

ლ) III ხარისხის ნეფროფტოზის დროს I და II კლასის კანდიდატები ჩაითვლებიან უვარგისად, კრიპტორხიზმის ყველა სახეობის დროს (სათესლე ჯირკვლის შეჩერება) აბიტურიენტისათვის გამოიტანება უვარგისობის დასკვნა. სათესლე ბაგირაკის ზომიერი გაგანიერების შემთხვევაში (ვენების გამოხატული კონგლომერატის გარეშე, მუცლის პრესის დაჭიმვისას საგრძნობი გადიდების შემთხვევაში) აბიტურიენტები ითვლებიან ვარგისად. ჰიპოსპადიის თავისებური ფორმის დროს ავიასპეციალისტი ჩაითვლება ვარგისად. სათესლე ჯირკვლისა და სათესლე ბაგირაკის წყალმანკის დროს და სათესლე ბაგირაკის ვენების გაგანიერების დროს ცივ- და ცხელჰავიან ქვეყნებში გასაგზავნი პირები შეფასდებიან ინდივიდუალურად. თირკმლის შარდსაწვეთზე, შარდის ბუშტზე და ურეთრაზე ოპერაციის შემდეგ სერტიფიკატის გაცემის საკითხი განიხილება არა უადრეს 6 თვისა ოპერაციის შემდეგ. თირკმელის პარენქიმატოზული ფუნქციის მსუბუქი დარღვევის დროს, რომელიც ვლინდება ექოსკოპიის მეთოდით, ავიასპეციალისტი ვარგისია. მფრინავებს, რომლებმაც გადაიტანეს ნეფრექტომია, ან დაბადებიდან აქვთ 1 თირკმელი, თირკმლის ფუნქციის მდგომარეობის მიხედვით, ინდივიდუალურად შეფასდებიან. I-II ხარისხის ნეფროფტოზი, ფუნქციის დარღვევის და ტკივილის სინდრომის გარეშე დაიშვებიან სამუშაოდ. III კლასის შემადგენლობას III ხარისხის ნეფროფტოზის დროს საკითხი წყდება ინდივიდუალურად. ის ავიასპეციალისტი, რომელმაც გადაიტანა ოპერაცია-სათესლე ჯირკვლის მოცილება (სათესლე ჯირკვლის პარკში ჩამოტანა, ეკტოპია), ითვლება ვარგისად არა უადრეს 3 თვისა ოპერაციის შემდეგ, იმ პირობით, რომ სათესლე ჯირკვალი პარკშია და არა ფუძესთან. სათესლე ჯირკვლისა და სათესლე ბაგირაკის წყალმანკის დროს საჭიროა ოპერაციული მკურნალობა. I და II კლასის სერტიფიკატი გაიცემა ოპერაციიდან 6-8 კვირის შემდეგ, III კლასისა – საავადმყოფო ფურცლის დახურვის შემდეგ;

მ) ეს პუნქტი ითვალისწინებს თირკმლისა და შარდსასქესო ორგანოების ტუბერკულოზს, პიელონეფრიტს, ცისტიტს, ურეთრიტს, პროსტატიტს, შარდის შეუკავებლობას. ტუბერკულოზის აქტიური ფაზის დროს მიიღება უვარგისობის დასკვნა. მწვავე არასპეციფიური ანთების დროს კანდიდატმა უნდა ჩაიტაროს მკურნალობა. განკურნების შემთხვევაში (კონსერვატიული, ოპერაციული), საექსპერტო დასკვნა გაიცემა ტუბდისპანსერის აღრიცხვიდან მოხსნის შემდეგ. ის პირი, რომელმაც გადაიტანა ნეფრექტომია ტუბერკულოზის გამო, ჩაითვლება უვარგისად. ქრონიკული არასპეციფიური დაავადების გამწვავების შემთხვევაში, წელიწადში 2-ზე მეტჯერ ან ყოველწლიური ერთჯერადი გამწვავების დროს 3 წლის განმავლობაში ზედიზედ, კანდიდატი ითვლება უვარგისად. კანდიდატი, რომელსაც აქვს წინამდებარე ჯირკვლის ქვები, კლინიკური გამომჟღავნების გარეშე, ვარგისია. პირს, რომელსაც შარდის შეუკავებლობა სჭირს, უვარგისია;

ნ) შარდკენჭოვანი დაავადების დადგენისას, საჭიროა კლინიკური გამოკვლევების ჩატარება. თირკმლის ფუნქციის დარღვევისას, რაც გამოწვეულია თირკმლის ჭვალით (კენჭის გავლით ან უმისოდ), კანდიდატმა უნდა იმკურნალოს 3 თვემდე, შემდგომი გამოკვლევების ჩატარებით. ექსტრაკორპორალური, ლითოტრიპსიით ნამკურნალებ პირს სამედიცინო სერტიფიკატი მიეცემა (განუახლდება) ოპერაციიდან 3 თვის შემდეგ.

5. შინაგანი სნეულებები

ა) ეს პუნქტი გამოიყენება ლეიკოზის, მიელომური დაავადების, ლიმფოგრანულომატოზის, ავთვისებიანი ანემიის, ჰემორაგიული დიათეზის მძიმე ფორმის შემთხვევაში. მიეკუთვნება კეთილთვისებიანი ხასიათის ანემიები (პოსტჰემორაგიული, რკინადეფიციტური) მკურნალობის მდგრადი, დადებითი შედეგების შემთხვევაში (ჰემოგლობინი არანაკლებ 120 გრ/ლ). კომპენსირებული ჰემოგლოპათიები დიათეზის შემთხვევაში, რეციდივებისადმი გადახრის გარეშე;

ბ) ამ პუნქტით გამოიკვლევიან მძიმე გამოკვეთილი ალერგიით და რეციდივისკენ მიდრეკილების მქონე პირები. გამოიკლევიან პირები, რომელთაც 3 თვის განმავლობაში არ აქვთ განმეორებითი ალერგიული გამოვლინებები, ალერგენი დადგენილი და აღმოფხვრილია;

გ) გამოიკვლევიან II და III ხარისხის ეგზოგენო-კონსტიტუციონალური სიმსუქნის მქონე პირები. II და მეტი ხარისხის სიმსუქნის მქონე აბიტურიენტები ითვლებიან უვარგისად. ზედმეტი მასის მქონე პირებს უტარდებათ კლინიკური გამოკვლევა სიმსუქნის ხასიათის დადგენის მიზნით. ენდოკრინული და ცერებრალური გენეზის სიმპტომატური (მეორადი) სიმსუქნის შემთხვევაში, გამოკვლევა ტარდება ძირითადი დაავადების მიხედვით. სიმსუქნის ხარისხის დადგენა ხდება კეტლეს სხეულის მასის ინდექსის სიდიდის მიხედვით: წონა კგ-ში იყოფა სიმაღლეზე მეტრებში, კვადრატში. ნორმალური ინდექსის მერყეობა 20,0-დან 25,9-მდე, სხეულის ზედმეტი მასის დროს 26,0-დან 29,0-მდე. პირველი ხარისხის სიმსუქნის დროს 30,0-დან 34,0-მდე, II ხარისხის სიმსუქნის დროს 35,0;

დ) ეს პუნქტი მოიცავს შაქრიან დიაბეტს, ფარისებრი ჯირკვლების დაავადებას, ჰიპერინსუნილიზმს, თირკმელზედა ჯირკვლის, სასქესო ჯირკვლების ენდოკრინულ პათოლოგიას, ჰიპოთალამო-ჰიპოფიზურ დაავადებებს და სხვა. ამ პუნქტით გამოიკვლევიან პირები: – შაქრიანი დიაბეტის I (ინსულინზე დამოკიდებული) II ტიპის საშუალო და მძიმე ფორმით დაავადებულები, რომლებიც საჭიროებენ ინსულინით და სხვა ჰიპოგლიკემიური საშუალებებით მუდმივ მკურნალობას. II ტიპის შაქრიანი დიაბეტის პირველი გამოვლინებისას, I და II კლასის კანდიდატები საჭიროებენ დაკვირვებას და მკურნალობას 3 თვემდე; – ნებისმიერი ფორმის ტოქსიკური ჩიყვით (თირეოტოქსიკოზით) დაავადებულები; – სხვა ენდოკრინული დაავადებებით, რომლებიც საჭიროებენ მუდმივ მკურნალობას. საფრენოსნო სამუშაოზე დაშვება ხორციელდება მედიკამენტოზური საშუალებების გარეშე ნახშირწყლოვანი ცვლის სრული კომპენსირების შემთხვევაში. შაქრიანი დიაბეტის მსუბუქი ფორმის მქონე მეთვალყურეები სამუშაოდან არ თავისუფლდებიან. ტოქსიკური ჩიყვის განკურნების შემდეგ სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემის გადაწყვეტილება მიიღება რეაბილიტაციური მკურნალობის (მედიკამენტოზური საშუალებების გარეშე) ჩატარების შემდეგ, არა უადრეს 12 თვისა. ფარისებრი ჯირკვლის I და II ხარისხის დიფუზური ეუთირეოიდული გადიდება და ნახშირწყლებისადმი ტოლერანტობის დარღვევა არ წარმოადგენს დიაგნოზის დადგენის საფუძველს;

ე) ეს პუნქტი მოიცავს ტიფს, მალარიას, ჰემორაგიულ ცხელებას, დიზენტერიას, ბრუცელოზს, ინფექციურ ჰეპატიტს, პარაზიტებით და ჭიებით ინვაზიას. სამედიცინო სერტიფიკატი გაიცემა მწვავე ინფექციებისა და ინვაზიის მკურნალობის შემდეგ. ქრონიკული ოპისტორქოზით დავადებული პირები აღრიცხვაზე იმყოფებიან ინფექციურ კაბინეტში, იტარებენ განმეორებით მკურნალობას. მიღებული შედეგის შემდეგ გაიცემა სამედიცინო სერიფიკატი. I, II კლასის კანდიდატებს, რომელთაც გადაიტანეს ინფექციური ჰეპატიტი, ჰემორაგიული ცხელება, დაავადების სიძიმისა და მკურნალობის შედეგების გათვალისწინებით, სამედიცინო სერტიფიკატის მოქმედების ვადა უჩერდებათ 3-6 თვით. ავიასპეციალისტები საავიაციო-ქიმიურ სამუშაოზე დაიშვებიან არა უადრეს 12 თვისა, სმ მეთვალყურეები დაიშვებიან საავადმყოფო ფურცლის დახურვის შემდეგ. სმ მეთვალყურეები სამუშაოზე დაიშვებიან განკურნებისა და გამოჯათელების მერე. ბორტგამყოლები, რომელთაც აქვთ ნაწლავური ინფექციის ბაქტერიომატარებლობა, უვარგისი არიან (სურსათთან კავშირის გამო);

ვ) ტუბერკულოზის კლინიკურად განკურნების ან ნარჩენი გამოვლინების (შემოსაზღვრული ფიბროზი, წილთაშორისი და პლევრალური შეხორცებები) მქონე პირები, შუასაყრის ორგანოების ცდომისა და გარეგანი სუნთქვის ფუნქციის მოშლის გარეშე. სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემისას აუცილებელია ტუბდისპანსერის დასკვნა;

ზ) მიეკუთვნება: ბრონქული ასთმა, ბრონქოექტაზიური დაავადება, აქტიური სარკოიდოზი, პნევმონიები, დიფუზური პნევმოსკლეროზი და ფილტვების ემფიზემა გარეგანი სუნთქვის ფუნქციის მნიშნელოვანი მოშლით. გამოიკვლევიან პირები, ქრონიკული ბრონქიტით რემისიის ფაზაში, შეზღუდული პნევმოსკლეროზით, ოპერაციის შედეგებით, ჭრილობებით, ტრავმებით, გარეგანი სუნთქვის ფუნქციის უმნიშვნელო მოშლით. გართულებული მდგომარეობის ქრონიკული ბრონქიტის შემთხვევაში, I და II კლასის კანდიდატებს სერტიფიკატის მოქმედება უჩერდებათ მკურნალობის მთელი პერიოდის განმავლობაში. პირებს, რომელთაც გადაიტანეს სპონტანური პნევმოთორაქსი, სერტიფიკატი მიეცემა გამოჯანმრთელებიდან არაუადრეს 3 თვისა. თუ გამოკვლევა არ გამოავლენს მისი ხელმეორედ აღმოცენების მიზეზს, პნევმოთორაქსიანი ავიასპეციალისტი უვარგისია;

თ) ამ პუნქტს მიეკუთვნება რეგულაციის დარღვევასთან დაკავშირებული გულის დაავადებები. დიაგნოზი: კარდიალური ტიპის ნეიროცირკულარული დისტონია პირველად დგინდება კლინიკური, ლაბორატორიული და ინსტრუმენტული გამოკვლევების საფუძველზე. აუცილებლად უნდა გამოირიცხოს მიმდინარე ანთებითი პროცესი, გულის ორგანული ცვლილებები და ექსტრაკარდიალური პათოლოგია. გულის იშემიურ დაავადებასთან დიფერენციული დიაგნოსტიკის მიზნით გამოიყენება ორტოსტატიული და ფარმაკოლოგიური ეკგ-ს სინჯები, ველოერგომეტრიული მიოკარდიუმის სცინტიგრაფია დარტვირთვით, საეჭვო შემთხვევაში კი – კორონაროგრაფია. ამ პუნქტით გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც აქვთ გულის რიტმის გამოხატული დარღვევა, სინური კვანძის სისუსტის სინდრომი, გამტარებლობის დარღვევა, რომელსაც თან ახლავს გულის შეკუმშვათა განმეორებითი ამოვარდნები 2 წმ. და მეტად, მოციმციმე არითმიის შეტევები, წინგულების თრთოლვა, სუპრავენტრიკულური ტაქიკარდია (4 და მეტი კომპლექსი, 120 და მეტი სიხშირე წუთში) ხშირი პარკუჭოვანი ექსტრასისტოლები ტრიგემინიის და ბიგენემიის განმეორებითი ეპიზოდებით, პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის ეპიზოდები 3 და მეტი კომპლექსით, 120 და მეტი სიხშირით წუთში, ვოლფ-პარკინსონი-უაიტის სიდრომი სუპრავენტრიკულური ტაქიკარდიის ეპიზოდების არსებობით. რიტმის მნიშვნელოვანი სუპრავენტრიკულური დარღვევის შემთხვევაში, ტარდება ელექტროფიზიოლოგიური გამოკვლევა. თუ პროვოცირდება რიტმის ზემოთ ჩამოთვლილი გამოხატული ცვლილებები, გამოკვლევის შედეგები ითვლება არაკეთილსასურველად. რიტმის დარღვევის გამოხატულების შესაფასებლად ტარდება დღეღამური დაკვირვება. გულის რიტმის დარღვევის წარმატებითი მკურნალობის შემთხვევაში ტარდება განმეორებითი გამოკვლევა. გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც აქვთ ჩივილი გულსისხლძარღვთა სისტემისა და გამტარებლობის ისეთი დარღვევით, ეკგ-ს პარკუჭოვანი კომპლექსის ბოლო ნაწილის (შთდა თ) ლაბილური ცვლილებებით, რომლებიც ნორმალიზდება ბეტა-ბლოკატირების მიღების შემდეგ. (კარდიალური ტიპის ცდ) ეკგ-ს ლიბილურობის გაქრობის და ბეტა-ბლოკატირების უეფექტობის შემთხვევაში, გამოიტანება უვარგისობის დასკვნა;

ი) ეს პუნქტი მოიცავს არტერიულ ჰიპერტენზიას არტ.წნევით 160/95 მმ ვწყ სვ და მეტი, რომელსაც აქვს მდგრადი ხასიათი, ან არტ.წნევის ნაკლებ სიდიდეს, რომელსაც თან ახლავს გულის მარცხენა პარკუჭის მნიშვნელოვანი გადიდება, ცვლილებები ეკგ-ზე როგორც მოსვენების, ასევე ფიზიკური დარტვირთვის დროს. ტრანზიტორულ ჰიპერტონულ კრიზს, ტვინის სისხლის მიმოქცევის დროებითი მოშლით. გამოიკვლევიან პირები, რომელთაც არტ. წნევა შენარჩუნებული აქვთ 160/95 მმ ვწყ სვ-ზე დაბლა მედიკამენტების დახმარებით ან მედიკამენტოზური თერაპიით სამუშაოდან მოუწყვეტლად. მედიკამენტოზური თერაპიის შერჩევა ხდება 2-3 თვის განმავლობაში. სამუშაოზე დაშვების დროს გასათვალისწინებელია ჩატარებული ღონისძიებების ეფექტი, დატვირთვის სინჯების გადატანისუნარიანობა და რისკ-ფაქტორების არსებობა. ამ პუნქტს მიეკუთვნება: არტერიული წნევის ტრანზიტორული მომატება, რომელიც ნორმალიზდება მედიკამენტოზური საშუალებების გარეშე. სერტიფიკატის გაცემის საკითხი წყდება დატვირთვის სინჯების შედეგების გათვალისწინებით;

კ) ამ პუნქტს ეკუთვნის მიოკარდის ინფარქტი, სტენოკარდია, რითმისა და გამტარებლობის მძიმე დარღვევა. აქვე შედის ცვლილებები ეკგ-ზე მოსვენების და ფიზიკური დატვირთვის ტესტების დროს, რომელიც დაკავშირებულია კორონალური სისხლის მიმოქცევის დარღვევასთან. გულის იშემური დაავადების დიაგნოზისთვის საკმარის საფუძველს იძლევა ფიზიკური დატვირთვით გადაღებული ეკგ-ს ტესტის შერწყმა დატვირთვის სცინტიგრაფიისას გამოვლენილი მიოკარდის ლოკალურ იშემიასთან ან გულის ერთ-ერთი ძირითადი გვირგვინოვანი არტერიის სტენოზი 50%-ზე მეტად, ან სამი არტერიის სტენოზი 30%-ზე მეტად. გულის კუნთების და სისხძარღვების ათეროსკლეროზული დაზიანების შემთხვევა, რომელსაც თან არ ახლავს გულის რითმისა და გამტარებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევა. სერტიფიკატის გაცემა შეიძლება გულსისხლძარღვთა სისტემის ღრმა კლინიკური გამოკვლევისა და დატვირთვის სინჯების კარგი გადატანის შემდეგ. III კლასის კანდიდატთა სამუშაოზე დაშვება, რომელთაც გადაიტანეს მიოკარდიუმის ინფარქტი, შესაძლებელია ორწლიანი დაკვირვების, კორონაროგრაფიის დამაკმაყოფილებელი შედეგების, გულსისხლძარღვთა სისტემის კარგი ფუნქციონალური მდგომარეობის და ანტიანგინალური საშუალებების მიღების აუცილებლობის არარსებობის შემდეგ;

ლ) ამ პუნქტს განეკუთვნება გულის თანდაყოლილი და შეძენილი მანკები, მიტრალური სარქველის პროლპირირება, გულის კუნთში მიმდინარე პროცესები, მიოკარდიოდისტროფიები, მიოკარდიული კარდიოსკლეროზები, კარდიომიოფაქტორები და სხვა. ამ დაავადებების კლინიკური ნიშნების არსებობისას დასკვნა გამოიტანება დაავადების ანამნეზის ყოველმხრივი კლინიკური და კარდიოლოგიური, ფუნქციურ-დიაგნოსტიკური გამოკვლევის, დაავადების მიმდინარეობისა და მისი პროგნოზის შესწავლის საფუძველზე. ამ პუნქტს მიეკუთვნება მწვავე დაავადება ან რითმისა და გამტარებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევით, გულის უკმარისობის ნიშნებით, ტკივილის სინდრომით გადატანილი დაავადების შედეგები, გულის ზომიერი და მნიშვნელოვნად გამოხატული კომბინირებული მანკები და მიტრალური სარქველის პროლაპირება 6 მმ-ზე მეტად. დილატაციური, ჰიპერტროფიული და რესტრიქტიული კარდიომიპათიები. მიეკუთვნება: მიოკარდიული კარდიოსკლეროზი, მიტრალური სარქველის პროლაფსი 6 მმ-ზე ნაკლებად, გულის უმნიშვნელოდ გამოხატული, იზოლირებული და მდგრადი კომპენსირებული მანკები, პარკუჭთაშუა ძგიდის ასიმეტრიული ჰიპერტროფია გამოდევნის გზების ობსტრუქციის ნიშნების გარეშე, ჰიპერტროფიული კარდიომიოპათიის აპიკალური ფორმა. არცერთ ამ დაავადებას არ უნდა ახლდეს უკუჩვენების 39 პუნქტით მითითებული სიმპტომატიკა. პირები, რომელთაც გულის ანთებითი დაავადების მიზეზით ჩაიტარეს მკურნალობა, განმეორებით გამოიკვლევიან არა უადრეს 3 თვისა;

მ) პირები, რომელთაც აქვთ წყლულოვანი დაავადება, გასტრიტი, კოლიტი. მწვავე შემთხვევების და გამწვავებების მკურნალობის შედეგები უნდა გაკონტროლდეს ენდოსკოპიურად. სამედიცინო სერტიფიკატი გაიცემა გასტრიტებისა და კოლიტების მკურნალობის კარგი შედეგის შემდეგ. გაურთულებელი წყლულოვანი დაავადების შემთხვევაში, I და II კლასის კანდიდატები ექვემდებარებიან მკურნალობას 3 თვემდე. წყლულოვანი დაავადების გართულების და ოპერაციული მკურნალობის შემდეგ, განმეორებითი გამოკვლევა შეიძლება 6-12 თვის შემდეგ, ოპერაციის ტიპისა და შედეგის მიხედვით. მეთვალყურე ვარგისია საავადმყოფო ფურცლის დახურვის შემდეგ. კანდიდატი, რომელსაც პირველად გამოუვლინდა თორმეტგოჯა ნაწლავის ნაწიბუროვანი დეფორმაცია კლინიკური გამოვლინების გარეშე, ვარგისია;

ნ) I და II კლასის კანდიდატები ვარგისნი არიან მდგრადი რემიისიისა და ორგანოს ფუნქციის შენარჩუნეების შემთხვევაში. III კლასის კანდიდატი სამუშაოზე დაიშვება გამოჯანმრთელებისთანავე. ლითოტრიფსიის და ქოლეცისტექტომიის შემდეგ სერტიფიკატის აღდგენის საკითხი წყდება არა უადრეს 6 თვისა. ლაპარასკპიული ქოლეცისტექტომიის შემდეგ – არა უადრეს 3 თვისა. პირებს, რომელთაც აქვთ კეთილთვისებიანი ფუნქციონალური ბილირუბენემია, მიეცემა სერტიფიკატი, მაგრამ არ დაიშვებიან ავიაქიმიურ სამუშაოებზე. პირები, რომელთაც აქვთ: ჰეპატიტი აქტიურ სტადიაში, ღვიძლის ციროზი, ქრონიკული ქოლეცისტიტის გამწვავება, ნაღველკენჭოვანი დაავადება, პანკრიატიტი;

ო) ქრონიკული ნეფრიტის (პიელონეფრიტის) ნიშნების შემთხვევაში, ვარგისობის დასკვნა დგინდება ინდივიდუალურად, პროცესის მიმდინარეობის, თირკმლის ფუნქციის შენარჩუნებისა და მეორადი ჰიპერტენზიული სინდრომის გამოხატულების მიხედვით. მეორადი პიელონეფრიტის დროს, გამოკვლევა ტარდება ძირითადი დაავადების გათვალისწინებით. პირები, რომელთაც გადაიტანეს მწვავე გლომერულონეფრიტი, ითვლებიან უვარგისად და ექემდებარებიან მკურნალობას 1 წლის განმავლობაში. სერტიფიკატის გაცემის საკითხი წყდება კლინიკური გამოკვლევის შემდეგ;

პ) მწვავე ინფექციური, ინფექციურ-ალერგიული ართრიტის, პოლიათრიტის მქონე პირები ექვემდებარებიან მკურნალობას 3- 6-თვემდე. ქრონიკული ართრიტისა და პოლიართრიტის შემთხვევაში დასკვნა გამოიტანება სახსრების ფუნქციური მდგომარეობით.

6. დერმატო-ვენერიული დაავადებები

ა) ამ პუნტით ჩამოთვლილი დაავადებების მქონე პირები ჩაითვლებიან უვარგისად.;

ბ) ქრონიკული მორეციდივე ეგზემის (მათ შორის – შემოსაზღვრული: ყურის ნიჟარის, ხელის მტევნების, სახის, კისრის, სასქესო ორგანოების მიდამოში) ავიასპეციალისტს ეძლევა უვარგისობის დასკვნა. გავრცბილი ფსორიაზიანი, დიფუზური ნეიროდერმიტიანი კანდიდატი უვარგისია. კანდიდატები, რომელთაც აღმოაჩნდათ პიოდერმის გართულებული, მძიმე ფორმები, რომლებიც ძნელად ექვემდებარება მკურნალობას და თანდათან გადადის ქრონიკულ მიკრობულ ეგზემაში, უვარგისად მიიჩნევიან. ეგზემის მსუბუქი ფორმებისას კანდიდატები ექვემდებარებიან მკურნალობას. კანდიდომატოზი შორისისა და სასქესო ორგანოების არეში მკურნალობას ექვემდებარება (სავალდებულო სეროლოგიური გამოკვლევით), განკურნებული ავიასპეციალისტები ვარგისად მიიჩნევიან. იქტიოზის მსუბუქი ფორმებისას (კანის ზედაპირის 20%-მდე), ფსორიაზის კანზე შემოსაზღვრული ლოკალიზაციით, კარგი ზოგადი მდგომარეობის დროს კანდიდატები ითვლებიან ვარგისად. ავიასპეციალისტები რომელთაც აღმოაჩნდათ ფავუსი, რუბრომიკოზი, ტრიქოფიტია, მიკროსპორია, მკურნალობას ექვემდებარებიან და განკურნების შემდეგ ვარგისად მიიჩნევიან;

გ) სიფილისის, მწვავე და ქრონიკული გონორეის და სქესობრივი გზით გადაცემული სხვა გადამდები დაავადებების განკურნების შემდეგ, ავიასპეციალისტები ითვლებიან ვარგისად. გართულების დროს (ეპიდიდიმიტი, პროსტატიტი, ართრიტები, საშვილოსნოს დანამატების ანთება) დასკვნა ვარგისობის შესახებ გამოიტანება შესაბამისი დაავადების პუნქტის მიხედვით. ეს პუნქტი გულისხმობს როგორც ვირუსით გამოწვეულ იმუნოდეფიციტის დაავადებას, ასევე აივ-ით ინფიცირებას.

7. გინეკოლოგიური დაავადებები და ორსულობა

ა) ქალები იცნობიან უვარგისად საშოს კედლების და საშვილოსნოს I-II-III ხარისხის დაწევის დროს, მეზობელი ორგანოების ფუნქციის დარღვევით. სასქესო ორგანოების III ხარისხის დაწევის და გამოვარდნის დროს, შარდსასქესო და ნაწლავურ-სასქესო ფისტულებისას, შორისის ჩახევისას სწორი ნაწლავის სფინქტერის ფუნქციის დარღვევით, სამედიცინო სერტიფიკატის მიღებისათვის უვარგისად მიიჩნევიან. ქრონიკული გინეკოლოგიური დაავადებები ნარჩენი ანატომიური დეფექტებით, ფუნქციური დარღვევებით და ტკივილის სინდრომით ანუ ანთებითი პროცესის ხშირი გამწვავებით (წელიწადში 2-ჯერ და მეტად), უვარგისად ითვლებიან. საშვილოსნოს არასწორი მდებარეობისას და განუვითარებლობისას, ორრქიანი საშვილოსნოს დროს ფუნქციონალური დარღვევებით (მეტრორაგია, ტკივილი), კანდიდატს ეძლევა უვარგისობის დასკვნა. ქალთა სასქესო ორგანოების ქრონიკული დაავადებების გამწვავებისას საჭიროა მკურნალობა. მკურნალობის შემდგომ პერიოდში საჭიროებს მეთვალყურეობას 2 მენსტრუალური ციკლის განმავლობაში,მყარი რემისიის საკითხის გადასაწყვეტად (სერტიფიკატის მოქმედების შეუჩერებლად). საშვილოსნოს ყელის დაავადებები (ეროზია, ენდოცერვიციტი, ეროზიული ექსტროპიონი, ტრიქომონადური კოლპიტი, ტრიქომონიაზი) ექვემდებარება მკურნალობას, 3 კვირამდე ვადით, სახმელეთო სამუშაოზე გადაყვანით საექსპერტო კომისიის დასკვნის საფუძველზე. გამოკვლევა წარმოებს სამსახურიდან განთავისუფლების გარეშე. მცირე მენჯში შეხორცებითი პროცესის არსებობისას, საშვილოსნოს ტანის და დანამატების ცალმხრივი არარსებობა, ფალოპის მილების ორმხრივი არარსებობა არ არის სამედიცინო სერტიფიკატის გაცემისათვის უკუჩვენება. საშოს კედლების და საშვილოსნოს I-II ხარისხის დაწევა, ფუნქციური დარღვევების გარეშე, არ ითვლება სერტიფიკატის შეჩერების საფუძვლად. ქირურგიული მკურნალობის შემდეგ, აღდგენის საკითხი განიხილება არა უადრეს 6 თვისა. საშვილოსნოს თანდაყოლილი უქონლობა, საშოს უქონლობა და განუვითარებლობა ფუნქციური დარღვევების გარეშე, არ ითვლება სერტიფიკატის შეჩერების საფუძვლად;

ბ) დისფუნქციური მეტრორაგიები ექვემდებარება მკურნალობას;

გ) ორსულობის დადგენისთანავე ავიასპეციალისტს უჩერდება სამედიცინო სერტიფიკატის მოქმედების ვადა. ორსულობის აბორტით ან ნაადრევი მშობიარობით დასრულებისას, სერტიფიკატის გაცემის (განახლების) საკითხს წყვეტს გინეკოლოგი. ორსულობისას სამუშაოდან განთავისუფლების და მშობიარობის შემდგომ პერიოდში დაშვების საკითხს წყვეტს სსსკ-ს მეან-გინეკოლოგი.

8. სტომატოლოგიური დაავადებები:

ა) მოსახსნელი პროტეზის არსებობისას, მეტყველების ფუნქცია ფასდება პროტეზის მოხსნის შემდეგ. თუ ლორორგანოების ფუნქცია არ ირღვევა და არ ძნელდება სპეცხელსაწყოების გამოყენება, კანდიდატი ვარგისია. კბილების უმეტესი რაოდენობის ნაკლებობა, როდესაც ზომიერად არის დარღვეული ღეჭვის ფუნქცია, რეკომენდებულია პროტეზირება. პარადონტის, მინგივიტის, ლეიკოპლაკიის დაავადებები, რომელიც არ არღვევს ლორორგანოების ფუნქციას, მეტყველებას და არ აძნელებს სპეცხელსაწყოების გამოყენებას, კანდიდატი ვარგისია;

ბ) თანკბილვის III ხარისხის ანომალიისას (ზედა და ქვედა ყბის მჭრელებს შორის მანძილი ვერტიკალურად და საგიტალურად 10 მმ-ზე მეტი) და II ხარისხისას (6-დან 10 მმ-მდე) დგინდება უვარგისობის დასკვნა.

    მუხლი 4. პოლარულ ექსპედიციებსა და ცხელი ჰავის ქვეყნებში სამ თვეზე მეტი ვადით მივლინებისას და საავიაციო-ქიმიური სამუშაოებისათვის გათვალისწინებული სამედიცინო უკუჩვენებები

1. ავიასპეციალისტები, რომლებიც იგზავნებიან სამ თვეზე მეტი ვადით სამუშაოდ პოლარულ და ცხელი ჰავის ქვეყნებში გადიან რიგგარეშე საავიაციო სამედიცინო საექსპერტო კომისიას.

2. პუნქტები, რომლებიც ითვალისწინებენ უვარგისობის დასკვნას:

ა) პოლარულ ექსპედიციაში გაგზავნისას: 1ბ, 2ბ, 3ბ, 7(არანაკლებ 0,6 კორექციით 1,0), 11ბ, 12ბ, 13ბ, 16ბ, 21ბ, 22ბ, 26ბ, 30ბ, 32, 35ბ, 40ბ, 41ბ, 42ბ, 43ბ, 44ბ, 45ბ, 46ბ, 47ბ, 49ბ, 50ბ, 51ბ, 52ბ, 55ბ, 59ბ, 62ბ, 64ბ, 65ბ;

ბ) ცხელი ჰავის ქვეყნებში სამუშაოდ: 11ბ, 16ბ, 21ბ, 26ბ, 29ბ, 32, 35ბ, 36ბ, 40ბ, 43ბ, 44ბ, 45ბ, 46ბ, 47ბ, 49ბ, 50ბ, 55ბ, 62ბ, 64ბ, 65ბ;

გ) საავიაციო ქიმიური სამუშაებისათვის:

1ბ, 2ბ, 3ბ, 11ბ, 12ბ, 19ბ, 21ბ, 22ბ, 29ბ, 32, 35ბ, 36ბ, 44ბ, 45ბ, 46ბ, 47ბ, 49ბ, 50ბ, 57ბ, 58ბ, 59ბ, 62ბ, 64ბ, 65ბ.

 

*შენიშვნა: იმ პუნქტების მიხედვით, რომელიც ითავლისწინებს შხამ-ქიმიკატებით მუშაობისთვის უვარგისობას, საექსპერტო კომისიას აქვს უფლება დაუშვას ავიასპეციალისტი მინერალური სასუქებით და ბიოპრეპარატებით სამუშაოდ.

 

* ჯანმთელობის მდგომარეობის მოთხოვნები შემუშავებულია დაავადების ხასიათის მიმდინარეობის თავისებურებების, ფუნქციური დარღვევების ხარისხის, პროფესიულ შრომისუნარიანობაზე დაავადების გავლენის გათვალისწინებით. მოთხოვნა საფუძველს იძლევა გამოტანილ იქნეს საექსპერტო დასკვნა ავიასპეციალისტის ვარგისობის ხარისხის შესახებ და თითოეულ კონკრეტულ შემთხვევაში, ინდივიდუალური მიდგომის პრინციპის არსებობას ითვალისწინებს.

 

დანართი 9

სარკინიგზო ტრანსპორტის შემადგენლობის მუშაკთა შემოწმების კრიტერიუმები (II დონის შესაბამისად)

თავი I

სპეციალობების ჩამონათვალი

    მუხლი 1. მემანქანეთა ჯგუფი

1. ელმავლის, თბომავლის, დიზელმატარებლის მემანქანეები და მათი თანაშემწეები, სალოკომოტივო ბრიგადების (ყველა დასახელების) მემანქანე ინსტრუქტორები.

2. დეპოში ადგილობრივ სამანევრო ან სამრეწველო საწარმოებში (სადგურის ლიანდაგეზე გასვლით) სამუშაოებზე დაკავებული მემანქანეები, ძირითადი და მოსაბრუნებელი სალოკომოტივო დეპოების მორიგეები.

3. მძღოლები და თანაშემწეები, ავტომოტრისის, სარკინიგზო-საამშენებლო მანქანების, მოტომზიდების, ძრავსარელსო და სალიანდაგო მანქანების მემანქანეები და მათი თანაშემწეები.

4. სარკინიგზო ამწეკრანების მემანქანეები და მათი თანაშემწეები, ელექტრომონტიორი მძღოლები, სპეციალური საავარიო ავტომანქანის მძღოლი.

    მუხლი 2. დისპეტჩერულ-ოპერატიული ჯგუფი

1. რკინიგზის სადგურის მორიგეები, . რკინიგზის სადგურის სამანევრო დისპეტჩერი, სამატარებლო დისპეტჩერი, სადგურის დისპეტჩერი,რკინიგზის სადგურის უფროსები (რომლებიც მორიგეობენ ცვლაში).

2. დამხარისხებელი გორაკის მორიგეები, ცენტრალიზაციის პოსტის სადგურის მორიგე, ცენტრალიზაციის პოსტის ოპერატორი, რკინიგზის სადგურის მორიგის ოპერატორი.

3. რკინიგზის სადგურის პარკის მორიგე, ასაქცევის მორიგე, გამგზავნი პარკის მორიგეები, ასაქცევებისა და პოსტების მორიგეები.

4. ტექნიკური კანტორის უფროსი, ტექნიკური კანტორის ოპერატორი, გორაკის მორიგის ოპერატორი.

5. უფროსი ელექტროდისპეტჩერი.

    მუხლი 3. სადგურის სამანევრო ჯგუფი

1.საისრო პოსტის მორიგეები (საისრო პოსტების უფროსი მორიგე) და სიგნალისტი.

2. მატარებლის შემადგენლები და მათი თანაშემწეები, ვაგონების მოძრაობის სიჩქარის მარეგულირებლები.

3. ვაგონების ტექნიკური მომსახურების პუნქტის ოსტატი, უფროსი მსინჯველი, ვაგონების მსინჯველი, მსინჯველ-შემკეთებელი, ზეინკალი (დაკავებული აუხსნელ შეკეთებებზე) ვაგონების ახსნითი შეკეთების საამქროს ოსტატი, ბრიგადირი.

    მუხლი 4. მატარებლის გზაში მსვლელობის ჯგუფი

1. სატვირთო სამსახურის კონდუქტორები ყველა დასახელების.

2. რეფრჟერატორის სექციის მექანიკოსები, სამატარებლო მექანიკოსები, ვაგონის (ყველა დასახელების) გამცილებლები, სამგზავრო-დიაგნოსტიკური ვაგონ-ლაბორატორიის გამცილებლები.

3. აღმდგენი მატარებლის ოსტატი, უფროსი, სამგზავრო მატარებლის უფროსი (მექანიკოს-ბრიგადირი), საგზაო დიაგნოსტიკური ვაგონ-ლაბორატორიის უფროსი.

    მუხლი 5. მელიანდაგეთა ჯგუფი

1.ლიანდაგის ოსტატი, უფროსი ოსტატი, ხიდების ოსტატი, გვირაბის ოსტატი, სალიანდაგო უბნის უფროსი,სალიანდაგო დისტანციისა და სალიანდაგო-სამანქანო სადგურის სამუშაოთა მწარმოებელი.

2.ლიანდაგის შეკეთებისა და ხელოვნური ნაგებობების ბრიგადირი (განთავისუფლებული) ლიანდაგის შემკეთებელი მუშა ლიანდაგისა და ხელოვნური ნაგებობების შემომვლელი.

3.ოსტატი, საკონტროლო საზომ ვაგონების ამწყობი, დეფექტოსკოპიური ურიკის ოპერატორის თანაშემწე, ლიანდაგმზომის ოპერატორი, ლიანდაგის შეკეთების ხარისხის მიმღები.

4.გადასასვლელის მორიგე, ელექტროაირშემდუღებელი, ლიანდაგზე მომუშავე ხელით შემდუღებელი, ავტომატური და ნახევრადავტომატური მანქანების ელშემდუღებელი.

    მუხლი 6. ენერგომომარაგების (ელექტროფიკაციის) სცბ-ს და კავშირგაბმულობის ჯგუფი

1.ელმომარაგების დისტანციის და ელექტროსამონტაჟო მატარებლის ინჟინერი, ოსტატი, უფროსი სამუშაოთა მწარმოებელი, უფროსი ელმექანიკოსი, მორიგე ელმექანიკოსი, ელმონტიორი (საკონტაქტო ქსელის რაიონის, წევის ქვესადგურის, სარემონტო სარევიზიო უბნის, ელმომარაგების საქსელო რაიონის და საგზაო ელექტროტექნიკური ლაბორატორიის).

2.სიგნალიზაციის, ცენტრალიზაციის, ბლოკირების (სცბ), კავშირგაბმულობის კტსმ-ის საწარმოო უბნის უფროსები, უფროსი ელექტრომექანიკოსები და ელმონტიორები, რომლბიც დაკავებულები არიან სცბ-ს კავშირგაბმულობის კტსმ-სა და მექანიზებული გორაკების და სახაზო მოწყობილობების საექსპლუატაციო მომსახურებით ელმომარაგების დისტანციის და ელსამონტაჟო მატარებლის ელექტროაირშემდუღებელი, ტრაქტორისტი.

    მუხლი 7. ხელმძღვანელ შემადგენლობათა ჯგუფი

რკინიგზის სადგურის უფროსი, მთავარი ინჟინერი.

ელმომარაგების დისტანციის უფროსი, მთავარი ინჟინრები. ელმომარაგების დისტანციის და ელსამონტაჟო მატარებლის დირექტორი, მთავარი ინჟინერი, მოადგილე, საგზაო ელტექნიკური ლაბორატორიეს უფროსი, მოადგილე, საკონტაქტო ქსელის რაიონის წევის ქვესადგურის, სარემონტო სარევიზიო უბნის და ელმომარაგების საქსელო რაიონის უფროსები.

სიგნალიზაციისა და კავშირგაბმულობის უფროსი, მათი თანაშემწეები და ინჟინერი, ლიანდაგის დისტანციის უფროსი და მთავარი ინჟინერი.

სალოკომოტივო დეპოს უფროსი, მოადგილეები, სალოკომოტივო დეპოების ინჟინრები.

სავაგონო დეპოს უფროსი, მოადგილეები, მთავარი ინჟინერი, ინსტრუქტორი, ვაგონებისა და კონტეინერების დაზიანებისაგან დაცვის ინსპექტორი და მსინჯველი.

დისტანციის უფროსები, მოადგილეები, მთავარი ინჟინრები.

მექანიზებული გორაკის უფროსი.

სალიანდაგო სამანქანო სადგურის უფროსი, მთავარი ინჟინერი, მთავარი მექანიკოსი.

მოძრაობის რევიზორები.

    მუხლი 8. კომერციულ საქმიანობასთან დაკავშირებული თანამდებობები

(დაკავშირებული მოძრაობასთან) სადგურის დირექტორის (უფროსის) მოადგილე კომერციის დარგში, სატვირთო რაიონის უფროსი, სატვირთო ეზოს გამგე, საკონტეინერო განყოფილებისა და მოედნის გამგე, მატარებელთა მიმღები, ტვირთის მიმღებ-ჩამბარებელი, უფროსი მიმღებ-ჩამბარებელი, ზეინკალი, (ვაგონის უფროსი,გამცილებელი), ბრიგადირი (განთავისუფლებული ბრიგადირი), ჩამბმელი.

თავი II

საერთო სამედიცინო წინააღმდეგჩვენებათა ჩამონათვალი

(საერთო უკუჩვენებები როგორც ძველი, ისე ახლად მისაღები მუშაკებისათვის)

    მუხლი 9. შინაგანი სნეულებები

1. გულის რიტმისა და გამტარებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევები, რომლებმაც შეიძლება გამოიწვიოს გულის უეცარი გაჩერება, კოლაფსი, გულის წასვლა (მოციმციმე არითმია, პაროქსიზმული ტაქიკარდია, სრული ატრიო-ვენტრიკულარული ბლოკადა და რიტმის სხვა რთული დარღვევა)

2. ენდოკარდის, მიოკარდის და პერიკარდის დაავადებები (გულის მანკი, მიოკარდიტი, მიოკარდიო სკლეროზი და სხვა). გართულებული გულის II-III ხარისხის უკმარისობით, თრომბოემბოლიით, არითმიით ან პერიკარდის შეხორცებებით (ჯავშნიანი გულით).

3. გულის იშემიური დაავადება გართულებული სტენოკარდიით II (ან ზევით) ფუნქციური კლასი, ან გულის II-III ხარისხის უკმარისობით, გულის რიტმის მნიშვნელოვანი დარღვევით, გადატანილი მიოკარდიუმის ინფარქტით (მსხვილკეროვანი).

4.ჰიპერტონული დაავადება IIIსტ.

5.აორტის გამოხატული ანევრიზმა.

6. ფილტვების ქრ. დაავადებები, ქრ. ბრონქიტი (ქრ. პნევმონია, ბრონქოექტაზიური დაავადება და სხვა ჩირქოვანი პროცესები) II-III სტადიით ხშირი გამწვავებებით, სისხლდენისაკენ მიდრეკილებით, სუნთქვის II-III ხარისხის უკმარისობით ან სისხლის მიმოქცევის II-III ხარისხის უკმარისობით, განმეორებით სპონტანური პნევმოთორაქსით.

7. ბრონქული ასთმა ხშირი და მძიმე შეტევებით ან იშვიათი შეტევებით, მაგრამ სუნთქვის და გულის II-III ხარისხის უკმარისობით.

8. სასუნთქი გზების ტუბერკულოზი:

ა) სასუნთქი გზების აქტიური ტუბერკულოზის ყველა ფორმა, დაავადებისათვის დამახასიათებელი კლინიკო-რენტგენოლოგიური ნიშნებით (ინტოქსიკაციის სიმტომებით, ფიბროზული და კეროვანი ცვლილებები დესტრუქციით და მის გარეშე ნახველში მიკრობაქტერიების არსებობის ან არარსებობის შემთხვევაში ედს აჩქარებით, გადახრით სისხლის ფორმულაში);

ბ) სასუნთქი ორგანოების, ტუბერკულოზის ქირურგიული ჩარევის შემდგომის მდგომარეობა. ერთი ან ორმხრივი პნევმოთორაქსის შემდგომი მდგომარეობა და სხვა სასუნთქი ორგანოების. გადატანილი ტუბერკულოზის შემდგომის შედეგები სუნთქვის და გულის უკმარისობით II-III ხარისხი;

გ) ფილტვების ციროზული და ფიბროზო-კავერნოზული ტუბერკულოზი ფუნქციონალური დარღვევების გარეშე და იშვიათი შედეგით.

9. კუჭის და 12-გოჯა ნაწლავის წყლული, ნაოპერაციევი კუჭის დაავადებები, წყლულოვანი კოლიტი, ქრ. ქოლეცისტიტი, ქოლანგიტი, პანკრეატიტი, მძიმე მიმდინარეობით და ხშირი გამწვავებით, მიდრეკილი სისხლდენისადმი, მკვეთრი ტკივილის სინდრომით. დემპინგსინდრომით, ღვიძლის ციროზები და ქრ. ჰეპატიტები გამოხატული ღვიძლის ფუნქციების დარღვევით, სისხლდენისაკენ მიდრეკილებით.

10. თირკმლებისა და საშარდე გზების ქრ. დაავადებები თირკმლის უკმარისობით (დაავადების IIIსტ).

11. შაქრიანი დიაბეტის მძიმე ფორმა I და II ტიპის მხედველობის, ნევროლოგიური და ვისცერალური დარღვევები (ოფთალმოპატია II-III ხარ. მხედველობის დარღვევით, გულის რიტმის დარღვევა და სხვა). ინსულინოდამოკიდებული შაქრიანი დიაბეტი. თირეოტოქსიკოზი მძიმე ფორმით. ჰიპოკორტიციზმის ყველა ფორმა. იცენკო-კუშინგის დაავადება და სინდრომი. აკრომეგალია მხედველობის დარღვევით. III-IV ხარისხის სიმსუქნე სუნთქვის და სისხლის მიმოქცევის მოშლით. ჰიპოპარათირეოზი და სხვა არაკომპენსირებული ენდოკრინული დაავადებები (არაკეთილთვისებიანი მიმდინარეობით).

12. კოლაგენოზები, ქრ. პოლიართრიტები სახსრების მოძრაობის მყარი შეზღუდვებით.

13. ავთვისებიანი დაავადებები უკუჩვენებებია ახლადმისაღები მუშაკებისათვის, ხოლო ძველი მუშაკთათვის დასაშვებია.

 

*შენიშვნა: შინაგანი ორგანოების ანომალიები, – გულის, ფილტვების, ღვიძლის და სხვა. იხ. შესაბამის მუხლებში. მათი ფუნქციის, კომპენსაციის და პაროქსიზმული მდგომარეობების განვითარების რისკის გათვალისწინებით. თანდაყოლილი ფიზიკური განუვითარებლობა, როგორიცაა ჰიპოფიზარული ნანიზმი, ქონდროდისტროფია და სხვა – აშკარად ჩაითვლება ზოგად უკუჩვენებებად.

14. სხვა შინაგანი ორგანოების დაავადებები განისაზღვრება შემდეგი ცხრილის მიხედვით (იხ. ცხრილი 1):

 

 

 ცხრილი 1

 

 

 

პროფესიების და თანამდებობების ჩამონათვალი

ნებისმიერი ეთიოლოგიის გულის დაავადებები ენდოკარდიტი, მიოკარდიტი, პერიკარდიტი, კარდიომიოფათია და სხვა

გულის ქრ. იშემიურ დაავადებათა მიოკარდიუმის წვრილკეროვანი ინფარქტის გამოხატული არითმიის, გულის უკმარისობის, I ხ, სტენოკარდიის არა უმეტეს I ფ. კლ.გარეშე

 

 

“ა” –არამყარი კომპენსაციით H1

ახლად დამწყ.

ახლად დამწყ.

ძველი

 

 

ახლად დამწყ.

 

 

 

 

 

1

2

3

5

6

6

7

8

 

I მემანქანეთა ჯგუფი

1.1. ელმავლის, თბომავლის, დიზელმატარებლის მემანქანეები და მათი თანაშემწეები, სალოკომოტივო ბრიგადების (ყველა დასახელების) მემაქანე ინსტრუქტორები

 

უკუნაჩ-ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

 1.2. დეპოში ადგილობრივ სამანევრო ან სამრეწველო საწარმოებში {სადგურების ლიანდაგზე გასვლით} სამუშაოებზე დაკავებული მემანქანეები, ძირითადი და მოსაბრუნებელი სალოკომოტივო დეპოების მორიგეები.

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

1.3. დრეზინის მძღოლები და თანაშემწეები. ავტომოტრისის, სარკინიზო-საამშენებლო მანქანების მოტომზიდების, ძრავსარელსო და სალიანდაგო მანქანების მემანქანეები და მათი თანაშემწეები

უკუნაჩ-ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

 

 

დაიშვებიან

 

 

 

 

 

 

1.4. თვითმავალ სარკინიგზო ამწეკრანების მემანქანეები და მათი თანაშემწეები,ელექტრომონტიორი-

მძღოლი, სპეციალური საავარიო ავტომანქანის მძღოლი

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

დაიშვე-

ბიან

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

II დისპეტჩერულ-ოპერატიული ჯგუფი

2.1. რკინიგზის სადგურის მორიგეები, რკინიგზის სადგურის სამანევრო დისპეტჩერი, სამატარებლო დისპეტჩერი, სადგურის დისპეტჩერი, რკინიგზის სადგურის უფროსები, (რომლებიც მორიგეობენ ცვლაში).

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

 

 

 

დაიშვ-

ებიან

 

 

 

 

 

 

 

2.2. დამხარისხებელი გორაკის მორიგეები, ცენტრალიზაციის პოსტის სადგურის მორიგე, ცენტრალიზაციის პოსტის ოპერატორი, რკინიგზის სადგურის მორიგის ოპერატორი.

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

დაიშვე-

ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

2.3. რკინიგზის სადგურის პარკის მორიგე. ასაქცევის მორიგე. გამგზავნი პარკის მორიგეები, ასაქცევებისა და პოსტების მორიგეები.

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება

ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

დაიშვე-

ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

2.4. ტექნიკური კანტორის უფროსი, ტექნიკური კანტორის ოპერატორი, გორაკის მორიგის ოპერატორი

 

 

----“------

 

 

 

---“------

 

 

 

---“------

 

 

 

---“------

 

 

 

----“------

 

 

 

----“------

 

 

 

2.5. უფროსი ელექტროდისპეტჩერი და ელექტროდისპეტჩერი

 

----“------

 

----“------

 

----“------

 

----“------

 

 

----“------

 

 

----“------

 

 

 

III სადგურის სამანევრო ჯგუფი

3.1. საისრო პოსტების მორიგეები {საისრო პოსტების უფროსი მორიგე} და სიგნალისტი

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

3.2. მატარებლის შემადგენლები და მათი თანაშემწეები, ვაგონების მოძრაობის სიჩქარის მარეგულირებლები (მებუნიკეები)

 

 

უკუნაჩ

ვენებია

 

 

 

უკუნაჩ

ვენებია

 

 

 

უკუნაჩ

ვენებია

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

უკუნაჩ

ვენებია

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

3.3. ვაგონების ტექნიკური მომსახურების პუნქტის უფროსი, პუნქტის ოსტატი, უფროსი მსინჯველი, ვაგონების მსინჯველი, მსინჯველ-შემკეთებელი,ზეინკალი {დაკავებული აუხსნელ შეკეთებებზე}

ვაგონების ახსნითი შეკეთების საამქროს ოსტატი, ბრიგადირი

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

 

 

დაიშვებიან უფროსები, უფროსი ოსტატეტი

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

IV მატარებლის გზაში მსვლელობის მომსახურე ჯგუფი

4.1. სატვირთო მატარებლის კონდუქტორები ყველა დასახელების.

 

უკუნაჩ-ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

4.2. რეფრჟრატორის სექციის მექანიკოსები. სამატარებლო ელექტრომექანიკოსი, ვაგონის {ყველა დასახელების} გამცილებლები, სამგზავრო-დიაგნოსტიკური ვაგონ-ლაბორატორიის გამცილებლები

 

უკუნაჩ-ვენებია

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

4.3. აღმდგენი მატარებლის ოსტატი, უფროსი, სამგზავრო მატარებლის უფროსი {მექანიკოს-ბრიგადირი,} საგზაო დიაგნოსტიკური ვაგონ-ლაბორატორიის უფროსი.

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდეგ

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

დაიშვე-

ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

 

V მელიანდაგეთა ჯგუფი

5.1 ლიანდაგის ოსტატი, უფროსი ოსტატი, ხიდების ოსტატი, გვირაბის ოსტატი სალიანდაგო უბნების უფროსი, სალიანდაგო დისტანციის და სალიანდაგო სამანქანო სადგურის სამუშაოთა მწარმოებელი

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნალო-ბის შემდე

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

 

5.2 ლიანდაგის შეკეთებისა და ხელოვნური ნაგებობის ბრიგადირი (განთავისუფლებული) ლიანდაგის შემკეთებელი მუშა ლიანდაგისა და ხელოვნური ნაგებობების შემომვლელი

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნა-ლობის შემდეგ

 

 

უკუნაჩ-

ვენები

 

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩვ-

ენებია

 

 

 

 

დაშვებიან შემომლელე-ბის გარდა

 

 

 

5.3 ოსტატი, საკონტროლო-საზომვაგონების ამწყობი, დეფექტოსკოპური ურიკის ოპე, ოპერ. თანაშემწე, ლიანდაგმზომის ოპერატორი, ლიანდაგის შეკეთების ხარისხის მიმღები.

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება ეფექტური მკურნა-

ლობის შემდეგ

დაშვებიან ოსტატები

 

 

 

დაიშვე-ბიან

 

 

 

 

უკუნაჩვე-ნებია

 

 

 

დაშვებიან ოსტატები

 

 

 

5.4 გადასასვლელის მორიგე, ელექტროაირშემდუღებელი, ლიანდაგზე მომუშავე ხელით შემდუღებელი, ავტომატური და ნახევრადავტომატური მანქანების ელშემდუღებელი.

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

 

დაიშვება

 

 

 

უკუნაჩ-

ვენებია

 

 

უკუნაჩვე-ნებია