სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებისას სამედიცინო კლასიფიკატორების გამოყენების წესის დამტკიცების შესახებ
კონსოლიდირებული ვერსიების არჩევა ცვლილების დოკუმენტები საინფორმაციო ბარათი ბეჭდვა ფაილის გადმოწერა
დოკუმენტის ნომერი 92/ნ
დოკუმენტის მიმღები საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობის და სოციალური დაცვის მინისტრი
მიღების თარიღი 12/04/2010
დოკუმენტის სახე საქართველოს მინისტრის ბრძანება
გამოქვეყნების წყარო, თარიღი სსმ, 41-42, 16/04/2010
სარეგისტრაციო კოდი 470230000.22.035.014487
კონსოლიდირებული ვერსიების არჩევა

თქვენ უყურებთ დოკუმენტის პირველად სახეს
დოკუმენტის კონსოლიდირებული ვარიანტის ნახვა ფასიანია, აუცილებელია სისტემაში შესვლა და საჭიროების შემთხვევაში დათვალიერების უფლების ყიდვა, გთხოვთ გაიაროთ რეგისტრაცია ან თუ უკვე რეგისტრირებული ხართ, გთხოვთ, შეხვიდეთ სისტემაში

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 470.230.000.22.035.014.487

 

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის

ბრძანება 92/ნ

2010 წლის 12 აპრილი

ქ. თბილისი

სამედიცინო დოკუმენტაციის წარმოებისას სამედიცინო კლასიფიკატორების გამოყენების წესის დამტკიცების შესახებ

„ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლის შესაბამისად, ვბრძანებ:

1. დამტკიცდეს:

ა) „პირველადი ჯანდაცვის საერთაშორისო კლასიფიკატორის ICPC -2-R გამოყენების წესი (დანართი 1);

ბ) „სკანდინავიური ქვეყნების ქირურგიული პროცედურების კლასიფიკატორის (NCSP) გამოყენების წესი (დანართი 2);

გ) ლაბორატორიული ჩარევების კლასიფიკატორის გამოყენების წესი (დანართი 3);

) ავადმყოფობათა და ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების საერთაშორისო სტატისტიკური კლასიფიკაცია (ICD-10). მეათე გადახედვა. სახელმძღვანელო ინსტრუქციები ( დანართი 4).

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2011 წლის 11 მარტის ბრძანება №01- 10/ნ- ვებგვერდი, 16.03.2011წ.

2. ბრძანება ამოქმედდეს 2011 წლის 1 მარტიდან.

მინისტრის მოვალეობის შემსრულებელი ი. გიორგობიანი

შეტანილი ცვლილებები:

1. საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის 2011 წლის 11 მარტის ბრძანება №01- 10/ნ- ვებგვერდი, 16.03.2011წ.

 

 

 

 
დანართი№1

 

პირველადი ჯანდაცვის საერთაშორისო კლასიფიკატორის

ICPC-2-R გამოსაყენებელი წესი

მომზადებულია ზოგადი პრაქტიკისა და ოჯახის ექიმთა ეროვნული კოლეგიების, ასოციაციების და აკადემიური ასოციაციების მსოფლიო ორგანიზაციის საერთაშორისო კლასიფიკაციების კომიტეტის მიერ

ოქსფორდის უნივერსიტეტის გამოცემა

 

1 . ICPC-ის სტრუქტურა

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

ICPC-ის აქვს მარტივი ორღეძიანი სტრუქტურა, ის მოიცავს 17 თავს, რომლებიც სხეულის სისტემების მიხედვით არის დალაგებული ერთ ღერძზე, თითოეული ანბანური კოდითურთ, და შვიდი კომპონენტს რუბირკებითურთ, რომლებსაც მეორე ღერძზე ორციფრა კოდი გააჩნია (ნახ.1 და ცხრილი 1).

ICPC-ის მნიშნელოვანი მნემონიკური ხარისხი აქვს, რაც ექიმებს მის ყოველდღიურ გამოყენებას და მონაცემთა ჩანაწერების კოდირებას უმარტივებს.

კლასიფიკატორი ცხრილური ჩამონათვალის სახით არისწარმოდგენილი (იხ. თავი 8). პირველი და მეშვიდე კომპონენტების რუბრიკები თითოეული თავისთვის სრულად არის მოცემული. მეორე და მეექვსე კომპონენტის რუბრიკები ერთგვაროვანია ყველა თავისათვის და მხოლოდ ერთხელ არის მოყვანილი. თითოეულ რუბრიკას გააჩნია სამციფრა კოდი, შეზღუდული სიგრძის დასახელება და ICD –10 -ის შესაბამისი რუბრიკების კოდი. რუბრიკების უმრავლესობა ასევე მოიცავს შემავალ, გამორიცხულ და „განსახილველ“ ტერმინებს (იხ. თავი 5). აბრევიატურები გამოიყენება იშვიათად. ტერმინი „მრავლობითი“ სამს ან მეტს გულიხსმობს.

ჩამონათვალის ანბანურ მაძიებელში ყველა რუბრიკის სათაური და რუბრიკების ტერმინები შედის (თავი 10). ეს არ ნიშნავს სრულ მოცვას, შემავალი ტერმინები მხოლოდ ისეთებია, რომლებიც ზოგადი ან მნიშვნელოვანია პირველადი ჯანდაცვისათვის.

 

 

 

 

თავები

კომპონენტები

A

B

D

F

H

K

L

N

P

R

S

T

U

W

X

Y

Z

1.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

5.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

6.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

7.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ნახ.1. ICPC-ის სტრუქტურა: 17 თავი და 7 კომპონენტი

 

 

ცხრილი 1. ICPC-ის თავები და კომპონენტები

 

A

ზოგადი ან დაუზუსტებელი

B

სისხლი, სისხლმბადი ორგანოები ან იმუნური მექანიზმები (ელენთა, ძვლის ტვინი)

D

კუჭ-ნაწლავთა სისტემა

F

თვალი

H

ყური (სმენა)

K

სისხლის მიმოქცევის სისტემა

L

ძვალ-კუნთოვანი (მოძრაობის) სისტემა

N

ნერვული სისტემა

P

ფსიქიკური/ფსიქოლოგიური

R

რესპირაციული სისტემა

S

კანი

T

ენდოკრინული, მეტაბოლური ან კვების სისტემა

U

უროლოგიური

W

ორსულობა, მშობიარობა, ოჯახის დაგეგმვა (ქალები)

X

ქალთა სასქესო ორგანოები ( X -ქრომოსომა)

Y

მამაკაცთა სასქესო ორგანოები ( Y -ქრომოსომა)

Z

სოციალური პრობლემები

 

კომპონენტები (სტანდარტული ყველა თავისათვის)

 

1

ჩივილი და სიმპტომი

2

დიაგნოსტიკა, სკრინინგი და პრევენცია

3

წამლები, მკურნალობა, პროცედურები

4

ანალიზების (გამოკვლევების) შედეგები

5

ადმინისტრაციული კომპონენტი

6

რეფერალი და მიმართვის სხვა მიზეზები

7

დაავადებათა კომპონენტი:

ინფექციური დაავადებები

ახალწარმონაქმნები

ტრავმები

თანდაყოლილი ანომალიები

სხვა

 

 

ანბანური კოდი A გამოიყენება ყველგან , სადა ეს შესაძლებელია

 

თუკი მომხმარებლისთვის საჭირო ტერმინი ვერ მოინ ხა, შესაძლებელია ICD-10-ის სა იებლი დან რუბრიკის მონახვ ა, შემდეგ კი ICPC–ის რუბრიკის მოსაძიებლად გადაყვანის ცხრილი გამოყენება (თავი 9). ზოგიე თი მომხმარებლის მიერ შემუშავდა სრული თეზაურუსი ელექტრონული ფორმით, მაგრამ დამტკიცებული საერთაშორისო ვერსია ჯერ–ჯერობით დამუშავების სტადიაშია.

  მიუხედავად იმისა, რომ პირველადი ანდაცვის ძირითადი ელემენტების კლასიფიცირებ ისათვის ICPC საკმარისად მოქნილია , მას ოგიერთი შეზღუდვაც გააჩნია. რუბრიკები მეორედან მეექვსე კომპონენტის ჩათვლით, რომლებიც მოიცავს სამედიცინო მომსახურების პროცესს, ძალიან ფართო და არასპეციფიკურია. მედიკამენტებისა და წამლების კლასიფიკაცია შემუშავ ებულია და ევროპული კვლევის14 შედეგებშიც აისახა , მაგრამ ჯერ–ჯერობით ფორმალურად ICPC კლასიფიკატორში შესული არ არის. ICPC -ში არ არის ეტანილი ფიზ კური გასინჯვ ისა ან გამოკვლევების ობიექტური შედეგები. ყოველივე ზემოაღნიშნული შემდგომი განვითარების აგანია.

 

დარჩენილი რუბრიკები

 

 დარჩენილი რუბრიკები, ე.წ. „ნარჩენების ჩანთა“ („რაგ-ბაგს“) , მოთავსებულია სექციის ბოლოში ან ქვესექციაში, მათი აღწერა მოიცავს სიტყვას „სხვა“. ცხადია, რომ ტერმინი «თუ სხვაგვარად არ არის დაზუსტებ ული» რუბრიკის ყველა ტერმინთან მიმართებაში გამოიყენება. კლასიფიკატორის უკეთესი გამოყენებისათვის აუცილებელია იმის ცოდნა, თუ რას მოიცავს თითოეული სექცია ან ქვესექცია . როდესაც დარწმუნებული არ ხართ, მიმართეთ ანბანურ საძიებელს.

 

ავადობის/დიაგნოსტიკის მონაცემთა პრაქტიკული გამოყენება

 

 წინამდებარე კლასიფიკატორი ძირითადად გამოიყენებოდა ჯანმრთელობის ესახებ სტატისტიკის შესაგროვებლად და პოლიტიკის ჩამოყალიბ ების მიზნით. სამედიცინო ჩანაწერების კომპიუტერის მეშვეობით წარმოებამ მის უფრო ფართო გამოყენებას შეუწყო ხელი, აქ რუტინული კლინიკური მიმართვებისას მოპოვებული მონაცემების ორგანიზ ბა და შენახვა გულისხმ . აღნიშნული მონაცემები საჭიროა როგორც პაციენტის შესახებ სამედიცინო ჩანაწერების არსებობის თვალსაზრისით, ისე სამედიცინო სტატისტიკის წარმოებისათვის. ამ ორ მიზ თან მიმართებაში კლასიფიცირებისა და კოდირებისადმი წაყენ ებული მოთხოვნები განსხვავ დებ ა. პაციენტის შესახებ სამედიცინო ჩანაწერები შეძლებისდაგვარ დეტალიზაციას მოითხოვს, ამავე დროს სამედიცინო სტატისტიკისათვის საჭიროა მონაცემ ა კატეგორიების მიხედვით სისტემატური აგრეგირება, მათ სიხშირ სა ან პოლიტიკის შემუშავების ათვის მნიშვნელობ ის გათვალისწინები თ. ICPC სწორედ პოლიტიკის მიზნების განსაზღვრისათვის შემუშავდა. მაგრამ სამედიცინო ჩანაწერებში კლინიკური მონაცემების კოდირებისათვის აუცილებელია მისი შემდგომი მოდიფიცირება .

 

 დამატებითი იერარქიული გაფართოება

 

ცხადია, რომ არც ერთ საერთაშორისო კლასიფიკაციას ყველა მომხმარებლის ნებისმიერი მოთხოვნილების დაკმაყოფილება არ ალუძს. აუცილებლად დგება მომენტი, როდესაც მომხმარებელს სურს იმ რამდენიმე პრობლემის განცალკევება, რომლებიც ერთ რუბ იკაში არის მოქცეული. ეს კი, როგორც წესი, მოითხოვს კოდების გაფართოებას დამატებითი იერარქი ული პრინციპის გამოყენებით.

რეკომენდებულია, რომ, თუკი ეს შესაძლებელია, გაფართოება ICD-10-ის გამოყენებასთა თანხვედრაში იყოს ან გაფართოების კოდებად ICD-10-ის კოდები იქნ ს გამოყენებული. ეს მონაცემთა სისტემებს შორის მაქსიმალურ შედარებადობ უწყობს ხელს . ამ შემთხ ევაშიც კი აუცილებელია პაციენტის შესახებ სპეციფიკური ინფორმაციის უზრუნველყოფა, იმისათვის, რომ მოხდეს პაციენტის შესახებ სამედიცინო ჩანაწერების ადეკვატური წარმოება.

 

დავადებების სიმძიმე და ფუნქციონალური სტატუსი

 

ICPC–ის გამოყენებით შესაძლებელია ციენტის დაავადების სიმძიმისა და ფუნქც ონალური სტატუსის შეფასების შესახებ ინფორმაცი ის ჩაწერ ა. კლასიფიცირების შესაძლებლობები წინამდებარე წიგნში არის მოყვანილი. შესაძლებელია Duke/WONCA-ს დაავადებათა სიმძიმის ჩამონათვალი (DUSOI/WONCA) ICPC–ის რუბრიკებთან დაკავშირება და მათი გამოყენება ჯანმრთელობის ინდივიდუალურ პრობლემებთან მიმართებაში, ამავე დროს მათი შეჯამება პაციენტის ჯანმრთელობის კომბინირებული პრობლემების სიმძიმის აღსანიშნავად (თავი 6 ) . COOP/WONCA-ს ფუნქციონალური მდგომარეობის შეფასების ცხრილები გამოიყენება პაციენტის ჯანმრთელობის პრობლემებისაგან დამოუკიდებლად და მე შვიდე თავში არის განხილული .

 

 

2 . სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი:

ზოგადი/საოჯახო მედიცინის ძირითადი კონცეფცია

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

პირველადი ჯანდაცვის სფეროში კლასიფიკატორის გამოყენებასთან დაკავშირებული ცვლილებები 1987 წელს, კლასიფიკატორის გამოცემის შემდეგ, დაიწყო. კლასიფიკატორის შექმნის ძირითადი მიზანი იყო კვლევებისათვის, მონაცემთა შეგროვებისა და პოლიტიკის ფორმულირებისათვის მისი გამოყენება.

შემდგომში კლასიფიკატორის გამოყენების სფერო გაფართოვდა, ერთი მხრივ, კვლევებისათვის შეგროვილი მონაცემების და კლასიფიკატორის პრაქტიკული მოხმარების კუთხით, მეორე მხრივ კი, ზოგადი/საოჯახო მედიცინის ახალი კონცეფციების ჩამოყალიბების მიმართულებითაც, რასაც შედეგად ICPC-ის ახალ სფეროებში გამოყენება მოჰყვა.

ამ ახალ სფეროებს შორის ყველაზე მნიშვნელოვანია სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდების აღწერა და პაციენტების შესახებ კომპიუტერული ჩანაწერების წარმოება. ორივე მიმართულება ერთმანეთთან მჭიდრო კავშირშია და ზოგადი/საოჯახო მედიცინის და პირველადი ჯანდაცვის სფეროში პაციენტების შესახებ მონაცემთა შეგროვების პროცესში ICPC-ის, როგორც სისტემატიზაციის საშუალების, გამოყენებასთან არის დაკავშირებული.

WONCA-ს მიერ მოწოდებული ზოგადი საოჯახო პრაქტიკის ექიმის განმარტება ასეთია: „ექიმი, რომელიც აწარმოებს ინდივიდუალურ, პირველად მომსახურებას და შემდგომაც აგრძელებს სათანადო სამედიცინო მომსახურებას ინდივიდებისა და ოჯახების მიმართ“19. ეს განმარტება მედიცინის ინსტიტუტის ( Institute oq Medicine - IOM ) მიერ მოწოდებული პირველადი ჯანდაცვის განმარტების მსგავსია: „პირველადი ჯანდაცვა არის ხელმისაწვდომი ინტეგრირებული სამედიცინო მომსახურების უზრუნველყოფა იმ ექიმების მიერ, რომელთა დანიშნულებაა ოჯახისა და თემის დონეზე ინდივიდუალური სამედიცინო მომსახურების მოთხოვნილებათა უმეტესობის მიწოდება, პაციენტისა და პრაქტიკოსი ექიმების მდგრადი პარტნიორობის განვითარების მეშვეობით“22.

 

სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი

 

წინამდებარე განსაზღვრებები მოყვანილია პრაქტიკული გამოყენების თვალსაზრისით და აქ „სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი“ შეფასების ერთეულს წარმოადგენს. სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი ინდივიდთა ავადმყოფობის ან შეუძლოდ ყოფნის ეპიზოდისგან განსხვავდება. სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი არის ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემა ან დაავადება, მისი პროვაიდერთან მიმართვის პირველი მომენტიდან ამ კონკრეტული ჯანმრთელობის პრობლემისა ან დაავადების გამო სამედიცინო მომსახურების პროვაიდერთან ბოლო მიმართვის ჩათვლით (ნახ. 2) .

 

 

 

 

ნახ. 2. სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი

 

მიმართვის მიზეზები, ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემა/ დიაგნოზები და მკურნალობის პროცესი/ჩარევები სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდის ძირითადი არსია. ის შედგება ერთი ან მეტი მიმართვისაგან და ექიმ-პაციენტთა ურთერთობებში წარმოქმნილ ცვლილებებს („ევოლუციას“) მოიცავს. ამგვარად, სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდი თითოეული პაციენტის ჯანმრთელობის ცალკეული პრობლემის ან დაავადების გამო ნებისმიერ მიწოდებულ მომსახურებას უკავშირდება.

„სამედიცინო მომსახურების მოთხოვნილებათა უმეტესობა“, „სისრულე“, „ინტეგრირების“ დონე, „ხელმისაწვდომობა“ და „ანგარიშგება“ შესაძლებელია ICPC-ის მეშვეობით შეფასდეს, სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდების კლასიფიცირების და პაციენტთა ჩანაწერების კომპიუტერით წარმოებისას.

სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდის კონცეფცია ICPC-ის გამოყენების ევროპულ კვლევაში იყო ნაჩვენები. აღნიშნულ კვლევაში სხვადასხვა შემთხვევებში გამოვლენილი ეპიდემიოლოგიური და კლინიკური მახასიათებლების ერთგვაროვნება და განსხვავებები იყო მოყვანილი. ამის გარდა, წარმოდგენილი იყო მიმართვის მიზეზთა აღრიცხვის კონცეფცია – პაციენტთა მიერ სამედიცინო მოთხოვნილებების აღრიცხვის თვალსაზრისით ინოვაციური და პრაქტიკული გამოყენებისათვის მოქნილი. ოჯახის ექიმთა მიერ მიმართვის მიზეზებისადმი კოდების მინიჭებისა და პაციენტთა ხედვით წარმოდგენილი მიმართვის მიზეზების შედარების შედეგად მიღებული სიზუსტის ხარისხი საკმარისად მაღალი აღმოჩნდა.

 

ახალი „პირველადი ჯანდაცვის საერთაშორისო კლასიფიკატორი“ ზოგად/საოჯახო პრაქტიკას განსაზღვრავს და ICPC-ის მეშვეობით ეპიზოდების სტრუქტურირების წესებს იძლევა, რაც ეპიდემიოლოგიური სტანდარტების დაცვასა და სხვადასხვა ქვეყნების მონაცემთა შედარებადობას უზრუნველყოფს.

 

მიმართვის მიზეზი

 

მიმართვის მიზეზის (RFE) ცნება ჩამოყალიბდა პაციენტის შესახებ ინფორმაციის პრაქტიკული წარმოდგენისა და კვლევებისა და სწავლებისათვის საფუძვლის შესაქმნელად. ამას ჰოლანდიის გარდამავალი პერიოდის პროექტის (Duet Transition Project) ფარგლებში მიღებული ეპიდემიოლოგიური მონაცემები ცხადყოფს. ისინი მოცემულია სტანდარტული ფორმით, რომელიც გლოსარიუმში წარმოდგენილ წესებს ეფუძნება. მიმართვის მიზეზის გამოყენებით შესაძლებელია ჯანმრთელობის ნებისმიერი მოცემული პრობლემის განსაზღვრა ეპიზოდის საწყისი ეტაპიდან ან მისი მსვლელობის განმავლობაში, თითოეული სტანდარტული ასაკობრივ-სქესობრივი ჯგუფისათვის. ასე, მაგალითად: ხველებასთან დაკავშირებული 10 ყველაზე ხშირი პრობლემა, რომელიც ეპიზოდის დასაწყისში არის მოცემული, 5-14 წლის ბავშვთა და 65-74 წლის მამაკაცთა შორის არსებულ კლინიკურად მნიშვნელოვან სხვაობებს ასახავს (ცხრილი 2). შებრუნებული პროცედურა კლინიკური თვალსაზრისით აბსოლუტურად რელევანტურია: რა სახის მიმართვის მიზეზი იყო წარმოდგენილი ეპიზოდის დასაწყისში და მისი მსვლელობის განმავლობაში ამ კონკრეტულ ჯანმრთელობის პრობლემასთან დაკავშირებით, შესაბამისი ასაკობრივ/სქესობრივი ჯგუფის მიხედვით? ილუსტრაციისათვის აქვე მოყვანილია მწვავე ბრონქიტის შემთხვევა (ცხრილი 3). აღნიშნული ცხრილები კლინიკურ სხვაობებს უფრო დეტალურად ასაბუთებს, ვიდრე ეს აქამდე იყო შესაძლებელი.

 

ცხრილი 2. 10 ყველაზე ხშირად არსებული ეპიზოდის დასახელება, რომელიც ხველით ( R05) იწყება (მანამდე არსებული შესაძლებლობები)

 

მიმართვის მიზეზი R05 ხველა (N=1267)

N

%

R74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

456

35,6

R78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

261

20,4

R05

ხველა

159

12,4

R77

ლარინგიტი/ტრაქეიტი მწვავე

110

8,6

A77

სხვა ვირუსული დაავადება, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

54

4,2

R96

ასთმა

40

3,1

R81

პნევმონია

33

2,6

R75

სინუსიტი მწვავე/ქრონიკული

30

2,3

R80

გრიპი პნევმონიის გარეშე

24

1,9

R71

ყივანახველა

 

22

1,7

სულ - 10 ყველაზე ხშირად არსებული

სულ

1189

1281

92,8

100,0

 

მამაკაცები, 65-74 წლის ასაკში (N=646)

N

%

R 78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

256

39,1

R 74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

155

23,7

R 05

ხველა

65

9,9

R 77

ლარინგიტი/ტრაქეიტი მწვავე

45

6,9

R 75

სინუსიტი მწვავე/ქრონიკული

22

3,4

R 77

გულის უკმარისობა

15

2,3

R 96

ასთმა

13

2,0

R 91

ქრონიკული ბრონქიტი/ბრონქიექტაზი

12

1,8

R 81

პნევმონია

10

1,5

R 95

ემფიზემა/ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება

 

9

1,4

10 ყველაზე ხშირად არსებული - სულ

სულ

602

654

92,0

100,0

  წყარო: Transition Project, reported in Hofmans-Okkes and Lamberts17.

 

 

ცხრილი 3. 10 ყველაზე ხშირად არსებული მიმართვის მიზეზი მწვავე ბრონქიტის/ბრონქიოლიტის ეპიზოდის დროს ( R 78)

 

ბავშვები, 5-14 წლის ასაკში (N=377)

N

%

R 05

ხველა

321

46,1

A03

სიცხე

98

14,1

R 31

სამედიცინო შემოწმება/ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება/არასრული

64

9,2

R 02

ზედაპირული სუნთქვა/დისპნოე

43

6,2

R 74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

24

3,4

A04

სისუსტე/დაღლილობა (ზოგადად)

18

2,6

R 03

ქოშინი

17

2,4

R 64

ახალი ეპიზოდის დასაწყისი (ეპიზოდის განვითარება)

17

2,4

R 78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

13

1,9

R 21

ყელის სიმპტომები/ჩივილები

9

1,3

10 ყველაზე ხშირად არსებული - სულ

სულ

624

697

89,5

100,0

 

მამაკაცები, 65-74 წლის ასაკში (N=422)

N

%

R 05

ხველა

324

39,4

R 02

ზედაპირული სუნთქვა/დისპნოე

133

16,2

R 78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

100

12,2

R 31

სამედიცინო შემოწმება/ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება/არასრული

79

9,6

A03

სიცხე

34

4,1

R 25

ნახველი/ნახველის პათოლოგია

23

2,8

R 64

ახალი ეპიზოდის დასაწყისი (ეპიზოდის განვითარება)

21

2,6

R 74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

14

1,7

A04

სისუსტე/დაღლილობა (ზოგადად)

13

1,6

R 01

ტკივილი სასუნთქი სისტემის არეში

 

8

1,0

სულ - 10 ყველაზე ხშირად არსებული

სულ

749

822

91,1

100,0

წყარო: Transition Project, reported in Hofmans-Okkes and Lamberts17.

 

ჯანმრთელობის პრობლემა/დიაგნოზი

 

ჯანმრთელობის პრობლემა/დიაგნოზი სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდის ძირითად ნაწილს წარმოადგენს და მის დასახელებას განსაზღვრავს. ჯანმრთელობის პრობლემათა დიდი ნაწილი ფაქტ ობრივად სამედიცინო დიაგნოზიც არის, მაგრამ პირველადი ჯანდაცვის შემთხვევაში მრავალი სხვა პირობაც ემატება, ასეთებია: დაავადების შიში, სიმპტომები, ჩივილები, უუნარობა ან სამედიცინო სერვისის მოთხოვნა - მაგალითად, იმუნიზაცია. ICPC ყველა ზემოაღნიშნულს მოიცავს. ჯანმრთელობის პრობლემა მიმართვის მიზეზებში მდგომარეობის აღმწერი ტერმინებით შეიძლება აღინიშნოს, პროვაიდერი კი ზუსტად განსაზღვრავს მას დიაგნოზის და დაავადების სიმძიმის მიხედვით.

ეპიზოდი მიმართვის მიზეზების მიხედვით შეიძლება განისაზღვროს როგორც ექიმისა და პაციენტისათვის ახალი; ან ახალი ექიმისათვის, მაგრამ მანამდე უკვე ნამკურნალევი ამ სამედიცინო დაწესებულების ფარგლებს გარეთ; ან არც ერთი - იმ შემთხვევაში, თუკი ეს განმეორებით მიმართვაა (იხ.ნახ. 3D).

 

 

 

 

ნახ. 3. მიმართვის მიზეზთა ამსახველი ახალი სტრუქტურა17.

 

პაციენტთა ჩანაწერების კარგად ორგანიზებული კომპიუტერული სისტემა პროვაიდერს აწვდის შეტყობინებას, როდესაც სამედიცინო მომსახურების მომწოდებელი ცდილობს შეიყვანოს მიმართვა როგორც განმეორებითი იმ ეპიზოდისათვის, რომელიც აქამდე მონაცემთა ბაზაში არ იყო შეტანილი, ან იმ შემთხვევაში, როცა იწყებს ახალ ეპიზოდს ისეთივე დასახელებით, რომელიც უკვე არსებობდა. ცხადია, რომ ეს ძალიან მნიშვნელოვანია სამედიცინო ჩანაწერების ხარისხის უზრუნველსაყოფად.

სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდთან დაკავშირებით კიდევ სხვა ასპექტიც არსებობს: რამდენად ზუსტად არის განსაზღვრული ის დიაგნოზი, რომელსაც ექიმი აფიქსირებს. აქ შესაძლებლობები არაზუსტიდან ძალიან კორექტულად დასმულ დიაგნოზამდე ვარირებს, თუმცა ამის სტანდარტული განსაზღვრება არ არსებობს. ამავე დროს ICPC-2-ის შემთხვევაში არსებობს რუბრიკების შერჩევის კრიტერიუმი, რომელიც ეპიზოდის შესატყვისი სახელების შერჩევას უწყობს ხელს. ელექტრონული სამედიცინო ჩანაწერების შემთხვევაში შესაძლებელია, რომ კომპიუტერის ეკრანზე პერიოდულად ჩნდებოდეს კოდირებისათვის აუცილებელი შეტყობინება.

სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდის მესამე მახასიათებელი - დაავადების სიმძიმე - მე-7 თავში არის განხილული.

პირველადი ჯანდაცვისათვის ხშირია შემთხვევები, როდესაც პაციენტს გააჩნია ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული მრავლობითი პრობლემები და მათთან დაკავშირებით სამედიცინო მომსახურების რამდენიმე ეპიზოდი არის აღნუსხული. მონაცემთა შესატყვის სისტემას ძალუძს აღნიშნული პრობლემებისა და ეპიზოდების ურთიერთკავშირების დადგენა და თანმხლები დაავადებების შესახებ მონაცემების მოწოდება (ცხრილი 4).

 

ჩარევები, მკურნალობის პროცესი

 

გადაუდებელი ჩარევების კლასიფიცირებისათვის გამოყენებული, პროცესის ამსახველი ICPC-ის სამნიშნა კოდების სპეციფიკურობა საკმაოდ შეზღუდული, თუმცა როგორც წესი - ადეკვატურია. მაგრამ როდესაც ხდება მედიკამენტების დანიშვნა, აუცილებელია წამლის კოდის მითითება. რადგანაც არსებობს გამოყენებული მედიკამენტების უზარმაზარი რაოდენობა და ამავე დროს გარკვეული იდიოსინკრაზია ეროვნული წამლების ხელმისაწვდომობის მიმართ, საერთაშორისო მასშტაბით მისაღები მედიკამენტების კოდირება ჯერჯერობით არ შემუშავებულა. ევროპაში წარმატებულად გამოიყენება ICPC-ის მედიკამენტების კოდირება, რომელიც წამლების ანატომიურ-თერაპიულ-ქიმიურ კლასიფიკაციასთან (ATC) არის თავსებადი, შესაძლებელია ის ფართო გამოყენებისათვისაც მისაღები აღმოჩნდეს.

 

ცხრილი 4. თანმხლები ეპიზოდები მწვავე ბრონქიტის/ბრონქიოლიტის (R78) მქონე პაციენტებისათვის

 

ბავშვები 5-14 წლის ასაკში (N=329)

N

%

Pრევ.

R74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

90

9,6

274

H71

შუა ყურის დაფის აპკის მწვავე ანთება

57

6,1

173

R 78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

48

5,1

146

R 96

ასთმა

37

3,9

112

A97

ავადმყოფობის არ არსებობა

32

3,4

97

S03

მეჭეჭი

29

3,1

88

A77

სხვა ვირუსული დაავადება, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

21

2,2

64

R76

ტონზილიტი მწვავე

20

2,1

61

S18

ნაგლეჯი ჭრილობა/გაჭრა

20

2,1

61

D73

სავარაუდო კუწ-ნაწლავური ინფექცია

17

1,8

52

10 ყველაზე ხშირად არსებული - სულ

 სულ

371

938

39,6

100,0

1128

2851

 

თანმხლები ეპიზოდების საშუალო რაოდენობა = 2,9

 

მამაკაცები 65-74 წლის ასაკში (N=350)

N

%

Prev.

ყ78

მწვავე ბრონქიტი/ბრონქიოლიტი

72

4,7

206

A97

ავადმყოფობის არ არსებობა

56

3,7

160

ყ95

ემფიზემა/ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება

47

3,1

134

K86

ჰიპერტენზია გართულების გარეშე

46

3,0

131

ყ74

ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია

46

3,0

131

K77

გულის უკმარისობა

35

2,3

100

A85

წამლისმიერი აგენტის არასასურველი ზემოქმედება

30

2,0

86

H81

ყურში გოგირდის სიჭარბე

30

2,0

86

K76

გულის იშემიური დაავადება ანგინის გარეშე

30

2,0

86

T90

ინსულინდამოუკიდებელი დიაბეტი

25

1,6

71

10 ყველაზე ხშირად არსებული - სულ

სულ

417

1521

27,4

100,0

1191

4346

 

თანმხლები ეპიზოდების საშუალო რაოდენობა = 4,3

 

P rev. = თანმხლები ეპიზოდების რაოდენობა R78 დიაგნოზის მქონე 1000 პაციენტზე

წყარო: Transition Project, reported in Hofmans-Okkes and Lamberts17.

 

პაციენტთა ჩანაწერები

 

კომპიუტერზე დაფუძნებული პაციენტების ჩანაწერების საფუძველს ICPC-ის მეშვეობით კოდირებული მონაცემები წარმოადგენს, და ისინი რომელიმე ენაზე დამოკიდებული არ არის. ეს ჩანაწერთა პრაქტიკულ გამოყენებას უფრო ღირებულს ხდის, რადგანაც სხვადასხვა ქვეყნებს შორის მონაცემთა შედარების საშუალებას იძლევა. ეს, თავის მხრივ, ზოგადი/საოჯახო მედიცინის განვითარებას უწყობს ხელს, როგორც საერთაშორისოდ აღიარებულ, კარგად განვითარებულ პროფესიას, რომელსაც მკაფიოდ განსაზღვრული და ემპირიულად დადასტურებული კავშირების ჩარჩო გააჩნია. ICPC-ის 19 ენაზე არსებობა და ICD-10-ის თარგმანების ზრდადი რაოდენობა, რომელსაც ანბანური საძიებელიც გააჩნია, მრავალი ქვეყნის ოჯახის ექიმებს დეტალიზებული ენობრივად სპეციფიკური თეზაურუსების საკუთარ სისტემებში გაერთიანების საშუალებას აძლევს. ამავე დროს ICPC-ის გამოყენებით ჩანაწერების სისტემატიზებული სტრუქტურირება და მონაცემთა ბაზების უფრო სტანდარტიზებული ფორმით ჩამოყალიბება ხდება შესაძლებელი.

 

შემდგომი განვითარება

 

თავდაპირველად არსებობდა სამი ძირითადი ელემენტი (მიმართვის მიზეზი, ჯანმრთელობის პრობლემა, ჩარევები), რომელთა კოდირება ICPC-ისმეშვეობით ხდებოდა (ნახ.2). შემდგომ, პაციენტთა ელექტრონული ჩანაწერების შემთხვევაში, მოხდა მათი 6 მონაცემის სახით შეტანა (A-F) (ნახ. 3). მიმართვის მიზეზი ორ სექციაში ფიქსირდება: სიმპტომები და ჩივილები და პაციენტის მოთხოვნა რაიმე ჩარევასთან დაკავშირებით. მიმართვის მიზეზებში მოყვანილი სიმპტომების და ჩივილების გარდა, ექიმის მიერ აღმოჩენილი კლინიკური მიგნებების (სიმპტომების და ჩივილების) კოდირებაც ხდება.

ჩარევები ან პროცესები აღინიშნება როგორც გადაუდებელი (მიმართვისას ჩატარებული) ან შემდგომი (რომელიც მოგვიანებით გაკეთდება). აღნიშნული მიმართულებით, კერძოდ, ნიდერლანდებში, განხორციელებულმა სამუშაოებმა დაადასტურა მიმართვის მიზეზთა კონცეფციის გამოყენებადობა, შემდგომ მოხდა მისი გაუმჯობესება - ჩამოყალიბდა მიმართვის მიზეზების, ჯანმრთელობის პრობლემების/ დიაგნოზების და სამედიცინო მომსახურების კონცეფციები.

ცხადია, რომ ძალიან სასარგებლოა უწინ არსებული შესაძლებლობების შეფასებისათვის მიმართვის მიზეზთა გამოყენება, მაგალითად, როცა პაციენტის მიერ წარმოდგენილი მიმართვის მიზეზები არის ხველა, სუნთქვის გახშირება, სიცხე, პათოლოგიური ნახველი ან ქოშინი (ნახ. 3A) და ისინი განსხვავდება ექიმის მიერ გამოვლენილი კლინიკური მიგნებებისგან ანამნეზის შედგენის დროს (ნახ. 3C).

ICPC 200-ზე მეტ სიმპტომსა და ჩივილს მოიცავს, რომელთა მეშვეობით მიმართვის მიზეზებისა და კლინიკური მიგნებების სათანადო კლასიფიცირება ხდება შესაძლებელი, თუმცა უნდა აღინიშნოს, რომ მასში ობიექტური მიგნებების კლასიფიცირება ჯერჯერობით არ შედის. აღნიშნულის შეტანა შესაძლებელია მიმართვის მიზეზთა და ეპიზოდის სტრუქტურისათვის ელექტრონული ჩანაწერების წარმოების შემთხვევაში (ნახ. 3A და C). ერთად აღებული, ეს მანამდე არსებული შესაძლებლობების სრული აღრიცხვის საშუალებას იძლევა, რადგანაც პაციენტის მიერ მიმართვის მიზეზის სახით აღწერილ სიმპტომსა და ექიმის მიერ დადგენილს შორის არსებული განსხვავების დამახსოვრების და საჭიროების შემთხვევაში - ცალ-ცალკე დათვლის საშუალებასაც იძლევა.

მიმართვის მიზეზები, რომლებიც მოცემულია სიმპტომის ან ჯანმრთელობის პრობლემის/დიაგნოზის სახით, უნდა განვასხვავოთ იმ მიმართვის მიზეზებისაგან, რომლებიც რაიმე ჩარევის (მაგალითად, დანიშნულება, რენტგენი, რეფერალი, რჩევის მიღება) მოთხოვნის ფორმით არის მოცემული (ნახ. 3A და B). რომელიმე ჩარევის მოთხოვნა ხშირად უკვე ჩატარებულ ჩარევას მოსდევს ხოლმე: როდესაც პაციენტს წამალი ან წნევის გაზომვა სჭირდება, ის მას იღებს კიდევაც. როდესაც პაციენტი აქტიურ ზეგავლენას ახდენს იმ მომსახურებაზე, რომელსაც ზოგადი პრაქტიკის/ოჯახის ექიმისგან იღებს, მნიშვნელოვანია აღნიშნულის მკაფიოდ დაფიქსირება, შეთანხმებული ურთიერთგაგების მიღწევის მიზნით.

ჩანაწერების სისტემებს დიაგნოსტიკური და თერაპიული ჩარევების ერთმანეთისგან განსხვავების საშუალება უნდა ჰქონდეთ ისეთი შემთხვევებისათვის, როდესაც მიმართვა („დაუყოვნებელი“, ნახ. 3E) ან შემდგომ ჩასატარებელი პროცედურა („შემდგომი“, ნახ. 3F) ფიქსირდება. ოჯახის ექიმის მიერ მიმართვის დროს ფაქტიურად ჩატარებული და მოსალოდნელი (შემდგომ განსახორციელებელი) აქტივობების ერთმანეთისაგან განსხვავების შესაძლებლობა უნდა არსებობდეს. ეს უკანასკნელი მონაცემთა ანალიზის, სხვადასხვა ექიმების აზრთა სხვადასხვაობის და შეთანხმების მიღწევის თვალსაზრისით არის მნიშვნელოვანი. ამის გარდა, ეპიზოდის შემდგომი განვითარებისას პირველი მიმართვისას დაფიქსირებული ვარიანტების უკეთესი გაცნობიერება ხდება შესაძლებელი .

შემდგომი ჩარევების დაფიქსირებისათვის საჭიროა უფრო მეტად სპეციფიკური კლასიფიცირება, ვიდრე ეს ICPC-ის მეშვეობით არის შესაძლებელი. აღნიშნული კი WONCA-სკლასიფიკაციების კომიტეტის მიმდინარე საქმიანობის საგანს წარმოადგენს.

 

3. ICPC–ის გამოყენება მიმართვის მიზეზთა ჩაწერისათვის

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

ICPC–ის გამოყენებით ინფორმაციის კოდირების პროცედურა განსხვავდება იმის მიხედვით, თუ რა ტიპის ინფორმაციის ჩაწერა არის საჭირო. ეს შეიძლება იყოს მიმართვის მიზეზი, ჯანმრთელობის პრობლემა ან ჩარევა. იმისათვის, რომ ხელი შევუწყოთ ჩანაწერთა თანმიმდევრელობას და აქედან გამომდინარე, სხვადასხვა დაწესებულებებში მოპოვებული მონაცემების შედარებადობას, შემდეგი სტანდარტებია შემოთავაზებული.

 

მიმართვის მიზეზი

 

პირველადი ჯანდაცვის მიმწოდებელმა უნდა განსაზღვროს და მკაფიოდ ჩამოაყალიბოს მიმართვის მიზეზი (RFE) ისეთი სახით, როგორც ის პაციენტის მიერ არის მოწოდებული. მის ფუნქციაში არ შედის არავითარი შეფასება, მაგალითად, კორექტირება ან მიმართვის მიზეზის სიზუსტის შემოწმება. კლასიფიკატორის გამოყენება აღნიშნული მიზნებისათვის სამ ძირითად პრინციპს ეფუძნება:

 

1. მიმართვის მიზეზი უნდა დაზუსტებული იქნას და შეთანხმდეს პაციენტსა და პროვაიდერის მიერ და პაციენტმა ის მისთვის მისაღებად უნდა ჩათვალოს.

2. ICPC–ის რუბრიკა ზუსტად პაციენტის მიერ დასახელებული მიმართვის მიზეზის მიხედვით უნდა იყოს შერჩეული. პროვაიდერის მხრიდან მიმართვის მიზეზის ცვლილება დასაშვები არ არის ან ეს მინიმალური უნდა იყოს. ICPC–ის ფარგლებში პაციენტთა მიმართვის მიზეზების მკაფიო განსაზღვრა აუცილებელია კლასიფიკატორის ყველაზე შესატყვისი რუბრიკის შესარჩევად.

3. რუბრიკებისათვის ჩამოთვლილი შერჩევის კრიტერიუმები ჯანმრთელობის პრობლემების/დიაგნოზების ჩასაწერად არ უნდა იყოს გამოყენებული, რადგანაც მიმართვის მიზეზი მხოლოდ პაციენტის ხედვით უნდა დაფიქსირდეს და მხოლოდ პაციენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციას უნდა ეფუძნებოდეს.

 

ხერხი, რომლითაც პაციენტი აღწერს მისი მიმართვის მიზეზს (მიზეზებს) განსაზღვრავს, თუ რომელი თავი და რომელი კომპონენტი უნდა იყოს გამოყენებული (ნახ.1 და ცხრილი 1). ამ შემთხვევაში გამოიყენება მთლიანი კლასიფიკატორი და პაციენტს შეუძლია აღწეროს მისი სამედიცინო დაწესებულებაში მიმართვის მიზეზი სიმპტომების ან ჩივილის, მომსახურების მიღების ან ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული პრობლემების სახით.

 

კოდის არჩევა

 

მიმართვის მიზეზის კოდირებისთვის, უპირველეს ყოვლისა, აუცილებელია იმ ორგანოთა სისტემის ან თავის არჩევა, რომლითაც სწორი ანბანური კოდი განისაზღვრება, ამის შემდეგ კი ხდება იმ ორნიშნა ციფრული კოდის სათანადოდ განსაზღვრა, რომელიც აღნიშნავს სიმპტომს ან ჩივილს, დიაგნოზს ან ჩარევას. ანბანური საძიებელი გამოყენებულ უნდა იქნეს მაშინ, როდესაც არსებობს გარკვეული უზუსტობა იმის შესახებ, თუ რომელ თავსა ან კომპონენტს მიეკუთვნება კონკრეტული მიმართვის მიზეზი. განუსაზღვრელი ან ორგანიზმის რამდენიმე სისტემასთან დაკავშირებული მიმართვის მიზეზების კოდირებისათვის გამოიყენება თავი A.

მიმართვის მიზეზების ჩასაწერად ICPCის გამოყენებისას არსებობს თავების შერჩევის ოთხი წესი, ხოლო კომპონენტების შესარჩევად – სამი. ქვემოთ ეს წესები და მათი გამოყენების მაგალითები არის მოყვანილი.

 

წესი 1

მიმართვის მიზეზი მაქსიმალურად ზუსტად უნდა იყოს კოდირებული. შესაძლებელია, რომ პროვაიდერმა გარკვეული დაზუსტება მოითხოვოს.

 

მაგალითი

ტკივილი გულმკერდის არეში – შესაძლებელია შემდეგი კოდის მინიჭება: კოდი A11 (ტკივილი გულმკერდის არეში, თუ სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული), კოდიK01 (გულის ტკივილი), კოდიყ01 (ტკივილი სასუნთქი სისტემის არეში), კოდი L04 (გულმკერდთან დაკავშირებული სიმპტომები/ჩივილები). სწორი არჩევანის შესახებ გადაწყვეტილება არ ემყარება პროვაიდერის აზრს, თუ რომელი ტიპის ტკივილი არის გულმკერდის არეში - მან მხოლოდ პაციენტის მიერ მიმართვის მიზეზის აღწერა უნდა მოახდინოს.

„ტკივილი მთელი გულმკერდის არეში...“ A11

„ხველებისას გულმკერდი მტკივა“ R01

“გულმკერდი მტკივა . . . ვფიქრობ გულის პრობლემაა “ K01

“ტკივილი მაქვს გულმკერდის არეში, მას შემდეგ, რაც კიბიდან ჩამოვვარდი“L04

 

 წესი 2

პაციენტის მიერ მიმართვის მიზეზის აღწერის კოდირების დროს პაციენტის ტერმინოლოგია უნდა იქნეს გამოყენებული.

 

მაგალითი

სიყვითლე, როგორც დიაგნოსტიკური ტერმინი, მოცემულია თავში D (კუჭ-ნაწლავი), მაგრამ შესაძლებელია, რომ პაციენტმა ეს სიმპტომი წარმოადგინოს, როგორც კანის ყვითელი შეფერილობა (თავი S). თუ პაციენტი პრობლემას „სიყვითლის“ სახით განსაზღვრავს, მაშინ ICPC–ის კოდი იქნება D13. მაგრამ თუკი პაციენტი ამბობს „კანი მიყვითლდება“, სწორად განსაზღვრული კოდი იქნება შ08, მიუხედავად იმისა, თუ სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებლის აზრით ეს ფაქტი ჰეპატიტის რომელიმე ფორმის დიაგნოზს უნდა უკავშირდებოდეს.

 

წესი 3

როდესაც პაციენტს არ ძალუძს ჩივილის სიტყვებით აღწერა, შესაძლებელია მიმართვის მიზეზის თანმხლები პირის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით დაფიქსირება (მაგალითად, თუკი დედა მოიყვანს შვილს ან რომელიმე ნათესავი უგონოდ მყოფ პაციენტს).

 

წესი 4

ნებისმიერი პრობლემა, რომელიც პაციენტის მიერ ვერბალურად არის წარმოდგენილი, უნდა დაფიქსირდეს, როგორც მიმართვის მიზეზი. მრავლობითი კოდირება საჭიროა, თუკი პაციენტი ერთ მიზეზზე მეტს წარმოადგენს. თითოეული მიზეზის კოდირება ეტაპობრივად ხდება.

 

მაგალითი

„მე მჭირდება წნევის წამალი. ამის გარდა,სარძევე ჯირკვალიც მგრძნობიარე და მტკივნეული მაქვს“ - K50, X18. თუკი მოგვიანებით პაციენტი იკითხავს: „რა წარმონაქმნი მაქვს კანზე?“ - ეს აგრეთვე უნდა იყოს დაფიქსირებული, როგორც მიმართვის მიზეზი შ04.

 

 კომპონენტის კოდის არჩევა

1. სიმპტომები და ჩივილები

  პაციენტთა მიმართვის ყველა გავრცელებული მიზეზი, რომელთა გამოც ისინი სამედიცინო დაწესებულებებს მიმართავენ, სიმპტომებისა და ჩივილების ფორმით არის მოცემული. შესაბამისად, სავარაუდოა, რომ კომპონენტი 1 (სიმპტომები და ჩივილები) ფართოდ იქნება გამოყენებული. ეს სიმპტომები სპეციფიკურია თითოეული თავისათვის; გულისრევის შეგრძნება მოცემულია კუჭ-ნაწლავის თავში (D09), მაშინ როდესაც ცემინება – სუნთქვის თავში. მიუხედავად იმისა, რომ ყველა კომპონენტი იმ სპეციფიკური სიმპტომების აღნიშვნას მოითხოვს, რომელიც ამ თავშია მოცემული, აუცილებელია გარკვეული სტანდარტიზაცია, იმისათვის რომ კოდირება უფრო გამარტივებულად მოხდეს.

 

ყველა თავში (გარდა ფსიქოლოგიური და სოციალურისა) პირველი რუბრიკა (რუბრიკები) უკავშირდება სიპტომს “ტკივილი”. მაგალითად, ყურის ტკივილი (H01) და თავის ტკივილი (N01). ამის გარდა, თითოეული თავისათვის არსებობს პირველი კომპონენტის კიდევ ოთხი სტანდარტული რუბრიკა. ესენია:

 

●26 კიბოს შიში

●27 დაავადების ან მსგავსის შიში

●28 ფუნქციის შეზღუდვა (უუნარობა)

●29 სხვა სიმპტომები/ჩივილები.

 

კოდები 26 და 27 (და ზოგჯერ რამდენიმე სხვა) იმ შემთხვევაში გამოიყენება, როდესაც პაციენტი აღნიშნავს, რომ გააჩნია შიში კიბოს ან სხვა რომელიმე დაავადების ან პრობლემის არსებობის შესახებ. მაგალითად:

 

„ვშიშობ, რომ ტუბერკულოზი მაქვს “ A27

„შიში მაქვს, ძუძუს კიბო ხომ არ არის“ X26

„მაშინებს ვენერიული დაავადება “ Y25.

 

იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც პროვაიდერი ფიქრობს, რომ აღნიშნული შიში დაუსაბუთებელი ან არალოგიკურია, ის მაინც წარმოადგენს პაციენტის მიმართვის მიზეზს იმ სახით, როგორც ეს პაციენტმა დააფიქსირა.

რუბრიკა 28 უნდა იყოს გამოყენებული მაშინ, როდესაც პაციენტის მიმართვის მიზეზი ჩამოყალიბებულია როგორც უუნარობა, რომელიც ზეგავლენას ახდენს ადამიანის ყოველდღიურ საქმიანობასა და სოციალურ ფუნქციებზე.

 

მაგალითები

„მე კიბეზე ვერ ავდივარ თაბაშირის ნახვევის გამო, რომელიც კოჭის მოტეხილობისას გამიკეთეს“ - L28 (კომპონენტი 1) და L76 (კომპონენტი 7).

 

„ოფისში ვერ ვმუშაობ, რადგანაც არ შემიძლია ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ჯდომა ბუასილის გამო“ - K28 (კომპონენტი 1) და K96 (კომპონენტი 7).

 

ყველა თავში კომპონენტი 29 იმ სიმპტომებს ან ჩივილებს მოიცავს, რომლებიც სხვა რუბრიკაში არ მოხვდა (ე.წ. „ნარჩენების ჩანთა“ - „rag-bag“). ის მოიცავს კონკრეტულ ან უჩვეულო სიმპტომებსა და ჩივილებს, რომლებსაც ცალკე გამოყოფილი რუბრიკა არ გააჩნია. ის ასევე უკავშირდება იმ სიმპტომებს/ჩივილებს, რომლებიც მკაფიოთ არ არის გამოკვეთილი. საჭიროა რაიმე სინონიმის მონახვა სხვა რუბრიკებში, ვიდრე ეს რუბრიკა იქნება გამოყენებული.

 

2. დიაგნოსტიკა, სკრინინგი და პრევენციული პროცედურები

 

წარმოდგენილი რუბრიკები ასახავს პაციენტის მოლოდინს ჩაიტაროს გარკვეული პროცედურა, მაგალითად, „მე მოვედი სისხლის ანალიზის გასაკეთებლად“ (-34). პაციენტმა შეიძლება მოითხოვოს პროცედურის ჩატარება, რომელიც გარკვეულ პრობლემას უკავშირდება ან გააჩნდეს რაიმე ერთჯერადი მოთხოვნა, მაგალითად:

 

„მსურს, რომ ექიმმა გული გამისინჯოს,“ K31 ან

 „ვფიქრობ, რომ შარდის ანალიზის გაკეთება მჭირდება“ (-35) ან

„მე მოვედი რენტგენის პასუხის მისაღებად“ (-60) ან

„მე აცრა მჭირდება“ (-44).

 

პროვაიდერის მიერ უნდა განისაზღვროს, თუ რატომ თვლის პაციენტი, რომ მას შარდის ანალიზი უნდა გაუკეთდეს, რადგანაც შესაბამისი ანბანური კოდის შერჩევა არის საჭირო. თუ ეს უკავშირდება შარდის ბუშტის შესაძლო ინფექციას, მაშინ კოდი იქნება U35; თუ დიაბეტს – T35. თუკი მოთხოვნა ბარიუმის მიღებას გამოა, კოდი იქნება D60. წითურას საწინააღმდეგო აცრის მოთხოვმა აღინიშნებაკოდით A44.

 

3. წამლები, მკურნალობა, პროცედურები

 

აღნიშნული მიმართვის მიზეზების კოდი გამოიყენება მაშინ, როდესაც პაციენტის მოთხოვნა მკურნალობას ეხება ან თუკი პაციენტი მოდის ექიმთან გარკვეული მითითებების მისაღებად, რომლებიც მის მკურნალობას, სხვადასხვა პროცედურებს ან წამლების მიღებას უკავშირდება. პროვაიდერს ყველაზე შესატყვისი კოდის განსაზღვრისთვის სათანადო ინფორმაცია სჭირდება.

 

მაგალითები

„მე წამალი მჭირდება“ (-50). თუკი პაციენტი აღნიშნავს მიზეზს, რომლის გამოც მოითხოვს წამალს ან თუკი პროვაიდერმა იცის ეს მიზეზი, მაშინ მოხდება შესაბამისი ანბანური კოდის შერჩევა. მაგალითად, სინუსური ინფექციის დროს კოდი იქნება R50.

 

„მე მოვედი, რომ მოვიხსნა თაბაშირის ნახვევი“(-54). თუკი ეს ეხება, მაგალითად, მარცხენა ხელის მოტეხილობას, შესატყვისი ანბანური კოდი იქნება L.

 

„მე დღეს ვარ დაბარებული ნაკერების მოსახსნელად“(-54). მიუხედავად იმისა, რომ თავდაპირველად შეიძლება ჩაითვალოს, რომ ყველა ნაკერის მოხსნასთან დაკავშირებული საკითხი კანის თავში უნდა მოხვდეს, თუკი პაციენტი მოდის ნაკერების ამოსაღებად ქუთუთოს გაკერვის შემდეგ, კოდი იქნება F54, თუკი ფიმოზის გამო - მაშინ Y54.

 

4. ანალიზების პასუხები

 

ამ კომპონენტის გამოყენება ხდება მაშინ, როდესაც პაციენტი მოდის ადრე ჩატარებული ანალიზების პასუხის მისაღებად. ამ კომპონენტის გამოყენება ხდება იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც ანალიზების პასუხები უარყოფითია. ხშირად პაციენტი ითხოვს არა მარტო ანალიზების შედეგებს, მას შემდგომი განმარტებები და დამატებითი ინფორმაცია სჭირდება აღნიშნული პრობლემების გამო. ამ შემთხვევაში გამოიყენება დამატებითი კოდი -45 (ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული სწავლება, რჩევა).

 

მაგალითები

„სისხლის ანალიზის შედეგების მისაღებად მოვედი“.თუ ანალიზი ჩატარდა ანემიის გამო, კოდი არის B60, თუ ლიპიდებზე – T60, თუ პაციენტი ზუსტად არ აღნიშნავს – A60.

 

„მინდა ვიცოდე, რა გამოჩნდა კუჭის რენტგენოსკოპიის შედეგად, რომელიც წინა კვირას გავიკეთე“(D60).

 

„მსურს შარდის ანალიზის შედეგების მიღება და მათი უროლოგთან წარდგენა. აგრეთვე მინდა გავიგო, რის გაკეთებას აპირებს ის და რა გამოკვლევები და მკურნალობა არის მოსალოდნელი შემდგომისთვის“(U60, U45).

 

5. ადმინისტრირება

 

ჯანმრთელობის დაცვის სისტემაში ადმინისტრირებასთან დაკავშირებული მიმართვის მიზეზები მოიცავს გამოკვლევებს, რომლებიც მესამე მხარის მიერ არის მოთხოვნილი (ნებისმიერი სხვა პირი ან დაწესებულება, თვით პაციენტის გარდა), სადაზღვევო ფორმებს, რომლებიც უნდა შეივსოს, ან მსჯელობას იმის თაობაზე, სად უნდა გაიგზავნოს ჩანაწერი.

 

მაგალითები

„მჭირდება ამ სადაზღვევო ფორმის შევსება“ (A62).

 

„მოტეხილობა მომირჩა და მჭირდება ცნობა სამსახურში დასაბრუნებლად“ (L62).

 

6. რეფერალი და მიმართვის სხვა მიზეზები

 

თუკი პაციენტის მიმართვის მიზეზი მის სხვა პროვაიდერთან გაგზავნას უკავშირდება, გამოიყენება კოდები -66; -67; -68. როცა პაციენტის მიმართვის მიზეზად აღინიშნება „გამოგზავნილია ვინმეს მიერ“, გამოიყენება კოდი -65.

როდესაც პროვაიდერი იწყებს ახალ ეპიზოდს ან მოითხოვს არსებული ეპიზოდის გაგრძელებას ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული ისეთი პრობლემების გამო, როგორიცაა ჰიპერტენზია, ჭარბი წონა, ალკოჰოლიზმი ან თამბაქოს მოხმარება, მართებულია მიმართვის მიზეზისათვის -64 კოდის გამოყენება.

 

მაგალითები

პაციენტს, რომელიც უჩივის დაგუბებას ყურში გოგირდის სიჭარბის გამო, ყური ამოუსუფთავდა, ამის გარდა, მას გაუზომეს წნევა და ის მაღალი აღმოაჩნდა და ამასთან მისცეს რჩევები თამბაქოს მოხმარებასთან დაკავშირებით. ამ შემთხვევაში მიმართვის მიზეზი, მასთან დაკავშირებული პრობლემები და მკურნალობა შემდეგნაირად უნდა ჩაიწეროს:

 

H13 (ყურის დახშობა), H81 (ყურში გოგირდის სიჭარბე), H51 (ყურიდან გოგირდის ამოსუფთავება).

 

K64 (პროვაიდერის ინიციატივა), K85 (არტერიული წნევის მომატება), K31 (არტერიული წნევის გაზომვა).

 

P64(პროვაიდერის ინიციატივა), P17 (თამბაქოს მოხმარება),P45 (რჩევა თამბაქოს მოხმარებისათვის თავის დანებების შესახებ).

 

7. დიაგნოზი/დაავადება

 

მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც პაციენტი მიმართვის მიზეზად განსაზღვრულ დიაგნოზს ან დაავადებას ასახელებს, ეს უნდა აისახოს მეშვიდე კომპონენტის კოდით. იმ პაციენტის მიმართვის მიზეზი, რომელიც დიაბეტით არის დაავადებული, მაგრამ მოსულია მდგომარეობის გაუარესების ან სისუსტის გამო, არ უნდა აღირიცხოს დიაბეტის კოდით - კოდი უნდა აღნიშნავდეს სისუსტეს (A04). მაგრამ თუ პაციენტი აღნიშნავს, რომ ის დიაბეტის გამო მოვიდა, მაშინ მიმართვის მიზეზში მიეთითება „დიაბეტი“(T90).

თუ პაციენტი მიმართვის მიზეზად აღნიშნავს დიაგნოზს, რომელიც პროვაიდერისათვის ცნობილია, როგორც არასწორი, მიმართვის მიზეზად მაინც აღინიშნება პაციენტის მიერ მოწოდებული „არასწორი“ და არა პროვაიდერისათვის ცნობილი „კორექტული“ მიზეზი. მაგალითად, პაციენტი მიზეზად “შაკიკს“ ასახელებს, პროვაიდერმა კი იცის, რომ ეს „დაძაბულობის თავის ტკივილია“. ან არსებობს პაციენტი, რომლის შესახებაც ცნობილია, რომ მას ცხვირში „პოლიპები“აქვს, მაგრამ ის მიმართვის მიზეზად „თივის ცხელებას“ ასახელებს.

 

მაგალითები

„მოვედი ჰიპერტენზიის გამო“(K86).

 

„მე ყოველთვიურად გაკითხავთ ბარძაყის ოსტეოართროზის გამო“(L89).

 

წესები კომპონენტებისათვის

 

ქვემოთ მოყვანილია თითოეული კომპონენტის გამოყენებისათვის არსებული წესები, რომლებიც კომპონენტს უფრო დეტალურად აღწერს.

 

წესი 1

როდესაც ციფრობრივი კოდი უკვე მითითებულია ტირეს (-) მეშვეობით, აუცილებელია თავის ანბანური კოდის შერჩევა.როდესაც კონკრეტული თავი ვერ შეირჩა ან თუკი რამდენიმე თავიაგამოსაყენებელი, იხმარება A. იმისათვის, რომ კოდმა დასრულებული სახე მიიღოს, აუცილებელია მისი ანბანური ნიშნულის მითითება.

 

მაგალითი

ბიოფსიის კოდი არის -52, კუჭ-ნაწლავთა სისტემისათვის იქნება D52, ხოლო კანისათვის - S52.

 

გამოწერილი წამლები აღინიშნება კოდით -50. პაციენტი, რომელსაც დაენიშნა ასთმის წამლები, ჩანიშნული იქნება კოდით R50.

 

წესი 2

თუკი მიმართვისას პაციენტის მიერ მითითებულია რამდენიმე მიმართვის მიზეზი, მაშინ ერთზე მეტი კომპონენტის რუბრიკები ან ერთსა და იმავე კომპონენტისთვის რამდენიმე რუბრიკის გამოყენება შეიძლება.

მაგალითი

 

„წუხელ მაწუხებდა მუცლის ტკივილი და რამდენჯერმე პირღებინება მქონდა“D01, D10.

 

„მაქვს მუცლის ტკივილი, ვფიქრობ, რომ ეს შეიძლება აპენდიციტი იყოს“D06, D88.

 

 

4. ICPC-ის გამოყენება ჯანმრთელობის პრობლემებისა და სამედიცინო მომსახურების (ჩარევების) პროცესის აღსაწერად

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

ჯანმრთელობის პრობლემები

 

ICPC-ის გამოყენება შესაძლებელია პროვაიდერის მიერ პაციენტის ჯანმრთელობის პრობლემების შეფასების ჩასაწერად. ეს შეიძლება გაკეთდეს სიმპტომებისა და ჩივილების ან დიაგნოზის ფორმით – ანუ პირველი ან მეშვიდე კომპონენტის გამოყენებით. კომპონენტი 7 დაავადებების, ტრავმების და მათთან დაკავშირებული ჯანმრთელობის პრობლემების ჩამონათვალს ეფუძნება, რომელიც ICD-ში არის მოცემული, მაგრამ ცალკეული რუბრიკების სახით მხოლოდ პირველადი ჯანდაცვისათვის ზოგად ან მნიშვნელოვან საკითხებს მოიცავს.

ჯანმრთელობის პრობლემათა დიდი ნაწილი, რომელიც პირველადი ჯანდაცვის საგანს წარმოადგენს, დაავადებისა ან ტრავმების ტერმინებით ვერ განისაზღვრება. ისინი მოიცავს სიმპტომებსა და ჩივილებს, რომლებიც პირველ კომპონენტში არის ჩამოთვლილი. ხანდახან არ არსებობს ჯანმრთელობის მკაფიოდ განსაზღვრული პრობლემა, რომელიც მომსახურების ეპიზოდში არის შესული - მაგალითად, როდესაც ის იმუნიზაციის აუცილებლობასთან, ან PAP-ტესტთან, ან რჩევასთან არის დაკავშირებული. აღნიშნული ეპიზოდები უნდა აღინიშნოს შემდეგი რუბრიკების გამოყენებით: A97 – ავადმყოფობის არარსებობა ან A98 – ჯანმრთელობის ხელშეწყობა/პრევენციული მედიცინა.

პირველ და მეშვიდე კომპონენტებში ჩამოთვლილია ICD-10-ის შესაბამისი კოდები თითოეული რუბრიკისათვის. არსებობს ზუსტი („ერთი-ერთზე“) შესატყვისობები, თუმცა გაცილებით უფრო ხშირად ICPC-2-ის თითოეულ რუბრიკას ICD-ის რამდენიმე კოდი და პირიქით – ICPC-2-ის რამდენიმე კოდი ICD-10-ის ერთ რუბრიკას შეესაბამება. ერთმანეთის შესაბამისობის სრული სტრუქტურა მე-10 თავში არის მოყვანილი.

იმისათვის, რომ გაუმჯობესდეს ჯანმრთელობის პრობლემების ICPC-2-ის გამოყენებით კოდირების სიზუსტე, მე-7 კომპონენტის რუბრიკების დიდ ნაწილს შერჩევის კრიტერიუმები აქვს განსაზღვრული. აღნიშნული უფრო ფართოდ მეექვსე თავში არის მოცემული.

პირველი და მეშვიდე კომპონენტების რუბრიკებს ხშირად დამატებითი ინფორმაციაც გააჩნია, რომელიც მათ გამოყენებას აღწერს: სინონიმებისა და ალტერნატიული აღწერების ჩამონათვალი (შერჩევის ტერმინები); მსგავსი პირობების ჩამონათვალი, რომლებიც ყველგან გამორიცხვის ტერმინებში უნდა იყოს კოდირებული; ნაკლებად სპეციფიკური კოდების ჩამონათვალი, რომლებიც შეიძლება რომ განიხილებოდეს, თუკი პაციენტის მდგომარეობის აღსაწერად შერჩევის ზუსტი კრიტერიუმი არ არსებობს. მსგავსი გაიდლაინები მეორედან მეექვსე კომპონენტისათვის არ არსებობს.

 

ჯანმრთელობის პრობლემების კოდირების ზოგადი წესები

 

მისასალმებელია, რომ მომხმარებლების მიერ თითოეული მიმართვისას, ნებისმიერი პრობლემის (ადმინისტრირება, ორგანული, ფსიქოლოგიური, სოციალური ჯანმრთელობის პრობლემები) აღწერა სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდის ფორმით მოხდეს: ჩანაწერი დიაგნოსტიკურად ძალიან ზუსტი უნდა იყოს და მომხმარებელი მასში დარწმუნებული უნდა იყოს, ამავე დროს კონკრეტული რუბრიკის შერჩევის კრიტერიუმებს უნდა აკმაყოფილებდეს.

მონაცემთა ნებისმიერი სისტემისათვის აუცილებელია მკაფიოდ განსაზღვრული და სპეციფიკური კრიტერიუმის არსებობა, რომლის მიხედვითაც მოხდება ჯანმრთელობის პრობლემებისა და მომსახურების ეპიზოდების ჩაწერა. კერძოდ, ეს გამოიყენება რაიმე კონკრეტული პირობისა და გამოვლინებებს შორის ურთიერთკავშირისათვის, როდესაც ორივე მათგანი არის ხელმისაწვდომი კლასიფიკატორის რუბრიკების სახით და მაგალითის საუკეთესო ილუსტრაციას წარმოადგენს. შესაძლოა, რომ გულის იშემიური დაავადების მქონე პაციენტს ატრიალური მოციმციმე არითმია და შფოთვა აღენიშნებოდეს. უფრო სწორი იქნება, თუკი მათი შერჩევა ცალ-ცალკე ეპიზოდების სახით მოხდება, რომლებიც, შესაბამისად, სხვადასხვა მკურნალობას მოითხოვს. მოყვანილ მაგალითში მოციმციმე არითმია და შფოთვა უნდა ჩაიწეროს მომსახურების დამატებითი ეპიზოდების სახით.

ზოგიერთი სისტემა მოითხოვს, რომ პრობლემების კოდირება მხოლოდ კომპონენტ 1-ის და კომპონენტ 7-ის გამოყენებით მოხდეს, მაგრამ ისეთი სისტემებიც არსებობს, სადაც სხვა კომპონენტების კოდებიც არის მისაღები. მაგალითად, პაციენტი მოვიდა ტეტანუსის საწინააღმდეგო აცრის გასაკეთებლად, თუმცა ამჟამად ტრავმა არ აქვს, მაშინ აღნიშნული პრობლემის კოდი N44 იქნება.

 ICPC-სათვის დამახასიათებელია მეტი უპირატესობის მინიჭება ორგანიზმის სხეულის მიხედვით ლოკალიზაციისათვის, ვიდრე ეტიოლოგიის საკითხებისათვის. ამიტომ თუკი ხდება ისეთი პრობლემის კოდირება, რომელიც ეტიოლოგიას უკავშირდება და რამდენიმე თავში არის მოყვანილი (მაგალითად, ტრავმა), საჭიროა შესაბამისი თავის მითითება. თავი A (ზოგადი) უნდა გამოიყენებოდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი ზუსტი ლოკალიზაცია ცნობილი არ არის ან დაავადება სხეულის ორზე მეტ სისტემას ეხება. ყველა თავში არის მოცემული სპეციფიკური რუბრიკები, რომლებიც დაავადებისა და ეტიოლოგიის მიხედვით სხეულის სისტემებსა ან ორგანოებზე არის დაფუძნებული. მდგომარეობები, რომლებიც თან ახლავს და ზეგავლენას ახდენს ორსულობისა და მშობიარობის შემდგომ პერიოდზე, როგორც წესი, თავი W-ს კოდებით აღინიშნება, მაგრამ არ ხდება აღნიშნული თავის მიხედვით კოდირება მხოლოდ ორსულობის დასაფიქსირებლად, აუცილებელია სხეულის შესაბამისი სისტემების მიხედვით რუბრიკის შერჩევა. ყველა სოციალური პრობლემა, რომელიც მიმართვის მიზეზის ან პრობლემის სახით არის ჩამოყალიბებული, მე-7 თავის პირველ კომპონენტში არის ჩამოთვლილი.

 

ჯანმრთელობის პრობლემების კოდირებისათვის არსებული სპეციფიკური წესები შერჩევის კრიტრიუმების გამოყენებით (იხ. ა გრეთ ვე თავი 5).

1. დიაგნოზის კოდი მაქსიმალურად სპეციფიკური უნდა იყოს.

2. შერჩევის კრიტერიუმები მოიცავს კრიტერიუმების მინიმალურ რაოდენობას, რომლებიც აუცილებელია რაიმე რუბრიკის კოდის დასაშვებად.

3. კრიტერიუმებთან შედარება ხორციელდება იმის შემდეგ, რაც დიაგნოზის ჩამოყალიბება მოხდა. დიაგნოზების გაიდლაინები არ არსებობს და მათი გამოყენება თერაპიული გადაწყვეტილებების მიღებისათვის არც არის ნავარაუდევი.

4. თუ კრიტერიუმების ჩამონათვალი არ არის დამაკმაყოფილებელი რუბრიკის შესარჩევად, მიმართეთ ნაკლებად სპეციფიკურ რუბრიკებს, რომლებიც მოცემულია პუნქტში „სხვა შესაძლო“.

5. იმ რუბრიკებისათვის, რომელთაც შერჩევის კრიტერიუმები არ გააჩნია, გაითვალისწინეთ პუნქტები „იგულისხმება“ და „არ იგულისხმება“.

 

სამედიცინო მომსახურების პროცესი, ჩარევები

 

ICPC-ის გამოყენება სამედიცინო მომსახურების პროცესში გამოყენებული პროცედურების კლასიფიცირებისათვისაც არის შესაძლებელი. ამისათვის მეორე, მესამე და მეხუთე კომპონენტები და მეექვსე კომპონენტის ნაწილის გამოყენება არის საჭირო, მაგრამ მეოთხე კომპონენტი და მეექვსე კომპონენტის ნაწილი (კერძოდ კი, -63, -64, -65 და -69) ასეთ შემთხვევებში არ იხმარება.

პროცესებთან დაკავშირებული რუბრიკები ფართო და ზოგადი ანუ ნაკლებად სპეციფიკურია, მაგალითად, სისხლის ანალიზი (-34) იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც ორგანიზმის მხოლოდ ერთ სისტემას უკავშირდება, შეიძლება მრავალ სხვადასხვა (ენზიმების, ლიპიდების, ელექტროლიტების) ანალიზს მოიცავდეს.

მეორე, მესამე და მეხუთე კომპონენტებში მოცემული პროცესების კოდების უფრო ღრმა დეტალიზაცია მოყვანილია კლასიფიკატორში IC–Pროცესს–PC, რომელიც WONCA-ს კლასიფიკაციისკომიტეტის მიერ იქნა შემუშავებული25. ამიტომაც არსებობს ICPC და IC–Process–PC შედარების საშუალება. დეტალიზება, რომელიც IC–Pროცესს–PC-ში არის მოყვანილი, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ICPC-ის სამნიშნა კოდებში, თუკი მათი 4 ან 5 ციფრამდე გაფართოება მოხდება.

მეორე, მესამე და მეხუთე კომპონენტები და მეექვსე კომპონენტის ნაწილი სამედიცინო მომსახურების პროცესის კლასიფიცირებისთვის გამოიყენება; რუბრიკების კოდები ორციფრა კოდების დონეზე ყველა თავისთვის სტანდარტულია.

პროვაიდერმა, რომელიც კოდირებას აკეთებს, კოდს ანბანური ნიშნული უნდა დაუმატოს. W, X, Y თავების პირველი და მეშვიდე კომპონენტების რუბრიკათა შეზღუდული რაოდენობა ზოგიერთ ისეთ პროცედურასაც მოიცავს, როგორიცაა მშობიარობა, აბორტი და ოჯახის დაგეგმვა.

კოდირების პროცესის უმთავრესი პრინციპი მდგომარეობს იმაში, რომ უნდა მოხდეს ყველა იმ ჩარევის კოდირება, რომელიც კონკრეტული მიმართვისას ხორციელდება და რომელსაც სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდთან ლოგიკური კავშირი აქვს. მეოთხე და მეხუთე ციფრის აუცილებლობა შეიძლება გაჩნდეს, თუკი უფრო მეტი დეტალიზაცია არის საჭირო. ქვემოთ ამის ამსახველი მაგალითები არის მოყვანილი:

 

მაგალითი 1

-54 აღდგენა / ფიქსაცია / გაკერვა / იმობილიზაციის საშუალება / პროთეზი

L54.1 იმობილიზაციის საშუალების გაკეთება

L54.2 იმობილიზაციის საშუალების მოხსნა

 

მაგალითი 2

-40 დიაგნოსტიკური ენდოსკოპია

D40 კუჭ-ნაწლავთა სისტემის დიაგნოსტიკური ენდოსკოპია

D40.1 გასტროსკოპია

 

თითოეული მიმართვისათვის ერთზე მეტი პროცესის კოდი შეიძლება იყოს გამოყენებული, მაგრამ მნიშვნელოვანია თანმიმდევრულობის დაცვა. მაგალითად: წნევის გაზომვა, რომელიც ჰიპერტენზიისას რუტინულ პროცედურას წარმოადგენს, ნებისმიერ შემთხვევაში კოდით K31 უნდა აღინიშნოს. რუტინული გასინჯვა, სრული ან ნაწილობრივი, როგორც სხეულის სისტემებისათვის, ისე ზოგადი თავის შემთხვევისთვის ასევე ერთგვაროვნად უნდა იყოს კოდირებული. ქვემოთ მოყვანილია სრული და ნაწილობრივი გასინჯვის განსაზღვრებების მაგალითები, რომლებიც ერთიანი სახით გამოიყენება. მაგრამ უნდა აღინიშნოს, რომ თითოეული ქვეყანა საკუთარ განსაზღვრებას იყენებს იმისთვის, რომ აღნიშნოს „სრული გასინჯვა - ზოგადი“ და „სრული გასინჯვა - სხეულის სისტემა“, ამგვარად საჭიროა ამ ტერმინების შესაბამისი გამოყენება. ამის გარდა, ტერმინები „ნაწილობრივი გასინჯვა - ზოგადი“ ან „ნაწილობრივი გასინჯვა - სხეულის სისტემა“ კონკრეტული ქვეყნისათვის სათანადო აზრობრივ დატვირთვას უნდა ატარებდეს.

 

სრული გასინჯვა

ტერმინი „სრული გასინჯვა“ გულისხმობს, რომ გასინჯვა მოიცავს პროფესიული შეფასების ისეთ ელემენტებს, რომლებიც ადგილობრივი პროფესიონალების ჯგუფის მიერ შეთანხმებული პოზიციის თანახმად სამედიცინო მომსახურების ჩვეულებრივ სტანდარტებს შეესაბამება. ასეთი სრული გასინჯვა შეიძლება სხეულის რომელიმე სისტემას (მაგალითად, თვალი - თავი F ) ან ზოგად გასინჯვას (თავი A ) მოიცავდეს.

 

ნაწილობრივი გასინჯვა

ტერმინი „ნაწილობრივი გასინჯვა“ ნებისმიერ თავში გულისხმობს გასინჯვას, რომელიც შესაბამის ორგანოთა სისტემაზე ან ფუნქციაზე არის მიმართული. როდესაც შეზღუდულ ან არასრულ გასინჯვაში ორზე მეტი სისტემაა ჩართული, ის აღინიშნება როგორც ზოგადი (თავი A). მიმართვათა უმრავლესობა მოიცავს ან ნაწილობრივ გასინჯვას, რომელიც მწვავე მდგომარეობის ან მარტივი დაავადების შეფასებაზე არის მიმართული, ან განმეორებით ვიზიტს ქრონიკული დაავადების შემთხვევაში. ქვემოთ მოყვანილია მაგალითები:

 

სრული გასინჯვა - ზოგადი = A30

 

სრული ნერვოლოგიური გასინჯვა = N30

 

ნაწილობრივი გასინჯვა - ზოგადი, ორგანიზმის ზოგიერთი სისტემის არასრული გასინჯვა, მაგალითად: რესპირაციული, ნერვული და გულ-სისხლძარღვთა სისტემის = A31

 

ნაწილობრივი გასინჯვა - ორგანიზმის სისტემა, წნევის გაზომვა = K31

 

WONCA-ს კლასიფიკაციის კომიტეტის თანახმად, რუტინულ გასინჯვაში შემავალი შემდეგი პროცედურები შესაბამის რუბრიკებში უნდა აღინიშნოს კოდებით - 30 და -31:

 

● დათვალიერება, პალპაცია, პერკუსია, აუსკულტაცია;

● მხედველობის შემოწმება და თვალის ფსკერის დათვალიერება;

● ოტოსკოპია;

● ვიბრაციის შემოწმება (გამოკვლევა კამერტონის გამოყენებით);

● ვესტიბულარული ფუნქცია (კალორიმეტრიული ტესტების გარდა);

● სწორი ნაწლავის და საშოს თითით გამოკვლევა;

● წნევის გაზომვა;

● არაპირდაპირი ლარინგოსკოპია;

● წონა / სიმაღლე.

 

ყველასხვა სახის გასინჯვა სხვა რუბრიკებში უნდა იყოს შეტანილი.

 

კომპონენტი 2 - დიაგნოსტიკა, სკრინინგი და პრევენციული პროცედურები

 

დიაგნოსტიკური და პრევენციული პროცედურები სამედიცინო მომსახურების სახეობათა ფართო სპექტრს მოიცავს, მათ შორისაა: იმუნიზაცია, სკრინინგი, რისკის შეფასება, სწავლება, კონსულტირება.

 

კომპონენტი 3 - მედიკამენტები, მკურნალობა, პროცედურები

 

ეს კომპონენტი პირველადი ჯანდაცვის პროვაიდერის მიერ ჩატარებული პროცედურების კლასიფიცირებას ახდენს. არ იგულისხმება, რომ ის გამოიყენება ისეთი პროცედურების დასაფიქსირებლად, რომლებიც იმ პროვაიდერის მიერ ჩატარდა, რომელთანაც პაციენტი იქნა გაგზავნილი; ამ შემთხვევაში პროცედურების ბევრად უფრო ფართო ჩამონათვალი არის საჭირო. იმუნიზაციის კოდირება მეორე კომპონენტში წარმოებს.

 

კომპონენტი 4 - ანალიზების პასუხები

 

კომპონენტი 4 პროცესს ან ჩარევებს არ მოიცავს.

 

კომპონენტი 5 - ადმინისტრირება

 

აღნიშნული კომპონენტი მიმართულია ისეთი შემთხვევების დასაფიქსირებლად, როდესაც საჭიროა პროვაიდერის მიერ პაციენტისთვის ან სხვა ორგანიზაციისათვის შევსებული საბუთისა ან ფორმის მიწოდება, რაც არსებული რეგულაციებით, კანონებით ან კანონქვემდებარე აქტებით არის გათვალისწინებული. მიმართვის (რეფერალის) ფორმის შევსება მხოლოდ იმ შემთხვევაში შედის ადმინისტრაციულ მომსახურებაში, თუკი ეს იყო ერთადერთი აქტივობა, რომელიც მიმართვისას ჩატარდა - ყველა სხვა შემთხვევაში ის მეექვსე კომპონენტში შედის.

 

კომპონენტი 6 - რეფერალი და მიმართვის სხვა მიზეზები

 

პირველადი ჯანდაცვის სხვა პროვაიდერთან, ექიმებთან, ჰოსპიტალში, კლინიკებში ან სხვა დაწესებულებაში რაიმე თერაპიულიან საკონსულტაციო მიზნებით გაგზავნა მეექვსე კომპონენტის კოდებით უნდა აღინიშნოს. რენტგენოგრაფიაზე ან ლაბორატორიულ გამოკვლევებზე გაგზავნა მეორე კომპონენტით ხდება.

 

უფრო დეტალიზებული აღნიშვნისთვის შეიძლება მეოთხე ციფრის დამატება. მაგალითად:

66 გაგზავნა სხვა მიმწოდებელთან (ექთანთან / ფსიქოლოგთან / სოციალურ

 მუშაკთან)

66.1 ექთანი

66.2 ფსიქოლოგი

66.3 სოციალური მუშაკი

 

67 სპეციალისტი

67.1 თერაპევტი

67.2 კარდიოლოგი

67.3 ქირურგი

 

5. შერჩევის კრიტერიუმები ICPC-ში

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

შესავალი

 

WONCA-ს კლასიფიკაციის კომიტეტისთვის ყოველთვის ნათელი იყო, რომ პირველადი ჯანდაცვის დონეზე არსებული პრობლემების კლასიფიცირებისათვის საერთაშორისო დონეზე შეთანხმებულ რუბრიკების ჩამონათვალს არ ძალუძს სტატისტიკური შედარებადობის უმაღლეს დონეზე უზრუნველყოფა. კოდირების შესატყვისობის უზრუნველყოფისათვის 1983 წელს გამოიცა პირველადი ჯანდაცვის დონეზე არსებული ჯანმრთელობის პრობლემების საერთაშორისო კლასიფიკაცია ICHPPC-2-გაუმჯობესებული (ICHPPC-2-Defined), რომელიც თითოეული რუბრიკის გამოყენებისათვის განკუთვნილ შერჩევის კრიტერიუმებს მოიცავდა.

შერჩევის კრიტერიუმები განსაზღვრებათა იდენტური არ არის, შერჩევის კრიტერიუმები მიზნებთან მიმართებაში განიხილება და კოდირების შესატყვისობას უზრუნველყოფს, მაშინ როდესაც განსაზღვრებების მეშვეობით მხოლოდ ჯანმრთელობის პრობლემათა აღწერა ხდება. მაგრამ გარკვეული ნაბიჯები იქნა გადადგმული იმისათვის, რომ მათ შორის შედარებადობა არსებობდეს, როგორც ეს დაავადებათა საერთაშორისო ნომენკლატურაში (IND) არის.

წინამდებარე პუბლიკაციაში შეტანის კრიტერიუმთა დიდი ნაწილი, რომელიც ICHPPC-2- Defined-ში იყო მოცემული, განახლდა და ICPC-ის რუბრიკებს პირდაპირ დაუკავშირდა. ზოგიერთ შემთხვევაში ახალი ან ფართოდ მოდიფიცირებული შერჩევის კრიტერიუმები ჩამოყალიბდა, ამისათვის გამოყენებული იქნა თეორიული ჩარჩო, რომელიც შემდეგ ნაწილში არის აღწერილი. მიუხედავად იმისა, რომ მოცემული პუბლიკაცია ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის საკმაოდ მაღალ დონეზესისტემატიზაციის საშუალებას იძლევა, ის მაინც არ არის იდეალური. ICPC არის კლასიფიკატორი, რომელიც ევოლუციას განიცდის, და ის გამოცდილება, რომელიც დაგროვდა შერჩევის კრიტერიუმებთან მიმართებაში და ამ წიგნში არის მოცემული, შემდგომი წლების განმავლობაში აუცილებლად კლასიფიკატორის გასაუმჯობესებლად იქნება გამოყენებული. ამიტომ ჩვენ მომხმარებლების მიერ მოწოდებულ ნებისმიერ კომენტარს მივესალმებით.

 

შერჩევის კრიტერიუმების ჩამოსაყალიბებელი თეორიული ჩარჩო

 

თეორიული ჩარჩო, რომელიც წინამდებარე კლასიფიკატორში შერჩევის კრიტერიუმების (თავი 8 – „კრიტერიუმები“) ჩამოსაყალიბებლად გამოიყენება, პირველად ჯანდაცვაში არსებულ დიაგნოზთა ოთხ ზოგად კატეგორიას ეფუძნება. ესენია: დაავადების ეტიოლოგიური და პათოლოგიური არსი, პათოფიზიოლოგიური სტატუსი, ნოზოლოგიური დიაგნოზები (სინდრომები) და სიმპტომური დიაგნოზები. მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომ თითოეული კატეგორიის მახასიათებლებიდან გამომდინარე, სხვადასხვა პრინციპი გამოყენებულიყო:

 

● ეტიოლოგიური და პათოლოგიური: დიაგნოზი ეტიოლოგიურად ან პათოლოგიურად დასტურდება. შერჩევის კრიტერიუმები დაავადების სტანდარტულ დეფინიციას ეფუძნება; თუკი საჭიროა ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკისათვის გარკვეული დაშვებების არსებობა - ხდება მოდიფიცირება. მაგალითად: აპენდიციტი, მიოკარდიუმის მწვავე ინფარქტი.

● პათფიზიოლოგიური: დიაგნოზს დადასტურებული პათფიზიოლოგიური საფუძველი გააჩნია; შერჩევის კრიტერიუმები სიმპტომებს და ჩივილებს მოიცავს. მაგალითად, მოხუცებულობის სმენის დაქვეითება, ჰიპერტენზია.

ნოზოლოგიური: დიაგნოზი სიმპტომთა კომპლექსზე არის დამოკიდებული, რომელიც ექიმების მიერ არის შეთანხმებული, მაგრამ პათოლოგიური, პათფიზიოლოგიური ან ეტიოლოგიური საფუძველი არ გააჩნია; მას ხშირად სინდრომი ეწოდება. შერჩევის კრიტერიუმები მხოლოდ სიმპტომებსა და ჩივილებს მოიცავს. მაგალითად: დეპრესია, შინაგანი ორგანოების გაღიზიანების სინდრომი.

სიმპტომი: ეპიზოდის საუკეთესო სამედიცინო ნიშანს სიმპტომი ან ჩივილი წარმოადგენს. მაგალითად: დაღლილობა, თვალის ტკივილი.

 

კრიტერიუმები

 

წინამდებარე წიგნში გამოყენებული უმთავრესი პრინციპია „ყველაზე მოკლე შესაძლებელი შერჩევის კრიტერიუმები, რომლებსაც კოდირების ცვალებადობის მინიმუმამდე დაყვანა ძალუძს“. აღნიშნული პრინციპის დაცვა თითოეული რუბრიკისთვის მინიმალური შერჩევის კრიტერიუმების გამოყენებას ნიშნავს. ეს შემდგომ დეტალიზაციას მოითხოვს.

დიაგნოსტიკური რუბრიკების უმრავლესობას ერთი ან მეტი კრიტერიუმი გააჩნია, რომელიც აღნიშნული სათაურით მოცემული პრობლემის კოდირებისას უნდა შეივსოს. ხანდახან კრიტერიუმების არჩევის საშუალება არსებობს, ზოგჯერ კი კრიტერიუმები გარკვეულ ჩამონათვალს უნდა პასუხობდეს. როდესაც ჩამონათვალში არის სიტყვა „ან“, ის ჩართვის თვალსაზრისით იხმარება, ეს იგივეა, რაც აღნიშნული იყოს ტერმინით „და/ან“.წინამდებარე წიგნში სიტყვა „მრავლობითი“ სამს ან მეტს ნიშნავს.

ძალისხმევა, რომელიც მინიმალური კრიტერიუმების განსაზღვრაზე იყო მიმართული, კოდირების სირთულისდა შესაბამისად, არასწორი კოდირების თავიდან ასაცილებლად იყო აუცილებელი. ამის გარდა, მხოლოდ ისეთი კრიტერიუმები იქნა შეტანილი, რომლებსაც საკმარისი სელექციურობის დონე გააჩნიათ, ეს რუბრიკების ერთმანეთისგან განსხვავების და მათი ერთმანეთში არევის თავიდან აცილებისკენ იყო მიმართული. ზოგიერთ შემთხვევაში მისაღები კრიტერიუმების სიმცირე, ყველა სხვა შესაძლო პირობის გამორიცხვის საშუალებას არ იძლევა, შედეგად კი შეიძლება კოდირებას შეცდომა მოჰყვეს, თუმცა ზოგადი შემთხვევების გამორიცხვა მაინც შეიძლება.

კრიტერიუმები შეძლებისდაგვარად უფრო კლინიკურ მახასიათებლებს, ვიდრე საჭირო გამოკვლევებისა და ანალიზების შედეგებს უნდა ეფუძნებოდეს. ეს, რამდენადაც შეიძლება, ტექნოლოგიებისაგან დამოუკიდებელი უნდა იყოს, რადგანაც ისინი მთელი მსოფლიოს მასშტაბით ძალიან განსხვავებულია და სწრაფადაც იცვლება. ზემოაღნიშნული კი მათი პირველადი ჯანდაცვისათვის მთელ მსოფლიოში გამოყენების საშუალებას იძლევა.

ზემოხსენებული მიდგომა დაავადებებზე ორიენტირებული სახელმძღვანელოების მიდგომისაგან ძალიან განსხვავდება. მასში, როგორც წესი, ყველა ნიშნისა და სიმპტომის ჩამონათვალი ან ყველა ის შესაძლებელი კრიტერიუმი არის მოყვანილი, რომელიც კონკრეტულ დიაგნოსტიკურ დასახელებასთან არის ასოცირებული. ჩვენ ვიმედოვნებთ, რომ პირველადი ჯანდაცვის დონეზე კრიტერიუმებზე დაფუძნებული პრობლემათა მოკლე ჩანაწერების კოდირების მაქსიმალური გამოყენება ამომწურავ სისრულეს მოგვცემს.

ზოგ შემთხვევაში თვითონ რუბრიკის სათაური ადეკვატურად სპეციფიკურია. ასეთ შემთხვევაში შერჩევის კრიტერიუმები მოცემული არ არის. შეცდომების თავიდან ასაცილებლად თითოეული რუბრიკა თავისი შერჩევისა და გამორიცხვის ტერმინებითურთ და შერჩევის კრიტერიუმებით მთლიანობაში უნდა განიხილებოდეს .

არ გადადგმულა ნაბიჯები იმისათვის, რომ თითოეული რუბრიკის შესატყვისი კრიტერიუმები ჩამოყალიბებულიყო, განსაკუთრებით კი იმ დარჩენილი რუბრიკების შემთხვევაში, რომლებიც მრავალ, ერთმანეთისგან განსხვავებულ დიაგნოზს მოიცავენ. ასეთ შემთხვევაში, მომხმარებელმა დიაგნოზების და შერჩევის ტერმინების ცხრილურ ჩამონათვალს, რომელიც რუბრიკის სათაურში არის მოყნანილი, ან ICD-10-ის შესაბამისი რუბრიკების უფრო სრულ ჩამონათვალს უნდა მიმართოს.

 

ჯვარედინი კავშირები

 

შერჩევის კრიტერიუმებთან ერთად თითოეულ რუბრიკას შემდეგი ინფორმაცია შეიძლება გააჩნდეს:

● იგულისხმება: რუბრიკაში მოცემული ტერმინის სინონიმებისა და ალტერნატიული აღწერილობების ჩამონათვალი;

● არ იგულისხმება: მსგავსი მდგომარეობები, რომელთა კოდირება უნდა მოხდეს, სხვა შესატყვისი კოდის გამოყენებით;

● სხვა შესაძლო კოდი: სხვა რუბრიკები (კოდებით), როგორც წესი, ნაკლებად სპეციფიკური, რომლებიც გამოიყენება, როდესაც კონკრეტული მდგომარეობა შესაბამის შერჩევის კრიტერიუმებს არ პასუხობს.

 

არსებული ჩარჩოს უპირატესობანი

 

მოყვანილი ჩარჩო გამოიყენება მკაფიოდ განსაზღვრული და ზოგადად მისაღები შერჩევის კრიტერიუმებით, რომლებიც იხმარება ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის შემთხვევებისათვის და სათანადო კოდირებისათვის შერჩევის კრიტერიუმებს მოითხოვს.

აღნიშნული ჩარჩოს უპირატესობა იმაშიც მდგომარეობს, რომ მინიმალური შერჩევის კრიტერიუმების კოდირებისთვის გამოყენება ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის შესასწავლად და მოხმარებისთვის ადვილია. ამას კი პრობლემების ურთიერთკოდირებისვარიაციების შემცირების საშუალება აქვს.

 

შერჩევის კრიტერიუმების გამოყენება

 

შერჩევის კრიტერიუმები მიმართვის მიზეზის დასაფიქსირებლად არ უნდა იყოს გამოყენებული, რადგანაც ამის კოდირება პაციენტის მიერ წარმოდგენილი და ექიმის მიერ გაგებული ინფორმაციის ტერმინებში ხდება, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა პაციენტი „სწორი“.

შერჩევის კრიტერიუმები ექიმის მიერ დიაგნოზისა ან პრობლემების კოდირებისას უნდა იყოს გამოყენებული. იმ შემთხვევაშიც კი, როდესაც პრობლემას სიმპტომის ან ჩივილის სახით ენიჭება კოდი, გარკვეული სახელმძღვანელო არის საჭირო ყველაზე შესატყვისი კოდის შესარჩევად. მაგალითად: გულის წასვლის შეგრძნებას (N17) არ მიენიჭება იგივე რუბრიკის კოდი, როგორც გონების დაკარგვის/გულის წასვლის შემთხვევაში (A06); ტკივილი მუცლის არეში შეიძლება იყოს გენერალიზებული (D01), ეპიგასტრიუმის არეში (D02) ან სხვა ლოკალიზაციის (D06). მომხმარებლის მიერ საჭიროებები მკაფიოდ უნდა იყოს განსაზღვრული, რათა ყველაზე მისაღები ალტერნატივის გამოყენება გახდეს შესაძლებელი.

 

კრიტერიუმების სხვადასხვა ეტაპებზე გამოყენება

 

შერჩევის კრიტერიუმები თავდაპირველად პრობლემის საწყის ეტაპზე წარმოდგენისას კოდირებისთვის შემუშავდა. თუკი პრობლემის კოდირების საკითხი შემდგომი მიმართვისას (მას შემდეგ, რაც მისი დროში სახეცვლილება ან თერაპიის გამოყენება მოხდა) დგება, კოდის მიმნიჭებელმა მანამდე არსებული ინფორმაცია უნდა გაითვალისწინოს (მაგალითად, ჰიპერტენზიის მქონე პაციენტს თერაპიის შედეგად უკანასკნელი კონსულტაციებისას წნევა ნორმალური ჰქონდა, მაგრამ კოდირება მაინც ჰიპერტენზიით ხდება).

 

სისტემის ნაკლოვანებები

 

ცხადია, რომ მოყვანილი შერჩევის კრიტერიუმების სისტემას ნაკლოვანებებიც გააჩნია. ზოგადი/ოჯახის პრაქტიკის სტატისტიკური მონაცემების სიზუსტისა და სანდოობის უზრუნველსაყოფად მოხდა დიაგნოსტიკური კონცეფციების გაუმჯობესება, რადგანაც მრავალი მათგანი გარკვეული უზუსტობით ხასიათდება. მიუხედავად იმისა, რომ მკაფიოდ განსაზღვრული ჩარჩოების არსებობა თერაპიისა ან მართვის შემთხვევაში შეიძლება აუცილებელი არც იყოს, გამოკვლევების მიზნებისთვის მონაცემთა სიზუსტეა საჭირო. ზუსტად განსაზღვრული შერჩევის კრიტერიუმების გამოყენებით დარჩენილი, ნაკლებად სპეციფიკური რუბრიკების რაოდენობის გაზრდა არის შესაძლებელი, მაგრამ ეს მაინც უფრო მისაღები ვარიანტია. იმ პრობლემების კოდირებისას, რომლებიც მოცემულ კრიტერიუმებს სრულად არ ემთხვევა, ნაკლებად სპეციფიკური ალტერნატივები მოცემულია ნაწილში „განსახილველი“; მსგავსი წინადადებები დამატებით არის მოცემული ისეთი შემთხვევებისათვის, რომლებიც რუბრიკებში „გამორიცხულის“ სახით არსებობს.

 

ზოგიერთი შესაძლო გაუგებრობა

 

ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ მკითხველმა ნათლად გააცნობიეროს ზოგიერთი რამ, რაც კრიტერიუმებს არ მოეთხოვება.

 

1. კრიტერიუმები დიაგნოზების სახელმძღვანელოს სახით არ არის ჩამოყალიბებული . კლასიფიკატორის უპირველესი მიზანია დიაგნოზის დასმის შემდეგ არასწორი კოდირების შესაძლებლობის შემცირება და არა დიაგნოსტირების შეცდომის თავიდან აცილება. იგულისხმება, რომ მომხმარებელი ჯერ სხვადასხვა დიაგნოზებს განიხილავს და შემდეგ იწყებს კოდირებას. შემთხვევათა უმრავლესობაში კარგი სამედიცინო პრაქტიკა მოითხოვს, რომ ზუსტი დიაგნოზის დასასმელად უფრო მეტი ინფორმაციის გამოყენება მოხდეს, ვიდრე ეს შერჩევის კრიტერიუმებში არის მოცემული.

2. კრიტერიუმები სამედიცინო მომსახურების სტანდარტებს არ იძლევა. მიუხედავად იმისა, რომ კლასიფიკატორის გამოყენებით მიღებული ინფორმაცია შესაძლოა სამედიცინო კონცეფციებს ცვლიდეს და საბოლოო ჯამში, სამედიცინო მომსახურების სტანდარტებზე ზემოქმედებდეს, შერჩევის კრიტერიუმებს მხოლოდ მონაცემთა ხარისხის გაუმჯობესება მოეთხოვება.

3. კრიტერიუმები თერაპიის სახელმძღვანელოს სახით არ მოქმედებს. კრიტერიუმები. რომლებიც რაიმე პირობის შერჩევისა ან გამორიცხვის მიზნით არის მოცემული, სავალდებულოდ სხვადასხვა თერაპიის გამოყენების კრიტერიუმებს არ უკავშირდება. მაგალითად, პრაქტიკოსმა ექიმმა გადაწყვიტა, რომ შაკიკის თერაპია აქვს დანიშნული პაციენტს, რომლის მიმართაც არსებობს მონაცემები, რომლებიც ამ სათაურისათვის არსებული კრიტერიუმებისათვის არ არის დამაკმაყოფილებელი, და მისი მდგომარეობის კოდი აღნიშნა როგორც „თავის ტკივილი“.

 

წყაროები

 

კომიტეტი არ თვლის სავალდებულოდ ახალი განსაზღვრებების ჩამოყალიბებას, ის არსებული შერჩევის კრიტერიუმებს ეფუძნება, თუკი ისინი მოყვანილი მიზნების შესატყვისი არის. ფაქტიურად, რამდენიმე არსებული განსაზღვრება აღნიშნულ პირობებს აკმაყოფილებს, რადგანაც მათი უმრავლესობა უფრო მეტად კვლევითი პროექტებისათვის და ნაკლებად კლინიკური პრაქტიკისათვის იქნა შემუშავებული და ამგვარად საკმაოდ მოუქნელია. თუმცა აქ მოყვანილი შერჩევის კრიტერიუმებიდაავადებათა ყველაზე სტანდარტული დეფინიციების მიმართაც არის თავსებადი.

ბოდიშს ვიხდით, თუკი შემთხვევით ზოგიერთი ნაშრომი მადლიერების გამოხატვის გარეშე იქნა გამოყენებული: კოპირება ხომ პირფერობის საუკეთესო ფორმაა.

 

6. დაავადებათა სიმძიმის კოდირება

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

დაავადებათა სიმძიმის კოდირების განვითარება

 

1993 წლიდან WONCA-ს კლასიფიკაციების კომიტეტი Duke-ის დაავადებათა სიმძიმის ჩამონათვალის (DUSOI) სისტემის26 საერთაშორისო მოხმარებისთვის გაუმჯობესებას ახორციელებს. აღნიშნული სისტემის ტესტირება (WONCA-ს დაავადებათა სიმძიმის საველე გამოცდები - WONCA-SIFT) 16 ქვეყანაში ჩატარდა27. კომიტეტმა დაადგინა: მეთოდის აუცილებლობა იმით არის განპირობებული, რომ ექიმებს, როგორც ჯანმრთელობის თითოეული პრობლემის დასახელების, ისე მისი სიმძიმის დონის კოდირების საშუალება უნდა ჰქონდეთ. ეს სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდებისა და თითოეული მიმართვის შემთხვევაში არსებულ პრობლემებს ეხება (იხ. ნახ. 2).

დღეისათვის საერთაშორისო კლასიფიკაციების სისტემათა შორის ICPC არის ერთადერთი კლასიფიკატორი, რომელიც თითოეული პაციენტისათვის ჯანმრთელობის პრობლემათა სიმძიმის მიხედვით კლასიფიცირების საშუალებას იძლევა. დაავადების სიმძიმის კოდირების სისტემა (DUSOI/WONCA) არის გაფართოებული სისტემა, რომელიც ექიმს ან ჯანდაცვის სხვა მუშაკს არა მარტო პრობლემის სტანდარტიზებული დასახელებისა და კლასიფიკაციის კოდის, არამედ დაავადების სიმძიმის სტანდარტიზებული კოდის შერჩევის საშუალებასაც აძლევს. ამ კოდით სხვადასხვა პაციენტებისათვის ერთსა და იმავე ჯანმრთელობის პრობლემის არსებობის დროს დაავადების სიმძიმის განსაზღვრა ხდება. რადგანაც დაავადების სიმძიმის პარამეტრები და სისტემის კრიტერიუმები ზოგადი და არა პრობლემა-სპეციფიკურია, ისინი ჯანმრთელობის ნებისმიერი პრობლემისათვის შეიძლება იქნეს გამოყენებული. ასეთი ზოგადი თვისება შეფასების ერთგვაროვან სტანდარტებზე დაფუძნებული ჯანმრთელობის სხვადასხვა პრობლემების სიმძიმის შეფასების საშუალებას იძლევა. როგორც WONCA-SIFT საველე გამოკვლევამ ცხადყო, ეს სისტემა ოჯახის/ზოგადი პრაქტიკის ექიმების მიერ კლინიკური გამოყენებისთვის მოქნილი აღმოჩნდა.

 

დაავადებათა სიმძიმის კოდირება

 

DUSOI/WONCA-ს დაავადებათა სიმძიმის კოდირების სისტემა ICPC-ის ჯანმრთელობის პრობლემათა სიმძიმის მიხედვით კლასიფიცირებისათვის გამოყენების საშუალებას იძლევა. დაავადების სიმძიმის კოდირებისათვის სამედიცინო მომსახურების პროვაიდერი თითოეული პრობლემის იდენტიფიცირებას პაციენტის მიმართვის მომენტში ახდენს და ამავე დროს განსაზღვრავს, ამ კონკრეტული პაციენტისათვის მოცემულ მომენტში რამდენად მძიმეა არსებული პრობლემა.

 

სიმძიმე ოთხი ძირითადი ზოგადი პარამეტრით განისაზღვრება:

 

1. უკანასკნელი კვირის განმავლობაში არსებული სიმპტომები.

2. უკანასკნელი კვირის განმავლობაში არსებული გართულებები.

3. შემდგომი ექვსი თვის პროგნოზი, თუკი მკურნალობა არ ჩატარდება.

4. განკურნებადობა - კონკრეტული პაციენტისთვის მკურნალობის განხორციელების აუცილებლობა და მკურნალობის მოსალოდნელი შედეგი.

 

ნახ.4 მოცემულია შევსებული ფორმის მაგალითი. მასში პროვაიდერი ჯონ სმიტი ჯანმრთელობის იმ პრობლემებს აღნუსხავს, რომლებითაც მას პაციენტმა მერი ჯონსმა 1995 წლის 5 ოქტომბერს მიმართა. მაგალითის ყველა ფორმაში პოდაგრა არის ჩაბეჭდილი, მაგრამ ის ამ პაციენტს არ ეხება. თუკი პაციენტ ჯონსს პოდაგრა აქვს, პროვაიდერს პოდაგრის ხელახლა აღნიშვნა შეუძლია. უნდა შეფასდეს მისი სიმძიმე პაციენტ მერი ჯონსისთვის. ამ კონკრეტულ შემთხვევაში პაციენტს გულის იშემიური დაავადება გააჩნია სტენოკარდიის, შაქრიანი დიაბეტისა და მწვავე ბრონქიტის გარეშე.

 

საწყისი ქულები

დაავადების სიმძიმის საწყისი ქულები, რომლებიც სიმძიმის ამსახველი ოთხი პარამეტრისათვის არის შესაძლებელი, DUSOI/WONCA-ს ფორმის ქვედა ნაწილშიმოცემულ დიდ უჯრაში არის მოცემული. ნახ.4 განხილულია სტენოკარდიის გარეშე გულის იშემიური დაავადების მაგალითი (K76). სიმპტომთა სიმძიმე შეფასდა „2“-ით (0-დან 4-მდე შესაძლებელიდან), რადგანაც მოცემულ მომენტში პაციენტი თვლიდა, რომ მსუბუქი დონის სიმპტომები ჰქონდა. დაავადების სიმძიმე გართულებების თვალსაზრისით შეფასდა როგორც „0“, რადგანაც გულის იშემიური დაავადების კლინიკურად დადასტურებული გართულებები არ არსებობდა. DUSOI/WONCA-ს შეფასებებში გართულება არის„ჯანმრთელობის პრობლემა, რომელიც ჯანმრთელობის სხვა პრობლემასთან მიმართებაში მეორად ხასიათს ატარებს, მაგრამ არ არის ჩაწერილი და შეფასებული, როგორც ცალკე არსებული პრობლემა“. იმ შემთხვევაში, როდესაც გართულება ფორმაში როგორც განცალკევებული პრობლემა არის შეტანილი, ეს ცალკე ჩანაწერი საწყისი ჯანმრთელობის პრობლემის სიმძიმის შეფასებაში არ უნდა იყოს შეტანილი, რადგანაც გართულების ქულების დათვლისასამას შესაძლოა ორმაგი წონის მინიჭება მოჰყვეს. ნახ.4 მოცემული გულის იშემიური დაავადების პროგნოზი შეფასებულია ციფრით „4“ , რადგანაც პროვაიდერის კლინიკური შეფასებით, თუკი არ ჩატარდება სათანადო მკურნალობა, მიმართვიდან 6 თვის განმავლობაში პაციენტის სიკვდილი არის მოსალოდნელი. თუკი ექიმი სმიტი თვლის, რომ მერი ჯონსი მკურნალობის გარეშე არ მოკვდება, მაგრამ დაავადებას მისი ზოგადი უუნარობა მოჰყვება, მაშინ პროგნოზისთვის მისაღებია შეფასება „3“.

 

 

 


 

 


უუნარობა არის „ადამიანის ყოველდღიური ფუნქციონირების უნარის შეზღუდვა“. ზოგადი უუნარობა (შეფასება „3“) განისაზღვრება, როგორც „ჩვეულებრივი აქტივობის დიდი ნაწილის შეზღუდვა და დანარჩენი აქტივობებისათვის მნიშვნელოვანი დახმარების აუცილებლობა“. მსუბუქი უუნარობა (შეფასება „1“) “ჩვეულებრივი აქტივობის მცირე შეზღუდვას“ და საშუალო დონის უუნარობა (შეფასება „2“) ჩვეულებრივი აქტივობის დიდი ნაწილის შეზღუდვასა და დანარჩენისათვის მცირე დახმარების აუცილებლობას ნიშნავს. მოცემულ მაგალითში განკურნებადობა ორი ქულით შეფასდა, რადგანაც პროვაიდერმა გადაწყვიტა, რომ ამ პაციენტს ესაჭიროება მკურნალობა და მკურნალობის კარგი შედეგი არის მოსალოდნელი.

 

დაავადების სიმძიმის კოდები

 

იმისათვის, რომ განისაზღვროს დაავადების სიმძიმის აღმნიშვნელი ერთციფრა კოდი, თითოეული ჯანმრთელობის პრობლემისათვის მოცემული საწყისი ქულების დაჯამება უნდა მოხდეს, ამის შემდეგ მიღებული ჯამური ქულა გადაიყვანება დაავადების სიმძიმის კოდში. ამისათვის ფორმის ქვედა ნაწილში არსებული გადაყვანის ცხრილი გამოიყენება. ნახ.4 მოყვანილი მაგალითის შემთხვევაში ჯამური ქულა არის = 8(2+0+4+2), ხოლო სიმძიმის კოდი = 2 (გადაყვანის ცხრილში აღნიშნულია, რომ თუკი ქულა 5-დან 8-მდეა, მაშინ სიმძიმის კოდი ორს უდრის). აღნიშნული სიმძიმის კოდი ნიშნავს, რომ ამ კონკრეტული პაციენტისათვის კონკრეტული ვიზიტის დროს სტენოკარდიის გარეშე გულის იშემიური დაავადების სიმძიმე განისაზღვრებოდა, როგორც საშუალო, რადგანაც შესაძლებლობები 0-დან („არარსებობა“) 4-მდე („მაქსიმალური“) ვარირებს.

სიმძიმის კოდი შეიძლება ჯანმრთელობის პრობლემის კოდს დაემატოს, ამისათვის დამაკავშირებელ ნიშნად „:“ გამოიყენება, რაც სიმძიმის აღმნიშვნელ სხვადასხვა ნიშნების ერთმანეთისაგან განსხვავების მიზნით არის გაკეთებული. ამგვარად, სტენოკარდიის გარეშე გულის იშემიური დაავადების კოდი ნახ.4-ის მიხედვით K76:2 იქნება.

 

დაავადების სიმძიმის საველე გამოცდების (WOIMCA-SIFT) შედეგები

 

1993-1995 წლებში ჩატარდა საერთაშორისო გამოცდები, რომელთა მიზანი DUSOI/ WONCA-ს დაავადებათა სიმძიმის ჩამონათვალის სანდოობის, განხორციელებადობის და პოტენციური კლინიკური გამოყენების ტესტირება იყო. თავდაპირველად მონაწილეობა 16 სხვადასხვა ქვეყნის 47 ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის ექიმმა მიიღო. 22 მონაწილე 9 ქვეყანას წარმოადგენდა (ბელგია, გერმანია, ჰონ-კონგი, ისრაელი, იაპონია, ნიდერლანდები, ესპანეთი, გაერთიანებული სამეფო და აშშ). მონაწილეების მიერ მონაცემთა შეკრება მოხდა27.

აღნიშნული 22 მონაწილის მიერ წარმოდგენილი იყო DUSOI/WONCA-ს ქულები 1191 პაციენტის შესახებ. საკვლევი ჯგუფის პაციენტთა საშუალო ასაკი 59.2 წელი იყო, მათგან 59.6%-ს ქალები შეადგენდენ, აღრიცხულ იქნა 2488 ჯანმრთელობის პრობლემა. DUSOI/WONCA-ს სანდოობის დონე სტანდარტიზებული ჯანმრთელობის პრობლემების სერიის რეიტინგების მიხედვით შეფასდა.ჯგუფისშიდა კორელაციის კოეფიციენტი (ICC28) სანდოობის მიმართ 0.45 იყო, ICC-ის სანდოობა 0.39-დან

(სოციალური პრობლემა, რომელიც ერთ-ერთ ავადმყოფში აღინიშნა; ICPC-ის კოდი - Z14) 0.68-მდე (შფოთვა; ICPC-ის კოდი - P74) და 0.78-მდე (სიმსუქნის პრობლემა, ICPC-ის კოდი - T82) ვარირებდა. განხორციელებადობა პრაქტიკული გამოყენებისათვის კარგი იყო - აღინიშნა, რომ საშუალოდ მხოლოდ 1.9 წუთი იყო საჭირო თითოეული პაციენტისათვის DUSOI/WONCA-ს ქულის მისანიჭებლად (რანჟირება 1-დან 10-მდე იყო). პაციენტთა 71,1%-ის მიმართ ექიმები აღნიშნავდნენ, რომ სირთულეები არ ჰქონდათ. პაციენტთა 14.7%-ის მიმართ აღნიშნავდნენ, რომ საკმაოდ სასარგებლო, მეტნაკლებად სასარგებლო 53.6%-ში და გამოუყენებელი 31.7%-ის შემთხვევაში იყო. გამოყენებადობა მაღალი იყო იმ შემთხვევებში, როდესაც პაციენტს დაავადების უმძიმესი დონე ჰქონდა. DUSOI/WONCA-ს სიმძიმის საშუალო ქულა 2488 პაციენტისათვის 39.1 იყო (ყველაზე მსუბუქიდან ყველაზე მძიმემდე ქულები 0-100 იყო). პრობლემები სიმძიმის კლასიფიკაციაში ხუთ ჯგუფად განაწილდა:

 

კოდი 0 (სიმძიმის გარეშე) = 1.6%

კოდი 1 (მცირე სიმძიმე) = 29,9%

კოდი 2 (საშუალო სიმძიმე) = 45,9%

კოდი 3 (საშუალოზე მაღალი სიმძიმე) = 19,5%

კოდი 4 (სიმძიმის მაქსიმუმი) = 3,3%

 

სიმძიმის დონე საკმაოდ ვარირებდა როგორც სხვადასხვა დიაგნოზებს შორის, ისე თითოეული დიაგნოზის შიგნითაც. მაგალითად, რესპირაცული სისტემის პრობლემებთან დაკავშირებით სიმძიმის საშუალო დონე 26.4-დან (ზედა სასუნთქი გზების ინფექცია, ICPC-ის კოდი - R74) 53.2-მდე (ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადება, ICPC-ის კოდი - R95), ზედა სასუნთქი გზების ინფექციის შემთხვევაში სიმძიმის კოდების სიხშირე 61,1%-დან (კოდი 1)0%-მდე(კოდი 4) ვარირებდა. ფილტვის ქრონიკული ობსტრუქციული დაავადებისათვის ის 8,4%-დან (კოდი 1) 10.6%-მდე (კოდი 4) იყო.

საველე გამოცდების ჩატარების შემდეგ DUSOI/WONCA-ს მომავალი გამოყენების შესახებ 22 მონაწილიდან 41,2%-მა ჩათვალა, რომ გამოყენების სფერო პაციენტთა სამედიცინო მომსახურება შეიძლება იყოს, 71.2%-ის აზრით - სამეცნიერო კვლევები, 43,8%-ის - სწავლება, 52.9%-ის - პრაქტიკული მენეჯმენტი.

გაკეთდა დასკვნა, რომ DUSOI/WONCA არის გამოყენებადი და პოტენციურად კლინიკურად სასარგებლო საოჯახო/ზოგადი პრაქტიკისათვის27. მიუხედავად იმისა, რომ მონაწილეებს ეჭვი არ ეპარებოდათ სისტემის დაავადებათა სიმძიმის კლასიფიკაციისათვის გამოყენებადობაში, ემპირიულმა საველე გამოცდებმა მისი ამ მიზნებისათვის ძალიან კარგი მორგება დაადასტურა.

 

 

7. ფუნქციონალური სტატუსის შეფასება: COOP/WONCA- ს ანკეტები

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

1987 წელს WONCA- კლასიფიკაციების კომიტეტმა დაიწყო პაციენტის სრული ფუნქციონალური სტატუსის კლასიფიცირების და ამის შესახებ ჩანაწერების წარმოებისათვის საშუალებების ჩამოყალიბება, რომლებიც ჯანმრთელობის პრობლემების სიმძიმისაგან განცალკევებით მოხდებოდა26. აღნიშნული სამუშაოები წლების განმავლობაში ხორციელდებოდა, მოგვიანებით მათში WONCA- ს კვლევების კომიტეტიც ჩაერთო, შედეგად კი ე.წ. COOP/WONCA- ს ფუნქციონალური სტატუსის შეფასების ანკეტები ჩამოყალიბდა30,31.

ფუნქციონალური სტატუსი არის ადამიანის სრული კეთილდღეობის შეფასება. ის ჯანმრთელობის მდგომარეობის განმსაზღვრელი სიმრავლის ერთ-ერთი კომპონენტია და კლინიკური სტატუსისა და ცხოვრების ხარისხის შეფასებასაც მოიცავს. ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის საერთაშორისო გლოსარიუმი ფუნქციონალურ სტატუსს ასე განსაზღვრავს: „ადამიანის საკუთარ გარემოში მოქმედებისა და ადაპტირების უნარი, რომელიც დროის გარკვეულ პერიოდში ობიექტურად და სუბიექტურად არის შეფასებული“19. ფუნქციონალური სტატუსის ნებისმიერ დეფინიციაში დაავადებისაგან განსახვავებული, პაციენტის ჯანმრთელობაზე მოქმედი ფაქტორების მნიშვნელობა არის ნაგულისხმები. სამედიცინო პრობლემების სურთულისა და დაავადების ქრონიკული მიმდინარეობის ზრდასთან ერთად, ზოგადი/ოჯახის ექიმები ფუნქციონირების ინდიკატორებისა და დაავადების სტატუსის მიმართ უფრო დაჯერებულნი გახდებიან, რათა ჩარევებისადმი დაკვირვება და ჯანმრთელობის მდგომარეობის შეფასება მოახდინონ.

ფუნქციონალური სტატუსი პაციენტთან და არა ჯანმრთელობის პრობლემასთან, დაავადებასა ან სამედიცინო მომსახურების ეპიზოდთან არის დაკავშირებული. შესაბამისად, ის უფრო დაავადების სიმძიმეს და ნაკლებად ICPC-ის კოდებს ებმის. მაგრამ მისი წინამდებარე წიგნში შეტანა საჭირო გახდა, რადგანაც ეს საკითხი ზოგადი/საოჯახო მედიცინისათვის ძალიან მნიშვნელოვანია.

დადგა მომენტი, როდესაც ზოგადი პრაქტიკის ექიმებმა ჯანმრთელობის გაუმჯობესებისა და ფუნქციონალური სტატუსის შეფასების განხილვის აუცილებლობის მნიშვნელობა გააცნობიერეს. აღნიშნული შეფასებები განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ასაკობრივი პრობლემებისა და ქრონიკული დაავადებების შემთხვევაში. ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის დონეზე მიმართვის მიზეზის, დიაგნოზის და თერაპიული ჩარევების ჩანაწერებში ფუნქციონალური სტატუსის შეფასების დამატება კლასიფიცირების პროცესის ლოგიკურ ნაბიჯს წარმოადგენს.

 

ფუნქციონალური სტატუსის შეფასების ინსტრუმენტები

 

ერთ-ერთი პირველი ინსტრუმენტი, რომელიც საოჯახო მედიცინისათვის ფუქნციონალური სტატუსის შეფასების სანდო და პრაქტიკული საშუალების სახით WONCA- ს მიერ იქნა მიღებული, დართმუსის COOP ფუნქციონალური შეფასების ანკეტები იყო32. კლასიფიკაციების კომიტეტის მიერ აღნიშნული ანკეტების მოდიფიცირება და მათი ICPC-თან ერთად გამოყენების ხელშეწყობა მოხდა. გაუმჯობესებული ანკეტები ამჯამად COOP/WONCA-ს ანკეტების სახით არის ცნობილი.

 COOP/WONCA-ს ანკეტები, რომლებიც თავდაპირველად ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკისათვის იყო შემუშავებული, მხოლოდ ფუნქციონალური სტატუსის შეფასებისათვის გამოსადეგი ინსტრუმენტი არ არის. დღეისათვის უამრავი ინდიკატორი არის ხელმისაწვდომი. ზოგიერთი მათგანი ზოგადი პრაქტიკისათვის გამოიყენება.

36 ტერმინისაგან შემდგარი მოკლე ანკეტა ( Medical Outcomes Study Short Form 36-item inventory) და მისი წარმოებულები პირველადი ჯანდაცვის სფეროში ფართოდ გამოიყენება. ამის მსგავსად, ჩრდილოეთ ამერიკაში წარმატებით დიუკის ჯანმრთელობის პროფილს (Duke Health Profile)33, ევპორაში კი რამდენიმე სხვა ინსტრუმენტს იყენებენ. ყველაზე მეტად გავრცელებული ანკეტებია დაავადების ზემოქმედების პროფილი ( Sickness Impact Profile - SIP ) და ნოტინჰემის ჯანმრთელობის პროფილი ( Nottingham Health Profile – NHP ). ამ ინსტრუმენტებისაგან რამდენიმე კვლევებისათვის და არა კლინიკური მიზნებისთვის იქნა შემუშავებული (მაგალითად, SIP34 ).

დღეისათვის COOP/WONCA- ანკეტების ტესტირება ყველაზე ფართოდ პირველადი ჯანდაცვის საჭიროებისათვის მოხდა35. საერთაშორისო მასშტაბით დადასტურდა, რომ ზოგად პრაქტიკაში მათ კარგი ვალიდურობა და კლინიკური გამოყენება აქვთ36. ზოდაგი პრაქტიკის ექიმებმა დაადასტურეს, რომ კონსულტაციებისას ანკეტები ადვილად გამოსაყენებელია და სასარგებლოა, როგორც პაციენტის ზოგადი სტატუსის და სამედიცინო მომსახურების შედეგების შეფასების საშუალება.

ფუნქციონალური სტატუსის, კულტურული და კონტექსტუალური საკითხების შეფასება დადასტურებული უნდა იყოს. ანკეტებთან დაკავშირებული რამდენიმე კვლევით გაირკვა, რომ ისინი ურთიერთკულტურულ სტაბილურობას არ ასახავენ. ტესტირებისა და რეტესტირების კვლევების ინსტრუმენტის სახით გამოყენების სანდოობა ყოველთვის იქნება იმ ინდიკატორების საგანი, რომლებიც გლობალურია და მრავალი ცვლადის ზემოქმედებას განიცდის. ამ საკითხთან დაკავშირებით რამდენიმე კვლევა იქნა ჩატარებული. ტესტური პირობების სტანდარტიზაციასა და შიდაჯგუფური სანდოობის შეფასებას საკვლევი პროექტების შედეგების გაუმჯობესება შეუძლია.

 

COOP/WONCA- ს ანკეტები

 

  COOP/WONCA- ანკეტების ამჟამინდელი ფორმა ზოგადი/საოჯახო პრაქტიკის სფეროში ფართო ტესტირების საფუძველზე შემუშავდა. დღეისათვის ექვსი ანკეტა არსებობს: ფიზიკური შესაბამისობა; შეგრძნებები; ყოველდღიური აქტივობა; სოციალური აქტივობა; ცვლილებები ჯანმრთელობის მდგომარეობაში; ჯანმრთელობა მთლიანობაში. ყოველდღიური აქტივობის ანკეტის მაგალითი ნახ.5 არის მოყვანილი. ტკივილთან და ძილთან დაკავშირებული დამატებითი ანკეტები შემუშავების პროცესშია.

თითოეული ანკეტა ძირითად წინადადებას და 5 სავარაუდოპასუხს მოიცავს. ტექსტს ხუთი შესაზლებელი პასუხის შესატყვისი ილუსტრაცია მოჰყვება. ამგვარი ილუსტრაციები მოცემული ანკეტების გამოყენებადობას ზრდის იმ შემთხვევებში, როდესაც პირველადი ჯანდაცვის დონეზე წიგნიერების სხვადასხვა დონის მქონე პაციენტების მიმართ იხმარება.

დღეისათვის ანკეტები გამოქვეყნებულია შემდეგ ენებზე: ჩინური, დანიური, ჰოლანდიური, ფინური, ფრანგული, გერმანული, ივრითი, იტალიური, იაპონური, კორეული, ნორვეგიული, პორტუგალიური, ესპანური (კატალონური, კასტილიური და კალეგო), სლოვაკური, შვედური და ურდუ31.

 

ანკეტების გამოყენება

 

  შესაძლებელია ანკეტების ცალ-ცალკე ან ერთობლივად გამოყენება. როდესაც ერთ ანკეტაზე მეტი გამოიყენება, რეკომენდებულია მათი შემდეგი მიმდევრობით მიწოდება: ფიზიკური შესაბამისობა; შეგრძნებები; ყოველდღიური აქტივობა; სოციალური აქტივობა; ცვლილებები ჯანმრთელობის მდგომარეობაში; ჯანმრთელობა მთლიანობაში. ანკეტების გამოყენებისას უპირატესობა თვით-შეფასებას ენიჭება. თუმცა ერთ-ერთ კვლევაში ნაჩვენებია კორელაცია, რომელიც თვით-შეფასებასადა პროვაიდერის მიერ გაკეთებულ შეფასებებს შორის არსებობს31. ექვსი ანკეტის შევსებისთვის საშუალოდ 5 წუთზე ნაკლები არის საჭირო.

 როდესაც ანკეტები ახალ კულტურულ გარემოში გამოიყენება, მნიშვნელოვანია, რომ შესაფასებელი კონცეფციები გარემოსათვის შესატყვისად და სპეციფიკურად ჩამოყალიბდეს. სათანადო თარგმანის მომზადება აღნიშნულის პირველ ნაბიჯს წარმოადგენს.

  COOP/WONCA- ს ჯანმრთელობის ფუქციონალური სტატუსის შეფასების ანკეტების სახელმძღვანელოში31 უფრო ვრცელი ინფორმაცია არის მოცემული ანკეტების გაუმჯობესებისა და გამოყენების, თარგმანის შესახებ, საკონტაქტო ინფორმაცია შემდგომი დახმარებისთვის, მათ შორის სხვადასხვა ენებზე თარგმანების ავტორების შესახებ.

 

ყოველდღიური აქტივობა

 

უკანასკნელი 2 კვირის განმავლობაში...

თქვენი ფიზიკური და ემოციური მდგომარეობიდან გამომდინარე, რამდენად რთული იყო თქვენთვის ჩვეულებრივი საქმიანობა და რაიმე დავალებების შესრულება სახლში და სხვაგან?

 

 

საერთოდ არ იყო რთული

 

 1

 

 

 

ცოტათი გამიჭირდა

 2

 

 

 

მეტნაკლებად გამიჭირდა

 3

 

 

 

ძალიან გამიჭირდა

 4

 

 

 

საერთოდ ვერ ვაკეთებდი

 5

 

 

ნახ.5. COOP/WONCA- ფუქციონალური სტატუსის შეფასების ანკეტა: ყოველდღიური აქტივობა.

 

COOP/WONCA- ს ანკეტებსა და ICPC-ის შორის არსებული ურთიერთკავშირი

 

 იმისათვის, რომ ფუნქციონალურ სტატუსსა და ჯანმრთელობის პრობლემებს შორის არსებული ურთიერთკავშირი იქნას გამოკვლეული, შესაძლებელია COOP/WONCA- ს ანკეტების ICPC-ისთან ერთად გამოყენება. მაგალითად, ICPC-ის ყველა თავში პირველი კომპონენტის რუბრიკა 28 (სიმპტომები და ჩივილები) ფუნქციების შეზღუდვასა და უუნარობას უკავშირდება. ამ კომპონენტში ფუნქციონალური სტატუსის კოდირება დამატებითი ციფრით უნდა მოხდეს. მაგრამ ფუნქციონალური სტატუსი პაციენტის მთლიან მდგომარეობას და არა მის ჯანმრთელობის პრობლემას ეხება. თუკი ერთზე მეტი მიმდინარე პრობლემა არსებობს, ურთიერთკავშირის ინტერპრეტაცია რთულდება, რადგანაც თანმხლები დაავადებები ინტერპრეტაციის სურთულეებთან არის დაკავშირებული. მაგალითად, თუკი პაციენტს ჰიპერტენზია და დიაბეტი აღენიშნება, მის ფუნქციონალურ სტატუსზე ორივე ზემოქმედებს, მაგრამ მათი შედარებითი მნიშვნელობა და ეფექტი რუტინული ჩანაწერებით ვერ განისაზღვრება. ერთი პრობლემის არსებობის შემთხვევაშიც კი ფუნქციონალური სტატუსის შეფასება აღნიშნული პრობლემის შეფასებას სცილდება და ამგვარად, კავშირი ICPC-ის კონკრეტულ კოდთან შეიძლება არც ისე მარტივი აღმოჩნდეს.

 

8. პირველადი ჯანდაცვის საერთაშორისო კლასიფიკატორი , მეორე შესწორებული გამოცემა ICPC-2-R : ცხრილური ჩამონათვალი

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 

წინამდებარე ცხრილური ჩამონათვალი ICPC -ის მეორე შესწორებული გამოცემის ყველა რუბრიკის დეტალებს მოიცავს და 1998 წელს გამოცემული ICPC -2-ის ძირეულ გადახედვას წარმოადგენს1. ის 20002 და 20033 წლებში განხორციელებულ ICPC -2-ის ცვლილებებს და WICC-ის 2003 და 2004 წ.წ. შეხვედრებზე გადაწყვეტილი, მაგრამ გამოუცემელი მიმდინარე შესწორებების უმეტესობასაც მოიცავს. აღნიშნული შესწორებების რედაქტორები არიან: Inge Okkes, Henk Becker, Sibo Oskam და Henk Lamberts (საოჯახო მედიცინის დეპარტამენტი, ამსტერდამის უნივერსიტეტი, ნიდერლანდები).

მეთერთმეტე თავში ICD-10-ის შესატყვისი კოდების ცვლილებები არის მოცემული.

პროცესის კომპონენტები 2-6, რომლებიც ყველა თავისათვის სტანდარტულია, დასაწყისში არის მოყვანილი, ამის შემდეგ მოდის პირველი და მეშვიდე კომპონენტები, რომლებშიც თითოეული რუბრიკა სპეციფიკურია თითოეული თავისათვის.

 

1. WONCA International Classification Committee. International Classification for Primary Care, 2nd edn. (ICPC-2). Oxford, Oxford University Press, 1998.

2. Okkes I M, Jamoulle M, Lamberts H, Bentzen N. ICPC-2-E. The electronic version of ICPC-2. Differences with the printed version and the consequences. Fam. Pract. 2000; 17: 101-106.

3. Okkes I M, Becker H W, Bernstein R M, Lamberts H. The march 2002 update of the electronic version of ICPC-2. A step forward to the use of ICD-10 as a nomenclature and a terminology for ICPC-2. Fam. Pract. 2002; 19: 543-546.

 

პროცესის სტანდარტული ICPC-ის კომპონენტები: კომპონენტები 2-6

 

პირველ პოზიციაში მოცემული ტირე თითოეული თავის შესაბამისი ანბანური კოდით უნდა შეიცვალოს.

 

  კომპონენტი 2 – სადიაგნოსტიკო და პრევენციული პროცედურები

 

-30

სამედიცინო გამოკვლევა/ჯანმრთელობის სრული შეფასება

-31

სამედიცინო გამოკვლევა/ჯანმრთელობის ნაწილობრივი შეფასება

-32

ტესტი მგრძნობელობაზე

-33

მიკრობიოლოგიური/იმუნოლოგიური ტესტი

 

-34

სისხლის ანალიზი

 

-35

შარდის ანალიზი

 

-36

განავლის ანალიზი

 

-37

ჰისტოლოგიური/ექსფოლიატიური ციტოლოგია

 

-38

სხვა ლაბორატორიული ტესტები, რომელიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში

-39

ფიზიკური ფუნქციის განმსაზღვრავი ტესტი

 

-40

დიაგნოსტიკური ენდოსკოპია

 

-41

დიაგნოსტიკური რადიოლოგია/გამოსახვითი

 

-42

ელექტრონული სადიაგნოსტიკო საშუალებების გამოყენება

 

-43

სხვა დიაგნოსტიკური პროცედურა

 

-44

პრევენციული იმუნიზაცია/მკურნალობა მედიკამენტებით

 

-45

დაკვირვება/განსწავლება (ჯანმრთელობის საკითხებში)/რჩევა/დიეტა

 

-46

კონსულტაცია პირველადი ჯანდაცვის მიმწოდებელთან

 

-47

კონსულტაცია სპეციალისტთან

 

-48

გარკვევა/დისკუსია პაციენტის მიმართვის მიზეზთან/მოთხოვნილებასთან დაკავშირებით

 

-49

სხვა პრევენციული პროცედურა

 

 

კომპონენტი 3 – მედიკამენტები, მკურნალობა, თერაპიული პროცედურები

 

-50

მედიკამენტური მკურნალობა/დანიშნულება/განახლება/ინექცია

 

-51

კვეთა (ჩაჭრა)/დრენაჟი/გამორეცხვა/ასპირაცია/სითხის ამოღება (არ იგულისხმება კათეტერიზაცია - 53)

 

-52

ამოკვეთა/ქსოვილის ამოღება/ბიოფსია/დესტრუქცია/მოცილება (ნაწილის, უცხო სხეულის)/მოწვა

-53

ინსტრუმენტული ჩარევა/კათეტერიზაცია/ინტუბაცია/დილატირება

 

-54

აღდგენა/ფიქსაცია-გაკერვა/იმობილიზაციის საშუალება/პროთეზი (დაყენება/მოხსნა)

 

-55

ადგილობრივი ინექცია/ინფილტრაცია

 

-56

გადახვევა/მოჭერა/კომპრესია/ტამპონადა

 

-57

მკურნალობის ფიზიკალური მეთოდები(ფიზიოთერაპია)/რეაბილიტაცია

 

-58

თერაპიული კონსულტაცია/მოსმენა

 

-59

სხვა თერაპიული პროცედურა/მცირე ქირურგია,რომელიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში

 

 

 

კომპონენტი 4 –შედეგები

 

 

 

-60

ტესტების/პროცედურების შედეგები

 

-61

სხვა მიმწოდებლისგან მიღებული გამოკვლევის/ტესტის შედეგი ან წერილობითი ინფორმაცია

 

 

 

 

კომპონენტი 5 – ადმინისტრაციული

 

 

 

-62

ადმინისტრაციული პროცედურა

 

 

 

 

კომპონენტი 6 – გაგზავნა და მიმართვის სხვა მიზეზი

 

 

 

-63

საკონტროლო/შემდგომი მიმართვა, არასპეციფიკური

 

-64

მიმართვა/პრობლემა ინიციირებული მიმწოდებლის მიერ

 

-65

მიმართვა/პრობლემა ინიციირებული მესამე პირის მიერ (არა აციენტის ან პროვაიდერის)

 

-66

გაგზავნა სხვა მიმწოდებელთან/ექთანთან/სოციალურ მუშაკთან/სხვა (სპეციალობით არა ქიმთან)

 

-67

გაგზავნა ექიმთან/სპაციალისტთან / კლინიკაში/საავადმყოფოში

 

-68

სხვა რეფერალი, რომელიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში

 

-69

მიმართვის სხვა მიზეზი, რომელიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში

 

 

 

 

რუბრიკების განლაგება კომპონენტებში 1-7

 

 

 

რუბრიკები განლაგებულია შემდეგ ფორმატში:

 

კოდი

დასახელება

დსკ– 10 –ს კოდი

იგულ:

შეიცავს ტერმინ

 

არ იგულ:

არ შეიცავს ტერმინს თავისი ICPC კოდით

 

კრიტერიუმები:

რუბრიკაში მოთავსების კრიტერიუმები

 

სხვა შესაძლო კოდი:

რუბრიკები, რომელ ებ იც შეიძლება გამოიყენოთ, თუ რუბრიკა არ შეესაბამება კრიტერიუმებს.

 

 

 

 

მაგალითი:

 

A73

მალარია

B 50–დან B 54–მდე

იგულ:

მალარია ს გართულებები

 

კრიტერიუმები:

მალარიის რეგიონში ადგილობრივ მოსახლეში / ახლად ჩამოსულში წყვეტილი სიცხე ჟრიალით და შემცივნებით , ან პერიფერიულ სისხლში მალარიის პარაზიტი ს ფორმების გამოვლენა.

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03

 

 

 

 

 

 

A - ზოგადი და სხვაგვარად დაუზუსტებელი

 

 

კომპონენტი 1 – სიმპტომები და ჩივილები

 

 

 

 

 

 

A01

ტკივილი (ზოგადად) / მრავლობითი ლოკალიზაციის

R52

 

იგულისხმება

ქრონიკული ზოგადი ტკივილი, მრავლობითი ტკივილი

 

 

 

 

 

 

A02

გაციება/შემცივნება

R68,8

 

იგულისხმება

კანკალი, აგზნებულობა

 

 

არ იგულისხმება

სიცხე A03

 

 

 

 

 

 

A03

სიცხე / ცხელება

R50

 

იგულისხმება

პირექსია, მაღალი სიცხე

 

 

არ იგულისხმება

სიცხე გამონაყარით A76; სისუსტე მაღალი სიცხის გამო / ინსულტი A88

 

 

 

 

 

 

A04

სისუსტე / დაღლილობა (ზოგადად)

G93.3, R53

 

იგულისხმება

ქრონიკული დაღლილობის სინდრომი, სისუსტე, დაღლილობა, მომატებული ძილიანობა (ლეთარგია), პოსტვირუსული დაღლილობა

 

 

არ იგულისხმება

შეუძლოდ ყოფნა A05; მთვლემარე მდგომარეობა, მოდუნებულობა A29; სიცხის გამო დასუსტება A88; დაღლილობა დროის რამდენიმე ზონის გადაკვეთის შედეგად (jetlag); ძილიანობა P06

 

 

 

 

 

 

A05

შეუძლოდ ყოფნა

R53

 

იგულისხმება

თავის აღქმა ავადმყოფად

 

 

არ იგულისხმება

 მოხუცებულობა/ სიბერე P05, კახექსია T08, კვების ნაკლებობა T91

 

 

 

 

 

 

A06

გონების დაკარგვა / გულის წასვლა

R55

 

იგულისხმება

თვალების დაბნელება, კოლაფსი, ვაზოვაგალური შეტევა

 

 

არ იგულისხმება

კომა A07; გულის წასვლის შეგრძნება / თავბრუსხვევა / ვერტიგო N17

 

 

 

 

 

 

A07

კომა

R40

 

იგულისხმება

გაშეშება, სტუპორი

 

 

არ იგულისხმება

გულის წასვლა A06

 

 

 

 

 

 

A08

შეშუპება

R68.8

 

იგულისხმება

გასიება, შეშუპება, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

არ იგულისხმება

ლიმფური კვანძის გადიდება B02; წვივ-ტერფის სახსრის შეშუპება K07; შეშუპებული სახსარი L20; შეშუპებული ძუძუ X19, Y16

 

 

 

 

 

 

A09

ოფლიანობის პრობლემა

R61

 

იგულისხმება

ჰიპერჰიდროზი, ღამის ოფლიანობა, პერპირაციასთან დაკავშირებული პრობლემა

 

 

არ იგულისხმება

საოფლე ჯირკვლის ავადმყოფობა S92

 

 

 

 

 

 

A10

სისხლდენა, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

R58

 

 

 

 

 

A11

ტკივილი გულმკერდის არეში, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

R07.4

 

არ იგულისხმება

გულის ტკივილი K01; გულმკერდის კედელთან დაკავშირებული ტკივილი L04; სასუნთქ სისტემასთან დაკავშირებული ტკივილი R01

 

 

 

 

 

 

A13

წუხილი /შიში მედიკამენტური მკურნალობის

Z71.1

 

იგულისხმება

 წუხილი მედიკამენტური მკურნალობის შედეგების შიში

 

 

არ იგულისხმება

მედიკამენტის არასასურველი ზემოქმედება A85; სამედიცინო / ქირურგიული მკურნალობის გართულება A87

 

 

 

 

 

 

A16

მოუსვენარი/აღგზნებული ჩვილი

R68.1

 

იგულისხმება

ზედმეტად მტირალი / მოუსვენარი ჩვილი

 

 

არ იგულისხმება

ჩვილის ჭვალი D01; აღგზნებული ბავშვი, მოზრდილი P04

 

 

 

 

 

 

A18

წუხილი გარეგნობაზე

R46.8

 

არ იგულისხმება

წუხილი ყურის გარეგნულ ფორმაზე H15; დამოკიდებულება ორსულობით გამოწვეული სხეულის ცვლილებების მიმართ W21; დამოკიდებულება სარძევე ჯირკვლის გარეგნული ფორმის გამო X22

 

 

 

 

 

A20

ევთანაზიის მოთხოვნა/დისკუსია

Z71.8

 

 

 

 

 

A21

ავთვისებიანობის რისკ–ფაქტორი

Z80, Z85

 

იგულისხმება

პერსონალური / ოჯახური ავთვისებიანი სიმსივნის ანამნეზი, წარსული მკურნალობა, ავთვისებიანი სიმსივნის სხვა რისკ–ფაქტორები

 

 

 

 

 

 

A23

რისკ–ფაქტორი, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

Z20, Z28, Z72.0–დან Z72.5–მდე, Z73.2, Z81, Z82.0–დან Z82.2–მდე, Z82.5–დან Z82.8, Z83, Z84, Z86.0–დან Z86.6–მდე, Z87, Z88, Z91, Z92

 

იგულისხმება

კონტაქტი ინფექციურ ავადმყოფობასთან, პერსონალური / ოჯახის ისტორია, წარსულში არსებული ეპიზოდი, სხვა დაავადებების რისკ-ფაქტორები

 

 

არ იგულისხმება

ავთვისებიანი სიმსივნის რისკ–ფაქტორი A21, გულ–სისხლძარღვთა სისტემის ავადმყოფობის რისკ–ფაქტორი K22

 

 

 

 

 

 

A25

სიკვდილის შიში

Z71.1

 

 

 

 

 

A26

ეჭვი (შიში) ავთვისებიან სიმსივნეზე, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

Z71.1

 

არ იგულისხმება

თუ პაციენტი დაავადებულია ავთვისებიანი სიმსივნით, დასვით ავადმყოფობის კოდი

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტის, ავთვისებიან სიმსივნეზე შიში / ეჭვი / დიაგნოზის დადგენამდე, რომელიც არ არის დაკავშირებული კლასიფიკატორის განსაზღვრულ თავთან

 

 

 

 

 

 

A27

სხვა დაავადების ეჭვი/ შიში, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

Z71.1

 

არ იგულისხმება

ავთვისებიანი სიმსივნის შიში, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული A26; დასვით ავადმყოფობის კოდი, თუ პაციენტი ავად არის

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტის, სხვა ავადმყოფობის შიში, დიაგნოზის დადგენამდე, რომელიც არ არის დაკავშირებული კლასიფიკატორის განსაზღვრულ თავთან

 

 

 

 

 

 

A28

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული Z73.6, Z74, Z99.0, Z99.3, Z99.8, Z99.9

 

არ იგულისხმება

უნებლიე დავარდნა A29

 

 

კრიტერიუმები:

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა, რომელიც არ არის დაკავშირებული პრობლემასთან კლასიფიკატორის რომელიმე სხვა თავში

 

 

შენიშვნა:

COOP / WONCA –ს ანკეტები მოსახერხებელია პაციენტის ფუნქციონალური სტატუსის შეფასებისთვის (იხ. თავი 8)

 

 

 

 

 

 

A29

სხვა ზოგადი სიმპტომი / ჩივილი R26,8, R68.0, R68.8

 

იგულისხმება

მოუქნელობა, მოთენთვა, უნებლიე დავარდნა

 

 

 

 

 

 

კომპონენტი 7 – დიაგნოზები / ავადმყოფობები

 

 

 

 

 

 

A70

ტუბერკულოზი A15–დან A19–მდე, B90, N74.0, N74.1

 

 

იგულისხმება

სხე ­ ­ ლის ყველა ორგანოს ტუბერკულოზური ინფექცია; ტუბერკულოზის გვიანი შედეგები

 

 

კრიტერიუმები:

კანის დადებითი ტესტი ტუბერკულოზზე; ან Mycobacterium tuberculosis მანიფესტაცია მიკროს „ამობორცვა“-ში ან კულტურაში; ან დამახასიათებელი გულმკერდის რენტგენოგრამა; ან დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი ბიოფსიის

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03; ხველა R05

 

 

 

 

 

 

A71

წითელა

B 05

 

იგულისხმება

წითელას გართულებები

 

 

კრიტერიუმები:

პროდრომი გაწითლებული თვალებით,სიცხით და ხველით; ან თეთრი ლაქები წითელ ფონზე ლოყების ლორწოვანი აპკზე (კოპლიკის ლაქები), ან კონფლუენტური მაკულოპაპულური გამონაყარი, რომელიც ვრცელდება სახეზე და ტანზე, ან წითელას ეპიდემიის დროს ატიპიური გამონაყარი ნაწილობრივ იმუნიზირებულ ადამიანზე, ან სეროლოგიურად დადასტურებული მწვავე წითელა

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03; სხვა ვირუსული გამონაყარი A76; გამონაყარი გენერალიზებული S07

 

 

 

 

 

 

A72

ჩუტყვავილა

B 01

 

იგულისხმება

ჩუტყვავილას გართულებები

 

 

არ იგულისხმება

სარტყლისებური ჰერპესი (ჰერპეს ზოსტერი) S70

 

 

კრიტერიუმები:

ვეზიკულური გამონაყარი, რომელიც შემდგომში რჩება ლაქების სახით, დაზიანებებით, რომელიც სწრაფად ვითარება ზედაპირული პაპულებიდან ვეზიკულამდე და საბოლოოდ ფუფხამდე

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03; სხვა ვირუსული გამონაყარი A76; გამონაყარი გენერალიზებული S07

 

 

 

 

 

 

A73

მალარია B 50–დან B 54–მდე

 

იგულისხმება

მალარიის გართულებები

 

 

კრიტერიუმები:

მალარიის რეგიონში ადგილობრივ მოსახლეში / ახალ ჩამოსულში წყვეტილი სიცხე ჟრიალით და ციებით, ან მალარიის პარაზიტის ფორმები პერიფერიულ სისხლში

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03

 

 

 

 

 

 

A74

წითურა

B 06

 

იგულისხმება

წითურას გართულებები

 

 

არ იგულისხმება

თანდაყოლილი წითურა A94; უეცარი ეგზანთემა A76

 

 

კრიტერიუმები:

მწვავედ გამოხატული გამონაყარი, გადიდებული ლიმფური კვანძები, ყველაზე ხშირად სუბოკციპიტალური და პოსტორიკუკულარული, მაკულარული გამონაყარით სახეზე, რომელიც გადადის ტანზე და კიდურების პროქსიმალურ ნაწილებზე; ან წითურას ინფექციის სეროლოგიური დადასტურება

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03; სხვა ვირუსული გამონაყარი A76; გამონაყარი გენერალიზებული S07

 

 

 

 

 

 

A75

ინფექციური მონონუკლეოზი

B 27

 

იგულისხმება

ჯირკვლოვანი ცხელება, მ.პფაიფერი

 

 

კრიტერიუმები:

ტონზილების / ხახის ანთება ლიმფადენოპათიით, რომელიც არ არის ლოკალიზირებული ანტერიულ ცერვიკალურ კვანძებში, და აგრეთვე ატიპიური ლიმფოციტების რაოდენობა სისხლში ან ელენთის გადიდება; ან პათოლოგიური ანტისხეულის ტიტრით ან ეპსტაინ – ბარის ვირუსული ტიტრით

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიცხე A03; გადიდებული ლიმფური კვანძები B02; ზედა სასუნთქი გზების მწვავე ინფექცია R74

 

 

 

 

 

 

A76

სხვა ვირუსული გამონაყარი

 

 

 

A88.0, B03, B08.0, B08.2–დან B08.4–მდე, B08.8, B09

 

იგულისხმება:

ყვავილი, ხელის, ტერფისა და პირის ავადმყოფობა, ცხელება გამონაყარით, ინფექციური ერითემა, მეხუთე ავადმყოფობა.

 

 

არ იგულისხმება:

წითელა A71; ჩუტყვავილა A72; წითურა A74; ინფექციური მონონუკლეოზი A75

 

 

 

 

 

 

A77

ვირუსული ავადმყოფობა სხვა / რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

A82, A90–დან A96–მდე, A98, A99, B00.7, B25, B33.0, B33.1, B33.3, B34, B97

 

იგულისხმება:

ადენოვირუსი, კოქსაკის ავადმყოფობა, დენგეს ცხელება, როსს-რივერის ცხელება

 

 

არ იგულისხმება:

სხვა ვირუსული ავადმყოფობა A76, გრიპი R80

 

 

 

 

 

 

A78

ინფექციური ავადმყოფობა სხვა /რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

A 20- დან A 28- მდე , A 30, A 31, A 32, A 38, A 39.9, A 40– დან A 44– მდე , A 48.8, A 49, A 59.9, A 64, A 68, A 69.2, A 69.8, A 69.9, A 70, A 74.8, A 74.9, A 75, A 77– დან A 79– მდე , B 37.7– დან B 37.9– მდე , B 38– დან B 43– მდე , B 45– დან B 49– მდე , B 55– დან B 57– მდე , B 58.8, B 58.9, B 60, B 64, B 89, B 92, B 94.9, B 95, B 96, B 99

 

იგულისხმება:

ბრუცელოზი, დაუზუსტებელი ლოკალიზაციის ინფექცია, ლაიმის ავადმყოფობა; მიკოპლაზმური ინფექცია; Q ცხელება; რიკეტსიოზები; ქუნთრუშა; უპირატესად სქესობრივი გზით გადამდები ინფექციები დაუზუსტებელი; კანდიდოზი დაუზუსტებელი; ტოქსოპლაზმოზი

 

 

არ იგულისხმება:

მენინგოკოკური მენენგიტი N71

 

 

 

 

 

 

A79

ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

C38.1–დან C38.3–მდე, C38.8, C45.7, C45.9, C46.7–დან C49.9–მდე, C76, C78–დან C–მდე, C97, D09.7, D09.9

 

იგულისხმება:

მეორადი / მეტასტაზური სიმსივნე უცნობი ლოკალიზაციით, კარცინომატოზი (უცნობი პირველადი)

 

 

კრიტერიუმები:

სიმსივნის ავთვისებიანობის ჰისტოლოგიური დადასტურება

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

დაუზუსტებელი ხასიათის / ლოკალიზაციის ავადმყოფობა / მდგომარეობა A99

 

 

 

 

 

 

A80

ტრავმა / დაზიანება, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

S11, S15, S25, S26, S27, S35, S37.9, S38.1, S38.3, S39.0, S39.8, S39.9, S45, S55, S65, S75, S85, S95, T11.4, T13.4, T14.5, T14.7-დან T14.9-მდე, T28.4, T28.9

 

იგულისხმება:

საგზაო უბედური შემთხვევა

 

 

არ იგულისხმება:

მრავლობითი ტრავმა A81; ტრავმის გვიანი შედეგი A82

 

 

 

 

 

 

A81

მრავლობითი ტრავმა / დაზიანება

 

 

 

S17.8, S17.9, S18, S19, S28, S29, S31.7, S36.7, S37.7, S37.8, S39,

T00–დან T05–მდე, T06.5, T06.8, T07, T29

 

იგულისხმება:

მრავლობითი შინაგანი ტრავმები, დაუზუსტებელი

 

 

შენიშვნა:

ამ კლასიფიკაციაში ზოგადი ან მრავლობითი ნიშნავს 3 და მეტი სხეულის ნაწილს ან სისტემას. მდგომარეობები, რომელიც დაკავშირებულია 1 ან 2 სისტემასთან / ნაწილთან, უნდა იყოს კოდირებული შესაბამის რუბრიკებში

 

 

 

 

 

 

A82

ტრავმის მეორადი შედეგი

 

 

 

T79.0–დან T79.2–მდე, T79.4, T79.5, T79.7–დან T79.9–მდე,

T90–დან T98–მდე

 

იგულისხმება:

დეფორმაცია / ნაწიბურის წარმოქმნა, რომელიც წარსულში მიღებული ტრავმის შედეგია, ძველი ამპუტაცია

 

 

არ იგულისხმება:

შედეგები, რომელიც დაკავშირებულია სხეულის გარკვეულ სისტემისთვის, მიეცით კოდი შესაბამისი სისტემის რუბრიკიდან: ტრავმის ფსიქოლოგიური ეფექტი / მწვავე სტრესული რეაქცია P02; ტრავმის შემდგომი სტრესული აშლილობა P82; ჭრილობის ინფექცია S11; ნაჭრილობევი კანზე S99

 

 

 

 

 

 

 

A84

 

მოწამვლა სამედიცინო საშუალებით T36-დან T50-მდე

 

იგულისხმება:

ტოქსიური ეფექტი მედიკამენტოზური საშუალების ჭარბი დოზისგან

 

 

არ იგულისხმება:

მედიკამენტებზე დამოკიდებულება P18; სუიციდის მცდელობა P77; ინსულინური კომა T87

 

 

კრიტერიუმები:

ტოქსიკურობა / გაუარესება, გამოწვეული შემთხვევით/ განზრახ ჭარბი დოზის სამედიცინო საშუალების მიღების შედეგად, რომელსაც სათანადო დოზით სამკურნალო თვისება გააჩნია.

 

 

 

 

 

 

A85

მედიკამენტური საშუალების არასასურველი ზემოქმედება

D61.1, D64.2, G44.4, I95.2, I27.0, I27.1, T88.6, T88.7

 

 

 

იგულისხმება:

გვერდითი ეფექტი / ალერგია / ანაფილაქსია მედიკამენტის სათანადო დოზის მიღების შედეგად

 

 

არ იგულისხმება:

მოწამვლა წამლისმიერი აგენტით A84; იმუნიზაციაზე / გადასხმაზე რეაქცია A87; პარკინსონის ავადმყოფობა N87; მედიკამენტებზე დამოკიდებულება P18; კონტაქტური დერმატიტი S88; ინსულინური კომა T87; ანალგესიური ნეფროპათიაU88

 

 

კრიტერიუმები:

სიმპტომი / ჩივილი, რომელიც მიკუთვნება უპირატესად სამკურნალო საშუალების სათანადო გამოყენებას, ვიდრე დაავადებას ან ტრავმას

 

 

შენიშვნა:

შეიძლება აგრეთვე არასასურველი წარმომავლობის ეფექტის კოდირება

 

 

 

 

 

 

A86

არაწამლისმიერი სუბსტანციის ტოქსიკური ზემოქმედება

D61.2, D64.1, T 51–დან T 65–მდე

 

 

 

იგულისხმება:

კარბონ მონოქსიდის, სამრეწველო მასალების, ტყვიის, შხამიანი ცხოველების / მწერების / მცენარეების / გველების ტოქსიური ეფექტი ზოგადი / ლოკალური

 

 

არ იგულისხმება:

მედიკამენტური საშუალებით მოწამვლა / არასასურველი ზემოქმედება A84, A85; მწვავე / ქრონიკული ალკოჰოლური დამოკიდებულება P15, P16; თამბაქოზე დამოკიდებულება P17; მედიკამენტებზე დამოკიდებულება P18; ნარკოტიკულ საშუალებებზე დამოკიდებულება P19; რესპირატორული ტოქსიური ეფექტი R99; არატოქსიური ნაკბენები S12, S13; გარე ქიმიური დამწვრობები S14; კონტაქტური დერმატიტი S88

 

 

 

 

 

 

A87

მედიკამენტოზური მკურნალობის გართულება

 

 

 

E89, G97, H59, H95, I97, J95, K91.3, M96, N99, O29, O74, O86.0, O89, O90.0-დან O90.2 მდე, T80, T81, T86, T87, T88.0-დან T88.5 მდე, T88.8,T88.9

 

იგულისხმება:

ანესთეზიით გამოწვეული შოკი, რეაქცია იმუნიზაციაზე / გადასხმაზე, ოპერაციის შემდგომ ინფექცია / სისხლდენა / ჭრილობის გახსნა, დიაგნოსტიკის/მკურნალობის დროს გამოყენებული რადიაციასთან დაკავშირებული პრობლემები

 

 

არ იგულისხმება:

მედიკამენტოზური საშუალებით მოწამვლა A84; მედიკამენტური საშუალების არასასურველი ზემოქმედება A85; მუცლის ღრუს სხვა თიაქარი D91; ჰიპოგლიკემია T87

 

 

კრიტერიუმები:

მოულოდნელი გართულება , რომელიც დაკავშირებულია ქირურგიულ / მედიკამენტოზურ / რადიოთერაპიულ / სხვა სამედიცინო მართვასთან.

 

 

 

 

 

 

A88

ფიზიკური ფაქტორის არასასურველი ზემოქმედება

 

 

 

T 33-დან T 35–მდე, T 66–დან T 69–მდე, T 70.2–დან T 70.4–მდე, T 70.8, T 70.9, T 71, T 73, T 75, T 78.8, T 78.9

 

იგულისხმება:

სიცივის / სიცხის / სინათლის / მოძრაობის / წნევის / რადიაციის არასასურველი ზემოქმედება, მოყინვა, დახჩობა წყალში, სადღეღამისო რითმის დარღვევა გადაფრენის გამო

 

 

არ იგულისხმება:

სამედიცინო რადიაციის ეფექტი A87; თოვლის სიბრმავე F79; ალკოჰოლის ტოქსიური ეფექტი P15, P16; თამბაქოზე დამოკიდებულება P17; რადიაციით დამწვრობა S14; მზით დამწვრობა S80

 

 

 

 

 

 

A89

საპროთეზო საშუალების ზემოქმედება/ეფექტი

K91.4, T82Л91ю4б Е82-დან Е85–მდეб Я43–დან Я45–მდეб Я46ю1–დან Я46ю9–მდეб Я93–დან Я97– მდე

 

 

 

იგულისხმება:

დისკომფორტი / ტკივილი / ფუნქციის შეზღუდვა, რომელიც დაკავშირებულია დეფექტის შემავსებელი/ გასაუმჯობესებელი მოწყობილობის (კათეტერის, კოლოსტომას, გასტროსტომას, გულის სარქველის, სახსრის პროთეზის, ორგანოს ტრანსპლანტის, პასემაიკერის) მორგებასთან ან ხმარებასთან

 

 

არ იგულისხმება:

კბილის პროთეზი / ხელოვნური კბილები D19

 

 

 

 

 

 

A90

თანდაყოლილი ანომალია, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული / მრავლობითი

Q85–დან Q–მდე, Q99.3, Q89.4, Q89.7, Q89.9, Q90–დან Q93–მდე, Q95–დან Q99–მდე

 

 

 

იგულისხმება:

დაუნის სინდრომი, მარფანის სინდრომი, სხვა ქრომოსომური დეფექტი, ნეიროფიბრომატოზი

 

 

არ იგულისხმება:

ანომალია, დამახასიათებელი სხეულის რომელიმე სისტემისთვის, საჭიროა კოდირებული იყოს სისტემის თავის მიხედვით; თანდაყოლილი წითურა A94

 

 

 

 

 

 

A91

გამოკვლევის პათოლოგიური შედეგი, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული R73 б R74 б R76- დან R 79–მდე, R 83–დან R 94–მდე

 

 

 

იგულისხმება:

აუხსნელი პათოლოგია / გამოსახვითი გამოკვლევა, ელექტროლიტური დარღვევა, ჰიპერგლიკემია

 

 

არ იგულისხმება:

სისხლის თეთრი უჯრედების აუხსნელი პათოლოგია B84; სხვა ჰემატოლოგიური ავადმყოფობა B99; ავიტამინოზი/ კვების დეფიციტი T91; ცვლილებები შარდის ანალიზში U98; საშვილისნოს ყელის ნაცხის პათოლოგია X86

 

 

კრიტერიუმები:

პათოლოგიური შედეგი, რომელიც არ ახასიათებს ცნობილ ავადმყოფობას

 

 

 

 

 

 

A92

ალერგია/ალერგიული რეაქცია, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული T 78.0–დან T 78.4–მდე

 

იგულისხმება:

ალერგიული შეშუპება, ანაფილაქტური შოკი, ანგიონევრული შეშუპება, კვებითი ალერგია

 

 

არ იგულისხმება:

მედიკამენტოზური ალერგია A85; ალერგიული რინიტი R97; ურტიკარია (ჭინჭრის ციება) S98

 

 

 

 

 

 

A93

დღენაკლული ახალშობილი

P07

 

კრიტერიუმები:

ცოცხალშობადობა 37 კვირაზე ნაკლებ გესტაციურ ვადაში

 

 

 

 

 

 

A94

სხვა პერინატალური ავადობა

 

 

 

P00–დან P05–მდე, P08, P10–დან P15–მდე, P20–დან P29–მდე, P50–დან P61–მდე, P70–დან P72–მდე, P74–დან P78–მდე, P80, P81, P83, P90–დან P94–მდე, P96

 

არ იგულისხმება:

თანდაყოლილი ანომალია, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული A90; დღენაკლული ახალშობილი A93; ალერგიული რინიტი R97; ურტიკარია (ჭინჭრის ციება) S98

 

 

კრიტერიუმები:

ავადობა, წარმოქმნილი პერინატალური პერიოდში (საშვილოსნოში ყოფნის დროს და დაბადებიდან პირველი 7 დღის განმავლობაში)

 

 

 

 

 

 

A95

პერინატალური სიკვდილიანობა

P95, R95

 

კრიტერიუმები:

სიკვდილი საშვილოსნოში ყოფნის დროს და დაბადებიდან პირველი 7 დღის განმავლობაში

 

 

 

 

 

 

A96

სიკვდილი / გარდაცვალება К95б К96б К98б К99

 

არ იგულისხმება:

სიკვდილი / გარდაცვალება პერინატალურ პერიოდში A95

 

 

 

 

 

A97

ავადმყოფობის არარსებობა

Z00, Z02

 

იგულისხმება:

სამედიცინო დაწესებულებასთან კონტაქტის დროს დაავადების / ავადმყოფობის ნიშნების არარსებობა

 

 

არ იგულისხმება:

ჯანმრთელობის ხელშეწყობა / პრევენციული მედიცინა A98

 

 

შენიშვნა:

პაციენტის მიმართვას, რომელსაც ოჯახის ექიმი ვერ ხსნის როგორც კონტაქტის მიზეზს ოჯახის ექიმის პრაქტიკის საზღვრებში. ასეთ შემთხვევებში ოჯახის ექიმი გამოიყენებს კოდს A97, რაც ნიშნავს რომ კონტაქტის მიზეზი ეხება ისეთ პრობლემას, რომელიც აღემატება მის პროფესიონალურ ვალდებულებას და განმარტავს მას როგორც შემთხვევას (მიმართვას)

 

 

 

 

 

 

A98

ჯანმრთელობის ხელშეწყობა / პრევენციული მედიცინა

 

 

 

Z01, Z10–დან Z13–მდე, Z23–დან Z27–მდე, Z29, Z31.5, Z40, Z70

 

იგულისხმება:

სამედიცინო პროცედურა / პრევენციული კონსულტაცია, გენეტიკური კონსულტაციის ჩართვით

 

 

არ იგულისხმება:

ავადმყოფობის არარსებობა A97

 

 

 

 

 

 

A99

დაუზუსტებელი ხასიათის / ლოკალიზაციის ავადმყოფობა / მდგომარეობა

 

 

 

D15.7, D15.9, D36.7, D36.9, D48.9, R69, Z04, Z08, Z09, Z22, Z41, Z42, Z47–დან Z54–მდე, Z71.0, Z 71.2–დან Z71.9–მდე,

Z76.0–დან Z76.4–მდე, Z76.8, Z76.9, Z90.0, Z90.8, Z98.8

 

იგულისხმება:

ავადმყოფობა, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული, ჯანმრთელობის პრობლემებზე ზედამხედველობა, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

 

 

 

 

 

 

B - სისხლი, სისხლმბადი ორგანოები და იმუნური მექანიზმი

 

 

კომპონენტი 1 – სიმპტომები და ჩივილები

 

 

 

 

 

 

B02

ლიმფური ჯირკვალი(ები) გადიდებული / მტკივნეული R59

 

იგულისხმება:

ლიმფოადენოპათია ტკივილით / ტკივილის გარეშე / მგრძნობელობის მომატება, სხვა სიმპტომი / ჩივილი დაკავშირებული ლიმფურ კვანძებთან

 

 

არ იგულისხმება:

ლიმფადენიტი მწვავე B70; ლიმფადენიტი ქრონიკული / დაუზუსტებელი B71

 

 

 

 

 

 

B04

სისხლთან დაკავშირებული სიმპტომი / ჩივილი

R68.8

 

არ იგულისხმება:

ანემია B82; ფერმკრთალობა S08

 

 

 

 

 

 

B25

აივ/შიდსის არსებობის შიში

Z71.1

 

არ იგულისხმება:

თუ პაციენტი აივ-ინფიცირებულია, გამოიყენეთ ავადმყოფობის კოდი

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტის, რომელიც არ არის ინფიცირებული / დიაგნოზის დადგენამდე, წუხილი/არსებობის შიში აივ/შიდსის გამო

 

 

 

 

 

 

B26

სისხლის / ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის შიში;

Z71.1

 

არ იგულისხმება:

 თუ პაციენტს დადგენილი აქვს დაავადება, გამოიყენეთ ავადმყოფობის კოდი

 

 

კრიტერიუმები:

 პაციენტის შიში სისხლის / ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის გამო დიაგნოზის დადგენამდე

 

 

 

 

 

 

 

B27

 

სისხლის/ლიმფური სისტემის სხვა ავადმყოფობის შიში Z71.1

 

არ იგულისხმება:

სისხლის / ლიმფური სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის შიში B26, თუ პაციენტი ავადაა, დასვით ავადმყოფობის კოდი

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტის ეჭვი/ შიში სისხლის / ლიმფური სისტემის სხვა ავადმყოფობის გამო, სისხლის / ლიმფური სისტემის სხვა ავადმყოფობის დიაგნოზის დადგენამდე

 

 

 

 

 

 

B28

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა (B)

Z73.6

 

იგულისხმება:

უუნარობა სისხლდენით გამოწვეული პრობლემის გამო

 

 

კრიტერიუმები:

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა, რომელიც გამოწვეულია სისხლის / სისხლმბადი ორგანოების / იმუნური მექანიზმის პრობლემასთან

 

 

შენიშვნა:

ფუნქციონალური სტატუსის შეფასებისთვის COOP / WONCA-ს ანკეტები შესაფერისია (იხ. თავი 8)

 

 

 

 

 

 

B29

ლიმფურ / იმუნურ მექანიზმებთან დაკავშირებული სიმპტომი / ჩივილი

R68.8

 

არ იგულისხმება:

სპლენომეგალია (ელენთის გადიდება) B87

 

 

 

 

 

 

კომპონენტი 7 – დიაგნოზები / ავადმყოფობები

 

 

 

 

 

 

B70

ლიმფადენიტი მწვავე

L04

 

იგულისხმება:

ლიმფური კვანძის აბსცესი

 

 

არ იგულისხმება:

ლიმფადენიტი ქრონიკული/ დაუზუსტებელი / მეზენტერიული ლიმფადენიტი B71; მწვავე ლიმფანგიტი S76

 

 

კრიტერიუმები:

ერთი ანატომიური ადგილმდებარეობის ერთი / მეტი ანთებითი / გადიდებული / მგრძნობიარე / მტკივნეული ლიმფური ჯირკვალის, ახალ დაწყებული (6 კვირაზე ნაკლები) უცნობი ინფექცია.

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

გადიდებული ლიმფური ჯირკვალი B02

 

 

 

 

 

 

B71

ლიმფადენიტი ქრონიკული / არასპეციფიკური

I88

 

იგულისხმება:

მეზენტერიული ლიმფადენიტი;

 

 

არ იგულისხმება:

მწვავე ლიმფადენიტი B70, მწვავე ლიმფანგიტი S76

 

 

კრიტერიუმები:

ლიმფური ჯირკვალის გადიდება და მგრძნობიარეობა, რომელიც 6 კვირაზე მეტ ხანს გრძელდება; ან გადიდებული ანთებადი მეზენტერიული ლიმფური ჯირკვალის ქირურგიული / სონოგრაფიული / ლიმფოგრაფიული / სხვა მეთოდებით გამოვლინება

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

გადიდებული ლიმფური ჯირკვალი B02

 

 

 

 

 

 

B72

ჰოდჯკინის ავადმყოფობა / ლიმფომა C81-დან C85–მდე

 

კრიტერიუმები:

დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სისხლის / ლიმფას სხვა ავთვისებიანი სიმსივნე B74; სისხლის კეთილთვისებიანი / დაუზუსტებელი სიმსივნე B75

 

 

 

 

 

 

B73

ლეიკემია C90–დან C95–მდე

 

იგულისხმება:

ლეიკემიის ყველა ტიპი

 

 

კრიტერიუმები:

დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სისხლის კეთილთვისებიანი / დაუზუსტებელი სიმსივნე B75

 

 

 

 

 

 

B74

სისხლის სხვა ავთვისებიანი სიმსივნე C37, C46.3, C77, C88, C90, C96

 

იგულისხმება:

მიელოპროლიფერაციული ავადმყოფობა, მრავლობითი მიელომა

 

 

არ იგულისხმება:

ჰოდჯკინის ავადმყოფობა / ლიმფომა B72

 

 

 

 

 

 

B75

სისხლის კეთილთვისებიანი / დაუზუსტებელი სიმსივნე

D15.0, D36.0, D45, D47

 

იგულისხმება:

სისხლის კეთილთვისებიანი სიმსივნე, სიმსივნე, რომელიც დაუზუსტებელია როგორ კეთილთვისებიანი ან ავთვისებიანი / როდესაც ჰისტოლოგიური ტესტი მიუწვდომელია, ჭეშმარიტი პოლიციტემია (rubra vera)

 

 

 

 

 

 

B76

ელენთის ტრავმული გახეთქვა / რუპტურა

S36.0

 

 

 

 

 

B77

სისხლის / ლიმფური სისტემის / ელენთის სხვა დაზიანება

T 14.9

 

არ იგულისხმება:

ელენთის ტრავმული გახეთქვა B76

 

 

 

 

 

 

B78

მემკვიდრული ჰემოლიზური ანემია D56-დან D58-მდე

 

იგულისხმება:

ნამგლისებრ-უჯრედული ანემია, ნამგლისებრ-უჯრედული ნიშნის მტარებლობა, სფეროციტოზი, თალასემია

 

 

კრიტერიუმები:

ტესტების დამახასიათებელი ცვლილებები: ჰემოგლობინის ელექტროფორეზი, სისხლის ნაცხი ან წითელი უჯრედების გადიდებული ოსმოტური
სიმყიფე

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სისხლის / ლიმფას სხვა თანდაყოლილი ანომალია B79

 

 

 

 

 

 

B79

სისხლის / ლიმფას სხვა თანდაყოლილი ანომალია

 

 

 

D61.0, D64.0, D64.4, Q89.0, Q89.8

 

იგულისხმება:

თანდაყოლილი ანემია

 

 

არ იგულისხმება:

მემკვიდრული ჰემოლიზური ანემია B78; ჰემოფილია B83; ჰემანგიომა / ლიმფანგიომა S81

 

 

 

 

 

 

B80

რკინადეფიციტური ანემია

D50

 

იგულისხმება:

ანემია სისხლის დაკარგვის გამო

 

 

არ იგულისხმება:

რკინის დეფიციტი ანემიის გარეშე T91

 

 

კრიტერიუმები:

ჰემოგლობინის ან ჰემატოკრიტის შემცირება ასაკისთვის და სქესისთვის შესაბამისი ნორმის ქვევით; დამატებით გამოვლენილი სისხლის დაკარგვა მიკროციტური ჰიპოქრომული წითელი ერითროციტები (არ იგულისხმება თალასემია), გამოვლენილი ნაცხით ან ინდექსებით. ან შრატის რკინის შემცირებული დონე და რკინის შეკავების უნარის გაზრდა, ან ფერიტინის შემცირებული დონე შრატში, ან ჰემოსიდერინის შემცირებული დონე ძვლის ტვინში, ან დადებითი რეაქცია რკინის პრეპარატების გამოყენებაზე

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სხვა / დაუზუსტებელი ანემია B82

 

 

 

 

 

 

B81

ვიტამინი B–12 / ფოლიუმდეფიციტური ანემია

D51, D52

 

იგულისხმება:

მაკროციტური ანემია, პერნიციოზური ანემია

 

 

არ იგულისხმება:

ვიტამინი B–12 დეფიციტი ანემიის გარეშე T91

 

 

კრიტერიუმები:

მაკროციტური ანემია, რომელიც გამოვლენილია ნაცხით / შემცირებული ვიტამინი B–12-ის, ფოლიუმის მჟავის და შილინგის პოზიტიური ტესტით

 

 

 

 

 

 

B82

სხვა / დაუზუსტებელი ანემია

 

 

 

D46, D53, D55, D59, D60, D61.3, D61.8, D61.9, D62, D63, D64.1, D64.3, D64.8, D64.9

 

იგულისხმება:

შეძენილი ჰემოლიტური ანემია, სისხლის აუტოიმუნური ავადმყოფობა, მეგალობლასტური ანემია, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული, პროტეინდეფიციტური ანემია

 

 

არ იგულისხმება:

რკინადეფიციტური ანემია B80; ვიტამინი B–12 / ფოლიუმდეფიციტური ანემია B81; ანემია ორსულობის დროს W84

 

 

 

 

 

 

B83

პურპურა / კოაგულაციის დეფექტი D65-დან D69-მდე

 

იგულისხმება:

ანომალური თრომბოციტები, ჰემოფილია, თრომბოციტოპენია

 

 

 

 

 

 

B84

სისხლის თეთრი უჯრედების აუხსნელი პათოლოგია

D70-დან D72-მდე, R72, Z21

 

იგულისხმება:

 აგრანულოციტოზი, ეოსინოფილია, ლეიკოციტოზი, ლიმფოციტოზი, ნეუტროპენია (რომლებიც არ არის შეტანილი სხვა რუბრიკებში)

 

 

არ იგულისხმება:

ლეიკემია B73

 

 

 

 

 

 

B87

სპლენომეგალია (ელენთის გადიდება) R16.1, R16.2

 

არ იგულისხმება:

ჰიპერსპლენიზმი B99

 

 

 

 

 

 

B90

აივ-ინფიცირება / შიდსი B20-დან B24-მდე, R75,

 

კრიტერიუმები:

 სეროლოგიური ტესტების მეშვეობით დადასტურებული აივ–ინფექცია პაციენტებში, რომელთაც აქვთ / არა აქვთ სიმპტომები

 

 

 

 

 

 

B99

სისხლის / ლიმფას/ ელენთის ავადმყოფობა, სხვა

 

 

 

D73-დან D77-მდე, D80-დან D84-მდე, D86, D89, I 89.1-დან

I 89.9-მდე, R 70, R 71

 

იგულისხმება:

დეფექტი, ჰიპერსპლენიზმი, იმუნოდეფიციტური დარღვევა, სხვა / დაუზუსტებელი ჰემატოლოგიური დარღვევა, გადიდებული ედსი, ერითროციტების ანომალია, სარკოიდოზი, მეორადი პოლიციტემია

 

 

არ იგულისხმება:

ლიმფადენიტი B70, B71; პირველადი პოლიციტემია B75; აივ–ინფიცირება / შიდსი B90; ლიმფოედემა K99

 

 

 

 

 

 

D - საჭმლის მომნელებელი

 

 

კომპონენტი 1 – სიმპტომები და ჩივილები

 

 

 

 

 

 

D01

მუცლის ტკივილი / სპაზმი ზოგადი R10.0, R10.4

 

იგულისხმება:

კოლიკა მუცლის ღრუში, სპაზმი მუცლის ღრუში / დისკომფორტი / ტკივილი, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული, ჩვილის კოლიკა

 

 

არ იგულისხმება:

მუცლის ტკივილი ეპიგასტრიუმის არეში D02; გულძმარვა D03; სხვა ლოკალიზაციის მუცლის ტკივილი D06; დისპეპსია / საჭმლის მონელების დარღვევა D07; მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი D08; ბილიარული კოლიკა D98; რენალური კოლიკა U14; დისმენორეა X02

 

 

 

 

 

 

D02

მუცლის ტკივილი ეპიგასტრიუმის არეში

R10.1

 

იგულისხმება:

დისკომფორტი ეპიგასტრიუმის არეში, სისავსის გრძნობა, კუჭის ტკივილი

 

 

არ იგულისხმება:

დისპეპსია / საჭმლის მონელების დარღვევა D07; მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი D08

 

 

 

 

 

 

D03

გულძმარვა

R12

 

იგულისხმება:

სიმჟავის შეგრძნება, ბოყინი

 

 

არ იგულისხმება:

მუცლის ტკივილი ეპიგასტრიუმის არეში D02; დისპეპსია / საჭმლის მონელების დარღვევა D07; საყლაპავის ავადმყოფობა D84

 

 

 

 

 

 

D04

ტკივილი სწორი ნაწლავის / ანუსის არეში K59.4, K62.8, R10.2, R10.3

 

 

 

იგულისხმება:

ანალური სპაზმი, პროკტალგია გარდამავალი (ყითას სპაზმი)

 

 

არ იგულისხმება:

კუჭის შეკრულობა D12

 

 

 

 

 

 

D05

პერიანალური ქავილი L29.0, L29.3

 

იგულისხმება:

პერიანალური ქავილი

 

 

არ იგულისხმება:

ქალის გარეთა სასქესო ორგანოების ქავილი X16

 

 

 

 

 

 

D06

სხვა ლოკალიზაციის მუცლის ტკივილი R10.1-დან R10.3-მდე

 

იგულისხმება:

მსხვილი ნაწლავის ტკივილი

 

 

არ იგულისხმება:

ზოგადი მუცლის ტკივილი D01; მუცლის ტკივილი ეპიგასტრიუმის არეში D02; გულძმარვა D03; დისპეპსია / საჭმლის მონელების დარღვევა D07; მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი D08; გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი D93; ბილიარული კოლიკა D98; რენალური კოლიკა U14; დისმენორეა X02

 

 

 

 

 

 

D07

დისპეპსია/საჭმლის მონელების დარღვევა

K30

 

არ იგულისხმება:

მუცლის ტკივილი ეპიგასტრიუმის არეში D02; გულძმარვა D03; მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი D08

 

 

 

 

 

 

D08

მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი

R14

 

იგულისხმება:

შებერვა, ბოყინი, ტკივილი გაზების გამო, მუცლის გაჭიმვა გაზების გამო, გაზები

 

 

არ იგულისხმება:

დისპეპსია / საჭმლის მონელების დარღვევა D07; მუცლის ზომის შეცვლა D25

 

 

 

 

 

 

D09

გულისრევის შეგრძნება

R11

 

არ იგულისხმება:

საკვების ჭარბად მიღების შეგრძნება D02; პირღებინება D10; ალკოჰოლის მიღებასთან დაკავშირებული გულისრევის შეგრძნება P16; მადის დაკარგვა T03; გულისრევის შეგრძნება ორსულებში W05

 

 

შენიშვნა:

გულისრევის შეგრძნების და პირღებინების დიაგნოზის კოდი: D10

 

 

 

 

 

 

D10

პირღებინება

F50.5, R11

 

იგულისხმება:

პირღებინება, ჰიპერემეზისი, გაჭაჭვა ( პირღებინებისას )

 

 

არ იგულისხმება:

ჰემატემეზისი D14; პირღებინება ორსულებში W05

 

 

შენიშვნა:

დიარეის და პირღებინების დიაგნოზის კოდია D11

 

 

 

 

 

 

D11

დიარეა / ფაღარათი K52.9, K59.1

 

იგულისხმება:

ხშირი / თხელი, წყლიანი დეფეკაცია

 

 

არ იგულისხმება:

მელენა D15; განავლის ტიპის ცვლილებები / დეფეკაცია D18

 

D12

ყაბზობა K56.4, K59.0

 

იგულისხმება:

კუჭის ყაბზობა

 

 

არ იგულისხმება:

ილეუსი / ნაწლავთა გაუვალობა D99

 

 

 

 

 

 

D13

სიყვითლე

R17

 

იგულისხმება:

იკტერუსი / სიყვითლე

 

 

 

 

 

 

D14

ჰემატემეზისი / სისხლიანი პირღებინება

K92.0

 

არ იგულისხმება:

სისხლიანი ნახველი R24

 

 

 

 

 

 

D15

მელენა (სისხლიანი განავალი)

K92.1

 

იგულისხმება:

შავი / კუპრისებური განავალი

 

 

არ იგულისხმება:

ახალი სისხლი განავალში D16

 

 

 

 

 

 

D16

სისხლდენა სწორი ნაწლავიდან

K62.5

 

იგულისხმება:

ახალი სისხლი განავალში

 

 

არ იგულისხმება:

მელენა D15

 

 

 

 

 

 

D17

განავლის შეუკავებლობა

R15

 

იგულისხმება:

ფეკალიების შეუკავებლობა

 

 

არ იგულისხმება:

ენკოპრეზისი P13

 

 

 

 

 

 

D18

განავლის ტიპის ცვლილებები / დეფეკაცია R19.4, R19.5

 

არ იგულისხმება:

დიარეა D11; კუჭის შეკრულობა D12; განავლის შეუკავლობა D17

 

 

 

 

 

 

D19

კბილებთან / ღრძილებთან დაკავშირებული სიმპტომი / ჩივილი

K00.7, K08.8

 

იგულისხმება:

ხელოვნურ კბილებთან დაკავშირებული პრობლემები, ღრძილების ანთება / სისხლდენა, კბილების ამოჭრა, კბილების ტკივილი

 

 

არ იგულისხმება:

კარიესი D82

 

 

 

 

 

 

D20

პირის ღრუსთან / ენასთან / ტუჩებთან დაკავშირებული სიმპტომი / ჩივილი

 

 

K13.1, K13.7, K14.5-დან K14.9-მდე, R19.6, R68.2

 

იგულისხმება:

მყრალი სუნთქვა, ნადები ენაზე, დახეთქილი ტუჩები, დრიბლინგი, მშრალი პირი, ცუდი სუნი პირიდან, იარა პირში, გასიებული ტუჩები

 

 

არ იგულისხმება:

კბილებთან / ღრძილებთან დაკავშირებული პრობლემა D19; ჩეილოზი D83; გემოვნების დარღვევა N16; გაუწყლოვანება T11

 

 

 

 

 

 

D21

ყლაპვის პრობლემა

R13

 

იგულისხმება:

ხრჩობის გრძნობა, დისფაგია

 

 

 

 

 

 

D23

ჰეპატომეგალია (ღვიძლის გადიდება) R16.0, R16.2

 

 

 

 

 

D24

მოცულობითი წარმონაქმნი მუცელში, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

R19.0

 

იგულისხმება:

დიდი მუცელი

 

 

არ იგულისხმება:

სპლენომეგალია B87; ჰეპატომეგალია D23; თირკმლის გადიდება U14

 

 

 

 

 

 

D25

მუცლის გაჭიმვა / დაჭიმვა

R19.0

 

იგულისხმება:

მუცლის სიმსივნე მასის გარეშე

 

 

არ იგულისხმება:

მეტეორიზმი / გაზები / ბოყინი D08; დიდი მუცელი D24; ასციტი D29

 

 

 

 

 

 

D26

საჭმლის მომნელებელი სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის შიში

Z71.1

 

არ იგულისხმება:

დასვით ავადმყოფობის კოდი, თუ პაციენტი დაავადებულია ავთვისებიანი სიმსივნით

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტს, რომელიც არ არის ავად დიაგნოზის დადგენამდე, საჭმლის მომნელებელი სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის გამო შიში /ეჭვი

 

 

 

 

 

 

D27

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავადმყოფობის შიში

Z71.1

 

არ იგულისხმება:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნის შიში D26; თუ პაციენტი დაავადებულია დასვით ავადმყოფობის კოდი

 

 

კრიტერიუმები:

პაციენტის, რომელიც არ არის ავად დიაგნოზის დადგენამდე, შიში საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავადმყოობის

 

 

 

 

 

 

D28

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა (D)

Z73.6

 

არ იგულისხმება:

კოლოსტომია / გასტროსტომია A89; ქირურგიული ჩარევის შემდგომი დარღვევა D99; დემპინგ სინდრომი D99

 

 

კრიტერიუმები:

ფუნქციის შეზღუდვა / უუნარობა საჭმლის მონელების პრობლემის გამო

 

 

შენიშვნა:

ფუნქციონალური სტატუსის შეფასებისთვის შესაფერისია ანკეტები COOP / WONCA (იხ. თავი 8)

 

 

 

 

 

 

D29

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა სიმპტომი / ჩივილი

K03.8, R11, R18, R19.1-დან R19.3-მდე, R19.8

 

 

 

იგულისხმება:

ასციტი, კბილების ღრჭიალი

 

 

 

 

 

 

კომპონენტი 7 – დიაგნოზები / ავადმყოფები

 

 

 

 

 

 

D70

კუჭნაწლავური ინფექცია А00-დან А08-მდე

 

იგულისხმება:

კუჭნაწლავური ინფექცია / დიზენტერია, სპეციფიკური გამომწვევი (კამპილობაქტერია, გარდინელა, სალმონელა, შიგელა, ტიფოიდი და ქოლერა)

 

 

არ იგულისხმება:

კონტაქტი / ინფექციური / პარაზიტური ავადმყოფობის მტარებლობა A99; გასტროენტერიტი სავარაუდოდ ინფექციური წარმოშობის D73

 

 

კრიტერიუმები:

 პაციენტი გამოხატული კლინიკური სიმპტომატიკით პათოგენური ბაქტერიის, ვირუსის ან პროტოზოური ინფექციის გამოყოფით ან სეროლოგიური დადასტურებით განავლიდან ან მოხმარებული საჭმელიდან

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

გასტროენტერიტი სავარაუდოდ ინფექციური წარმოშობის D73

 

 

 

 

 

 

D71

ყბაყურა

В26

 

იგულისხმება:

პაროტიტული მენინგიტი / ორქიტი / პანკრეატიტი

 

 

კრიტერიუმები:

მწვავე არაჩირქოვანი, არაერითემატოზური, ერთი ან მეტი სანერწყვე ჯირკვლის დიფუზური მმგრძნობიარე ანთება; ან მწვავე პაროტიტული ინფექცია, რომელიც გამოვლენილია კულტურით ან სეროლოგიით; ან პაციენტი, რომელსაც ყბაყურით დაავადებულთან კონტაქტის ინკუბაციური პერიოდის შემდგომ განუვითარდა ორქიტი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

შეშუპება A08

 

 

 

 

 

 

D72

ვირუსული ჰეპატიტი В15-დან В19-მდე

 

იგულისხმება:

ყველა სახის ჰეპატიტი, სავარაუდოდ ვირუსული, ქრონიკული აქტიური ჰეპატიტი

 

 

არ იგულისხმება:

ჰეპატიტი, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული D97

 

 

კრიტერიუმები:

ვირუსული ინფექციის ღვიძლის ანთებით გამოვლენა, სიყვითლით / სიყვითლეს გარეშე, ან ვირუსული ჰეპატიტის ინფექციის სეროლოგიური დადასტურება

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

სიყვითლე D13; ჰეპატომეგალია D23

 

 

 

 

 

 

D73

გასტროენტერიტი სავარაუდოდ ინფექციური წარმოშობის А09

 

იგულისხმება:

დიარეა / პირღებინება სავარაუდოდ ინფექციური წარმოშობის, დიზენტერია, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული, მოწამვლა საჭმელით, კუჭის გრიპი

 

 

არ იგულისხმება:

გაღიზიანებული ნაწლავის სინდრომი D93; არაინფექციური ენტერიტი და გასტროენტერიტი D94, D99

 

 

 

 

 

 

D74

კუჭის ავთვისებიანი სიმსივნე

С16

 

იგულისხმება:

კუჭის კარცინომა

 

 

კრიტერიუმები:

დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავთვისებიანი სიმსივნე (როცა პირველადი კერა უცნობია) D77; საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი/დაუზუსტებელი სიმსივნე D78

 

 

 

 

 

 

D75

კოლინჯის / სწორი ნაწლავის ავთვისებიანი სიმსივნე

С18-დან С21-მდე

 

კრიტერიუმები:

დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავთვისებიანი სიმსივნე (როცა პირველადი კერა უცნობია) D77; საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი/დაუზუსტებელი სიმსივნე D78

 

 

 

 

 

 

D76

პანკრეასის ავთვისებიანი სიმსივნე

С25

 

იგულისხმება:

პანკრეასის კარცინომა

 

 

კრიტერიუმები:

დამახასიათებელი ჰისტოლოგიური სურათი

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა ავთვისებიანი სიმსივნე (როცა პირველადი კერა უცნობია) D77; საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი/დაუზუსტებელი სიმსივნე D78

 

 

 

 

 

 

D77

საჭმლის მომნელებელი სისტემის ავთვისებიანი სიმსივნე, რომელიც სხვაგვარად არ არის დაზუსტებული

С00-დან С08-მდე, С14.8, С15, С17, С22-დან С24-მდე, С26, С45.1, С46.2, С48

 

 

 

იგულისხმება:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის ყველა სხვა პირველადი ავთვისებიანი სიმსივნე, ნაღვლის ბუშტის ავთვისებიანი სიმსივნე, ღვიძლის ავთვისებიანი სიმსივნე

 

 

არ იგულისხმება:

კუჭის, კოლინჯის / სწორი ნაწლავის, პანკრეასის ავთვისებიანი სიმსივნე D74 – D76; მეორადი ავთვისებიანი სიმსივნე ნაცნობი/ უცნობი ლოკალიზაციის A79

 

 

სხვა შესაძლო კოდი:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი / დაუზუსტებელი სიმსივნე D78

 

 

 

 

 

 

D78

საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი / დაუზუსტებელი სიმსივნე

 

 

 

D00, D01, D10,-დან D13-მდე, D20, D37, D48.4, К31.7, К62.0, К62.1

 

იგულისხმება:

საჭმლის მომნელებელი სისტემის კეთილთვისებიანი სიმსივნე, ან როცა საჭმლის მომნელებელი სისტემის სიმსივნის ავთვისებიანი/ კეთილთვისებიანი ჰისტოლოგიურად დადასტურება მიუწვდომელია . კუჭის, თორმეტგოჯა ნაწლავის, კოლინჯის, სწორი ნაწლავის პოლიპი

 

 

 

 

 

 

D79

უცხო სხეული საჭმლის მომნელებელ სისტემაში

Т18

 

იგულისხმება:

უცხო სხეული მოხვედრილი საჭმლის მომნელებელ ტრაქტში: პირის, საყლაპავი მილის, სწორი ნაწლავის ჩათვლით

 

 

არ იგულისხმება:

უცხო სხეული სასუნთქ გზებში / ჩასუნთქული R87

 

 

 

 

 

 

D80

საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა დაზიანება

 

 

 

S00.5, S01.5, S02.5, S03.2, S09.9, S10.0, S36.1-დან S36.6-მდე, S36.8, S36.9, Т28.0-დან Т28.2-მდე, Т28.-დან Т28.7-მდე

 

იგულისხმება:

მუცლის ღრუს ორგანოების, კბილების, ენის, დაზიანება

 

 

არ იგულისხმება:

მრავლობითი ტრავმა A81; მენჯის ორგანოების დაზიანება Х82, Y80

 

 

 

 

 

 

D81

საჭმლის მომნელებელი სისტემის თანდაყოლილი ანომალია

Q18, Q35-დან Q42-მდე

 

 

 

იგულისხმება:

ბილიარული ანომალია, კურდღლის ტუჩი / მგლის ხახა, მეკელის დივერტიკული, მეგაკოლონი, ჰირშპრუნგის ავადმყოფობა, საყლაპავი მილის ატრეზია, პილორული სტენოზი, დაბმული ენა (ანკილოგლოსია)

 

 

არ იგულისხმება:

ჰემანგიომა / ლიმფანგიომა S81; კბილების / ღრძილების დაზიანება D80; ვინსენტის ანგინა D83

 

 

 

 

 

 

D82

კბილების / ღრძილების ავადმყოფობა

 

 

 

К00.0-დან К00.6-მდე, К00.8, К00.9, К01-დან К10-მდე

 

იგულისხმება:

კარიესი, კბილისმიერი აბსცესი, გინგივიტი, თანკბილვა, ზედა ყბის სახსრის დაზიანება

 

 

არ იგულისხმება:

კბილებთან / ღძილებთან დაკავშირებული პრობლემა D19; კბილების / ღრძილების დაზიანება D80; ვინსენტის ანგინა D83

 

 

 

 

 

 

D83

პირის ღრუს / ენის / ტუჩების ავადმყოფობა

 

 

 

А69.0, А69.1, В37.0, К11, К12, К13.0, К13.2-დან К13.7-მდე, К14.0-დან К14.4-მდე, К14.8, К14.9

 

იგულისხმება:

აფტოზური წყლული, ხეილოზი, გლოსიტი, მუკოცელე, ორალური კანდიდოზი, პაროტიტი, სანერწყვე ჯირკვლის კენჭოვანი ავადმყოფობა, სტომატიტი, ვინსენტის ანგინა

 

 

არ იგულისხმება:

ყბაყურა D71; საჭმლის მომნელებელი სისტემის სხვა დაზიანება D80; მარტივი ჰერპესი S71

 

 

 

 

 

 

D84

საყლაპავის ავადმყოფობა К20-დან К23-მდე

 

იგულისხმება:

ახალაზია, საყლაპავის დივერტიკული, მელორი - ვეისის სინდრომი, ეზოფაგიტი, საყლაპავის წყლული, რეფლუქსი

 

არ იგულისხმება:

საყლაპავის კიბო D77; თიაქრის ხვრელი D90; საყლაპავის ვენების ვარიკოზი К99

 

 

 

 

 

 

D85

12–გოჯა ნაწლავის წყლული

К26