Comments

ძალიან კარგი — განვიხილოთ **თემა 4: კრიმინალისტიკური ბალისტიკა**, რაც კრიმინალისტიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ტექნიკურად რთული მიმართულებაა.
ეს დარგი უკავშირდება **ცეცხლსასროლი იარაღით ჩადენილ დანაშაულებს**, ტყვიებისა და მასრების იდენტიფიკაციას და იმ გარემოებების დადგენას, რომლებიც საჭიროა **დანაშაულის მექანიზმის რეკონსტრუქციისა და დამნაშავის იდენტიფიკაციისათვის.**

---

## **I. კრიმინალისტიკური ბალისტიკის ცნება**

**კრიმინალისტიკური ბალისტიკა** არის კრიმინალისტიკის დარგი, რომელიც სწავლობს:

* ცეცხლსასროლი იარაღის კონსტრუქციას და მოქმედების მექანიზმს,
* იარაღის ტყვიისა და მასრის კვალიანი თავისებურებების გამოვლენასა და იდენტიფიკაციას,
* გასროლის მექანიზმსა და მის შედეგებს (დაზიანებებს, კვამლს, ნაკაწრებს, ნაწილაკებს და სხვ.).

**მიზანი:**
დადგინდეს კონკრეტული იარაღის კავშირი დანაშაულთან და იდენტიფიცირდეს, იყო თუ არა ტყვია, მასრა ან დაზიანება კონკრეტული ცეცხლსასროლი იარაღით გამოწვეული.

**ამოცანები:**

1. იარაღის ტიპისა და მოდელის დადგენა.
2. გასროლის მექანიზმისა და მანძილის დადგენა.
3. ტყვიისა და მასრის წარმოშობის იდენტიფიკაცია.
4. დაზიანების მახასიათებლებით იარაღის სახეობის და მიმართულების დადგენა.
5. ფეთქებად-ტყვიამფრქვევი ნივთიერებების არსებობის დადასტურება ან უარყოფა.

---

## **II. ცეცხლსასროლ იარაღთა კლასიფიკაცია**

კრიმინალისტიკაში ცეცხლსასროლი იარაღი იყოფა სხვადასხვა ნიშნით:

### 1. **მოქმედების პრინციპით:**

* **მექანიკური (ცივი)** — მაგალითად, მშვილდი, არბალეტი;
* **ცეცხლსასროლი** — ტყვიის მოძრაობა გამოწვეულია დენთის აფეთქებით;
* **პნევმატური** — ტყვია მოძრაობს შეკუმშული ჰაერის ან გაზის ზეწოლით.

### 2. **მინიშნების მიხედვით:**

* **მოკლელულიანი** – პისტოლეტი, რევოლვერი;
* **გრძელლულიანი** – შაშხანა, კარაბინი, თოფი.

### 3. **სროლის ტიპის მიხედვით:**

* **ცალკეული სროლა** (ერთი გასროლა ყოველი დამუხტვის შემდეგ);
* **ავტომატური სროლა** (მუდმივი სროლა ერთზე მეტი ტყვიით);
* **ნახევრად ავტომატური** (თითო გასროლა თითოეული გასროლის შემდეგ ავტომატურად მზადდება).

### 4. **დანიშნულების მიხედვით:**

* **სამხედრო** — ავტომატი, შაშხანა;
* **სამოქალაქო** — სანადირო, სპორტული;
* **სპეციალური** — პოლიციური, სიგნალური, საგამოძიებო.

---

## **III. ბალისტიკური ექსპერტიზით გადასაწყვეტი საკითხები და ჩატარების პროცედურა**

### 1. **ბალისტიკური ექსპერტიზა** —

ეს არის **კრიმინალისტიკური ექსპერტიზის სახეობა**, რომელიც მიზნად ისახავს ცეცხლსასროლი იარაღით ჩადენილი დანაშაულის მტკიცებულებითი გარემოებების დადგენას.

### 2. **ექსპერტიზით გადასაწყვეტი ძირითადი კითხვები:**

* არის თუ არა წარმოდგენილი საგანი ცეცხლსასროლი იარაღი?
* მუშაობს თუ არა იარაღი ტექნიკურად გამართულად?
* ამოისროლა თუ არა ტყვია ან მასრა მოცემული იარაღიდან?
* რამდენჯერ მოხდა გასროლა?
* რა მანძილიდან მოხდა სროლა?
* რომელ მიმართულებაში ისროლეს?
* შეიცავს თუ არა ტანსაცმელი, სხეული ან საგანი დენთის ნარჩენებს?

### 3. **ექსპერტიზის ეტაპები:**

1. **მოსამზადებელი ეტაპი:** საგნების აღწერა, დალუქვა, ფოტოგადაღება, იარაღის ტექნიკური შემოწმება.
2. **საკვლევი სროლები:** ტარდება საცდელი გასროლები, რათა მოხდეს ტყვიისა და მასრის შედარება.
3. **მიკროსკოპული შედარება:** ტყვიისა და მასრის ზედაპირის ინდივიდუალური ხაზების იდენტიფიკაცია (ბალისტიკური მიკროსკოპით).
4. **დასკვნის შედგენა:** ექსპერტი აფორმებს დასკვნას, სადაც ასახავს ყველა ფაქტობრივ მონაცემს და ექსპერტულ მოსაზრებას.

### 4. **მტკიცებულებათა ფიქსაცია:**

* ტყვიისა და მასრის ამოღება უნდა განხორციელდეს სტერილურად, ხელთათმანებით;
* ნივთები თავსდება ინდივიდუალურ კონტეინერში;
* ყველა საგანი აღწერით და ბალისტიკური ფოტოგრაფიით დოკუმენტირდება.

---

## **IV. ფეთქებად ნივთიერებათა კრიმინალისტიკური დახასიათება**

**ფეთქებად ნივთიერებებად** მიიჩნევა ნაერთები, რომლებიც ქიმიური რეაქციის შედეგად სწრაფად გამოყოფენ დიდ რაოდენობას ენერგიას, ტემპერატურასა და გაზს.

### 1. **მთავარი სახეები:**

* **მექანიკური ფეთქებადები** — ასაფეთქებელი ნაერთები, ნაღმები, ბომბები;
* **ქიმიური ფეთქებადები** — დენთი, ტროტილი (TNT), ნიტროგლიცერინი, ამონიუმ-ნიტრატი;
* **სამრეწველო ფეთქებადები** — „ამონალი“, „დონარიტი“ და სხვ.;
* **თვითნაბადი ფეთქებადები** — თვითნაკეთი ნარევები, რომლებიც ხშირად ტერორისტულ აქტებში გამოიყენება.

### 2. **კრიმინალისტიკური კვლევის ამოცანები:**

* ფეთქებადი ნივთიერების ტიპისა და ქიმიური შემადგენლობის დადგენა;
* აფეთქების წყაროს და ეპიცენტრის იდენტიფიკაცია;
* ბომბის კონსტრუქციის ანალიზი;
* აფეთქების შედეგად წარმოქმნილი ფრაგმენტების იდენტიფიკაცია.

### 3. **ექსპერტიზის მეთოდები:**

* ქიმიური ანალიზი (სპექტრომეტრია, ქრომატოგრაფია);
* მიკროსკოპიული გამოკვლევა ნარჩენების;
* ბალისტიკური მოდელირება აფეთქების მექანიზმისთვის.

### 4. **ქართული პრაქტიკა:**

საქართველოს ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში მოქმედებს სპეციალური **ბალისტიკურ-ფეთქებადი ნივთიერებების განყოფილება**, რომელიც იკვლევს როგორც ცეცხლსასროლ იარაღს, ასევე აფეთქების შემდგომ დარჩენილ ფრაგმენტებს.
ასეთი ექსპერტიზა ხშირად ტარდება **ტერორიზმის, მკვლელობის, ბანდიტიზმის და საბრძოლო იარაღის უკანონო ბრუნვის საქმეებში.**

---

გინდა ახლა ამ თემაზე შეგიქმნა **სქემატური კონსპექტი ან ტაბულარული ფორმით წარმოდგენილი სქემა** (მაგ. მარცხნივ ცნება, მარჯვნივ — ახსნა და დანიშნულება), რათა გამარტივდეს დამახსოვრება და გამოყენება გამოცდისთვის?

ძალიან კარგი — ქვემოთ გთავაზობ **თემა 6-ის სრულ, სიღრმისეულ ახსნას**, რომელიც მოიცავს როგორც თეორიულ საფუძველს, ისე ქართულ სამართალდაცვით პრაქტიკას (პოლიციისა და ექსპერტიზის ბიუროს საქმიანობის ჭრილში).

---

## **თემა 6. პიროვნების გაიგივება გარეგნობის ნიშნების მიხედვით. კრიმინალისტიკური აღრიცხვა (რეგისტრაცია)**

---

### **1. კრიმინალისტიკური იდენტიფიკაციის ზოგადი არსი**

პიროვნების იდენტიფიკაცია გარეგნობის ნიშნებით — კრიმინალისტიკის ის დარგია, რომელიც სწავლობს ადამიანის **ფიზიკური და ბიოლოგიური მახასიათებლების** საფუძველზე მისი ცნობისა და გაიგივების მეთოდებს.
მიზანია დადგინდეს **ვინ არის კონკრეტული ადამიანი** — ცოცხალი თუ გარდაცვლილი — და ჰქონია თუ არა მას კავშირი კონკრეტულ დანაშაულთან.

---

### **2. პიროვნების გარეგნობის ნიშნები და მათი კლასიფიკაცია**

ადამიანის გარეგნობა მრავალფეროვანი და ინდივიდუალურია. კრიმინალისტიკაში იგი იკვლევა როგორც **სტაბილური და ცვალებადი ნიშნების** ერთობლიობა.

#### **ა) სტაბილური ნიშნები**

ეს არის ისეთი მახასიათებლები, რომლებიც დროის განმავლობაში პრაქტიკულად არ იცვლება:

* თავის ფორმა და პროპორციები;
* თვალების, ცხვირის, ტუჩების ფორმა;
* ყურების ზომა და მორგება;
* ნიკაპის ხაზის ფორმა;
* ძვლოვანი სტრუქტურა (ქვედა ყბა, შუბლი და სხვ.).

#### **ბ) ცვალებადი ნიშნები**

ეს ნიშნები შეიძლება შეიცვალოს ასაკის, ჯანმრთელობის, ცხოვრების წესის ან გარემო ფაქტორების გავლენით:

* თმის სიგრძე და ფერი;
* წვერი, ულვაში, ვარცხნილობა;
* ტანსაცმელი, მაკიაჟი, აქსესუარები;
* სხეულის წონა და პოზა.

#### **გ) განსაკუთრებული ნიშნები**

კრიმინალისტიკისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია:

* ნაწიბურები, ნამწვარი ან ჭრილობის კვალი;
* ტატუები, მოლები, დეფორმაციები;
* თვალის ან კიდურების ანომალია;
* ხელოვნური ჩანერგვები ან პროთეზები.

---

### **3. პიროვნების იდენტიფიკაციის საშუალებები**

პიროვნების გაიგივება შეიძლება განხორციელდეს სხვადასხვა მეთოდით:

1. **ვიზუალური ამოცნობა** — მოწმეების ან დაზარალებულთა მიერ პირის ამოცნობა.
ტარდება კანონით განსაზღვრული პროცედურით, მაგალითად – ამოცნობა ფოტოებიდან ან ცოცხალი რიგითობისას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 223-ე მუხლი).

2. **ფოტოგრაფიული შედარება** – სურათების შედარებით იკვლევა ერთი და იგივე პირის არსებობა სხვადასხვა დოკუმენტზე ან ჩანაწერში.

3. **ვიდეოანალიზი** – სათვალთვალო კამერების ჩანაწერებზე დაფუძნებული სახის ამოცნობა. გამოიყენება პროგრამული უზრუნველყოფა (მაგალითად, ბიომეტრიული სისტემები შსს-ში).

4. **ბიომეტრიული იდენტიფიკაცია** – გამოიყენება თითის ანაბეჭდები, სახის გეომეტრია, თვალის ბადურის ანალიზი, ხმის ტემბრი და სხვ.

---

### **4. პიროვნების იდენტიფიკაცია გარდაცვლილთა შემთხვევაში**

კრიმინალისტიკის პრაქტიკაში ხშირია შემთხვევა, როცა გარდაცვლილის პიროვნება უცნობია. ასეთ დროს გამოიყენება:

* დენტოლოგიური იდენტიფიკაცია (კბილების სტრუქტურით);
* დნმ-ის ანალიზი;
* ჩონჩხის ან თავის ძვლის ანატომიური შედარება;
* ტანსაცმლისა და ნივთების ექსპერტიზა.

ეს პრაქტიკა აქტიურად გამოიყენება საქართველოში **სასამართლო მედიცინის ეროვნულ ბიუროში**, განსაკუთრებით დაკარგულ პირთა იდენტიფიკაციისას.

---

### **5. კრიმინალისტიკური აღრიცხვა (რეგისტრაცია)**

#### **ცნება და მიზანი**

კრიმინალისტიკური აღრიცხვა — ეს არის **სპეციალური მონაცემთა სისტემა**, რომელშიც თავმოყრილია ინფორმაცია პირების, ობიექტების და დანაშაულის კვალი-ნიშნების შესახებ, რაც გამოძიებას საშუალებას აძლევს **შეადაროს, გააიგივოს და დააკავშიროს** სხვადასხვა დანაშაულის ფაქტები.

მთავარი მიზნებია:

* დანაშაულის გახსნის დაჩქარება;
* განმეორებითი დანაშაულის ამოცნობა;
* ნაპოვნი კვალი ან ობიექტი დაუკავშიროს კონკრეტულ პირს;
* დაკარგული პირის ან უგზო-უკვლოდ გაუჩინარებულის იდენტიფიკაცია.

---

### **6. კრიმინალისტიკური აღრიცხვის სახეები საქართველოში**

საქართველოში შინაგან საქმეთა სამინისტროს სისტემაში მოქმედებს რამდენიმე კრიმინალისტიკური აღრიცხვა:

1. **დაქტილოსკოპიური აღრიცხვა** – თითის ანაბეჭდების მონაცემთა ბაზა (სხვა ქვეყნების მსგავსად გამოიყენება ავტომატიზირებული სისტემა – AFIS).
ყველა დაკავებული პირის ანაბეჭდები რეგისტრირდება პოლიციის ბაზაში.

2. **ფოტოგრაფიული აღრიცხვა** – დაკავებულებისა და ძებნილი პირების ფოტოსურათების ბაზა. გამოიყენება ამოცნობისა და იდენტიფიკაციისას.

3. **ბალისტიკური აღრიცხვა** – ცეცხლსასროლი იარაღის ტყვებისა და მასრების კვალი. გამოიყენება მკვლელობისა და შეიარაღებული თავდასხმის გამოძიებისას.

4. **ტრასოლოგიური აღრიცხვა** – ფეხსაცმლის, იარაღის, ავტომობილის საბურავის და სხვა მექანიკური კვალი-ნიშნების ნიმუშები.

5. **ოდოროლოგიური აღრიცხვა** – სუნის ბიოლოგიური ნიმუშები (ძაღლების გამოყენებით იდენტიფიკაციისას).

6. **დნმ აღრიცხვა** – ბიოლოგიური მასალების გენეტიკური პროფილების ბაზა (აქტიურად გამოიყენება დაკარგულთა იდენტიფიკაციაში).

---

### **7. რეგისტრაციის სამართლებრივი საფუძველი**

კრიმინალისტიკური აღრიცხვის სამართლებრივი საფუძველია:

* **საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი** – 116, 223 და სხვა მუხლები;
* **შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეგლამენტი**;
* **„პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონი“** – რომელიც განსაზღვრავს, როგორ ინახება და მუშავდება იდენტიფიკაციის მონაცემები.

მონაცემთა გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ სამართლებრივი მიზნებისთვის და განსაზღვრული ვადით, რის შემდეგაც ბაზიდან შოჩინდება.

---

### **8. პრაქტიკული მნიშვნელობა**

კრიმინალისტიკური აღრიცხვა განსაკუთრებით ეფექტურია შემდეგ შემთხვევებში:

* **არაიდენტიფიცირებული ნაშთების აღმოჩენისას** (გარდაცვლილი, სხეულის ნაწილები);
* **გადაჯაჭვული დანაშაულების გამოვლენაში** – როცა სხვადასხვა დანაშაულის კვალი ერთსა და იმავე პირს მიეკუთვნება;
* **პოლიციის ძებნის ოპერაციებში** – პირის ამოცნობის ან ადგილსამყოფელის დადგენისას.

---

### **9. თანამედროვე მიდგომები და ბიომეტრიული სისტემები**

ბოლო წლებში საქართველოს შსს-მ დანერგა **ბიომეტრიული აღრიცხვის ერთიანი სისტემა**, რომელიც აერთიანებს:

* ფოტოგრაფიულ, თითის ანაბეჭდებისა და დნმ ბაზებს;
* სახის ამოცნობის პროგრამებს (Face Recognition Systems);
* ბიომეტრიულ პასპორტებსა და იდენტიფიკაციის დოკუმენტებს.

ეს ხელს უწყობს დანაშაულთა გახსნისა და პიროვნების დადგენის სიზუსტის ზრდას.

---

### **10. დასკვნა**

პიროვნების იდენტიფიკაცია გარეგნობის ნიშნების მიხედვით და კრიმინალისტიკური აღრიცხვა წარმოადგენს კრიმინალისტიკის პრაქტიკული საფუძვლის მნიშვნელოვან ნაწილს.
ის უზრუნველყოფს:

* დანაშაულის სწრაფ და ზუსტ გამოძიებას;
* განმეორებითი დანაშაულის პრევენციას;
* პირის ცნობის, დადგენისა და გათავისუფლების სამართლიანობას.

---

თუ გინდა, შემდეგ ნაბიჯად შემიძლია ამ თემაზე შეგიქმნა **კაზუსი (პრაქტიკული მაგალითი)** — როგორ ტარდება პიროვნების იდენტიფიკაცია გარეგნობის ნიშნებით გამოძიების პროცესში, ეტაპობრივად. გინდა ასე გავაგრძელოთ?

კაზუსი 1
ირაკლი და თეკლა იმყოფებიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში. - მეუღლეები
2022წელს ირაკლიმ რამდენჯერმე იძალადა თეკლაზე,კერძოდ:
1.2022 წლის 5 მარტს,დაახლოებით 11:00 საათზე,ირაკლიმ მეუღლეს ხელი მოუჭირა მარჯვენა ხელის არეში,რა დროსაც თეკლამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი.არნიშნულ ფაქტს შეესწრო მათი 17 წლის შვილი - 126 პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ’’
2.2022 წლის 10 აგვისტოს,დაახლოებით 22: საათზე,ირაკლიმ მუსტიდაარტყა მეუღლეს სახეში,რა დროსაც თეკლამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი,აღნიშნულ ფაქტს შეესწრო მათი 17 წლის შვილი - 126 პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ’’
3.2022 წლის 20 ნოემბერს,დაახლოებით 19:00 საათზე,ირაკლიმ რამდენჯერმე დაარტყა ხელი მეუღლეს სახისა და თავის არეში,რა დროსაც თეკლამ განიცადა ფიზიკური ტკივილი,არნიშნულ ფაქტს შეესწრო მატი 17 წლის შვილი - 126 პრიმა მუხლის მე-2 ნაწილის ,,ბ’’
ზემოაღნიშნულის გარდა,2022 წლის აპრილში (ზუსტი რიცხვი და დრო დუდგენელია),ირაკლიმ გენდერული ნიშნით შეუწყალებლობის მოტივით აუკრძალა მეურლეს-თეკლას მისი ნებართვის გარეშე ქუჩაში,მაღაზიაში წასვლა და თუკი ნებართვის გარეშე გადადგამდა ნაბიჯს,დაემუქრა სიცოცხლის მოსპობით.თეკას გაუჩნდა მუქარის განხორციელების საფუძვლიანი შიში. -
11 პრიმა 150-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი

კაზუსი 2
40 წლის კახა და 38 წლის ნინო რამდენიმე წელია,რაც მეუღლეები არიან და იმყოფებიან ფაქტობრივ თანაცხოვრებაში. – არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი პირები
კახა არის ძალიან ეჭვიანი და ნინოს ხშირად აყენებს სიტყვიერ შეურაცხყფას. თითქმის ყოველდღე ამცირებს (ეძახის სულელსა და გაუნათლებელს),ეუბნევა რომ სახლს არ ალაგებს და ბავშვებს სათანადოდ არ უვლის,რასაც კახა ქალის მოვალეობად მიიჩნებს - 126-ე პრიმა მუხლის 1-ლი ნაწილი.
კახას ასეთი მოქცევის შედეგად ნინოს აქვს სტრესი და განიცდის ტანჯვას.კახას ასეთი ქცევის მიუხედავად,ნინო ერიდება ამ ფაქტების გახმაურებას,რადგან ეს მიაჩნია ოჯახის სირცხვილად და ამიტომ არ მიმართავს სამართალდამცავ ორგანოებს.
2018 წლის 13 აპრილს,იმ მოტივით,რომ ნინო ქმრის დაუკითხავად მშობლებთან წავიდა,კახამ ბენზინი მიასხა მეუღლეს და ცეცხლი წაუკიდა. რამდენიმე წუთში ადგილზე სამართალდამცავები და სასწრაფო სამედიცინო დახმარება მივიდა. ნინო გადაიყვანეს რეანიმაციაში,რომელსაც სხეულის 70 % ჰქონდა დამწვარი. 12 დღის შემდეგ დაზარალებული გარდაიცვალა - 11 პრიმა,109-ე მუხლის ,,კ’’, ,,ლ’’ , ,,თ’’ პუნქტი.

კაზუსი 3
ლეილა ფაფქტობრივ ქორწინებაში იმყოფებოდა შალვასთან - არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი პირები.
ერთად თანაცხოვრების პერიოდში,შალვა ხშირად სიტყვიერ შეურაცხყოფას აყენებდა მეუღლეს. მიაჩნდა,რომ ქალის მთავარი მოვალეობა იყო საოჯახო საქმეების კეთება და ბავშვის აღზრდა.
მორიგი კომფლიქტის შემდეგ,ლეილამ სცადა თავის მოკვლა და დიდი რაოდენობით წნევის დამწევი საშუალებები დალია,თუმცა,დროული სამედიცინო ჩარევის შედეგად, მოხერხდა მისი გადარჩენა - 11 პრიმა 115-ე მუხლის 2 ნაწილის ,,ა’’ ქვეპუნქტი.
აღნიშნული შემთხვევის შემდეგ,ლეილა ქმარს გაშორდა და საცხოვრებლად თავისი მშობლების სახლში გადავიდა.
შალვასთვის ესეც არ აღმოჩნდა საკმარისი, ერთ დღეს ნასვამ მდგომარეობაში მყოფი შალვა მივიდა ლეილას მშობლების სახლში,თუმცა იქ არავინ დახვდა. ამის შემდეგ,შალვა მივიდა ლეილას მშობლების მეზობელთან და უთხრა - ლეილას მშობლებისთვის გადაეცა,რომ სახლს გადაუწვავდა.მეზობელმა იმავე დღესვე გადასცა ლეილას მშობლებს შალვას დანაბარები,რომლებმაც მაშინვე მიმართეს პოლიციას,რადგან იფიქრეს,რომ შავას რეალურად შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - 151-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი.

კაზუსი 4
ერთად თანაცხოვრების პერიოდში, ალეხანდრო გარკვეული პერიოდულობით ფიზიკურად ძალადობდა ესმერალდაზე. ესმერალდა ერთი თვის განმავლობაში ხშირად გამხდარა ფიზიკური ძალადობის მსხვერპლი,თუმცა კონკრეტულ თარიღებსა და პერიოდს ვერ იხსენებს - 11 პრიმა 126 - მუხლის 12 ნაწილი.
ფიზიკურ ძალადობას თან სდევდა სიტყვიერი შეურაცხყოფაც. ალეხანდრო მეუღლეს თითქმის ყოველდღე უმეორებდა რომ არაფრის მაქნისი არ იყო და ასეთი ცოლი არ სჭირდებოდა. – 126- ე პრიმა მუხლის 1-ლი ნაწილი.
2022 წლის 25 აპრილს,ალეხანდრო მოკვლით დაემუქრა მეუღლეს თუ პოლიციას შეატყობინებდა ძალადობის შესახებ.ესმერალდას ძალიან შეეშინდა ალეხანდროს მუქარის,რადგან ფიქრობდა,რომ ალეხანდროს წარსულიდან გამომდინარე,მას ნამდვილად შეეძლო მისი მოვლა - 150-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი.

კაზუსი 5

ესმა და ლერი იმყოფებიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში - მეუღლეები.
აღნიშნულ წყვილს ხშირად აქვთ კონფლიქტი.ერთ საღამოს დაბრუნებულმა ლერიმ,სრულიად უსაფუძვლოდ, ჩხუბი დაუწყო მეუღლეს, ესმამ სცადა სიტუაციის განმუხტვა,თუმცა ლერიმ ორჯერ დაარტყა მუშტი სახისა და თავის არეში - 126-ე პრიმა მუხლის 1-ლი ნაწილი.
ასევე,დაუმტვრია მობილური ტელეფონი,რომლის ღირებულებამ 150 ლარი შეადგინა -
11 პრიმა 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილი.
ამ დროს,ოთახში შემოვიდა მათთან სტუმრად მყოფი ესმას 15 წლის დისშვილი,რომელმაც დაინახა,თუ როგორ დაარტყა მუშტი ლერიმ თავის მეუღლეს,ლერიმ აგრესია ბავშვის მიმართაც გადაიტანა და ძლიერად მოქაჩა თმები არასრულწლოვანს,რამაც ამ უკანსაკნელის ფიზიკური ტკივილი გამოიწვია. – 126-ე მუხლის 12 ნაწილის ,,ა’’ ქვეპუნქტი.

კაზუსი 6

ანა და გივი 8 წლის განმავლობაში იმყოფებოდნენ არარესგიტრირებულ ქორწინებაში.ბოლო ერთი წლის განმავლობაში მათ ურთიერთობა დაეძაბათ,ჰქონდათ ხშირი კონფლიქტები,რაც გამოიხატებოდა გივის მიერ ანას მიმართ განხორცეიელებულ ძალადობაში,კერძოდ,გივი თავის მეუღლეს ბოლო ერთის წლის განმავლობაში ხშირად სცემდა ხელებისა და ფეხების გამოყენებით. - 11 პრიმა 126-ე მუხლის 1-2 ნაწილი
თანაცხოვრების მე-2 წელს ანა დაშორდა მეუღლეს,წამოვიდა სახლიდან და თავის მშობლებთან გადავიდა საცხოვრებლად,რადგან ვეღარ გაუძლო გივის მხრიდან განხორციელებულ ძალადობას,ასევე გივი ეუბნებოდა,რომ თუ დაშორდება ის მას დაასახიჩრება ისე,რომ მას არავინ შეხედავდა - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1 ნაწილით.
ასევე უნდა გამოვიყენოთ 150-ე მუხლი იძულება მუქარის ხერხით. ანა მოქმედებს თავისი ნების საწინააღდმეგოთ და მუქარი ხერხით იმიტომ,რომ გივი ემუქრება მას სახის დასახიჩრებით.
დაშორების მიუხედავად,გივი ანს მოსვენებას არ აძლევდა.2018 წლის 5 სექტემბერს გივი დაუკავშირდა ანას მამას-ჯემალის და უთხრა,რომ სახლს გადაუწვავდა,რადგან მას ადანაშაულებდა ანას დაშორების გამო. ჯემალი ძალიან შეაშინა გივის სიტყვებმა და იფიქრა,რომ მას მართლაც შეეძლო ამ ყველაფრის გაკეთება - დაკვალიფიცირდება 151-ე მუხლის 1 ნაწილით ,ეს არის მუქარა,რადგანაც გივი ანას მამას (ჯემალის) ემუქრება სახლის გადაწვით.
კazusi კაზუსი: ალეხანდრო და ესმერალდა არიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში. ალეხანდრო ფიზიკურად ძალადობთა ესმერალდაზე და სისტემატიურად აყენებდა შეურაწყობას. (კვალიფიკაცია 11 პრიმა და 126 პრიმა მუხლი) 2022 წლის 22 მარტს, ალეხანდრო დაემუკრა ესმერალდა მოკვლით, თუკი გაამჟღავნებდა , ესმერალდამაც რეალურად აღიქვა მუქარა, რადგან წარსულში ფიზიკურად უსწორდებოდა და მუქარად განახორციელებდა კვალიფიკაია 151 მუხლის მე-2 ნაწილის დ) ქვეპუნქტი

პროკურორმა მოითხოვა ფარული საგამოძიწბო
სწორად მოიქცა თუ არა მოსამართლე აწორად მოიქცა 143 2 ორიმა 4 ნაწ.

ექსპერტიზა, ჩხრეკა

ანონიმური მოწმე
ევროპული სასამართლო არ კრძალავს ანონიმური მოწმის ინსტიტუტს და ანონიმური მოწმის ჩვენების მტკიცებულების გამოყენების შესაძლებლობას შესაბამისად საქ სისხ სამ პროცესი ითვალისწინებს გამოძიების დაწყებას ანონიმური ინფორმაციის საფუძველზე. ანონიმური ინფს წყარო შესაძლებელია იყოს კონფიდენტი, ასევე ე.წ ნდობით აღჭურვილი პირები ან სხვა პირები რომლებიც გამოძიების მიზნებიდან ან მოწმის დაცვის სპეციალური ღონისძიებიდან გამომდინარე ანონიმურად რჩებიან. ესენი არიან პირები, რომელტა იდენტიფიკაციის გამჟღავნება უშუაოდ მათ ან მათ ახლობლებს საფრთხეს უქმნის. ევროპული სასამართლო მოწმის სრულფასოვან დაკითხვაში მოიაზრებს მოწმის იდენტიფიკაციის დადგენას და ამ ინფორმაციის ცოდნას ბრალდებულის მიერ. ევროპ სასამართლო ხაზს უსვამს მოწმის იდენტიფიკაციის ცოდნის მნიშვნელობას მოწმის სანდოობის, მისი ჩვენების დამაჯერებლობისა და სარწმუნოობის საკითხის გადასაწყვეტად. მოწმის ვინაობის დადგენით ხდება მოწმის როგორც მტკიცებულების ინდივიდუალიზაცია. მოწმის ინდივიდუალიზაცია ერთი მხრივ თავიდან იცილებს პიროვნებათა ერთმანეთში არევას, მეორე მხრივ კი, პროცესის მონაწილეებს აძლევს შესაძლებლობას გარკვეული ინფო მოიპოვონ მოწმეებზე, მათ მიერ ჩვენების მიცემის მოტივაციაზე, რამაც შესაებელია მოწმის სანდოობაზე და სარწმუნოებაზე და დამაჯერებლობაზე გავლენა მოახდინოს.
შესაბამისად სასამართლომ ანონიმური მოწმის მიერ მიცემული ინფორმაციის შეფასებისას უნდა გაითვალისწინოს 1) გამართლებულია თუ არა მოწმის ანონიმურობის დაცვა 2) ანონიმური მოწმის დაკითხვის საჭროება რამდენად არსებობს 3) უნდა დადგინდეს მოწმის ანონიმური ჩვენება არის თუ არა ერთადერთი მამხილებელი მტკიცებულება რადგან მხოლოდ ეს არ შეიძლება გახდეს გამამტყუნებელი განაჩენის საფუძველი.
საკონსტიტუციოს გადაწყვეტილება გიორგი ქებურია საქართველოს პარლამენტის წინააღმდეგ 2020 წლის 25 დეკემბერი.
კონფრონტაციის უფლების დაცვა საკმაოდ კომპლექსურია, თუმცა სასამართლო პრაქტიკაში არსებობს რამდენიმე მექანიზმი, რომელიც ეხმარება ბრალდებულს კონფრონტაციის უფლების გამოყენებაში ასეთ შემთხვევაში, სასამართლო ცდილობს, დაიცვას როგორც მოწმეთა, ისე ბრალდებულის უფლებები. დისტანციური დაკითხვა და ტექნოლოგიების გამოყენება: ზოგიერთ შემთხვევაში, მოწმის დაკითხვა შეიძლება განხორციელდეს დისტანციურად — ვიდეოკავშირის ან სპეციალური ეკრანების მეშვეობით, რათა მოწმის სახე ან სხვა მახასიათებლები არ იყოს გამჟღავნებული. ეს მეთოდი ხელს უწყობს მოწმეს უსაფრთხოების დაცვაში, ხოლო ბრალდებულს მაინც შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს პროცესში და ადვოკატის მეშვეობით დასვას შეკითხვები. ასევე ზოგჯერ დაკითხვის პროცესი შეიძლება განხორციელდეს ისე, რომ ბრალდებული ან მისი ადვოკატი წინასწარ ამზადებენ კითხვებს, ხოლო მოსამართლე ან სპეციალური წარმომადგენელი მათ სვამს მოწმესთან. ამ მეთოდით შეიძლება შემცირდეს უსაფრთხოების რისკები და თავიდან აიცილოს უშუალო კონფრონტაცია, მაგრამ ბრალდებულს მაინც ეძლევა საშუალება, შეამოწმოს მოწმის ჩვენების სანდოობა. აღნიშნულ მექანიზმებთან დაკავშირებით ევროპულმა სასამართლომ დაადგინა რომ მოწმის კონფრონტაციის უფლება მაინც არ არის უზრუნველყოფილი.

დაცვის სპეც ღონისძ

დაცვის სპეც ღონისძ შეიძლება გამკყენებული იქნეს პროცესის ნებისმიერი მონაწილის მოსამართლის, პროკურორიდ, გამომძიებლის, ბრალდებულის, ადვოკატის, მოწმის, დაზარალებულის, ექსპერტის, თარჯიმნის სიცოცხლის, ჯანმრთობის, ქონებისა და პირადცხოვრების დაცვის მიზნით.
დაცვის სპეციალური ღონისძ შეიძლება ასევ გამოყ იქნეს პროცრსის ნებისმ მონაწილკს ახლო ნათესავის სიცოცხ, ჯანმრთ, ქონებ დაცვის მიზნით აი პირადცხოვრებაზე ღონისძ გამოყ შესაძლებლობას კოდექსი არ იძლევა.
პროცესის მონაწილის დაცვის სპეციალური ღონისძიება შეიძლება გამოყენებულ იქნეს, თუ:
ა) განიხილება საქმე ისეთი ქმედების ჩადენის ფაქტზე, რომლის საჯარო განხილვაც თავისი ბუნებით არსებით ზიანს მიაყენებს პროცესის მონაწილის პირად ცხოვრებას;
ბ) პროცესის მონაწილის ვინაობისა და საქმეში მონაწილეობის გასაჯაროებით მნიშვნელოვანი საფრთხე დაემუქრება მის ან მისი ახლო ნათესავის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას ან ქონებას;
გ) პროცესის მონაწილე დამოკიდებულია ბრალდებულზე;
პირველ შემთხვევაში დაცვის ღონისძიება გამოიყენების მიზანია პროცესის მონაწილის პირადი ცხოვრების დაცვა მაგ: სექსუალური ცხოვრების, ურთიერთიბები პირადი დეტალები და ა.შ. დაცვის სპეც ღონისძ გამოყ საჭ შეიძლება დადგეს იმ შემთხვევაში როდესაც თუ მოწმე ჩვენებაში მიუთითებს მისი სექსუალური ცხოვრების ისეთ დეტალებს რომლკს გასაჯაროვებით არსებითი ზიანი მიადგება მის რეპუტაციას და ოჯახურ ცხოვრებას.
თუ არსებობს იმის საფრთხე რომ მოწმის ვინაობის დადგენის შემთხვევაში ბრალდ პასუხისმგ აცილების მიზნით შეეცდება მისი ან მისი ნათესავების სიცოცხლის მოსპობას ან ჯანმრთელობის დაზიანებას პროკურორმა აღნიშნული მოწმის ან ნისი ახლო ნათესავის მიმართ უნდა განოიყენოს დაცვის სპეციალური ღონისძიების რომელიმე სახე.
მესამეში ის საფრთხეები არაა მაგრამ საკმარისია პროცესის მონაწილე რაიმე ფორმით ფინანსურად იყოს დამოკიდებული ბრალდებულზე მაგ: ბრალდ წინააღმდ მისცა ჩვენება რონელიც ფინანსურად მასზეა დანოკიდებული და თუ არსებიბს ვარაუდი იმისა რიმ ბრალდებული მას ფინანს დახმარევას შეუწყვეტს მის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემისგამკ და ეს უკანასკნელი ფინანსური სახსრების გარეშე დარჩება შესალოა გადაწყვეტილება იქნეს მიღებული ამაზე მაგ: ფსევდონიმი მიანიჭონ.
კონფრონტაციის უფლების დაცვა საკმაოდ კომპლექსურია, თუმცა სასამართლო პრაქტიკაში არსებობს რამდენიმე მექანიზმი, რომელიც ეხმარება ბრალდებულს კონფრონტაციის უფლების გამოყენებაში ასეთ შემთხვევაში, სასამართლო ცდილობს, დაიცვას როგორც მოწმეთა, ისე ბრალდებულის უფლებები. დისტანციური დაკითხვა და ტექნოლოგიების გამოყენება: ზოგიერთ შემთხვევაში, მოწმის დაკითხვა შეიძლება განხორციელდეს დისტანციურად — ვიდეოკავშირის ან სპეციალური ეკრანების მეშვეობით, რათა მოწმის სახე ან სხვა მახასიათებლები არ იყოს გამჟღავნებული. ეს მეთოდი ხელს უწყობს მოწმეს უსაფრთხოების დაცვაში, ხოლო ბრალდებულს მაინც შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს პროცესში და ადვოკატის მეშვეობით დასვას შეკითხვები. ასევე ზოგჯერ დაკითხვის პროცესი შეიძლება განხორციელდეს ისე, რომ ბრალდებული ან მისი ადვოკატი წინასწარ ამზადებენ კითხვებს, ხოლო მოსამართლე ან სპეციალური წარმომადგენელი მათ სვამს მოწმესთან.

მოწმის ავტონომიური ცნება

ევროპული სასამართლო სსს პროცესში მოწმის ჩვენების როგორც მტკიცებულების რეგულირების წესების დადგენას ხელშემკვრელ სახელმწიფოებს ანდობს. ევროპულმა სასამართლომ მხოლოდ მოწმის ავტონომიურ ცნებას მისცა განმარტება.
სასამართლომ მის გადაწყვეტილებაში კოსტოვსკი ნიდერლანდების წინააღმდეგ და ასევე ვინდიში ავსტრიის წინააღმდეგ მოწმის ცნებას ავტონომიურად მიზანმიმართულად მისცა საკმაოდ ფართო განმარტება, კერძოდ მოიაზრებს მოწმის ცნებაში არა მხოლოდ იმ პირს რომელმაც სასამართლოს წინაშე უშუალოდ იქნა დაკითხული და ჩვენება მისცა, არამედ ასევე იმას რომელიც სასამართლოს წინაშე მტკიცებულების გამოკვლევისას არ დაკითხულდად და შესაბამისად ჩვენება არ მიუცია, ან რომელიც რომელიც ხელშემკვრელი სახელმწიფოს კანონმდებლობით არ განიხილება როგორც მოწმე. მამხილებელი მოწმე შეიძლება იყოს თანამბრელდებელი რომელიც ბალდების საწეინააღმდეგო ჩვენებას იძლევა მიუხედავად იმისა ეროვნული კანონმდებლობა მას მოწმედ განიხილავს თუ არა. პირის მოწმედ ყოფნისთვის მთავარია მის მიერ მიცემული ჩვენება სასამართლოს წარედგინოს დაკითხვის მწარმოებელი უფლებამოსილი პირის მიერ, იქნება ეს წერილობითი ფორმით, წაკითხვის მეშვეობით თუ წინასწარი დაკითხვის ფორმით.
მოწმედ ითვლება ასევე პირი რომელიც პირველადი წყაროდან მოსმენილ ინფორმაციას გადმოსცემს.
რომელ ეტაპზე მისცემს ჩვენებას მნიშვნელობა არ აქვს მთავარია ეს გახდეს სასამართლოს განხილვის საგანი და არ იქნეს დარღვეული კონფრონტაციის უფლება.
ევროპული სასამართლო მამხილებელ მოწმეებს 3 მოთხოვნას უყენებთ 1) მთავარ სხდომაზე უნდა გამოცხადდეს და დაკითხულ იქნეს მხარეთა მიერ 2) თუ გაოძახებელი მოწმე არ გამოცხადდა მტავარ სხდომაზე მისი გამოუცხადებლობა პროცესუალური კომპენსაცია უნდა მოხდეს იმით რომ დაცვის ხარეს უნდა ჰქონდეს ან უნდა ჰქონოდა შესაძლებლობა პროცესის ფარგლებში ან თუნდაც მის გარეთ უშუალოდ მონაწილეობა მიიღოს მამხილებელი მოწმის დაკითხვაში. 3) ასეთ მტკიცებულებას შეზღუდული მტკიცებულებითი ღირებულება აქვს.

1. ჩხრეკა და ამოღება – დანაშაულებრივი მტკიცებულებების მოპოვების ტაქტიკა

ჩხრეკა

ჩხრეკა არის საგამოძიებო მოქმედება, რომელიც ტარდება პირის საცხოვრებელ ადგილას, სამუშაო გარემოში, ავტომობილში ან სხეულზე დანაშაულის მტკიცებულებების მოსაპოვებლად.
ჩხრეკის ტიპები:
​•​საცხოვრებლის ჩხრეკა – მოითხოვს სასამართლოს ნებართვას (გარდა გადაუდებელი შემთხვევებისა).
​•​პირადი ჩხრეკა – ტარდება, როდესაც არსებობს დასაბუთებული ეჭვი, რომ პირს აქვს უკანონო ნივთი.
​•​მანქანის ჩხრეკა – შესაძლებელია გადაუდებელი საჭიროების შემთხვევაში.

ჩხრეკის ტაქტიკა:
​1.​წინასწარი დაგეგმვა – საჭიროა ინფორმაცია ობიექტზე, შესაძლო საფრთხეებზე და ეჭვმიტანილზე.
​2.​უცბად განხორციელება – მოულოდნელობის ეფექტი მნიშვნელოვანია, რომ დამნაშავემ ვერ მოასწროს ნივთების გადამალვა ან განადგურება.
​3.​პერსონალური დაცვის ზომები – თუ არსებობს წინააღმდეგობის შესაძლებლობა, ჩხრეკაში ჩართავენ სპეცდანიშნულების ჯგუფს.
​4.​მტკიცებულებების ფიქსაცია – ნივთები აღირიცხება, ფოტო-ვიდეო გადაღება და ექსპერტიზისთვის გადაგზავნა.

ამოღება

ამოღება არის მტკიცებულებების მოპოვების პროცესი, როდესაც საგამოძიებო ორგანო კონკრეტული ნივთის არსებობის შესახებ უკვე ინფორმირებულია.
​•​სავალდებულო ამოღება – როცა პირი ვალდებულია, გადასცეს საგამოძიებო ორგანოს ნივთი (მაგალითად, ყალბი დოკუმენტი).
​•​ნებაყოფლობითი ამოღება – როცა პირი საკუთარი სურვილით აძლევს ნივთს გამოძიებას.

შეჯამება:

ჩხრეკა და ამოღება აუცილებელია მტკიცებულებების მოპოვებისთვის და მათი სწორად ჩატარება კრიტიკულია გამოძიების წარმატებისთვის.

2. დაკითხვა და გამოკითხვა – ტაქტიკა და მნიშვნელობა

დაკითხვა

დაკითხვა არის სისხლის სამართლის პროცესში მყოფი პირის (ეჭვმიტანილი, ბრალდებული, მოწმე, დაზარალებული) დაკითხვის პროცესი.
ტაქტიკა:
​1.​სამოტივაციო საუბარი – დაკითხული უნდა გრძნობდეს უსაფრთხოებას და საუბრისკენ იყოს წამოწეული.
​2.​ფსიქოლოგიური ზემოქმედება – გამომძიებელი იყენებს თანაგრძნობას, კონფრონტაციას, ანალიტიკურ კითხვებს.
​3.​განმეორებითი დაკითხვა – საჭიროების შემთხვევაში ხდება იმ დეტალების დაზუსტება, რომლებზეც დაკითხულმა ადრე თქვა არაზუსტი ინფორმაცია.

გამოკითხვა

გამოკითხვა არის არაფორმალური პროცესი, როცა მოწმეს ან პირს ესაუბრებიან დამატებითი ინფორმაციის მისაღებად.
განსხვავება დაკითხვასა და გამოკითხვას შორის:
​•​დაკითხვა – უფრო ფორმალურია და სამართლებრივი ძალა აქვს.
​•​გამოკითხვა – ინფორმაციის შეგროვების მეთოდია, რომელიც არ არის იურიდიულად სავალდებულო.

შეჯამება:

დაკითხვისა და გამოკითხვის ტაქტიკა გავლენას ახდენს გამოძიების შედეგზე. სწორი ტექნიკის გამოყენება ხელს უწყობს სიმართლის დადგენას.

3. ძარცვა და ყაჩაღობა – კრიმინალისტიკური კვლევა და გახსნის მეთოდიკა

ძარცვა (სსკ 178) – სხვისი ქონების აშკარა დაუფლება ძალადობის გარეშე

ძარცვის გახსნის მეთოდიკა:
​1.​ვიდეომტკიცებულებების შესწავლა – ქუჩის ან ობიექტის კამერების ანალიზი.
​2.​ეჭვმიტანილის გადაადგილების ანალიზი – მობილური კავშირის, სატრანსპორტო საშუალებების მონიტორინგი.
​3.​მოწმეებისა და დაზარალებულების დაკითხვა – ქცევის დეტალების დაზუსტება.

ყაჩაღობა (სსკ 179) – ქონების დაუფლება ძალადობით ან ძალადობის მუქარით

ყაჩაღობის გახსნის მეთოდიკა:
​1.​ბიოლოგიური და ტრასოლოგიური კვალი – სისხლი, თითის ანაბეჭდები, ფეხსაცმლის ნაკვალევი.
​2.​იარაღისა და მისი კვალი – გამოყენებული იარაღის ამოცნობა, დენთის კვალი ხელზე.
​3.​მოტივის დადგენა – დამნაშავის სოციალურ-ფინანსური მდგომარეობის ანალიზი.

შეჯამება:

ძარცვისა და ყაჩაღობის გახსნა საჭიროებს კომპლექსურ მიდგომას, რომელიც მოიცავს როგორც ტექნიკურ (ვიდეო, კვალი), ასევე ფსიქოლოგიურ (მოტივის დადგენა) მეთოდებს.

4. მკვლელობის გახსნის კრიმინალისტიკური მეთოდიკა

მკვლელობის ტიპები:
​1.​განზრახ მკვლელობა (სსკ 108) – წინასწარი განზრახვით.
​2.​გაუფრთხილებლობით მკვლელობა (სსკ 116) – დაუდევრობით ან შემთხვევით.

გამოძიების მეთოდიკა:
​1.​შემთხვევის ადგილის დათვალიერება – სისხლის კვალი, იარაღი, ნატყვიარის კუთხე.
​2.​ბიოლოგიური ექსპერტიზა – დნმ-ის ანალიზი, სხეულზე არსებული დაზიანებები.
​3.​მოტივისა და ურთიერთობების შესწავლა – ვის შეეძლო სარგებლის მიღება?
​4.​დაკითხვის სტრატეგია – ეჭვმიტანილის ქცევის, ალიბის და მოტივის გამოკვლევა.

შეჯამება:

მკვლელობის გახსნა მოითხოვს ტექნიკურ ექსპერტიზებს, ფსიქოლოგიურ დაკითხვებს და მოტივაციის ანალიზს.

5. სქესობრივი დანაშაულების გახსნის კრიმინალისტიკური მეთოდიკა

სქესობრივი დანაშაულის სახეები:
​1.​გაუპატიურება (სსკ 137) – ფიზიკური ძალადობით ან მუქარით სქესობრივი აქტის იძულება.
​2.​სექსუალური ძალადობა (სსკ 138) – გაუპატიურებისგან განსხვავებული სქესობრივი ძალადობა.
​3.​პედოფილია (სსკ 141-142) – არასრულწლოვნის სექსუალური შევიწროება.

გამოძიების მეთოდიკა:
​1.​ბიოლოგიური ექსპერტიზა – დნმ-ის, სხეულიდან აღებული მასალების ანალიზი.
​2.​ფსიქოლოგიური დაკითხვა – მსხვერპლის მდგომარეობის შეფასება, მტკიცებულებების დაცვა.
​3.​მოწმეებისა და ეჭვმიტანილის დნმ-ის შედარება – საიდან აღმოჩნდა მისი კვალი?
​4.​ფარული ოპერატიული მუშაობა – ონლაინ კომუნიკაციის ანალიზი, დაკვირვება.

შეჯამება:

სქესობრივი დანაშაულის გახსნისთვის მნიშვნელოვანია მსხვერპლის დაცვა, მტკიცებულებების უტყუარობა და ფსიქოლოგიური მიდგომა.

გამოძიების დაწყების საფუძვლები

კრიმინალისტიკის კონტექსტში გამოძიების დაწყება საფუძველდება რამდენიმე მნიშვნელოვან ფაქტორზე:
​1.​დანაშაულის ნიშნების არსებობა – გამოძიება იწყება მაშინ, როდესაც გამოძიების ორგანო ან სამართალდამცავი პირი აღმოაჩენს დანაშაულის ნიშნებს ან ინიციატიული ინფორმაციის საფუძველზე. ეს შეიძლება იყოს დანაშაულის შესახებ ინფორმაცია, მოწმის ჩვენება, დაზარალებულის განცხადება ან სხვა მტკიცებულებები, რომლებიც ცხადყოფს, რომ დანაშაული მოხდა.
​2.​განაცხადი და შეტყობინება – გამოძიება შეიძლება დაიწყოს როგორც კონკრეტული პირის მიერ, რომელიც ინფორმაციას აწვდის დანაშაულზე (მაგალითად, დაზარალებული, მოწმე ან სხვა პირი), ასევე შიდა საგამოძიებო უწყებისგან (პოლიცია, პროკურატურა და ა.შ.).
​3.​მტკიცებულებების არსებობა – გამოძიების დაწყების საფუძველია იმ ფაქტების და მტკიცებულებების არსებობა, რომლებიც ადასტურებენ დანაშაულის ნიშნებს. ეს შეიძლება იყოს ფიზიკური მტკიცებულებები, დოკუმენტები, ვიდეოჩანაწერები, მოწმეების ჩვენებები და სხვა.
​4.​შედეგების ზიანი ან საფრთხე – გამოძიების დაწყება შესაძლებელია იმ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს საფრთხე, რომ მტკიცებულებები შეიძლება განადგურდეს ან დამნაშავე პირი გაიქცეს. ამისათვის, საგამოძიებო ორგანოები გამოიყენებენ ხელწერით უფლებამოსილებებს, რათა შეუფერხებლად დაიწყონ პროცესი.
​5.​პოლიციის უფლებამოსილება – სამართალდამცავებს აქვთ კანონით განსაზღვრული უფლებამოსილება, დაიწყონ გამოძიება მაშინ, როდესაც ისინი ეჭვობენ, რომ დანაშაული მოხდა, მიუხედავად იმისა, თუ რამდენად არის ფაქტი საჯაროდ დადასტურებული.
​6.​დამოუკიდებლობისა და მიუკერძოებლობის პრინციპები – გამოძიების დაწყება არ უნდა იყოს შიდა ინტერესებისა და გარეშე ზემოქმედებისგან დამოკიდებული. საგამოძიებო ორგანოები ვალდებულნი არიან დაიწყონ გამოძიება იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს სამართლებრივი საფუძვლები, მიუხედავად პოლიტიკურბი, სოციალურ-ეკონომიკური თუ სხვა ფაქტორების გავლენისგან.

ასეთი საფუძვლები კრიმინალისტიკაში უზრუნველყოფს სამართლებრივი პროცესის სიმართლეს, ეფექტიანობას და მიუკერძოებლობას, რაც აუცილებელია სისხლის სამართლის გამოძიების წარმატებული განხორციელებისთვის

22) არაკონსტიტუციურად ცნობილი სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი კარგავს ძალას:
საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან თუ შესაბამისი გადაწყვეტილება არ ადგენს აქტის ან მისი ნაწილის ძალის დაკარგვის სხვა, გვიანდელ ვადას.
21) საკონსტიტუციო სასამართლოს ადგილსამყოფელია
არც ერთი პასუხი არ არის სწორი. ??
19)პოლიტიკური პარტიის შექმნის საქმიანობის, საქმიანობის და ამ პოლიტიკური პარტიის წარდგენით არჩეული წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის კონსტიტუციურობის შესახებ სარჩელის საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანის უფლება აქვს:
საქართველოს პრეზიდენტს, საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს ან საქართველოს მთავრობას.
18) კოლეგიის სხდომას უძღვება:
საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე.
16) საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი:
თან ერთვის საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის ოქმს და ამ კანონით დადგენილი წესით ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებ-გვერდზე და „საქართველოს საკანონდმებლო მაცნეში“.
15) საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ:
თუ მიაჩნიათ, რომ დარღვეულია ან შესაძლებელია უშუალოდ დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული მათი უფლებანი და თავისუფლებანი
14) საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის გადაწყვეტილება, რომელიც განსხვავდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკისგან მიღებულად ჩაითვლება:
თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.
13) საკონსტიტუციო სასამართლოში სამართალწარმოება:
ხორციელდება ქართულ ენაზე
10) საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე არჩეულად ჩაითვლება
თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა.
3) საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილი კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებაში არაარსებითი, ფორმალური უზუსტობის აღმოჩენის შემთხვევაში კონსტიტუციური სარჩელი და კონსტიტუციური წარდგინება რეგისტრაციაში ტარდება:
არც ერთი პასუხი არ არის სწორი.​
11) თუ კონსტიტუციურ სარჩელზე გადაწყვეტილების მიღებისას პლენუმის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმები თანაბრად გაიყო,
კონსტიტუციური სარჩელი არ დაკმაყოფილდება ??
5) რეგისტრირებული კონსტიტუციური წარდგინება დაუყოვნებლივ გადაეცემა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს
7) საკონსტიტუციო სასამართლოს ადგილსამყოფელია:
ბათუმი??
8) საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს
სამ წევრს ნიშნავს საქართველოს უზენაესი სასამართლო??
12) საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლება არ აქვს
მას უფლება არ აქვს იმსჯელოს მთლიანად კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობაზე, თუ წარდგინების ავტორი ითხოვს კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის მხოლოდ რომელიმე ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობას.
1 ) საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ.
საქართველოს მოქალაქეებს, სხვა ფიზიკურ პირებს და იურიდიულ პირებს, თუ მათ მიაჩნიათ, რომ დარღვეულია ან შესაძლებელია უშუალოდ დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული მათი უფლებანი და თავისუფლებანი;

ბ) საქართველოს სახალხო დამცველს, თუ მას მიაჩნია, რომ დარღვეულია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული ადამიანის უფლებანი და თავისუფლებანი. არცერთი პასუხი არ არის სწორი.
2) საკონსტიტუციო სასამართლოში დასანიშნ კანდიდატებს
არც ერთი პასუხი არ არის სწორი??
1 ) საკონტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილის კანდიდატურის დასახელების უფლება აქვს
საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარეს.
2) საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი უფლებამოსილია საქმე არსებითად განიხილოს და მიიღოს გადაწყვეტილება
თუ მის სხდომას ესწრება სულ ცოტა 6 წევრი, გარდა „საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 44-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ??
3) დასაშვებია თუ არა საკონსტიტუციო სასამრთლოს მოსამართლის დაკავება
დაუშვებელია. გამონაკლისია მხოლოდ დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს სასამართლოს თავმჯდომარეს.
5) მხარეებს უფლება აქვთ
მხარეებს ასევე უფლება აქვთ საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე თავიანთი
ინტერესების დაცვა მიანდონ ადვოკატს ან უმაღლესი იურიდიული განათლების
მქონე სხვა პირს.
7) საქართველოს პრეზიდენტი
ნიშნავს საკონსტიტუციო სასამართლოს სამ წევრს
8) საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე არჩეულად ჩაითვლება
თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა.
11) კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახლიველად მიღება ფორმდება
საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის ან კოლეგიის საოქმო ჩანაწერით,
12) საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის განჩინება, რომელიც განსხვავდება საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკისგან, მიღებულად ჩაითვლება:
თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმარვლესობა
13) საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტიტუციო სასამართლოს წევრს
უფლება აქვს გადაწყვეტილების მიღებისას ჰქონდეს განსხვავებული ან თანმხვედრი აზრი,
რომელიც დგება წერილობითი ფორმით.
14)რეგისტრირებული კონსტიტუციური სარჩელი დაუყოვნებლივ გადაეცემა საკონსტიტუციო სასამართლოს თავჯდომარეს
არც ერთი პასუხი არ არის სწორი ß
15) საქმეზე გადაწყვეტილების მიღების უფლება აქვთ
ამ საქმის განხილვაში უშუალოდ მონაწილე მოსამართლეებს. თუ განმწესრიგებელი სხდომის ან/და საქმის არსებითი განხილვის მიმდინარეობისას რომელიმე მოსამართლე სხვა მოსამართლით შეიცვალა, ამ უკანასკნელის მოთხოვნის შემთხვევაში საქმის განხილვის იგივე ეტაპი თავიდან იწყება.
16)საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება სახალხო დამცველს აქვს თუ:
თუ მიაჩნია, რომ დარღვეულია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული ადამიანის უფლებანი და თავისუფლებანი.
17) არჩევნების ან რეფერენდუმის მომწესრიგებელი ნორმების და ამ ნორმების საფუძველზე ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ
საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთ მეხუთედს, საქართველოს პრეზიდენტს და საქართველოს სახალხო დამცველს.
20) საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებას საქმის მასალების ფორმალური (და არა შინაარსობრივი) მხარის შემოწმების შემდეგ რეგისტრაციაში ატარესბს.
საკონსტიტუციო სასამართლოს უფლებამოსილი თანამშრომელი.
21)საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტის გამოქვეყნებად ითვლება
ითვლება მისი სრული ტექსტის საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნება.
22) საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი მისი გამოქვეყნების შემდეგ:
დაუყოვნებლივ უნდა აღსრულდეს თუ ამ აქტით სხვა ვადა არ არის დადგენილი.

1. საკონსტიტ სასამართლ თავმჯდომარის მოადგილეს ირჩევს?
პლენუმი(10მუხ)
2. საკონსტიტ სასამართლო სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედებას აჩერებს?
არცერთი(25-5)
სასამართლოს შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან.
3. კოლეგიის სხდომას უძღვება?
საკონ სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე(11-3)
4. საკონსტ სასამართლოს თავმჯდომარის მოადგილე არჩეულად ითვლება
თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა.(10-5)
5. საკონსტ სასამართლოს აქტის გამოქვეყნებად ითვლება
მისი სრული ტექსტის საკონსტ სასამართლოს ვებგვერდზე გამოქვეყნება 25-6
6. საკონს სასამართლოს მიერ სამართლებრივი აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად ცნობის შემდეგ?
არ შეიძლება ისეთი სამართლებრივი აქტის მიღება რომელიც შეიცავს იმავე შინაარსის ნორმებს, რომლებიც არაკნსტიტუციურად იქნა ცნობილი 25-4
7. მხარეებს უფლება აქვთ?
საქმის განხილვის ნებ სტადიაზე თავიანთი ინტერესების დაცვა მიანდონ ადვოკატს ან უმაღ იურიდ განათლების მქონე სხვა პირს 30-1
(მხარეებს უფლება აქვთ საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე თავიანთი უფლებამოსილების განხორციელება მიანდონ ნდობით აღჭურვილ პირს – წარმომადგენელს.)
8. საქართველოს პრეზიდენტი
სამ წევრს ნიშნავს 6-1
9. საკონსტიტუციო სასამართლო დასანიშნ კანდიდატს
არც ერთი 73 (საკონსტიტუციო სასამართლოში დასანიშნ კანდიდატებს უზენაესი სასამართლოს პლენუმზე ასახელებს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე. კენჭისყრის შედეგად დანიშნულად ჩაითვლება ის სამი კანდიდატი, რომელიც პლენუმის დამსწრე წევრთა ხმათა ორ მესამედს მიიღებს.)
უზენაესი სასამართლოს პლენუმზე ასახელებს უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარე.
10. დასაშვებია თუ არა საკონს სასამართლოს მოსამართლის დაკავება
არცერთი 15-1
გამონაკლისია დანაშაულზე წასწრების შემთხვევა, რაც დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს საკონსტიტუციო სასამართლოს.
11. სასარჩელო მოთხოვნაზე უარის თქმა, აგრეთვე საქმის განხილვის მომენტისთვის სადავო აქტის გაუქმება ან ძალადაკარგულად ცნობა
იწვევს საკონსტ სასამართლოში საქმის შეწყვეტას, გარდა ორგანული კანონით გათვალისწ შემთხვევისა 29-2
12. საქართ საკონსტ სასამართლო
ახორციელებს კონსტიტუციით განსაზღვრულ უფლებამოსილებებს
13. საკონსტ სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლებამოს აქვს
საკონსტიტუციო სასამართლოს სულ ცოტა 3 წევრს 10-3
14. საკონ სასამართლოს თავმჯდომ
ერთი და იმავე პირის ხელმეორედ არჩევა დაუშვებელია
15. საკონსტიტუციო სასამარტთ წესვრ
არა აქვს უფლება საქმის განხილვის დაწყებამდე, აგრეთვე..... 21-12
16. პოლიტიკური პარტიის შექმნის საქმიანობის და ამ პოლიტ პარტიის წარდგინებით არჩეული წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრის კონსტიტუციურობის შესახებ სარჩელის საკონს სასამართ შეტანის უფლ აქვთ?
საქართ პრეზ, პარლამ წევრ არანაკლებ 1/5 ან საქართვ მთავრობას 35-1
17. საკონსტ სასამ გადაწყვეტილება
საბოლოოა და მისი შეუსრულებლობა ისჯება
18. მოსამართლე შეიძლება იყოს
საქ მოქალაქე,რომელსაც აქვს მუშაობის არანაკლებ 10 წ გამოცდიება და გამორჩეული პროფესიული კვალიფიკაცია. 7-1
19. საკონსტ სასამართლოს პლენუმის საოქმო ჩანაწერი, რომელიც განსხვავდება საკონსტ სასამართლოს პრაქტიკისაგან, მიღებულად ჩაითვლება
თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.
20. საკონსტ სასამართლოს პლენუმის განჩინება რომელიც განსხვავდება საკონსტ სასამართლოს პრაქტიკისაგან, მიღებულად ჩაითვლება
21. თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.
22. საკონსტ სასამართლოს პლენუმის გადაწყვეტილება რომელიც განსხვავდება საკონსტ სასამართლოს პრაქტიკისაგან, მიღებულად ჩაითვლება
თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა.
23. საკონსტ სასამართლოს პლენუმის დასკვნა, რომელიც განსხვავდება საკონსტ სასამართლოს პრაქტიკისაგან, მიღებულად ჩაითვლება
თუ მას მხარს დაუჭერს საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმის სრული შემადგენლობის უმრავლესობა. 211-2
24. კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად განსახილველად უარის თქმისას პლენუმს გამოაქვს
დასაბუთ განჩინება 312-8
25. სასამართლოში სახელმწ ორგანოთა შორის კომპეტენციის ფარგლების შესახებ კონსიტ სარჩელის შეტანის ულფება აქვს საქართველოს პრეზიდენტს
თუ იგი მიიჩნევს, რომ დარღვეულია მისი კომპეტენცია ან დაირღვა სახელმწიფო ორგანოთა კონსტიტ უფლებამოსილებების ფარგლები. 34-1
26. საკონსტ სასამართლოს მოსამართლედ
დანიშნულად ჩაითვლება ის სამი კანდიდატი რომელიც პლენუმის დამსწრე წევრთა ხმების 2/3 მიიღებს. 73-2
27. საკონსტ სასამართლოს ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუც თაობაზე კონსტიტ სარჩელის შეტანის უფლება აქვს სახალხო დამცველს თუ:
მას მიაჩნია, რომ დარღვეულია საქ კონსტიტ მეორე თავით აღიარებული ადამიანის უფლებ 39-1
28. თუ საკონსტიტ სარჩელზე გადაწყვეტილების მიღებისას პლენუმის სხდომაზე დამსწრე წევრთა ხმები თანაბრად გაიყო, კონსტ სარჩელი
არ დაკმაყოფილდება 21-6
29. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტ სასამართლოს წევრს
უფლება აქვს გადაწტყ მიღებისას ჰქონდეს განსხ ან თანმხვედრი აზრი რომელიც დგება წერილბით 47-1
30. საქმის განხილვაში მონაწილე საკონსტ სასამართლოს წევრს
შეკითხვები დაუსვას მოწმეებს, ექსპერტებსა და სპეციალისტებს. 276-4
31. საკონ სასამართლოში შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებაში არაარსებით ფორმალური უზუსტობების აღმოჩენის შემთხვევაში კონსტიტ სარჩელი და კონსტიტუციური წარდგინება რეგისტრაციაში ტარდება
არცერთი 312-1
რეგისტრაციაში ტარდება საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნის თანხმობით და მოსარჩელეს, წარდგინების ავტორს ან მათ წარმომადგენლებს ეძლევა 15 დღე უზუსტობის გამოსასწორებლად.
32. საკონსტ სასამართლოს თავმჯდომარე არჩეულად ჩაითვლება
თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტ სასამართლოს არანაკლებ 5 მა წევრმა 10-5
33. საკონსტ სასამართლოში საქმის განხილვისას საკონსტიტუციო სასამართლოს წვრი მონაწილეობს განსაკუთრებული ჩაცმულობით. ჩაცმულობის ფორმას ადგენს
არცერთი 52
ჩაცმულობის ფორმას ადგენს საკონსტიტუციო სასამართლოს რეგლამენტი
34. საკონსტ სასამართლო სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედებას აჩერებს
საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე ან უფრო ნაკლები ვადით. 25-5
35. საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ
არცერთი 39-1
საქართველოს მოქალაქეებს, სხვა ფიზიკურ პირებს და იურიდიულ პირებს, თუ მათ მიაჩნიათ, რომ დარღვეულია ან შესაძლებელია უშუალოდ დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული მათი უფლებანი და თავისუფლებანი;
საქართველოს სახალხო დამცველს, თუ მას მიაჩნია, რომ დარღვეულია საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული ადამიანის უფლებანი და თავისუფლებანი.
36. საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლე შეიძლება იყოს
35 წლიდან 7-1
37. საკონსტ სასამართლოს უფლება არა აქვს
იმსჯელოს მთლიანად კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის კონსტიტუციასთან შესაბამისობაზე, თუ მოსარჩელე ან წარდგინების ავტორი ითხოვს კანონის ან სხვა ნორმატიული აქტის მხოლოდ რომელიმე ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობას. 26-1
38. თუ მოსარჩ/წარდგინების ავტორი ითხოვს რამდენიმე საკითხის გადაწყვეტას, რომელთა ნაწილი საკონსტიტუციო სასამართლოს განსჯადია, ხოლო ნაწილი ხელისუფლ სხვა ორგანთა კომპეტენც მიეკუთვნ:
საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს მხოლოდ ამ კანონით(ორგანული კანონით) მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებს. 313-2
39. საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ არჩევნების მომწესრიგებელი ნორმის არაკონსტიტუციურად ცნობა:
დაუშვებელია შესაბამისი საარჩევნო წლის განმავლობაში, თუ ეს ნორმა შესაბამისი არჩევნების თვემდე 15 თვის განმავლობაში არ არის მიღებული.19-3
40. არაკონსტიტუციურად ცნობილი სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი ძალას კარგავს
საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ შესაბამისი გადაწყვეტილების გამოქვეყნების მომენტიდან, თუ შესაბამისი გადაწყვეტილება არ ადგენს აქტის ან მისი ნაწილის ძალის დაკარგვის სხვა, გვიანდელ ვადას.
41. საკონს სასამართლოს თავმჯდომარეს
5 წლის ვადით ირჩევს პლენუმი
42. საკონსტიტუციო სასამართლოში ნორმატიული აქტის ან მისი ცალკეული ნორმების კონსტიტუციურობის თაობაზე კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება საქართველოს მოქალაქეებს აქვთ
თუ მიაჩნიათ, რომ დარღვეულია ან შესაძლებელია უშუალოდ დაირღვეს საქართველოს კონსტიტუციის მეორე თავით აღიარებული მათი უფლებანი და თავისუფლებანი
43. კონსტიტუციური წარგინების სააპლიკაციო ფორმას ამტკიცებს:
პლენუმი 31-1
44. საკონსტიტუციო სასამართლოს პლენუმი უფლებამოსილია საქმე არსებითად განიხილოს და მიიღოს გადაწყვეტილება
თუ მის სხდომას ესწრება არანაკლებ 6 წევრი, გარდა ორგანული კანონით გათვალისწინებული შემთხვევებისა 44-1
45. საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს
უზენაესი სასამართლოს თავმჯდომარეს
საქართველოს პრეზიდენტს
საქართველოს პარლამენტს
არც ერთი პასუხი არ არის სწორი 10-3
საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარის კანდიდატურის წარდგენის უფლება აქვს საკონსტიტუციო სასამართლოს სულ ცოტა 3 წევრს მისი, როგორც სასამართლოს თავმჯდომარის, უფლებამოსილების ვადის ამოწურვიდან ან უფლებამოსილების ვადაზე ადრე შეწყვეტიდან 2 კვირის ვადაში.

46. სასამართლო სადავო აქტის ან მისი სათანადო ნაწილის მოქმედებას აჩერებს თუ
საკონსტიტუციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ ნორმატიული აქტის მოქმედებას შეუძლია ერთ-ერთი მხარისათვის გამოუსწორებელი შედეგები გამოიწვიოს
47. სასამართლოს წევრის განსხვავებული აზრი/თანმხვედრი აზრი
თან ერთვის საკონსტიტუციო სასამართლოს სხდომის ოქმს და ამ კანონით დადგენილი წესით ქვეყნდება საკონსტიტუციო სასამართლოს ვებგვერდზე და „საქართველოს საკანონმდებლო მაცნეში“.
48. საკონსტიტუციო სასამართლოს აქტი გამოქვეყნების შემდეგ
დაუყოვნებლივ უნდა აღსრულდეს თუ ამ აქტით სხვა ვადა არ არის დადგენილი
49. მოსარჩელეს უფლება აქვს
შეამციროს მოთხოვნის მოცულობა, უარი თქვას სასარჩელო მოთხოვნაზე
50. საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანილ კონსტიტუციურ სარჩელსა და კონსტიტუციურ წარდგინებაში არაარსებით, ფორმალური უზუსტობების.......რეგისტრაციაში ტარდება
არცერთი 322 -1
(წარდგინება რეგისტრაციაში ტარდება საკონსტიტუციო სასამართლოს მდივნის თანხმობით და მოსარჩელეს, წარდგინების ავტორს ან მათ წარმომადგენლებს ეძლევა 15 დღე უზუსტობის გამოსასწორებლად.)
51. საკონსტიტუციო სასამართლოში შესაბამის სახელმწიფო ორგანოთა შრის უფლებამოსილების შესახებ კონსტიტუც სარჩელის შეტანის უფლება აქვს პრეზიდენტს
არცერთი
52. კონსტიტუციური სარჩელის არსებითად განსახილველად მიღება ფორმდება
პლენუმის/კოლეგიის საოქმო ჩანაწერით
53. რეგისტრირებული კონსტ წარდგინება დაუყოვნებლივ გადაეცემა საკონსტიტუციო სასამართლოს
თავმჯდომარეს
54. თუ რეგისტრირებული კონსტიტუციური სარჩელი იმავე შინაარსისაა ან სამართლებრივად არსებითად უკავშირდება იმ საკითხს, რომელსაც ეხება საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგიისთვის ადრე გადაცემული კონსტიტუციური სარჩელი
საკონსტიტუციო სასამართლოს თავმჯდომარე უფლებამოსილია ეს სარჩელი ერთ წარმოებად გაერთიანების მიზნით განსახილველად იმავე კოლეგიას გადასცეს.
55. საკონსტიტუციო სასამართლო
ვალდებულია მიუჩინოს თარჯიმანი პროცესის იმ მონაწილეს, რომელიც ვერ ფლობს სამართალწარმოების ენას.
56. არჩევნების ან რეფერენდუმის ნორმებისა და ამ ნორმების საფუძველზე ჩასატარებელი არჩევნების (რეფერენდუმის) კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის უფლება აქვთ
არცერთი
(საქართველოს პარლამენტის წევრთა არანაკლებ 1/5 საქართველოს პრეზიდენტს და საქართველოს სახალხო დამცველს.)
57. საკონსტიტუციო სასამართლოში კონსტიტუციური წარდგინების შემტანი საერთო სასამართლო
არ არის უფლებამოსილი, უარი თქვას კონსტიტუციური წარდგინების განხილვაზე და მოითხოვოს საკონსტიტუციო სასამართლოში საქმის შეწყვეტა.
58. თავმჯდომარის მოადგილე არჩეულად ჩაითვლება
თუ ფარული კენჭისყრის დროს თითოეულ მათგანს მხარი დაუჭირა საკონსტიტუციო სასამართლოს არანაკლებ 5-მა წევრმა.

აღსანიშნავია, რომ ოჯახში ძალადობის საქმეები განსაკუთრებული სპეციფიკით გამოირჩევა, ვინაიდან ასეთი კატეგორიის დანაშაულები არ გამოირჩევა მოწმეთა და მტკიცებულებათა სიმრავლით. ხშირად ბრალდება ემყარება მხოლოდ დაზარალებულისა და მისი ახლო ნათესავების ჩვენებებს. ხშირია შემთხვევები, როდესაც აღნიშნული პირები სარგებლობენ კანონით მათთვის მინიჭებული უფლებით და არ აძლევ-ენ სასამართლოს ახლო ნათესავის მამხილებელ ჩვენებას. რასაც პრაქტიკულად ჩიხში შეჰყავს სასამართლო და რეალურად მოძალადე სათანადო პასუხისმგებ-ლობის დაკისრებისაგან თავს აღწევს. სწორედ, აღნიშნულ საკითხზე ამახვილებს ყურადღებას უზენაესი სასამართლო, მოსამართლ-ეთა ნაწილი გარკვეული ტიპის მტკიცებულებებს მიიჩნევს საკმარისად გამამტყუნებელი განაჩენის დასადგენად, მაშინ, როდესაც მეორე ნაწილისათვის აღნიშნული არასაკმარისია, განსაკუთრებით ისეთ შემთხვევებში, როდესაც მსხვერპლი უარს აცხადებს ბრალდებულის საწინააღმდეგო ჩვენების მიცემაზე. ამ კუთხით მნიშვნელოვანია უზენაესი სასამართლოს განჩინება , სადაც სასამართლომ აღნიშნა, რომ „სასამართლო პროცესზე საქმის არსებითი განხილვის დროს დაზარალებულის მხრიდან ახლო ნათესავის მამხილებელი ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა არ ნიშნავს მის მიერ გამოძიების ეტაპზე

მიწოდებულ ინფორმაციაში მოყვანილი ფაქტობრივი გარემოებების უარყოფას, ამიტომ ოჯახური დანაშაულის ხასიათის სპეციფიკიდან გამომდინარე, დაზარალებულის ჩვენების არარსებობის ან საქმის მასალებში ბრალდებულის მიმართ დაზარალებულის პრეტენზიის არარსებობის დამადასტურებელი დოკუმენტის არსებობის შემთხვევაშიც, ბრალდებულის პასუხისმგებლობის საკითხი უნდა

გადაწყდეს საქმეში არსებული სხვა მტკიცებულებების საფუძველზე

ოჯახში ძალადობის სისხლის სამართლის საქმეებში დაზარალებულთა მხრიდან ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა ყველაზე პრობლემატური საკითხია. კერძოდ, საქართველოს სსკ-ის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად „მოწმეს უფლება აქვს არ მისცეს ჩვენება, რომელიც დანაშაულის ჩადენაში ამხელს მას ან მის ახლო ნათესავს“. აღნიშნული უფლება მოწმეთა მხრიდან ყველა ხშირად გამოიყენება ოჯახში ძალადობის საქმეებზე, სადაც მათ სასამართლო პროცესის წინაშე უწევთ მათი ოჯახის წევრის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემა.

მნიშვნელოვანია, რომ ზემოაღნიშნული განაჩენში, მოსამართლე პირის მიმართ გამამატყუნებელი განაჩენის გამოტანისათვის აუცილებელ პირობად პირდაპირ მტკიცებულებას მოითხოვს, რომელიც არის მხოლოდა მხოლოდ დაზარალებულის ჩვენება.

ცნება და სახეები
მტკიცებულების ცნება: კანონით დადგენილი წესით (მოპოვებული) და სასამართლოში წარდგენილი (ასევე მოსამართლის მიერ ცნობილი) ინფორმაცია, ინფორმაციის შემცველი საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან სხვა ობიექტი, რომლის საფუძველზედაც მხარეები სასამართლოში ადასტურებენ ან უარყოფენ ფაქტებს, სამართლებრივად აფასებენ მათ, ასრულებენ მოვალეობებს, იცავენ თავიანთ უფლებებსა და კანონიერ ინტერესებს, (აქედან იწყება მტკიცების საგნის ნაწილი) ხოლო სასამართლო ადგენს, არსებობს თუ არა ფაქტი ან ქმედება, რომლის გამოც ხორციელდება სისხლის სამართლის პროცესი, ჩაიდინა თუ არა ეს ქმედება გარკვეულმა პირმა, დამნაშავეა თუ არა იგი, აგრეთვე გარემოებებს, რომლებიც გავლენას ახდენს ბრალდებულის პასუხისმგებლობის ხასიათსა და ხარისხზე, ახასიათებს მის პიროვნებას.
სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობა იცნობს შემდეგი სახის მტკიცებულებებს:
1)ბრალდებულის ჩვენება
2)მოწმის ჩვენება
3)ნივთიერი მტკიცებულება
4)დოკუმენტი
ნივთიერი მტკიცებულება – საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან სხვა ობიექტი, რომელიც წარმოშობით, აღმოჩენის ადგილითა და დროით, ნიშან-თვისებებითა და მასზე დარჩენილი კვალით დაკავშირებულია სისხლის სამართლის საქმის ფაქტობრივ გარემოებასთან და შეიძლება დანაშაულის აღმოჩენის, დამნაშავის დადგენის ან ბრალდების უარყოფის თუ დადასტურების საშუალება იყოს.
1. დანაშაულის საგანი: რისი ხელყოფის ობიექტი მაგალითად ქურდობისას ტელეფონი
2. დანაშაულის საშუალება: რითიც გაიმარტივა დანაშაული, მაგალითად ფანჯარა შეამტვრიე
3. დანაშაულის იარაღი: მატერიალური საგანი რომელიც მომარჯვებული იყო განზ ან გაუფრთ დამნაშავის მიერ და ამით მაიდგა ზიანი დაზარალებულს.
4. დატოვებული კვალი: ნებისმიერ რამეზე დატოვებული ანაბეჭდი და ა.შ
5. ფული და ფასეულობები
კლასიფიკაცია
მტკიცებულებათა კლასიფიკაცია შინაარსის, წარმომავლობისა და მნიშვნელობის მიხედვით შესაძლებელია მოვახდინოთ:
1)გამამტყუნებელი და გამამართლებელი მტკიცებულებები
2)პიროვნული და ნივთიერი მტკიცებულებები(წარმომავლობის მიხედვით)
3)პირველადი და წარმოებული მტკიცებულებები
4)პირდაპირი და არაპირდაპირი მტკიცებულებები
1)გამამტყუნებელი და გამამართლებელი: ანუ ბრალდების მხარის და დაცვის მხარის მტკიცებულებები. ბრალდების მხარის მტკიცებულება ამტკიცებს პირის ბრალეულობას ანუ ყველაფერი რაზეც ბრალდების მხარე ამყარებს პირის ბრალეულობას, დაცვის მხარის მტკიცებულება ამართლებს ბრალდებულს ჩადენილ დანაშაულში ან უმსუბუქებს პასუხისმგებლობას.
2)პიროვნული და ნივთიერი მტკიცებულებები: ინფორმაციის მიღების წყაროს ემყარება ეს დაყოფა. მტკიცებულებები რომლებიც მომდინარეობს სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილე პირთაგან წარმოადგენს პიროვნულ მტკიცებულებებს. ხოლო ყველა ის ინფორმაცია რომელი მიიღება მატერიალური ობიექტის ნიშნის, თვისების, ან მასზე არსებული კვალის უშუალო აღქმით არის ნივთიერი მტკიცებულება. პიროვნულია მაგალითად: მოწმის ზეპირი ჩვებება, მისი დაკითხვის ოქმი, ექსპერტის მიერ მომზადებული დასკვნა. ნივთიერი მტკიცებულებებია ნაგალითად: დანაშაულის ჩადენის იარაღი, დამნაშავის მიერ დატოცებული კვალი და ა.შ
3)პირველადი და ნაწარმოები მტკიცებულებები: პირველადია რომელიც მიღებულია პირველი წყაროდან. როდესაც პირდაპირ ასახავს მომხდარ ფაქტს, მეორე წყაროდან მიღებულ ყველა ინფორმაცია მონაცემი ნაწარმოები მტკიცებულებაა. თვითმხილველი მოწმის მიერ ჩვენება პირველადია, მოწმის ჩვენება რომელიც ეფუძვნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას. ფოტო ასლები, სხვის მიერ დამოწმებული
4)პირდაპირი და არაპირდაპირი მტკიცებულებები: ეს კლასიფიკაცია კავშირშია მტკიცების საგანთან, მტკიცებულებები რომლებიც უშუალოდ ადასტურებენ მტკიცების საგანს მიკუთვნებულ რომელიმე ელემენტს და ამტკიცებენ მთავარ ფაქტს პირდაპირია მაგ: დანაშაულში ბრალდებულის მონაწილეობის ფაქტი, ვიდეო კადრი სადაც აშკარად ჩანს დანაშაული. არაპირდაპირი მტკიცებულება პირდაპირ და უშუალო კავშირში არაა მტკიცების საგანთან მაგრამ სზვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შესაძლებელია მნიშვნელოვანი დასკვნის გაკეთება მტკიცების საგნის და ფაქტებია შესახებ მაგალითად: აუდიო ჩანაწერი სადაც ვრალდებული დანაშაულის ჩადენამდე ორი დღით ადრე მოკვლით ემუქრებოდა მსხვერპლს, ეს პირდაპირ არ ამტკიცებს მაგრამ ერთობლიობაში გამოგვადგება.
ბრალდებულის ჩვენება
1. ბრალდებულის ჩვენება არის მის მიერ სასამართლოში მიცემული ინფორმაცია სისხლის სამართლის საქმის გარემოებათა შესახებ.
2. ჩვენების მიცემა ბრალდებულის უფლებაა.
3. ბრალდებულის მიერ ჩვენების მიცემაზე უარის თქმის ან ცრუ ჩვენების მიცემის ფაქტი არ შეიძლება შეფასდეს მისი ბრალეულობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად.
4. ბრალდებულის აღიარება არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს გამამტყუნებელ განაჩენს, თუ იგი არ დასტურდება მისი ბრალეულობის დამადასტურებელი სხვა მტკიცებულებით.
მტკიცება
ჭეშმარიტების დადგენის პროცესს ეწოდება "მტკიცება" (შემეცნების პროცესი) ანუ მტკიცებითი სამართალი რომელიც მოიცავს მტკიცებულებათა 1)მოპოვება(აღმოჩენა) ჩხრეკა, ამოღება, დათვალიერება და ა.შ 2)საპროცესო დამაგრება (ოქმში დაფიქსირება)წონა ოდენობა როგორ იყო მოპოვებული და ა.შ, 3)გამოკვლევა მხარეთა მიერ ან მათი ინიციატივით ექსპერტის მიერ დგინდება მტკიცებულების შინაარსობრივი მხარე 4)შეფასება დგინდება რელევანტურობა, უტყუარობა და დასაშვებობა. ხოლო ამ მტკიცებისთვის გამოყენებულ საშუალებას "მტკიცებულება". რეალურად ესენი ეჯიბრებიან და ამით იღებს გადაწყვეტილებას მოსამართლე
მტკიცების საგანი: გარემოებები სისხლის საქმესთან დაკავშირებით რომელიც სასამართლოში მტკიცებას ექვემდებარება.
სასამართლო ადგენს, არსებობს თუ არა ფაქტი ან ქმედება, რომლის გამოც ხორციელდება სისხლის სამართლის პროცესი, ჩაიდინა თუ არა ეს ქმედება გარკვეულმა პირმა, დამნაშავეა თუ არა იგი, აგრეთვე გარემოებებს, რომლებიც გავლენას ახდენს ბრალდებულის პასუხისმგებლობის ხასიათსა და ხარისხზე, ახასიათებს მის პიროვნებას.
დასაშვებობა - საქმეზე მტკიცებულების გამოყენების შესაძლებლობა ანუ ინფოს ვარგისობა მისი მოპოვების ხერხებისა და მეთოდების კანონიერრების გათვალისწინებით.
დასაშვებია არაა თუ მოპოვებულია 1)არაუფლებამოსილი თანამდებობის პირი/ორგანოს მიერ 2)კანონით გაუთვალისწინებული წყაროდან 3)კანონით დადგენიი წესისის დარღვევით ანუ არა წამება 4)პირისგან რომელმაც დაარღვია კანონი ან არ შეუძლია მიუთითოს რა წყაროდან მომდინარეობს ინფორმაცია
დათვალიერება

დათვალიერების სახეები: 1) შემთხვევის ადგილი 2) საცავი 3) სადგომი 4) სათავსი 5)გვამი 6)საგნები 7)დოკუმენტი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი
შემთხვევის ადგილის დათვალიერება ტარდება იქ, სადაც მოხდა დანაშაული ან აღმოჩენილია მისი კვალი. დათვალიერების დამთავრებამდე შემთხვევის ადგილი დაცული უნდა იყოს.
თუ დათვალიერება ეხება კერძო საკუთრებას, ის ტარდება სასამართლოს განჩინებით. სასამართლოს განჩინება არ არის აუცილებელი, როდესაც მხარე დათვალიერებას ატარებს გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში ან მესაკუთრე (მფლობელი) წერილობით გამოხატავს თანხმობას. სასამართლოს განჩინება საჭირო არ არის აგრეთვე საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაციის, დოკუმენტის ან მონაცემის დათვალიერებისთვის.
სტადიები 1) დათვალიერების ჩატარების მიმოხილვითი სტადია (საიდან და რითი დაიწყოს) 2) სტატიკურ სტადია (არსებითი გამოკვლევა აღოჩენილი კვალის საგნების და ყველაფრის სრულყოფილი აჭრუცხვა. ფოტოგადაღება) 3) დინამიკურ სტადია (იმ ყველა აღმოჩენილს შეისწავლიან ძირითადად ექსპერტთან ერთად აქ შეუძლია აამოძრაოს და ისე გადაიღოს იმ სტადიაში როგორიც იყო შეუცვლელად უნდა გადაეღო) 4) დასკვნითი სტადია.
ზომები: 1) ადგილის დაცვა 2) საჭიროების შმეთხვევაში განჩინების მიღება 3) საჭიროებისამებრ სპეციალისტები ექსპერტები 4) შეირჩეს სამეცნიერ-ტექნიკ საშუალებები 5) რასაც ნახავენ უდნა წარედგინოს მონაწილეებს.
შედეგების ფიქსაციის ხერხები და საშუალებები 1) ოქმი 2) აღმოჩენილების ფოტო ვიდეო კინოგადაღება 3) აღმოჩენილების გათვალისწინებით შექმნილი შესაბამისი სქემები ნახატები და გეგმები.
ოქმს აქვს : შესავალი, აღწერილობითი, დასკვნითი ნაწილები
ჩხრეკა
მუხლი 119. ამოღებისა და ჩხრეკის მიზანი და საფუძველი
1. დასაბუთებული ვარაუდის არსებობის შემთხვევაში ამოღება და ჩხრეკა ტარდება იმ მიზნით, რომ აღმოჩენილ და ამოღებულ იქნეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
2. ჩხრეკის ჩატარება შეიძლება აგრეთვე ძებნილისა და გვამის აღმოსაჩენად.
3. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი შეიძლება ამოღებულ იქნეს, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ის ინახება გარკვეულ ადგილზე, გარკვეულ პირთან და მისი ძებნა საჭირო არ არის.
4. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის ამოსაღებად ჩხრეკა შეიძლება ჩატარდეს, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ის ინახება გარკვეულ ადგილზე, გარკვეულ პირთან და მის აღმოსაჩენად საჭიროა ძებნა.
ჩხრეკის შედეგი დასაბუთებული ვარაუდი 2020 25 დეკ
ამოღების ან ჩხრეკის ჩატარების შესახებ სასამართლოს განჩინების, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში − გამომძიებლის დადგენილების საფუძველზე გამომძიებელს უფლება აქვს, საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის აღმოსაჩენად და ამოსაღებად შევიდეს საცავში, სადგომში, სათავსში ან სხვა მფლობელობაში.
მოღების ან ჩხრეკის დაწყების წინ გამომძიებელი ვალდებულია სასამართლოს განჩინება, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში – დადგენილება გააცნოს პირს, რომელთანაც ტარდება ამოღება ან ჩხრეკა. განჩინების (დადგენილების) გაცნობას პირი ადასტურებს ხელმოწერით.
გამომძიებელს უფლება აქვს, ამოღების ან ჩხრეკის ადგილზე მყოფ ან იქ მისულ პირებს ამოღების ან ჩხრეკის დამთავრებამდე აუკრძალოს წასვლა, ერთმანეთთან ან სხვა პირთან ურთიერთობა, რაც აღინიშნება ოქმში
განჩინების, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში – დადგენილების წარდგენის შემდეგ გამომძიებელი პირს, რომელთანაც ტარდება ამოღება ან ჩხრეკა, სთავაზობს ამოსაღები საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის ნებაყოფლობით გადაცემას. ამოსაღები ობიექტის ნებაყოფლობით გადაცემის შემთხვევაში აღნიშნული ფაქტი ფიქსირდება ოქმში, ხოლო მის ნებაყოფლობით გადაცემაზე უარის თქმის ან მისი არასრულად გადაცემის შემთხვევაში ამოღება ხდება იძულებით.
ჩხრეკისას იძებნება და ამოიღება ის საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი, რომელიც აღნიშნულია განჩინებაში ან დადგენილებაში. ასევე ამოღებულ უნდა იქნეს ინფორმაციის შემცველი ყველა სხვა ობიექტი, რომელსაც შესაძლოა მტკიცებულების მნიშვნელობა ჰქონდეს ამ საქმისათვის ან რომელიც აშკარად მიუთითებს სხვა დანაშაულზე, აგრეთვე სამოქალაქო ბრუნვიდან ამოღებული საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
ჩხრეკის ან ამოღების დროს აღმოჩენილი საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი, თუ შესაძლებელია, ამოღებამდე უნდა წარედგინოს ამ საგამოძიებო მოქმედებაში მონაწილე პირებს, შემდეგ ამოღებულ იქნეს, დაწვრილებით აღიწეროს, დაილუქოს და, შესაძლებლობის შემთხვევაში, შეიფუთოს. შეფუთულ ნივთზე, ლუქის გარდა, აღინიშნება თარიღი და იმ პირთა ხელმოწერები, რომლებიც საგამოძიებო მოქმედებაში მონაწილეობდნენ. არ დაილუქება დოკუმენტი, რომლის ამოღებაც ხდება მისი შინაარსის გამო
დასაშვებია ჩხრეკის ან/და ამოღების ადგილზე მყოფი პირის პირადი ჩხრეკა, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან დამალა ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი. ასეთი შემთხვევა ითვლება გადაუდებელ აუცილებლობად და პირადი ჩხრეკა ტარდება სასამართლოს განჩინების გარეშე. ჩხრეკის ან/და ამოღების კანონიერებას ამოწმებს სასამართლო ამ კოდექსით გათვალისწინებული წესით.
დიპლომატიური წარმომადგენლობის ტერიტორიაზე, დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე პირის, აგრეთვე მის ან/და მისი ოჯახის წევრის მიერ დაკავებულ შენობასა და სატრანსპორტო საშუალებაში ამოღება ან ჩხრეკა დასაშვებია მხოლოდ ამ დიპლომატიური წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის თანხმობით ან თხოვნით.
ამოღების ან ჩხრეკის ჩასატარებლად დიპლომატიური წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის თანხმობის გამოთხოვა ხდება საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მეშვეობით და ამის დასწრება სავალდებულოა
აუშვებელია მასმედიის, გამომცემლობის რედაქციაში, სამეცნიერო, საგანმანათლებლო, რელიგიურ, საზოგადოებრივ ორგანიზაციასა და პოლიტიკური პარტიის სათავსში არსებული იმ საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა სამეცნიერო, საგანმანათლებლო ობიექტის ჩხრეკა, ამოღება ან/და დაყადაღება, რომლის მიმართაც არსებობს საჯაროდ გავრცელების გონივრული მოლოდინი.
კრძალვა არ ვრცელდება იმ შემთხვევაზე, როდესაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი დანაშაულის საგანი ან იარაღია.
ექსპერტიზა
თავდაპირველად ცალკე მტკიც იყო ახლა დოკუმენტია, არ აქვს დადგენილი ძალა
თუ მეცნიერების, ტექნიკის, ხელოვნების სათანადო დარგის ან ამა თუ იმ ხელობის ექსპერტთა მონაწილეობის გარეშე შეუძლებელია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივ გარემოებათა დადგენა, ასევე თუ სხეულს ან ინფორმაციის შემცველ ობიექტს აჩნევია საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე კვალი, ნიშანი ან თავისებურება, რომლის სწორად გაგება და აღქმა სპეციალური ცოდნის გარეშე შეუძლებელია, ტარდება ექსპერტიზა.
სპეციალური ცოდნის, ჩვევებისა და გამოცდილების მქონე ფიზიკური პირი, რომელიც ამ კოდექსით დადგენილი წესით, სისხლის სამართლის საქმეზე საჭირო გამოკვლევის ჩასატარებლად და დასკვნის შესადგენად, მიწვეულია მხარის ან, მხარის შუამდგომლობით, სასამართლოს მიერ. გარდა ამისა, ექსპერტი მხარეებსა და სასამართლოს დახმარებას უწევს მტკიცებულებათა აღმოჩენაში, გამოკვლევასა და დემონსტრირებაში
ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ დადგენილებაში და დაცვის მხარის მიმართვაში აღინიშნება ექსპერტიზის დანიშვნის საფუძველი, ექსპერტის წინაშე დასმული კითხვები, საექსპერტო დაწესებულების დასახელება ან იმ პირის გვარი, რომელსაც დაევალა ექსპერტიზის ჩატარება.
აჭირო გამოკვლევის ჩატარების შემდეგ ექსპერტი იძლევა დასკვნას. წერილობით დასკვნას იგი ადასტურებს ხელმოწერით
ექსპერტის დასკვნაში უნდა აღინიშნოს ექსპერტის ვინაობა (სახელი, გვარი, განათლება, სპეციალობა, სპეციალობით მუშაობის სტაჟი, სამეცნიერო ხარისხი და სამეცნიერო წოდება, სამუშაო ადგილი და თანამდებობა), ის, რომ ექსპერტი გააფრთხილეს განზრახ არასწორი დასკვნის მიცემისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ, ექსპერტიზის ჩატარების საფუძველი, ვინ ესწრებოდა მას, რა მასალები გამოიყენა, რა საგანი, დოკუმენტი, ნიმუში ან სხვა ობიექტი გამოიკვლია, რა გამოკვლევა ჩაატარა და რა მეთოდები გამოიყენა ექსპერტმა, დასაბუთებული პასუხები დასმულ კითხვებზე, ექსპერტის ინიციატივით დადგენილი და საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებანი.
უფლება აქვს: ა) გაეცნოს საექსპერტო კვლევისათვის საჭირო მასალას, ამოიწეროს საჭირო ცნობა და გადაიღოს ასლი; ბ) მოითხოვოს დამატებითი მასალის წარდგენა; გამოკვლევის პროცესში აიღოს მასრის, ტყვიისა და სხვა ობიექტის საცდელი ნიმუში; ექსპერტიზის ჩატარების ინიციატორს მოსთხოვოს საექსპერტო კვლევისათვის საჭირო დამატებითი ინფორმაცია; გ) უარი თქვას დასკვნის მიცემასა და ექსპერტიზის გაგრძელებაზე, თუ დასმული საკითხები სცილდება მისი ცოდნის ფარგლებს, ან თუ მისთვის წარდგენილი მასალა საკმარისი არ არის დასკვნის მისაცემად;
განმეორებითი ექსპერტიზა, ასევე ექსპეტიზა რამდენიმე დარგის და ერთი დარგის ბევრი.

2. ანონიმური მოწმე მისგან ჩვენების მიღების წესი.
ანონიმური პირები შეიძლება იყოს: ე.წ კონფიდენტი, ნდობით აღჭურვილი პირები ან სხვა პირები, რომლებიც გამოძიების მიზნებიდან ან/და დაცვის სპეციალური ღონისძიებებიდან გამომდინარე რჩებიან ანონიმურად. ამ პირთა იდენტიფიკაციის გამჟღავნება უკავშირდება უშუალოდ მათ ან მათი ოჯახის წევრების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობს.
ანონიმური მოწმის ჩვენების მტკიცებულებითი ღირებულება პრობლემატურია, მის მიერ მიცემული ინფორმაციის შეფასება პროცესის პრინციპების დაცვით უნდა მოხდეს.
ევროსასამართლო არ კრძალავს ანონიმური მოწმის ინსტიტუტს და დასაშვებად მიიჩნევს მის მტკიცებულებად გამოყენებას, ასევე აღნიშნავს, რომ სასამართლომ შეფასება უნდა მოახდინოს დაცვის მხარის ინტერესსა და მოწმის ანონიმურობის ინტერესს შორის.
სასამართლომ შექმნა შეფასების სამ საფეხურიანი მეთოდი: 1) ჩვენების შეფასება და გამოყენება მტკიცებულებად დასაშვებია მხოლოდ მაშინ თუ მოწმის ანონიმურობის დასაცავად მნოიშვნელოვანი და საკმარისი საფუძველი არსებობს. 2) მოწმის ანონიმურობის საჭიროების დადგენა. 3)უნდა მოხდეს შეფასება არის თუარა ანონიმური მოწმის ჩვენება ერთადერთ მამხილებელი ჩვენება.
ანონიმური მოწმის დაკითხვის რამდენიმე მეთოდი არსებობს: 1. მოწმის დაკითხვა უფლებამოსილი ორგანოს თანამშრომლის მიერ და შემდგომ სასამართლოში ამ უკანასკნელის დაკითხვა როგორც ირიბი მოწმე. 2. დაკითხვა უშუალოდ მოსამართლის მიერ და დაკითხვის აკუსტიკური გადაცემა გვერდით ოთახში სადაც მხარეები იმყოფებიან. და ა.შ
ანონიმური მოწმის გამოყენება დასაშვებია მხოლოდ სასამართლოს მიერ, მოტივირებული განჩინებით;
გადაწყვეტილება მიიღება მაშინ, როცა არსებობს რეალური საფრთხე მოწმის ან მისი ოჯახის წევრების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობაზე;
მოწმის დაკითხვა ტარდება ტექნიკური საშუალებების გამოყენებით ისე, რომ მისი იდენტიფიკაცია შეუძლებელი იყოს;
დაცვის მხარეს უფლება აქვს სასამართლოს მეშვეობით დაუსვას კითხვები ანონიმურ მოწმეს;
ანონიმური მოწმის ჩვენება არ შეიძლება იყოს ერთადერთი ან გადამწყვეტი მტკიცებულება გამამტყუნებელი განაჩენის დასადებად. (ბონდო, ალექსანდრე ფატი , 113 ნებაყოფლობითი. 114-9. 243 ბოლო მოქმედებაზზე)

ალექსანდრეს ჩვენება:
მიღებულია სხვა საქმეში;
ვერ შემოწმდა ბონდოს პროცესში;
გახდა განაჩენის საფუძველი.
ეს წარმოადგენს დაცვის უფლების არსებით დარღვევას, რის გამოც აღნიშნული ჩვენება არის დაუშვებელი მტკიცებულება.
5. სასამართლოს მიერ განაჩენის დასაბუთება
სსსკ-ის 82-ე მუხლი
განაჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ დასაშვებ, სანდო და სასამართლოში გამოკვლეულ მტკიცებულებებს.
ალექსანდრეს ჩვენება:
არ იყო სასამართლოში უშუალოდ გამოკვლეული;
ვერ იქნა გადამოწმებული დაცვის მხარის მიერ.
შესაბამისად, სასამართლომ არასწორად მოიქცა, როდესაც აღნიშნული ჩვენება განაჩენის საფუძვლად გამოიყენა.
საბოლოო დასკვნა (იდეალური საგამოცდო ფორმულირება)
მოცემულ შემთხვევაში დაირღვა საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლითა და საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 15-ე, 57-ე, 72-ე და 243-ე მუხლებით გათვალისწინებული მოთხოვნები. ალექსანდრეს ჩვენება, როგორც სხვა ბრალდებულის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტება, ვერ გამოიყენებოდა ბონდოს წინააღმდეგ, ვინაიდან დაცვის მხარეს არ ჰქონია მისი დაკითხვის შესაძლებლობა. შესაბამისად, აღნიშნული ჩვენება წარმოადგენს დაუშვებელ მტკიცებულებას და სასამართლოს მიერ მისი განაჩენის საფუძვლად გამოყენება არის უკანონო.

მუხლი 113. გამოკითხვის წესი

1. ნებისმიერი პირი, რომელიც შესაძლებელია ფლობდეს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას, ნებაყოფლობით შეიძლება გამოკითხულ იქნეს მხარეთა მიერ. დაუშვებელია, გამოსაკითხი პირი აიძულონ, წარმოადგინოს მტკიცებულება ან გასცეს ინფორმაცია.
2. გამოსაკითხ პირს უფლება აქვს, საკუთარი ხარჯით ისარგებლოს ადვოკატის მომსახურებით, არ გასცეს ინფორმაცია საკუთარი თავის ან/და ახლო ნათესავის წინააღმდეგ. გამოკითხვის ჩამტარებელმა მხარემ გამოსაკითხ პირს ამ უფლებების, აგრეთვე ამ კოდექსის 50-ე მუხლით გათვალისწინებული უფლებების შესახებ განმარტება გამოკითხვის დაწყებამდე უნდა მისცეს.
3. გამოკითხვის წინ უნდა დადგინდეს გამოსაკითხი პირის ვინაობა და სხვა აუცილებელი ინფორმაცია. ეს ინფორმაცია უნდა აღინიშნოს გამოკითხვის ოქმში.
4. გამოკითხვის ჩამტარებელი მხარე ვალდებულია გამოსაკითხ პირს განუმარტოს, რომ გამოკითხვა ნებაყოფლობითია. განმარტების შესახებ უნდა აღინიშნოს გამოკითხვის ოქმში.
5. გამოსაკითხი პირი გამოკითხვაზე როგორც თანხმობის, ისე უარის თქმის შემთხვევაში ვალდებულია გამომკითხველს თავისი პირადი მონაცემების შესახებ სწორი ინფორმაცია მიაწოდოს.
6. გამოსაკითხი პირი გამოკითხვაზე დათანხმების შემთხვევაში ვალდებულია გამოკითხვის ჩამტარებელ მხარეს საქმესთან დაკავშირებით მისთვის ცნობილი გარემოებების შესახებ სწორი ინფორმაცია მიაწოდოს. გამოსაკითხი პირის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სანდოობის შეფასებისას სხვა გარემოებებთან ერთად გაითვალისწინება მისი უნარი, სწორად აღიქვას, დაიმახსოვროს და აღიდგინოს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები.
7. გამოკითხვის ჩამტარებელი მხარე ვალდებულია გამოსაკითხი პირი წერილობით გააფრთხილოს ცრუ დასმენისათვის (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 373-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაული) და ცრუ ინფორმაციის მიწოდებისათვის (საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 370-ე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაული) მოსალოდნელი სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ. გაფრთხილების შესახებ უნდა აღინიშნოს გამოკითხვის ოქმში.
8. გამოსაკითხი პირის მიერ გამოკითხვაზე უარის თქმის შემთხვევაში მხარე უფლებამოსილია გამოსაკითხ პირს განუმარტოს, რომ იგი შეიძლება დაბარებულ იქნეს მაგისტრატ მოსამართლესთან ჩვენების მისაცემად, რომ ჩვენების მიცემა სავალდებულოა და ამ ვალდებულების შეუსრულებლობა გამოსაკითხი პირის სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას გამოიწვევს. ეს ინფორმაცია უნდა აღინიშნოს ოქმში.
9. გამოკითხვისას შესაძლებელია ხმის ან/და გამოსახულების ჩამწერი ტექნიკური საშუალებების გამოყენება. გამოსაკითხ პირს მათი გამოყენების შესახებ წინასწარ უნდა ეცნობოს.
10. თუ ეს კოდექსი ბრალდებულის მიმართ ამ მუხლის დებულებებისგან განსხვავებულ წესს არ ადგენს, ამ მუხლის დებულებები ბრალდებულზედაც ვრცელდება.
11. პროკურორი ან პროკურორის თანხმობით გამომძიებელი უფლებამოსილია დისტანციურად, ელექტრონული საშუალებების გამოყენებით გამოკითხოს უცხო სახელმწიფოს ტერიტორიაზე მყოფი პირი სამართლებრივი დახმარების აღმოჩენის შესახებ შუამდგომლობის გაგზავნის გარეშე, თუ ამგვარი წესით პირის გამოკითხვა დაშვებულია საქართველოს შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულებით, ამ პირის ადგილსამყოფელი სახელმწიფოს სამართლით ან/და ამ სახელმწიფოს ნათლად ჩამოყალიბებული პრაქტიკით.
12. დაუშვებელია ამ მუხლის მე-11 ნაწილით დადგენილი წესით პირის გამოკითხვა, თუ გამოსაკითხ პირს გამოკითხვაზე პირდაპირი და აშკარა თანხმობა არ გამოუხატავს.

მუხლი 114. გამოძიების დროს პირის მოწმედ დაკითხვის წესი

1. გამოძიების სტადიაზე როგორც ბრალდების მხარის, ისე დაცვის მხარის შუამდგომლობით გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფლის მიხედვით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ შეიძლება დაიკითხოს პირი, თუ:
ა) არსებობს მისი სიცოცხლის მოსპობის ან ჯანმრთელობის გაუარესების რეალური საფრთხე, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს მის მოწმედ დაკითხვას სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს;
ბ) იგი დიდი ხნით ტოვებს საქართველოს;
გ) არსებითად განსახილველად საქმის სასამართლოში წარმართვისათვის აუცილებელი მტკიცებულების სხვა წყაროებიდან მოპოვება არაგონივრულ ძალისხმევას საჭიროებს;
დ) ეს აუცილებელია დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენებასთან დაკავშირებით.
2. ბრალდების მხარის შუამდგომლობით გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფლის მიხედვით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ შეიძლება ასევე დაიკითხოს გამოსაკითხი პირი, თუ არსებობს ფაქტი ან/და ინფორმაცია, რომელიც დააკმაყოფილებდა ობიექტურ პირს, რათა დაესკვნა პირის მიერ სისხლის სამართლის საქმის გარემოებათა დასადგენად საჭირო ინფორმაციის შესაძლო ფლობის ფაქტი, და ეს პირი გამოკითხვაზე უარს ამბობს. ამავე უფლებით სარგებლობს დაცვის მხარე ამ კოდექსით დადგენილი წესით.
21. დაცვის მხარის შუამდგომლობით გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფლის მიხედვით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ შეიძლება ასევე დაიკითხოს გამოსაკითხი პირი, თუ არსებობს ფაქტი ან/და ინფორმაცია, რომელიც ობიექტურ პირს დააკმაყოფილებდა, რათა მას დაესკვნა აღნიშნული პირის მიერ სისხლის სამართლის საქმის გარემოებათა დასადგენად საჭირო ინფორმაციის შესაძლო ფლობის ფაქტი, და ამ პირის დაკითხვა დაცვის მხარისთვის მნიშვნელოვანია, ამასთანავე, ეს პირი გამოკითხვაზე უარს ამბობს.
22. ამ მუხლის 21 ნაწილით გათვალისწინებული დაცვის მხარის უფლება არ ვრცელდება:
ა) ფარული საგამოძიებო მოქმედების განმახორციელებელი ორგანოს თანამშრომელზე/მის ზემდგომ თანამდებობის პირზე, განხორციელებულ/განსახორციელებელ ფარულ საგამოძიებო მოქმედებასთან დაკავშირებით;
ბ) ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების განმახორციელებელი ორგანოს თანამშრომელზე/მის ზემდგომ თანამდებობის პირზე/ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების განხორციელებაში ჩართულ პირზე, განხორციელებულ/განსახორციელებელ ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიებასთან დაკავშირებით;
გ) პროკურორზე, გამომძიებელზე, მათ ზემდგომ თანამდებობის პირზე, ამ კოდექსით განხორციელებულ/განსახორციელებელ მოქმედებასთან დაკავშირებით.
3. ამ მუხლით დადგენილი წესით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე ჩვენების მიცემა სავალდებულოა. ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა იწვევს პირის სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას. ეს წესი არ მოქმედებს ამ მუხლის მე-15 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში.
4. ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე პირის მოწმედ დაკითხვის თაობაზე შუამდგომლობის შეტანის მიზანშეწონილობის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს პროკურორი. პროკურორი უფლებამოსილია მაგისტრატ მოსამართლეს შუამდგომლობით თავად მიმართოს ან შუამდგომლობით მიმართვა გამომძიებელს დაავალოს.
5. ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მხარე შუამდგომლობით მიმართავს მაგისტრატ მოსამართლეს გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფლის მიხედვით. შუამდგომლობაში აღინიშნება მოწმის სახელი, გვარი, მისამართი და პირის იდენტიფიკაციისთვის აუცილებელი სხვა ინფორმაცია, აგრეთვე მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე ამ პირის მოწმედ დაკითხვის საფუძველი. ამ მუხლის 21 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში დაცვის მხარის შუამდგომლობა ასევე უნდა შეიცავდეს დასაბუთებას, რომ გამოსაკითხი პირის მაგისტრატ მოსამართლესთან დაკითხვა მნიშვნელოვანია.
6. მაგისტრატი მოსამართლე შუამდგომლობას ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილავს. შუამდგომლობის დაკმაყოფილების შემთხვევაში მოწმის დაკითხვა უნდა დაიწყოს გონივრულ ვადაში, მაგრამ სასამართლოსთვის შუამდგომლობით მიმართვიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს მაგისტრატი მოსამართლის გადაწყვეტილებით, თუ მოწმე დადგენილ ვადაში საპატიო მიზეზით ვერ ცხადდება სასამართლოში. დაუშვებელია მოწმის ღამით დაკითხვა. დაწყებული დაკითხვა ღამის დადგომისთანავე უნდა შეწყდეს და მეორე დღისთვის უნდა გადაიდოს.
7. შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შემთხვევაში მაგისტრატ მოსამართლეს გამოაქვს დასაბუთებული განჩინება და მას დაკითხვის ინიციატორ მხარეს უგზავნის/გადასცემს. შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ განჩინება ერთჯერადად, მისი გამოტანიდან 24 საათში საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიაში. სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის მოსამართლე საჩივარს განიხილავს ერთპიროვნულად, მისი შეტანიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. საჩივრის დაკმაყოფილების შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის მოსამართლის განჩინება დაუყოვნებლივ ეგზავნება საჩივრის ავტორს და გასაჩივრებული განჩინების გამომტან მაგისტრატ მოსამართლეს. ამ შემთხვევაში მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმის დაკითხვა უნდა დაიწყოს გონივრულ ვადაში, მაგრამ მაგისტრატი მოსამართლისთვის სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიის მოსამართლის განჩინების გადაცემიდან არაუგვიანეს 24 საათისა. ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს მაგისტრატი მოსამართლის გადაწყვეტილებით, თუ მოწმე დადგენილ ვადაში საპატიო მიზეზით ვერ ცხადდება სასამართლოში.
8. ამ მუხლით გათვალისწინებული შუამდგომლობის დაკმაყოფილების შემთხვევაში სასამართლო მოწმედ დასაკითხ პირს იძახებს უწყებით, ტელეფონით ან კომუნიკაციის სხვა ტექნიკური საშუალებით. გამოძახების შესახებ უწყებაში/სხვა შეტყობინებაში აღნიშნული უნდა იყოს, ვინ, რა მიზნით, ვისთან და რა მისამართზე არის გამოძახებული, ზუსტი დრო, როდესაც ის უნდა გამოცხადდეს, აგრეთვე რა შედეგები მოჰყვება არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობას. მოწმის გამოუცხადებლობის შემთხვევაში მოქმედებს ამ კოდექსის 149-ე მუხლით დადგენილი წესი. ამ შემთხვევაში ამ მუხლის მე-6 და მე-7 ნაწილებით დადგენილი ვადები არ გამოიყენება. მოწმის დაკითხვა უნდა დაიწყოს მისი მიყვანისთანავე, გონივრულ ვადაში. დაკითხვის ინიციატორი მხარე უფლებამოსილია მოწმედ დასაკითხი პირის წერილობითი თანხმობით თავად უზრუნველყოს მაგისტრატ მოსამართლესთან მისი წარდგენა.
9. ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ა“–„დ“ ქვეპუნქტებით, მე-2 და 21 ნაწილებითა და მე-15 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში პირის მოწმედ დაკითხვა მხარეთა მონაწილეობით მიმდინარეობს. დაკითხვის ინიციატორი მხარის გამოუცხადებლობის შემთხვევაში მოწმე არ დაიკითხება. მეორე მხარის გამოუცხადებლობა არ აბრკოლებს დაკითხვის წარმოებას. მართლმსაჯულების ინტერესებიდან გამომდინარე ან/და სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილის სიცოცხლის, ჯანმრთელობის, ქონების, პირადი ცხოვრების დაცვის მიზნით, მხარის დასაბუთებული შუამდგომლობითა და მაგისტრატი მოსამართლის გადაწყვეტილებით, შესაძლებელია მოწმის დაკითხვა ჩატარდეს მეორე მხარის წინასწარი ინფორმირებისა და დასწრების გარეშე. ამ შემთხვევაში მოწმის მიერ მიცემული ჩვენება სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს დაუშვებელი მტკიცებულებაა, თუ შესაძლებელია მისი ხელახალი დაკითხვა.
10. (ამოღებულია - 20.03.2020, №5862)..
11. მოწმეს უფლება აქვს, საკუთარი ხარჯით ისარგებლოს ადვოკატის მომსახურებით.
12. ამ მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევებში მოწმის დაკითხვა მიმდინარეობს დახურულ სასამართლო სხდომაზე, ამ კოდექსის 115-ე მუხლით დადგენილი წესით. პირის მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ დაკითხვისას არ მოქმედებს ამ კოდექსის 115-ე მუხლის მე-4 ნაწილით გათვალისწინებული შეზღუდვა.
13. მოწმის დაკითხვის დასრულებისთანავე მაგისტრატი მოსამართლე უზრუნველყოფს მის მიერ სასამართლოში მიცემული ჩვენების დაკითხვის ინიციატორი მხარისთვის როგორც წერილობითი, ისე ელექტრონული ფორმით გადაცემას.
14. მხარე უფლებამოსილია წინასასამართლო სხდომაზე დააყენოს შუამდგომლობა მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე მოწმედ დაკითხული პირის ჩვენების დაუშვებელ მტკიცებულებად ცნობის შესახებ, თუ მიიჩნევს, რომ მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე ეს პირი მოწმედ კანონის არსებითი დარღვევით დაიკითხა.
15. გამოძიების სტადიაზე დასაკითხი პირის ადგილსამყოფლის მიხედვით მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე შეიძლება ასევე დაიკითხოს პირი, თუ:
ა) საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების, ინდივიდუალური შეთანხმების ან ნაცვალგების პირობების საფუძველზე შემოსულია უცხო სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოს შუამდგომლობა სამართლებრივი დახმარების აღმოჩენის შესახებ;
ბ) დასაკითხი პირი გამოძახებულია „სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლით დადგენილი წესით.
16. ამ მუხლის დებულებები არ ვრცელდება ბრალდებულზე.
მუხლი 115. დაკითხვის ზოგადი წესი
1. დაკითხვის დაწყებამდე სასამართლო ადგენს მოწმის ვინაობას. სასამართლო ფიცის დადების შემდეგ მოწმეს განუმარტავს, რა უფლება-მოვალეობები აქვს მას, რა საქმეზეა იგი გამოძახებული, რომ იგი ვალდებულია თქვას ყველაფერი, რაც იცის საქმესთან დაკავშირებით, და აფრთხილებს ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისათვის და ცრუ ჩვენების მიცემისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესახებ, ასევე განუმარტავს, რომ იგი ვალდებული არ არის, მისცეს დანაშაულის ჩადენაში თავისი თავის ან ახლო ნათესავის მამხილებელი ჩვენება. სასამართლო ასევე ადგენს, რა დამოკიდებულება აქვს მოწმეს ბრალდებულთან და დაზარალებულთან.
2. დაკითხვის დაწყებისთანავე მოწვევის ინიციატორმა მხარემ მოწმეს უნდა შესთავაზოს, თქვას ყველაფერი, რაც იცის საქმესთან დაკავშირებით. პასუხის გაცემისას მისი შეწყვეტინება დაუშვებელია, მაგრამ თუ დასაკითხი პირი საუბრობს იმ გარემოებებზე, რომლებიც აშკარად არ ეხება საქმეს, მოსამართლეს მხარის შუამდგომლობით შეუძლია მისი შეჩერება. ამის შემდეგ დასაკითხ პირს მისი ჩვენების შევსებისა და დაზუსტების მიზნით შეიძლება დაკითხვის ინიციატორმა დაუსვას შეკითხვები ამ კოდექსის 244-ე მუხლის შესაბამისად. პირდაპირი დაკითხვის დამთავრების შემდეგ მოწინააღმდეგე მხარე უფლებამოსილია აწარმოოს მოწმის ჯვარედინი დაკითხვა ამ კოდექსის 245-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით.
3. მოწმე შეიძლება დაიკითხოს მხოლოდ იმ გარემოების შესახებ, რომელსაც მნიშვნელობა აქვს საქმისათვის.
4. ნასამართლობის შესახებ შეკითხვა მოწმეს შეიძლება დაესვას, თუ ის საჭიროა მოწმის სანდოობის დადგენისათვის.
5. თუ მოწმეს უჭირს სიტყვიერად აღწეროს მოვლენა, რომლის თვითმხილველიც იგი იყო, მას შეუძლია თავისი ჩვენება ჩამოაყალიბოს სხვა ნიშნობრივი ფორმით, სახელდობრ, ნახაზის, სქემის, ჩანახატის ან სხვა ამგვარი სახით.
6. დაკითხვისას მოწმეს შეუძლია გამოიყენოს დოკუმენტი, ჩანაწერი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
7. მხარეებს შეუძლიათ დასაკითხ პირს მოსთხოვონ დოკუმენტი, ჩანაწერი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი, რომელსაც იგი იყენებდა დაკითხვისას, ხოლო შემოწმების შემდეგ დაუბრუნონ მას ან დაურთონ საქმეს.
8. დაკითხვისას მხარეებს შეუძლიათ მოწმეს წარუდგინონ საქმეზე დართული საგანი, დოკუმენტი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
მუხლი 118. მოწმის დაკითხვა საქმის არსებითი განხილვის დროს
1. ბრალდების მოწმის დაკითხვას იწყებს ბრალდების მხარე, აგრძელებს დაცვის მხარე და პირიქით.
2. მოწმე უნდა დაიკითხოს იმ მოწმეთაგან განცალკევებით, რომლებიც ჯერ არ დაკითხულან. ამასთანავე, სასამართლო იღებს ზომებს, რათა ერთ საქმეზე გამოძახებულ მოწმეებს დაკითხვის დამთავრებამდე ერთმანეთთან ურთიერთობა არ ჰქონდეთ. დაკითხვის დასრულების შემდეგ მოსამართლემ უნდა განუმარტოს მოწმეს სასამართლო სხდომაზე დასწრების უფლება.
3. არ დაიკითხება ის მოწმე, რომელიც დასაკითხად ვერ გამოცხადდება სასამართლოში ამ კოდექსის 114-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“, „ბ“ ან „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გარემოების არსებობის გამო. ამ შემთხვევაში საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე ქვეყნდება პირის წინასასამართლო ჩვენება. არ შეიძლება გამამტყუნებელ განაჩენს საფუძვლად დაედოს მხოლოდ ეს ჩვენება, თუ იგი პირის ბრალეულობის დამადასტურებელი
სხვა მტკიცებულებით არ დასტურდება.

სემინარი 2
სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს ერთსადაიმავვე საქმეში პროცესის სხვა სუბიექტის მოწმედ მონაწილეობას, ასეთები არიან,ანუ ჩვენების მიცემისას მოწმის სტატუსით სარგებლობენ,მისი უფლებები ენიჭებათ და მოვალეობები ეკისრებათ:გამომძიებელს,პროკურორს, ბრალდებულს, დაზარალებულს, ექსპერტსა და თარჯიმანს.
ბრალდებული როგორც მოწმე- სისლის სამართლის საპროცესო კოდექსი ბრალდებულს აძლევს უფლებას საკუთარ საქმეზე ნებაყოფლობით მისცეს ჩვენება, ჩვენების მიცემისას იგი სარგებლობს მოწმის სტატუსით, სხვა სახის მოწმეებისაგან განსხვავებით მას, ვერ აიძულებენ მისცეს ჩვენება, ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისთვის სისხლისამართლებრივი პასუხისმგებლობის მუქარით, ვინაიდან იგი შეიძლება დაიკითხოს მხოლოდ მისი სურვილის შესაბამისად, კონსტიტუციის 42-ე მუხლის მიხედვით დაუშვებელია ვინმეს იძულება საკუთარი თავის წინააღმდეგ მისცეს ჩვენეაბ. ბრალდებულის მოწმის სტატუსით დაკითხვა მნიშვნელოვანია ვინაიდან ეს არის დაცვის ეფექტიანი გამოვლინეაბ, რამეთუ პირს ეძლევა საშუალება თავი დაიცვას.
ბრალდებულის მოწმის სახით დაკითხვას პროკურორის ან გამომძიებლის მიერ კანონი არ ითვალისწინებს, გამოძებისას ამ პირების მიერ ბრალდებულის დაკითხვა წარმოებს ბრალდებულის და აარა მოწმის სტატუსით. მისი ამ სსტატუსით დაკითხვა, შესაძლებელია მხოლოდ სასამართლოში, ანუ მაგისტრატ მოსამართლესთან და პირველი ინსტანციის არსებით განხილვაზე , ასევე სააპელაციო სასმააღთლოში. სასამართლოში როგორც უკვე ავღნიშნე ბრალდებულის დაკითხვა განსხვავდება სხვა მოწმეებისაგან, მათ შორის იგი არ არის ვალდებული მიცეს ჩვენება, ასევე ნებისმიერ დროს შეუძლია შეწყვიტოს დაწყებული ჩვენების მიცემა. ამასთან ვინაიდან იგი სარგებლობს მოწმის ყველა უფლებითა და მოვალეობით, თ იგი გადაწყვეტს ჩვენების მიცემას , უფლება არ აქვს მისცეს ცრუ ჩვენება, ვალდებულია თქვას მხოლოდ სიმართლე, ამასთან დაკავშირებით როგორც სხვა მოწმეები ისიც წინასწარ უნდა გაფრთხილდეს. ასევე წინასწარ უნდა გააფრთხილონ რომ იგი არ არის ვალდებული ჩვენება მისცეს თავისი ახლო ნათესავის წინააღმდეგ.
სემინარი 3
მუხლი 76. ირიბი ჩვენება
1. ირიბია მოწმის ის ჩვენება, რომელიც ეფუძნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას.
2. ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულებაა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ირიბი ჩვენების მიმცემი პირი მიუთითებს ინფორმაციის წყაროს, რომლის იდენტიფიცირება და რეალურად არსებობის შემოწმება შესაძლებელია.
3. სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულებაა, თუ იგი დასტურდება სხვა ისეთი მტკიცებულებით, რომელიც არ არის ირიბი ჩვენება.

ზოგ ქვეყანაში, სადაც სამართალწარმოება დაფუძნებულია ინკვიზიციურ პრინციპებზე (მაგ. საფრანგეთი, ბელგია, გერმანია) ირიბი ჩვენება დასაშვებია და მოსამართლე წყვეტს ასეთი ჩვენების ღირებულებას, ყოველ კონკრეტულ შემთხვევაში. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო ირიბ ჩვენებას დასაშვებად მიიჩნევს, თუმცა სტრასბურგის სასამართლოს პრაქტიკის მიხედვით არ შეიძლება განაჩენი დაეფუძვნოს მხოლოდ ირიბ ჩვენებას(ებს).
ესპანეთი- ირიბ ჩვენებას მტკიცებითი ღირებულება ექნება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც ფიზიკურად შეუძლებელია პირის სასამართლო სხდომაზე გამოცხადება.
იტალია- თუ პირდაპირი მოწმე გარდაიცვალა, აქვს ფსიქიური პრობლემები ან თუ მისი მოძებნა შეუძლებელია.
უელსი და ინგლისი- 2003 წლის სისხლის სამართალწარმოების აქტი ირიბ ჩვენებას განსაზღვრავს, როგორც განაცხადს, რომლებიც „სამართალწარმოებაში არ არის გაკეთებული ზეპირად“, თუმცა გამოიყენება, როგორც „მტკიცებულება ნებისმიერ დადგენილ საკითხთან მიმართებით“. ირიბი ჩვენების დასაშვებობისთვის პირველადი ჩვენების მიმცემი, არ გამოცხადებული პირი, უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგი კრიტერიუმებიდან ერთერთს: • უნდა იყოს გარდაცვლილი;
• ფიზიკური ან ფსიქიკური მდგომარეობის გამო შეუძლებელი უნდა იყოს მისი მოწმედ გამოცხადება;
• უნდა იმყოფებოდეს გაერთიანებული სამეფოს ფარგლებს გარეთ და გონივრულად შეუძლებელი უნდა იყოს მისი პროცესზე დასწრებუზრუნველყოფა;
• შეუძლებელი უნდა იყოს მისი მოძებნა თუ მიღებულია ყველა გონივრული ზომა მის მოსაძებნად;
• პირმა უნდა გამოთქვას ჩვენების მიცემის შიში ან ჩვენების მიცემის გაგრძელების შიში. ამას გარდა ირიბი ჩვენების დასაშვებობის გამონაკლისები დადგენილია პრეცედენტული სამართლით:
• Res gestae, ანუ ნათქვამი რომელიც ეხება კონკრეტულ ქმედებას და იგი ახლავს ამ ქმედებას;
• ბრალდებულის აღიარება მესამე პირთან;
• გარდაცვლილის ბოლო კომუნიკაცია
კანადა-კანადაში ირიბი ჩვენების დასაშვებობის საკითხი მოქნილია, დამოკიდებულია რა სასამართლოზე, თუმცა არსებობს ზოგადად ჩამოყალიბებული წესები. კანადის სასამართლოები ირიბ ჩვენებას იღებენ იმ შემთხვევაში თუ ის აკმაყოფილებს ორ კრიტერიუმს: • თუ მტკიცებულება აუცილებელი და დამაჯერებელია;
• მტკიცებულების ღირებულება უფრო წონადია ვიდრე მისი საზიანოობა ბრალდებულისთვის
დასავლეთ ევროპული ქვეყნების ნაწილი მოკლე და კონკრეტულ გამონაკლისებს უშვებს ირიბი ჩვენების დასაშვებობისას. ამერიკული მოდელი მოიცავს საკმაოდ ფართო გამონაკლისებს, ასევე ფართოა კანადური მოდელიც, თუმცა ამ შემთხვევაში ფაქტის შეფასება მოსამართლეზეა დამოკიდებული. ირლანდიასა და ბრიტანეთში პრეცედენტული სამართლით დადგენილი წესები არაერთმნიშვნელოვანია, ბალანსია დაცული მოსამართლის დისკრეციასა და კონკრეტული გამონაკლისების განსაზღვრას შორის. ქართულ საპროცესო სამართალს ყველაზე კარგად შეესაბამება ესტონური მოდელი, სადაც კონკრეტული გამონაკლისები ჩამოთვლილია საკანონმდებლო დონეზე.

სემინარი 4
მოწმის ავტონომიური ცნება- ევროპულმა სასამართლომ თავის გადაწყვეტილებაში მხოლოდ მამხილებელი მოწმის ავტონომიური ცნება განმარტა, მის გადაწყვეტილებაში სასამართლომ მოწმის ავტონომიურ ცნებას მისცა საკმაოდ ფართო განმარტება, კერძოდ: სასამართლო მოწმის ცნებაში მოიაზრებს არა მარტო იმ პირს რომელიც სასამართლოს წინაშე პირადად იყო დაკითხული და მისცა ჩვენება, არამედ ასევე იმას რომელიც არ დაკითხულა სასამართლო სხდომაზე და/ან რომელიც საპროცესო კანონით არ განიხილება როგორც მოწმე. მამხილებელი მოწმე შეიძლება იყოს თანაბრალდებული, რომელიც ბრალდებულის საწინააღმდეგო ჩვენებას აძლევს, მიუხედავად იმისა მას მოწმედ განიხილავს თუ არა საპროცესო კანონმდებლობა.
რა ეტაპზე მისცემს მოწმე ცვენებას მნიშვნელობა არ აქვს, მთავარია ეს ჩვენება გახდეს სასამართლოს განხილვის საგანი და ჩვენების მიცემისას არ იქნეს დარღვეული ბრალდებულის კონფრონტაციის უფლება, ანუ დაცვის მხარეს მიეცეს შესაბამისი და გამოსადეგი საშუალება გადაამოწმოს მოწმის ჩვენება და გამოკითხოს იგი.
უშუალობის პრინციპიდან გამომდინარე ყველა მტკიცებულება უშუალოდ სასამართლოს სხდომაზე უნდა იქნას გამოკვლეული, თუმცა ევროპული სასამართლო მიუთითებს რომ სასამართლოს გარეთ მიღებული მოწმის ჩვენება არ არღვევს კონვენციის ნორმებს, მთავარია ჩვენების მოპოვების დროს არ დაირღვეს კანონის მოთხოვნები.
ევროპული სასამართლო მამხილებელ მოწმეს სამ მოთხოვნას უყენებს: 1) მამხილებელი მოწმე მთავარ სასამართლო სხდომაზე უნდა გამოცხადდეს და დაკითხულ იქნას მხარეთა მიერ. 2) თუ პირველი ვერ მოხერხდება, ამის კომპენსაცია უნდა მოხდეს იმით რომ დაცვის მხარეს უნდა ჰქონდეს ან უნდა ჰქონოდა შესაძლებლობა პროცესის ფარგლებში ან მის გარეთ უშუალოდ მონაწილეობა მიიღოს ან უნდა მიეღო მამხილებელ მოწმეთა დაკითხვაში. 3) ასეთ მტკიცებულებას შეზღუდული მტკიცებულებითი ღირებულება აქვს, დაუშვებელია მხოლოდ ასეთი მტკიცებულება დაედოს საფუძვლად გამამტყუნებელ განაჩენს.

სემინარი 5
პრივილეგირებული მოწმე

მუხლი 50. პირი, რომელიც არ არის ვალდებული, იყოს მოწმე
1. მოწმედ დაკითხვისა და საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ინფორმაციის შემცველი საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების ან სხვა ობიექტის გადაცემის ვალდებულება არ ეკისრება:
ა) ადვოკატს – იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა ამ საქმეში ადვოკატის მოვალეობის შესრულებასთან დაკავშირებით;
ბ) ადვოკატს, რომელიც იურიდიულ დახმარებას უწევდა პირს დაცვის მიღებამდე, – იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა იურიდიული დახმარების გაწევასთან დაკავშირებით;
გ) სასულიერო პირს – იმ გარემოების შესახებ, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა აღსარების ან სხვაგვარად განდობის შედეგად;
დ) ბრალდებულის ახლო ნათესავს;
ე) სახალხო დამცველს ან მის მიერ უფლებამოსილ პირს – იმ ფაქტის გამო, რომელიც მას გაანდეს, როგორც სახალხო დამცველს;
ე1) პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსს − პერსონალურ მონაცემთა დამუშავების კანონიერების კონტროლისა და ფარული საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარებისა და ელექტრონული კომუნიკაციის მაიდენტიფიცირებელ მონაცემთა ცენტრალურ ბანკში განხორციელებული აქტივობების კონტროლის ფუნქციების შესრულებასთან დაკავშირებით, იმ ფაქტის გამო, რომელიც მას გაანდეს, როგორც პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურის უფროსს;
ვ) საქართველოს პარლამენტის წევრს – იმ ფაქტის გამო, რომელიც მას გაანდეს, როგორც წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრს;
ზ) მოსამართლეს – იმ გარემოების შესახებ, რომელიც სასამართლოს თათბირის საიდუმლოებაა;
ზ1) მედიაციის მონაწილეს − იმ კონფიდენციალურ ინფორმაციასთან დაკავშირებით, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა მედიაციის პროცესში ან არსებითად გამომდინარეობს მედიაციის პროცესიდან, გარდა „მედიაციის შესახებ“ საქართველოს კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა, როდესაც კონფიდენციალური ინფორმაციის გამჟღავნება აუცილებელია განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულის გამოძიების მიზნით;
თ) ჟურნალისტს – პროფესიული საქმიანობისას მიღებულ ინფორმაციასთან დაკავშირებით;
ი) ადამიანით ვაჭრობის (ტრეფიკინგის) მსხვერპლს – მოსაფიქრებელი ვადის განმავლობაში;
კ) საქართველოს სახალხო დამცველთან შექმნილი სპეციალური პრევენციული ჯგუფის წევრს – იმ ფაქტის გამო, რომელიც მას გაანდეს პრევენციის ეროვნული მექანიზმის ფუნქციების შესრულებისას, თუ იგი არ დათანხმდება, მისცეს ჩვენება;
ლ) ავტონომიური რესპუბლიკის უმაღლესი საბჭოს წევრს – იმ ფაქტის გამო, რომელიც მას გაანდეს, როგორც წარმომადგენლობითი ორგანოს წევრს.
3. სასამართლოს უფლება აქვს, მოწმის მოვალეობის შესრულებისაგან გაათავისუფლოს:
ა) სამედიცინო მუშაკი, თუ მას პროფესიულად ევალება საექიმო (სამედიცინო) საიდუმლოების დაცვა;
ბ) ნოტარიუსი, საჯარო მოსამსახურე, სახელმწიფო მოსამსახურე, სამხედრო მოსამსახურე და მასთან გათანაბრებული პირი, თუ მათ ნაკისრი აქვთ ვალდებულება, არ გაამჟღავნონ მიღებული ინფორმაციის წყარო და შინაარსი;
გ) პირი, რომელიც სამუშაოზე იმ პირობით არის მიღებული, რომ არ გაამჟღავნებს კომერციულ ან საბანკო საიდუმლოებას;
დ) კონტრტერორისტული ან/და სპეციალური ოპერაციის მონაწილე პირი (მის პროფესიულ მოვალეობასთან დაკავშირებით), რომლის საქმიანობაც გასაიდუმლოებულია და ამ საქმიანობის ამსახველი დოკუმენტები, მასალები და სხვა მონაცემები სახელმწიფო საიდუმლოებას მიეკუთვნება.
4. ამ მუხლის პირველი ნაწილის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პირის მიერ − მოსაფიქრებელი ვადის განმავლობაში, იმავე ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით და ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“−„გ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებული პირების მიერ – იმ შემთხვევაში, თუ მათ საქართველოს კანონმდებლობით აკისრიათ თავიანთი საქმიანობის განხორციელებისას კონფიდენციალურობის დაცვის ვალდებულება და იმავდროულად აქვთ ინფორმაცია არასრულწლოვანის მიმართ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 137-ე მუხლის მე-4 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, 138-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტებით ან მე-4 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, 139-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 140-ე ან 141-ე მუხლით, 253-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, 254-ე მუხლის მე-4 ან მე-5 ნაწილით, 255-ე მუხლის მე-3, მე-4, მე-5, მე-6 ან მე-7 ნაწილით ან 2551 ან 2552 მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენის თაობაზე, სურვილის შემთხვევაში, გამოკითხვის დროს ინფორმაციის მიწოდება ან მოწმის სახით ჩვენების მიცემა არ ჩაითვლება ზემოაღნიშნული ვალდებულების დარღვევად.
5. საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 1261 მუხლით გათვალისწინებული ოჯახში ძალადობის ან იმავე კოდექსის 111 მუხლით გათვალისწინებული ოჯახური დანაშაულის სისხლის სამართლის საქმეზე ბრალდებულის ახლო ნათესავს, რომელსაც უშუალოდ ამ დანაშაულის შედეგად მიადგა მორალური, ფიზიკური ან ქონებრივი ზიანი, ამ მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული უფლებით სარგებლობამდე, დაკითხვის ჩამტარებელმა პირმა უნდა შესთავაზოს მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორთან კონსულტაციის გავლა და შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებამდე 3-დღიანი მოსაფიქრებელი ვადით სარგებლობა.

მოწმის ჩვენების მიცემის ვალდებულებისგან გათავისუფლება კონსტიტუციიდან გამომდინარეობს, კონსტიტუციის მიხედვით არავინ არ არის ვალდებული მიცეს ჩვენება საკუთარი ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ,ამგვარი მოწმის მიერ ჩვენებაზე უარის თქმა წარმოადგენს უფლებას და არა ვალდებულებას, მაგრამ თუ პირი გადაწყვეტს რომ ეს უფლება არ გამოიყენოს მას ეკისრება მოწმის ყველა უფლება-მოვალეობა, მათ შორის სიმართლის თქმის ვალდებულება.
აღნიშნულ საკითხს აქვს სამართლებრივ- პოლიტიკური საფუძვლები, მათ შორისაა: მოწმის დაცვა- იცავს პირს თვითინკრიმინაციისგან, კონფლიქტური სიტუაციის თავიდან აცილება- ჩვენებაზე უარის თქმა ათავისუფლებს ბრალდებულის ახლო ნათესავებს ემოციური სტრესისგან. მსხვერპლი მოწმის დაცვა- ტრეფიკინგის მსხვერპლი მოწმის დაცვა იცავს მსხვერპლს ხელახალი სულიერი ტრამვის მიღებისგან. საიდუმლოების დაცვა- განასხვავებენ ზემოთ აღნიშნული უფლების ორ სახეს: შეუზღუდავს და შეზღუდულს, ახლობლის მიერ ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა შეუზღუდავია, ხოლო შეზღუდულს წარმოადგენს მოწმის უფლება უარი თქვას მხოლოდ იმ ინფორმაციის მიცემაზე, რომელიც მოწმისთვის სამსახურეობრივად მისი პროფესიული საქმიანობისას გახდა ცნობილი და რომლის საიდუმლოდ დაცვაც მას სამსახურეობრივად აკისრია.
სემინარი 6
ანონიმური მოწმე

სსსკ.101.3. დანაშაულის შესახებ ზეპირი შეტყობინების თაობაზე დგება ოქმი, რომელსაც ხელს აწერენ განმცხადებელი და განცხადების მიმღები თანამდებობის პირი. გამომძიებელი უფლებამოსილია დანაშაულის შესახებ ანონიმური შეტყობინების საფუძველზე დაიწყოს გამოძიება. დაუშვებელია პირის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელება მხოლოდ ანონიმური შეტყობინების საფუძველზე.

ანონიმური პირები შეიძლება იყოს: ე.წ კონფიდენტი, ნდობით აღჭურვილი პირები ან სხვა პირები, რომლებიც გამოძიების მიზნებიდან ან/და დაცვის სპეციალური ღონისძიებებიდან გამომდინარე რჩებიან ანონიმურად. ამ პირთა იდენტიფიკაციის გამჟღავნება უკავშირდება უშუალოდ მათ ან მათი ოჯახის წევრების სიცოცხლესა და ჯანმრთელობს.
ანონიმური მოწმის ჩვენების მტკიცებულებითი ღირებულება პრობლემატურია, მის მიერ მიცემული ინფორმაციის შეფასება პროცესის პრინციპების დაცვით უნდა მოხდეს.
ევროპული სასამართლო მოწმის სრულფასოვან დაკითხვაში მოიაზრებს მის იდენტიფიკაციას და შესაბამისად ინდივიდუალზაციას, მოწმის იდენტიფიკაციით ხდება მის მიერ მიწოდებული ინფორმაციის სანდოობის ხარისხის გაზრდა ასვე საპროცესო კანონის მიხედვით სასამართლო ვალდებულია დაადგინოს თუ რა სახის დამოკიდებულება აქვს მოწმეს ბრალდებულთან, რაც იდენტიფიკაციის გარეშე შეუძლებელია.
ანონიმური მოწმის ინსტიტუტი ასევე ზღუდავს ევროპული კონვენციით აღიარებულ მოწმის კონფრონტაციის უფლებას, ბრალდებულს უფლება აქვს მისი მამხილებელ მოწმეს ტავად ან ადვოკატის დახმარებით დაუსვას კითხვები, მეტიც ამ დროს მნიშვნელობა აქვს იგი დააკვირდეს მოწმის რეაქციას შეკითხვის დასმისას და პასუხების გაცემისას.
ევროსასამართლო არ კრძალავს ანონიმური მოწმის ინსტიტუტს და დასაშვებად მიიჩნევს მის მტკიცებულებად გამოყენებას, ასევე აღნიშნავს, რომ სასამართლომ შეფასება უნდა მოახდინოს დაცვის მხარის ინტერესსა და მოწმის ანონიმურობის ინტერესს შორის.
სასამართლომ შექმნა შეფასების სამ საფეხურიანი მეთოდი: 1) ჩვენების შეფასება და გამოყენება მტკიცებულებად დასაშვებია მხოლოდ მაშინ თ მოწმის ანონიმურობის დასაცავად მნოიშვნელოვანი და საკმარისი საფუძველი არსებობს. 2) მოწმის ანონიმურობის საჭიროების დადგენა. 3)უნდა მოხდეს შეფასება არის თუარა ანონიმური მოწმის ჩვენება ერთადერთ მამხილებელი ჩვენება.
ანონიმური მოწმის დაკითხვის რამდენიმე მეთოდი არსებობს: 1. მოწმის დაკითხვა უფლებამოსილი ორგანოს თანამშრომლის მიერ და შემდგომ სასამართლოში ამ უკანასკნელის დაკითხვა როგორც ირიბი მოწმე. 2. დაკითხვა უშუალოდ მოსამართლის მიერ და დაკითხვის აკუსტიკური გადაცემა გვერდით ოთახში სადაც მხარეები იმყოფებიან. და ასშ.

სემინარი 7
ექსპერტი
სსსკ-ის მიხედვით ექსპერტი არის- სპეციალური ცოდნის, ჩვევებისა და გამოცდილების მქონე ფიზიკური პირი, რომელიც კოდექსით დადგენილი წესით, სისხლის სამართლის საქმეზე საჭირო გამოკვლევის ჩასატარებლად და დასკვნის შესადგენად მიწვეულია, მხარის ან მხარის შუამდგომლობით სასამართლოს მიერ. ექსპერტი მხარეებსა და სასამართლოს დახმარებას უწევს მტკიცებულებათა აღმოჩენაში, გამოკვლევასა და დემონსტრირებაში.
ექსპერტის დახმარება შესაძლოა სხვადასხვა სახით გამოიხხატოს, კერძოდ: ა)ეს შეიძლება იყოს გამოცდილების გაზიარება მეცნიერების საკითხებში. ბ) ექსპერტი, გამოცდილების და კვლევის შედეგების საფუძველზე ადგენს ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა აღქმა, გაგება, დადგენა, შეფასება მოითხოვს სპეციალურ ცოდნას. გ)ექსპერტი სპეც,ცოდნის საფუძველზე აკეთებს საბოლოო დასკვნას.
ექსპერტს მოიხსენიებენ როგორც სასამართლოს დამხმარეს, როგორც „სასამართლოს გაფართოებულ ტვისნ“, მაგრამ მისი იგი მხოლოდ სასამართლოს დამხმარს არ წარმოადგენს, იგი უპირველეს ყოვლისა მხარეებს ეხმარება იმ საკითხების გადაწყვეტაში სადაც სპეციალური ცოდნაა საჭირო.
ექსპერტი-მოწმე არის ექსპერტი რომელიც მოწმის სახით იკითხება, სსსკ-სი განსაზღვრავს ექსპერტის მოწმედ დაკიტხვის შესაძლებლობას, თუმცა ევროპული სასამართლო ექსპერტს არ განსაზღვრავს მოწმედ, მისი მიდგომით შიდასახელმწიფოებრივი კანონით აღნიშნულის ამგვარად მოწესრიგება დასაშვებია თუმცა ექსპერტის ცნება მაინც უნდა შეესაბამებოდეს ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას.
მოწმე-ექსპერტი არის ექსპერტი რომლის ჩვენებაც ეხება წარსულში მომხდარ ფაქტსა და გარემოებებს, რომელთა აღსაქმელადაც სპეციალური ცოდნა იყო საჭირო, მაგ: ექიმი გიორგი 15 მარტს სახლში იმყოფებოდა, მის კარზე დაირეკა ზარი, გიორგიმ დაინახა ორი ახალგაზრდა, რომელთაც მესამე, დანით დაჭრილი, მისი კარის წინ დააწვინეს და გაიქცნენ, დაჭრილმა მას უთხრა რომ მას ვინმე ა დაესხა თავს და თავის არეში მიაყენა დაზიანება, ამი სიტყვების შემდეგ მან გონება დაკარგა, ექიმმა დაუმუშავა ჭრილობები და აღმოუჩინა პირველადი დახმარება, გამოკვლევებით დადგინდა რომ თავის ქალის მარცხენა ნაწილში ჭრილობები მიყენებული ქონდა დანით, ახალგაზრდა საავადმყოფოშ გარდაიცვალა, მოცემულ შემთხვევაშ ექიმი დაიკითხება როგორც მოწმე-ექსპერტი, რომელსაც სპეციალური ცოდნა და ჩვევები გააჩნია, იგი ექსპერტის სტატუსით დაიკითხება დაზარალებულისთვის პირველად დახმარებასთან დაკავშირებულ ფარგლებში და მოწმის სტატუსით დაიკითხე იმ გარემოებასთან დაკავშირებით რაც მან კარების გაღებამდე თუ ამის შემდეგ ნახა, ასევე იმ გარემოებებზე რაც მას დაზარალებულმა გაანდო.
ექსპერტის ჩართვა საქმეში დაუშვებელია მოსამართლის ინიციატივით, ეს ხდება მხარეთა ინიციატივით , პროცესის შეჯიბრებითობიდან გამომდინარე.
ექსპერტის დასკვნა საქმის არსებითი განხილვისას უნდა ემყარებოდეს ზოგადად აღიარებულ თეორიებსა და ტექნიკას, მხარე რომელიც წარმოადგენს ექსპერტის დასკვნას უნდა ასაბუთოს რომ დასკვნას საფუძვლად უდევს მნიშვნელოვანი სამეცნიერო გამოცდილება.~
სასამართლომ მიუხედავად იმისა რომ არ გააჩნია სპეციალური ცოდნა, უნდა შეაფასოს ექსპერტის დასკვნა, კერძოდ მისი დამაჯერებლობა, მას უფლება არ აქვს შეფასების გარეშე გაიზიაროს ექსპერტის დასკვნა, მან განაჩენში უნდა იმსჯელოს იმ საკითხებზე რაც ექსპერტის დასკვნის გაზიარებას დაედო საფუძვლად, ორი ურთიერთსაწინააღმდეგო დასკვნისას, უნდა იმსჯელოს იმ ფაქტობრივ გარემოებებზე რომლებმაც ექსპერტები ურთიერთსაწიინააღმდეგო შედეგამდე მიიყვანა, ასევე თუ რა საფუძვლით იზიარებს ერთ დასკვნას და რა საფუძვლით უარყოფს მეორეს, ეფუძნება თუ არა დასკვნა ერთსა და იმავე გარემოებებს, ასევე უნდა იქნას გამოკვლეული ექსპერტმა ხომ არ დაუშვა შეცდომა ექსპერტიზის ცატარებისას, ექსპერტის დასკვნა სასამართლომ უნდა შეაფასოს გონივრულ ეჭვს მიღმა სტანდარტით.

სემინარი 10
მოწმის ჩვენების სანდოობას სსსკ არ განსაზღვავს, თუმცა სსსკ-ის მე-13 მუხლის მე-3 ნაწილი ამობობს, იმისათვის რომ მოწმის ჩვენება დაედოს განაჩენს საფუძვლად უნდა იყოს უტყუარი და დამაჯერებელი. მოწმის ჩვენების სანდოობა გულისხმობს მხარეთა მიერ როგორც უშუალოდ მოწმის პიროვნების ისე მის მიერ მიცემული ჩვენების გამოკვლევას და შეფასებას, ეს პროცესი 2 ნაწილისაგან შედგება:1) მოწმის პიროვნების სანდოობა და 2) მის მიერ მიცემული ჩვენების სარწმუნოება,
1) კრიტერიუმისას შესაძლოა გამოვყოთ რამდენიმე საკითხი, მოწმის დამოკიდებულება საქმისადმი, ასევე მისი ურთიერთობა ბრალდებულთან და დაზარალებულთან, რის შედეგაც შესაძლოა გაარკვეული წარმოდგენა გაგვიჩნდეს მის მოტივზე,
ასევე მნიშვნელოვანია მოწმის ქცევა ჩვენების მიცემისას, ანუ მისი ფიზიკური , სხეულებრივი და გარეგნული მდგომარეობა ჩვენების მიცემისას, თუმცა ეს არ არის საიმედო საზომი. ასევე მნიშვნელოვანია მოწმის ჩვენების შეფასებისას გათვალისწინებული იქნას მისი აღქმის, დამახსოვრებისა და გადმოცემის უნდარები.
2) რაც შეეხება მოწმის ჩვენების სარწმუნოებას, ეს მოიცავს რამდენიმე კრიტერიუმს - ჩვენების შინაარსი- მოიცავს ჩვენების დეტალურობასა და შინაარსობრივ თავისებურებებს, ანუ ჩვენებაში ასახული დეტალები არ უნდა იყოს ურთიერთგამომრიცხავი, ახალი და ადრე მიცემული ინფორმაცია არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს ერთმანეთს.
ასევე ჩვენების მიმდინარეობა-გულისხმობს რამდენჯერმე წარმოებული დაკითხვისას ჩვენების უცვლელობას.
ჩვენების ისტორია- ანუ რა სიტუაციაშ, ვის მიმართ, შემთხვევიდან რამდენი დროის გასვლის შემდეგ მოხდა პირველი დაკითხვა, ასევე ადგილი ხომ არ ქონდა რაიმე სახის ზემოქმედებას ან მანიპულციას მოწმეზე დაკიტხვის დროს.
მოწმის მიერ შეცდომის დაშვების შესაძლებლობა- დაკითხვის დროს გათვალისწინებულ უნდა იქნას მოწმის მიერ შეცდომის დაშვების შესაძლებლობა, ანუ რამდენად შეიძ₾ებოდა მოწმეს აღქმის ნაწილში შექმნოდა პრობლემები, ეს პრობლმები შესაძლოა გა ოიწვიოს სტრესმა, ბუნებრივმა პირობებმა და სხვამ
სტრასბურგის სასამართლო საკუთარ გადაწყვეტილებებში- ხაზს უსვამს ბრალდებულის მონაწილეობას მოწმის დაკითხვაში რაც უზრუნველყოფს მოწმის სანდოობის შემოწმებას.

2. ოჯახში ძალადობის საკანონმდებლო რეგულირება-ხორციელდება ოჯახში ძალადობის აღკვეთის , ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარები შესახებ კანონით, საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსითდა და სამოქალაქო სამართლის კოდექსით. ოჯახური ძალადობის სამოქალაქო სამართლებრივი რეგულირება გულისხმობს მიყენებული ზარალის ანაზღაურების შესაძლელებლობას სამოქა-ლაქო კანონმდენლობის დადგენილი წესის საფუძველზე. სამოქალაქო კოდექსის 992 მუხლის თანახმად , პირი რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო განზრახი ქმედებით ზიანს მიაყენებს ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი. ხოლო 413 მუხლის თანახმად სხეულის ან ჯანმრთელობის დაზიანების შემთხვევაში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვის.
. ოჯახური ძალადობის სისხლისსამართლებრივი რეგულირება აუცილრბლად იქნება თუ ოჯახის წევრებს შორის განხორციელებული ძალადობრივი ქმედება შეიცავს სისხლის სამართლის დანაშაულის ნიშნებს .
ოჯახური ძალადობის ადმიბისტრაციული სამართლებრივი რეგულირების მხრივ აღსანიშნავია 2006 წლის 25 მაისის საქ პარლამენტის მიერ მიღებული ოჯახში ძალადობის აღკვეთის , ოჯახში ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ საქარყველის კანონი რომელიც მოქმედებს 2006 წლის 25 მაისიდან. ოჯახში ძალადობის ფაქტებზე გამოიცემა სახელმწიფო ორგანოების მიერ შემაკავებელი და დამცავი ორდერი , შემაკავებელი ორფერი არის პოლიციის მიერ გამოცემული აქტი რომელიც იცავს მსხვერპლს მისი გამოცემიდან 24 საათის განმავლობაში დასამტკიცრბლად წარედგინება სასამართლოს.
დამცავი ორდერი- ეს არის პირველი ინსტანციის სადამარყლოს მიერ ადმინისტრაციული სამართალწარმორბის მიზნით გამოცემული აქტი დამცავი ორდერის გამოცემა ხდება 3 თვემდე ვადით ხოლო მიდი გაგრძელება შეიძლება სასამართლოს მიერ არაუმეტეს 3 თვისა .
დს ბოლოს ოჯახში ძალადობის საკანონმდებლო რეგულირება წარმოადგენს კომპლეწსურ სისტემას რონელიც მოიცვს როგორც პრევენციულ ისე სისხლისამართლებრივ მექანიზმრბს და მიზნსდ ისახავს მსხვერპლის დაცვასა და ძალადობის აღმოფხვრას .

5. ქალთა დანაშაულის განმარტების თეორიები- კრიმინოლოგიურმა კვლევებმა აჩვენა, რომ ქალთა დანაშაულობა რამდენჯერმე მცირეა მამაკაცებთან შედარებით.

კელტეს აზრით, ქალთა მიერ ცოტა დანაშაულის ჩადენა გამოწვეულია არა მხოლოდ ფიზიკური სისუსტით, იგი საზოგადოებრივი ცხოვრებისგან გარიყულია, ოჯახური ვალდებულებების მარწუხებშია მოქცეული და შესაბამისად ნაკლებად ჩადის დანაშაულს.

საზოგადოებაში ქალის როლს აკნინებს ჩ. ლომბროზოც. იგი ქალს გონებრივად განუვითარებელ არსებად მიიჩნევს, რომლის ტვინი წონით და ხვეულების რაოდენობით ნაკლებია მამაკაცის ტვინზე.

ლომბროზო და ფერარო (ფერი)

ლომბროზომ და ფერარომ თავიანთ ნაშრომში ,,ქალი, როგორც დამნაშავე და მეძავი“ აღნიშნეს, რომ თუ მამაკაცი დანაშაულს ჩადიოდა, ქალები ადეკვატურ ქცევას ავლენდნენ მეძავეობის სახით. ლომბროზო მიიჩნევდა, რომ მეძავი ქალი თავისი ,,აგებულებით“ მეტად ახლოს იდგა დამნაშავესთან და რომ ქალი თავის დანაშაულებრიობას მეძავეობაში გამოხატავდა, ხოლო მამაკაცი დანაშაულის ჩადენაში.

სუსტობის თეორია
სუსტობის თეორიის მიხედვით ქალები მამაკაცებთან შედარებით იმიტომ ჩადიან ნაკლებ დანასაულს, რომ მათ დამნაშავედ გახდომაში ხელს უშლის სხეულის აგებულება და ინტელექტი.

მობიუსის აზრით, ქალები გონებრივი განვითარებით ბავშვებსა და მამაკაცებს თეორია

სტაბილურობის თეორიის წარმომადგენელია კრემერი. მისი აზრით, ქალის ,,XX“ ქრომოსომი მას ,,წინააღმდეგობას უწევს“ ჩაიდინოს დანაშაული და ქალს სტაბილურობისა და დანაშაულის ჩადენისადმი თავშეკავებულობისაკენ განაწყობს, ვიდრე მამაკაცს ,, XY“ ქრომოსომი.
შორის დგანან, ტვინის მნიშვნელოვანი ნაწილები ქალებში უფრო განუვითარებელია . კავალერობის თეორიის მიხედვით ქალები სინამდვილეში მამაკაცებზე ნაკლებ დანაშაულს არ ჩადიან, მათ მიერ ჩადენილი დანაშაული უფრო ლატენტური ხასიათისაა, ხოლო თუ იგი ცნობილი გახდა დაზარალებულისათვის, იგი ნაკლებად მიმართავს სამართალდამცავ ორგანოებს, ხოლო თუ სამართალდამცავი ორგანოებისათვის ცნობილი გახდა ქალის მიერ ჩადენილი დანაშაული, ნაკლებად ხდება მასზედ რეაგირება ან მინიმალური სასჯელით იქნება ქალი დასჯილი. ორმაგი ზეწოლის“ თეორიის მიხედვით, რომელიც ეტიკეტირების თეორიაზე აკეთებს ორიენტირებას, ქალები მათი სქესიდან გამომდინარე პრობლემების გადაწყვეტის უფრო პასიურ მექანიზმს ირჩევენ, რომელიც ხშირად არაკრიმინალურ საქციელში, მაგრამ ნორმების დარღვევაში გამოიხატება.

ქალების მიერ მხოლოდ სპეციფიური დანაშაულების ჩადენა აიხსნება იმ საშუალებების ქონით, რაც მათ გააჩნიათ. ეს არის ისეთი საშუალებები, რომელიც საზოგადოებაში ქალების როლით არის განპირობებული, ანუ არავითარი ცივი და ცეცხლსასროლო იარაღი ან არავითარი კარის გასაღებად სპეციალური იარაღის ქონა.

გ. ჰენგეშის აზრით, იმისათვის რომ ქალებმა ჩაიდინონ მძიმე დანაშაულები, ისინი ჯერ ,,მამაკაცებად“ უნდა ჩამოყალიბდნენ ანუ მამაკაცური თვისებები შეიძინონ. ემანსიპაციის თეორიის მიხედვით ქალთა და მამაკაცთა მიერ ჩადენილი დანაშაულის პროცენტული მაჩვენებელი ერთნაირი გახდება მაშინ, როდესაც ქალის ქცევა მამაკაცის ქცევას გაუთანაბრდება.

ამ თეორიის მიხედვით, ქალები რაც უფრო ქვეყნის პოლიტიკურ და ეკონომიკურ საქმიანობაში ჩაერთვებიან, მით უფრო მეტად შევლენ ქვეყნის კანონმდებლობასთან კონფლიქტში, ვინაიდან ისინი მთელი ძალისხმევით განახორციელებენ თავიანთ პროფესიულ საქმიანობას (ვინც არაფერს აკეთებს, ის შეცდომას არ ჩადის!). მოდიფიცირებული ემანსიპაციის თეორიის მიხედვით, მთავარი ქალთა და მამაკაცთა სამსახურებრივი შესაძლებლობების გათანაბრება კი არ არის, არამედ ის, თუ რამდენად შეძლებს ქალი საუკუნეების განმავლობაში მის მიმართ აღზრდის განსაკუთრებული მეთოდებით მიღებული საზოგადოებრივი როლიდან თავის დახსნას, ემანსიპაციას.

9. მასმედიის საშუალებები და დსნაშაული მასმედია დიდ ზეგავლენას ახდენს ადამიანთა შეხედულებებზე. სწორედ ამიტომ მასმედიას კრიმინოლოგიური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი როლი შეაქვს დანაშაულის პრევენციის, ანუ ახალი დანაშაულის თავიდან აცილების საკითხში.

ჟურნალისტებს ხშირად არა მომხდარი დანაშაულის შესახებ სინამდვილის ასახვა აინტერესებთ, არამედ:
1. მასმედია ცდილობს ადამიანთა ,,გართობას“ ძალადობრივი დანაშაულის გაუგონარი, შემაძრწუნებელი, განსხვავებული, განსხვავებული, გაუგებარი და გამოუცნობი სიუჯეტებით. ძალადობრივი დანაშაულის მასმედიით გაშუქების ერთადერთ მიზანს წარმოადგენს მისი სენსაციურად მიტანა მაყურებლამდე;
2. ძალადობრივი დანაშაულის გაშუქებით ხდება საზოგადოების ყურადღების გადატანა სოვიალური პრობლემებიდან სხვა ყოველდღიურ პრობლემებზე. პოლიტიკოსები და მასმედია გვერდს უვლიან ქვეყანაში არსებული სოციალური პრობლემების გაშუქებას;. მასმედია დიდ ზეგავლენას ახდენს ადამიანთა შეხედულებებზე. სწორედ ამიტომ მასმედიას კრიმინოლოგიური თვალსაზრისით მნიშვნელოვანი როლი შეაქვს დანაშაულის პრევენციის, ანუ ახალი დანაშაულის თავიდან აცილების საკითხში.

ჟურნალისტებს ხშირად არა მომხდარი დანაშაულის შესახებ სინამდვილის ასახვა აინტერესებთ, არამედ:
1. მასმედია ცდილობს ადამიანთა ,,გართობას“ ძალადობრივი დანაშაულის გაუგონარი, შემაძრწუნებელი, განსხვავებული, განსხვავებული, გაუგებარი და გამოუცნობი სიუჯეტებით. ძალადობრივი დანაშაულის მასმედიით გაშუქების ერთადერთ მიზანს წარმოადგენს მისი სენსაციურად მიტანა მაყურებლამდე;
2. ძალადობრივი დანაშაულის გაშუქებით ხდება საზოგადოების ყურადღების გადატანა სოვიალური პრობლემებიდან სხვა ყოველდღიურ პრობლემებზე. პოლიტიკოსები და მასმედია გვერდს უვლიან ქვეყანაში არსებული სოციალური პრობლემების გაშუქებას; კათარზისის თეორია: კათარზისის მოსაზრების თანახმად, სატელევიზიო აგრესია ხელს უწყობს ადამიანში აგრესიული ემოციების განმუხტვას. პირი, რომელიც აგრესიას ტელევიზორში უყურებს, იდენტიფიკაციას ახდენს ეკრანზე გამოსახულ აგრესორთან, რომლის აგრესიულ ქმედებებს აღიქვამს როგორც საკუთარს. იგი აგრესიული სიუჟეტის შედეგად თავისუფლდება საკუთარი აგრესიისაგან. მიჩვევის თეორია: ამ თეორიის თანახმად, სატელევიზიო ეკრანზე ნანახი ძალადობა ადამიანში ემოციების ნელ - ნელა, უწყვეტად შენელებას და ბოლოს საერთოდ გაქრობას იწვევს. თეორიის ძირითადი მიმდევრები არიან ბერგერი და ლაცარუსი. კომპიუტერული თამაშები იწვევენ მოზარდების ფსიქოლოგიურ დამოკიდებულებას. მოზარდებს უკვე ვეღარ წარმოუდგენიათ საკუთარი თავისუფალი დრო კომპიუტერული თამაშების გარეშე;

● დიდია იმის ალბათობა, რომ ის მოზარდები, რომლებიც ხშირად თამაშობენ ძალადობის ამსახველ კომპიუტერულ თამაშებს, თვითონაც გახდნენ ძალადობრივი ქმედების მონაწილენი

1.როგორ ხდება საერთაშორისო ხელშეკრულების
კონსტიტუციურობის კონტროლი
კონსტიტუციის მიხედვით,საკონსტიტუციო სასამართლო პრეზიდენტის
ან მთავრობის სარჩელის,პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი
მეხუთედის სარჩელის ან წარდგინების საფუძველზე იხილავს
საერთაშორისო ხელშეკრულების კონსტიტუციურობის საკითხს.
საერთაშორისო ხელშეკრულებას აქვს უპირატესი იურიდიული ძალა
შიდასახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ,მაგრამ ის არ
უნდა ეწინააღმდეგებოდეს კონსტიტუციას.
საერთაშორისო ხელშეკრულება უნდა შეესაბამებოდეს კონსტიტუციას,
როგორც უმაღლესი იურიდიული ძალის ნორმატიულ აქტს.ამდენად,
არსებობს მისი კონსტიტუციურობის კონტროლის
კონსტიტუციურსამართლებრივი საფუძველი.
ქართული მოდელი ითვალისწინებს საერთაშორისო ხელშეკრულების
კონსტიტუციურობის კონტროლის ორ წესს.თითოეული მათგანის
გამოყენება დამოკიდებულია იმაზე,რამდენად ექვემდებარება
ხელშეკრულება რატიფიცირებას და არის თუ არა ეს პროცედურა უკვე
განხორციელებული.
რატიფიცირებად საერთაშორისო ხელშეკრულებასთან ან მის ცალკეულ
დებულებებთან დაკავშირებით საკონსტიტუციო სასამართლოში
შეიტანება კონსტიტუციური წარდგინება.
დანარჩენ შემთხვევებში,როდესაც ხელშეკრულება რატიფიცირებულია
ან რატიფიცირება არ არის საჭირო,საკონსტიტუციო სასამართლოს
მიმართავენ კონსტიტუციური სარჩელით.
საერთაშორისო ხელშეკრულების რატიფიცირების უფლებამოსილება
აქვს პარლამენტს.რატიფიცირებამდე ხელშეკრულება ამოქმედებული არ
არის,ამიტომ მისი კონსტიტუციურობის კონტროლს წინასწარი
(პრევენციული) ხასიათი აქვს.ეს გამონაკლისია საკონსტიტუციო
სასამართლოსთვის,რომელიც სხვა შემთხვევებში შემდგომ (რეპრესიულ)
კონტროლს ახორციელებს.გამონაკლისი შეიძლება აიხსნას იმ ნეგატიური
შედეგების თავიდან აცილების ინტერესით,რაც შეიძლება მოიტანოს
არაკონსტიტუციური საერთაშორისო ხელშეკრულების მოქმედებამ
სამართლებრივი,პოლიტიკური,ეკონომიკური თუ სხვა კუთხით.
საერთაშორისო ხელშეკრულებების კონსტიტუციურობის კონტროლი
ემსახურება სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპის
უმნიშვნელოვანესი ელემენტის - კონსტიტუციის უზენაესობის
უზრუნველყოფას.
საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მის ცალკეულ დებულებათა
კონსტიტუციურობის შესახებ კონსტიტუციური სარჩელის შეტანის
უფლებამოსილებით სარგებლობს:
1) პრეზიდენტი;
2) მთავრობა;
3) პარლამენტის წევრთა არანაკლებ ერთი მეხუთედი.
საკონსტიტუციო სასამართლო უფლებამოსილია,შეამოწმოს
საერთაშორისო ხელშეკრულების კონსტიტუციურობა როგორც
ფორმალური,ასევე მატერიალური თვალსაზრისით. მატერიალური
კუთხით,საკონსტიტუციო სასამართლომ უნდა შეამოწმოს
საერთაშორისო ხელშეკრულების შინაარსის შესაბამისობა
კონსტიტუციასთან.
საკონსტიტუციო სასამართლო კონსტიტუციური სარჩელის არსებითად
განხილვისას იღებს გადაწყვეტილებას.საერთაშორისო
ხელშეკრულებებთან დაკავშირებით კონსტიტუციური წარდგინების
არსებითი განხილვა სრულდება დასკვნის მიღებით.გადაწყვეტილებისა
და დასკვნის სამართლებრივი შედეგები განსხვავდება ერთმანეთისგან.
საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით,კონსტიტუციური
სარჩელის დაკმაყოფილება იწვევს არაკონსტიტუციურად ცნობილი
საერთაშორისო ხელშეკრულების ან მისი ნაწილის საქართველოსთვის
ბათილად ცნობას.

3.საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს
გადაწყვეტილება
საკონსტუტიციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სასამართლო
აქტია,რომელიც კონსტიტუციური სარჩელის(წარდგინების) არსებითი
განხილვის საფუძველზე საბოლოოდ და საგნობრივად წყვეტს
შესაბამისი სარჩელის(წარდგინების) დაკმაყოფილების,ნაწილობრივ
დაკმაყოფილების ან არდაკმაყოფილების საკითხს.
გადაწყვეტილება მიიღება კონსტიტუციური სარჩელის ასევე შემდეგი
კონსტიტუციური წარდგინებების არსებითი განხილვის საფუძველზე:
• წარდგინება აჭარის ა/რ უმაღლესი საბჭოს ნორმატიული აქტების
კონსტიტუციასთან ან/და აჭარის ა/რ ის შესახებ კონსტიტუციურ
კანონთან შესაბამისობის შესახებ
• იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს წარდგინება
• საერთო სასამართლოს წარდგინება
საკონსტიტუციო სასამართლოს გადაწყვეტილების სტრუქტურა შედგება:
1.შესავალი ნაწილი-შესავალ ნაწილში აღინიშნება:საკონსტიტუციო
სასამართლოს დასახელება,გადაწყვეტილების გამოტანის თარიღი და
ადგილი,სასამართლოს შემადგენლობა და სხდომის მდივანი,საქმის
განხილვის მონაწილენი და დავის საგანი
2.აღწერილობითი ნაწილი-აღწერილობით ნაწილში
წარმოდგენილია:მოსარჩელის მოთხოვნა;მოპასუხის
პოზიცია;მოწმის,სპეციალისტის,ექსპერტის და სასამართლოს მეგობრის
მიერ წარმოდგენილი მოსაზრებები.
3.სამოტივაციო ნაწილი-სამოტივაციო ნაწილში აღინიშნება:
საკონსტუტიციო სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები;
მტკიცებულებები,რომელსაც ეფუძნება საკონსტიტუციო სასამართლოს
დასკვნები;
მოტივები,რომლებითაც საკონსტიტუციო სასამართლო უარყოფს
საწინააღმდეგო მოსაზრებას,მტკიცებულებას;
კონსტიტუციის ნორმები,ასევე აჭარის ა/რ შესახებ კონსტიტუციური
კანონის ნორმები,რომლებსაც შეესაბამება ან არ შეესაბამება სადავო აქტი;
კონსტიტუციისა და საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს
შესახებ ორგანული კანონის ნორმები,რომლებითაც იხელმძღვანელა
საკონსტიტუციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას
სამოტივაციო ნაწილი შინაარსობრივი თვალსაზრისით
გადაწყვეტილების ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაწილია ,რადგანაც აქ ხდება
გადაწყვეტილების გადაწყვეტილების დასაბუთება და საკონსტიტუციო
სასამართლოს შესაბამისი არგუმენტების თავმოყრა
4.სარეზოლუციო ნაწილი-სარეზოლუციო ნაწილი ასრულებს
გადაწყვეტილების ტექსტს ის შეიცავს:
# საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას კონსტიტუციური
სარჩელის მთლიანად,ნაწილობრივ დაკმაყოფილების ან მისი
არდაკმაყოფილების შესახებ;
# საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას საერთო სასამართლოს
ან იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს კონსტიტუციურ წარდგინებაში
აღნიშნული ნორმატიული აქტის ან მისი ნაწილის არაკონსტიტუციურად
ცნობის ან კონსტიტუციასთან შეუსაბამობის დაუდასტურებლობის
შესახებ;
# საკონსტიტუციო სასამართლოს დადგენილებას პარლამენტის
კონსტიტუციურ წარდგინებაში აღნიშნული აქტის ან მისი ნაწილის
კონსტიტუციასთან ან და აჭარის ა/რ შესახებ კონსტიტუციურ კანონთან
შეუსაბამობის თაობაზე ან შეუსაბამობის დაუდასტურებლობის შესახებ;
# გადაწყვეტილების სამართლებრივ შედეგებს
სარეზოლუციო ნაწილის დიდ მნიშვნელობას განაპირობებს ის
ფაქტი,რომ მასში ჩამოყალიბებულია საკონსტიტუციო სასამართლოს
საბოლოო პოზიცია კონსტიტუციურ სარჩელთან(წარდგინებასთან)
დაკავშირებით და გადაწყვეტილების სამართლებრივი შედეგები

5.დიფუზიური მოდელი(საკონსტიტუციო კონტროლის ანგლო
საქსური მოდელი)
თავიდან უნდა ითქვას რომ საკონსტიტუციო კონტროლის 3 მოდელი
არსებობს მათ შორის არის ანგლო საქსური,ევროპული და
საპარლამენტო.
ეს ანგლოსაქსური მოდელი მეტად მნიშვნელოვანია.მას მეორენაირად,
ამერიკულ მოდელსაც ეძახიან. მისი მნიშვნელოვნება იმაში
გამოიხატება,რომ ამ მოდელის დროს სახეზე გვაქვს საკონსტიტუციო
კონტროლს საერთო იურისდიქციის სასამართლოები,რომლებიც
საკონსტიტუციო კონტროლს ახორციელებენ.ამასთან მნიშვნელოვანია
იმის აღნიშვნაც რომ ამ მოდელში სახელმწიფოები საკონსტიტუციო
კონტროლს ყველა სასამართლო ინსტანცია ახორციელებს,თუმცა
საბოლოო გადაწყვეტილების მიმღები არის უზენაესი სასამართლო.(აშშ,
მექსიკა),ხოლო დანარჩენ სახელმწიფოებში, საკონსტიტუციო კონტროლი
მხოლოდ უზენაესი სასამართლოს პრეროგატივაა (ავსტრალია,
ინდოეთი).
ანგლოსაქსური საკონსტიტუციო კონტროლის მოდელის ქვეყნებში
საკონსტიტუციო კონტროლს ანხორციელებენ საერთო იურისდიქციის
სასამართლოები. აღნიშნული მოდელის თავისებურება იმაში
მდგომარეობს,რომ საკონსტიტუციო კონტროლის განხორცილება
შეუძლია საერთო იურისდიქციის სასამართლოს ყველა რგოლს.მათვე
შეუძლიათ განიხილონ შეჩერებული აქტის კონსტიტუციურობა.
აღსანიშნავია ისიც,რომ შეჩერებულ აქტთან დაკავშირებით საბოლო
გადაწყვეტილებას იღებს უზენაესი სასამართლო,აღნიშნული მოდელის
თვალსაჩინო მაგალითს წაროადგენს ამერიკის შეერთებული შტატები.
აღნიშნულ მოდელს გააჩნია კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი
დამახასიათებელი ნიშანი,კერძოდ იგი არასდროს არ ახორცილებს
წინასწარ ანუ პრევენციულ საკონსტიტუციო კონტროლს,არამდეს მისი
კონტროლი ყოველთვის ატარებს შემდგომი კონტროლის სახეს.
დიფუზიური საკონსტიტუციო მართლმსაჯულების
მიხედვით,უზენაესი/უმაღლესი სასამართლო,როგორც
სამოქალაქო,სისხლის და ადმინისტრაციულ საქმეთა განმხილველი
საკასაციო/უმაღლესი სასამართლო,ასევე განიხილავს და წყვეტს
კონსტიტუციურსამართლებრივ დავასაც.
ამ მოდელის პროტოტიპია ამერიკის შეერთებული შტატების უმაღლესი
სასამართლო,შესაბამისად,მას იურიდიულ ლიტერატურაში ამერიკულ
ან ანგლო-საქსურ მოდელსაც უწოდებენ.იგი ჩამოყალიბდა აშშ-ში
საკონსტიტუციო კონტროლის დოქტრინის საფუძველზე.
დიფუზიური მოდელის მიხედვით,საერთო იურისდიქციის ნებისმიერ
სასამართლოს შეუძლია,ცნოს კანონი არაკონსტიტუციურად, ხოლო თუ
საქმე უზენაეს სასამართლოში გასაჩივრდება და იგი კანონს ასევე
კონსტიტუციასთან შეუსაბამოდ აღიარებს,მაშინ უზენაესი სასამართლოს
ეს გადაწყვეტილება უკვე სავალდებულოა ყველა სხვა
სასამართლოსთვის.

7.არსებითად განსახილველად მიღების საკითხის განხილვა და
გადაწყვეტა
კონსტიტუციური წარდგინება და კონსტიტუციური სარჩელი არ მიიღება
განსახილველად,თუ:
❖იგი ფორმით ან შინაარსით არ შეესაბამება კანონით დადგენილ
მოთხოვენებს
❖თუ შეტანილი არ არის უფლებამოსილი პირის ან ორგანოს მიერ
❖მასში მითითებული არცერთი სადავო საკითხი არ არის
საკონსტიტუციო სასამართლოს განსჯადი
❖მასში მითითებული ყველა სადავო საკითხი უკვე გადწყვეტილია
საკონსტიტუციო სასამართლოს მიერ
❖მასში მითითებული არცერთი სადავო საკითხი არ არის გადაწყვეტილი
საქართველოს კონსტიტუციით
❖არასაპატიო მიზეზით დარღვეულია მისი შეტანის კანონით
დადგენილი ვადა
❖თუ სადავო კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტის
კონსტიტუციურობაზე სრულფასოვანი მსჯელობა შეუძლებელია მასზე
მაღლა მდგომი იმ ნორმატიული აქტის კონსტიტუციურობაზე
მსჯელობის გარეშე,რომელიც გასაჩივრებული არ არის
თუ მოსარჩელე/წარდგინების ავტორი ითხოვს რამდენიმე საკითხის
გადაწყვეტას,რომელთა ნაწილი საკონსტიტუციო სასამართლოს
განსჯადია,ხოლო ნაწილი ხელისუფლების სხვა ორგანოთა კომპეტენციას
განეკუთვნება,საკონსტიტუციო სასამართლო განიხილავს მხოლოდ ამ
კანონით მისი კომპეტენციისთვის მიკუთვნებულ საკითხებს.
მომხსენებელი მოსამართლე კონსტიტუციური სარჩელისა და
კონსტიტუციური წარდგინების შესწავლისას არკვევს,არსებობს თუ არა
ზემოაღნიშნული საფუძველი სარჩელის/წარდგინების ან მასში
მითითებული რომელიმე საკითხის არსებითად განსახილველად
მიღებაზე უარის თქმისთვის. საჭიროების შემთხვევაში მომხსენებელი
მოსამართლე, მხარეებთან,კონსტიტუციური წარდგინების ავტორებთან
ან/და მათ წარმომადგენლებთან აზუსტებს საქმესთან დაკავშირებულ
საკითხებს.
საქმის არსებითად განსახილველად მიღების საკითხი წყდება
განმწესრიგებელ სხდომაზე,რომელიც,როგორც წესი,ტარდება ზეპირი
მოსმენის გარეშე. თუ საქმის განმხილველი კოლეგია/პლენუმი მივა
დასკვნამდე,რომ საქმის არსებითად განსახილველად მიღებასთან
დაკავშირებული გარემოებების გამორკვევისათვის აუცილებელია
ზეპირი მოსმენა,იღებს საოქმო ჩანაწერს განმწესრიგებელი სხდომის
ზეპირი მოსმენით ჩატარების შესახებ.აღნიშნული საოქმო ჩანაწერის
შესახებ მიეთითება სხდომის ოქმში.
პლენუმის განმწესრიგებელი სხდომის თარიღს ნიშნავს საკონსტიტუციო
სასამართლოს თავმჯდომარე,ხოლო კოლეგიის განმწესრიგებელი
სხდომისას – შესაბამისი კოლეგიის თავმჯდომარე.
განხილვის შედეგად კონსტიტუციური სარჩელის ან კონსტიტუციური
წარდგინების არსებითად განსახილველად მიღების თაობაზე მიიღება
სასამართლოს შესაბამისად პლენუმის ან კოლეგიის საოქმო ჩანაწერი.
ხოლო იმ შემთხვევაში თუ სასამართლო უარს ამბობს საქმის არსებითად
განხილვაზე სასამართლოს გამოაქვს განჩინება,რომელიც უნდა იყოს
დასაბუთებული.
დასაბუთებული განჩინება მიიღება ასევე იმ შემთხვევაშიც როდესაც
საქმე უკავშირდება ე.წ.დამძლევ ნორმას.კერძოდ,თუ საკონსტიტუციო
სასამართლო განმწესრიგებელ სხდომაზე დაადგენს,რომ სადავო
ნორმატიული აქტი ან მისი ნაწილი შეიცავს იმავე შინაარსის ნორმებს,
რომლებიც საკონსტიტუციო სასამართლომ უკვე ცნო
არაკონსტიტუციურად,გამოაქვს განჩინება საქმის არსებითად
განსახილველად მიუღებლობისა და სადავო აქტის ან მისი ნაწილის
ძალადაკარგულად ცნობის შესახებ.
აღნიშნული განჩინება ძალაში შედის გამოქვეყნების მომენტიდან.
Ამგვარივე განჩინებას იღებს საკონსტიტუციო სასამართლო ასევე იმ
შემთხვევაში თუ სასამართლო განმწესრიგებელ სხდომაზე დაადგენს,
რომ სადავო ნორმატიული აქტი ან მისი ნაწილი შეიცავს იმავე შინაარსის
ნორმებს, რომლებიც საკონსტიტუციო სასამართლომ უკვე ცნო „აჭარის
ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ
კანონთან შეუსაბამოდ ან საქართველოს კონსტიტუციასთან, „აჭარის
ავტონომიური რესპუბლიკის შესახებ“ საქართველოს კონსტიტუციურ
კანონთან,კონსტიტუციურ შეთანხმებასთან,საქართველოს
საერთაშორისო ხელშეკრულებებთან ან საქართველოს კანონებთან
შეუსაბამოდ.
აღსანიშნავია, რომ ზემოაღნიშნულ შემთხვევაში სასამართლო არ
მიიღებს განჩინებას, როდესაც საკონსტიტუციო სასამართლოს კოლეგია
მიიჩნევს, რომ მისი პოზიცია,რომელიც გამომდინარეობს განსახილველი
საქმიდან, განსხვავდება სასამართლოს მიერ ადრე გამოტანილ
გადაწყვეტილებაში (გადაწყვეტილებებში)გამოხატული სამართლებრივი
პოზიციისაგან,ან როდესაც განსახილველი საქმე თავისი შინაარსით
წარმოშობს საქართველოს კონსტიტუციის განმარტების ან/და
გამოყენების იშვიათ ან/და განსაკუთრებით მნიშვნელოვან
სამართლებრივ პრობლემას.
კონსტიტუციური სარჩელის/კონსტიტუციური წარდგინების არსებითად
განსახილველად მიღების შემთხვევაში საკონსტიტუციო სასამართლო
მოპასუხეს საოქმო ჩანაწერის მიღებიდან 3 დღის ვადაში უგზავნის
საქმის არსებითად განსახილველად მიღების თაობაზე შეტყობინებას და
საქმის მასალებს. იმპიჩმენტის საკითხის განხილვის შემთხვევაში იმ
თანამდებობის პირს, რომლის იმპიჩმენტის წესით თანამდებობიდან
გადაყენების საკითხიც არის აღძრული,სასამართლო კონსტიტუციური
წარდგინების რეგისტრაციაში გატარებიდან 3 დღის ვადაში უგზავნის
წარდგინების საკონსტიტუციო სასამართლოში შეტანის თაობაზე
შეტყობინებას და საქმის მასალებს

1) ჩხრეკა ამოღება
2) კრიმინალისტ ვერსიები
2)დათვალიერება
3) გამოძიების დაწყების საფუძვლები
4) საკუთრების წინააღმდეგ ანუ ძარცვა ყაჩაღობა ქურდობა
4)დაკითხვა, ცნება მიზნები ამოცანები
6) მკვლელობის საქმეთა მეთ და ტაქტ
7)ამოცნობა
8) გამოკვლევა/ ბალისტიკა/ ტრასოლოგია/იდენტიფიკაცია
9)სამოხელეოს გახსნა

საგამოძიებო ვერსიები
საგამოძიებო ვერსია არის - გამოსაძიებელ საქმეზე მნიშვნელობის მქონე ფაქტის ან გარემოების სავარაუდო ახსნა, რომელიც ემყარება საქმეზე არსბეულ ფაქტობრივ მონაცემებს. იგი უნდა აგებული იყოს ლოგიკური აზროვნების კვევის მეთოდების და ხერხების გამოყენებით და დაზუსტდეს გამოციების პროცესში მიღებული მტკიცებულებებით.
წარმოქმნის წყაროებისა და კვლევის ობიექტების მოცულობისა და დანიშნულების მიხედვით ვერსიები პირობითად შეიძლება დაიყოს 2 დიდ ჯგუფად 1) დანაშაულის გახსნის პროცესში მონაწილე პირთა მიერ საქმეზე მნიშვნელოვანი გარემოებების ახნის და შემოწმების მიზნით წამოყენებული ყველა ზოგადი ვერსია 2) გამომძიებლის მიერ გამოსაძიებელ საქმეზე წამოყენებული ვერსიები. ეს მეორე არის საგამოძიებო ვერსია, ასევეა სასამართლო, საექსპერტო და ოპერატიულ-სამძებრო ვერსიებიც.
განანსხვავებენ ზოგადს, კერძოსა და დეტალურ საგამოძიებო ვერსიათა სახეებს.
ზოგადია გამოსაძიებელი შემთხვევის საერთო ახსნა მაგ: მკვლელობაა თუ თვითმკვლელობა.
კერძოში აიხსნება დანაშაულის ცალკეული ელემენტების ობიექტური და სუბიექტური მხარე მაგ: განზრახ თუ გაუფრთხილებლობით, რა გარემოებებში, ვის შეეძლო ცაედინა და ა.შ.
დეტალურში აიხსნება დანაშაულის ყველა დეტალი რომელსაც შესაძლოა არსებითი მნშვნელობა არ ჰქონდეს მაგრამ საჭირო იყოს გახსნისთვის მაგ: რა სისტემის იარაღიდან მოხდა გასროლა.
მნიშვნეოვანია დაცული იქნეს საქმეზე წამოყენებული საგამოძიებო ვერსიების შემოწმების შემდეგი წესი 1) ყველა ვერსიის შემოწმება ხდება პარალელურად 2) შემოწმების შედეგად უნდა გაკეთდეს დასკვნა დადასტურების და უარყოფის შესახებ 3) შემოწმება დამთავრებულად ჩაითვლება როდესაც ყველა არასწორი ვერსია ჩამოსცილდება და სწორი დარჩება.

დათვალიერება
დანაშაულის კვალის, ნივთიერი მტკიცებულების აღმოჩენის, შემთხვევის ვითარებისა და სისხლის სამართლის საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე სხვა გარემოების გარკვევის მიზნით მხარეს უფლება აქვს, დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი, საცავი, სადგომი, სათავსი, გვამი, საგანი, დოკუმენტი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
დათვალიერების სახეები: 1) შემთხვევის ადგილი 2) საცავი 3) სადგომი 4) სათავსი 5)გვამი 6)საგნები 7)დოკუმენტი ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი
შემთხვევის ადგილის დათვალიერება ტარდება იქ, სადაც მოხდა დანაშაული ან აღმოჩენილია მისი კვალი. დათვალიერების დამთავრებამდე შემთხვევის ადგილი დაცული უნდა იყოს.
თუ დათვალიერება ეხება კერძო საკუთრებას, ის ტარდება სასამართლოს განჩინებით. სასამართლოს განჩინება არ არის აუცილებელი, როდესაც მხარე დათვალიერებას ატარებს გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში ან მესაკუთრე (მფლობელი) წერილობით გამოხატავს თანხმობას. სასამართლოს განჩინება საჭირო არ არის აგრეთვე საჯაროდ ხელმისაწვდომი ინფორმაციის, დოკუმენტის ან მონაცემის დათვალიერებისთვის.
სტადიები 1) დათვალიერების ჩატარების მიმოხილვითი სტადია (საიდან და რითი დაიწყოს) 2) სტატიკურ სტადია (არსებითი გამოკვლევა აღოჩენილი კვალის საგნების და ყველაფრის სრულყოფილი აჭრუცხვა. ფოტოგადაღება) 3) დინამიკურ სტადია (იმ ყველა აღმოჩენილს შეისწავლიან ძირითადად ექსპერტთან ერთად აქ შეუძლია აამოძრაოს და ისე გადაიღოს იმ სტადიაში როგორიც იყო შეუცვლელად უნდა გადაეღო) 4) დასკვნითი სტადია.
ზომები: 1) ადგილის დაცვა 2) საჭიროების შმეთხვევაში განჩინების მიღება 3) საჭიროებისამებრ სპეციალისტები ექსპერტები 4) შეირჩეს სამეცნიერ-ტექნიკ საშუალებები 5) რასაც ნახავენ უდნა წარედგინოს მონაწილეებს.
შედეგების ფიქსაციის ხერხები და საშუალებები 1) ოქმი 2) აღმოჩენილების ფოტო ვიდეო კინოგადაღება 3) აღმოჩენილების გათვალისწინებით შექმნილი შესაბამისი სქემები ნახატები და გეგმები.
გვამის გარეგნულ დათვალიერებას მხარე ატარებს ექსპერტის მონაწილეობით.
ოქმს აქვს : შესავალი, აღწერილობითი, დასკვნითი ნაწილები

საკუთრების წინააღმდეგ
საკუთრების წინააღმდეგ მიმართული დანაშაულები სისხის სამართლის კოდექსში ცალკე თავად არი სგამოყოფლი იქ არის ისეთი დანაშაულები როგორიცაა: ქურდ, ყაჩაღობა, ძარცვა, თაღლითობა, მითვისება ან გაფლანგვა, ქონების დაზიანება მოტყუებით და ა.შ.
თავდაპირველად რომ განვიხილოთ ქურდობა: სხვისი მოძრავი ნივთის ფარული დაუფლება მართლსაწინააღმდეგო მისაკუთრების მიზნით.
ქურდობა ერთ-ერთ ყველაზე გავრცელებულ დანაშაულს წარმოადგენს პირველ ადგილზე კი მოდის ბინის ქურდობა რომლის გახსნის სტატისტიკაც საკმაოდ პრობლემურია რადგან ძალიან ხშირია როდესაც ქურდობის გახსნა ვერ ხერხდება.
ქურდობის განმარტებიდან გამომდინარე მნიშვნელოვანია 3 გარემოება 1)ქურდობის მიზანი 2) ქურდობის საგანი 2)დაუფლების ხერხი. ქურდობის მიზანს მართლსაწინააღმდეგო დაუფლება წარმოადგენს, ხელყოფის ობიექტი სხვისი მოძრავი ნივთია ხოლო ქურდობისთვის აუცილებელია რომ ის განხორციელდეს ფარულად.
ქურდობის კრიმინალისტიკური დახასიათება იცნობს ქურდობის კლასიფიკაციას სხვადასხვა ნიშნით მაგალითდ როგორიცაა ქურდობა ჩადენის ადგილის მიხედვით ასეთებია: ქურდობა ბინაში, სადგომში, საცავში, სასტუმროში, მაღაზიაში, მატარებელში, თეატრში, სკოლებში და ა.შ. საგნების მიხედვით: ავტომობილის ქურდობა, შინაური ცხოველი ფრინველის ქურდობა, ჩანთის ქურდობა, საოჯახო ნივთების ქურდობა და ა.შ. ქურდობის ხერხებიდან კი გამოყოფილია: დროებით უმეთვალყურეოდ დატოვებული ქონების ქურდობა, ჯიბის ქურდობა, ფანჯრიდან ჩადენილი ქურდობა და ა.შ.
იმისთვის რომ სწორად წარვმართოთ ქურდობის გამოძიება საჭიროა სრულად ვიცოდეთ თვითონ ამ დანაშაულის ჩადენის მექანიზმი. მააგლითდ რომ ავიღოთ ბინის ქურდობა ეს ცოტა რთულია რადგან წინასწარ გეგმავს დამნაშავე რისთვისაც დაზვერვას ანხორციელებს, შემდეგ ბინაში შეღწევის საშუალებას და დაუფლების ობიექტს განსაზღვრავს. ამ ინფორმაციას როგორც წესი ისინი მცხოვრებლებსი ან მათი ახლობლებისგან იღებენ სად აქვთ ფული და ა.შ ამიტომ შესწავლილი უნდა იყოს ვის უთხრეს ამის შესახებ. მაგალითად საღამოს ფანჯარა რომ ღია დატოვეს ვინ აკვირდებპოდათ სისტემატურად ზარს ვინ რეკავდა და ა.შ.
მნიშვნელოვანია ქურდობის ფაქტე საგამოძებო ვერსიების აგება და გამოძიების დაგეგმვა.
ქურდობის გახსნისას საჭიროა დადგინდეს ისეთი გარემოებები როგორიცაა: 1) სად მხოდა ქურდობა 2) როგორ მოხდა 3)რა იქნა მოპარული 4)რა ხერხით 5) როდის და რა დროს 6) რა გარემოება ვიტარებებში 7)ჯგუფურად თუ არა 8)მესაკუთრეს მიადგა თუ არა მნიშ ზიანი 9)დაცული იყო თუ არა ქურდობის ობიექტი და როგორ 10)გამოყენებული იყო თუ არა რაიმე ტექნიკური საშუალება 11) რამე საგანი ხომ არ დარჩა 12) რა კვალი დატოვეს 13)პირველად ვინ შეიტყო ქურდობის შესახებ 14)ვისგან შეეძლო ინფოს მიღება დამნაშავეს 15)ეჭვმიტანილების გამოკვლევა. უნდა ჩატარდეს დათვალიერება, დაზარალებულის დაკითხვა, ოპერატ სამძებრო მოქმედებები.

ძარცვა და ყაჩაღობა ქურდობისგან განსხვავებით ფარული ხასიათით არ ხასიათდება. არამედ აშკარა დაუფლებაა და ზოგჯერ მათ დაზარალებულის ჯანმრთელობის ხელყოფაც ახასიათებს.
1)ძალადობის ხერხები და მუქარა 2) რა სახის იარაღი იყო 3) რას მოითხოვნდენ 4)რომელ ენაე 5)ნიღბები 6)დამახასიათებელი ნიშნები 7)შეუძლია თუ არა ამოიცნოს და ა.შ
მკვლელობის საქმეთა მეთ და ტაქტ
გამოძიების დაწყების პირველ ეტაპზე საჭიროა მოხდეს იმის გარკვევა თუ რომელი მუხლის ნიშნებს შეიცავს გამოსაძიებეი მართლსაწინააღმდეგო დანაშაულებრივი ქმედება.
მკვლელობა ერთ-ერთი უმძიმესი დანაშაულია რადგან ყველაზე ძვირფასი სიკეთის სიცოცხლის ხელყოფა ხდეა.
მკვლელობა ცალკე გვაქვს 109.
ზოგადად კრიმინალისტიური დახასიათებიდან გამომდინარე მკვლელობა შეიძლება კლასიფიკაციცაც კი მოვახდინოთ მაგ: ის ჩადენილი იყო ინდივიდუალურად თუ ჯგუფურად, ფარულად თუ აშკარად, ცეცხლსასროლით თუ სხვა საგნის გამოყენებით, რა მიზნით, რა მოტივით და ა.შ. მაგალითად თ დადგინდა რომ მკვლელობა ჩადენილია შურისძიების მიზნით ამ შემთვევაში ეჭვმიტანილების წრე უფრო შემცირდება.
ძირითადად როდესაც ფარული მკვლელობა გვაქვს გამოძიების საფუძველი ხდება ინფორმაცია გვამის აღმოჩენაზე ამ დროს კი შესაძლებელია თავდაპირველი მონაცემებიდან გამომდინარე რამდენიმე სიტუაცია ჩაოყალიბდეს კერძოდ 1) ცნობილია მოკლულისა და დანაშაულის შესაძლო ჩამდენის ვინაობა 2) ცნობილია გვამის ვინაუბა მაგრამ უცნობია მკვლელის 3) უცნობია გვამისა და ჩამდენის ვინაობა 3) აღმოჩენილია დანაწევრეული გვამი. 4)ვარაუდია რომ ადგილი ჰქონდა თვითმკვლელობას ან უბედურ შემთხვევას. 5)თვითმკვლეობის ინსცენირება მიყვანას 6) ბრალის აღიარება
ზოგადად მკვლელობის გამოძება ძირითადად თვითმკვლელობით იწყება და ხდება ხოლმე მისი გადაკვალიფიცირება თუ სახეზე არ არის აშკარა კვალი რომ მოხდა მკვლელობა.
უდიდეს მნიშვნელობას თამაშობს დანაშაულის ადგილის და გვამის დათვალიერება.
1) პირის დაკარგვის შესახებ ცნობა 2)ვისთან და რა გარეოებაში ნახეს 3)ბოლოს კომფლიქტი ხომ არ ჰქონდა 4)რა გეგმები ჰქონდა 5)როგორცცხოვრებას ეწეოდა
ვერსიები:1) შეიმჩნევა თუ არა ძალადობის კვალი 2)სად შეიძლება მომხდარიყო მკვლელობა 3)დრო 4)განზრახვა 5)კვალის დამალვის ხერხები 6)მიზანი მოტივი
ამოცნობა
გამოძიების დროს ამოსაცნობად წარდგენა ტარდება ამომცნობის თანხმობით
მოსაცნობად წარდგენამდე ამომცნობი ამ კოდექსით დადგენილი წესით უნდა იყოს გამოკითხული/დაკითხული ამოსაცნობი ობიექტის ინდივიდუალური და გვარეობითი ნიშან-თვისებების თაობაზე და იმ გარემოების შესახებ, რომელშიც მას ამოსაცნობ ობიექტთან ჰქონდა შეხება. ამოცნობისას ამომცნობმა უნდა განმარტოს, რა ნიშან-თვისებებით ამოიცნო ამოსაცნობი ობიექტი.
ამომცნობს ამოსაცნობი უნდა წარედგინოს იმავე სქესის არანაკლებ 2 ისეთ პირთან ერთად, რომლებიც ერთმანეთისაგან და ამოსაცნობისაგან მკვეთრად არ განსხვავდებიან გარეგნობითა და ტანსაცმლით.
ამომცნობს ამოსაცნობი ობიექტი უნდა წარედგინოს არანაკლებ 2 სხვა ერთგვაროვან საგანთან ერთად. ამომცნობს სთავაზობენ, მიუთითოს ობიექტი, რომლის ამოცნობაც შეუძლია, და განმარტოს, რა ნიშან-თვისებებით ამოიცნო იგი.
როცა ამომცნობისათვის ამოსაცნობი ობიექტის ამოსაცნობად წარდგენა შეუძლებელია ან ეს დაკავშირებულია არაგონივრულ ძალისხმევასთან, ამოცნობა შეიძლება ჩატარდეს ფოტოსურათით. ასეთ შემთხვევაში ამომცნობს უნდა წარედგინოს არანაკლებ 3 სხვა ფოტოსურათი, რომლებზე აღბეჭდილი ობიექტებიც მკვეთრად არ განსხვავდება ერთმანეთისაგან და ამოსაცნობისაგან. ფოტოსურათების ამოსაცნობად წარდგენა შესაძლებელია ელექტრონული ფორმით.
ამოცნობა არ ტარდება, ხოლო ჩატარებული ამოცნობა დაუშვებელი მტკიცებულებაა, თუ ამომცნობი მიუთითებს ისეთ ნიშან-თვისებებზე, რომლებიც საკმარისი არ არის ამოსაცნობი ობიექტის იდენტიფიკაციისათვის, ან თუ ამომცნობს მიანიშნეს ამოსაცნობ ობიექტზე.
ამომცნობის მიერ ამოსაცნობი ობიექტის განმეორებით ამოცნობა დაუშვებელია, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა წინა ამოცნობა ფოტოსურათით ჩატარდა.
გვამის, მისი ნაწილის, აგრეთვე ისეთი ობიექტის ამოცნობისას, რომლის ანალოგის შერჩევაც შეუძლებელია, ამოცნობა ტარდება მხოლოდ 1 ამოსაცნობი ობიექტის მიხედვით.
არაა აუცილებელი თუ საიდენტიფიკაციო მონაცემებს ასახელებს
სექსუალურის
გვაქვს 2 სახის ძალმომრეობითი და არა ძალმომრეობითი.
გაუპატიურება, სხვაგვარი ქმედება, იძულება. გარყვნილი და 16 არის არაძალმომრეობითი.
ხელყოფის ობიექტი-თავისუფლება და ხელშეუხებლობა.
ზოგს აქვს სპეციალური სუბიექტი 18 წლის უნდა იყოს.
ზოგის ხერხია სპეციალური მაგ: გაუპატიურება ხდება ძალადობით, მუქარით ან უმწეო მდგომარეობის გამოყენებით.
შეიძლება კაცი იყოს თუ არა? ადრე არ შეიძლება და მსუბუქი დაზიანება იყო ახლა არის მაგ: ციხე.
უნდა დადგინდეს 1) მათი ურთიერთობა 2) დრო გარემოება 3)წინააღმდეგობის ან თანხმობის არსებობა 4)კვალის დაფარვის საშალებები 5)ზემოქმედება 6)
გამოძიების დაწყების საფუძველი. - ექიმების-
მაგალითად დაზარალებულის დაკითხვისას რა ფერი საცვალი ეცვა მოძალადეს. ვის მოუყვა პირველი.
გამოძიების დაწყების საფუძვლები
დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში გამომძიებელი, პროკურორი ვალდებული არიან დაიწყონ გამოძიება. გამომძიებლის მიერ გამოძიების დაწყების თაობაზე დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს პროკურორს.
დანაშაულის შესახებ ინფორმაცია შეიძლება იყოს წერილობითი, ზეპირი ან სხვაგვარად დაფიქსირებული.
გამომძიებელი უფლებამოსილია დანაშაულის შესახებ ანონიმური შეტყობინების საფუძველზე დაიწყოს გამოძიება. დაუშვებელია პირის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელება მხოლოდ ანონიმური შეტყობინების საფუძველზე.
გამოძიება მიმდინარეობს გონივრულ ვადაში, მაგრამ არა უმეტეს შესაბამისი დანაშაულისათვის საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსით დადგენილი სისხლისსამართლებრივი დევნის ხანდაზმულობის ვადისა.
გამოძიება უნდა შეწყდეს, ხოლო სისხლისსამართლებრივი დევნა არ უნდა დაიწყოს ან უნდა შეწყდეს 1) არ არის ქმედება 2) არ არის მარტლსაწინააღმდეგო 3)ახლი კანონის აუქმებს ქმედების დანააულებრივობას 4)არაკონსტიტუციურია 5)გასულია დევნის ხანდაზმულობის ვადა 6)გამოცემულია ამნისტია რომელიც ათავისუფლებს პასხუსიმგებლობისგან 7)განაჩენი იმავე ბრალდების გამოძიების და დევნის შეწყვეტაზე 8)პროკურორმა უარი თქვა ბრალდებაზე ან დადგენილება დევნსი გამოძიების შეწყვეტაზე 9)ქმედითი მონანიების 10)ნებაყოფლობით ხელია აღების გამო 11) ვითარების შეცვლის გამო
იწყება დაგეგმვით რისი საფუძველი საგამოძებო ვერსიებია. გამოძიება ვერ იარსებებს მის გარეშე რადგან სავარაუდო ახსნა თუ არაა ოსე რას გაიგებ.
დაგეგმვის პრინციპები
ჩხრეკა
მუხლი 119. ამოღებისა და ჩხრეკის მიზანი და საფუძველი
1. დასაბუთებული ვარაუდის არსებობის შემთხვევაში ამოღება და ჩხრეკა ტარდება იმ მიზნით, რომ აღმოჩენილ და ამოღებულ იქნეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
2. ჩხრეკის ჩატარება შეიძლება აგრეთვე ძებნილისა და გვამის აღმოსაჩენად.
3. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი შეიძლება ამოღებულ იქნეს, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ის ინახება გარკვეულ ადგილზე, გარკვეულ პირთან და მისი ძებნა საჭირო არ არის.
4. საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის ამოსაღებად ჩხრეკა შეიძლება ჩატარდეს, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ის ინახება გარკვეულ ადგილზე, გარკვეულ პირთან და მის აღმოსაჩენად საჭიროა ძებნა.
ჩხრეკის შედეგი დასაბუთებული ვარაუდი 2020 25 დეკ
ამოღების ან ჩხრეკის ჩატარების შესახებ სასამართლოს განჩინების, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში − გამომძიებლის დადგენილების საფუძველზე გამომძიებელს უფლება აქვს, საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის აღმოსაჩენად და ამოსაღებად შევიდეს საცავში, სადგომში, სათავსში ან სხვა მფლობელობაში.
მოღების ან ჩხრეკის დაწყების წინ გამომძიებელი ვალდებულია სასამართლოს განჩინება, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში – დადგენილება გააცნოს პირს, რომელთანაც ტარდება ამოღება ან ჩხრეკა. განჩინების (დადგენილების) გაცნობას პირი ადასტურებს ხელმოწერით.
გამომძიებელს უფლება აქვს, ამოღების ან ჩხრეკის ადგილზე მყოფ ან იქ მისულ პირებს ამოღების ან ჩხრეკის დამთავრებამდე აუკრძალოს წასვლა, ერთმანეთთან ან სხვა პირთან ურთიერთობა, რაც აღინიშნება ოქმში
განჩინების, ხოლო გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში – დადგენილების წარდგენის შემდეგ გამომძიებელი პირს, რომელთანაც ტარდება ამოღება ან ჩხრეკა, სთავაზობს ამოსაღები საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის ნებაყოფლობით გადაცემას. ამოსაღები ობიექტის ნებაყოფლობით გადაცემის შემთხვევაში აღნიშნული ფაქტი ფიქსირდება ოქმში, ხოლო მის ნებაყოფლობით გადაცემაზე უარის თქმის ან მისი არასრულად გადაცემის შემთხვევაში ამოღება ხდება იძულებით.
ჩხრეკისას იძებნება და ამოიღება ის საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი, რომელიც აღნიშნულია განჩინებაში ან დადგენილებაში. ასევე ამოღებულ უნდა იქნეს ინფორმაციის შემცველი ყველა სხვა ობიექტი, რომელსაც შესაძლოა მტკიცებულების მნიშვნელობა ჰქონდეს ამ საქმისათვის ან რომელიც აშკარად მიუთითებს სხვა დანაშაულზე, აგრეთვე სამოქალაქო ბრუნვიდან ამოღებული საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი.
ჩხრეკის ან ამოღების დროს აღმოჩენილი საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი, თუ შესაძლებელია, ამოღებამდე უნდა წარედგინოს ამ საგამოძიებო მოქმედებაში მონაწილე პირებს, შემდეგ ამოღებულ იქნეს, დაწვრილებით აღიწეროს, დაილუქოს და, შესაძლებლობის შემთხვევაში, შეიფუთოს. შეფუთულ ნივთზე, ლუქის გარდა, აღინიშნება თარიღი და იმ პირთა ხელმოწერები, რომლებიც საგამოძიებო მოქმედებაში მონაწილეობდნენ. არ დაილუქება დოკუმენტი, რომლის ამოღებაც ხდება მისი შინაარსის გამო
დასაშვებია ჩხრეკის ან/და ამოღების ადგილზე მყოფი პირის პირადი ჩხრეკა, თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ მან დამალა ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი. ასეთი შემთხვევა ითვლება გადაუდებელ აუცილებლობად და პირადი ჩხრეკა ტარდება სასამართლოს განჩინების გარეშე. ჩხრეკის ან/და ამოღების კანონიერებას ამოწმებს სასამართლო ამ კოდექსით გათვალისწინებული წესით.
დიპლომატიური წარმომადგენლობის ტერიტორიაზე, დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე პირის, აგრეთვე მის ან/და მისი ოჯახის წევრის მიერ დაკავებულ შენობასა და სატრანსპორტო საშუალებაში ამოღება ან ჩხრეკა დასაშვებია მხოლოდ ამ დიპლომატიური წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის თანხმობით ან თხოვნით.
ამოღების ან ჩხრეკის ჩასატარებლად დიპლომატიური წარმომადგენლობის ხელმძღვანელის თანხმობის გამოთხოვა ხდება საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მეშვეობით და ამის დასწრება სავალდებულოა
აუშვებელია მასმედიის, გამომცემლობის რედაქციაში, სამეცნიერო, საგანმანათლებლო, რელიგიურ, საზოგადოებრივ ორგანიზაციასა და პოლიტიკური პარტიის სათავსში არსებული იმ საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა სამეცნიერო, საგანმანათლებლო ობიექტის ჩხრეკა, ამოღება ან/და დაყადაღება, რომლის მიმართაც არსებობს საჯაროდ გავრცელების გონივრული მოლოდინი.
კრძალვა არ ვრცელდება იმ შემთხვევაზე, როდესაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი დანაშაულის საგანი ან იარაღია.

ვიქტიმოლოგიის თეორიები: 1.ცხოვრების წესის თეორია 2.ყოველდღიური აქტიურობის ტეორია 3.კულტურული ვიქტიმიზაცისს თეორია 4.ნასწავლი დაუხმარებოლობის თეორია 5.სწავლების თეორიიის ვიქტიმოლოგიური ასპექტები 6.სწავლა დაკვირვების შედეგად 7.მსხვერპლად გახდომით მოგების მიღება 8.მსხვერპლის თვით დეფინიცია 9.მსხვერპლის კარიერის მოდელი 10.ფსიქოანალიტიკური თეორიის ვიქტიმოლოგიური ასპექტი