Comments

დანაშაულის დროს ორი სახე გვაქვს მომზადება და მცდელობა 1. დანაშაულის მომზადების დროს ნახევარზე ნაკლებად მძიმე დანაშაულის დროს არ ისჯება, დანაშაულის ჩასადენად პირობის განზრახ შექმნა. 2. დანაშაულის მცდელობა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის თანახმად ისჯება განსაკუთრებით მძიმე, მძიმე და ნაკლებად მძიმე დანაშაულის მომზადება. ზოგიერთ ქვეყანაში დანაშაულის მომზადებისთვის პირი არ ისჯება, რადგან მომზადების დროს შესაძლებელია პირმა ნებაყოფლობით აიღოს ხელი დანაშაულზე. ადრე მომზადების დროს სასჯელის დანიშვნა იყო სხვანაირად, მცდელობის დროს სხვანაირად მაგ მომზადების დროს არ შეიძლება ყოფილიყო სასჯელი მქსიმალურ სასჯელის ნახევარზე მეტი. ხოლო მცდელობისთვის მაგ მკვლელობა ისჯება 15 წლამდე თავისუფლების აღკვეთით, მცდელობა ადრე დაისჯებოდა 7 წლისა და 6თვის ვადით. მომზადებისა და მცდელობის განსჯადობა- ჩვენი კანონმდებლობით ჩვენი კანონმდებლობით დასჯადია განსაკუთრებით მძიმე, მძიმე და ზოგიერთი ნაკლებად მძიმე დანაშაულის მომზადება ხოლო რაც შეეხება მცდელობას მცდელობა ყველა შემთხვევაში დასჯადია. თანამონაწილეობის დროს სასჯელის დანიშვნა- თანამონაწილეობის სამი სახე არსებობს ორგანიზატორი, წამქეზებელი და დამხმარე. კანონმდებელი არ ითვალისწინებს იმას თუ როგორ უნდა გავმიჯნოთ სასჯელი თანამონაწილეობის დროს. პირველ რიგში დასჯადია ორგანიზატორი, რადგან ის გეგმავს დანაშაულს, ანაწილებს როლებს და იძლევა მითითებებს. წამქეზებლის როლი ნაკლებად მძიმეა,რადგან წამქეზებელმა შესაძლოა მხოლოდ ერთხელ წააქეზოს პირი, ხოლო დამხმარის როლი კიდევ უფრო ნაკლებია. 2საკითხი 1
1.სასჯელის მიზნები და სამართლიანობის აღდგენა
სასჯელის მიზნების 3 სახე არსებობს:
1 - სამართლიანობის აღდგენა
2- ახალი დანაშაულის თავიდან აცილება
3 - დამნაშავის რესოციალიზაცია
სამართლიანობის აღდგენა - ზოგადად არის შეფასებითი კატეგორია,სამართლიანობის ერთიანი დეფინიცია არ არსებობს.
სამართლიანია განაჩენი - თუ სასჯელი შეესაბამება მსჯავლდებულის პიროვნებას და მის მიერ ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმეს.
სამართლიანობის აღდგენის დროს,აქცენტი უნდა გავაკეთოთ ამ ორ კრიტერიუმზე.
თუ ეს ორი კრიტერიუმი არ იქნება დაცული,მაშინ განაჩენი არ იქნება სამართლიანი.
განაჩენი უნდა - კანონიერი,დასაბუთებული და სამართლიანი იყოს.
მაგალითად: თუ ორმა პირმა ერთიდაიგივე დანაშაული ჩაიდინა და ერთერთი ამ დანაშაულს აღიარებს,აუცილებელია,რომ სასჯელი დანიშვნა მოხდეს მსჯავდებულის პიროვნების,შესაბამისად და მეორე პირის აღიარებითი ჩვენება არ გაუტულოდეს იმ პირს,რომელიც დანაშაულს არ აღიარებს.
3.შინაპატიმრობა
შინაპატიმრობა - შინაპატიმრობა ნიშნავს მსჯავრდებულისათვის დღე-ღამის განსაზღვრულ პერიოდში თავის საცხოვრებელ ადგილას ყოფნის ვალდებულების დაკისრებას.
შინაპატირმობის 3 ფორმა არსებობს :
1.შინაპატიმრობის მკაცრი ფორმა - დროს მსჯავრდებულს ეკძალება დატოვოს სახლი.ის 24 საათის განმავლობაში იმყოფება სახლში,თუმცა არსებობს გამონაკლისი შემთხვევა,როდესაც პირს სჭირდება გადაუდებელი სამედიცინო დახმარება.
2.შინაპატიმრობის ნაკლებად მკაცრი ფორმა - დროს მსჯავდებულს უფლება იწავლოს და იმუშაოს,თუმცა როდესაც დაამთავრებს ლექციებს და სამუშაოს,მაშინვე სახლში უნდა წავიდეს.
სხვა რამის გაკეთებულის უფლება არ აქვს.
3.შინაპატიმრობის მსუბუქი ფორმა - დროს მსჯავდებული მხოლოდ გარკვეულ საათებში უნდა იყოს სახლში.მაგალითად საღამოს 9 დან დილის 9 საათამდე.ღამის საათების ესეთი კონკრეტიზაცია არ არის,ამაზე გადაწყვეტილებას იღებს მოსამართლე ინდივიდუალურად.
ჩვენ მივეკუთვებით შინაპატიმრობის მსუბუქ ფორმას.
თუ პირი დაარღვევს შინა პატიმრობას მას თავისუფლების აღკვეთა ენიშნება.

4.სასჯელის ნიშნები
1.სასჯელი, როგორც სახელმწიფო იძულების განსაკუთრებული ღონისძიება
სასჯელი განსაკუთრებული ღონისძიება იმიტომ არის,რომ არის ყველაზე მკაცრი სხვა ღონისძიებებისგან განსხვავებით
2. სასჯელის ინდივიდუალური, პირადი ხასიათი - პირადი ხასიათი გულისხმობს იმას,რომ დამნაშავემ თვითონ უნდა აგოს პასუხი სხვა პიროვენებამ.
მაგალითად: ადრე მოქმედი კოდექსით არასრუწლოვანის მაგივრად მშობელები აგებდა პასუხს ( ჯარიმის შემთხვევაში )ხოლო დღევანდელი კოდექსით თვითონ არასრუწლოვანი აგებს პასუხს.
3. სასჯელის დანიშვნა სასამართლოს მიერ და მისი საჯაროსამართლებრივი ხასიათი - ნებისმიერი სხდომის შემდეგ ღია არის თუ დახურული არ აქვს მნიშვნელობა,საჯაროდ ცხადდება განაჩენის გამოტანა
4. მსჯავრდებულისათვის უფლებებისა და თავისუფლებების შეზღუდვა და ჩამორთმევა - გულისხმობს მიმოსვლა გადაადგილების შეზღიდვას,ასევე იარაღის ჩამორთმევას.
5.ნასამართლობა, როგორც სასჯელის ნიშანი - გულისმხობს,პირის განაჩენის გამოტანიდან მის გაქარწყლებამდე.
მოხსნას აწარმოებს მოსამართლე
გაქარწყლება ხდება კანონით განთვალისიწნებულ ვადებში

პირის ქმედება დააკვალიფიცურეს 126პრიმა მუხლით ოჯახში ძალადობით და მოსამართლემ სასჯელის დანიშვნის დროს მხედველობაში მიიღო დამამძიმებელ გარემოებად ოჯახში ძალადოვა
სწორად მოიქცა თუ არა მოსამართლე?

ამიხსნა: აქ უკვე იტყი რომ ზოგადად მოსამართლე სასჯელის დანიშვნისას მხედველობაში იღევს პასუხისმგებლობის დამამძიმებელ და შემამსუბუქებელ გარემოებას თუმცა სსკ ის 53მუხლის მე4ნაწილის თანახმად თუ ამ კოდექსის კერძო ნაწილის მუხლი ან მუხლის ნაწილი დანაშაულის შემადგენლობის ნიშნად ითვალისწინებს შემამსუბუქებელ ან დამამძიმებელ გარემოებას, იგივე გარემოება სასჯელის დანიშვნის დროს მხედველობაში არ მიიღება. აღნიშნულ კაზუსში მოსამართლეს სასჯელის დანიშვნისას აღნიშნული დამამძიმებელი გარემოება მხედველობაში მეორედ აღარ უნდა მიეღო ვინაიდან 126პრიმამუხლი მოუცავს ამ დამამძიმებელ გარემოებას 1) გიორგი პაპაშვილი სასამართლომ ცნო დამნაშავედ სისხლის სამართლის კოდექსის 126პრიმა მუხლით გათვალისწინებულ დანაშულში (ოჯახში ძალადობა) მოსამართლემ მას ძირითად სასჯელად განუსაზღვრა ჯარიმა.
რამდენად სწორედ მოიქცა მოსამართლე?

giorgi papashvili ამოხსნა: პირველ რიგში შეგვვიძლია ვთქვათ რომ 126პრიმა მუხლი სასჯელის სახედ და ზომად არ ითვალისწინებს საერთოდ ჯარიმას ვინაიდან 126პრიმა მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად ისჯება საზოგადოებისათვის სასარგებლო შრომით ვადით ოთხმოციდან ას ორმოცდაათ საათამდე ან თავისუფლების აღკვეთით ვადით ორ წლამდე, იარაღთან დაკავშირებული უფლებების შეზღუდვით ან უამისოდ.(ამას კოდექსიდან გადმოწერ) ასევე სსკ ის 42მუხლის მე7 ნაწილის თანახმად ჯარიმა ძირითად სასჯელად არ შეიძლება დაინიშნოს ამ კოდექსის 126​ პრიმა მუხლით გათვალისწინებული ოჯახში ძალადობის ან ამავე კოდექსის 11​პრიმა მუხლით გათვალისწინებული ოჯახური დანაშაულის ჩადენისთვის. (ამასაც კოდექდიდან გადმოწერ)
დასკვნა: მოსამართლე არასწორედ მოიქცა რომ დანიშნა ოჯახში ძალადობუსათვუს ძირითად საასჯელად ჯარიმა მან ამით დაარღვია ზემოთ ხსენებული მუხლები

....

agachuge

ეს ძალიან საინტერესო თემებია! მოდი, ეტაპობრივად განვიხილოთ:

### **1. სისხლის სამართლის პროცესის სხვა მონაწილეები და მათი სამართლებრივი მდგომარეობა**
სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილე პირები შეიძლება დაიყოს რამდენიმე კატეგორიად:
- **ბრალდებული** – პირი, რომელსაც წაყენებული აქვს ბრალი და რომლის მიმართაც მიმდინარეობს სისხლისსამართლებრივი დევნა.
- **დაზარალებული** – პირი, რომელსაც დანაშაულის შედეგად მიადგა ზიანი და აქვს გარკვეული უფლებები პროცესში, მათ შორის, საჩივრის შეტანისა და მტკიცებულებების წარდგენის უფლება.
- **დამცველი (ადვოკატი)** – ბრალდებულის ინტერესების დამცველი, რომელსაც აქვს უფლება, იცავდეს მისი დაცვის ქვეშ მყოფის უფლებებსა და თავისუფლებებს.
- **მოსამართლე** – პირი, რომელიც ახორციელებს მართლმსაჯულებას და იღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას საქმის განხილვისას.
- **მოწმე** – პირი, რომელსაც აქვს მნიშვნელოვანი ინფორმაცია საქმის გარემოებებზე და ვალდებულია, მისცეს ჩვენება.
- **ექსპერტი** – სპეციალისტი, რომელიც ამზადებს დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებზე.

### **2. პროკურორი და მისი ფუნქცია სისხლის სამართლის პროცესში**
პროკურორი წარმოადგენს ბრალდების მხარეს და მისი ძირითადი ფუნქციებია:
- **სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელება** – ბრალდების წაყენება და საქმის სასამართლოში წარმართვა;
- **წინასასამართლო გამოძიების კონტროლი** – გამომძიებლების ზედამხედველობა, რათა მათი მოქმედებები კანონის ჩარჩოებში დარჩეს;
- **სასამართლოში ბრალდების მხარდაჭერა** – მტკიცებულებების წარმოდგენა და სასამართლოს დარწმუნება ბრალდებულის პასუხისმგებლობაში;
- **სასამართლო გადაწყვეტილებების აღსრულების კონტროლი** – უზრუნველყოფს, რომ გამოტანილი განაჩენი კანონიერად აღსრულდეს.

### **3. პროკურატურის ორგანიზაცია და სისტემა**
საქართველოში პროკურატურა დამოუკიდებელი ორგანოა, რომელიც შედგება შემდეგი სტრუქტურებისგან:
- **საქართველოს მთავარი პროკურატურა** – ქვეყნის მასშტაბით სისხლისსამართლებრივი დევნის კოორდინაცია და კონტროლი.
- **საქალაქო და რაიონული პროკურატურები** – უშუალოდ განიხილავენ სისხლის სამართლის საქმეებს რეგიონებში.
- **სპეციალიზებული პროკურატურები** – მაგალითად, კორუფციასთან, ორგანიზებულ დანაშაულთან ან სხვა სპეციფიკურ საკითხებთან ბრძოლის პროკურატურა.

### **4. გამომძიებელი და გამოძიების ორგანოები**
გამომძიებელი სისხლის სამართლის საქმის დაწყებასა და მის გამოძიებაზეა პასუხისმგებელი. მისი ძირითადი ფუნქციებია:
- **მტკიცებულებების შეგროვება** – ადგილზე გასვლა, მოწმეების დაკითხვა, ნივთმტკიცებების შესწავლა.
- **გამოძიების წარმოება** – პროცესუალური მოქმედებების შესრულება, მაგალითად, ჩხრეკა, ამოღება და ექსპერტიზის დანიშვნა.
- **ბრალდებულის დაკითხვა და ბრალის წარდგენა** – ბრალდებულთან მუშაობა და საქმის მასალების წარმოება.

გამოძიების ორგანოებს მიეკუთვნება:
- შინაგან საქმეთა სამინისტრო (პოლიცია),
- სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური (სუს-ი),
- ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახური,
- სპეციალური საგამოძიებო სამსახური და სხვა შესაბამისი სტრუქტურები.

### **სისხლის სამართლის პროცესის სხვა მონაწილეები და მათი სამართლებრივი მდგომარეობა (გაგრძელება)**

---

## **1. მოწმე**

### **1.1 მოწმის ცნება**
მოწმე არის პირი, რომელსაც შეუძლია მნიშვნელოვანი ინფორმაცია მიაწოდოს გამოძიებასა და სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეზე. მოწმედ შეიძლება გამოიძახონ ნებისმიერი პირი, ვისაც საქმის ფაქტობრივი გარემოებების შესახებ აქვს ინფორმაცია.

### **1.2 პროცესის სხვა მონაწილე, როგორც მოწმე**
ზოგიერთ შემთხვევაში, სისხლის სამართლის პროცესის სხვა მონაწილეებს, მაგალითად, დაზარალებულს ან ექსპერტს, შეიძლება მოუწიოთ მოწმის სტატუსით დაკითხვა. თუმცა, ბრალდებულს უფლება აქვს არ მისცეს ჩვენება საკუთარ საქმეზე.

### **1.3 მოწმის უფლებები და მოვალეობები**

#### **მოწმის ძირითადი უფლებები:**
- თავისი ჩვენების მიცემა ან უარის თქმა (თუ ეს მის წინააღმდეგ შეიძლება იქნას გამოყენებული),
- ჩვენების მიცემა ადვოკატის თანდასწრებით,
- უსაფრთხოების სპეციალური ზომების მოთხოვნა, თუ მისი სიცოცხლეს ან ჯანმრთელობას საფრთხე ემუქრება,
- იმ ინფორმაციის დასაცავად დუმილი, რომელიც სახელმწიფოს ან სხვა პირის საიდუმლოს წარმოადგენს.

#### **მოწმის ძირითადი მოვალეობები:**
- გამოძიებისა და სასამართლოს მოწვევაზე გამოცხადება,
- სიმართლის თქმა და ცრუ ჩვენებისგან თავის შეკავება,
- აუცილებლობის შემთხვევაში ექსპერტიზაზე დასწრება.

---

## **2. დაზარალებული**

### **2.1 დაზარალებულის ცნება**
დაზარალებული არის პირი, რომელსაც დანაშაულის შედეგად მიადგა ფიზიკური, მატერიალური ან მორალური ზიანი. დაზარალებულად შეიძლება აღიარონ როგორც ფიზიკური, ასევე იურიდიული პირი.

### **2.2 პირის დაზარალებულად ცნობა**
პირს დაზარალებულის სტატუსი ენიჭება სამართალდამცავი ორგანოს (გამომძიებლის ან პროკურორის) მიერ მიღებული დადგენილებით, რაც გულისხმობს:
- დანაშაულის შედეგად მიყენებული ზიანის შეფასებას,
- დაზარალებულის ოფიციალურ აღიარებას სისხლის სამართლის პროცესში,
- მისი უფლებების განსაზღვრას.

### **2.3 დაზარალებულის სამართლებრივი მდგომარეობა**
დაზარალებულს აქვს როგორც პროცესში მონაწილეობის უფლება, ასევე გარკვეული ვალდებულებები.

#### **დაზარალებულის ძირითადი უფლებები:**
- ბრალდებულის წინააღმდეგ საჩივრის შეტანა,
- მტკიცებულებების წარდგენა,
- სისხლის სამართლის საქმის მასალების გაცნობა,
- სასამართლოში ბრალდების მხარის მხარდაჭერა,
- ადვოკატის დახმარებით დაცვის უზრუნველყოფა,
- პროკურორის გადაწყვეტილებების გასაჩივრება.

#### **დაზარალებულის ძირითადი მოვალეობები:**
- გამოძიებასა და სასამართლოში გამოცხადება,
- სიმართლის თქმის ვალდებულება,
- საჭიროების შემთხვევაში ექსპერტიზის ჩატარებისთვის თანამშრომლობა.

---

## **3. მოწმისა და დაზარალებულის კოორდინატორი**
ეს არის სპეციალური პირი ან სამსახური, რომელიც უზრუნველყოფს მოწმეებისა და დაზარალებულების უფლებების დაცვასა და მხარდაჭერას. მისი ფუნქციები მოიცავს:
- ინფორმაციის მიწოდებას მონაწილეებისთვის მათი უფლებებისა და ვალდებულებების შესახებ,
- საჭიროების შემთხვევაში ფსიქოლოგიური მხარდაჭერის გაწევას,
- დაცვის სპეციალური პროგრამების კოორდინაციას (თუ მონაწილეებს საფრთხე ემუქრებათ).

---

## **4. ექსპერტი**

### **4.1 ექსპერტის ცნება და ამოცანები**
ექსპერტი არის სპეციალისტი, რომელსაც სისხლის სამართლის საქმეზე დანიშნული აქვს ექსპერტიზის ჩატარების ვალდებულება. მისი ძირითადი ამოცანებია:
- მტკიცებულებების მეცნიერული შესწავლა,
- დასკვნის მომზადება გამოძიებისა და სასამართლოს დასახმარებლად,
- სპეციალური ცოდნის გამოყენება საქმის ფაქტობრივი გარემოებების განსაზღვრისთვის.

### **4.2 ექსპერტის მოწვევა და მისი უფლება-მოვალეობები**

#### **ექსპერტის ძირითადი უფლებები:**
- საქმის მასალების გაცნობა,
- კვლევისთვის საჭირო დამატებითი ინფორმაციის მოთხოვნა,
- დამოუკიდებელი დასკვნის მომზადება.

#### **ექსპერტის ძირითადი მოვალეობები:**
- ობიექტური და მიუკერძოებელი დასკვნის მომზადება,
- სასამართლოსა და გამოძიების მოთხოვნების შესრულება,
- გამოძიებისთვის საჭირო ინფორმაციის დაცვა.

---

## **5. თარჯიმანი**

### **5.1 თარჯიმნის ფუნქცია და მოწვევა**
თარჯიმანი საჭიროა, როდესაც სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილე პირებს არ ესმით სახელმწიფო ენა. მისი ძირითადი ფუნქციაა:
- ბრალდებულის, დაზარალებულისა და მოწმეების ჩვენებების თარგმნა,
- სასამართლო სხდომაზე მონაწილე პირებისთვის პროცესის შინაარსის გადმოცემა,
- დოკუმენტების თარგმნა.

### **5.2 თარჯიმნის მოწვევა**
თარჯიმანს ნიშნავს გამოძიების ორგანო ან სასამართლო. იგი ვალდებულია, ზუსტად და მიუკერძოებლად თარგმნოს ყველაფერი, რაც პროცესში გაჟღერდება.

---

### **სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილეობის გამომრიცხავი გარემოებები**

სისხლის სამართლის პროცესში არსებობს გარკვეული გარემოებები, რომლებიც შეიძლება გამორიცხავდეს პირის მონაწილეობას, რათა უზრუნველყოს ობიექტურობა, მიუკერძოებლობა და სამართლიანი განხილვა.

#### **1. მონაწილეობიდან გამორიცხვის საფუძვლები:**
პირს არ შეუძლია მონაწილეობა მიიღოს სისხლის სამართლის პროცესში, თუ:
- არსებობს ინტერესთა კონფლიქტი,
- იგი პირადად არის დაკავშირებული საქმესთან (მაგალითად, არის ბრალდებულის ან დაზარალებულის ნათესავი),
- მისი მიუკერძოებლობა ეჭვქვეშ დგება,
- მან ადრე უკვე მიიღო მონაწილეობა საქმეში სხვა სტატუსით (მაგალითად, იყო გამომძიებელი და შემდეგ გახდა მოსამართლე).

---

### **აცილება (დისკვალიფიკაცია)**

**აცილება** არის მექანიზმი, რომელიც უზრუნველყოფს სისხლის სამართლის პროცესის ობიექტურობას.

#### **1. აცილების საფუძვლები:**
აცილება შეიძლება შეეხოს:
- **მოსამართლეს** – თუ არსებობს ეჭვი მის მიუკერძოებლობაზე,
- **პროკურორს** – თუ იგი პირადად დაინტერესებულია საქმის შედეგით,
- **გამომძიებელს** – თუ მისი წინასწარი მოქმედებები მიუთითებს ტენდენციურობაზე,
- **ექსპერტს** – თუ ის დაკავშირებულია რომელიმე მხარესთან ან არ არის საკმარისად კვალიფიციური,
- **თარჯიმანს** – თუ მან შეიძლება არასწორად თარგმნოს და გავლენა მოახდინოს პროცესზე.

#### **2. აცილების პროცედურა:**
- აცილება შეიძლება მოითხოვოს პროცესის რომელიმე მონაწილემ ან თავად მოხდეს პირის მიერ თვითაცილება,
- მოთხოვნას განიხილავს სასამართლო ან უფლებამოსილი ორგანო და იღებს შესაბამის გადაწყვეტილებას.

---

### **სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეთა დაცვის სპეციალური ღონისძიებების გამოყენება**

სისხლის სამართლის პროცესში, განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულების დროს, შესაძლებელია სპეციალური დაცვის მექანიზმების გამოყენება, რათა უზრუნველყოფილი იყოს მონაწილეთა უსაფრთხოება.

#### **1. დაცვის სპეციალური ღონისძიებების გამოყენების საფუძვლები:**
სპეციალური დაცვის მექანიზმები გამოიყენება, თუ:
- მოწმე, დაზარალებული ან სხვა მონაწილე ემუქრება ფიზიკური საფრთხე,
- არსებობს შურისძიების ან ზეწოლის რეალური რისკი,
- საქმე ეხება ორგანიზებულ დანაშაულს ან განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულებს.

#### **2. დაცვის სპეციალური ზომები:**
- **პიროვნების ანონიმურობის დაცვა** – მოწმის ან დაზარალებულის მონაცემების გასაიდუმლოება,
- **განსაკუთრებული დაკითხვის რეჟიმი** – ვიდეოკონფერენციის ან სპეციალური ტექნიკური საშუალებების გამოყენება,
- **ფიზიკური დაცვა** – პოლიციის ან სხვა შესაბამისი უწყების მხრიდან დაცვა,
- **მცხოვრებლობის ან სამუშაო ადგილის შეცვლა** – აუცილებლობის შემთხვევაში,
- **სახელმწიფოს მიერ მოწმის დაცვის პროგრამაში ჩართვა** – სერიოზული საფრთხის არსებობისას.

ეს ზომები ხელს უწყობს სისხლის სამართლის პროცესის სამართლიანად წარმართვას და მონაწილეთა უსაფრთხოების დაცვას.

### **მტკიცებულებები სისხლის სამართლის პროცესში (გაგრძელება)**

#### **1. მტკიცების პროცესი და მისი სუბიექტები**

**მტკიცების პროცესი** სისხლის სამართლის საქმეში მოიცავს მტკიცებულებების შეგროვებას, წარმოდგენას, განხილვას და შეფასებას. მტკიცების მიზანია დანაშაულის ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა და სამართლებრივი გადაწყვეტილების მიღება.

##### **მტკიცების პროცესში ჩართული სუბიექტები:**
1. **პროკურორი** – ასაბუთებს ბრალდებულის დანაშაულს და ამტკიცებს ბრალდებას.
2. **გამომძიებელი** – აგროვებს და აფორმებს მტკიცებულებებს.
3. **ბრალდებული და მისი ადვოკატი** – უზრუნველყოფენ დაცვის უფლებას, აგროვებენ მტკიცებულებებს, რომლებიც ხელს უწყობს ბრალდებულის უდანაშაულობის ან პასუხისმგებლობის შემსუბუქებას.
4. **მოსამართლე** – აფასებს მტკიცებულებებს და იღებს საბოლოო გადაწყვეტილებას.
5. **მოწმეები, ექსპერტები და დაზარალებულები** – წარმოადგენენ დამატებით მტკიცებულებებს და ინფორმაციას.

---

#### **2. მტკიცების საგანი და ფარგლები**

##### **მტკიცების საგანი**
მტკიცების საგანს წარმოადგენს ის გარემოებები, რომლებიც აუცილებელია საქმის სამართლებრივი გადაწყვეტისთვის. ესენია:
- **დანაშაულის ფაქტობრივი გარემოებები** (მოხდა თუ არა დანაშაული),
- **ბრალდებულის ქმედებები და განზრახვა**,
- **დანაშაულის სამართლებრივი კვალიფიკაცია**,
- **მიმართებული ზიანის არსებობა და ხასიათი**,
- **შემამსუბუქებელი და დამამძიმებელი გარემოებები**.

##### **მტკიცების ფარგლები**
მტკიცების ფარგლებს განსაზღვრავს სასამართლოს მიერ საქმისთვის შესაბამისი **ფაქტობრივი და სამართლებრივი საკითხები**.
- მტკიცების ფარგლები განისაზღვრება **დანაშაულის ხასიათის და მოცულობის მიხედვით** – რამდენად ღრმა და დეტალური უნდა იყოს მტკიცებულებების განხილვა.
- მოსამართლეს შეუძლია განსაზღვროს, რა მოცულობის მტკიცებულებები არის საჭირო საქმის სამართლიანი გადაწყვეტისთვის.

---

#### **3. მტკიცებულებითი სტანდარტები**

**მტკიცებულებითი სტანდარტები** განსაზღვრავს, რა დონეზე უნდა იყოს მტკიცებულება დამაჯერებელი, რომ სასამართლომ მიიღოს კონკრეტული გადაწყვეტილება.

##### **მნიშვნელოვანი მტკიცებულებითი სტანდარტები:**
1. **გონივრული ეჭვის გარეშე** – ეს არის უმაღლესი სტანდარტი, რომელიც საჭიროა ბრალდებულის დასჯისთვის. თუ ეჭვი რჩება, პირი უნდა გათავისუფლდეს.
2. **გონივრული ვარაუდი** – იყენება იმ ეტაპზე, როცა პირი უნდა აღიკვეთოს ან წაუყენონ ბრალი.
3. **სავარაუდო დასაბუთებულობა** – გამოიყენება პროცესის დასაწყისში, როცა საჭიროა საქმისთვის ფორმალური შეფასება.
4. **ზედმეტი სანდოობის გარეშე** – დაბალი სტანდარტი, რომელიც გამოიყენება, მაგალითად, პირველადი საგამოძიებო მოქმედებებისას.

---

#### **4. მტკიცებულებათა შეფასება**

მტკიცებულებათა შეფასება არის მათი სანდოობის, კანონიერებისა და მნიშვნელობის ანალიზი.

##### **მტკიცებულებათა შეფასების პრინციპები:**
1. **კანონიერება** – მტკიცებულება უნდა იყოს მოპოვებული კანონის დაცვით.
2. **სანდოობა** – მტკიცებულება უნდა იყოს ობიექტურად შემოწმებადი და არ შეიცავდეს შეცდომებს.
3. **შიდა და გარე წინააღმდეგობრიობა** – ჩვენებები და სხვა მტკიცებულებები არ უნდა ეწინააღმდეგებოდეს ერთმანეთს.
4. **მტკიცებულებათა საკმარისობა** – სასამართლოსთვის უნდა არსებობდეს საკმარისი მასალა გადაწყვეტილების მისაღებად.

---

#### **5. შესაძლო მტკიცებულებათა თაობაზე ინფორმაციის გაცვლა მხარეების მიერ**

სისხლის სამართლის პროცესში მხარეები (ბრალდების და დაცვის მხარე) უფლებამოსილნი არიან გაცვალონ ინფორმაცია შესაძლო მტკიცებულებების შესახებ, რათა:
- უზრუნველყოფილი იყოს სამართლიანი პროცესი,
- თავიდან იქნას აცილებული პროცესუალური დარღვევები,
- დაინერგოს **თავდაცვის უფლების ეფექტური განხორციელება**.

**პროკურატურა ვალდებულია** გააცნოს დაცვის მხარეს ყველა მტკიცებულება, რომელიც **ბრალდებულის სასარგებლოდ შეიძლება იყოს გამოყენებული**.

---

#### **6. დაცვის მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე მოპოვებული შესაძლო მტკიცებულების დაცვის მხარისთვის გადაცემა/გაცნობა**

##### **შუამდგომლობის არსი:**
დაცვის მხარეს აქვს უფლება, მოითხოვოს მტკიცებულებები, რომლებიც პროკურატურას აქვს და შეუძლია მათ წვდომა.

##### **შუამდგომლობის საფუძვლები:**
- დაცვის მხარემ უნდა დაასაბუთოს, რომ აღნიშნული მტკიცებულება მნიშვნელოვანია **ბრალდებულის დასაცავად**.
- პროკურატურამ, თუ უარს ამბობს გადაცემაზე, უნდა განმარტოს **საკმარისი სამართლებრივი საფუძვლები**.

##### **მტკიცებულებათა დაცვის მხარისთვის გადაცემის მნიშვნელობა:**
- უზრუნველყოფს **პროცესის გამჭვირვალობას**,
- იცავს **ბრალდებულის უფლებებს**,
- თავიდან იცილებს **შერჩევით მართლმსაჯულებას**.

---

### **დასკვნა**
მტკიცებულებები სისხლის სამართლის პროცესში ცენტრალური ელემენტია, რომელიც განსაზღვრავს **ბრალდებულის ბედი**.
- მტკიცების პროცესში ყველა მხარე უნდა დაეყრდნოს **კანონიერ, სანდო და საფუძვლიან მტკიცებულებებს**.
- დაცვისა და ბრალდების **ინფორმაციის გაცვლა და მტკიცებულებების გადაცემა** ხელს უწყობს სამართლიანობის დაცვას.
- სასამართლომ უნდა მიიღოს **მტკიცებულებების სრული შეფასება** და გამოიყენოს **უმაღლესი მტკიცებულებითი სტანდარტები**, რათა მოხდეს სამართლიანი გადაწყვეტილების მიღება.

ირიბი ჩვენების მტკიცებულებითი მნიშვნელობა სისხლის სამართლის პროცესში
ირიბი ჩვენების, სხვა მტკიცებულებებისგან განსხვავებული წესით მოწესრიგებას, ქართულ კანონმდებლობაში არ აქვს ხანგრძლივი ისტორია და ის უკავშირდება სისხლის სამართლის ახალი საპროცესო კოდექსის ამოქმედებას. კანონში არსებული ჩანაწერის მიხედვით, ირიბია მოწმის ის ჩვენება, რომელიც ეფუძნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას. საპროცესო კოდექსის 76-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ირიბია მოწმის ის ჩვენება, რომელიც ეფუძნება სხვა პირის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას. ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულებაა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ირიბი ჩვენების მიმცემი პირი მიუთითებს ინფორმაციის წყაროს, რომლის იდენტიფიცირება და რეალურად არსებობის შემოწმება შესაძლებელია. ირიბი ჩვენება ეყრდნობა სხვა წყაროდან მოპოვებულ, როგორც წესი, მოდიფიცირებულ ფაქტობრივ ინფორმაციას, ვინაიდან ირიბ ჩვენებას იძლევა პირი, რომლისთვისაც აღნიშნული ინფორმაცია სხვა პირის მეშვეობით გახდა ცნობილი. ანუ მოწმეს საკუთარი თვალით არ დაუნახავს ან სხვაგვარად უშუალოდ არ აღუქვამს (არ მოუსმენია, განუცდია, გაუსინჯავს და ა.შ.) ის გარემოება, რომლის თაობაზეც იძლევა ჩვენებას. ირიბი ჩვენებით დადგენილ ფაქტსა და ინფორმაციის წყაროს შორის არსებობს შუალედური რგოლი და შესაბამისად, რაც უფრო მეტი შუალედური რგოლი არსებობს წყაროსა და ჩვენების მიმცემ მოწმეს შორის, მით უფრო ნაკლებია მის მიერ მიწოდებული ირიბი ჩვენების სარწმუნოობის ხარისხი და მტკიცებულებითი წონა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილით კი, სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის დროს ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულებაა, თუ იგი დასტურდება სხვა ისეთი მტკიცებულებით, რომელიც არ არის ირიბი ჩვენება. შესაბამისად, სისხლის სამართალწარმოებაში ირიბი ჩვენების გამოყენებისათვის საპროცესო კოდექსი ადგენს ორ წინაპირობას: 1. მოწმემ სახელდებით უნდა მიუთითოს პირველწყარო, რომ შესაძლებელი იყოს საჭიროების შემთხვევაში მისი დაკითხვა; 2. აღნიშნული ინფორმაცია უნდა დასტურდებოდეს საქმეში არსებული ნებისმიერი სხვა მტკიცებულებით, რომელიც არ არის ირიბი ჩვენება . ირიბი ჩვენების სხვა მტკიცებულებით დადასტურების ვალდებულება წარმოადგენს ირიბი ჩვენების დასაშვებობის სავალდებულო წინაპირობას მხოლოდ სასამართლოში საქმის არსებითი განხილვის სტადიაზე. შესაბამისად, გამოძიების სტადიაზე ირიბი ჩვენების გამოყენება აღკვეთის ღონისძიების, ჩხრეკა-ამოღების, ქონებაზე ყადაღის დადების და საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული ნებისმიერი სხვა საპროცესო/საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებაზე სასამართლოს ნებართვის გამოთხოვისას, საგამოძიებო ვერსიების შემოწმების, ახალი მტკიცებულებების მოძიების და სხვა მიზნებისათვის დაიშვება მაშინაც, თუ ირიბ ჩვენებაში მოცემული ინფორმაცია არ დასტურდება საქმეზე შეკრებილი არც ერთი სხვა მტკიცებულებით. ამასთან, საპროცესო კოდექსი ადგენს წყაროს დასახელების ვალდებულებას, მაგრამ არ ადგენს ირიბი ჩვენების სარწმუნოობის გადამოწმებისათვის დასახელებული პირველწყაროს დაკითხვის/ გამოკვლევის ვალდებულებას. პირველწყაროს მოწვევა პროცესში შესაძლებელია მნიშვნელოვან (ობიექტურ და სუბიექტურ) სირთულეებთან იყოს დაკავშირებული: გარდაცვალება, დაუდგენელია ადგილსამყოფელი, უარს აცხადებს ჩვენების მიცემაზე და სამართალწარმოებაში მონაწილეობაზე, აღარ ახსოვს და ა.შ. შესაბამისად, თუ მოწმე მიუთითებს, რომ აღნიშნული ინფორმაცია მისთვის ცნობილი გახდა აწ გარდაცვლილი მოქალაქისაგან, აღნიშნული ირიბი ჩვენება დასაშვები მტკიცებულება იქნება, მიუხედავად იმისა, რომ მხარეებს ობიექტურად არ ექნებათ შესაძლებლობა გადაამოწმონ პირველწყაროს სანდოობა . ირიბი ჩვენების გამოყენება, იკრძალება გამამტყუნებელი განაჩენის და ბრალის დადგენილების დასაბუთებისათვის. ირიბი ჩვენების გამოყენება დაიშვება მხოლოდ საქმეში არსებული მტკიცებულებების და საგამოძიებო ვერსიების შემოწმების, დამატებითი მტკიცებულების მოძიების, მოწმის ჩვენების იმპიჩმენტის, აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების, ქონებაზე ყადაღის დადების, სამედიცინო დაწესებულებაში პირის მოთავსების, ჩხრეკა-ამოღების და სხვა საგამოძიებო და საპროცესო მოქმედებების განხორციელებისათვის .

დათვალიერების, როგორც ნივთიერ მტკიცებულებათა შეკრების უმთავრესი საშუალების ჩატარების თავისებურებანი

გამოძიების პროცესში დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ცალკეულ საგნებს ან მატერიალურ ობიექტებს, რომლებიც სწორედ მტკიცებულებითი ინფორმაციის წყაროს წარმოადგენენ. სისხლის სამართლის საქმის ფაქტობრივი გარემოებების მტკიცების პროცესი ოთხი ელემენტისაგან შედგება, რომელიც ერთმანეთთან მჭიდროდაა დაკავშირებული. ესენია: 1. მტკიცებულებათა შეკრება, 2. საპროცესო დამაგრება, 3. შემოწმება, 4. შეფასება. მტკიცებულებათა შეკრება ეს არის კომპლექსური ცნება, რომელიც მოიცავს მოქმედებებს, რომლებიც მიმართულია მტკიცებულებათა მოსაძებნად, აღმოსაჩენად და ამოსაღებად . ნივთიერი მტკიცებულება, როგორც წესი, მატერიალური სამყაროს ნებისმიერი ობიექტია, რომლისთვისაც დამახასიათებელია მტკიცებულებითი ინფორმასიის ნიშან-თვისებები და რომელიც მოპოვებული და დართულია სისხლის სამართლის საქმეზე საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად. ნივთიერი მტკიცებულებებია, მაგალითად: ფეხის კვალი, თითის ანაბეჭდი, სიგარეტის ნამწვი, ადამიანის სისხლის კვალი, დოკუმენტები, სხვა და სხვა ნივთიერებები, ვიდეო და აუდიო ჩანაწერები და სხვა. გარდა ამისა, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი ადგენს, რომ შედარებითი კვლევის ნიმუში, შენაცვლებადი ნივთიერი მტკიცებულებაა. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 77-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქმის არსებითი განხილვის დროს მხოლოდ ის მტკიცებულებაა დასაშვები, რომლის ავთენტიკურობაც დასტურდება. ამასთანავე, ნივთიერი მტკიცებულება უნდა დათვალიერდეს და დაილუქოს. დათვალიერების დროს უნდა გამოვლინდეს და აღიწეროს ობიექტის ინდივიდუალური და გვარეობითი ნიშნები. ნივთიერი მტკიცებულებები მჭიდროდ არის დაკავშირებული სისხლის სამართლის საქმესთან, რადგან მათზე აღბეჭდილია მტკიცებულებითი კვალი. ისინი წარმოადგენენ: 1. დანაშაულის ჩადენის იარაღსა და საშუალებას; 2. დანაშაულის ჩადენის საგანს; 3. შეინარჩუნეს დანაშაულის სხვა და სხვა კვალი; 4. წარმოიქმნენ დანაშაულის ჩადენის შედეგად; 5. წარმოადგენენ დამნაშავე პირის იდენტიფიცირების და მისი აღმოჩენის, ბრალდების დადასტურების ან უარყოფის საშუალებას . ნივთიერი მტკიცებულებების წარმომავლობის შესახებ ინფორმაცია მოიპოვება სისხლის სამართლის საქმეში. სწორედ ამ ინფორმაციის მეშვეობით დგინდება, თუ რა კავშირი აქვს ამა თუ იმ მტკიცებულებას მოცემულ სისხლის სამართლის საქმესთან. მაგალითად, თუ სისხლის სამართლის საქმეში, მთავარი ნივთიერი მტკიცებულება არის სისხლიანი იარაღი, რომელზეც დატოვებულია დამნაშავის თითის ანაბეჭდები და უცნობია აღნიშნული იარაღის წარმომავლობა ანუ სად და ვის მიერ იქნა აღმოჩენილი, დაცვის მხარეს შეუძლია ამტკიცოს, რომ აღნიშნული დანა არ იყო გამოყენებული მკვლელობის ჩადენის დროს. ნივთიერ მტკიცებულებათა შეკრების პირველი ეტაპია მოძებნა, რაც გულისხმობს ინფორმაციის მიღებას მათი ადგილსამყოფელის და ადგილმდებარეობის თაობაზე. ეს შესაძლებელია მოხდეს როგორც საპროცესო მოქმედების,ასევე ანონიმური ზარის საფუძველზეც. აღმოჩენას რაც შეეხება, იგი წარმოადგენს მტკიცების სუბიექტის მიერ კონკრეტული საგნის, ობიექტის, კვალის უშუალო აღქმას. ხოლო ნივთიერი მტკიცებულებების ამოღება გულისხმობს მტკიცების სუბიექტის მიერ მის მიღებას ანუ დაუფლებას. ძირითად შემთხვევებში იგი თან სდევს აღმოჩენას. მოძებნისაგან განსხვავებით, ნივთიერ მტკიცებულებატა ამოღება, მირება ყოველთვის საპროცესო კანონმდებლობით დადგენილი წესით უნდა განხორციელდეს. მტკიცებულებათა შეკრების საშუალებები პირობითად შესაძლოა სამ ჯგუფად დაიყოს : 1. საგამოძიებო და სასამართლო მოქმედებები ,2. საგნებისა და დოკუმენტების გამოთხოვა, 3. პროცესის მონაწილეთა მიერ მათი წარდგენა. ნივთიერ მტკიცებულებათა შეკრების ძირითად საშუალებას ამათგან საგამოძიებო მოქმედებები წარმოადგენენ. ესენია დათვალიერება, ჩხრეკა და ამოღება, საგამოძიებო ექსპერიმენტი და სხვა. საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებისას მხარეებს აქვთ თანაბარი უფლებამოვალეობანი. საგამოძიებო მოქმედებას დაცვის მხარის დასაბუთებული შუამდგომლობით ან სასამართლოს განჩინებით ატარებს გამომძიებელი, რომელიც არ შეიძლება იყოს ის პირი, რომელიც მოცემულ საქმეზე წარმოადგენს გამომძიებელს. გარდა ამისა, შესაძლებელია საგამოძიებო მოქმედება ჩატარედეს გამომძიებლის დადგენილების საფუძველზე. საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებისას შეიძლება გამოყენებულ იქნეს დანაშაულის კვალისა და ნივთიერ მტკიცებულებათა აღმოჩენის, ფისქაციის და ამოღების მეცნიერულ ტექნიკური საშუალებები. თუ იგი განსაკუთრებულ ცოდნას მოითხოვს, მხარე მას ატარებს ექსპერტის მონაწილეობით. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 125 მუხლის მიხედვით დათვალიერება წარმოადგენს დამოუკიდებელ საგამოძიებო მოქმედებას , რომლის მიზანია დანაშაულის კვალის და ნივთიერი მტკიცებულებების აღმოჩენა ან მნიშვნელოვანი სხვა გარემოებების გარკვევა. დათვალიერება მოიცავს შემთხვევის ადგილის, საცავის, სადგომის, სათავსოს, გვამის, საგნის, დოკუმენტის ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტების დათვალიერებას. თუ დათვალიერება ეხება კერძო საკუთრებას, აუცილებელია სასამართლო განჩინება, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ მხარე დათვალიერებას გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში ატარებს ან მესაკუთრე წერილობით გამოხატავს თანხმობას . შემთხვევის ადგილის დათვალიერება, ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საგამოძიებო მოქმედებას წარმოადგენს, რომელიც შემდგომში განსაზღვრავს დანაშაულის გახსნის წარმატებას და კონკრეტული პირის ბრალეულობის დადგენას . შემთხვევის ადგილად მიიჩნევა ადგილი, ტერიტორია, სადაც მოხდა დანაშაული ან აღმოჩენილია მისი კვალი. ეს შეიძლება იყოს საცხოვრებელი ფართი, სამსახურებრივი სადგომი ან სხვა დახურული თუ ღია ტერიტორია. დათვალიერების წარმოების უფლება აქვს გამომძიებელს და პროკურორს, რომლებმაც შეიძლება დამატებით მოიწვიონ ექსპერტი, დამცველი, დაზარალებული და სისხლის სამართლის პროცესის სხვა მონაწილე . ზემოაღნიშნულ შემთხვევაში, ერთ-ერთ განმსაზღვრელ ფაქტორს სწორედ საგამოძიებო მოქმედების დროულად და სრულყოფილად ჩატარება წარმოადგენს. დათვალიერების ხარისხიანად ჩატარება ხელს უწყობს უტყუარ მტკიცებულებათა მოპოვებას, რომელიც შესაძლოა გამოძიების სწორად წარმართვის წინაპირობა გახდეს. გასათვალისწინებელია, რომ დროთა განმავლობაში ადგილზე არსებული მტკიცებულებები შესაძლოა დაზიანდეს ან სრულად გაქრეს, რომლის გამოსწორება ხშირად შეუძლებელია . ერთ-ერთ მნიშვნელოვან საგამოძიებო მოქმედებად ასევე მიიჩნევა გვამის და ზოგადად, დოკუმენტების დათვალიერება. პირველის შემთხვევაში, გვამის გარეგნულ დათვალიერებას ახდენს მხარე და სასამართლო-სამედიცინო დარგის ექსპერტი. რაც შეეხება დოკუმენტის დავალიერებას, აქ იგულისხმება სხვადასხვა სახის დოკუმენტი, რომელიც დანაშაულის ჩადენის ადგილზე იქნება აღმოჩენილი. აღნიშნული დოკუმენტებს შეიძლება წარმოადგენდეს, საბანკო ამონაწერები, მინდობილობები, ხელშეკრულებები, რომელთაც დათვალირების ძირითად მიზანს მათი ავთენტურობის დადგენა, არსებულ საქმესთან კავშირი, დანაშაულის კვალის გამოვლენა წარმოადგენს . აქედან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია შემთხვევის ადგილის დათვალიერების შედეგად აღმოჩენილი საგანი, დოკუმენტი თუ სხვა ნივთი შენახულ იქნას პირველად მდგომარეობაში და სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებული პროცედურების მიხედვით. გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული მასალები, საქმის გამოძიების სწორად წარმართვის ერთ-ერთ წინაპირობას წარმოადგენს.

ჩხრეკისა და ამოღების,როგორც მტკიცებულებათა შეკრების საშუალებებ ის ჩატარების თავისებურებანი
ჩხრეკის საგანი სხვა არაფერია, თუ არა ის, რაც საძიებოა და რის დასაძებნად და აღმოსაჩენადაც წარმოებს ეს საგამოძიებო მოქმედება. ჩხრეკის ობიექტი კი არის ის, სადაც ან რაშიც უნდა ვეძიოთ გამოსაძიებელ საქმეზე მნიშვნელობის მქონე საგანი. ამ შემთხვევაში საძიებო საგანში იგულისხმება დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ყოველგვარი ფასეულობა, დანაშაულის ჩადენის იარაღები, დოკუმენტები, კანონით აკრძალული სხვადასხვა სახის საგანი (ცეცხლსასროლი იარაღი, საბრძოლო ვაზნები, ნარკოტიკული ნივთიერებები და სხვ.), ძებნაში მყოფი პირები, ადამიანის გვამი და სხვ. გასაჩხრეკი ობიექტების თავისებურებათა გათვალისწინებით, ჩხრეკის საგნების საძიებო ობიექტები შეიძლება იყოს საცხოვრებელი ბინა და სამსახურებრივი სამუშაო ოთახი თავისი დამხმარე სათავსოებით.თ ჩხრეკის ცალკე სახეებად უნდა მივიჩნიოთ2 : საცხოვრებელი ბინის ჩხრეკა დამხმარე სათავსებით; დაცული ადგილმდებარეობის ჩხრეკა; სამსახურებრივ ადგილზე სამუშაო ოთახის ჩხრეკა თავისი დამხმარე სათავსებით; პირადი ჩხრეკა.აქედან გამომდინარე შეგვიძლია განვმარტ₾ტ რომ ჩხრეკა არის პიროვნების ან დაწესებულების, ან საზოგადოებრივი ორგანიზაციის და გაერთიანებების ადმინისტრაციის ნების საწინააღმდეგოდ მიმართული ისეთი იძულებითი სახის საგამოძიებო მოქმედება, რომელიც მიმდინარეობს მათი საცხოვრებელი ბინის, შენობის, სამსახურებრივი სამუშაო ოთახის ან მდებარე დამხმარე სათავსების, ადგილმდებარეობის, პიროვნების და მისი კუთვნილი საგნებისა და ობიექტების (ხელბარგის, ტანსაცმლის, ტრანსპორტის და სხვ.) გამოკვლევა გამოსაძიებლ საქმეზე მნიშვნელობის მქონე დოკუმენტების, დანაშაულის ჩადენის იარაღების და კვალის დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ნივთებისა და ფასეულობის, გადამალული გვამის, ძებნაში მყოფი პირის და ჭეშმარიტების დადგენისათვის საჭირო სხვა საგნებისა და ნივთიერ მტკიცებულებათა აღმოჩენისა და ამოღების მიზნით.ჩხრეკის ანალოგიურად, ამოღებაც პიროვნების ან საწარმოო დაწესებულების, ან საზოგადოებრივი ორგანიზაციისა და გაერთიანების ადმინისტრაციის ნების საწინააღმდეგოდ მიმართული იძულებითი სახის საგამოძიებო მოქმედებაა, მაგრამ იმ განსხვავებით, რომ ჩხრეკის ჩატარების დროს, უმეტეს შემთხვევაში, უცნობი და გაურკვეველია, თუ ჩხრეკის შედეგად გამოძიებისათვის მნიშვნელობის მქონე რა კონკრეტული სახის საგანი ან დოკუმენტი იქნება აღმოჩენილი. ამოღების დროს კი წინასწარი მონაცემებით უკვე გარკვეულია.ისევე, როგორც ჩხრეკის, ამოღების ჩატარების დროსაც საჭიროა გვქონდეს მოსამართლის, ან სასამართლოს მიერ გამოტანილი განჩინება
ექსპერტი – სპეციალური ცოდნის, ჩვევებისა და გამოცდილების მქონე ფიზიკური პირი, რომელიც ამ კოდექსით დადგენილი წესით, სისხლის სამართლის საქმეზე საჭირო გამოკვლევის ჩასატარებლად და დასკვნის შესადგენად, მიწვეულია მხარის ან, მხარის შუამდგომლობით, სასამართლოს მიერ. გარდა ამისა, ექსპერტი მხარეებსა და სასამართლოს დახმარებას უწევს მტკიცებულებათა აღმოჩენაში, გამოკვლევასა და დემონსტრირებაში.ექსპერტი – სპეციალური ცოდნის, ჩვევებისა და გამოცდილების მქონე ფიზიკური პირი, რომელიც ამ კოდექსით დადგენილი წესით, სისხლის სამართლის საქმეზე საჭირო გამოკვლევის ჩასატარებლად და დასკვნის შესადგენად, მიწვეულია მხარის ან, მხარის შუამდგომლობით, სასამართლოს მიერ. გარდა ამისა, ექსპერტი მხარეებსა და სასამართლოს დახმარებას უწევს მტკიცებულებათა აღმოჩენაში, გამოკვლევასა და დემონსტრირებაში.პირის ექსპერტად მოსაწვევად არარის სავალდებულო რომ იგი მუშაობდეს რომელიმე საექსპერტო დაწესებულებაში ექსპერტი შეიძლება იყოს ნებისმიერი პირი რომელსაც გააჩნია სპეციალური ცოდნა და გამოცდილება.სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებყლ შემთხვევებში მხარეებმა ცალკეული მოქმედებები მხოლოდ ექსპერტის მონაწილეობით უნდა ჩაატარონ.ექსპერტს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობა ანიჭებს მოწმის სამართლებრივ სტატუსს შესაბამისად მას ეკისრება მისი უველა მოვალეობა .ექსპერტი ვალდებულია გამოცხადდეს სასამართლოში გამოძახების შემთხვევაში იგი უნდა იყოს მიუკერძოებელი.ქსპერტს უფლება აქვს: ა) გაეცნოს საექსპერტო კვლევისათვის საჭირო მასალას, ამოიწეროს საჭირო ცნობა და გადაიღოს ასლი; ბ) მოითხოვოს დამატებითი მასალის წარდგენა; გამოკვლევის პროცესში აიღოს მასრის, ტყვიისა და სხვა ობიექტის საცდელი ნიმუში; ექსპერტიზის ჩატარების ინიციატორს მოსთხოვოს საექსპერტო კვლევისათვის საჭირო დამატებითი ინფორმაცია; გ) უარი თქვას დასკვნის მიცემასა და ექსპერტიზის გაგრძელებაზე, თუ დასმული საკითხები სცილდება მისი ცოდნის ფარგლებს, ან თუ მისთვის წარდგენილი მასალა საკმარისი არ არის დასკვნის მისაცემად; დ) ექსპერტიზის ჩატარების . თუ საექსპერტო კვლევის ობიექტი მეორე მხარესთან ინახება, იგი ვალდებულია, გადასცეს ობიექტი ექსპერტიზის ინიციატორი მხარის ექსპერტს. ექსპერტიზის ინიციატორი მხარე უფლებამოსილია, ჩაატაროს ექსპერტიზა. თუ მხარე ნებაყოფლობით ვერ იღებს მას, იგი უფლებამოსილია, საექსპერტო კვლევის ობიექტის ექსპერტისთვის გადაცემის შუამდგომლობით მიმართოს სასამართლოს, გამოძიების ადგილის მიხედვით. შუამდგომლობას სასამართლო განიხილავს არაუგვიანეს 48 საათისაინიციატორის, გამომძიებლის, პროკურორის, სასამართლოს ნებართვით დაესწროს საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებას;

მტკიცებულებათა კლასიფიკაცია-მტკიცებულებათა კლასიფიკაცია თავისი შინაარსის წარმომავლობისა და მნიშვნელობის მიხედვით პირობითად შეიძლება მოვახდინოდ შემდწგ ნაირად.• გამამტყუნებელი და გამამართლებელი მტკიცებულებები • პიროვნული და ნივთიერი მტკიცებულებები • პირველადი და წარმოებული მტკიცებულებები • პირდაპირი და არაპირდაპირი მტკიცებულებები. გამამტყუნებელი და გამამართლებელი მტკიცებულებები-გამამტყუნებელ და გამამართლებელ მტკიცებულებებს სხვაგვარად შეიძლება ვუწოდოთ ბრალდების და დაცვის მხარის მტკიცებულებები. მოცემულ კლასიფიკაციას საფუძვლად უდევს შეჯიბრებითი და თანასწორი სისხლის სამართლის პროცესი. სისხლის სამართლის პროცესში მხარეები ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად მოიპოვებენ მტკიცებულებებს. აღსანიშნავია,რომ გამოძიების ეტაპზე გამომძიებელი ვალდებულია გამოძიება აწარმოოს ყოველმხრივ, სრულად და ობიექტურად. დაცვის მხარე უფლებამოსილია გამოძიების ეტაპზე მოიპოვოს ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც სასარგებლოა ბრალდებულის დაცვის პოზიციების გასამყარებლად, რომლებიც ამართლებენ ბრალდებულს ჩადენილ დანაშაულში ან ამსუბუქებენ მის სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას. ბრალდების მხარისგან განსხვავებით, დაცვის მხარეს კანონით არ ეკისრება ობიექტურობის ვალდებულება გამოძიების ეტაპზე მტკიცებულების მოპოვებისას. აქედან გამომდინარე, გამამტყუნებელ მტკიცებულებად მიიჩნევა ყველა ის მონაცემი და ინფორმაცია, რომელზეც ბრალდების მხარე ამყარებს პირის მიმართ წარდგენილ ბრალდებას და რომელიც ამხელს პირს დანაშაულის ჩადენაში ,სასჯელის დანიშვნისას უმძიმებს მას სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას ან სხვაგვარად ამძიმებს ბრალდებულის პროცესუალურ მდგომარეობას. ამის საწინააღმდეგოდ, გამამართლებელია ყველა ის მონაცემი ან ინფორმაცია, რომელიც ამართლებს პირს ჩადენილ დანაშაულში და რომელსაც იყენებს დაცვის მხარე ბრალდებულისთვის წარდგენილი ბრალდების გასაქარწყლებლად ან ბრალდებულის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის შესამსუბუქებლად.პიროვნული და ნივთიერი მტკიცებულებები - მტკიცებულებები შესაძლოა დაიყოს ინფორმაციის წყაროს მიხედვით, ანუ თუ საიდან მომდინარეობენ ისინი. პიროვნულ მტკიცებულებებს წარმოადგენენ ცნობები და მონაცემები სისხლის სამართლის საქმისათვის მნიშვნელოვანი გარემოებების შესახებ,რომლებიც მიიღება სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილე პირთაგან. ხოლო ნივთიერ მტკიცებულებებს მიეკუთვნება ის მონაცმები, რომლებიც მიიღება საგნის თვისებების, ნიშნების და მასზე დატოვებული კვალის აღქმით.პიროვნულ მტკიცებულებებს მიეკუთვნება მოწმის ზეპირი ჩვენება, მისი დაკითხვის ოქმი, ექსპერტის მიერ მომზადებული დასკვნა, ასევე სხვადასხვა საგამოძიებო მოქმედებების დროს შედგენილი ოქმები, სადაც დაფიქსირებული ინფორმაცია სხვადასხვა ფაქტებისა და გარემოებების თაობაზე გადმოცემულია პროცესის მონაწილე პირებისაგან. ნივთიერ მტკიცებულებებს კი წარმოადგენს დამნაშავის მიერ დატოვებული კვალი, დანაშაულის იარაღი და ა.შ პირველად მტკიცებულებად ჩაითვლება ისეთი მტკიცებულება,რომელიც მიღებულია პირველი წყაროდან, ხოლო მეორე წყაროდან მიღებული ყველა ინფორმაცია და მონაცემი მიეკუთვნებიან წარმოებულ მტკიცებულებებს. მაგალითად, დანაშაულის თვითმხილველი მოწმის მიერ მიცემული ჩვენება პირველადი მტკიცებულებაა, ხოლო წარმოებული მტკიცებულებაა მოწმის ჩვენებ, რომელიც ეფუძნება სხვა პირის მიერი გავრცელებულ ცნობებს. ამ ტიპის მტკიცებულებას „ირიბი ჩვენება“ ეწოდება. 12 ძალიან მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმის განხილვისას უპირველესად უნდა მოხდეს პირველადი მტკიცებულებების გამოკვლევა,რადგან ისინი პირდაპირ კავშირში არიან მომხდარ ფაქტთან და იძლევიან უმნიშვნელოვანეს ცნობებს საქმესთან დაკავშირებით. ასევე სასამართლოში პირველადი მტკიცებულების წარდგენისას მხარეებს შესაძლებლობა ეძლევათ დანაშაულის თვითმხილველ მოწმეს დაუსვან კითხვები და გამოავლინონ ის უზუსტობები,რაც ეჭვქვეშ დააყენებს მოცემული მტკიცებულების სანდოობას. ირიბი ჩვენებისას მოწმე პირადად არ შესწრებია დანაშაულს და იგი იმეორებს იმ ინფორმაციას, რაც სხვა პირებისგან მოისმინა. აქედან გამომდინარე, მიზანშეწონილად მიმაჩნია სასამართლოში წარმოებული მტკიცებულებების გამოყენება, როდესაც საქმეში მოიპოვება მასთან დაკავშირებული პირველადი მტკიცებულებები.პირდაპირი მტკიცებულებების საშუალებით ხდება საქმეში მთავარი ფაქტების დამტკიცება. მაგალითად, სათვალთვალო კამერით გადაღებული ვიდეოკარდრი პირდაპირი მტკიცებულებაა, თუ მასში ჩანს, როგორ უხსნის ცეცხლს ბრალდებული დანაშაულის მსხვერპლს. არაპირდაპირი მტკიცებულება უშუალოდ პირდაპირ კავშირში არ არის მტკიცების საგანთან, მაგრამ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში შესაძლებელია მნიშვნელოვანი დასკვნების გაკეთება მთავარი ფაქტების შესახებ. 13 ასეთ მტკიცებულებეს შეგვიძლია მივაკუთვნოთ აუდიოჩანაწერი, სადაც ბრალდებული მსხვერპლს მოკვლით ემუქრებოდა რამდენიმე დღით ადრე. ეს ფაქტობრივი გარემოება მართალია, პირდაპირ არ ამტკიცებს, რომ პირი მოკლა ბრალდებულმა, მაგრამ სხვა მტკიცებულებებთან ერთობლიობაში, შესაძლოა გამოვიყენოთ ბრალდებულის მკვლელობაში სამხელად.

ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობა არის ამ კანონით დადგენილი სახელმწიფო ორგანოების სპეციალური სამსახურების მიერ თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში ღია თუ ფარული მეთოდით ჩატარებული ღონისძიებების სისტემა, რომლის მიზანია ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების, იურიდიული პირის უფლებების, საზოგადოებრივი უშიშროების დაცვა დანაშაულებრივი და სხვა მართლსაწინააღმდეგო ხელყოფისაგან.ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობა ემყარება ნონიერების, კონსპირაციის,ურიდიული პირის უფლებების დაცვისა და პატივისცემის,ღია და ფარული მეთოდების შეხამების პრინციპებს..კრძალულია იმ ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიების განხორციელება, რომელიც:
ა) საფრთხეს უქმნის ადამიანის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას, პატივსა და ღირსებას, ქონებას;
ბ) საფრთხეს უქმნის იურიდიული პირის უფლებებს; ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიება ხორციელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მისი განხორციელება გათვალისწინებულია კანონით და ის აუცილებელია დემოკრატიულ საზოგადოებაში ლეგიტიმური მიზნების მისაღწევად − ეროვნული უშიშროების ან საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, უწესრიგობის ან დანაშაულის ჩადენის თავიდან ასაცილებლად, ქვეყნის ეკონომიკური კეთილდღეობის ინტერესების ან სხვა პირთა უფლებებისა და თავისუფლებების დასაცავად. ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელ სახელმწიფო ორგანოებს უფლება აქვთ, თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში, ამ კანონის საფუძველზე და კანონით დადგენილი წესით, საქართველოს გენერალური პროკურორის თანხმობით, ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის ცალკეულ საკითხებზე გამოსცენ უწყებრივი ნორმატიული აქტები.ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიება არის ამ კანონით დადგენილი წესით უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოს ან თანამდებობის პირის მოქმედება, რომელიც თავისი კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს ამ კანონის მე-3 მუხლით გათვალისწინებულ ამოცანათა შესრულებას. 2. ამ ამოცანათა შესასრულებლად ოპერატიულ-სამძებრო საქმიანობის განმახორციელებელი ორგანოების მიერ ღიად ან კონსპირაციის წესების დაცვით გამოიყენება:
ა) პირის გამოკითხვა;ბ) ცნობების შეგროვება და ვიზუალური კონტროლი;საკონტროლო შესყიდვა;კონტროლირებადი მიწოდება;
საგნებისა და დოკუმენტების გამოკვლევა, ცალკეულ პირთა მოქალაქეობა, ეროვნება, სქესი, თანამდებობა, საცხოვრებელი ადგილი, საზოგადოებრივ გაერთიანებათა წევრობა, რელიგიური აღმსარებლობა და პოლიტიკური მრწამსი ხელს არ უშლის იმას, რომ მათ მიმართ საქართველოს ტერიტორიაზე ჩატარდეს ოპერატიულ-სამძებრო ღონისძიება, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი.ფარული საგამოძიებო მოქმედების ობიექტი − პირი, რომლის მიმართაც ხორციელდება ფარული საგამოძიებო მოქმედება,არული საგამოძიებო მოქმედებები ვრცელდება მხოლოდ განზრახ მძიმე და განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულზე და ასევე, გარკვეული კატეგორიის დანაშაულებზე, რომელიც საზოგადოებრივად განსაკუთრებით საშიშ ქმედებას წარმოადგენს.ფარული საგამოძიებო მოქმედებების გავრცელების აუცილებლობა თითოეულ მუხლთან მიმართებაში უნდა იყოს დასაბუთებული. ფარული საგამოძიებო მოქმედებები წარმოადგენს ადამიანის პირადი ცხოვრების უფლების შეზღუდვას და მხოლოდ უკიდურესი აუცილებლობით უნდა იყოს განპირობებული მათი სამართალდამცავი ორგანოების მიერ გამოყენება.

1)პროპორციულობის პრინციპი და მისი შემადგენელი კომპონენტები
თანაზომიერების ტესტის ბოლო საფეხური პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლებაში
ჩარევის შემთხვევაშიც (ვიწრო გაგებით) პროპორციულობის შემოწმებაა. ამ ეტაპზე ხდება აწონ-
დაწონვა და დაპირისპირებულ სიკეთეთა შედარება. საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკა ამ
კუთხით მდიდარი არ არის. აქამდე მას მხოლოდ იმ საკითხზე მოუწია მსჯელობა, თუ რამდენად
პროპორციული იყო სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა მარიხუანის ექიმის დანიშნულების
გარეშე მოხმარებისათვის საზოგადოების ჯანმრთელობის დაცვის ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად.
თუმცა, ეს მსჯელობაც იძლევა გარკვეულ წარმოდგენას სასამართლოს მიდგომებზე ამ საკითხისადმი.
პირველ რიგში, რაც უფრო მძიმეა ჩარევა, მით უფრო მნიშვნელოვანი და წონადი უნდა იყოს ის მიზანი,
რომლის მიღწევისკენაც ის არის მიმართული. სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის
დაწესებით პირადი ავტონომიის შეზღუდვა შეიძლება პროპორციულად ჩათვლილიყო იმ
შემთხვევაში, თუ მისი მიზანი იქნებოდა მარიხუანის მოხმარებიდან მომდინარე მნიშვნელოვანი
საფრთხეების აღმოფხვრა. საკონსტიტუციო სასამართლომ პროპორციულ საშუალებად არ ჩათვალა
სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრება ისეთი ქმედებისათვის, რომელიც საფრთხეს
არ უქნიდა სხვების ჯანმრთელობას, ხოლო საკუთარი ჯანმრთელობისათვის ზიანის მიყენების რისკის
გამო პირის დასჯა ემსახურებოდა მხოლოდ ზოგად პრევენციას, სისხლისსამართლებრივ დევნას
(თვით)მიზნად აქცევდა, წარმოადგენდა თავისუფალ საზოგადოებასთან არათავსებად სახელმწიფო
პატერნალიზმის ფორმას და გაუმართლებელი იყო. სასამართლომ მხედველობაში მიიღო, რომ
ინდივიდუალური მომხმარებლის როლი ნარკოტიკული საშუალებების უკანონო ბრუნვაში თითქმის
უმნიშვნელო იყო, არ უკავშირდებოდა ნარკოტიკის გასაღებას და შესაბამისად, არც სხვა პირთა
ჯანმრთელობას უქმნიდა საფრთხეს. ამრიგად, მარიხუანის მოხმარებისათვის დაწესებული
სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა არ იყო მისგან მომდინარე უმნიშვნელო რისკების
პროპორციული.1081 პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლებაში ჩარევის
პროპორციულობასთან დაკავშირებით გაცილებით მდიდარი გამოცდილება აქვს გერმანიის
ფედერალურ საკონსტიტუციო სასამართლოს. პროპორციულობის შემოწმების სიმკაცრე და
სიფრთხილე აქაც ჩარევის მასშტაბებსა და სიმძიმეზეა დამოკიდებული.1082 ასევე დიდი მნიშვნელობა
აქვს იმ სიკეთეთა წონას, რომელთა დაცვასაც კონკრეტული ჩარევა ემსახურება. მაგალითად,
სასამართლომ გაამართლა საქმიანობის საყოველთაო თავისუფლებაში ჩარევა მოტოციკლით
გადაადგილებისას დამცავი ჩაფხუტის ტარების ვალდებულების სახით არა მხოლოდ იმ საფრთხის
გამო, რასაც უჩაფხუტოთ გადაადგილება უქმნიდა თავად პირს, არამედ იმითაც, რომ ეს ქმნიდა
საშიშროებას სხვებისათვის და დაზიანების შემთხვევაში, წარმოშობდა სოციალური ხარჯების გაღების
აუცილებლობასაც.1083 ზოგადი პიროვნული უფლების კონტექსტში, განსაკუთრებით საინტერესოა ის
შემთხვევები, რომლებიც პირის პატივის დაცვას შეეხება და ეს უფლება გამოხატვის თავისუფლებას
უპირისპირდება. ზოგად პიროვნულ უფლებას ენიჭება უპირატესობა პატივის განზრახ, შეგნებულად
ხელყოფისას, როდესაც ხდება ადამიანის პიროვნული იდენტობის შელახვა შეურაცხყოფით,
დამცირებით ან უპატივცემულობის გამოვლენით.1084 ამასთან, ფედერალური საკონსტიტუციო
სასამართლო დიდ მნიშვნელობას ანიჭებს დაზარალებულის ქცევას. მაგალითად, როდესაც პირი
პოლიტიკურ დისკუსიაში ერთვება მწვავე გამონათქვამებით, მას მძიმე პასუხის მოლოდინი უნდა
ჰქონდეს.1085 ანალოგიური მიდგომაა საჯარო პირების (მაგალითად, პოლიტიკოსების) მიმართაც,
თუნდაც ისინი სხვების მისამართით მწვავე გამონათქვამებს არ იყენებდნენ.1086 ზოგად პიროვნულ
უფლებასა და სოციალურ იდენტობას უპირატესობა აქვს იმ შემთხვევებში, როდესაც ხდება პირთან
დაკავშირებით დადასტურებულად ცრუ ფაქტების გავრცელება.1087 ამასთან, სასამართლო
ყურადღების მიღმა არ ტოვებს იმ საფრთხეს, რაც შეიძლება შეუქმნას აზრისა და მასობრივი
ინფორმაციის საშუალებების თავისუფლებას გავრცელებული ფაქტების სინამდვილესთან
შესაბამისობის მტკიცების გადამეტებული ვალდებულების დაკისრებამ და ამასთან დაკავშირებულმა
სანქციებმა.1088 სხვაგვარი მიდგომაა შეფასებით მოსაზრებებთან დაკავშირებით, რადგანაც ამ დროს
მოქმედებს თავისუფალი სიტყვის დასაშვებობის პრეზუმფცია.1089 ზოგად პიროვნულ უფლებას
ამგვარი გამოხატვის მიმართ უპირატესობა აქვს, თუ ის აღწევს შეურაცხმყოფელი კრიტიკის დონეს,

ანუ წინა პლანზეა არა საგნობრივი დაპირისპირება, არამედ სხვა პირის დიფამაცია.1090 მასობრივი
ინფორმაციის საშუალებებით განხორციელებულ გამოხატვას, მისი გავრცელების მასშტაბისა და
საზოგადოებაზე ინტენსიური ზეგავლენის გამო, შეუძლია ზოგადი პიროვნული უფლების
განსაკუთრებული სიმძიმით დარღვევა არა მხოლოდ არასწორი ცნობების გავრცელებით ან
შეურაცხყოფით, არამედ ადამიანის პირად სფეროსთან დაკავშირებული ნამდვილი ფაქტების
გავრცელებითაც.1091 ამ დროს ხორციელდება აწონ-დაწონვა ზოგად პიროვნულ უფლებასა და
მასობრივი ინფორმაციის საშუალებების თავისუფლებას შორის. რაც უფრო მეტია საზოგადოების
ინტერესი შესაბამისი ინფორმაციის მიმართ, მით უფრო ინტენსიური ჩარევა შეიძლება გამართლდეს
ზოგად პიროვნულ უფლებაში.1092 ეს არ გამორიცხავს იმას, რომ გარკვეულ შემთხვევებში ზოგადმა
პიროვნულმა უფლებამ გადაწონოს მასმედიით შინაარსობრივად სწორი ინფორმაციის გავრცელების
ინტერესიც კი.ზოგადი პიროვნული უფლება შეიძლება დაუპირისპირდეს არა მხოლოდ სხვათა
უფლებებს, არამედ საჯარო ინტერესებსაც. მაგალითად, ამ უფლებითაა უზრუნველყოფილი
ინდივიდის შესაძლებლობა, დამოუკიდებლად განსაზღვროს თავისი გარეგნობა - შეარჩიოს
ვარცხნილობა, ატაროს მისთვის სასურველი ტანსაცმელი თუ სამკაული და ა. შ. გერმანიის
ფედერალური საკონსტიტუციო სასამართლოს პრაქტიკაში, სამხედრო მოსამსახურეთა
გარეგნობასთან დაკავშირებული შეზღუდვების შემთხვევაში, მათი ზოგადი პიროვნული უფლება
გადაწონა შეიარაღებული ძალებში ჰიგიენისა და ფუნქციაუნარიანობის შენარჩუნების
ინტერესებმა.1094 პროპორციულობის კონტექსტში, დაპირისპირებულ სიკეთეთა შედარებასა და
აწონდაწონვას ახდენს ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოც.1095 ამ პროცესში დიდი
მნიშვნელობა აქვს იმ სიკეთეს, რომლის დაცვისკენაც არის ჩარევა მიმართული. მაგალითად,
მოსახლეობის წარმოდგენები მორალთან დაკავშირებით ვერ გადაწონის პირის თავისუფლებას,
დამოუკიდებლად განსაზღვროს თავისი სქესობრივი ორიენტაცია და ქცევა, თუმცა ამ
თავისუფლებასთან მიმართებით უპირატესობა შეიძლება მიენიჭოს არასრულწლოვანთა დაცვის
მიზანს.1096 ასევე რელევანტურია შეზღუდვის სიმძიმე და ინტენსივობა. რაც უფრო მსუბუქია
უფლებაში ჩარევა, მით უფრო მეტია შანსი, რომ უპირატესობა მიენიჭოს იმ ინტერესს, რომლის
დაცვასაც ეს ჩარევა ემსახურება.
ფენომენი - აღკვეთის ღონისძიების ფენომენი გულისხმობს მის პრაქტიკულ მნიშვნელობას და
გავლენას:
 სამართლებრივი ასპექტი: იგი უნდა იყოს კანონიერების, აუცილებლობისა და პროპორციულობის
პრინციპებზე დაფუძნებული.
 კონსტიტუცია უშვებს ადამიანის ძირითადი უფლებების შეზღუდავს თუმცა პროპორციულობის
პრინციპი არის მნიშვნელოვანი ანუ ადამიანის ძირითადი უფლების შეზღუდვა უნდა
შეესაბამებოდეს სიმ ლეგიტიმური მიზნის მიღწევას რომლისთვისაც ხდება ამ უფლების
შეზღუდვა.
 პროპორციულობის მიზანი პირდაპირ კანონში გაწერილი არ გვაქვს მაგრამ მნიშვნელოვანია.
აღკვეთი ღონისძიების დროს მნიშვნელოვანია პროპორციულობის პრინციპი.
რამდენი სახის აღკვეთი ღონისძიება გვაქვს? გირაო, პირადი თავდებობა და ეგენი.
აღკვეთი ღონისძიების გამოყენება ნიშნავს, რომ დაკავების გარდა, რომელიც 48 საათში ამოიწურება
პროკურორმა უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება ამ ადამიანის თავისუფლება, და სხვა უფლებებიც
შეზღუდოს თუ არა.
გასათვალისწინებელია, რომ გაუფრთხილებლობით ჩადენილ დანაშაულში ბრალდებული პირის
მიმართ ა/ღ გამოყენების დასაბუთება მისი მხრიდან ახალი დანაშაულის ჩადენის თავიდან აცილების
საფუძვლით, არაგონივრულია. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ირკვევა, რომ
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებისთვის დასაბუთებულ ვარაუდს გვაძლევს ყოველი კონკრეტული
საქმის გარემოებათა ერთობლიობა, სადაც მაქსიმალურად არის წარმოჩენილი ფაქტები და
ინფორმაცია, რაც, თავის მხრივ, ობიექტურ დამკვირვებელს დაარწმუნებდა, რომ შესაძლოა,
არსებობდეს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების ზემოაღნიშნული საფუძვლებიდან ერთ–ერთი
მაინც. ზოგჯერ საქმის გამოძიებისას ან პირის დაკავებისას გამოვლენილი ფაქტები ან/და

გარემოებები ადასტურებენ პირის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების აუცილებლობას.
თუმცა, გარდა ზოგადად აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების მიზანშეწონილობისა, აუცილებელ
კრიტერიუმს წარმოადგენს შეფარდებული აღკვეთის ღონისძიების სახის პროპორციულობა.
კონკრეტული აღკვეთის ღონისძიების სახის პროპორციულობა ბრალდების მხარის მიერ
მოთხოვნილი აღკვეთის ღონისძიების სახის პროპორციულობა წარმოადგენს ბრალდების მხარის
მტკიცების კიდევ ერთ საგანს. მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით
მიჩნეული იქნება ზოგადად აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების მიზანშეწონილობა, ბრალდების
მხარეს ეკისრება ვალდებულება, წარმოადგინოს დასაბუთება აღკვეთის ღონისძიების კონკრეტული
სახის გამოყენების პროპორციულობასთან დაკავშირებით. შესაბამისად, აღკვეთის სახის
პროპორციულობის შეფასების საკითხი დგება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დაიშვება ბრალდებულის
მიმართ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ზოგადად. პროპორციულობის დაცვის მიზნებისთვის,
სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი გვთავაზობს ალტერნატიული სახის აღკვეთის
ღონისძიებებს, რომლებიც ერთმანეთისგან სიმკაცრის მიხედვით განსხვავდება. ამასთან, საპროცესო
კოდექსი ადგენს პროკურორის ვალდებულებას დაასაბუთოს, რატომ არის საჭირო კონკრეტული
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება და ამასთან, რატომ ვერ იქნება მიზანი მიღწეული სხვა,
ნაკლებად მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებით. ეს უკანასკნელი, აღკვეთის ღონისძიების
სახის პროპორციულობის შეფასებას უკავშირდება. ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტის
რეკომენდაციის თანახმად, „დაპატიმრება გამოყენებული უნდა იქნას საგამონაკლისო ღონისძიების
სახით. ამასთან, ის არ უნდა იყოს სავალდებულო ხასიათის და არ უნდა იქნას მიმართული დასჯის
მიზნებისათვის.“ ამასთან, პატიმრობის საგამონაკლისო ბუნება აღნიშნულ რეკომენდაციაში
წარმოდგენილია სწორედ უდანაშაულობის პრეზუმფციის კონტექსტში. იმისთვის, რომ
წარმოდგენილი რეკომენდაცია პრაქტიკაში მოქმედებდეს, აუცილებელია პროპორციულობის დაცვა,
რაც ეროვნული კანონმდებლობით, ერთობლივად აკისრია როგორც შუამდგომლობის წარმდგენ
ორგანოს, ისე სასამართლოს.
საქართველოს კანონმდებლობა აღკვეთის ღონისძიების და მისი ცალკეული სახის გამოყენებას
უკავშირებს ისეთ მნიშვნელოვან რამეს, როგორიცას მიზანშეწონილობისა და პროპორციულობის
საკითხის შეფასება და სწორედ ამგვარად ცდილობს პირის თავისუფლების სასარგებლოდ არსებული
პრეზუმფციის გამყარებას და დასაბუთებას.
ის რომ სსსკ-ის 200-ე მუხლის მე-6 ნაწილი დაკავებისას პირის მიმართ გირაოს უზრუნველყოფით
პატიმრობის შეფარდებას ითვალისწინებს, აღნიშნული ნორმა მოსამართლის დიკრეციას არ ხელყოფს,
კანონის პირდაპირი მოთხოვნაა გირაოს გამოყენებისას დაკავებული პირის მიმართ უზრუნველყოფის
მიზნით შეფარდებული იქნას პატიმრობა, აღნიშნული არ არის თვითმიზანი და მიემართება
საპროცესო ღონისძიების გირაოს გამოყენების მიზნებს იმ სისხლის სამართლის საპროცესო
მიზნებისათვის, რის მისაღწევადაც პირის მიმართ გამოყენებული იქნება აღკვეთის ღონისძიება, ანუ
მოსამართლის დისკრეცია სწორედ აღკვეთის ღონისძიების შერჩევასა და გირაოს თანხის ოდენობაში
ვლინდება და გულისხმობს, რომ მოსამართლემ ბრალდებულს იმ ოდენობის გირაო უნდა
შეუფარდოს, რაც შეესაბამება მის ქონებრივ მდგომარეობას/მის ფინანსურ შესაძლებლობას,
აღნიშნული პროპორციის დაცვა მიმართული რომ არ მოხდეს პირის განგრძობად პატიმრობაში ყოფნა.
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების მართლზომიერების შეფასებისას აუცილებელია, მხედველობაში
იქნას მიღებული საქმესა და ბრალდებულთან დაკავშირებით არსებული კონკრეტული და
ინდივიდუალური მახასიათებლები, რაც შექმნის ანდა გამორიცხავს პატიმრობის გამოყენების
შესაძლებლობა. სასამართლოს აქვს ვალდებულება აღკვეთის ღონისძიება გამოიყენოს მხოლოდ
მკაცრად გაწერილი საფუძვლების არსებობისას, ხოლო პატიმრობა კი გამოიყენოს - როგორც
უკიდურესი ღონისძიება და მხოლოდ სათანადო დასაბუთების შემთხვევაში და აუცილებლობისას.
თუმცა ამავე დროს, აუცილებელია, რომ გამოყენებული აღკვეთის ღონისძიების კონკრეტული სახე
იყოს ჩადენილი ქმედების პროპორციული.
ევროსაბჭოს მინისტრთა კომიტეტის მითითებით და რეკომენდაციით, დაპატიმრება გამოყენებული
უნდა იქნას საგამონაკლისო ღონისძიების სახით, უკიდურეს შემთხვევაში. ასევე, ის არ უნდა იყოს
სავალდებულო ხასიათის და არ უნდა იქნას მიმართული დასჯის მიზნებისათვის. პატიმრობის

საგამონაკლისო ბუნება აღნიშნულ რეკომენდაციაში წარმოდგენილია სწორედ უდანაშაულობის
პრეზუმფციის კონტექსტში. იმისათვის, რომ წარმოდგენილი რეკომენდაცია პრაქტიკაში
მოქმედებდეს, აუცილებელია პროპორციულობის დაცვა, რაც, ეროვნული კანონმდებლობით, აკისრია
როგორც შუამდგომლობის წარმდგენ ორგანოს, ისე სასამართლოს.
ბრალდების მხარეს ეკისრება ვალდებულება, წარმოადგინოს დასაბუთება აღკვეთის ღონისძიების
კონკრეტული სახის გამოყენების პროპორციულობასთან დაკავშირებით. ამასთან, აღნიშნული ნორმა
ადგენს პროკურორის ვალდებულებას, დაასაბუთოს, თუ რატომ არის საჭირო კონკრეტულად მის
მიერ შუამდგომლობის დროს წარმოდგენილი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება და რატომ ვერ
იქნება მიზანი მიღწეული სხვა ნაკლებად მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებით.
თანაზომიერების პრინციპი თანაზომიერების პრინციპის250 მიხედვით: „დაპირისპირებული
ინტერესები, უფლებები ან სამართლებრივი პრინციპები ერთმანეთთან თანხვედრაში შეიძლება
მოვიდეს თანაზომიერი შეფასებით, რაც გულისხმობს საკითხის ისეთ გადაჭრას, როცა პრიორიტეტი
ენიჭება ისეთი ინტერესის, უფლება-თავისუფლების ან სამართლებრივისიკეთის დაცვას, რომელიც
უფრო მეტად ღირებულია და აღემატება დაპირისპირებულ სიკეთეს.251 თანაზომიერება არის
სამართლებრივი სახელმწიფოს პრინციპის ღერძი, და როგორც კანონის უზენაესობის პრინციპი,
პროპორციულობის პრინციპიც სავალდებულოა ყველა სუვერენული ხელისუფლებისთვის.252 მან
უნდა შეძლოს ინტერესთა და უფლება-თავისუფლებათა კონფლიქტი გადაჭრას სამართლიანი
ბალანსით. იმავდროულად არ ჩაერიოს იმაზე მეტად და ასევე იმაზე ნაკლებად ვიდრე ეს საჭიროა
კონფლიქტის გადაჭრისათვის. სამართლებრივ სახელმწიფოში დაუშვებელია ძირითადი უფლებების
თვითნებური და არათანაზომიერი შეზღუდვა. თანაზომიერების პრინციპი ეფუძნება იმ იდეას, რომ
სახელმწიფოს მოქმედება არ უნდა იყოს შეუზღუდავი და დაუსაბუთებელი.253 ის იცავს ინდივიდს
სახელმწიფოს თვითნებობისგან.254 თანაზომიერების პრინციპის ამ ფუნქციას გამოყოფს
საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოც.255 მისთვის მიუღებელია იმ ანტიპრინციპით
ხელმძღვანელობა, რომლის მიხედვითაც, მიზანი ამართლებს საშუალებას.256 სახელმწიფო
ვალდებულია, რომ ძირითადი უფლებების შეზღუდვისას დაიცვას ბალანსი ინდივიდუალურ და
საზოგადოებრივ ინტერესებს შორის.257 თანაზომიერების პრინციპის მოქმედების არეალი ფართოა.258
ის ვრცელდება სახელმწიფო ხელისუფლების ყველა შტოზე259 და ძირითად უფლებაში ნებისმიერ
ჩარევაზე სამართალშემოქმედების, სამართალგამოყენებისა და მართლმსაჯულების სფეროებში.260
ამას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოც უსვამს ხაზს.261 კანონმდებლის
გადაწყვეტილებების თანაზომიერების პრინციპთან შესაბამისობის შემოწმების სიმკაცრე
დამოკიდებულია შეზღუდული უფლების მნიშვნელობაზე, შესაბამის სფეროსა და მის მიერ
ვითარების შესატყვისად შეფასების შესაძლებლობაზე.262 აღმასრულებელი და სასამართლო
ხელისუფლება კანონის მოთხოვნებით იზღუდება და ვალდებულია, დაიცვას თანაზომიერების
მოთხოვნები კანონით მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილებების განხორციელებისას.263
თანაზომიერების პრინციპმა ასახვა ჰპოვა საქართველოს კონსტიტუციის 34-ე მუხლში, რომელიც
ადგენს ადამიანის ძირითადი უფლებების უზრუნველყოფის ზოგადპრინციპებს „ადამიანის
ძირითადი უფლების შეზღუდვა უნდა შეესაბამებოდეს იმ ლეგიტიმური მიზნის მნიშვნელობას,
რომლის მიღწევასაც იგი ემსახურება“.264 4.3.1.1. თანაზომიერების ფარგლები- „გადამეტების
აკრძალვა“ და „არასაკმარისი ზომების აკრძალვა“ სახელმწიფო, როგორც ძირითადი უფლების
ადრესატი, მისი მოქმედებით ადამიანის ძირითად უფლებს I - არ უნდა არღვევდეს II- უნდა იცავდეს
შესაბამისად მისი მოქმედება ან უმოქმედობა უფლების დასაცავად უნდა რჩებოდეს თანაზომიერების
ფარგლებში. იმ შემთხვევაში თუ მისი მოქმედება იქნება გადამეტებული ან პირიქით არასაკმარისი,
იგი გასცდება თანაზომიერების ფარგლებს. სახელმწიფო ხელისუფლებას, რომელიც შებოჭილია
ძირითადი უფლებებით, ეკრძალება არათანაბარზომიერი მოქმედება. არათანაბარზომიერი
მოქმედების აკრძალვა შეიძლება ორგვარი იყოს 1. „გადამეტების აკრძალვა“ და 2. „არასაკმარისი
ზომების აკრძალვა“.265 თანაზომიერების პრინციპი კრძალავს სახელმწიფოს მხრიდან გადამეტებული
ზომების გამოყენებას (Übermaßverbot) ძირითად უფლებებში ჩარევისას.266 საქართველოს
საკონსტიტუციო სასამართლოს პოზიციით, ამ პრინციპთან შეუთავსებელია ადამიანის უფლებების
იმაზე მეტად შეზღუდვა, რაც აუცილებელია დემოკრატიულ საზოგადოებაში.267 ამასთანავე, თუ

ძირითადი უფლება სახელმწიფოს პოზიტიურ ვალდებულებებს აკისრებს და მისგან მოქმედებას
მოითხოვს, თანაზომიერების პრინციპი კრძალავს არასაკმარისი ზომების გამოყენებას.
2)აღკვეთი ღონისძიების ზოგადი დახასიათება
აღკვეთი ღონისძიება წარმოადგენს სისხლის სამართლის საპროცესო იძულების საშუალებას,
რომელიც გამოიყენება იმისთვის, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს სისხლის სამართლის პროცესის
მიზნების მიღწევა — კერძოდ, ბრალდებულის სხდომებზე გამოცხადება, მტკიცებულებების დაცვა,
ახალი დანაშაულის ჩადების პრევენცია და სხვ.
 სამართლებრივი ბუნება:
 აღკვეთი ღონისძიება არ არის სასჯელი, არამედ პროცესუალური იძულების ზომაა,
რომელიც გამოიყენება სასამართლოს ან პროკურორის მიერ სასამართლოს
ნებართვით.
 დანიშნულება:
 უზრუნველყოფს ბრალდებულის:
o გამოძიებასა და სასამართლოზე გამოცხადებას,
o მტკიცებულებებზე ზემოქმედების თავიდან აცილებას,
o ახალი დანაშაულის ჩადების პრევენციას.
სასჯელი ინიშნება იმის მიმართ, ვინც ჩაიდინა დანაშაული და ეს ფაქტი დადგენილია სასამართლოს
მიერ, გამამტყუნებელი გადაწყვეტილებით. აღკვეთის ღონისძიება კი ბრალდებულის მიმართ
გამოიყენება, თუმცა პირის ბრალდებულად ცნობა არ ნიშნავს, რომ მის მიმართ სასამართლოს
გამამტყუნებელი განაჩენი არსებობს ან იარსებებს და ის მსჯავრდადებული გახდება;
არ არსებობს აღკვეთის ღონისძიების ძირითადი და დამატებითი სახეები, თუმცა არსებობს
ძირითადი და დამატებითი სასჯელი;
სასჯელი გათვალისწინებულია სისხლის სამართლის კოდექსით, ხოლო აღკვეთის ღონისძიება არის
სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის ნაწილი;
აღკვეთის ღონისძიების მიზანია საქმის შეუფერხებლად განხილვა, ხოლო სასჯელის –
სამართლიანობის აღდგენა.
სასჯელის და აღკვეთის ღონისძიების უკეთ გასამიჯნად თითოეული მათგანი მოკლედ განვმარტოთ.

აღკვეთის ღონისძიება
აღკვეთის ღონისძიება არის უშუალოდ სისხლის სამართლის პროცესის მიმდინარეობის ფარგლებში
გამოყენებული იძულებითი ღონისძიება ბრალდებულის მიმართ. ბრალდებულის დაკავებიდან არა
უგვიანეს 48 საათისა პროკურორი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობით
მიმართავს სასამართლოს. შუამდგომლობის წარდგენიდან არა უგვიანეს 24 საათისა მაგისტრატი
მოსამართლე ბრალდებულის სასამართლოში პირველი წარდგენის სხდომაზე მხარეთა
მონაწილეობით იხილავს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობას;
რა არის აღკვეთი ღონისძიება?
აღკვეთის ღონისძიება არის პროცესუალური იძულების ღონისძიება, რომელიც იყენებს სასამართლო
ან სხვა კომპეტენტურ ორგანოს იმისათვის, რომ ბრალდებულმა არ შეუშალოს ხელი საქმის
გამოძიებასთან არ ჩაიდინოს ახალი დანაშაული. გაკვეთის ღონისძიებებია პატიმრობა, გირაო,
პირადი თავდებობა მაგალითად ოჯახის წევრს შეუძლია პასუხისმგებლობის აღება რომ
ბრალდებული არ დაარღვევს სამართლებრივ მოთხოვნებს. პატიმრობა ყველაზე მკაცრი ღონისძიებაა
გამოიყენება მაშინ თუ არსებობს გაქცევის, მტკიცებულების განადგურების ან ახალი დანაშაულის
ჩადენის საფრთხე.
აღკვეთის ღონისძიება არის დროებითი ღონისძიება, იძულებითი ღონისძიებაა, საპროცესო
ღონისძიება.
ეს არ არის საგამოძიებო.

რომელ ეტაპზეგვაქვს აღკვეთის ღონისძიება? წინასასამართლო ეტაპზე, დევნის ეტაპზე, რადგანაც
აღკვეთის ღონისძიება რომ იყოს გამოყენებული საჭიროა ბრალდებული, ვის მომართაც
განხორციელდება აღკვეთის ღონისძიება.
აღკვეთის ღონისძიები მთავარი ამოცანა არის ლროცესის უზრუნველყოფის საშუალება.
რას ნიშნავს პროცესის უზრუნველყოფის საშუალება?
პროცესის უზრუნველყოფა ნიშნავს იმის გარანტიას, რომ სისხლის სამართლის საქმე წარიმართება
წესების შესაბამისად და ბრალდებული ვერ შეძლებს მის ჩაშლას. ანუ ქიგულისხმება ისეთი
საკითხები, როგორიცაა ბრალდებულის სასამართლოში გამოცხადების უზრუნველყოფას,
მტკიცებულებების დაცვას, მოწმეებზე ზემოქმედების პრევენციას, ახალი დანაშაულის თავიდან
აცილებას.
აღკვეთის ღონისძიება არის იძულებითი ღონისძიება რადგანაც ხდება ადამიანის ძირითად
უფლებებში ჩარევა. ამიტომაც რადგანაც ადამიანის ძირითადად უფლებებს ეხება ეს არის მზღუდავი
საშუალებ.
ანუ საბოლოო მიზანი აღკვეთის ღონისძიებისა ის არის რომ მოხდეს პროცესის უზრუნველყოფა.
რა არის საგამოძიებო მოქმედებების მიზანი? მტკიცებულებების მოპოვება, დანაშაულის გახსნა,
დამნაშავის დადგენა...
აღკვეთის ღონისძიებას რაიმე კავშირი მტკიცებულებების მოპოვებასთან ან საქმის უშუალოდ
განხილვასთან არანაირი კავშირი არა აქვს.
პროცესის უზრუნველყოფის საშუალება არის რომ, როდესაც საგამოძიებო ორგანოები, პროკურატურა
აწარმოებენ გამოძიებას ანსისხლის სამართლებრივ დევნას და დადგენილი ყავთ ეჭვის ქვეშ მყოფი
პირი, ამპირისგან შესაძლებელია გამოძიების პროცესში მქონდეს მოლოდინი (მოლოდინის პრინციპი)
იმისა რომ ესპირი რაღაცა ისეც გააკეთებს რაც შეუშლის ხელს პროცესს.
შესაბამისი ორგანოები რომლებიც გადაწყვეტილებას იღებენ აღკვეთი ღონისძიების გამოყენებასთან
დაკავშირებით, ისინი ამბობენ რომ ეს აღკვეთი ღონისძიება რომელიც კანონმდებელმა სისხლის
სამართლის პროცესის ნორმები დაარეგულირა, ეს არის საგამოძიებო ორგანოების ხელში ის
ძირითადი საშუალება, რომლითაც მათ პროცესი უნდა უზრუნველყონ, ისე რომ, რაიმე შეფერხება და
საფრთხეები შეიქმნათ მათ როგორც საგამოძიებო ორგანოებს, დევნის ორგანოებს (პროკურატურა).
ანუ ვიყენებთ აღკვეთ ღონისძიებას იმიტომ რომ გამოძიებას არ შეეშალოს ხელი.
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებასთან დაკავშირებით უნდა არსებობდეს დასაბუთებული
ვარაუდი რომ ბრალდებული მიიმალება, არ გამოცხადდება სასამართლოში, გაანადგურებ
საქმისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციას, ჩაიდენს ახალ დანაშაულს.
სსს კოდექსში დანაშაულის სიმძიმეზე არ ვსაუბრობთ.
რატომ არის სიფრთხილე გამოსაჩენი მიმალვასთან დაკავშირებით?
მიმალვა არის ერთ-ერთი საფუძველი იმისა რომ აღკვეთი ღონისძიება იქნეს გამოყენებული.
მაგრამ რატომ უნდა დაირღვეს ადამიანის ძირითადი უფლება იმისათვის რომ ის მიიმალება? რას
თან აქვს მიმალვას კავშირი? ჩვენი სისხლის სამართლის პროცესი ითვალისწინებს დაუსწრებლად
საქმის განხილვას, საპროცესო კანონმდებლობა ბრალდებულს არა ვალდებულებს გამოცხადდეს
სასამართლოში, მაგრამ თუ გამამტყუნებელი განაჩენი გამოვა განაჩენი დარჩება ქაღალდზე და ვერ
აღსრულდება მიმალვის შემთხვევაში. სასჯელი ვერ აღსრულდება სასჯელის ერთ ერთი მიზანი კი
არის სამართლიანობის აღდგენა ვერ მოხდება სამართლიანობის აღდგენა.
ვინ იღებს გადაწყვეტილებას შეარჩიოს თუ არა საერთოდ აღკვეთის ღონისძიება და რა სახის
აღკვეთის ღონისძიება უნდა შეარჩიოს? პროკურატურა.
გამოყენება კი არ შეუძლია მის მიერ შერჩევლის არამედ უნდა მივიდეს მაგისტრად
მოსამართლესთან. ამ პროცესს ეწოდებაა პირველი წარდგენა სასამართლოში.
რატომ ხდება გამოძიების პროცესში მოსამართლის ჩართვა? იმიტომ რომ ხდება ძირითად უფლებაში
ჩარევა. და ამ შემთხვევაში მას მაკონტროლებელი ხასიათი გააჩნია. ეს არის ერთგვარი კონტროლის
მექანიზმი სახელმწიფო ბრალდების მიმართ იმიტომ რომ ეს საკითხი ეხება ადამიანის ძირითად
უფლებებში ჩარევას.

რა წინაპირობები არის საჭირო იმისათვის რომ სამართლოში მოხდეს აღკვეთი ღონისძიების საკითხის
გადაწყვეტა? ფორმალური მხრივ თავდაპირველად უნდა მოხდეს შუამდგომლობის დაყენება.
საქმის მასალებში ასევე უნდა იყოს მეორე დოკუმენტი რომელიც უნდა შემოწმდეს და ეს
დოკუმენტი არის დადგენილება პირის ბრალდებულად ცნობის შესახებ.
და თუ პირის ბრალდებულად ცნობის შესახებ ბრალდებულება საქმეში არ არის მაშინ აღკვეთის
ღონისძიების მიღება შეუძლებელი ხდება.
როგორ ხდება პირის ბრალდებულად ცნობა?
პროკურორმა უნდა გამოიტანოს დადგენილება პირის ვალდებულად ცნობის შესახებ.
ხდება მტკიცებულებების შეგროვება და მტკიცებულებების საფუძველზე ხვდება დასაბუთებული
ვარაუდის სტანდარტის გამოყენება დარაზე დაყრდნობით ხდება პირის ბრალდებულად ცნობა (მე ეს
პირი შეიძლება იყოს ქმედების რამდენი პირი).
დაკავების შემთხვევაშიც ხდება პირის ბრალდებულად ცნობა (თუ მაგალითად დანაშაულზე
წასწრება მოხდა ამ შემთხვევაში ხდება მისი დაკავება). და როგორც კი პირის დაკავება ხდება მას
მაშინვე ბრალდებული სტატუსი აქვს.
რატომ იღებს ამ დროს პირი ბრალდებული სტატუსს?
იმიტომ რომ როგორც კი პირის დაკავება ხდება ამ დროს ხდება პირის ძირითად უფლებაში შეჭრა და
მას ენიჭება საკუთარი თავისუფლების დაცვა. ანუ ბრალდებული სტატუსი ასეთ ადრეულ ეტაპზე
იმიტომ რომ მან მოქმედოს თავისი თავის დასაცავად.(38მუხლი: ბრალდებულის უფლების დაცვა).
მაგრამ პირველი წარდგენლის შემთხვევაში სასამართლოში აუცილებელია დადგენილება ყველა
შემთხვევაში და არ არის საკმარისი ოქმი დაკავების შესახებ.
CHGB:
აღკვეთის ღონისძიება არის სისხლის სამართლის პროცესის მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი, რომელიც
მიზნად ისახავს ბრალდებულის შესაბამისი ქცევის უზრუნველყოფას, გამოძიების პროცესის
ხელშეშლის თავიდან აცილებას და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვას.
არსი - აღკვეთის ღონისძიება წარმოადგენს სისხლის სამართლის საპროცესო იძულების ღონისძიებას,
რომელიც გამოიყენება სასამართლოს ან საგამოძიებო ორგანოს მიერ, რათა:
 უზრუნველყოს ბრალდებულის ან ეჭვმიტანილის სასამართლოში გამოცხადება,
 აღკვეთოს ახალი დანაშაულის ჩადენის შესაძლებლობა,
 არ მისცეს მას შესაძლებლობა, ზემოქმედება მოახდინოს მოწმეებზე, მტკიცებულებებზე ან
ხელი შეუშალოს მართლმსაჯულებას.

აღკვეთის ღონისძიება გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როცა არსებობს საკმარისი საფუძველი, რომ სხვა,
ნაკლებად მკაცრი ღონისძიებები ვერ უზრუნველყოფს აღნიშნულ მიზნებს.
ფენომენი - აღკვეთის ღონისძიების ფენომენი გულისხმობს მის პრაქტიკულ მნიშვნელობას და
გავლენას:
 სამართლებრივი ასპექტი: იგი უნდა იყოს კანონიერების, აუცილებლობისა და
პროპორციულობის პრინციპებზე დაფუძნებული.
 სოციალური ასპექტი: შესაძლოა, აღკვეთის ღონისძიებამ გავლენა მოახდინოს როგორც
ბრალდებულის, ასევე მისი ოჯახის სოციალურ და ფსიქოლოგიურ მდგომარეობაზე.
 პრაქტიკული ასპექტი: აღკვეთის ღონისძიებების გამოყენებისას ხშირად დგება მისი
მიზანშეწონილობისა და ადამიანის უფლებების დაცვის ბალანსის საკითხი.

აღკვეთის ღონისძიებების სახეები
საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული აღკვეთის ღონისძიებები მოიცავს: პატიმრობას,
გირაოს, პირად თავდებობას და ა.შ.
ბრალდებულის პირველი წარდგენის სხდომას აქვს რამდენიმე ძირითადი მიზანი:

1. ბრალდებულის უფლებების დაცვა;
2. აღკვეთის ღონისძიების საკითხის განხილვა – განსაზღვრავს, აუცილებელია თუ არა
ბრალდებულის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება (მაგალითად, პატიმრობა,
გირაო, შინაპატიმრობა და სხვა).

3. ბრალდების წარდგენის პროცესის ლეგიტიმურობა – სასამართლო ამოწმებს, კანონის
შესაბამისად წარედგინა თუ არა ბრალი და არსებობს თუ არა საკმარისი საფუძველი
პროცესის გაგრძელებისთვის.
4. ბრალდებულის პოზიციის მოსმენა – ბრალდებულს ეძლევა შესაძლებლობა, საკუთარი
პოზიცია დააფიქსიროს ბრალდების ან აღკვეთის ღონისძიების თაობაზე.
5. პროცესუალური დარღვევების იდენტიფიცირება – სასამართლო ამოწმებს, რაიმე
სამართლებრივი დარღვევა ხომ არ მოხდა დაკავების ან ბრალის წარდგენის პროცესში.
პირის ბრალდებულად ცნობის საფუძველია გამოძიების სტადიაზე შეკრებილი მტკიცებულებათა
ერთობლიობა, რომელიც საკმარისია დასაბუთებული ვარაუდისათვის, რომ ამ პირმა ჩაიდინა
დანაშაული. ეს მოიცავს როგორც პირდაპირ, ასევე არაპირდაპირ მტკიცებულებებს, რომლებიც ქმნიან
ლოგიკურ ჯაჭვს დანაშაულის ჩადენის შესახებ.
ბრალდებულად ცნობის პროცედურა
 დადგენილების მიღება: პროკურორი იღებს დადგენილებას პირის ბრალდებულად ცნობის
შესახებ, თუ მიიჩნევს, რომ არსებობს საკმარისი მტკიცებულებები.
 ბრალის წაყენება: დადგენილების მიღებიდან 24 საათში პროკურორი თავად ან გამომძიებლის
მეშვეობით უნდა წაუყენოს ბრალი პირს.
 დადგენილების გადაცემა: ბრალდებულს გადაეცემა დადგენილების ასლი მის მშობლიურ ან
მისთვის გასაგებ ენაზე.
ბრალდებულის უფლებები
ბრალდებულს აქვს უფლება:
 დაცვის უფლება: გამოიყენოს ადვოკატის დახმარება.
 ჩუმად ყოფნის უფლება: არ მისცეს ჩვენება საკუთარი თავის წინააღმდეგ.
 მტკიცებულებების წარდგენა: წარმოადგინოს მტკიცებულებები საკუთარი დაცვისთვის.
 სასამართლოში წარდგენა: მონაწილეობა მიიღოს სასამართლო განხილვაში.
ბრალდებულის სტატუსი გრძელდება პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენის გამოტანამდე.
აღკვეთის ღონისძიება არის იძულებითი ღონისძიება, რომელიც გამოიყენება ბრალდებულის მიმართ, იმ
მიზნით, რომ მან თავი არ აარიდოს სასამართლოში გამოცხადებას, აღიკვეთოს მისი შემდგომი
დანაშაულებრივი საქმიანობა, უზრუნველყოფილ იქნეს განაჩენის აღსრულება.
 
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძველი არის დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ბრალდებული
მიიმალება ან არ გამოცხადდება სასამართლოში, გაანადგურებს საქმისათვის მნიშვნელოვან
ინფორმაციას ან ჩაიდენს ახალ დანაშაულს. შესაბამისად, აღკვეთის ღონისძიება გამოიყენება მხოლოდ იმ
პირის მიმართ, რომლის მიმართაც არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ჩაიდინა დანაშაული
(ბრალდებული).
აღკვეთის ღონისძიებისა და მისი კონკრეტული სახის გამოყენების საკითხის გადაწყვეტისას,
სასამართლო ითვალისწინებს ბრალდებულის პიროვნებას, მის საქმიანობას, ასაკს, ჯანმრთელობას,
ოჯახურ და ქონებრივ მდგომარეობას, მიყენებული ქონებრივი ზიანის ანაზღაურებას, ადრე
შეფარდებული რომელიმე აღკვეთის ღონისძიების დარღვევის ფაქტს და სხვა გარემოებებს.

3)აღკვეთი ღონისძიეის გამოყენების საფუძვლები
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების ფაქტობრივი საფუძველი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების
ფაქტობრივი საფუძველი არსებობს მაშინ, როდესაც დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით
დადასტურებულია ბრალდებულის მიერ დანაშაულის ჩადენა. დასაბუთებული ვარაუდი წარმოადგენს
ყველაზე უფრო დაბალი ხარისხის მტკიცებულებით სტანდარტს, რომელიც გამოიყენება გამოძიების
ეტაპზე სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას, ცალკეულ
საგამოძიებო მოქმედებათა განსახორციელებლად და სხვა საპროცესო იძულების ღონისძიების
გამოსაყენებლად74 . შესაბამისად, დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტი წარმოადგენს
მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რომელიც პროკურორს ანიჭებს შესაძლებლობას პირი ცნოს

ბრალდებულად, სასამართლოს მიმართოს შუამდგომლობით აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების ან
ისეთი საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარებისთვის ნებართვის მისაღებად, რომლებიც ზღუდავს პირის
კონსტიტუციურ უფლებებს75 . ზემოთ აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, აღკვეთის ღონისძიების
გამოყენების მოთხოვნამდე, ბრალდების მხარემ სრულყოფილად უნდა მოიძიოს მტკიცებულებები
დანაშაულის შემადგენლობის ყველა ელემენტთან მიმართებაში76 . შესაბამისად,
სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებამდე და აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ
შუამდგომლობის წარდგენამდე, დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით, უნდა არსებობდეს აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენებისთვის გათვალისწინებული მტკიცებულებითი საფუძველი. დასაბუთებული
ვარაუდის სტანდარტი კი როგორც აღვნიშნეთ არსებობს მაშინ, როდესაც წარმოდგენილია ფაქტების ან
ინფორმაციის ერთობლიობა, რომელიც მოცემულისი სიხლის სამართლის საქმის გარემოებათა
ერთობლიობით დააკმაყოფილებდა ობიექტურ პირს, რათა დაესკვნა პირის მიერ დანაშაულის შესაძლო
ჩადენა77 . ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ განხილულ საქმეში „ფოქსი, კემპბელი და
ჰარტლი გაერთიანებული სამეფოს წინააღმდეგ“ აღნიშნულია, რომ აუცილებელია არსებობდეს
დანაშაულის ჩადენის შესახებ „საფუძვლიანი ეჭვი“, რომელიც გულისხმობს გარკვეული ფაქტების ან
ინფორმაციის ქონას, რომლის საფუძველზეც ობიექტური პირი ჩათვლიდა, რომპირს შესაძლოა ჩადენილი
აქვს დანაშაული, ხოლო ის რა შეიძლება ჩაითვალოს საფუძვლიანად დამოკიდებულია ყოველ
კონკრეტულ გარემოებებზე78 . ზემოთ აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე ცალსახაა, რომ აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენება ემყარება დასაბუთებულ ვარაუდს მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს
ინფორმაცია იმ გარემოებებზე, რომელიც პირს ობიექტურად აკავშირებს დანაშაულის ფაქტთან, ამისთვის
კი უნდა არსებობდეს მტკიცებულებათა ერთობლიობა79 , სისხლის სამართლის საქმეში უნდა იყოს მაგ:
მოწმეთა ჩვენებები, საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარების ოქმები, ამოღებული ნივთიერი
მტკიცებულებები, ექსპერტიზის დასკვები და ა.შ. თუ საქმეში არ არსებობს არც ერთი პირდაპირი
მტკიცებულება და ძირითადი მოწმე უარს ამბობს ჩვენების მიცემაზე, ცხადია, რომ მტკიცებულებითი
სტანდარტი არ არსებობს და აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება დაუშვებელია ფაქტობრივი საფუძვლის
არარსებობის გამო. მოკლედ, რომ ვთქვათ, აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება უნდა ემყარებოდეს არა
გრძნობებს, დაუსაბუთებელ ეჭვებს, ინსტიქტებსა და შეხედულებებს, არამედ რეალურად არსებულ, მყარ
და სარწმუნო მტკიცებულებებს.
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების ფორმალური საფუძველი ფორმალური (საპროცესო) საფუძველი
გულისხმობს დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით დადასტურებას, რომ აღკვეთის ღონისძიების
გამოუყენლობის შემთხვევაში რეალურად არსებობს: ბრალდებულის მიმალვის, სასამართლოში
არგამოცხადების, საქმისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის განადგურებისა და ბრალდებულის მიერ
ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხე80 . ბრალდებულის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების
გამოსაყენებლად აუცილებელია ჩამოთვლილი საპროცესო საფუძვლებიდან მინიმუმ ერთის არსებობა,
წინააღმდეგ შემთხვევაში პირს არ უნდა შეეფარდოს აღკვეთის ღონისძიების არც ერთი სახე81 .
ფორმალური საფუძვლების არსებობა ერთნაირად სავალდებულოა, როგორც პატიმრობის, ისე უფრო
მსუბუქი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების დროს82 . განსხვავება მხოლოდ იმაშია რა ხარისხისაა
ვარაუდი, ბრალდებულის მიერ ამ ქმედებათა ჩადენის. რაც უფრო რეალურია საფრთხე, რომ ბრალდებული
განახორციელებს ჩამოთვლილი საფრთხეებიდან ერთ-ერთს, მით უფრო მკაცრი აღკვეთის ღონისძიება
უნდა იქნეს გამოყენებული და პირიქით83 . ზემოთ ჩამოთვლილი თითოეული საფუძვლის არსებობა
გამყარებული უნდა იქნეს დამაჯერებელი და სარწმუნო ინფორმაციით და არა აბსტრაქტულ
საფრთხეებზე აპელირებით. მხოლოდ ეჭვის არსებობა, რომ აღკვეთის ღონისძიების გამოუყენებლობის
შემთხვევაში ბრალდებულის მხრიდან ადგილი ექნება მართლმსაჯულების განხორციელებისთვის ხელის
შეშლას, არ არის საკმარისი ფორმალური საფუძვლების დასაბუთებისთვის. მნიშვნელოვანია, რომ მათი
არსებობის დადასტურება შესაძლებელი იყოს კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით.
აღვნიშნავ იმასაც, რომ აღკვეთის ღონისძიების სახის შერჩევა დამოკიდებულია არა წინაპირობების
რაოდენობაზე, არამედ თითოეული საფრთხის რეალისტურობასა და დასაბუთებულობაზე84 .
საფრთხეების შეფასებისას მხედველობაში შეიძლება იქნეს მიღებული დანაშაულის ხასიათი, სიმძიმე,
მისი ჩადენის ხერხი, საშუალება, არაერთგზისობა, ჯგუფურობა, დანაშაულის მასშტაბი, მიყენებული
ზიანის სახე, ოდენობა85 , სასჯელი, რომელიც შეიძლება დაენიშნოს ბრალდებულს დამნაშავედ ცნობის

შემთხვევაში, პიროვნების პირადი და სოციალურ გარემოებები. კერძოდ, მისისაზოგადოებრივი კავშირები,
ბრალდებულის ქცევა86 და ა.შ. თითოეული მათგანი ერთობლიობაში, საქმის სხვა მნიშვნელოვანი
ინფორმაციის გათვალისწინებით, მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული, როგორც რისკ ფაქტორები,
რომლებიც გავლენას ახდენს აღკვეთის ღონისძიების კონკრეტული სახის გამოყენების
მართლზომიერებაზე87 . რაც შეეხება აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების მიზნებს უნდა აღვნიშნოთ, რომ
აღკვეთის ღონისძიებების გამოყენება წარმოადგენს არა ბრალდებულის დასჯას, არამედ მათი გამოყენება
მიმართულია იმისკენ, რომ ბრალდებულმა თავი არ აარიდოს სასამართლოში გამოცხადებას, აღკვეთილ
იქნეს მისი შემდგომი დანაშაულებრივი საქმიანობა და უზრუნველყოფილ იქნეს განაჩენის აღსრულება88 .
როგორც მოგეხსენებათ გამოძიების დასრულებისა და წინასასამართლო სხდომის გამართვის შემდეგ,
სისხლის სამართლის საქმე არსებითად განსახილველად გადაეცემა სასამართლოს. სასამართლოში საქმის
განხვილვის სხდომები გარკვეული პერიოდულობით ინიშნება და მნიშვნელოვანია, რომ თითოეული
მათგანი გაიმართოს ბრალდებულის მონაწილეობით. ეს მნიშვნელობა გამომდინარეობს იქიდან, რომ
ბრალდებულმა სრულყოფილად შეძლოს საკუთარი უფლებების დაცვა, ადგილი არ ჰქონდეს
მართლმსაჯულების გაჭიანურებასა და სასამართლოს ჰქონდეს შესაძლებლობა მოისმინოს, როგორც
ბრალდების, ასევე დაცვის მხარის პოზიციები და შეექმნას სრულყოფილი წარმოდგენა საქმის ფაქტობრივი
გარემოებებისა და ბრალდებულის პიროვნების შესახებ. სწორედ ბრალდებულის სასამართლო
პროცესებზე დასწრებასა და მონაწილეობას ემსახურება აღკვეთის ღონისძიების ერთ-ერთი მიზანი. რაც
შეეხება დანაშაულებრივი ქმედების აღკვეთას, უნდა აღვნიშნოთ, რომ ბრალდებულის მხრიდან შესაძლოა
ადგილი ჰქონდეს ახალი დანაშაულის ჩადენის ფაქტს. მართალია იმის წინასწარ განჭვრეტა აღნიშნულს
ექნება თუ არა ადგილი შეუძლებელია, მაგრამ თუ სასამართლო დარწმუნდება, რომ არსებობს
დასაბუთებული მოლოდინი დანაშაულებრივი საქმიანობის გაგრძელების, გამოყენებულ უნდა იქნეს
აღკვეთის ღონისძიება იმ მიზნით, რომ აღიკვეთოს ბრალდებულის მიერ დანაშაულებრივი ქმედების
განხორციელება. სსსსკ - ი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების კიდევ ერთ მიზნად ასახელებს განაჩენის
აღსრულების უზრუნველყოფას. შესაბამისად, აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ავადროულად
წარმოადგენს განაჩენის აღსრულების უზრუნველყოფის საშუალებას. არაერთხელ იქნა აღნიშნული, რომ
თითოეული საფუძვლისა თუ მიზნის in abstracto გამოყენება აღკვეთის ღონისძიების დასაბუთებისას
დაუშვებელია და უნდა ემყარებოდეს კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებს89 . სწორედ ამიტომ ,
მნიშვნელოვანია არსებული პრაქტიკის ანალიზი, ხდება თუ არა აღკვეთის ღონისძიების თითოეული
საფუძვლის დასაბუთება, კანონმდებლობის მოთხოვნების შესაბამისად და რა ფაქტობრივ გარემოებებზე
აპელირებით ასაბუთებს ბრალდების მხარე ბრალდებულისგან მომდინარე საფრთხეებს.
მიმალვის საფრთხე მანამ, სანამ დეტალურად განვიხილავდეთ აღნიშნულ საფუძველს უნდა აღვნიშნოთ,
რომ შუამდგომლობა ან/და განჩინება, რომელშიც მიმალვის საფრთხე დასაბუთებულია შაბლონურად, ისე
რომ კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებებით არ არის დადასტურებული ბრალდებულის განზრახვა -
მიმალვის თაობაზე, წინააღმდეგობაში მოდის როგორც სსსსკ-ის, ასევე, ევროპული კონვენციით
დადგენილ მოთხოვნებთან. შესაბამისად, თუ მიმალვის საფრთხის არსებობა სარწმუნო, დამაჯერებელი
გარემოებებით ვერ დასტურდება, აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ვერ პასუხობს სსსსკ-ის
მოთხოვნებს და დაუსაბუთებელია. მიმალვის საფრთხის არსებობის დადასტურდება მხოლოდ
სუბიექტური ეჭვის საფუძველზე მიუღებელია, ვინაიდან მისი არსებობა უნდა იყოს იდენტიფიცირებადი
და რეალური. ნაშრომზე მუშაობის პერიოდში დავესწარით სასამართლოში ბრალდებულის პირველი
წარდგენის არაერთ სხდომას, სადაც ბრალდების მხარე მიმალვის საფრთხის დასაბუთებას ძირითად
შემთხვევაში ახდენდა მოსალოდნელი სასჯელის შიშზე აპელირებით, რაც უდავოდ არასწორია.
ბრალდების მხარე არ უზრუნველყოფდა სხვა არც ერთი ფაქტობრივი გარემოების წარმოდგენას, რომელიც
დაადასტურებდა მიმალვის განზრახვის არსებობას. განსაკუთრებით პრობლემური ეს მიდგომა მაშინ,
როდესაც საქმე ეხება ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაულებს90 , რომლის ჩადენისთვისაც სანქცია არ
არის მკაცრი და თავისუფლების აღკვეთასთან ერთად გათვალისწინებულია სხვა ალტერნატიული
სასჯელებიც. მოსალოდნელი სასჯელის შიში მართლაც გასათვალისწინებელი ფაქტორია საფრთხის
შესაფასებლად, მაგრამ მისი მტკიცება მხოლოდ ეჭვის დონეზე გაუმართლებელია მაშინაც კი, როდესაც
საქმე ეხება მძიმე და განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულებს91 . შესაბამისად, მხოლოდ მოსალოდნელი
სასჯელის სიმკაცრეზე მითითება არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს რელევანტურ საფუძვლად მიმალვის

საფრთხის შესაფასებლად92 . იგივე მსჯელობაა სასამართლოს ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში, სადაც
ნათქვამია, რომ მხოლოდ იმის დეკლარირება, რომ ბრალდება ეხება განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულს,
რაც ითვალისწინებს მკაცრ სასჯელს და ამის გამო ბრალდებული მიიმალება დაუსაბუთებელია და
მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს93 . დასკვნის სახით, რომ ვთქვათ მართლმსაჯულებისგან
დამალვის საფრთხე არ შეიძლება შეფასდეს მხოლოდ მოსალოდნელი სასჯელის სიმძიმის საფუძველზე,
არამედ გაანალიზებული უნდა იქნეს მთელი რიგი დამატებითი ფაქტორის გათვალისწინებით,
რომლებმაც შეიძლება დაადასტუროს მსგავსი საფრთხის არსებობა ან აღმოჩნდეს, რომ ეს ფაქტორები არ
ამართლებს პატიმრობის შეფარდებას საქმის განხილვის პროცესში.
ზემოთ აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, მიზანშეწონილია, რომ მიმალვის საფრთხის
დასაბუთებისას ბრალის სიმძიმესა და მოსალოდნელის სასჯელის სიმკაცრესთან ერთად მიეთითოს
დამატებითი გარემოებები, რომლებიც დაადასტურებს ბრალდებულის განზრახვას. ეს გარემოებები
შეიძლება იყოს მაგ: ბრალდებულის ხასიათი, სტატუსი, პასუხისმგებლობის გრძნობა, საგამოძიებო
ორგანოებთან თანამშრომლობის ხარისხი, 95 ბრალდებულად ცნობის შემდეგ, უძრავ-მოძრავი ქონების
გაყიდვა, სამსახურიდან წამოსვლა, საბანკო ანგარიშებიდან თანხის გატანა96 . მიმალვის საფრთხე
შეიძლება დასაბუთდეს მაშინაც, როდესაც ადგილი აქვს დაკავებისას წინააღმდეგობის გაწევის ფაქტს,
გაქცევის მცდელობას, ადრე გამოყენებული აღკვეთის ღონისძიების პირობების დარღვევას, გაქცევის
გეგმის კონკრეტულად იდენტიფიცირებადი ნიშნების არსებობას 97 , გამოძიების ორგანოში არაერთგზის
გამოუცხადებლობას98 . მიმალვის საფრთხე არსებობს მაშინაც, როდესაც ბრალდებულის ვინაობა
დაუდგენელია ან/და არ აქვს მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი99 . მიმალვის საფრთის რეალურობა
მინიმუმამდეა შემცირდებული მაშინ, როდესაც ბრალდებული დაბარებისთანავე ცხადდება შესაბამის
ორგანოში და აღიარებს ბრალს. ასეთ შემთხვევაში მიმალვის საფრთხზე აპელირება არალევენტურია.
მიმალვის საფრთხე შემცირებულია მაშინაც, როდესაც ბრალდებული არ არის ნასამართლევი, აქვს
მუდმივი საცხოვრებელი და სამუშაო ადგილი და აქვს სტაბილური ცხოვრების წესი100 . აღსანიშნავია ის,
რომ როდესაც მიმალვაზე ვსაუბრობთ, პირველ რიგში, ვგულისხმობთ სახელმწიფოს საზღვრის
გადაკვეთას, თუმცა ბრალდებულის მხრიდან მიმალვის მცდელობას სახელმწიფოს ტერიტორიაზეც
შესაძლოა ჰქონდეს ადგილი, თუმცა ამის ინტენსივობა ნაკლებია, ამიტომ მიმალვის საფრთხე, როგორც
წესი ასოცირდება პირის მიერ სახელმწიფოს საზღვრის დატოვებასთან101 . შესაბამისად, როდესაც
მიმალვის საფრთხის დასაბუთება ხდება მიშვნელოვანია მხედველობაში იქნეს მიღებული ბრალდებულის
კავშირები საზღვარგარეთ. ქვეყნის გარეთ ახლობლების ყოლა და უძრავ-მოძრავი ქონების არსებობა
ვარგისი ფაქტებია საფრთხის დასაბუთებისთვის102 . ამ მხრივ მნიშვნელოვანიაბრალდებულის
მოქალაქეობის საკითხიც. ერთ-ერთ სასამართლო გადაწყვეტილებაში მითითებული იყო, რომ
ბრალდებულის სხვა ქვეყნის მოქალაქეობა და მუდმივი საცხოვრებელი ადგილის ქვეყნის გარეთ არსებობა
ამართლებდა პირის პატიმრობაში დატოვების საკითხს103 , თუმცა აღნიშნული მიდგომისგან
განსხვავებულ პოზიცია იქნა დაფიქსირებული ევროპის საბჭოს მინისტრთა კომიტეტის
რეკომედაციაში104 , სადაც ნათქვამია, რომ თუ პირი არ არის იმ ქვეყნის მოქალაქე, სადაც მან სავარაუდოდ
ჩაიდინა დანაშაული, ან ის, რომ ამ ქვეყანასთან მას სხვა კავშირები არ გააჩნია, არ უნდა ჩაითვალოს
საკმარის მიზეზად დასკვნისთვის, რომ ის თავს აარიდებს სისხლის სამართლის პროცესში მონაწილეობას.
მართლაც, სხვა ქვეყნის მოქალაქეობისადმი კუთვნილების ფაქტი, არ გამორიცხავს, მაგრამ არც
ადასტურებს მიმალვის საფრთხეს105 . მიუხედავად ამისა, უნდა აღვნიშნოთ, რომ საზღვარგარეთ
კავშირების ქონა მნიშვნელოვანი გარემოებაა იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული ფაქტორი
აადვილებს ბრალდებულის მიმალვას. მიმალვის საფრთხეს ზრდის ის გარემოება, რომ ბრალდებული
სარგებლობს სხვადასხვა პირადობის მოწმობით ან სხვადასხვა პირადი ნომრით106 . მიმალვის საფრთხის
დასაბუთებისას ყურადღება უნდა მიექცეს ასევე, ბრალდებულის ჯანმრთელობის მდგომარეობას
შეუძლია თუ არა მას ტრანსპორტირება და საზღვარზე გადასვლა107 , მართლაც, თუ ბრალდებულს აქვს
ჯანმრთელობის ისეთი მდგომარეობა, რაც ხელს უშლის მის თავისუფალ მიმოსვლას, მიმალვის საფრთხე
თითქმის არ არსებობს. მიმალვის საფრთხე მცირდება მაშინაც, როდესაც ბრალდებულს საქართველოში
ჰყავს ოჯახი, წარმოადგენს ოჯახის ერთადერთ ან ძირითად მარჩენალს, აქვს ქონება, საკუთრება და
გარკვეული სამეწარმეო ინტერესი. 108 ზემოთ აღნიშნული მსჯელობა ცხადყოფს, რომ მიმალვის საფრთხე
მთლიანობაში უნდა შეფასდეს , განხილულ იქნეს მიმალვასთან დაკავშირებული ყველა ფაქტორი და

გარემოება. არ შეიძლება საფრთხე დადგენილ იქნეს დაუსაბუთებელი, აბსტრაქტული განცხადებების
საფუძველზე.
მართალია შეუძლებელია იმის წინასწარ განჭვრეტა ბრალდებულს აქვს თუ არა განზრახული მიმალვა,
თუმცა დასახელებული გარემოებების არსებობა და შუამდგომლობაში მითითება დაეხმარება ბრალდების
მხარეს შეაფასოს მიმალვის შესაძლებლობის არსებობა. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნაც, რომ
ჩვენ მიერ ჩამოთვლილი გარემოებების არსებობა და მიმალვის საფრთხის რეალურად არსებობა არ უნდა
იყოს ყველაზე მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძველი, რადგან მიმალვის საფრთხის
განეიტრალება შესაძლებელია ისეთი დამატებითი ღონისძიებების გამოყენებითაც, როგორიცაა: გარკვეულ
დროსა და ადგილას მისვლის აკრძალვა, პირადობის მოწმობის, პასპორტის ჩაბარება და ა.შ ასე, რომ
პირველ რიგში უპირატესობა უნდა მიენიჭოს უფლებათა და თავისუფლებათა შეზღუდვის ყველაზე
მსუბუქ ფორმას.
მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხე მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხე შეიძლება
გამოიხატებოდეს დოკუმენტების განადგურებაში ან თანამონაწილეებსა თუ მოწმეებზე ზეგავლენის
მოხდენაში110 . მტკიცებულებათა განადგურების განხორციელება შესაძლებელია, როგორც მათი
ფიზიკურად მოსპობით, ასევე მასზე არსებული ნიშან-თვისებების გამოცვლის, მასზე არსებული კვალის
წაშლის გზით111 . მტკიცებულებათა განადგურება სახეზეა მაშინ, როდესაც მაგ: ბრალდებული
დაკავებისას შეეცადა იარიღის/ნარკოტიკული ნივთიერების გადაგდებას/გადაყლაპვას, გაანადგურა
ტანსაცმელი, რომელიც ეცვა დანაშაულის ჩადენის დროს, მორეცხა სისხლის კვალი, დაწვა შემთხვევის
ადგილი და ა.შ მტკიცებულებათა განადგურების ისევე, როგორც სხვა საფრთხეების არსებობის
დასაბუთებისას მნიშვნელოვანია წარმოდგენილი იქნეს კონკრეტული ფაქტობრივი გარემოებები,
რომლებიც დაასაბუთებს განსახილველი საფრთხის რეალურად არსებობას. მხედველობაში უნდა იქნეს
მიღებული გამოძიების/სასამართლო განხილვის მიმდინარეობა, ბრალდებულის პიროვნება, მისი ქცევა
დაკავებამდე და დაკავების შემდეგ, ასევე, სხვა სპეციფიკური მახასიათებლები, რაც გაამყარებს შიშს, რომ
მას ობიეტურად შეუძლია ბოროტად გამოიყენოს თავისუფლება მტკიცებულებათა განადგურებისა და
გაყალბების მიზნებისთვის112 . მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხის არსებობა პრაქტიკულად
გამორიცხულია მაშინ, როდესაც ბრალდებულისთვის ცნობილია მის მიმართ წარმოებული გამოძიების
შესახებ, თუმცა მისი მხრიდან ადგილი არ ჰქონია მტკიცებულებათა მოპოვების ხელშეშლას, და პირიქით,
დაეხმარა გამოძიებას ამათუიმ ინფორმაციის მოპოვებაში, მაგრამ პირიქითაა საქმე მაშინ, როდესაც
ბრალდებული ცდილობს დამალოს ან გაანადგუროს დანაშაულის ჩადენაში მისი მამხილებელი
მტკიცებულებები. მტკიცებულებათა განადგურების მტკიცება გაცილებით მარტივია ბრალდებულის
სამსახურეობრივ მდგომარეობაზე აპელირებით113 , თუ მისი სამსახურეობრივი უფლებამოსილებები
შესაძლებლობას იძლევა, რომ მარტივად მოხდეს მტკიცებულებათა თავიდან მოშორება. ეს ეხება არა
მხოლოდ საჯარო მოხელეებს, არამედ ნებისმიერ პირს, რომელიც სამსახურეობრივი მდგომარეობის
გამოყენებით ჩადის დანაშაულს, თუმცა გათვალისწინებულ უნდა იქნეს რამდენად არის შესაძლებელი
საფრთხის განეიტრალება ბრალდებულის სამსახურეობრივი მოვალეობების შესრულებიდან ჩამოშორების
გზით114 . თუ მისი თანამდებობიდან გადაყენების შემთვევაში პრაქტიკულად გამორიცხულია
ბრალდებულის მხრიდან მტკიცებულებებზე ზემოქმედება, მაშინ აღნიშნულ საფრთხეზე აპელირება
საფუძველს მოკლებულია. მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხე მატულობს იმ შემთხვევაშიც,
როდესაც სახეზეა თანამონაწილეობით ჩადენილი ჯგუფური დანაშაული და ბრალი წაყენებული აქვს
მხოლოდ მათ ნაწილს115 , დანარჩენები კი არიან თავისუფლების პირობებში და მათი ადგილსამყოფელი
უცნობია. ასეთ შემთხვევაში საფრთხე საკმაოდ რეალურია, რადგან დაუდგენელი პირები შესაძლოა
შეთანხმდნენ საერთო სტრატეგიაზე და შეეცადონ მტკიცებულებათა განადგურებას. მტკიცებულებათა
განადგურების საფრთხეზე აპელირებისას ბრალდების მხარე ხშირად შემოიფარგლება იმის მტკიცებით,
რომ საქმეზე ჩასატარებელია მთელი რიგი საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებები და ბრალდებულის
მხრიდან აღნიშნული მტკიცებულებების განადგურების თავიდან ასაცილებლად საჭიროა აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენება. აღნიშნული გარემოება მნიშვნელოვანია იმის გათვალისწინებით, რა ოდენობის
მტკიცებულებების მოპოვება მოხდა ბრალდებულის პირველი წარდგენის სხდომამდე. უნდა აღვნიშნოთ,
რომ აღნიშნული საკმაოდ ყურადსაღები არგუმენტია, მაგრამ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აღკვეთის
ღონისძიებების სხდომის შემდეგ მოსაპოვებელია მთელი რიგი მტკიცებულებები, გამოსაკითხია

მნიშვნელოვანი მოწმეები, დასადგენია თანამონაწილეთა ვინაობა, გამოძიებას არ აქვს ამოღებული
დანაშაულის საგანი, იარაღი, დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ქონება116 და ა.შ., მაგრამ თუ
ბრალდებულის პირველი წარდგენისას თითქმის დასრულებულია გამოძიება და მოპოვებულია
მტკიცებულებათა მნიშვნელოვანი ოდენობა, ან/და თუ ბრალდებულისთვის დიდი ხნით ადრე იყო
ცნობილი გამომძიების მიმდინარეობის შესახებ, თუმცა მისი მხრიდან ადგილი არ ჰქონია
მტკიცებულებათა განადგურების მცდელობას, ასეთ შემთხვევაში საფრთხე მინიმუმამდეა შემცირებული
და დაუსაბუთებელია.
მოწმეებზე ზემოქმედების საფრთხე მოწმეებზე ზემოქმედება შესაძლოა განხორციელდეს ორი მიზნით:
მოწმემ უარი თქვას ჩვენების მიცემაზე, ან მოწმის მისცეს ბრალდებულის სასარგებლო, მის ინტერესებზე
მორგებული ჩვენება რაც გამორიცხავს ბრალდებული მიზანს, მოტივს, ბრალს ან მის მონაწილეობას
დანაშაულის ჩადენაში117 . მოწმეზე ზემოქმედება შეიძლება განხორციელდეს სხვადასხვა საშუალებებით.
ეს შეიძლება იყოს მუქარა, დაშინება, გარკვეული დაპირების მიცემა და ა.შ როგორც აღვნიშნეთ,
აღნიშნული საფრთხე ყურადღებას იქცევს მაშინ, როდესაც სახეზეა ბრალდებულსა და
მოწმეს/დაზარალებულს შორის არსებული კავშირი. ეს გულისხმობს, როგორც ახლო ურთიერთობას, ასევე
მათ შორის არსებულ კონფლიქტურ სიტუაციას. ასეთ შემთხვევაში მაღალია პროცესის მონაწილეებზე
ზეგავლენის მოხდენის საფრთხე, მაგრამ ბრალდების მხარეს ეკისრება აღნიშნული საფრთხის
რეალურობის მტკიცების ვალდებულება, რისთვისაც შუამდგომლობაში მითითებულ უნდა იქნეს
მოწმეზე ზემოქმედების კონკრეტული ფაქტები გამყარებული მტკიცებულებებით (ეს შეიძლება მოწმის
გამოკითვის ოქმი, ტელეფონზე მიღებული შეტყობინება, ოპერატიული ინფორმაცია და ა.შ), მაგრამ თუ
ამგვარი არ მოიპოვება, მაშინ ბრალდების მხარეს შეუძლია აღნიშნული საფრთხის არსებობის მტკიცება
ბრალდებულის წინარე ქმედებებზე აპელირებით118 . შუამდგომლობაში ასევე მითითებულ უნდა იქნეს
რა ბერკეტი გააჩნია ბრალდებულს ზემოქმედების განსახორციელებლად. იქნება ეს ინტელექტუალური
უნარები, ავტორიტეტი, მჭიდრო მეგობრული ურთიერთობა თუ სხვა119 . საქმეში მიქიაშვილი
საქართველოს წინააღმდეგ დადასტურებულია მოწმეებთან კავშირის მნიშვნელობა. კერძოდ, ნათქვამია,
რომ ვინაიდან ბრალდებულის მეგობრები იყვნენ ძირითადი მოწმეები მის წინააღმდეგ აღძრულ სისხლის
სამართლის საქმეში, უნარი ბრალდებულს გავლენა მოეხდინა მოწმეებზე არ შეიძლება გამოირიცხოს და
შესაბამისად, სასამართლოს არ შეუძლია მხედველობაში არ მიიღოს მსგავსი რისკის არსებობა120 . არ
შეიძლება არ დავეთანხმოთ აღნიშნულ მიდგომას, მაგრამ მხოლოდ მეგობრული კავშირის არსებობა თუ არ
დასტურდება ზემოქმედების მოხდენის რეალურობა, არწარმოადგენს ვარგის არგუმენტს საფრთხის
დასასაბუთებლად. კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებზე აპელირების გარეშე, მხოლოდ მეგობრული ან
სხვა სახის კავშირის არსებობაზე მითითებული, ხაზს უსვამს საფრთხის აბსტრაქტულობას. მოკლედ, რომ
ვთქვათ, მოწმესთან რაიმე კავშირის არსებობა, ან მისი დემოგრაფიული მონაცემების ცნობა, არ არის
საკმარისი.სამწუხარო ფაქტია ის, რომ პრაქტიკაში ბრალდების მხარე მოწმეზე ზემოქმედებას ძირითადად
შემდეგი ფორმულირებით ასაბუთებს „საქმეში ძირითადი მოწმეები არიან ბრალდებულის ახლო
ნათესავები/ოჯახის წევრები/მეგობრები დასაკითხი არიან რიგი მოწმეები, რომლებიც შესაძლოა
ფლობდნენ საქმისთვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას, ამიტომ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების გარეშე
ბრალდებული შესაძლოა შეეცადოს მათზე ზემოქმედებას“. ზემოთ აღნიშნული მსჯელობა ცხადყოფს, რომ
ამგვარი დასაბუთება შაბლონურია, ეფუძნება მხოლოდ აბსტრაქტულ ეჭვებს და ამგვარი ეჭვების
საფუძველზე აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ეწინააღმდეგება კანონით დადგენილ მოთხოვნებს.
შესაბამისად, მნიშვნელოვანია გათვალისწინებულ იქნეს, რომ მოწმეზე ზემოქმედების საფრთხის
მტკიცებისას უნდა დაკონკრეტდეს რომელი ფაქტორები ზრდის მოწმეზე ზემოქმედების მოხდენის
რისკებს, მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ბრალდებულისა და მოწმის/დაზარალებულის
ურთიერთობის ხარისხი, მათ შორის არსებული კონფლიქტი, იძულების, მუქარის, დაშირების, დაპირების
ფაქტი, რა სახის ზეგავლენის მოხდენაა მოსალოდნელი და სხვა არსებითი გარემოებები. აღნიშნული
ფაქტორების მითითების გარეშე, მხოლოდ ნაცნობობაზე აპელირებით, სრულად ალოგიკურია მოწმეზე
ზემოქმედების საფრთხის რეალურობის მტკიცება.
ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხე ერთ-ერთ სასამართლო პროცესზე121 , ახალი დანაშაულის ჩადენის
საფრთხესთან დაკავშირებით, მოსამართლემ გააკეთა განმარტება, რომ მომავალში დანაშაულის ჩადენის
საფრთხე პირობითი ცნებაა და არავის არ შეუძლია დაბეჯითებით ამტკიცოს, რომ ესა თუ ის პირი

მომავალშიც ჩაიდენს დანაშაულს. აღნიშნული მიდგომა სავსებით რეალურია, თუმცა არ უნდა გამოგვრჩეს
მხედველობიდან ის ფაქტი, რომ მოქმედი კანონმდებლობა არ ითხოვს უტყუარი მტკიცებულებების
წარდგენას . აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებისთვის სსსსკ-ი მოითხოვს დასაბუთებული ვარაუდის
სტანდარტის არსებობას. ვარაუდი კი მაშინაა დასაბუთებული, როდესაც ბრალდებულის ქმედებას წინ
უსწრებს სხვა რაიმე ისეთი ქმედება, რომელმაც შესაძლოა გააჩინოს ვარაუდი ახალი დანაშაულის ჩადენის.
ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხე შესაძლებელია გამომდინარეობდეს ბრალდებულის პიროვნული
მახასიათებლებიდან, მისი წარსულიდან, შერაცხული დანაშაულის ხასიათიდან, დანაშაულებრივი
საქმიანობიდან, მიდრეკილებებიდან კონკრეტული დანაშაულის ჩადენისადმი122 . ეს უკანასკნელი
განსაკუთრებით აქტუალურია მაშინ, როდესაც საქმე ეხება ნარკოტიკული საშუალებების ექიმის
დანიშნულების გარეშე მოხმარების ფაქტს, როდესაც აშკარად იკვეთება ბრალდებულის მიდრეკილებები
და დიდია ალბათობა იმისა, რომ ის კვლავ განაგრძობს ნარკოტიკული საშუალებებით თრობას.
შესაბამისად, ახალი დანაშაულის ჩადენის შეფასებისას, სასამართლომ უნდა განსაზღვროს რამდენად
არის დანაშაულებრივი საქმიანობის გაგრძელების საფრთხე. მაგ: თუ არსებობს მტკიცებულებები,
რომლებიც მიუთითებენ დანაშაულის მომზადებაზე ან დაუსრულებელი დანაშაულის დასრულების
განზრახვაზე, ან თუ პირს ბრალად ედება რამდენიმე დანაშაულის ან დანაშაულის ცალკეული
ეპიზოდების ჩადენა ალბათობა იმისა, რომ ის განაგრძობს დანაშაულის ჩადენას, რა თქმა უნდა, დიდია123
. შესაბამისად, როდესაც ბრალდების მხარე ასაბუთებს ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხის არსებობას,
უნდა დაასაბუთოს მომავალი დანაშაულის ხასიათი და ლოგიკურ კავშირში იყოს წაყენებულ ბრალთან.
ერთ-ერთ სისხლის სამართლის საქმეში, რომელიც ეხებოდა ოჯახის წევრის მიერ ოჯახის სხვა წევრის
მიმართ განხორციელებულ მუქარას, ბრალდების მხარემ მოითხოვა პატიმრობა, რაც დაასაბუთა იმით, რომ
ბრალდებულის დამოკიდებულება კანონისა და ზოგადად, ჯანმრთელობის დაცვასთან, კუმულაციურად
ასაბუთებდა ბრალდებულის მიერ დანაშაულებრივი საქმიანობის გაგრძელებისა და ახალი დანაშაულის
ჩადენის რეალური და მომეტებული საფრთხის არსებობას. არგუმენტად კი უთითებდა ბრალდებულის
წარსულ ნასამართლობაზე, რომელიც სრულიად განსხვავებული ხასიათის დანაშაული გახლდათ ახალ
ბრალდებასთან მიმართებაში. აღნიშნულ საკითხზე სასამართლომ იმსჯელა და დაასაბუთა, რომ
წარსულში თვისობრივად განსხვავებული დანაშაულის ჩადენა, ვერ დაასაბუთებდა ოჯახში ძალადობის
ჩადენის რისკების არსებობას და ვერ მიანიშნებდა ბრალდებულზე, როგორც ძალადობის ჩადენისკენ
მიდრეკილ პიროვნებაზე124 . აღნიშნული მსჯელობა ცხადყოფს, რომ წარსულში განსხვავებული
კატეგორიის დანაშაულის ჩადენა, ვერ დაასაბუთებს ახლად ჩადენილი სხვა ხასიათის დანაშაულის
ჩადენის განმეორების საფრთხეს.დასკვნა არ არსებობს აღკვეთის ღონისძიებების საერთაშორისო დონეზე
დადგენილი ჩამონათვალი. თოთოეული ქვეყანის კანონმდებლობა თავად განსაზღვრავს აღკვეთის
ღონისძიებების სახეებს, რომლებიც შეესაბამება მათ სოციალურეკონომიკურ და კულტურულ
კონტექსტს130 . მთავარია, რომ თითოეულმა მათგანმა გაითვალისწინოს აღკვეთის ღონისძიებების
ფართო სპექტრი იმისთვის, რომ მოსამართლეს ჰქონდეს შესაძლებლობა თითოეული საქმის ფაქტობრივ
გარემოებებსა და ბრალდებულის პიროვნულ თვისებებს შეუსაბამოს ისეთი ღონისძიება, რომელიც
ყველაზე უკეთ უზრუნველყოფს აღკვეთის ღონისძიების მიზნების მიღწევას. აღნიშნული მოთხოვნა
განპირობებულია იმით, რომ აღკვეთის ღონისძიებების სახეთა სიმცირემ არ გამოიწვიოს
არაპროპორციული ღონისძიებების გამოყენება, რადგან აზრი დაეკარგება პრინციპს, რომ წინასწარი
პატიმრობა წარმოადგენს უკიდურესი ზომას 131 . კანონმდებლობისა და სასამართლოს პრაქტიკის
ანალიზი ცხადყოფს, რომ ჩვენს ქვეყანაში ყველაზე ხშირად გამოყენებად აღკვეთის ღონისძიებების
სახეებს წარმოადგენს: პატიმრობა და გირაო. სხვა ღონისძიებების გამოყენების მაჩვენებელი
მინიმუმამდეა დაყვანილი. ასევე იშვიათია შემთხვევა, როდესაც სასამართლო პირს ტოვებს აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენების გარეშე, რაც უდავოდ ცუდი ტენდენციაა, რადგან პირისთვის ბრალის წაყენება
ავტომატურად არ უნდა იწვევდეს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებას. სსსსკ-ში გაწერილია აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენების მიზნები და თუ ამ მიღწევა შესაძლებელია აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების
გარეშე, მაშინ მისი გამოყენება დაუსაბუთებელია. როგორც აღვნიშნეთ გირაო პატიმრობასთან ერთად
ყველაზე ხშირად გამოყენებადი ღონისძიებაა, რასაც საქართველოში არსებული მძიმე
სოციალურეკონომიკური მდგომარეობის ფონზე გაუგებრად მივიჩნევთ. საკანონმდებლო ხარვეზად
მიგვაჩნია გირაოს მინიმალურ ოდენობად 1 000 ლარის განსაზღვრა, რადგან ქვეყანაში, სადაც საარსებო

შემწეობაზეა დამოკიდებული მოსახლეობის არცთუ მცირე ნაწილი, მნიშვნელოვანია აღნიშნული დათქმა
გაუქმდეს და მოსამართლეს მიეცეს ფართო დისკრეცია ყოველგვარი წინაპირობის გარეშე, ბრალდებულის
ქონებრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით მიიღოს გადაწყვეტილება. გირაოზე საუბრისას უნდა
აღვნიშნოთ საპატიმრო გირაოს გამოყენებასთან დაკავშირებული ნაკლოვანებებიც. თუ მოსამართლე
მიიჩნევს, რომ გირაოს გამოყენების პირობებში განეიტრალებული იქნება ბრალდებულისგან მომდინარე
საფრთხეები, გაუგებარი მხოლოდ ბრალდებულის დაკავების ფაქტის გამო, თუნდაც მცირე ხნით რატომ
უნდა იქნეს გამოყენებული უკიდურესი ზომა პატიმრობის სახით, განსაკუთრებით იმის
გათვალისწინებით, რომ პატიმრობის გამოყენებას გირაოსთან შედარებით უფრო მაღალი სტანდარტის
დასაბუთება სჭირდება ?! გირაოზე საუბრისას უნდა აღვნიშნოთ, რომ მისი კონკრეტული ოდენობის
გამოყენებაზე მსჯელობისას, ბრალდების მხარე არ წარმოადგენს ინფორმაციას ბრალდებულის ქონებრივი
მდგომარეობის შესახებ, რაც მიუღებელია, რადგან ინფორმაციის არქონის შემთხვევაში, დიდია ალბათობა
იმისა, რომ მოსამართლე მიიღებს გადაწყვეტილებას გირაოს თანხის არაპროპორციული ოდენობის
გამოყენებასთან დაკავშირებით. არსებული პრაქტიკის შესწავლა ცხადყოფს, რომ პრობლემატურია
პატიმრობის გამოყენების დიდი მაჩვენებელი, რაც ეწინააღმდეგება სსსსკ-ის მოთხოვნებს, სადაც
ნათქვამია, რომ პატიმრობის გამოყენებას მხოლოდ უკიდურეს შემთხვევებში უნდა ჰქონდეს ადგილი.
დამკვიდრებული პრაქტკის ნაკლოვანებებზე მიუთითებს ის ფაქტი, რომ ხშირად ბრალდების მხარის მიერ
წარმოდგენილ შუამდგომლობებში არ არის დასაბუთებული ნაკლებად მკაცრი აღკვეთის ღონისძიებების
მიზანშეუწონლობა, რაც არასწორია, რადგან პროკურორის მიერ წარდმოდგენილ უნდა იქნეს
არგუმენტირებული დასაბუთება იმის შესახებ, რატომ ვერ იქნება აღკვეთის ღონისძიების მიზნები
მიღწეული მოთხოვნილზე ნაკლებად მკაცრი ღონისძიების გამოყენების შემთხვევაში. როგორც წესი
ბრალდების მხარე აღნიშნულ საკითხზე მსჯელობისას შემოიფარგლება მხოლოდ შემდეგი
ფორმულირებით „ნაკლებად მკაცრი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შემთხვევაში ვერ იქნება
უზრუნველყოფილი აღკვეთის ღონისძიების მიზნების მიღწევა, რაც ცალსახად მიუთითებს იმაზე, რომ ამ
კუთხით დასაბუთება შაბლონური და მიუღებელია. როგორც კვლევის ფარგლებში იქნა განხილული
განურჩევლად იმისა, რა სახის აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ხდება, პროკურორი ვალდებულია
სრულყოფილად დაასაბუთოს როგორც მტკიცებულებითი ისე ფორმალური საფუძვლების არსებობა.
ხშირად ბრალდების მხარე დასაბუთებისას ყველა ფორმალური საფუძვლის არსებობას უთითებს და არ
ხდება იმის გათვალისწინება, რომ რაც უფრო მეტი საფუძვლის მითითება ხდება მით უფრო მაღალი უნდა
იყოს დასაბუთების ხარისხი და მეორე, შუამდგომლობაში უნდა მიეთითოს მხოლოდდამხოლოდ ის
საფუძველი, რომელიც არსებობს სისხლის სამართლის საქმეში და რეალურია. რეალური საფუძვლების
მითითების პრობლემა კი პრაქტიკაში აშკარაა და არის შემთხვევები როდესაც ადგილი აქვს აბსტრაქტულ
საფრთხეებზე მსჯელობას. მაგ: მოწმეზე ზემოქმედების ფაქტის დასაბუთება მხოლოდ ბრალდებულსა და
მოწმეს შორის არსებული ნაცნობობით, ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხის არსებობის მტკიცება
მხოლოდ ბრალდებულის ნასამართლობის ფაქტის გამო, მაშინ როდესაც სრულყოფილად არ არის
გამოკვლეული დანაშაულებს შორის კავშირი, მათი ხასიათი, ჩადენის პერიოდულობა და ა.შ როდესაც
მიმალვის საფრთხის დასაბუთება მხოლოდ სასჯელის სიმკაცრისა და ბრალდების სიმძიმით დასტურდება
მიუღებელია და წარმოადგენს აბსტრაქტულ საფრთხეებზე მსჯელობას. დასაბუთებასთან დაკავშირებით
უნდა აღვნიშნოთ, რომ კარგი ტენდენცია შეინიშნება აღკვეთის ღონისძიებების გამოყენების შესახებ
შუამდგომლობის დასაბუთებისას ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებების
მოშველიებით, რაც ვფიქრობთ ხელს შეუწყობს დაუსაბეთელი ღონისძიებების გამოყენების
შესაძლებლობას, რადგან ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლო არაერთ გადაწყვეტილებაში
აღნიშნავს, რომ დაუშვებელია ადამიანის ფუნდამენტური უფლებებისა და თავისუფლებების შეზღუდვა
შაბლონური დასაბუთებითა და აბსტრაქტულ საფრთხეებზე მსჯელობით. შესაბამისად, აღკვეთის
ღონისძიებების გამოყენება უნდა დაექვემდებაროს აუცილებლობის ტესტს, რომლის დროსაც
მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული მხოლოდ სათანადო ფაქტები და არგუმენტები, ღონისძიება უნდა
იყოს ქმედითი, სამართლიანი და არ უნდა ახდენდეს გარკვეული ჯგუფების წარმომადგენელთა
დისკრიმინაციას132 .
აღკვეთის ღონისძიების მიზნები

 ბრალდებულმა თავი არ აარიდოს სასამართლოში გამოცხადებას;
 აღიკვეთოს ბრალდებულის შემდგომი დანაშაულებრივი საქმიანობა;
 უზრუნველყოფილ იქნეს განაჩენის აღსრულება.
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საფუძველია დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ბრალდებული:
 მიიმალება;
 არ გამოცხადდება სასამართლოში;
 გაანადგურებს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას;
 ჩაიდენს ახალ დანაშაულს.
თუ რომელიმე საფუძველი არსებობს, მაშინ ბრალდებულს შეეფარდება აღკვეთის ღონისძიების ის სახე,
რომელიც ყველაზე მეტად უზრუნველყოფს აღკვეთის ღონისძიების მიზნების მიღწევას.
4)გირაო (საპატიმრო გირაო)
2018 წლის 15 აგვისტოს და 2021 წლის 24 ნოემბერს კონსტიტუციური წარდგინებით საკონსტიტუციო
სასამართლოს მიმართა თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს მოსამართლემ − ბადრი ნიპარიშვილმა. 
დავის საგანს წარმოადგენდა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-200 მუხლის
მე-6 ნაწილის პირველი წინადადების კონსტიტუციურობა საქართველოს კონსტიტუციის მე-13 მუხლის
პირველ პუნქტთან მიმართებით.
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-200 მუხლის მე-6 ნაწილის პირველი
წინადადების შინაარსი შემდეგია: საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-200
მუხლის მე-6 ნაწილის პირველი წინადადება ასე იკითხება: „სასამართლო, პროკურორის
შუამდგომლობით ან საკუთარი ინიციატივით, გირაოს გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით,
პატიმრობას უფარდებს ბრალდებულს, რომლის მიმართაც გამოყენებულია დაკავება სისხლის
საპროცესო სამართლებრივი იძულების ღონისძიების სახით, მის მიერ გირაოს სრულად ან ნაწილობრივ
(მაგრამ არანაკლებ 50%-ისა ) შეტანამდე.“ ხოლო, საქართველოს კონსტიტუციის მე-13 მუხლის პირველი
პუნქტი იცავს ადამიანის თავისუფლებას.
შესაბამისად, საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლოს უნდა ემსჯელა ბრალდებულისთვის გირაოს
გადახდის უზრუნველყოფის მიზნით პატიმრობის შეფარდების შესაძლებლობის კონსტიტუციით
აღიარებულ და დაცულ ღირებულებასთან − ადამიანის თავისუფლებასთან თავსებადობაზე.
რას ნიშნავდა გირაოს გადახდის უზრუნველყოფის მიზნით პატიმრობა?
აღკვეთის ღონისძიების ერთ-ერთი სახეა გირაო. ბრალდებულისთვის აღკვეთის სახით გირაოს
შეფარდების შემთხვევაში კანონი გამორიცხავდა მოსამართლის მიერ ბრალდებულის გირაოს მინიმუმ
50%-ის შეტანამდე გათავისუფლებას საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ 2022 წლის 24
ივნისის გადაწყვეტილებით აღნიშნული შინაარსი ძალადაკარგულად ცნო. 
რატომ წარმოადგენდა პრობლემას გირაოს უზრუნველსაყოფად ბრალდებულის პატიმრობაში
დატოვება?
პირველ რიგში, აღსანიშნავია კანონში არსებული ჩანაწერი: „სასამართლო პროკურორის
შუამდგომლობით ან საკუთარი ინიციატივით, გირაოს გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით
პატიმრობას უფარდებს ბრალდებულს, გირაოს სრულად ან ნაწილობრივ (მაგრამ არანაკლებ 50%-ისა)
შეტანამდე.“ ნორმის ტექსტიდან, ერთი შეხედვით, ჩანს, რომ გირაოს გამოყენების უზრუნველსაყოფად,
პატიმრობა შეეფარდება ბრალდებულს, თუკი ამას მოითხოვს პროკურორი, ან თუ თავად ექნება
ინიციატივა სასამართლოს. თუმცა, ამ ნორმის გამოყენების დამკვიდრებული პრაქტიკის თანახმად, ის არ
ტოვებდა არჩევანის შესაძლებლობას. კანონის ჩანაწერი სინამდვილეში იმპერატიული ხასიათის იყო და
ავალდებულებდა მოსამართლეს, ყველა შემთხვევაში, პატიმრობაში დაეტოვებინა ბრალდებული, სანამ
არ გადაიხდიდა, გირაოს თანხის, მინიმუმ, 50%-ს. 

სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის სადავო დებულება იყო პრობლემური, რადგან გირაოს
შეფარდებისას ავტომატურად გამოიყენებოდა პატიმრობა, მაშინ, როდესაც აღკვეთის სხვა
ღონისძიებების შეფარდების შემთხვევაში (გარდა პატიმრობისა), დაკავებული დაუყოვნებლივ
თავისუფლდება სასამართლო დარბაზიდან. პატიმრობა ყველაზე მკაცრ აღკვეთის ღონისძიების სახედ
მიიჩნევა და მისი შეფარდება მხოლოდ იმ შემთხვევაშია დასაშვები, თუკი აღკვეთის სხვა ღონისძიება
ვერ უზრუნველყოფს ბრალდებულის სათანადო ქცევას. „საპატიმრო გირაოს“ გამოყენება კი სწორედ ამ
პრინციპის საწინააღმდეგოდ გულისხმობდა პატიმრობის შეფარდებას, ასეთი ,,უკიდურესი’’ საჭიროების
არარსებობისას. როდესაც მოსამართლე გირაოს უფარდებს ბრალდებულს ის მიიჩნევს, რომ
ბრალდებულის სათანადო ქცევას უზრუნველყოფს გირაო, თუმცა გირაოს გადახდის უზრუნველყოფის
მიზნით პატიმრობა მაინც ეფარდებოდა ბრალდებულს. ეს კი ყველა თვალსაზრისით წინააღმდეგობაში
მოდიოდა როგორც კონსტიტუციის მე13 მუხლით დაცულ უფლებასთან, ასევე იმ პრინციპთან, რომ
პატიმრობა „უკიდურეს“ შემთხვევაში უნდა შეეფარდოს ბრალდებულს, რადგან თუ „უკიდურესი“
შემთხვევა არ არის და მაინც პატიმრობაში რჩება ბრალდებული, ირღვევა აღნიშნული პრინციპი.
აღსანიშნავია ის გარემოებაც, რომ, კანონის თანახმად, თუკი ბრალდებულმა, რომელსაც აღკვეთის
ღონისძიების სახით შეეფარდა გირაო, დადგენილ ვადაში არ უზრუნველყო სასამართლოს მიერ გირაოს
სახით შეფარდებული ფულადი თანხის გადახდა ან უძრავი ქონების შეტანა შესაბამის
ანგარიშზე, პროკურორი სასამართლოს მიმართავს შუამდგომლობით, უფრო მკაცრი აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენების თაობაზე, ანუ კანონი ისედაც ითვალისწინებს მექანიზმს, რომლის
გამოყენებითაც შესაძლებელია გირაოს შეცვლა უფრო მკაცრი აღკვეთის ღონისძიებით, იმ შემთხვევაში,
თუკი გირაო ვერ უზრუნველყოფს ბრალდებულის სათანადო ქცევას. შესაბამისად, ჩნდება კითხვა: რა
საჭირო იყო „საპატიმრო გირაო“, როდესაც ზემოთ დასახელებული მექანიზმი ისედაც არსებობდა?!

 რისკები, რომლებიც უკავშირდებოდა „საპატიმრო გირაოს“
განვიხილოთ ორი შემთხვევა:
 დავუშვათ, რომ სასამართლომ ობიექტურად ვერ მოახერხა (თუმცა კი ვალდებულია), შეეფასებინა
ბრალდებულის გადახდისუნარიანობის ფარგლები და მას იმაზე მეტი ოდენობის თანხა დააკისრა გირაოს
სახით, ვიდრე ამის რეალური შესაძლებლობა ჰქონდა. ასეთ შემთხვევაში პატიმრობის ვადა იქნებოდა
ხანგრძლივი, ვინაიდან დიდი ოდენობის გირაოს გადახდა ობიექტურად შეუძლებელი იყო
ბრალდებულისთვის. საკონსტიტუციო სასამართლომ მსჯელობისას ხაზი გაუსვა იმ გარემოებას, რომ
დასახელებული შემთხვევის გათვალისწინებით, „დაკავების ფაქტი არ არის ადეკვატური სათანადო
კრიტერიუმი, რომელიც საფუძვლად უნდა დაედოს ბრალდებულის განგრძობით პატიმრობას.“
 „შეფარული პატიმრობა“ – „საპატიმრო გირაო“ იყო მოსამართლის ხელთ არსებული შესაძლებლობა, რომ
ბოროტად გამოეყენებინა ეს ჩანაწერი და ყოველგვარი ობიექტური მოცემულობის გვერდით ავლით და
პატიმრობის გამოყენებისთვის საჭირო დასაბუთების გარეშე, დაეკისრებინა ბრალდებულისათვის
„საპატიმრო გირაო“, მხოლოდ გირაოს − უფრო მსუბუქი აღკვეთის ღონისძიებისთვის საკმარისი
სტანდარტის დაცვით. ამის შედეგად, მოსალოდნელი იყო მოცემულობა, როდესაც პატიმრობის ვადები
იმაზე ხანგრძლივია, ვიდრე ეს რაიმე თვალსაზრისით შეიძლება იყოს დასაშვები ჩარევა ადამიანის
თავისუფლებაში. შესაბამისად, მოსამართლეს შეეძლო, პატიმრობაში დაეტოვებინა ბრალდებული ისე,
რომ აღკვეთის ღონისძიების სახედ შეეფარდებინა გირაო.
ეს საკითხი პრობლემურია იმ თვალსაზრისითაც, რომ, სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ბრალდებულს
ეფარდებოდა აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაო, თუმცა ამ მომენტიდან ორი აღკვეთის ღონისძიების
სახე იწყებდა ერთდროულად ამოქმედებას − გირაო და ყველაზე მძიმე აღკვეთის ღონისძიება −
პატიმრობა. 

თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 23 ივნისის განჩინება
თეთრიწყაროს რაიონული სასამართლოს 2017 წლის 23 ივნისის განჩინებით, ნაწილობრივ
დაკმაყოფილდა პროკურორის შუამდგომლობა და ბრალდებულებს გ. გ.-ს და დ. ლ.-ს აღკვეთის
ღონისძიების სახით შეეფარდათ გირაო 10 000-10 000 (ათი ათასი) ლარის ოდენობით, ბრალდებულები
გათავისუფლდნენ სასამართლო სხდომის დარბაზიდან. აღნიშნული განჩინება პროკურორმა გაასაჩივრა
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიაში, და ხაზი გაუსვა იმ ფაქტს, რომ სისხლის
სამართლის საპროცესო კოდექსი იმპერატიულად მოითხოვს დაკავებული ბრალდებულისათვის გირაოს
შეფარდებისას მის მიმართ გირაოს უზრუნველყოფის მიზნით პატიმრობის გამოყენებას და ეს ჩანაწერი
ადამიანის უფლებათა ევროპულ კონვენციას არ ეწინააღმდეგებოდა. 

პირველი ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტი − რატომ არ შეუფარდა ბრალდებულებს საპატიმრო
გირაო?
„პატიმრობის ამგვარი წესით შეფარდება ეწინააღმდეგება არა მარტო ქართულ კანონმდებლობას, არამედ
ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტს და მასზე ადამიანის უფლებათა
ევროპული სასამართლოს მიერ ჩამოყალიბებულ მიდგომებს, რის გამოც კონკრეტულ შემთხვევაში
მიზანშეუწონლად იქნა მიჩნეული ბრალდებულების პატიმრობაში დატოვება მხოლოდ გირაოს თანხის
შეტანასთან დაკავშირებული მიზეზით და ისიც მხოლოდ მათი დაკავების ფაქტის გამო.“
პირველი ინსტანციის სასამართლო ყურადღებას ამახვილებს იმაზე, რომ წესი, რომლის თანახმადაც,
ბრალდებულს ეფარდება ერთი აღკვეთის ღონისძიება (გირაო) და, ამავდროულად, გამოიყენება მეორეც
(პატიმრობა), რეალურად პირის გათავისუფლებაზე ავტომატურ უარს გულისხმობს. ამასთან
„უფარდებს“ ნიშნავს, რომ ყველა შემთხვევაში უფარდებს და არა მხოლოდ მაშინ, როდესაც ამას
სასამართლო მიზანშეწონილად მიიჩნევს. სასამართლოს იმ შემთხვევაშიც არ რჩება შეფასების
თავისუფლება, როდესაც პროკურორი არ მოითხოვს გირაოს გამოყენების უზრუნველყოფის მიზნით
პატიმრობის შეფარდებას, ვინაიდან დაკავების ფაქტი, თავისთავად, მისი გამოყენების წინაპირობაა.
მოცემული სიტუაციის სხვა ნაკლოვანება ისიცაა, რომ მოსამართლე გვევლინება ბრალმდებლის როლში
და ის იყენებს უფრო მკაცრი სახის აღკვეთის ღონისძიებას, ვიდრე ეს პროკურორმა მოითხოვა.
სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განჩინებაზე
სააპელაციო სასამართლომ საჩივარი დაუშვებლად ცნო, თუმცა მისი განჩინებიდან ცხადად ჩანს, რომ არა
საჩივრის ფორმალური შეუსაბამობა დასაშვებობისთვის კანონით დადგენილ მოთხოვნებთან,
სააპელაციო სასამართლო (კერძოდ, მოსამართლე გიორგი გოგინაშვილი) პროკურატურის პოზიციას
გაიზიარებდა. 
სააპელაციო სასამართლომ, პირველი ინსტანციის ზემოთ აღნიშნულ განჩინებასთან დაკავშირებით,
მიუთითა: „პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა გაგებული და შესაბამისად
განმარტებული გირაოს უზრუნველყოფის მიზნით ბრალდებულისთვის პატიმრობის შეფარდების
სამართლებრივი საფუძველი, ბრალდებულები გათავისუფლდნენ სასამართლო სხდომის დარბაზიდან,
რაც წარმოადგენს მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კანონის მოთხოვნათა უგულებელყოფას.“

საგამოძიებო კოლეგია განმარტავს, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლო არ არის უფლებამოსილი,
არასწორად და ორაზროვნად განმარტოს კანონი. საგამოძიებო კოლეგიის განმარტებით მოცემულ
შემთხვევაში პირველი ინსტანციის სასამართლომ უარი თქვა ნორმის გამოყენებაზე. კანონი
იმპერატიულად განსაზღვრავს სასამართლოს ვალდებულებას დაკავებული ბრალდებულის მიმართ
აღკვეთის ღონისძიების სახით გირაოს გამოყენებისას, გირაოს უზრუნველყოფის მიზნით ბრალდებულს
შეუფარდოს პატიმრობა. საგამოძიებო კოლეგიის შეფასებით დადგინდა, რომ მოსამართლე ამ

ვალდებულებით იყო შებოჭილი და არ ჰქონდა უფლება, აღნიშნული ვალდებულება არ შეესრულებინა.
პირველი ინსტანციის სასამართლომ ვალდებულების გვერდის ავლით „თვითნებურად“ იმსჯელა
ადამიანის უფლებათა ევროპული კონვენციის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებული
მოთხოვნის დარღვევაზე და მეტიც, აღნიშნული მუხლის არასწორი ინტერპრეტაცია დაედო საფუძვლად
ბრალდებულების მიმართ აღკვეთის ღონისძიების სახით არასაპატიმრო გირაოს გამოყენებას.
გარდა ამისა, საგამოძიებო კოლეგია მიიჩნევდა, რომ „საპატიმრო გირაო“ სრულად შეესაბამებოდა
ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს მიერ განვითარებულ მიდგომებს და ემსახურებოდა
სამართლიანი სასამართლოს პრინციპის დაცვას.
დამატებით, საგამოძიებო კოლეგიის განმარტებით, „საპატიმრო გირაო“ დისკრეციას არ ხელყოფს.
მართალია, კანონის პირდაპირი მოთხოვნაა, გირაოს გამოყენებისას დაკავებული პირის მიმართ
უზრუნველყოფის მიზნით შეფარდებული იქნას პატიმრობა, მაგრამ აღნიშნული არ არის თვითმიზანი და
მიემართება საპროცესო ღონისძიების (გირაოს) აღსრულებას.
ამდენად, საგამოძიებო კოლეგიამ მოსამართლის დისკრეცია განმარტა შემდეგნაირად, რომ სწორედ
აღკვეთის ღონისძიების სახის შერჩევა და გირაოს თანხის ოდენობის განსაზღვრა არის დისკრეცია და
მოსამართლემ ბრალდებულს იმ ოდენობის გირაო უნდა შეუფარდოს, რაც შეესაბამება მის ქონებრივ
მდგომარეობას/ფინანსურ შესაძლებლობას.
შესაბამისად, შეგვიძლია, დავასკვნათ, რომ საგამოძიებო კოლეგიის ლოგიკა ასეთი იყო − თუ
მოსამართლე ობიექტურად განსაზღვრავს გირაოს ოდენობას, ბრალდებული მალევე შეძლებს თანხის
მინიმუმ 50%-ის გადახდას და პატიმრობაც არ იქნება განგრძობადი.
სააპელაციო სასამართლომ, ასევე, განმარტა, რომ პირისთვის გირაოს უზრუნველყოფის მიზნით
პატიმრობის შეფარდება არ წარმოადგენს აღკვეთის ღონისძიების დამოუკიდებელ სახეს და, მას შემდეგ,
რაც ბრალდებული გადაიხდის გირაოს, მინიმუმ, 50%-ს, ის თავისუფლდება პატიმრობიდან.
აღნიშნული მსჯელობიდან გამომდინარე, ცხადია, სააპელაციო სასამართლომ ბრალდებულის საუარესოდ
განმარტა „საპატიმრო გირაოს“ მოქმედების სამართლიანობა. თუმცა, საბედნიეროდ, ეს პრობლემა დღის
წესრიგში უკვე აღარ დგას. საქართველოს საკონსტიტუციო სასამართლომ, გირაოს უზრუნველყოფის
მიზნით, პატიმრობის შეფარდება შეუთავსებლად მიიჩნია ადამიანის თავისუფლების უფლებასთან და
მისი განმსაზღვრელი დებულების არაკონსტიტუციურობა დაადგინა. ამ გზით, „საპატიმრო გირაოს“
გამოყენების მყარად ჩამოყალიბებული პრაქტიკა წარსულის ნაწილი გახდა. 

5)აღკვეთის ცნება, მნიშვნელობა, არსი
აღკვეთა ზოგადად ნიშნავს დაბრკოლებას, შეწყვეტას ან თავიდან აცილებას გარკვეული მოქმედებისა.
სამართალში ის გამოიყენება ისეთ ზომებზე, რომლებიც ხელს უშლის არასასურველი მოვლენების განვითარებას.
აღკვეთის ღონისძიების ცნება
აღკვეთის ღონისძიება სისხლის სამართლის პროცესში არის დროებითი იძულებითი ღონისძიება,
რომელიც გამოიყენება ბრალდებულის მიმართ, რათა:
 თავიდან აიცილოს სასამართლოდან მიმალვა,
 დაცული იყოს მტკიცებულებები,
 თავიდან იქნეს აცილებული ახალი დანაშაულის ჩადება.
ღკვეთის ღონისძიება არის უშუალოდ სისხლის სამართლის პროცესის მიმდინარეობის ფარგლებში
გამოყენებული იძულებითი ღონისძიება ბრალდებულის მიმართ. ბრალდებულის დაკავებიდან არა
უგვიანეს 48 საათისა პროკურორი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობით
მიმართავს სასამართლოს. შუამდგომლობის წარდგენიდან არა უგვიანეს 24 საათისა მაგისტრატი

მოსამართლე ბრალდებულის სასამართლოში პირველი წარდგენის სხდომაზე მხარეთა
მონაწილეობით იხილავს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობას;
აღკვეთის ღონისძიება შესაძლოა წარმოადგენდეს სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელების
თანმდევ მოვლენას, რომლის მიზანია მართლმსაჯულების შეუფერხებელი და ჯეროვანი
განხორციელება და საზოგადოების, მისი კონკრეტული წევრის უსაფრთხოების დაცვა4 . შესაბამისად,
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ნიშნავს არა პირის დასჯას ან მისი ბრალეულობის მტკიცებას,
არამედ სისხლის საპროცესო სამართლებრივი იძულებაა, რომლის გამოიყენება ხდება მხოლოდ
ბრალდებულის მიმართ5 და რომლის მიზანია ბრალდებულის სათანადო ქცევის უზრუნველყოფა.
შესაბამისად, აღკვეთის ღონისძიება მართლმსაჯულების ჯეროვანი განხორციელების ხელშეშლის
პრევენცის საშუალებაა და გააჩნია პრევენციულ-უზრუნველმყოფელი ხასიათი6 . აღსანიშნავია ის
ფაქტი, რომ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება ყველა სისხლის სამართლის საქმეში აუცილებელი არ
არის. აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებას აქვს საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო
კოდექსის 198-ე მუხლით განსაზღვრული მიზნები და თუ მათი მიღწევა შესაძლებელია აღკვეთის
ღონისძიების გარეშე, ის არ უნდა იქნეს გამოყენებული. ერთ-ერთ გადაწყვეტილებაში სასამართლომ
აღნიშნა, რომ კონკრეტული პირისთვის ბრალის წაყენება ავტომატურად არ უნდა იწვევდეს აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენებას. აღნიშნული საკითხის გადაწყვეტისას დაწვრილებით და სიღრმისეულად
უნდა
შეფასდეს ბრალდებულის პიროვნული თვისებები, სისხლის სამართლის საქმის გარშემო არსებული
გარემოებები და შემდეგ განისაზღვროს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების აუცილებლობა და
მართლზომიერება7 . ზემოთ აღნიშნული მსჯელობიდან ცხადია, რომ აღკვეთის ღონისძიების
გამოყენების შესახებ შუამდგომლობის განხილვისას, მოსამართლე უფლებამოსილია, სათანადო
საფუძვლის მითითებით უარყოს შუამდგომლობაში აღნიშნული ღონისძიება და ბრალდებულს
შეურჩიოს სხვა, ნაკლებად მკაცრი აღკვეთის ღონისძიება ან საერთოდ უარი თქვას მის გამოყენებაზე.
როგორც აღვნიშნეთ, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი არ მოითხოვს ყველა
ბრალდების საქმეზე აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებას. საკითხის გადაწყვეტისას
გათვალისწინებული უნდა იქნეს, როგორც საქმის, ასევე კონკრეტული ბრალდებულის
ინდივიდუალური მახასიათებლები. შესაბამისად, ერთი და იმავე კატეგორიის დანაშაულის საქმეებზე
ან/და თანამონაწილეების მიმართ ერთი და იგივე აღკვეთის ღონისძიების სახის გამოყენება ერთ
შემთხვევაში იქნება დასაბუთებული, მეორე შემთხვევაში დაუსაბუთებელი8 . დასკვნის სახით, რომ
ვთქვათ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საკითხის განხილვისას, სასამართლოს მიერ
გასათვალისწინებელ საკითხთა ჩამონათვალი სანიმუშოა და მოსამართლემ უნდა შეაფასოს
გარემოებები, რომლებიც მიუთითებს აღკვეთის ღონისძიების შეფარდების აუცილებლობას,
მოთხოვნილზე უფრო მსუბუქი აღკვეთის ღონისძიების გამოყენებას ან პირიქით, გამოყენების
მიზანშეუწონლობას9 .
აღკვეთის ღონისძიება არის სისხლის სამართლის პროცესის მნიშვნელოვანი ინსტიტუტი, რომელიც
მიზნად ისახავს ბრალდებულის შესაბამისი ქცევის უზრუნველყოფას, გამოძიების პროცესის
ხელშეშლის თავიდან აცილებას და საზოგადოებრივი უსაფრთხოების დაცვას.
არსი - აღკვეთის ღონისძიება წარმოადგენს სისხლის სამართლის საპროცესო იძულების ღონისძიებას,
რომელიც გამოიყენება სასამართლოს ან საგამოძიებო ორგანოს მიერ, რათა:
 უზრუნველყოს ბრალდებულის ან ეჭვმიტანილის სასამართლოში გამოცხადება,
 აღკვეთოს ახალი დანაშაულის ჩადენის შესაძლებლობა,
 არ მისცეს მას შესაძლებლობა, ზემოქმედება მოახდინოს მოწმეებზე, მტკიცებულებებზე ან
ხელი შეუშალოს მართლმსაჯულებას.

აღკვეთის ღონისძიება გამოიყენება მხოლოდ მაშინ, როცა არსებობს საკმარისი საფუძველი, რომ სხვა,
ნაკლებად მკაცრი ღონისძიებები ვერ უზრუნველყოფს აღნიშნულ მიზნებს.

6)დაკავება
დაკავება

დაკავება არის თავისუფლების ხანმოკლე აღკვეთა.

2 პირი დაკავებულად ითვლება მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვის მომენტიდან. დაკავების
მომენტიდან პირი ითვლება ბრალდებულად.
ადამიანის თავისუფლება იმდენად წონადი ძირითადი უფლებაა, რომ მასში ჩარევა

სახელმწიფო ხელისუფლების მხრიდან უნდა წარმოადგენდეს ultima ratio"-ს.

ადამიანის დაკავება წარმოადგენს გამოძიების მიზნებისათვის პირის ხანმოკლე თავი- სუფების
შეზღუდვას კონკრეტულ დანაშაულთან მისი შემხებლობის ან/და მისი მხრიდან მართლმსაჯულების
განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხეების გადამოწმების და შესაბამისი
გადაწყვეტილების მიღების მიზნით. პატიმრობისგან (აღკვეთის ღონისძიების) განსხვავებით,
დაკავებას გააჩნია სპეციალური მიზნები, საფუძველი, პროცედურა და ხში რად წინ უსწრებს
პატიმრობის გამოყენებას.

დაკავების მიზანია: 1)პირის მხრიდან მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის
პრევენცია და დაკავებულის მიმართ მოგვიანებით აღკვეთის ღონისძიების გამ- ოყენების
უზრუნველყოფა; 2) პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ ვარაუდის გადა- მოწმება.
შესაბამისად, თუ საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებებით აღნიშნული საკითხი უკვე გადაწყვეტილია
და შეკრებილია საკმარისი მტკიცებულეებბი პირისათვის ბრალის ნაყენებისათვის,მაშინ დაკავების
ნაცვლად პირს ბრალი უნდა წაეყენოს და მის მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს აღკვეთის
ღონისძიება. გამონაკლის შემთხვევაში, როდესაც მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის
შეშლის საფრთხე რეალურია, შესა- ძლეებლია პირის დაკავება მცირე ხნით, სასამართლოს მიერ
აღკვეთის ღონისძიების გამ- ოყენების შესახებ შუამდგომლობის განხილვამდე.

პირი დაკავებულად ითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც დაკავების უფლებამოსილების მქონე პირი
მოქალაქეს განუმარტავს, რომ ის დაკავებულია კონკრეტულ დანაშაულთან დაკავშირებით და მას არ
შეუძლია კონკრეტული ადგილის დატოვება ან იგი ვალდებულია დაემორჩილოს პოლიციელს სხვა
ადგილას გადაყვანაში. აღნიშნული მომენტიდან პირს უსპობა დამოუკიდებლად, საკუთარი
შეხედულებისამებრ გადაადგილების შესაძლებლობა. აღნიშნული წესი თანაბრად ვრცელდება იმ
შემთხვევებზეც, როდესაც პირს არ შეუძლია გადაადგილება ერთი ადგილიდან მეორეზე და არა აქვს
მნიშვნელობა სად ხდება პირის თავისუფლების შეზღუდვა – ქუჩაში, პოლიციის განყოფილებაში (მას
შემდეგ, რაც პირი საკუთარი ნებით გამოცხადდა), სატრანსპორტო საშუალებაში, ოთახში თუ
ნებისმიერ სხვა ადგილას.

თავისუფლების შეზღუდვას ადგილი არ აქვს მანამ, სანამ ადამიანი საკუთარი ნებით იმყ- ოფება
გარკვეულ ადგილას და მას ნებისმიერ მომენტში შეუძლია თანხმობის უკან წაღება. შესაბამისად,
როდესაც ადამიანი ნებაყოფლობით აღმოჩნდა კონკრეტულ ადგილას და ნე- ბაყოფლობით რჩება ამ
ადგილას იძულების გამოყენების გარეშე, ადგილი არ აქვს თავისუ- ფლების შეზღუდვას.
მაგალითად, თუ პირი მივიდა პოლიციის დაწესებულებაში აღიარებით და რამდენიმე საათის
განმავლობაში იცდის, ვიდრე გამომძიებელი გათავისუფლდება მის თავისუფლების შეზღუდვას
ადგილი არ აქვს, ვინაიდან პირს ნებისმიერ მომენტში შეუძლია შენობის დატოვება; ადამიანს
სთხოვენ, გაჰყვეს პოლიციის ოფიცერს რამოდე- ნიმე კითხვაზე პასუხის გასაცემად, ამოსაცნობად
წარდგენის პროცედურის განსახორ ციელებლად, ჩხრეკის წარმოებაზე დასასწრებად და ა.შ. – არ
წარმოადგენს დაკავებას სსსკ-ის მიზნებისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაშიც
პირს საკუთარი გადაწყვეტილებისამებრ ნებისმიერ მომენტში არ შეუძლია (მაგალითად, შუა
ამოცნობის პროცესიდან) წასვლა. მოცემულ შემთხვევაში პირს ეკისრება თმენის და სამოქალაქო მო-
ვალეობის შესრულების ვალდებულება, რაც არ უკავშირდება მისთვის სსსკ 170-ე მუხლით
დადგენილ თავისუფლების შეზღუდვას. იმ შემთხვევაშიც, თუ ასეთ ამოცნობას შედეგად მოჰყვება
მოგვიანებით მისი დაკავება, დრო, რომლის განმავლობაშიც მას ფაქტობრივად შეზღუდული ჰქონდა
გადაადგილების შესაძლებლობა, დაკავების ვადაში არ შედის. 422

ამდენად, მიუხედავად იმისა, რომ პირი დაკავებულად ითვლება მიმოსვლის თავისუფლების
შეზღუდვის მომენტიდან, ყოველგვარი თავისუფლების შეზღუდვა არ გულისხმობს პირის
დაკავებას.

მნიშვნელობა არ აქვს სად მოხდება პირისთვის მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვა. მაგალითად,
ქუჩაში, პოლიციის სატრანსპორტო საშუალებაში პირის მოთავსებით, უშუ- ალოდ საგამოძიებო
ნაწილში/პოლიციის დაწესებულებაში და სხვა. მნიშვნელობა არ აქვს პირი შესაბამის
ტერიტორიაზე/ადგილას იმყოფება საკუთარი ინიციატივით/ნებაყოფლო- ბით თუ, მაგალითად,
სამართალდამცავი ორგანოს დაბარების საფუძველზე. პირი და- კავებულად ითვლება მიმოსვლის
თავისუფლების ობიექტურად შეზღუდვის მომენტიდან. შესაბამისად, თუ პირს სუბიექტურად
ჰგონია, რომ მას არ აქვს გადაადგილების თავისუფ- ლება, აღნიშნული არ გულისხმობს დაკავებას
170-ე მუხლის მიზნებისათვის.

დაკავებად ითვლება ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც თავისუფლებაშეზღუდული პირების გადაყვანა
ხდება მათ მიერ შერჩეულ სასტუმროში, თუ სასტუმროს დერეფანს პატრული- რებს პოლიციის
თანამშრომელი, რომელიც მეთვალყურეობს დაკავებულ პირებს და დაკა- ვებულებს ეკრძალებათ
სასტუმროს დატოვება. 23 დაკავება შესაძლებელია განხორციელ- დეს სამართალდამცავ ორგანოთა
ადმინისტრაციულ შენობებშიც (მაგალითად, ამოცნო- ბაზე გამოცხადებული პირის დაკავება,
დასაკითხად გამოცხადებული პირის დაკავება და სხვა).

დაკავებისთვის დამახასიათებელ ერთ-ერთ ძირითად ნიშანს წარმოადგენს იძულების ელე- მენტის
არსებობა. არანაირი მნიშვნელობა არა აქვს პირი თავისი ნებით ჩაბარდა თუ არა, ან პირმა იცის თუ
არა თავისუფლების შეზღუდვის ფაქტის შესახებ. მთავარია, რომ ის აღარ არის თავისუფალი და აღარ
შეუძლია საკუთარი სურვილისამებრ გადაადგილება424 დაკავების უფლებამოსილების მქონე პირის
მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისას მის მიმართ ძალის იძულების გამოყენების შიშით.
ევროპული სასამართლო აღნიშნულ გარე- მოებას უფრო მეტ მნიშვნელობას ანიჭებს ვიდრე
თავისუფლების შეზღუდვის/დაკავების ადგილს. შესაბამისად, მოთხოვნა პირისადმი, რომ ის დარჩეს
საკუთარ სახლში, ასევე ითვლება თავისუფლების შეზღუდვად ადამიანის უფლებათა და
თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მნიშვნელობით.

სსსკ-ით გათვალისწინებული გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვისთვის დამახა- სიათებელი
ნიშნებია:

1) პირის მიმართ უნდა არსებობდეს დასაბუთებული ვარაუდი დანაშაულის ჩადენის შესახებ; 2) მის
მიმართ გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვა უკავშირდება მისი მხრიდან
მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის ან/და მიმალვის საფრთხეს (და არა
სამოქალაქო მოვალეობის შესრულებას);
3) დაკავების მიზანია პირის წარდგენა სამართალდამცავ ორგანოში.
სსსკ-ით გათვალისწინებულ თავისუფლების შეზღუდვას ახასიათებს გარკვეული წინაპი- რობები,
საფუძველი და კონკრეტული ფორმალური მიზანი. შესაბამისად, მოწმის მიმართ გამოყენებული
იძულებითი მოყვანა ან/და ჩხრეკის პროცესზე დამსწრე პირებისთვის ჩხრეკის ადგილის დატოვების
აკრძალვა ჩხრეკის დასრულებამდე (მიუხედავად იმისა, რომ არ აქვთ საკუთარი სურვილით
კონკრეტული ტერიტორიის დატოვების უფლება) და სხვა – არ წარმოადგენს დაკავებას სსსკ-ის 170-ე
მუხლის მნიშვნელობით.

დაკავებისას ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს ადმინისტრაციული და სისხლისსამართ- ლებრივი
დაკავება (დაკავების მიზნების, დაკავების საფუძვლის და მტკიცებულებითი სტანდარტის
მიხედვით). შესაძლებელია ადმინისტრაციული დაკავება მოგვიანებით გა- დაიზარდოს
სისხლისსამართლებრივ დაკავებაში (მაგალითად, პირი დაკავებულ იქნა ად- მინისტრაცუილი წესით
მისი ვინაობის დასადგენად, რის შედეგადაც გამოვლინდა სისხლის სამართლებრივი წესით მისი
დაკავების საფუძველი). დაკავების ოქმში უნდა აღინიშნოს პირის ფაქტობრივი დაკავების დრო ე.ი.
დრო, როდესაც განხორციელდა პირის დაკავება ადმინისტრაციული წესით. შესაბამისად,
ადმინისტრაციული დაკავების ხანგრძლივობა მო- ცემულ შემთხვევაში შედის
სისხლისსამართლებრივი წესით დაკავების საერთო ხანგრძლი- ვობაში.

მუხლი 171. დაკავების საფუძველი
თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული, რომლისთვისაც კანო-

ნით სასჯელის სახით გათვალისწინებულია თავისუფლების აღკვეთა, ამასთანავე, პირი მიიმალე- ბა
ან არ გამოცხადდება სასამართლოში, გაანადგურებს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმა- ციას ან
ჩაიდენს ახალ დანაშაულს, გამოძიების ადგილის მიხედვით სასამართლოს პროკურორის
შუამდგომლობით, ზეპირი მოსმენის გარეშე გამოაქვს განჩინება პირის დაკავების თაობაზე. ეს
განჩინება არ გასაჩივრდება.
პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე შესაძლებელია, თუ:

ა) პირს წაასწრეს დანაშაულის ჩადენისას ან ჩადენისთანავე;
ბ) პირი დაინახეს დანაშაულის ჩადენის ადგილას და მის მიმართ დაუყოვნებლივ ხორციელდება
სისხლისსამართლებრივი დევნა მისი დაკავების მიზნით;

გ) პირზე, მასთან ან მის ტანსაცმელზე აღმოჩნდა ჩადენილი დანაშაულის აშკარა კვალი;
დ) პირი დანაშაულის ჩადენის შემდეგ მიიმალა, მაგრამ შემდგომ იგი თვითმხილველმა ამოიცნო;
ე) პირი შესაძლოა მიიმალოს;
ვ)პირი ძებნილია.
პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე ნებადართულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ
არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული და მისი მიმალვის, სა-
სამართლოში გამოუცხადებლობის, საქმისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის განადგურებისა თუ
ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხე თავიდან ვერ იქნება აცილებული სხვა, ალტერნატი- ული
ღონისძიებით, რომელიც პროპორციულია სავარაუდოდ ჩადენილი დანაშაულის გარემოე- ბებისა და
ბრალდებულის პირადი მონაცემებისა.

დაკავება საგამოძიებო მოქმედებაა, რომელსაც დაკავებული პირის მიმართ სისხლის-
სამართლებრივი დევნის გაგრძელებისათვის სავალდებულო წესით უნდა მოჰყვს პირისათ- ვის
ბრალდების დადგენილების წარდგენა.

პირის დაკავება შესაძლებელია განხორციელდეს როგორც სისხლისსამართლებრივი დევნის
დაწყებამდე, ასევე დევნის დაწყების შემდეგ. ამასთან, დაკავება, პროცესის მწარმოებელი ორგანოს
და სსსკ 172-ე მუხლში გათვალისწინებული სუბიექტების უფლებაა. შესაბამისად, მისი გამოყენება
დამოკიდებულია პროცესის მწარმოებელი სუბიექტის შეხედულებაზე. მათ შორის სსსკ 171-ე
მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული გარემოებების არ- სებობისას, დაკავების შესახებ
გადაწყვეტილების მიღება დამოკიდებულია დაკავების უფ- ლებამოსილების მქონე პირის
გადანყვეტილებაზე. თუმცა სასამართლო ვალდებულია (და 502

არა უფლებამოსილი) გამოიტანოს განჩინება დაკავების შესახებ, როდესაც სახეზეა სსსკ 171-ე
მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული წინაპირობები.
დაკავების მიზანია დაკავებული ბრალდებულის დანაშაულებრივ ქმედებასთან შემხებლო- ბის და
მის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საკითხის განხილვა. დაკავების საფუძველს,
როგორც წესი წარმოადგენს მტკიცებულებათა ერთობლიობა/ საქმის გარე- მოებები, რომლებიც
ემყარება ობიექტურ გარემოებებს, რომელიც ქმნის დასაბუთებულ ვარაუდს დაკავებისათვის,
დაკავების განმახორციელებელი კონკრეტული პირის სუბიე- ქტური განზრახვა არ დაუშვას
დაკავებული პირის მიმალვა, მტკიცებულების განადგურე- ბა ან ახალი დანაშაულის ჩადენა.

პირის დაკავების ფაქტობრივი საფუძველი შეიძლება დადგენილი იყოს სხვადასხვა სა- ხის
მტკიცებულებითი ინფორმაციით. მაგალითად, საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებათა ოქმები
(მაგალითად, დაზარალებულის/თვითმხილველისათვის ამოსაცნობად წარდგენის ოქმი,
დათვალიერების, ჩხრეკა-ამოღების, დაკითხვის და სხვა ოქმები), დოკუმენტები და სხვა.

დაკავების მიზანია სსსკ 171-ე მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული საფრთხეების პრევენ- ცია.
ამასთან, სსსკ ადგენს დაკავების და აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების პრაქტი- კულად იდენტურ
მიზნებს ერთი განსხვავებით – დაკავების მიზანი არ არის მოწმეებზე ზემოქმედების პრევენცია.

პირის დაკავების შესახებ გადაწყვეტილების მიღება, როგორც წესი, ხორციელდება პირ- ველ რიგში
იმისათვის, რომ გადამოწმდეს პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ ვარ- აუდი, თავიდან იქნეს
აცილებული მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის საფრთხე და მის მიმართ განხორციელდეს
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება.

დაკავების კანონიერებისათვის მნიშვნელოვანია შემდეგი 3 გარემოება:

1) დაკავებული პირის მხრიდან განხორციელებული მოქმედება, რაც საფუძვლად დაედო მის
დაკავებას, უნდა შეიცავდეს სსკ-ით განსაზღვრული იმ დანაშაულის ნიშნებს, რომე- ლიც სასჯელის
სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას (ეხება მხოლოდ სასა- მართლოს ნებართვის
საფუძველზე განხორციელებულ დაკავებას); 2) დაკავების მიზანი უნდა იყოს პირის
სასამართლოსთვის წარდგენა;
3) ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული და არსებობს მისი მხრიდან მართლმსაჯულე- ბის
განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხე, უნდა იყოს დასაბუთებული;
4) აღნიშნული საფრთხის პრევენციის ერთადერთ საშუალებას უნდა წარმოადგენდეს და- კავება.
დაკავებისათვის საჭიროა საფრთხეების დამაჯერებელი და თანმიმდევრული დასაბუთება in
concreto.

სსსკ-ი ითვალისწინებს ბრალდებულის დაკავების ორ წესს:

1) სასამართლოს ნებართვით;
2) გადაუდებელი აუცილებლობის საფუძველზე.
სსსკ-ის თანახმად, პირის დაკავების ორდინალურ წესს წარმოადგენს სასამართლოს გან- ჩინების
საფუძველზე პირის მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვა.

სსსკ-ის სანქციონირებული დაკავების გამოყენებას ითვალისწინებს კუმულაციურად რამ- დენიმე
პირობის არსებობისას:

1) დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა კონკრეტული სახის დანაშაული, რო- მელიც
სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთის გამოყენების შესაძ- ლებლობას;
2) პირის მიმართ დაკავების გამოყენება აუცილებელია სსსკ-ის 171-ე მუხლის პირველ ნაწილში
მითითებული საფრთხეების პრევენციისათვის, რაც ასევე დასაბუთებული ვარ- აუდის სტანდარტით
უნდა იყოს დასაბუთებული.
დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით ერთდროულად უნდა მტკიცდებოდეს ორივე წინა პირობის
არსებობა, როგორც ის, რომ პირს ჩადენილი აქვს დანაშაული, ასევე მისი მხრიდან
მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხის არსებობა. ერთ- ერთი ამ
წინაპირობის არარსებობა გამორიცხავს დაკავების გამოყენების შესაძლებლობას და მას უკანონოდ
აქცევს. მაგალითად, თუ პირს ბრალი ედება დანაშაულში, რომელიც სასჯელის სახით არ
ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას, მის მიმართ სასამართლოს განჩინების საფუძველზე

დაკავების გამოყენება არ დაიშვება (მაგრამ არ გამოირიცხება გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში
დაკავება), თუნდაც დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით იყოს დამტკიცებულებული მისი
მხრიდან მართლმსაჯულების განხორციე- ლებისათვის ხელის შეშლის საფრთხის არსებობა. და,
პირიქით, თუ პირს ბრალი ედება წამებაში, მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული ქმედებისათვის სსკ-
ი ითვალისწინებს სას- ჯვლის სახით თავისუფლების აღკვეთას, თუ გამოძიების ორგანო ვერ
ახერხებს მიმალვის/ ახალი დანაშაულის ჩადენის ან/და მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხის
დამტკი- ცებას დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით, ამ შემთხვევაშიც დაკავების გამოყენება
უკანონო იქნება. იმავდროულად, გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში დაკავებისას, სსსკ-ის 172-
ე მუხლში მითითებული პირებისათვის, შესაძლებელია უცნობი იყოს დანაშაუ- ლის შემადგენლობის
ცალკეული ელემენტის არარსებობის შესახებ (მაგალითად, უცნო- ბი იყოს პირის შეურაცხაობის
საკითხი). ამიტომ, თუ დაკავების შემდეგ გამოვლინდება სს დევნის წარმოების ამკრძალავი
გარემოება (მაგალითად, დაკავებულის შეურაცხაობა,

ასაკი) დაკავებულის გათავისუფლება არ გამოიწვევს თავად დაკავების უკანონობას. 13.
მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სსსკ-ი უთითებს სანქციონირებული და-
კავებისთვის დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის მტკიცების
ვალდებულებაზე, ფაქტობრივად მოცემულ შემთხვევაში პირის ბრალეულობა არ არის
დამტკიცებული იმგვარად, რაც შექმნის მის მიმართ ბრალის წაყენების შესაd- ლებლობას. მოცემულ
შემთხვევაში საგამოძიებო ორგანოს პირის დაკავების მომენტიდან 48-ის განმავლობაში ეკისრება
ბრალის წაყენება.
სანქციონირებული დაკავების გამოყენება შესაძლებელია, როდესაც გამოძიების ორგანოს გააჩნია
საკმარისი მტკიცებულებები ბრალის წაყენებისათვის, მაგრამ შიშობს, რომ სსსკ- ით
გათვალისწინებული პროცედურებიდან გამომდინარე ბრალის წაყენებიდან სასამართ- ლოში
წარდგენამდე და აღკვეთის ღონისძიების სახით პირის მიმართ პატიმრობის გამოყ- ენებამდე
შუალედში, ბრალდებული შესაძლებელია მიიმალოს ან სხვაგვარად შეუშალოს ხელი
მართლმსაჯულების განხორციელებას. აღნიშნული საფრთხეების პრევენციისათვის სსსკ-ის 171-ე
მუხლი ქმნის პირის დაკავების შესაძლებლობას.

დაკავება შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს როგორც ბრალდებული პირის მიმართ აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენებამდე, ასევე იმ პირის მიმართ, რომელსაც სისხლის სა- მართლის პროცესში
სტატუსი არ გააჩნია ან მონაწილეობდა ბრალდებულისგან განსხვა ვებული სამართლებრივი
სტატუსით (მაგალითად, მოწმის სახით). მოცემულ შემთხვევაში, როგორც წესი, პირის დაკავება
უნდა განხორციელდეს სასამართლოს განჩინების საფუძ- ველზე, თუმცა ცალკეულ შემთხვევებში,
სსსკ-ის 171-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალის- ნინებული წინაპირობების არსებობისას,
შესაძლებელია განხორციელდეს გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში. მაგალითად, საგამოძიებო
ორგანოში გამოცხადებული დაზარა ლებული შემთხვევით შეეჯახა ამავე საქმეზე მოწმის სახით
მონაწილე პირს ფოიეში და მასში ამოიცნო დანაშაულის ჩამდენი პირი

6)დაკავება
დაკავება

დაკავება არის თავისუფლების ხანმოკლე აღკვეთა.

2 პირი დაკავებულად ითვლება მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვის მომენტიდან. დაკავების
მომენტიდან პირი ითვლება ბრალდებულად.
ადამიანის თავისუფლება იმდენად წონადი ძირითადი უფლებაა, რომ მასში ჩარევა

სახელმწიფო ხელისუფლების მხრიდან უნდა წარმოადგენდეს ultima ratio"-ს.

ადამიანის დაკავება წარმოადგენს გამოძიების მიზნებისათვის პირის ხანმოკლე თავი- სუფების
შეზღუდვას კონკრეტულ დანაშაულთან მისი შემხებლობის ან/და მისი მხრიდან მართლმსაჯულების
განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხეების გადამოწმების და შესაბამისი
გადაწყვეტილების მიღების მიზნით. პატიმრობისგან (აღკვეთის ღონისძიების) განსხვავებით,
დაკავებას გააჩნია სპეციალური მიზნები, საფუძველი, პროცედურა და ხში რად წინ უსწრებს
პატიმრობის გამოყენებას.

დაკავების მიზანია: 1)პირის მხრიდან მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის
პრევენცია და დაკავებულის მიმართ მოგვიანებით აღკვეთის ღონისძიების გამ- ოყენების
უზრუნველყოფა; 2) პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ ვარაუდის გადა- მოწმება.
შესაბამისად, თუ საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებებით აღნიშნული საკითხი უკვე გადაწყვეტილია
და შეკრებილია საკმარისი მტკიცებულეებბი პირისათვის ბრალის ნაყენებისათვის,მაშინ დაკავების
ნაცვლად პირს ბრალი უნდა წაეყენოს და მის მიმართ გამოყენებულ უნდა იქნეს აღკვეთის
ღონისძიება. გამონაკლის შემთხვევაში, როდესაც მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის
შეშლის საფრთხე რეალურია, შესა- ძლეებლია პირის დაკავება მცირე ხნით, სასამართლოს მიერ
აღკვეთის ღონისძიების გამ- ოყენების შესახებ შუამდგომლობის განხილვამდე.

პირი დაკავებულად ითვლება იმ მომენტიდან, როდესაც დაკავების უფლებამოსილების მქონე პირი
მოქალაქეს განუმარტავს, რომ ის დაკავებულია კონკრეტულ დანაშაულთან დაკავშირებით და მას არ
შეუძლია კონკრეტული ადგილის დატოვება ან იგი ვალდებულია დაემორჩილოს პოლიციელს სხვა
ადგილას გადაყვანაში. აღნიშნული მომენტიდან პირს უსპობა დამოუკიდებლად, საკუთარი
შეხედულებისამებრ გადაადგილების შესაძლებლობა. აღნიშნული წესი თანაბრად ვრცელდება იმ
შემთხვევებზეც, როდესაც პირს არ შეუძლია გადაადგილება ერთი ადგილიდან მეორეზე და არა აქვს
მნიშვნელობა სად ხდება პირის თავისუფლების შეზღუდვა – ქუჩაში, პოლიციის განყოფილებაში (მას
შემდეგ, რაც პირი საკუთარი ნებით გამოცხადდა), სატრანსპორტო საშუალებაში, ოთახში თუ
ნებისმიერ სხვა ადგილას.

თავისუფლების შეზღუდვას ადგილი არ აქვს მანამ, სანამ ადამიანი საკუთარი ნებით იმყ- ოფება
გარკვეულ ადგილას და მას ნებისმიერ მომენტში შეუძლია თანხმობის უკან წაღება. შესაბამისად,
როდესაც ადამიანი ნებაყოფლობით აღმოჩნდა კონკრეტულ ადგილას და ნე- ბაყოფლობით რჩება ამ
ადგილას იძულების გამოყენების გარეშე, ადგილი არ აქვს თავისუ- ფლების შეზღუდვას.
მაგალითად, თუ პირი მივიდა პოლიციის დაწესებულებაში აღიარებით და რამდენიმე საათის
განმავლობაში იცდის, ვიდრე გამომძიებელი გათავისუფლდება მის თავისუფლების შეზღუდვას
ადგილი არ აქვს, ვინაიდან პირს ნებისმიერ მომენტში შეუძლია შენობის დატოვება; ადამიანს
სთხოვენ, გაჰყვეს პოლიციის ოფიცერს რამოდე- ნიმე კითხვაზე პასუხის გასაცემად, ამოსაცნობად
წარდგენის პროცედურის განსახორ ციელებლად, ჩხრეკის წარმოებაზე დასასწრებად და ა.შ. – არ
წარმოადგენს დაკავებას სსსკ-ის მიზნებისათვის. მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაშიც
პირს საკუთარი გადაწყვეტილებისამებრ ნებისმიერ მომენტში არ შეუძლია (მაგალითად, შუა
ამოცნობის პროცესიდან) წასვლა. მოცემულ შემთხვევაში პირს ეკისრება თმენის და სამოქალაქო მო-
ვალეობის შესრულების ვალდებულება, რაც არ უკავშირდება მისთვის სსსკ 170-ე მუხლით
დადგენილ თავისუფლების შეზღუდვას. იმ შემთხვევაშიც, თუ ასეთ ამოცნობას შედეგად მოჰყვება
მოგვიანებით მისი დაკავება, დრო, რომლის განმავლობაშიც მას ფაქტობრივად შეზღუდული ჰქონდა
გადაადგილების შესაძლებლობა, დაკავების ვადაში არ შედის. 422

ამდენად, მიუხედავად იმისა, რომ პირი დაკავებულად ითვლება მიმოსვლის თავისუფლების
შეზღუდვის მომენტიდან, ყოველგვარი თავისუფლების შეზღუდვა არ გულისხმობს პირის
დაკავებას.

მნიშვნელობა არ აქვს სად მოხდება პირისთვის მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვა. მაგალითად,
ქუჩაში, პოლიციის სატრანსპორტო საშუალებაში პირის მოთავსებით, უშუ- ალოდ საგამოძიებო
ნაწილში/პოლიციის დაწესებულებაში და სხვა. მნიშვნელობა არ აქვს პირი შესაბამის
ტერიტორიაზე/ადგილას იმყოფება საკუთარი ინიციატივით/ნებაყოფლო- ბით თუ, მაგალითად,
სამართალდამცავი ორგანოს დაბარების საფუძველზე. პირი და- კავებულად ითვლება მიმოსვლის
თავისუფლების ობიექტურად შეზღუდვის მომენტიდან. შესაბამისად, თუ პირს სუბიექტურად
ჰგონია, რომ მას არ აქვს გადაადგილების თავისუფ- ლება, აღნიშნული არ გულისხმობს დაკავებას
170-ე მუხლის მიზნებისათვის.

დაკავებად ითვლება ისეთი შემთხვევებიც, როდესაც თავისუფლებაშეზღუდული პირების გადაყვანა
ხდება მათ მიერ შერჩეულ სასტუმროში, თუ სასტუმროს დერეფანს პატრული- რებს პოლიციის
თანამშრომელი, რომელიც მეთვალყურეობს დაკავებულ პირებს და დაკა- ვებულებს ეკრძალებათ
სასტუმროს დატოვება. 23 დაკავება შესაძლებელია განხორციელ- დეს სამართალდამცავ ორგანოთა
ადმინისტრაციულ შენობებშიც (მაგალითად, ამოცნო- ბაზე გამოცხადებული პირის დაკავება,
დასაკითხად გამოცხადებული პირის დაკავება და სხვა).

დაკავებისთვის დამახასიათებელ ერთ-ერთ ძირითად ნიშანს წარმოადგენს იძულების ელე- მენტის
არსებობა. არანაირი მნიშვნელობა არა აქვს პირი თავისი ნებით ჩაბარდა თუ არა, ან პირმა იცის თუ
არა თავისუფლების შეზღუდვის ფაქტის შესახებ. მთავარია, რომ ის აღარ არის თავისუფალი და აღარ
შეუძლია საკუთარი სურვილისამებრ გადაადგილება424 დაკავების უფლებამოსილების მქონე პირის
მოთხოვნისადმი დაუმორჩილებლობისას მის მიმართ ძალის იძულების გამოყენების შიშით.
ევროპული სასამართლო აღნიშნულ გარე- მოებას უფრო მეტ მნიშვნელობას ანიჭებს ვიდრე
თავისუფლების შეზღუდვის/დაკავების ადგილს. შესაბამისად, მოთხოვნა პირისადმი, რომ ის დარჩეს
საკუთარ სახლში, ასევე ითვლება თავისუფლების შეზღუდვად ადამიანის უფლებათა და
თავისუფლებათა დაცვის ევროპული კონვენციის მნიშვნელობით.

სსსკ-ით გათვალისწინებული გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვისთვის დამახა- სიათებელი
ნიშნებია:

1) პირის მიმართ უნდა არსებობდეს დასაბუთებული ვარაუდი დანაშაულის ჩადენის შესახებ; 2) მის
მიმართ გადაადგილების თავისუფლების შეზღუდვა უკავშირდება მისი მხრიდან
მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის ან/და მიმალვის საფრთხეს (და არა
სამოქალაქო მოვალეობის შესრულებას);
3) დაკავების მიზანია პირის წარდგენა სამართალდამცავ ორგანოში.
სსსკ-ით გათვალისწინებულ თავისუფლების შეზღუდვას ახასიათებს გარკვეული წინაპი- რობები,
საფუძველი და კონკრეტული ფორმალური მიზანი. შესაბამისად, მოწმის მიმართ გამოყენებული
იძულებითი მოყვანა ან/და ჩხრეკის პროცესზე დამსწრე პირებისთვის ჩხრეკის ადგილის დატოვების
აკრძალვა ჩხრეკის დასრულებამდე (მიუხედავად იმისა, რომ არ აქვთ საკუთარი სურვილით
კონკრეტული ტერიტორიის დატოვების უფლება) და სხვა – არ წარმოადგენს დაკავებას სსსკ-ის 170-ე
მუხლის მნიშვნელობით.

დაკავებისას ერთმანეთისგან უნდა გაიმიჯნოს ადმინისტრაციული და სისხლისსამართ- ლებრივი
დაკავება (დაკავების მიზნების, დაკავების საფუძვლის და მტკიცებულებითი სტანდარტის
მიხედვით). შესაძლებელია ადმინისტრაციული დაკავება მოგვიანებით გა- დაიზარდოს
სისხლისსამართლებრივ დაკავებაში (მაგალითად, პირი დაკავებულ იქნა ად- მინისტრაცუილი წესით
მისი ვინაობის დასადგენად, რის შედეგადაც გამოვლინდა სისხლის სამართლებრივი წესით მისი
დაკავების საფუძველი). დაკავების ოქმში უნდა აღინიშნოს პირის ფაქტობრივი დაკავების დრო ე.ი.
დრო, როდესაც განხორციელდა პირის დაკავება ადმინისტრაციული წესით. შესაბამისად,
ადმინისტრაციული დაკავების ხანგრძლივობა მო- ცემულ შემთხვევაში შედის
სისხლისსამართლებრივი წესით დაკავების საერთო ხანგრძლი- ვობაში.

მუხლი 171. დაკავების საფუძველი
თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული, რომლისთვისაც კანო-

ნით სასჯელის სახით გათვალისწინებულია თავისუფლების აღკვეთა, ამასთანავე, პირი მიიმალე- ბა
ან არ გამოცხადდება სასამართლოში, გაანადგურებს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმა- ციას ან
ჩაიდენს ახალ დანაშაულს, გამოძიების ადგილის მიხედვით სასამართლოს პროკურორის
შუამდგომლობით, ზეპირი მოსმენის გარეშე გამოაქვს განჩინება პირის დაკავების თაობაზე. ეს
განჩინება არ გასაჩივრდება.
პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე შესაძლებელია, თუ:

ა) პირს წაასწრეს დანაშაულის ჩადენისას ან ჩადენისთანავე;
ბ) პირი დაინახეს დანაშაულის ჩადენის ადგილას და მის მიმართ დაუყოვნებლივ ხორციელდება
სისხლისსამართლებრივი დევნა მისი დაკავების მიზნით;

გ) პირზე, მასთან ან მის ტანსაცმელზე აღმოჩნდა ჩადენილი დანაშაულის აშკარა კვალი;
დ) პირი დანაშაულის ჩადენის შემდეგ მიიმალა, მაგრამ შემდგომ იგი თვითმხილველმა ამოიცნო;
ე) პირი შესაძლოა მიიმალოს;
ვ)პირი ძებნილია.
პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე ნებადართულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ
არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული და მისი მიმალვის, სა-
სამართლოში გამოუცხადებლობის, საქმისათვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციის განადგურებისა თუ
ახალი დანაშაულის ჩადენის საფრთხე თავიდან ვერ იქნება აცილებული სხვა, ალტერნატი- ული
ღონისძიებით, რომელიც პროპორციულია სავარაუდოდ ჩადენილი დანაშაულის გარემოე- ბებისა და
ბრალდებულის პირადი მონაცემებისა.

დაკავება საგამოძიებო მოქმედებაა, რომელსაც დაკავებული პირის მიმართ სისხლის-
სამართლებრივი დევნის გაგრძელებისათვის სავალდებულო წესით უნდა მოჰყვს პირისათ- ვის
ბრალდების დადგენილების წარდგენა.

პირის დაკავება შესაძლებელია განხორციელდეს როგორც სისხლისსამართლებრივი დევნის
დაწყებამდე, ასევე დევნის დაწყების შემდეგ. ამასთან, დაკავება, პროცესის მწარმოებელი ორგანოს
და სსსკ 172-ე მუხლში გათვალისწინებული სუბიექტების უფლებაა. შესაბამისად, მისი გამოყენება
დამოკიდებულია პროცესის მწარმოებელი სუბიექტის შეხედულებაზე. მათ შორის სსსკ 171-ე
მუხლის მეორე ნაწილით გათვალისწინებული გარემოებების არ- სებობისას, დაკავების შესახებ
გადაწყვეტილების მიღება დამოკიდებულია დაკავების უფ- ლებამოსილების მქონე პირის
გადანყვეტილებაზე. თუმცა სასამართლო ვალდებულია (და 502

არა უფლებამოსილი) გამოიტანოს განჩინება დაკავების შესახებ, როდესაც სახეზეა სსსკ 171-ე
მუხლის პირველ ნაწილში მითითებული წინაპირობები.
დაკავების მიზანია დაკავებული ბრალდებულის დანაშაულებრივ ქმედებასთან შემხებლო- ბის და
მის მიმართ აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების საკითხის განხილვა. დაკავების საფუძველს,
როგორც წესი წარმოადგენს მტკიცებულებათა ერთობლიობა/ საქმის გარე- მოებები, რომლებიც
ემყარება ობიექტურ გარემოებებს, რომელიც ქმნის დასაბუთებულ ვარაუდს დაკავებისათვის,
დაკავების განმახორციელებელი კონკრეტული პირის სუბიე- ქტური განზრახვა არ დაუშვას
დაკავებული პირის მიმალვა, მტკიცებულების განადგურე- ბა ან ახალი დანაშაულის ჩადენა.

პირის დაკავების ფაქტობრივი საფუძველი შეიძლება დადგენილი იყოს სხვადასხვა სა- ხის
მტკიცებულებითი ინფორმაციით. მაგალითად, საგამოძიებო/საპროცესო მოქმედებათა ოქმები
(მაგალითად, დაზარალებულის/თვითმხილველისათვის ამოსაცნობად წარდგენის ოქმი,
დათვალიერების, ჩხრეკა-ამოღების, დაკითხვის და სხვა ოქმები), დოკუმენტები და სხვა.

დაკავების მიზანია სსსკ 171-ე მუხლის მე-2 ნაწილში მითითებული საფრთხეების პრევენ- ცია.
ამასთან, სსსკ ადგენს დაკავების და აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების პრაქტი- კულად იდენტურ
მიზნებს ერთი განსხვავებით – დაკავების მიზანი არ არის მოწმეებზე ზემოქმედების პრევენცია.

პირის დაკავების შესახებ გადაწყვეტილების მიღება, როგორც წესი, ხორციელდება პირ- ველ რიგში
იმისათვის, რომ გადამოწმდეს პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ ვარ- აუდი, თავიდან იქნეს
აცილებული მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის საფრთხე და მის მიმართ განხორციელდეს
აღკვეთის ღონისძიების გამოყენება.

დაკავების კანონიერებისათვის მნიშვნელოვანია შემდეგი 3 გარემოება:

1) დაკავებული პირის მხრიდან განხორციელებული მოქმედება, რაც საფუძვლად დაედო მის
დაკავებას, უნდა შეიცავდეს სსკ-ით განსაზღვრული იმ დანაშაულის ნიშნებს, რომე- ლიც სასჯელის
სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას (ეხება მხოლოდ სასა- მართლოს ნებართვის
საფუძველზე განხორციელებულ დაკავებას); 2) დაკავების მიზანი უნდა იყოს პირის
სასამართლოსთვის წარდგენა;
3) ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა დანაშაული და არსებობს მისი მხრიდან მართლმსაჯულე- ბის
განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხე, უნდა იყოს დასაბუთებული;
4) აღნიშნული საფრთხის პრევენციის ერთადერთ საშუალებას უნდა წარმოადგენდეს და- კავება.
დაკავებისათვის საჭიროა საფრთხეების დამაჯერებელი და თანმიმდევრული დასაბუთება in
concreto.

სსსკ-ი ითვალისწინებს ბრალდებულის დაკავების ორ წესს:

1) სასამართლოს ნებართვით;
2) გადაუდებელი აუცილებლობის საფუძველზე.
სსსკ-ის თანახმად, პირის დაკავების ორდინალურ წესს წარმოადგენს სასამართლოს გან- ჩინების
საფუძველზე პირის მიმოსვლის თავისუფლების შეზღუდვა.

სსსკ-ის სანქციონირებული დაკავების გამოყენებას ითვალისწინებს კუმულაციურად რამ- დენიმე
პირობის არსებობისას:

1) დასაბუთებული ვარაუდი, რომ პირმა ჩაიდინა კონკრეტული სახის დანაშაული, რო- მელიც
სასჯელის სახით ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთის გამოყენების შესაძ- ლებლობას;
2) პირის მიმართ დაკავების გამოყენება აუცილებელია სსსკ-ის 171-ე მუხლის პირველ ნაწილში
მითითებული საფრთხეების პრევენციისათვის, რაც ასევე დასაბუთებული ვარ- აუდის სტანდარტით
უნდა იყოს დასაბუთებული.
დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით ერთდროულად უნდა მტკიცდებოდეს ორივე წინა პირობის
არსებობა, როგორც ის, რომ პირს ჩადენილი აქვს დანაშაული, ასევე მისი მხრიდან
მართლმსაჯულების განხორციელებისათვის ხელის შეშლის საფრთხის არსებობა. ერთ- ერთი ამ
წინაპირობის არარსებობა გამორიცხავს დაკავების გამოყენების შესაძლებლობას და მას უკანონოდ
აქცევს. მაგალითად, თუ პირს ბრალი ედება დანაშაულში, რომელიც სასჯელის სახით არ
ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას, მის მიმართ სასამართლოს განჩინების საფუძველზე

დაკავების გამოყენება არ დაიშვება (მაგრამ არ გამოირიცხება გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში
დაკავება), თუნდაც დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით იყოს დამტკიცებულებული მისი
მხრიდან მართლმსაჯულების განხორციე- ლებისათვის ხელის შეშლის საფრთხის არსებობა. და,
პირიქით, თუ პირს ბრალი ედება წამებაში, მიუხედავად იმისა, რომ აღნიშნული ქმედებისათვის სსკ-
ი ითვალისწინებს სას- ჯვლის სახით თავისუფლების აღკვეთას, თუ გამოძიების ორგანო ვერ
ახერხებს მიმალვის/ ახალი დანაშაულის ჩადენის ან/და მტკიცებულებათა განადგურების საფრთხის
დამტკი- ცებას დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით, ამ შემთხვევაშიც დაკავების გამოყენება
უკანონო იქნება. იმავდროულად, გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში დაკავებისას, სსსკ-ის 172-
ე მუხლში მითითებული პირებისათვის, შესაძლებელია უცნობი იყოს დანაშაუ- ლის შემადგენლობის
ცალკეული ელემენტის არარსებობის შესახებ (მაგალითად, უცნო- ბი იყოს პირის შეურაცხაობის
საკითხი). ამიტომ, თუ დაკავების შემდეგ გამოვლინდება სს დევნის წარმოების ამკრძალავი
გარემოება (მაგალითად, დაკავებულის შეურაცხაობა,

ასაკი) დაკავებულის გათავისუფლება არ გამოიწვევს თავად დაკავების უკანონობას. 13.
მიუხედავად იმისა, რომ მოცემულ შემთხვევაში სსსკ-ი უთითებს სანქციონირებული და-
კავებისთვის დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტით პირის მიერ დანაშაულის ჩადენის მტკიცების
ვალდებულებაზე, ფაქტობრივად მოცემულ შემთხვევაში პირის ბრალეულობა არ არის
დამტკიცებული იმგვარად, რაც შექმნის მის მიმართ ბრალის წაყენების შესაd- ლებლობას. მოცემულ
შემთხვევაში საგამოძიებო ორგანოს პირის დაკავების მომენტიდან 48-ის განმავლობაში ეკისრება
ბრალის წაყენება.
სანქციონირებული დაკავების გამოყენება შესაძლებელია, როდესაც გამოძიების ორგანოს გააჩნია
საკმარისი მტკიცებულებები ბრალის წაყენებისათვის, მაგრამ შიშობს, რომ სსსკ- ით
გათვალისწინებული პროცედურებიდან გამომდინარე ბრალის წაყენებიდან სასამართ- ლოში
წარდგენამდე და აღკვეთის ღონისძიების სახით პირის მიმართ პატიმრობის გამოყ- ენებამდე
შუალედში, ბრალდებული შესაძლებელია მიიმალოს ან სხვაგვარად შეუშალოს ხელი
მართლმსაჯულების განხორციელებას. აღნიშნული საფრთხეების პრევენციისათვის სსსკ-ის 171-ე
მუხლი ქმნის პირის დაკავების შესაძლებლობას.

დაკავება შესაძლებელია გამოყენებულ იქნეს როგორც ბრალდებული პირის მიმართ აღკვეთის
ღონისძიების გამოყენებამდე, ასევე იმ პირის მიმართ, რომელსაც სისხლის სა- მართლის პროცესში
სტატუსი არ გააჩნია ან მონაწილეობდა ბრალდებულისგან განსხვა ვებული სამართლებრივი
სტატუსით (მაგალითად, მოწმის სახით). მოცემულ შემთხვევაში, როგორც წესი, პირის დაკავება
უნდა განხორციელდეს სასამართლოს განჩინების საფუძ- ველზე, თუმცა ცალკეულ შემთხვევებში,
სსსკ-ის 171-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალის- ნინებული წინაპირობების არსებობისას,
შესაძლებელია განხორციელდეს გადაუდებელი აუცილებლობის რეჟიმში. მაგალითად, საგამოძიებო
ორგანოში გამოცხადებული დაზარა ლებული შემთხვევით შეეჯახა ამავე საქმეზე მოწმის სახით
მონაწილე პირს ფოიეში და მასში ამოიცნო დანაშაულის ჩამდენი პირი

თუ აღიარა დანაშაული სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 200 მუხლი თუ არ აღიარა 205 მუხლი სისხლის სამათლის საპროცესო კოდექსი ორივეზე იყენებ 177 მუხლს

თლოს. სისხლის სამართლის პროცესი 2 ტესტები
1. სასამართლო იხილავდა საქმეს რვა ბრალდებულის მიმართ რომლის განხილვის დროს ერთ-ერთი მათგანის ადვოკატი არ გამოცხადდა . მისი გამოუცხადებლობა სერიოზულად ლახავდა სხვა ბრალდებულთა ინტერესებს და გავლენას ახდენდა სხვა მტკიცებულებათა გამოკვლევის სისრულესა და ობიექტურობაზე . მიუხედავად ამისა , სასამართლომ განაგრძო საქმის განხილვა სხვა ბრალდებულთა მიმართ. შეაფასეთ მოსამართლის მოქმედება.
არ არის კანონიერი , რადგან თუ საქმე იხილება ორი ან მეტი .
2. ბრალის წაყენების შესახებ დადგენილების გამოტანიდან რა ვადაში უნდა იქნეს ბრალი წაყენებული?
არა უგვიანეს 24 საათისა
3. ექვემდებარება თუ არა გასაჩივრებას სასამართლოს განჩინება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ და რა წესით?
სასამართლის განჩინება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიაში.
4. რა წესით ხდება სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმიდან ცალკე წარმოებისათვის სისხლის სამართლის საქმის გამოყოფა ?
მხარის შუამდგომლობით , სასამართლოს განჩინებით
5. რომელი სასამართლო განიხილავს შუამდგომლობას ექსჰუმაციის შესახებ , რა პროცედურით რა ვადაში და საჩივრდება თუ არა ამ საკითხზე გამოტანილი სასამართლო გადაწყვეტილება?
აღნიშნულ შუამდგომლობას იხილავს მაგისტრი მოსამართლე , გამოძიების ადგილის მიხედვით ,ზეპირი მოსმენის გარეშე , დაყენებიდან 48 საათში , ხოლო სასამართლოს განჩინება არ საჩივრდება.
6. საქმის ინტერესებიდან გამომდინარე გამომძიებელმა ჩაატარა საგამოძიებო ექსპერიმენტი, რა დროსაც ერთდროულად ადგილზე შეამოწმა რამდენიმე პირის ( ინფორმაცია ) ჩვენება , ხოლო მიღებულმა შედეგებმა ხელი შეუწყო გამოძიებას საქმის სრულად გახსნაში . მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება .
უკანონოა რადგან რამდენიმე პირის ინფორმაციის ( ჩვენების ) ადგილზე შემოწმება დაუშვებელია.
7. პროკურორმა გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით , რომ ქონებას , რომელიც დანაშაულებრივი გზით იყო მოპოვებული , გადამალავდნენ ან გაანადგურებდნენ , გამოიტანა დადგენილება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ , აღნიშნული დადგენილების აღსრულებიდან 24 საათის განმავლობაში პროკურორმა ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შეტყობინება გაუგზავნა სასამართლოს გამოძიების ადგილის მიხედვით და წარუდგინა მას შუამდგომლობა ყადაღის კანონიერების შემოწმების თაობაზე. კანონის რა მოთხოვნა დააარღვია პროკურორმა ?
პროკურორმა დაარღვია კანონის მოთხოვნა , რადგან პროკურორმა გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ ( დიდი პასუხი ) მოკლედ უნდა წარედგინა შუამდგომლობა 12 საათში, როცა გადაუდებელი აუცილებლობაა სახეზე.
8. რა ვადით შეიძლება მოთავსდეს ბრალდებული ექსპერტიზისათვის სამედიცინო დაწესებულებაში?
არა უმეტეს 20 დღის ვადით , ეს ვადა ექიმის დასკვნის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით შეიძლება გაგრძელდეს კიდევ 10 დღით
9. რა შემთხვევაში შეიძლება იქნეს გამოყენებული აღკვეთის ღონისძიების სახით შეთანხმება გაუსვლელობის და სათანადო ქცევის შესახებ ?
თუ პირის მიერ ჩადენილი დანაშულისთვის კანონი სასჯელის სახით არ ითვალისწინების თავისუფლების აღკვეთას 1 წელზე მეტი ვადით.
10. რა ვადაში უნდა აღსრულდეს გადაწყვეტილება სასამართლოში პირი მიყვანის შესახებ?
გონივრულ ვადაში
11. რა წესით განიხილება საქმე საკასაციო სასამართლოში , თუ სხდომაზე კასატორი არ გამოცხადდა?
თუ საკასაციო სხდომის კასატორი არასაპატიო მიზეზით არ გამოცხადდება საკასაციო სასამართლო განჩინებით მის საკასაციო საჩივარს განუხილველად დატოვებს .
12. ვინ იწყებს და ახორციელებს სისხლის სამართლებრივ დევნას?
სისხლის სამართლებრივი დევნის დაწყება და განხორციელება პროკურორის დისკრესიული უფლებამოსილებაა
13. რომელი ორგანოს ან თანამდებობის პირისაგან უნდა იქნეს გამოთხოვილი ნებართვა დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე პირის ჩრეკის თაობაზე?
დიდი პასუხი ( დასაშვებია მხოლოდ ხელმძღვანელის თანხმობით , საგარეო)
14. რამდენი დაუსაბუთებული აცილების უფლება აქვს მხარეს მსაჯულობის კანდიდატისადმი?
თუ წარდგენილი ბრალდება სასჯელის სახით ითვალისიწინებს უვადო თავისუფლების აღკვეთას , მხარეს 10 დაუსაბუთებელი აცილების განცხადების უფლება აქვს , დანარჩენ შემთხვევაში მხარე უფლებამოსილია განაცხადოს 6 დაუსაბუთებელი აცილება.
15. როგორ უნდა გადაწყდეს პირის ბრალეულობის საკითხი , როცა არც განმეორებით დანიშნულ ნაფფიც მსაჯულთა შემადგენლობას არ შესწევს უნარი გამოიტანოს ვერდიქტი?
თუ არც განმეორებით დანიშნულ ნაფიც მსაჯულთა შემადგენლობას არ შესწევს უნარი მიიღოს გადაწყევტილება მაშინ კანონით დადგენილი წესით ბრალდებული გამართლებულად ითვლება
16. ბრალდებული ბექაური დააკავეს ხულიგნობის ჩადენისათვის და მაშინვე გადაიყვანეს წინასწარი დაკავების იზოლატორში , კანონით დადგენილ 72 საათიან ვადაში ვერ მოხერხდა მისთვის ბრალდების წაყენება და აღკვეთის ღონისძიების შერჩევა , აღნიშნულის გამო დაკავებიდან მისი გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო დაკავებულთა ყოფნის ადგილის უფროსმა , კანონიერია თუ არა მისი მოქმედება?
კანონიერია რადგან თუ გავიდა დაკავების ვადა დაკავებული თავისუფლდება დაკავებულთა ყოფლის ადგილის უფროსის დადგენილებით.
17. ვინ უნდა უზრუნველყოს საკუთარი მოწმეების გამოცხადება სასამართლოში?
მხარეებმა
18. არის თუ არა უფლებამოსილი დაზარალებული გაასაჩივროს საპროცესო შეთანხმება ?
დაზარალებულს უფლება არა აქვს, გაასაჩივროს საპროცესო შეთანხმება.
19. რა ვადაში უნდა მიმართოს პროკურორმა სასამართლოს აღკვეთი ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობით თუ ბრალდებული დაკავებული არ არის?
მიმართვის ვადა კანონით დადგენილი
20. აქვს თუ არა მსაჯულთა სასამართლოს სხდომის თავჯდომარეს უფლება გააუქმოს ნაფიც მსაჯულთა მიერ გამოტანილი გამამტყუნებელი ვერდიქტი?
სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია გააუქმოს ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს გამამტყუნებელი ვერდიქტი და დანიშნოს ნაფიც მსაჯულთა ახალი შემადგენლობის შერჩევის სხდომის თარიღი, თუ აღნიშნული ვერდიქტი აშკარად ეწინააღმდეგება მტკიცებულებათა ერთობლიობას, უსაფუძვლოა და გამამტყუნებელი ვერდიქტის გაუქმება სამართლიანი მართლმსაჯულების აღსრულების ერთადერთი შესაძლებლობაა.
21. რა ვადით შეიძლება იყოს პირი დაკავებული?

დაკავების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 72 სთს
22. რა ვადაში ინიშნება სასჯელის დანიშვნის სხდომა გამამტყუნებელი ვერდიქტის გამოტანის დროს?
სასჯელის დანიშვნის სხდომა უნდა გაიმართოს ვერდიქტის გამოცხადებიდან არა უგვიანეს 3 დღისა.
23. ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რომელი საგამოძიებო მოქმედების ჩაასატარებლად არ აქვს სასამართლოსთვის მიმართვის უფლება დაცვის მხარეს?
ფარული საგამოძიებო მოქმედება
24. არის თუ არა სავალდებულო ექსპერტიზის ინიციატორმა მხარემ ექსპერტის დასკვნა გადასცეს მეორე მხარეს?
ექსპერტის დასკვნის მიღებისთანავე ექსპერტიზის ინიციატორმა მხარემ ის დაუყოვნებლივ უნდა გადასცეს მეორე მხარეს ასეთი მოთხოვნის არსებობის შემთხვევაში.
25. რა წესით ხდება კოლეგიური შემადგენლობის მიერ სასამართლო გადაწყვეტილების მიღება?
სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს კენჭისყრით, ხმათა უმრავლესობით. გადაწყვეტილება სასჯელის ზომად უვადო თავისუფლების აღკვეთის დანიშვნის შესახებ მიიღება მხოლოდ ერთხმად.
26. რა წესით ხდება სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმიდან ცალკე წარმოებისათვის სისხლის სამართლის საქმის გაერთიანება?
მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით.
27. ქონების შესაძლო ჩამორთმევის უზრუნველსაყოფად პროკურორის შუამდგომლობით სასამართლომ ყადაღა დაადო ქონებას და მოითხოვა სახელმწიფოს სახელით დადებული ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების შეჩერება. კანონიერია თუ არა პროკურორის მოქმედება?
კანონიერია, რადგან თუ ბრალდებული თანამდებობის პირია, პროკურორი
ვალდებულია სასამართლოს წინაშე დააყენოს შუამდგომლობა თანამდებობის პირის ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ, ასევე მოითხოვოს თანამდებობის პირის მიერ სახელმწიფოს სახელით დადებული ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების შეჩერება;
28. ნიმუშის აღებაზე უარი განაცხადა ბრალდებულმა იმ მოტივით, რომ ეს გამოიწვევდა
ტკივილის შეგრძნებას და აქედან გამომდინარე, საფრთხე ემუქრებოდა მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. მიუხედავად ამისა, გამომძიებელმა პროკურორის თანხმობით მაინც აიღო ნიმუშები, რასაც შედეგად ბრალდებულის გონების დროებითი დაკარგვა მოჰყვა. მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება:
ნიმუშის აღება, რომელიც ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას იწვევს,დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევაში და იმ პირის თანხმობით,რომლისგანაც ნიმუში უნდა იქნეს აღებული.
29. ბრალდებულ კაშიას ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა ბარდაველიძემ
ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ მიმართვა გაუგზავნა საექსპერტო დაწესებულებას და საქმის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, მოსთხოვა შემჭიდროებულ ვადებში
ექსპერტიზის ჩატარება. ამასთან, გადასცა მას კვლევისათვის საჭირო ყველა ობიექტი. საექსპერტო დაწესებულების ხელმძღვანელმა უარი განაცხადა ექსპერტიზის ჩატარებაზე,რადგან არ არსებობდა მხარის შუამდგომლობით გამოტანილი სასამართლოს განჩინება.
კანონიერია თუ არა საექსპერტო დაწესებულების ხელმძღვანელის ეს მოქმედება?
უკანონოა,რადგან ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ დაცვის მხარის მიმართვა სავალდებულოა სახელმწიფო-საექსპერტო დაწესებულებისათვის,ექსპერტისთვის და იმ პირისატვის,რომელიც საექსპერტო კვლევის ობიექტია.
უკანონოა, რადგან ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ დაცვის მხარის მიმართვა
სავალდებულოა სახელმწიფო-საექსპერტო დაწესებულებისათვის, ექსპერტისთვის და იმ
პირისათვის, რომელიც საექსპერტო კვლევის ობიექტია;
30. ნივთიერი მტკიცებულების აღმოჩენის მიზნით, ადვოკატმა მენაბდემ, ბარამიძის
საცხოვრებელ ბინაში, მისივე თანხმობით, ჩაატარა დათვალიერება, რის შემდეგ
შესაბამისი ოქმი და მასალები წარუდგინა სასამართლოს საქმეზე დასართავად.
მოსამართლემ წარდგენილი მასალები დაუშვებელ მტკიცებულებად სცნო, რადგან
მიიჩნია, რომ ადვოკატის მიერ დათვალიერება ჩატარებული იყო კანონდარღვევით,
მოსამართლის განჩინების გარეშე. შეაფასეთ ეს შემთხვევა:
მოსამართლის მოქმედება უკანონია, რადგან ნივთიერი მტკიცებულების აღმოჩენის
მიზნით მხარეს უფლება აქვს დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი, საცავი, სადგომი,
სათავსო და ა.შ. სასამართლოს განჩინება არ არის აუცილებელი, როცა დათვალიერება
ეხება კერძო საკუთრებას და მისი მესაკუთრე წერილობით გამოხატავს თანხმობას
დათვალიერების ჩატარების თაობაზე;
31. გაზეთ „ქრონიკა“-ში უნდა გამოქვეყნებულიყო მამხილებელი მასალა სახელმწიფო
პოლიტიკური თანამდებობის პირთა მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ, რაც ამ პირთა
მოსაზრებით, არაარგუმენტირებული და ცილისმწამებლური იყო. აღნიშნულის გამო
პროკურატურამ გამომცემლობის რედაქციაში ჩაატარა ჩხრეკა და ამოიღო გაზეთის ყველა
ნომერი და შესაბამისი მასალა. როგორც გაირკვა, გაზეთის რედაქციას მართლაც არ
ჰქონდა შესაბამისი დამამტკიცებელი მასალები ხსენებულ თანამდებობის პირთა მხრივ
დანაშაულის ჩადენის შესახებ და ამ მასალების გამოქვეყნება მიზნად ისახავდა მათთვის
სახელის გატეხვას. მიეცით ამ ფაქტს სამართლებრივი შეფასება.
გამომცემლობის რედაქციაში ჩხრეკის ჩატარება დაუშვებელი იყო, რადგან
გამომცემლობის რედაქციაში ჩხრეკა შეიძლება ჩატარდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი დანაშაულის ჩადენის საგანი ან იარაღია;
32. გამომძიებელს ჰქონდა დასაბუთებული ვარაუდი, რომ დაკავებულ ფაიქიძეს
სურდა თავიდან მოეშორებინა მისი მამხილებელი მტკიცებულებები, რის გამოც მან
მოსამართლისგან განჩინების გამოთხოვისა და გამომძიებლის დადგენილების გარეშე
ჩაატარა პირადი ჩხრეკა. აღნიშნულის თაობაზე მან შეადგინა ოქმი და დაურთო სისხლის
სამართლის საქმეს. დაარღვია თუ არა საპროცესო კანონი გამომძიებელმა?
თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ დაკავებული აპირებს თავიდან
მოიშოროს დანაშაულის ჩადენაში მისი მამხილებელი მტკიცებულებები, დამკავებელ
თანამდებობის პირს უფლება აქვს ჩაატაროს ჩხრეკა სასამართლოს განჩინებისა და
გამომძიებლის დადგენილების გარეშე, რაც აღინიშნება დაკავების ოქმში. ამ შემთხვევაში ცალკე ოქმი პირადი ჩხრეკის თაობაზე არ დგება. ჩხრეკის კანონიერებას ამოწმებს სასამართლო კანონით დადგენილი წესით.
33. გამცემლიძის ბრალდების საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე გამოქვეყნდა
მოწმე ფაიქიძის წინასასამართლო ჩვენება, რომელიც ბრალდებულის მსჯავრდების
საფუძველი გახდა. შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
წინასასამართლო ჩვენება პირის საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე ქვეყნდება
მაშინ, როცა ამ პირის დაკითხვა შეუძლებელია. ეს ჩვენება არ შეიძლება იყოს
ბრალდებულის მსჯავრდების ერთადერთი საფუძველი. იგი დადასტურებული უნდა
იყოს სხვა მტკიცებულებით;
34. რა ვადაში უნდა წარედგინოს მოსამართლეს შუამდგომლობა გადაუდებელი
აუცილებლობისას ჩატარებული ჩხრეკის კანონიერების შემოწმების თაობაზე?
24 სთ
35. რაიონულმა სასამართლომ განჩინებით შეწყვიტა სისხლისსამართლებრივი დევნა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება პროკურორმა გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოში.
სასამართლომ არ გაიზიარა პროკურორის საჩივარი, რის გამოც პროკურორმა ეს
გადაწყვეტილება გაასაჩივრა საკასაციო სასამართლოში. საკასაციო სასამართლომ
პროკურორის მოთხოვნა დააკმაყოფილა მთლიანად: გააუქმა ამ საქმეზე მიღებული
სასამართლო გადაწყვეტილებები და საქმე ხელახალი განხილვის მიზნით გადაუგზავნა
სააპელაციო სასამართლოს. მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება.
პროკურორს უფლება აქვს, ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოში გაასაჩივროს განჩინება სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ, რომლის განჩინება საბოლოოა და გასაჩივრებას აღარ ექვემდებარება;
36. ანონიმური ცნობების საფუძველზე შესაძლებელია თუ არა გამოძიების დაიწყება
და სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელება?
გამომძიებელი ან პროკურორი ანონიმური ცნობების საფუძველზე ვალდებულია
დაიწყოს გამოძიება, მაგრამ არ არის უფლებამოსილი, განახორციელოს
სისხლისსამართლებრივი დევნა;
37. პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე შესაძლებელია თუ:
პირს წაასწრეს დანაშაულის ჩადენისას ან ჩადენისთანავე;
38. რა ვადა ეძლევათ მხარეებს დასკვნითი სიტყვის მოსამზადებლად?
განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას
39. რა შემთხვევაში შეიძლება გასაჩივრდეს საკასაციო წესით სააპელაციო სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის მიერ გამოტანილი განაჩენი?
კასატორის აზრით, უკანონოა
40. რომელი მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე უნდა მისცეს მოწმემ ჩვენება , რა ვადაში და არის თუ არა სავალდებულო მოწმის
არაუგვიანეს 24 საათისა , დიდი პასუხი
41. რა შემთხვევაშია შესაძლებელი ამომცნობის მიერ ობიექტის განმეორებით ამოცნობა?
განმეორებით ამოცნობა დაუშვებელია გარდა , იმ შემთხვევისას როცა წინა ამოცნობა ფოტოსურათით ჩატარდა
42. ბრალის წაყენების საკმარისი საფუძვლის არარსებობის შემთხვევაში რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი არის უფლებამოსილი გამოიტანოს დადგენილება პირის ბრალდების შესახებ?
პროკურორი
43. რა შემთხვევაში შეიძლება საქართველოს პარლამენტის წევრის დაკავება?
თუ წააასწრეს
44. აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობის განხილვისას მოსამართლემ სასამართლო სხდომა გადადო იმ მოტივით რომ არ გამოცხადდა პროკურორი, სხდომის გადადებამ გამოიწვია დაკავების ვადის გასვლა და ბრალდებულის პატიმრობიდან გათავისუფლება . შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
მოსამართლე ვალდებული იყო გადაედო სხდომა,რადგან განიხილებოდა პროკურორის შუამდგომლობა აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე და მისი გამოუცხადებლობის და შესაბამისი არგუმენტაციის მოსმენის გარეშე გადაწყვეტილების მირება დაუშვებელი იყო.

გვამის დათვალიერება; საგნის/დოკუმენტის/ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის დათვალიერება. შემთხვევის ადგილად მიიჩნევა ადგილი, სადაც მოხდა დანაშაული ან აღმოჩენილია მისი კვალი. დათვალიერებას გამომძიებელი ატარებს კანონით განსაზღვრული გარკვეული წესის დაცვით. აღნიშნული წესი განსხვავებულია დასათვალიერებელი ადგილის, საგნის, დოკუმენტის და ინფორმაციის შემცველი ობიექტის მიხედვით.თუ დათვალიერება ეხება კერძო საკუთრებას, ის ტარდება მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით. კერძო საკუთრებაში სასამართლოს განჩინების გარეშე დათვალიერების ჩატარება დასაშვებია თუ სახეზეა გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევა ან მესაკუთრე/მფლობელი წერილობით გამოხატავს თანხმობას დათვალიერების ჩატარებაზე. კერძო საკუთრებაში დათვალიერებას გამომძიებელი შემდეგი პროცედურის დაცვით ატარებს: პირველ რიგში, არკვევს მესაკუთრის/მფლობელის პოზიციას. თანხმობის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ატარებს საგამოძიებო მოქმედებას და ადგენს დათვალიერების ოქმს. უარის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ან თუ ვერ დგინდება დასათვალიერებელი ობიექტის მესაკუთრე, მფლობელი, სხვა უფლებამოსილი პირი ან თუ შეუძლებელია მათგან თანხმობის მიღება, გამომძიებელი იღებს დათვალიერების სასამართლოს განჩინებით, ან განჩინების გარეშე, გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარების გადაწყვეტილებას. მაგალითად, ბინაში მოხდა მკვლელობა. დანაშაულის კვალის (სისხლის ლაქების, ფეხის კვალის) და ნივთიერი მტკიცებულების (ცეცხლსასროლი იარაღის) აღმოჩენის მიზნით, გამომძიებელმა გადაწყვიტა დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი. იმის გათვალისწინებით, რომ ბინა კერძო საკუთრებას წარმოადგენს, დათვალიერების დაწყებამდე გამომძიებელმა უნდა გაარკვიოს ბინის მესაკუთრის პოზიცია დათვალიერების ჩატარებაზე, განუმარტოს მესაკუთრეს, რომ დათვალიერების პროცესში შესაძლებელია ამოღებულ იქნეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ინფორმაციის შემცველი ნებისმიერი ობიექტი და სთხოვოს მას თანხმობა დათვალიერების ჩატარებაზე. თანხმობის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ჩაატაროს დათვალიერება და შეადგინოს შესაბამისი ოქმი, ხოლო უარის შემთხვევაში (რომელიც ასევე წერილობით უნდა გაფორმდეს), მიიღოს დათვალიერების სასამართლოს განჩინებით ან გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარების გადაწყვეტილება.დათვალიერება, რომელიც არ ზღუდავს კერძო საკუთრებას, ტარდება მოსამართლის განჩინების გარეშე. ამგვარი დათვალიერება არც გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებულად მიიჩნევა და შესაბამისად, არ საჭიროებს სასამართლოს მხრიდან კანონიერების შემოწმებას. გამომძიებელი ადგენს მხოლოდ დათვალიერების ოქმს. მაგალითად, ქუჩაში, ავტომანქანების სავალ გზაზე მოხდა მკვლელობა. დანაშაულის კვალის (სისხლის ლაქების, ფეხის კვალის) და ნივთიერი მტკიცებულების (ცეცხლსასროლი იარაღის) აღმოჩენის მიზნით, გამომძიებელმა გადაწყვიტა დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი. იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული ტერიტორია არ წარმოადგენს კერძო საკუთრებას, გამომძიებელს დათვალიერების დასაწყებად არ ესაჭიროება ვინმეს წერილობითი თანხმობა, ხოლო უარის შემთხვევაში, სასამართლოს განჩინება. ამგვარი დათვალიერება არც გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებულად მიიჩნევა. გამომძიებელი უფლებამოსილია დაათვალიეროს ქუჩა, კერძოდ, ავტომანქანების სავალი გზის ის მონაკვეთი, სადაც დანაშაული მოხდა ან აღმოჩენილია მისი კვალი, რის შემდეგაც უნდა შეადგინოს დათვალიერების ოქმი.

შეიძლება, რადგან საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობა გამოიყენება საქართველოს დროშით ან ამოსაცნობი ნიშნით საქართველოს ფარგლებს გარეთ მყოფ საჰაერო თუ საზღვაო ხომალდზე ჩადენილი დანაშაულის გამო, თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებითა და შეთანხმებით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
43. დავა ნივთიერი მტკიცებულების გამო:
წყდება სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით.
44. სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობის შესაბამისად, ვინ ითვლება ბრალდების მხარედ?
გამომძიებელი , პროკურორი
45. რა გადაწყვეტილება შეიძლება მიიღოს სასამართლომ ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დაცვის მხარე ბრალდების მხარეს არ წარუდგენს ისეთ მტკიცებულებას, რომელიც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია მისი დაცვის უზრუნველსაყოფად?

46. ვინ წყვეტს დავას საქმის განსჯადობის შესახებ?
განსჯადობის შესახებ დავას წყვეტს ზემდგომი სასამართლოს თავმჯდომარე;
47. ჩამოთვლილ მსჯელობათაგან რომელია სწორი?
ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს შემადგენლობაში არ უნდა იყოს ექვსზე ნაკლები მსაჯული ნაკლებად მძიმე კატეგორიის დანაშაულთა საქმეებზე, რვაზე ნაკლები - მძიმე კატეგორიის დანაშაულთა საქმეებზე, ათზე ნაკლები - მძიმე კატეგორიის დანაშაულთა საქმეებზე.
48. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კანონმდებლობით, ოჯახის წევრად ითვლება:
მეუღლე, არასრულწლოვანი შვილი ან გერი, მასთან მუდმივად მცხოვრები პირი;
49. პირველი ინსტანციის საასამართლოს მთელი შემადგენლობით აცილების შემთხვევაში ვინ წყვეტს საკითხს...
სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარეს, რომელიც საქმის შესვლიდან 48 საათის
50. ბრალდებული თავს არიდებდა საგამოძიებო ორგანოებში გამოცხადებას, რის გამოც ბრალდების შესახებ დადგენილების ასლი გადაეცა მის ადვოკატს. ბრალდებულის დაკავების შემდეგ ადვოკატმა მოითხოვა მისთვის ბრალდების წაყენება იმ მოტივით, რომ ბრალდებულს ბრალდება წაყენებული არ ჰქონდა და ბრალდების ირგვლივ იგი დაკითხული არ ყოფილა. პროკურორმა აღნიშნული შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა უსაფუძვლობის მოტივით. შეაფასეთ პროკურორის გადაწყვეტილება.

კანონიერია, რადგან ბრალდებული თავს არიდებს საგამოძიებო ორგანოში გამოცხადებას, ბრალდების შესახებ დადგენილების ასლი გადაეცემა მის ადვოკატს, რაც ითვლება ბრალდების წაყენებად;

51. რომელი დრო ითვლება ღამის დროდ - როდესაც გამონაკლისების გარდა საგამოძიებო მოქმედებების ჩატარება დაუშვებელია?
დრო 22 საათიდან - 6 საათამდე;
52. გამოძიების დასრულების სტადიაზე ადვოკატის შეცვლა ..
გადაწყვეტილება , რადგან ბრალდებულს აქვს მის მიერ არჩეული ადვოკატის ნებისმიერ დროს შეცვლის უფლება.
53. დამრღვევ პირს დაეკისრება
ჯარიმა 50 ლ - 500 ლარამდე.
54. სასამართლოს მეგობრის სტატუსით, ადვოკატმა გამყრელიძემ თავისი წერილობითი მოსაზრება წარუდგინა სასამართლოს, რომლის მიზანი იყო ბრალდებულის მხარდაჭერა და რომელშიც დასაბუთებული იყო მისი უდანაშაულობა. სასამართლომ სრულად გაიზიარა წერილობით მოსაზრებაში მოყვანილი არგუმენტები. შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
წერილობითი მოსაზრების წარდგენის მიზანი უნდა იყოს არა პროცესის რომელიმე მონაწილის მხარდაჭერა, არამედ იგი უნდა დაეხმაროს სასამართლოს, სათანადოდ შეაფასოს განსახილველი საკითხი
55. ქვემოთჩამოთვლილ პირთაგან რომელს ეკისრება მოწმედ დაკითხვისა და საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ინფორმაციის შემცველი საგნის, დოკუმენტის, ნივთიერების ან სხვა ობიექტის გადაცემის ვალდებულება?
ბრალდებულის ახლო მეგობარს;

სისხლის სამართლის პროცესი 2 ტესტები
1. სასამართლო იხილავდა საქმეს რვა ბრალდებულის მიმართ რომლის განხილვის დროს ერთ-ერთი მათგანის ადვოკატი არ გამოცხადდა . მისი გამოუცხადებლობა სერიოზულად ლახავდა სხვა ბრალდებულთა ინტერესებს და გავლენას ახდენდა სხვა მტკიცებულებათა გამოკვლევის სისრულესა და ობიექტურობაზე . მიუხედავად ამისა , სასამართლომ განაგრძო საქმის განხილვა სხვა ბრალდებულთა მიმართ. შეაფასეთ მოსამართლის მოქმედება.
არ არის კანონიერი , რადგან თუ საქმე იხილება ორი ან მეტი .
2. ბრალის წაყენების შესახებ დადგენილების გამოტანიდან რა ვადაში უნდა იქნეს ბრალი წაყენებული?
არა უგვიანეს 24 საათისა
3. ექვემდებარება თუ არა გასაჩივრებას სასამართლოს განჩინება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ და რა წესით?
სასამართლის განჩინება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიაში.
4. რა წესით ხდება სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმიდან ცალკე წარმოებისათვის სისხლის სამართლის საქმის გამოყოფა ?
მხარის შუამდგომლობით , სასამართლოს განჩინებით
5. რომელი სასამართლო განიხილავს შუამდგომლობას ექსჰუმაციის შესახებ , რა პროცედურით რა ვადაში და საჩივრდება თუ არა ამ საკითხზე გამოტანილი სასამართლო გადაწყვეტილება?
აღნიშნულ შუამდგომლობას იხილავს მაგისტრი მოსამართლე , გამოძიების ადგილის მიხედვით ,ზეპირი მოსმენის გარეშე , დაყენებიდან 48 საათში , ხოლო სასამართლოს განჩინება არ საჩივრდება.
6. საქმის ინტერესებიდან გამომდინარე გამომძიებელმა ჩაატარა საგამოძიებო ექსპერიმენტი, რა დროსაც ერთდროულად ადგილზე შეამოწმა რამდენიმე პირის ( ინფორმაცია ) ჩვენება , ხოლო მიღებულმა შედეგებმა ხელი შეუწყო გამოძიებას საქმის სრულად გახსნაში . მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება .
უკანონოა რადგან რამდენიმე პირის ინფორმაციის ( ჩვენების ) ადგილზე შემოწმება დაუშვებელია.
7. პროკურორმა გადაუდებელი აუცილებლობის მოტივით , რომ ქონებას , რომელიც დანაშაულებრივი გზით იყო მოპოვებული , გადამალავდნენ ან გაანადგურებდნენ , გამოიტანა დადგენილება ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ , აღნიშნული დადგენილების აღსრულებიდან 24 საათის განმავლობაში პროკურორმა ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ შეტყობინება გაუგზავნა სასამართლოს გამოძიების ადგილის მიხედვით და წარუდგინა მას შუამდგომლობა ყადაღის კანონიერების შემოწმების თაობაზე. კანონის რა მოთხოვნა დააარღვია პროკურორმა ?
პროკურორმა დაარღვია კანონის მოთხოვნა , რადგან პროკურორმა გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ ( დიდი პასუხი ) მოკლედ უნდა წარედგინა შუამდგომლობა 12 საათში, როცა გადაუდებელი აუცილებლობაა სახეზე.
8. რა ვადით შეიძლება მოთავსდეს ბრალდებული ექსპერტიზისათვის სამედიცინო დაწესებულებაში?
არა უმეტეს 20 დღის ვადით , ეს ვადა ექიმის დასკვნის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით შეიძლება გაგრძელდეს კიდევ 10 დღით
9. რა შემთხვევაში შეიძლება იქნეს გამოყენებული აღკვეთის ღონისძიების სახით შეთანხმება გაუსვლელობის და სათანადო ქცევის შესახებ ?
თუ პირის მიერ ჩადენილი დანაშულისთვის კანონი სასჯელის სახით არ ითვალისწინების თავისუფლების აღკვეთას 1 წელზე მეტი ვადით.
10. რა ვადაში უნდა აღსრულდეს გადაწყვეტილება სასამართლოში პირი მიყვანის შესახებ?
გონივრულ ვადაში
11. რა წესით განიხილება საქმე საკასაციო სასამართლოში , თუ სხდომაზე კასატორი არ გამოცხადდა?
თუ საკასაციო სხდომის კასატორი არასაპატიო მიზეზით არ გამოცხადდება საკასაციო სასამართლო განჩინებით მის საკასაციო საჩივარს განუხილველად დატოვებს .
12. ვინ იწყებს და ახორციელებს სისხლის სამართლებრივ დევნას?
სისხლის სამართლებრივი დევნის დაწყება და განხორციელება პროკურორის დისკრესიული უფლებამოსილებაა
13. რომელი ორგანოს ან თანამდებობის პირისაგან უნდა იქნეს გამოთხოვილი ნებართვა დიპლომატიური იმუნიტეტის მქონე პირის ჩრეკის თაობაზე?
დიდი პასუხი ( დასაშვებია მხოლოდ ხელმძღვანელის თანხმობით , საგარეო)
14. რამდენი დაუსაბუთებული აცილების უფლება აქვს მხარეს მსაჯულობის კანდიდატისადმი?
თუ წარდგენილი ბრალდება სასჯელის სახით ითვალისიწინებს უვადო თავისუფლების აღკვეთას , მხარეს 10 დაუსაბუთებელი აცილების განცხადების უფლება აქვს , დანარჩენ შემთხვევაში მხარე უფლებამოსილია განაცხადოს 6 დაუსაბუთებელი აცილება.
15. როგორ უნდა გადაწყდეს პირის ბრალეულობის საკითხი , როცა არც განმეორებით დანიშნულ ნაფფიც მსაჯულთა შემადგენლობას არ შესწევს უნარი გამოიტანოს ვერდიქტი?
თუ არც განმეორებით დანიშნულ ნაფიც მსაჯულთა შემადგენლობას არ შესწევს უნარი მიიღოს გადაწყევტილება მაშინ კანონით დადგენილი წესით ბრალდებული გამართლებულად ითვლება
16. ბრალდებული ბექაური დააკავეს ხულიგნობის ჩადენისათვის და მაშინვე გადაიყვანეს წინასწარი დაკავების იზოლატორში , კანონით დადგენილ 72 საათიან ვადაში ვერ მოხერხდა მისთვის ბრალდების წაყენება და აღკვეთის ღონისძიების შერჩევა , აღნიშნულის გამო დაკავებიდან მისი გათავისუფლების შესახებ გადაწყვეტილება მიიღო დაკავებულთა ყოფნის ადგილის უფროსმა , კანონიერია თუ არა მისი მოქმედება?
კანონიერია რადგან თუ გავიდა დაკავების ვადა დაკავებული თავისუფლდება დაკავებულთა ყოფლის ადგილის უფროსის დადგენილებით.
17. ვინ უნდა უზრუნველყოს საკუთარი მოწმეების გამოცხადება სასამართლოში?
მხარეებმა
18. არის თუ არა უფლებამოსილი დაზარალებული გაასაჩივროს საპროცესო შეთანხმება ?
დაზარალებულს უფლება არა აქვს, გაასაჩივროს საპროცესო შეთანხმება.
19. რა ვადაში უნდა მიმართოს პროკურორმა სასამართლოს აღკვეთი ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობით თუ ბრალდებული დაკავებული არ არის?
მიმართვის ვადა კანონით დადგენილი
20. აქვს თუ არა მსაჯულთა სასამართლოს სხდომის თავჯდომარეს უფლება გააუქმოს ნაფიც მსაჯულთა მიერ გამოტანილი გამამტყუნებელი ვერდიქტი?
სხდომის თავმჯდომარე უფლებამოსილია გააუქმოს ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოს გამამტყუნებელი ვერდიქტი და დანიშნოს ნაფიც მსაჯულთა ახალი შემადგენლობის შერჩევის სხდომის თარიღი, თუ აღნიშნული ვერდიქტი აშკარად ეწინააღმდეგება მტკიცებულებათა ერთობლიობას, უსაფუძვლოა და გამამტყუნებელი ვერდიქტის გაუქმება სამართლიანი მართლმსაჯულების აღსრულების ერთადერთი შესაძლებლობაა.
21. რა ვადით შეიძლება იყოს პირი დაკავებული?

დაკავების ვადა არ უნდა აღემატებოდეს 72 სთს
22. რა ვადაში ინიშნება სასჯელის დანიშვნის სხდომა გამამტყუნებელი ვერდიქტის გამოტანის დროს?
სასჯელის დანიშვნის სხდომა უნდა გაიმართოს ვერდიქტის გამოცხადებიდან არა უგვიანეს 3 დღისა.
23. ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რომელი საგამოძიებო მოქმედების ჩაასატარებლად არ აქვს სასამართლოსთვის მიმართვის უფლება დაცვის მხარეს?
ფარული საგამოძიებო მოქმედება
24. არის თუ არა სავალდებულო ექსპერტიზის ინიციატორმა მხარემ ექსპერტის დასკვნა გადასცეს მეორე მხარეს?
ექსპერტის დასკვნის მიღებისთანავე ექსპერტიზის ინიციატორმა მხარემ ის დაუყოვნებლივ უნდა გადასცეს მეორე მხარეს ასეთი მოთხოვნის არსებობის შემთხვევაში.
25. რა წესით ხდება კოლეგიური შემადგენლობის მიერ სასამართლო გადაწყვეტილების მიღება?
სასამართლო გადაწყვეტილებას იღებს კენჭისყრით, ხმათა უმრავლესობით. გადაწყვეტილება სასჯელის ზომად უვადო თავისუფლების აღკვეთის დანიშვნის შესახებ მიიღება მხოლოდ ერთხმად.
26. რა წესით ხდება სასამართლოში სისხლის სამართლის საქმიდან ცალკე წარმოებისათვის სისხლის სამართლის საქმის გაერთიანება?
მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით.
27. ქონების შესაძლო ჩამორთმევის უზრუნველსაყოფად პროკურორის შუამდგომლობით სასამართლომ ყადაღა დაადო ქონებას და მოითხოვა სახელმწიფოს სახელით დადებული ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების შეჩერება. კანონიერია თუ არა პროკურორის მოქმედება?
კანონიერია, რადგან თუ ბრალდებული თანამდებობის პირია, პროკურორი
ვალდებულია სასამართლოს წინაშე დააყენოს შუამდგომლობა თანამდებობის პირის ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ, ასევე მოითხოვოს თანამდებობის პირის მიერ სახელმწიფოს სახელით დადებული ხელშეკრულებებით ნაკისრი ვალდებულებების შესრულების შეჩერება;
28. ნიმუშის აღებაზე უარი განაცხადა ბრალდებულმა იმ მოტივით, რომ ეს გამოიწვევდა
ტკივილის შეგრძნებას და აქედან გამომდინარე, საფრთხე ემუქრებოდა მის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას. მიუხედავად ამისა, გამომძიებელმა პროკურორის თანხმობით მაინც აიღო ნიმუშები, რასაც შედეგად ბრალდებულის გონების დროებითი დაკარგვა მოჰყვა. მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება:
ნიმუშის აღება, რომელიც ძლიერი ტკივილის შეგრძნებას იწვევს,დასაშვებია მხოლოდ გამონაკლის შემთხვევაში და იმ პირის თანხმობით,რომლისგანაც ნიმუში უნდა იქნეს აღებული.
29. ბრალდებულ კაშიას ინტერესების დამცველმა ადვოკატმა ბარდაველიძემ
ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ მიმართვა გაუგზავნა საექსპერტო დაწესებულებას და საქმის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, მოსთხოვა შემჭიდროებულ ვადებში
ექსპერტიზის ჩატარება. ამასთან, გადასცა მას კვლევისათვის საჭირო ყველა ობიექტი. საექსპერტო დაწესებულების ხელმძღვანელმა უარი განაცხადა ექსპერტიზის ჩატარებაზე,რადგან არ არსებობდა მხარის შუამდგომლობით გამოტანილი სასამართლოს განჩინება.
კანონიერია თუ არა საექსპერტო დაწესებულების ხელმძღვანელის ეს მოქმედება?
უკანონოა,რადგან ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ დაცვის მხარის მიმართვა სავალდებულოა სახელმწიფო-საექსპერტო დაწესებულებისათვის,ექსპერტისთვის და იმ პირისატვის,რომელიც საექსპერტო კვლევის ობიექტია.
უკანონოა, რადგან ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ დაცვის მხარის მიმართვა
სავალდებულოა სახელმწიფო-საექსპერტო დაწესებულებისათვის, ექსპერტისთვის და იმ
პირისათვის, რომელიც საექსპერტო კვლევის ობიექტია;
30. ნივთიერი მტკიცებულების აღმოჩენის მიზნით, ადვოკატმა მენაბდემ, ბარამიძის
საცხოვრებელ ბინაში, მისივე თანხმობით, ჩაატარა დათვალიერება, რის შემდეგ
შესაბამისი ოქმი და მასალები წარუდგინა სასამართლოს საქმეზე დასართავად.
მოსამართლემ წარდგენილი მასალები დაუშვებელ მტკიცებულებად სცნო, რადგან
მიიჩნია, რომ ადვოკატის მიერ დათვალიერება ჩატარებული იყო კანონდარღვევით,
მოსამართლის განჩინების გარეშე. შეაფასეთ ეს შემთხვევა:
მოსამართლის მოქმედება უკანონია, რადგან ნივთიერი მტკიცებულების აღმოჩენის
მიზნით მხარეს უფლება აქვს დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი, საცავი, სადგომი,
სათავსო და ა.შ. სასამართლოს განჩინება არ არის აუცილებელი, როცა დათვალიერება
ეხება კერძო საკუთრებას და მისი მესაკუთრე წერილობით გამოხატავს თანხმობას
დათვალიერების ჩატარების თაობაზე;
31. გაზეთ „ქრონიკა“-ში უნდა გამოქვეყნებულიყო მამხილებელი მასალა სახელმწიფო
პოლიტიკური თანამდებობის პირთა მიერ დანაშაულის ჩადენის შესახებ, რაც ამ პირთა
მოსაზრებით, არაარგუმენტირებული და ცილისმწამებლური იყო. აღნიშნულის გამო
პროკურატურამ გამომცემლობის რედაქციაში ჩაატარა ჩხრეკა და ამოიღო გაზეთის ყველა
ნომერი და შესაბამისი მასალა. როგორც გაირკვა, გაზეთის რედაქციას მართლაც არ
ჰქონდა შესაბამისი დამამტკიცებელი მასალები ხსენებულ თანამდებობის პირთა მხრივ
დანაშაულის ჩადენის შესახებ და ამ მასალების გამოქვეყნება მიზნად ისახავდა მათთვის
სახელის გატეხვას. მიეცით ამ ფაქტს სამართლებრივი შეფასება.
გამომცემლობის რედაქციაში ჩხრეკის ჩატარება დაუშვებელი იყო, რადგან
გამომცემლობის რედაქციაში ჩხრეკა შეიძლება ჩატარდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როცა არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ ამოსაღები საგანი, დოკუმენტი, ნივთიერება თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი დანაშაულის ჩადენის საგანი ან იარაღია;
32. გამომძიებელს ჰქონდა დასაბუთებული ვარაუდი, რომ დაკავებულ ფაიქიძეს
სურდა თავიდან მოეშორებინა მისი მამხილებელი მტკიცებულებები, რის გამოც მან
მოსამართლისგან განჩინების გამოთხოვისა და გამომძიებლის დადგენილების გარეშე
ჩაატარა პირადი ჩხრეკა. აღნიშნულის თაობაზე მან შეადგინა ოქმი და დაურთო სისხლის
სამართლის საქმეს. დაარღვია თუ არა საპროცესო კანონი გამომძიებელმა?
თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ დაკავებული აპირებს თავიდან
მოიშოროს დანაშაულის ჩადენაში მისი მამხილებელი მტკიცებულებები, დამკავებელ
თანამდებობის პირს უფლება აქვს ჩაატაროს ჩხრეკა სასამართლოს განჩინებისა და
გამომძიებლის დადგენილების გარეშე, რაც აღინიშნება დაკავების ოქმში. ამ შემთხვევაში ცალკე ოქმი პირადი ჩხრეკის თაობაზე არ დგება. ჩხრეკის კანონიერებას ამოწმებს სასამართლო კანონით დადგენილი წესით.
33. გამცემლიძის ბრალდების საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე გამოქვეყნდა
მოწმე ფაიქიძის წინასასამართლო ჩვენება, რომელიც ბრალდებულის მსჯავრდების
საფუძველი გახდა. შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
წინასასამართლო ჩვენება პირის საქმის არსებითი განხილვის სხდომაზე ქვეყნდება
მაშინ, როცა ამ პირის დაკითხვა შეუძლებელია. ეს ჩვენება არ შეიძლება იყოს
ბრალდებულის მსჯავრდების ერთადერთი საფუძველი. იგი დადასტურებული უნდა
იყოს სხვა მტკიცებულებით;
34. რა ვადაში უნდა წარედგინოს მოსამართლეს შუამდგომლობა გადაუდებელი
აუცილებლობისას ჩატარებული ჩხრეკის კანონიერების შემოწმების თაობაზე?
24 სთ
35. რაიონულმა სასამართლომ განჩინებით შეწყვიტა სისხლისსამართლებრივი დევნა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება პროკურორმა გაასაჩივრა სააპელაციო სასამართლოში.
სასამართლომ არ გაიზიარა პროკურორის საჩივარი, რის გამოც პროკურორმა ეს
გადაწყვეტილება გაასაჩივრა საკასაციო სასამართლოში. საკასაციო სასამართლომ
პროკურორის მოთხოვნა დააკმაყოფილა მთლიანად: გააუქმა ამ საქმეზე მიღებული
სასამართლო გადაწყვეტილებები და საქმე ხელახალი განხილვის მიზნით გადაუგზავნა
სააპელაციო სასამართლოს. მიეცით ამ შემთხვევას სამართლებრივი შეფასება.
პროკურორს უფლება აქვს, ზემდგომი ინსტანციის სასამართლოში გაასაჩივროს განჩინება სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ, რომლის განჩინება საბოლოოა და გასაჩივრებას აღარ ექვემდებარება;
36. ანონიმური ცნობების საფუძველზე შესაძლებელია თუ არა გამოძიების დაიწყება
და სისხლისსამართლებრივი დევნის განხორციელება?
გამომძიებელი ან პროკურორი ანონიმური ცნობების საფუძველზე ვალდებულია
დაიწყოს გამოძიება, მაგრამ არ არის უფლებამოსილი, განახორციელოს
სისხლისსამართლებრივი დევნა;
37. პირის დაკავება სასამართლოს განჩინების გარეშე შესაძლებელია თუ:
პირს წაასწრეს დანაშაულის ჩადენისას ან ჩადენისთანავე;
38. რა ვადა ეძლევათ მხარეებს დასკვნითი სიტყვის მოსამზადებლად?
განუსაზღვრავს გონივრულ ვადას
39. რა შემთხვევაში შეიძლება გასაჩივრდეს საკასაციო წესით სააპელაციო სასამართლოს მიერ სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის მიერ გამოტანილი განაჩენი?
კასატორის აზრით, უკანონოა
40. რომელი მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე უნდა მისცეს მოწმემ ჩვენება , რა ვადაში და არის თუ არა სავალდებულო მოწმის
არაუგვიანეს 24 საათისა , დიდი პასუხი
41. რა შემთხვევაშია შესაძლებელი ამომცნობის მიერ ობიექტის განმეორებით ამოცნობა?
განმეორებით ამოცნობა დაუშვებელია გარდა , იმ შემთხვევისას როცა წინა ამოცნობა ფოტოსურათით ჩატარდა
42. ბრალის წაყენების საკმარისი საფუძვლის არარსებობის შემთხვევაში რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი არის უფლებამოსილი გამოიტანოს დადგენილება პირის ბრალდების შესახებ?
პროკურორი
43. რა შემთხვევაში შეიძლება საქართველოს პარლამენტის წევრის დაკავება?
თუ წააასწრეს
44. აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ შუამდგომლობის განხილვისას მოსამართლემ სასამართლო სხდომა გადადო იმ მოტივით რომ არ გამოცხადდა პროკურორი, სხდომის გადადებამ გამოიწვია დაკავების ვადის გასვლა და ბრალდებულის პატიმრობიდან გათავისუფლება . შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
მოსამართლე ვალდებული იყო გადაედო სხდომა,რადგან განიხილებოდა პროკურორის შუამდგომლობა აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების თაობაზე და მისი გამოუცხადებლობის და შესაბამისი არგუმენტაციის მოსმენის გარეშე გადაწყვეტილების მირება დაუშვებელი იყო.

45. გამოძიების სტადიაზე მოწმემ უარი განაცხადა საგამოძიებო ორგანოებში გამოცხადებასა და ჩვენების მიცემაზე , რის გამოც იგი გამომძიებლის დადგენილებით იძულებით იქნა მიყვანილი დაკითხვაზე , კანონიერია თუ არა გამომძიებლის მოქმედება?
უკანონოა , რადგან გამოძიების სტადიაზე მოწმის მიყვანა გამოსაკითხად შესაძლებელია პროკურორის დადგენილებითან მოსამართლის განჩინებით. -
46. რომელი ორგანო ან თანამდებობის პირი იღებს გადაწყვეტილებას გამოძიების ანდა სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ და ამ საკითხზე გამოტანილი დადგენილება ექვემდებარება თუ არა სასამართლო წესით გასაჩივრებას?
მძიმე დანაშაულის შემთხვევაში ...
47. პროკურორის გამოუცხადებლობა საქმის სასამართლო განხილვის დროს იწვევს?
სასამართლო გადადებს საქმის განხილვას გონივრული ვადით, მაგრამ არაუმეტეს 10 დღისა
48. ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან რომელი არ არის სასამართლო სხდომის ნაწილობრივ ან სრულად დახურვის კანონით გათვალისწინებული საფუძველი?
მძიმე დანაშაული
49. რა შემთხვევაში შეიძლება იქნეს გამოყენებული აღკვეთი ღონისძიების სახით შეთანხმება სათანადო ქცევის შესახებ?
რომელიც სასჯელის სახით არ ითვალისწინებს თავისუფლების აღკვეთას 1 წელზე მეტი ვადით.
50. აღკვეთი ღონისძიების სახით პირადი თავდებობის დროს რამდენი უნდა იყოს თავდებთა რაოდენობა?
თავდებთა რაოდენობას განსაზღვრავს სასამართლო.
51. გამოძიების პროცესში წარმოშობილი ვერსიის შესამოწმებლად პროკურორმა ჩაატარა საგამოძიებო ექსპერიმენტი,რომლის ჩატარებაშიც მონაწილეობის მიღება მოითხოვა დაცვის მხარემ.ეს მოთხოვნა პროკურორმა არ დააკმაყოფილა იმ მოტივით,რომ ექსპერიმენტი ტარდებოდა მისი ინიციატივით და დაცვის მხარეს მასში მონაწილეობის უფლება არ ჰქონდა.მას უფლება ჰქონდა გაცნობოდა მხოლოდ საგამოძიებო ექსპერიმენტის შედეგებს.კანონიერია თუ არა პროკურორის მოქმედება?
კანონსაწინააღმდეგო იყო

52. გამოძიების საფუძველია?
.დანაშაულის შესახებ ინფორმაცია, რომელიც გამომძიებელს ან პროკურორს მიაწოდეს, გამოვლინდა სისხლის სამართლის პროცესის დროს ან გამოქვეყნდა მასმედიაში.
53. 9 თვიანი საპატიმრო ვადის ამოწურვის შემდეგ ბრალდებულმა გასვიანმა , ადვოკატის თანხმობით შუამდგომლობით მიმართა ..
არ არის კანონიერი , რაიმე მოტოვით დაუშვებელია.
54. რამდენი ხანი შეიძლება იყოს პირი ბრალდებულად დანაშაულის ერთი შემთხვევის გამო და რა შემთხვევაში ...
9 თვისა
55. რომელ ორგანოს ან თანამდებობის პირს აქვს უფლება , საქართველოს სახალხო დამცველის დანაშაულის ჩადენის შემთხვევაში დააყენოს მოთხოვნა თანამდებობიდან მისი გადაყენების თაობაზე?
საქართველოს გენერალური პროკურორი.
56. რამდენი პირი უნდა წარედგინოს ამომცნობს ამოსაცნობად?
ამავე სქესის 2 პირთან ერთად .
57. ვინ მიმართავს სასამართლოს შუამდგომლობით აღკვეთი ღონისძიების გამოყენების თაობაზე და რომელი მოსამართლე არის უფლებამოსილი განიხილოს ასეთი შუამდგომლობა?
შუამდგომლობას აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების შესახებ სასამართლოს წარუდგენს პროკურორი , შუამდგომლობას ამ საკითხზე იხილავს მაგისტრი მოსამართლე გამოძიების ადგილის მიხედვით.-
58. აღკვეთის ღონისძიების სახით სამხედრო მოსამსახურის ქცევისადმი სარდლობის მეთვალყურეობის შეფარდების დროს რა შეზღუდვები არ შეიძლება დაუწესდეს ბრალდებულს?
არ უნდა მიიღოს ამანათი
59. სტაციონალურ ექსპერტიზაზე ბრალდებულის ყოფნის მაქსიმალური ერთთვიანი ვადა ადვოკატის შუამდგომლობით გაგრძელდა კიდევ 1 თვით , განაჩენის დადგენისას მოსამართლემ მსჯავრდებულის პატიმრობაში ყოფნის ვადად ჩათვალა მხოლოდ ერთი თვე , ხოლო ადვოკატის ...
კანონიერია რადგან , ადვოკატის შუამდგომლობით ჩატარებული არ ითვლება პატიმრობის ვადაში
60. ბრალდებულმა დანელიამ იმ მოტივით რომ პროკურორმა მის მიმართ სისხლისამართლებრივი დევნის დაწყება გააჭიანურა , საჩივარი შეიტანა სასამართლოში და მოითხოვა ყველა იმ მტკიცებულების დაუშვებლად ცნობა ...
პირს უფლება აქვს, ბრალდების შესახებ დადგენილების გადაცემიდან 10 დღის ვადაში, ამ კოდექსით დადგენილი წესით შეიტანოს სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყების შეგნებულად გაჭიანურების თაობაზე საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან ან გამოძიების ადგილის მიხედვით რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში, რომელიც საჩივარს იხილავს მისი შესვლიდან 3 დღე-ღამის ვადაში. სასამართლო უფლებამოსილია საჩივარი განიხილოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. საჩივრის დაკმაყოფილება არის ამ პირის მიმართ აღნიშნულ ბრალდებასთან დაკავშირებით არსებული ყველა იმ მტკიცებულების დაუშვებლად ცნობის საფუძველი, რომელიც მოპოვებულ იქნა გამოძიების დროს, მას შემდეგ, რაც შეიქმნა პირის მიმართ სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყების საკმარისი საფუძველი.
61. სად საჩივრდება პროკურორის უარი დისკრეციული უფლებამოსილების გამოყენებით სისხლისამართლებრივი დევნის დაწყებაზე?
იგი ერთჯერადად შეიძლება გასაჩივრდეს ზემდგომ პროკურორთან,ხოლო განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულთან დაკავშირებით,გამოძიების ადგილის მიხედვით რაიონულ სასამართლოში.
62. მოწმე თელიამ,რომელიც გაბედავას განზრახი მკვლელობის ფაქტის თვითმხილველი მოწმე იყო და დიდი ხნით ტოვებდა საქართველოს ტერიტორიას,უარი განაცხადა მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე ჩვენების მიცემაზე,რის გამოც იგი სისხლის სამართლის პასუხისგებაში იქნა მიცემული და მსჯავრი დაედო. მიეცით ამ ფაქტს სამართლებრივიშეფასება.
63. ვის უნდა გაეგზავნოს შეტყობინება დაკავების ან დაპატიმრების შესახებ თუ ეს პირი უცხო სახელმწიფოს მოქალაქეა?
თუ დაკავებული, დაპატიმრებული ან ექსპერტიზისათვის სამედიცინო დაწესებულებაში მოთავსებული პირი სხვა სახელმწიფოს მოქალაქეა, ეს ამ მუხლის პირველ ნაწილში აღნიშნულ ვადაში უნდა ეცნობოს საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს, რომელიც აღნიშნულის თაობაზე დაუყოვნებლივ ატყობინებს შესაბამისი სახელმწიფოს დიპლომატიურ წარმომადგენლობას ან საკონსულო დაწესებულებას
64. რა ვადაში იხილავს საჩივარს სააპელაციო სასამართლო?
დასაშვებად ცნობიდან 2 თვის ვადაში, 2 კვირის ვადაში
65. არიან თუ არა ვალდებულები სამართალდამცავი ორგანოების თანამდებობის პირები დაკავების შესახებ შეატყობინონ მის ოჯახს და ახლობლებს და რა ვადაში?
პროკურორი ან მისი დავალებით გამომძიებელი ვალდებულია პირის დაკავებიდან, დაპატიმრებიდან ან ექსპერტიზისათვის სამედიცინო დაწესებულებაში მოთავსებიდან არა უგვიანეს 3 საათისა შეატყობინოს ეს მისი ოჯახის რომელიმე წევრს, ხოლო თუ ასეთი არ არსებობს – რომელიმე ნათესავს ან ახლობელს.
66. ვინ განიხილავს მტკიცებულებათა დასაშვებობის საკითხს ნაფიც მსაჯულთა სასამართლოში?
მტკიცებულების დასაშვებობის საკითხი ნაფიცი მსაჯულების გარეშე განიხილება.
67. აქვს თუ არა უფლება მხარეებს დაესწრონ მსაჯულების შერჩევის პროცედურას და გაასაჩივრონ ნაფიცმსაჯულთა შერჩევის სხდომისთავმჯდომარის უკანონო გადაწყვეტილება ან მოქმედება?
მხარეებს უფლება აქვთ, დაესწრონ მსაჯულების შერჩევის პროცედურას. მხარეს უფლება აქვს, ერთჯერადად, 24 საათის განმავლობაში გაასაჩივროს ნაფიც მსაჯულთა შერჩევის სხდომის თავმჯდომარის უკანონო გადაწყვეტილება ან მოქმედება.
68. პროკურორის შუამდგომლობის საფუძველზე მოსამართლემ გამოიტანა განჩინება ჩხრეკის ჩატარების შესახებ. პროკურორმა დამატებითი ოპერატიული მონაცემების მიღების საბაბით ჩხრეკის ჩატარება გადადო ერთ თვეზე მეტი ვადით, რის შემდეგ, ჩაატარა რა ჩხრეკა, მოიპოვა უაღრესაც საჭირო მტკიცებულებები. შეაფასეთ ეს შემთხვევა.
პროკურორი მოსამართლის განმეორებით განჩინების გამოტანის გარეშე არ იყოუფლებამოსილი ჩაეტარებინა ჩხრეკა, რადგან ჩხრეკის ან ამოღების განჩინება ძალადაკარგულია, თუ ეს საგამოძიებო მოქმედება არდაიწყო 30 დღის ვადაში;
69. რამდენია ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ სასამართლოს განჩინების მოქმედების ვადა?
ქონებას ყადაღა ედება განაჩენის აღსასრულებლად მიქცევამდე, სისხლისსამართლებრივი დევნის ან/და გამოძიების შეწყვეტამდე.
70. რა ვადით ხდება ძებნილი ბრალდებულისათვის საქართველოს მოქალაქის პასპორტის მოქმედების შეჩერება დარომელი ორგანო ან თანამდებობის პირია უფლებამოსილი ვადაზე ადრე გააუქმოს პასპორტის მოქმედების შეჩერების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილება?
ყველაზე დიდი პასუუხი
71. რა შემთხვევაში შეიძლება გასაჩივრდეს სააპელაციო წესით პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენი?
როდესაც აპელანტს ან/და დაუსაბუთებლად მიიაჩნია
72. წინასასამართლო სხდომის დასრულებიდან რა ვადაში უნდა დაიწყოს საქმის არსებითი განხილვა?
არაუგვიანეს 14 დღისა, თუ მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლო სხვა ვადას არ განსაზღვრავს.
73. რა ვადაში იხილავს საჩივარს სააპელაციო სასამართლო?
საჩივრის დასაშვებად ცნობიდან 2 თვის ვადაში.
74. აღკვეთი ღონისძიების სახით სამხედრო მოსამსახურის ქცევისადმი სარდლობის მეთვალყურისათვის შეფარდების დროს რა შეზღუდვები არ შეიძლება დაუწესდეს ბრალდებულს?
ამანათის მიღება
75. რა შემთხვევაში შეიძლება გასაჩივრდეს პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენი?
აპელანტს უკანონოდ ან/და დაუსაბუთებლად მიაჩნია.
76. ვის ეკისრება განაჩენის უკანონობის მტკიცების ტვირთი საქმის საკასაციო წესით...?
კასატორს
77. სასამართლო პროცესზე არასაპატიო მიზეზეით გამოუცხადებლობისთვის მოსამართლემ პირი 6000 ლარით დააჯარიმა
უკანონოა რადგან 100-500 ოდენობაა
78. არიან თუ არა ვალდებულები სამართალდამცავი ორგანოების თანამდ პირები..?
პროკურორი ან მისი დავალებით გამომძიებელი ვალდებულია შეატყობინოს.
79. ნაფიც მსაჯულთა მონაწილეობით საქმის განხილვის დროს გამოცხადებული შესვენებისას ცხარე კამათი გაიმართა..?
ნაფიც მსაჯუ ვერდიქტის გამოტანამდე არ აქვს უფლება გამოთქვას აზრი განსახილველ საკითხთან დაკავშირებით
80. აქვს თუ არა მოსამართლეს წარმოდგენილი მასალების საფუძველზე წინასასამართლო სხდომაზე მიიღოს რაიმე გადაწყვეტილება პირის ბრალეულობის შესახებ?
თუ ბრალდების მხარის მიერ.....
81. ნაფიც მსაჯულთა შერჩევის პროცედურის დასრულებიდან საქმის განიხლვის...
არაუგვიანეს მესამე დღისა
82. სასამართლომ აღკვეთი ღონისძიების სახით გირაოს შეფარდებასთან ერთად ბრალდებული მიმართ....
კანონირია რადგან აღკვეთი... (ყველაზე დიდი პასუხი)
83. საქმის არსებითი განხილვის დროს საჭირო გახდა საქმის მნიშვნელოვანი გარემოებების დადგენა....
დაირღვა რადგან ქსპერტიზას ატარებს მხარე
84. აქვს თუ არა სასამართლოს სხდომის თავმჯდომარეს უფლება დაითხოვოს ნაფიცი მსაჯული?
აქვს მაშინ, როდესაც მსაჯული....
85. რომელი ორგანო და თანამდებობის პირი იღებს გადაწყვეტილებას ბრალდებულის პასპორტის მოქმედების შეჩერების შესახებ?
სასამართლო პროკურორის შუამდგომლობით
86.

aqxar

ავრდებულის) მდგომარეობა.

3. საქართველოს კანონმდებლობაში ხარვეზის არსებობისას დასაშვებია სისხლის სამართლის საპროცესო ნორმის ანალოგიით გამოყენება, თუ ამით არ იზღუდება საქართველოს კონსტიტუციითა და საერთაშორისო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ადამიანის უფლებები და თავისუფლებები.

საქმის არსებითი განხილვა სასამართლოში.
სასამართლო სხდომაზე საქმის არსებითი განხილვა უნდა დაიწყოს წინასასამართლო სხდომის დასრულებიდან არა უგვიანეს 14 დღისა, თუ მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლო სხვა ვადას არ განსაზღვრავს ან დამატებით გონივრული ვადა არ არის საჭირო ნაფიც მსაჯულთა შესარჩევად.სასამართლოს მიერ საქმის განხილვის უფლება შეიძლება ეფექტურად განხორციელდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ გადაწყვეტილება გონივრულ ვადაში იქნება გამოტანილი. მხოლოდ ის, რომ გონივრულ ვადაში მოხდეს საქმის განხილვის დაწყება, არ ნიშნავს მის გონივრულ ვადაში დასრულებას, თუმცა ერთ-ერთი წინაპირობაა საამისოდ. აღნიშნული ნორმის მიზანია წინასასამართლო სხდომის დასრულებიდან გონივრულ ვადაში მოხდეს საქმის არსებითი განხილვის დაწყება, რაც პირდაპირ კავშირშია მის გონივრულ ვადაში განხილვასა და საქმეზე გადაწყვეტილების გონივრულ ვადაში გამოტანასთან. სასამართლო განხილვის ვადა კი გონივრულად ითვლება მანამ, სანამ ადგილი არ ექნება საქმის განხილვის გაუმართლებელ გაჭიანურებას. სისხლის სამართლის საქმეებზე `გონივრული ვადის‘‘ დროის ათვლა იწყება ხელისუფლების კომპეტენტური ორგანოების მიერ პიროვნებისთვის დანაშაულის შესახებ ოფიციალური შეტყობინების მიწოდების თარიღიდან და წყდება უმაღლესი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საბოლოო გადაწყვეტილების გამოტანისას. კანონმდებელმა წინასასამართლო სხდომის დასრულებიდან საქმის არსებითი განხილვის დასაწყებად 14-დღიანი ვადის განსაზღვრით დაადგინა, რომ საქმის არსებითად განხილვა უნდა დაიწყოს წინასასამართლო სხდომის დამთავრებიდან არა უგვიანეს მე-14 დღისა, რაც ნიშნავს მინუმიმ სასამართლო სხდომის გახსნას მოსამართლის მიერ.საქმის არსებითი განხილვის სხდომას წარმართავს სხდომის თავმჯდომარე. სასამართლო სხდომის თავმჯდომარე უზრუნველყოფს სასამართლო სხდომის წარმართვას და მის მიმდინარეობას.საქმის ერთპიროვნულად განხილვისას სხდომას თავმჯდომარეობს მოსამართლე, რომელიც წარმართავს სხდომას, აცხადებს განსახილველ საქმეს, ადგენს ბრალდებულის ვინაობას, მხარეებს განუმარტავს მათ უფლება-მოვალეობებს, აძლევს შესაძლებლობას, დაუბრკოლებლად წარადგინონ და გამოიკვლიონ მტკიცებულებანი, უზრუნველყოფს წესრიგის დაცვას, აგრეთვე, ახორციელებს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა უფლებამოსილებებს.

დათვალიერების ცნება მიზნები სახეები
დათვალიერება საგამოძიებო მოქმედების ერთ-ერთი სახეა, რომელსაც გამომძიებელი ატარებს იმ მიზნით, რომ: აღმოჩენილ იქნეს დანაშაულის კვალი (მაგალითად, თითის ანაბეჭდი, სისხლის ლაქა, თმის ღერი, ქსოვილის ბოჭკო, ფეხის კვალი და სხვა); აღმოჩენილ იქნეს ნივთიერი მტკიცებულება (დანაშაულის ჩადენის იარაღი, მაგალითად, დანა, ცეცხლსასროლი იარაღი; დანაშაულის საგანი, მაგალითად, კარის ან ფანჯრის გასაღებად გამოყენებული ხელსაწყო); გაირკვეს შემთხვევის ვითარება (მაგალითად, რა გარემოებებში მოხდა დანაშაული); გაირკვეს საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე სხვა გარემოება.დათვალიერების შემდეგი სახეების გამოყოფა: შემთხვევის ადგილის დათვალიერება; სხვა ადგილის დათვალიერება (საცავი, სადგომი, სათავსი);
გვამის დათვალიერება; საგნის/დოკუმენტის/ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის დათვალიერება. შემთხვევის ადგილად მიიჩნევა ადგილი, სადაც მოხდა დანაშაული ან აღმოჩენილია მისი კვალი. დათვალიერებას გამომძიებელი ატარებს კანონით განსაზღვრული გარკვეული წესის დაცვით. აღნიშნული წესი განსხვავებულია დასათვალიერებელი ადგილის, საგნის, დოკუმენტის და ინფორმაციის შემცველი ობიექტის მიხედვით.თუ დათვალიერება ეხება კერძო საკუთრებას, ის ტარდება მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს განჩინებით. კერძო საკუთრებაში სასამართლოს განჩინების გარეშე დათვალიერების ჩატარება დასაშვებია თუ სახეზეა გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევა ან მესაკუთრე/მფლობელი წერილობით გამოხატავს თანხმობას დათვალიერების ჩატარებაზე. კერძო საკუთრებაში დათვალიერებას გამომძიებელი შემდეგი პროცედურის დაცვით ატარებს: პირველ რიგში, არკვევს მესაკუთრის/მფლობელის პოზიციას. თანხმობის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ატარებს საგამოძიებო მოქმედებას და ადგენს დათვალიერების ოქმს. უარის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ან თუ ვერ დგინდება დასათვალიერებელი ობიექტის მესაკუთრე, მფლობელი, სხვა უფლებამოსილი პირი ან თუ შეუძლებელია მათგან თანხმობის მიღება, გამომძიებელი იღებს დათვალიერების სასამართლოს განჩინებით, ან განჩინების გარეშე, გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარების გადაწყვეტილებას. მაგალითად, ბინაში მოხდა მკვლელობა. დანაშაულის კვალის (სისხლის ლაქების, ფეხის კვალის) და ნივთიერი მტკიცებულების (ცეცხლსასროლი იარაღის) აღმოჩენის მიზნით, გამომძიებელმა გადაწყვიტა დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი. იმის გათვალისწინებით, რომ ბინა კერძო საკუთრებას წარმოადგენს, დათვალიერების დაწყებამდე გამომძიებელმა უნდა გაარკვიოს ბინის მესაკუთრის პოზიცია დათვალიერების ჩატარებაზე, განუმარტოს მესაკუთრეს, რომ დათვალიერების პროცესში შესაძლებელია ამოღებულ იქნეს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ინფორმაციის შემცველი ნებისმიერი ობიექტი და სთხოვოს მას თანხმობა დათვალიერების ჩატარებაზე. თანხმობის შემთხვევაში (რომელიც წერილობით უნდა გაფორმდეს), ჩაატაროს დათვალიერება და შეადგინოს შესაბამისი ოქმი, ხოლო უარის შემთხვევაში (რომელიც ასევე წერილობით უნდა გაფორმდეს), მიიღოს დათვალიერების სასამართლოს განჩინებით ან გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარების გადაწყვეტილება.დათვალიერება, რომელიც არ ზღუდავს კერძო საკუთრებას, ტარდება მოსამართლის განჩინების გარეშე. ამგვარი დათვალიერება არც გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებულად მიიჩნევა და შესაბამისად, არ საჭიროებს სასამართლოს მხრიდან კანონიერების შემოწმებას. გამომძიებელი ადგენს მხოლოდ დათვალიერების ოქმს. მაგალითად, ქუჩაში, ავტომანქანების სავალ გზაზე მოხდა მკვლელობა. დანაშაულის კვალის (სისხლის ლაქების, ფეხის კვალის) და ნივთიერი მტკიცებულების (ცეცხლსასროლი იარაღის) აღმოჩენის მიზნით, გამომძიებელმა გადაწყვიტა დაათვალიეროს შემთხვევის ადგილი. იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული ტერიტორია არ წარმოადგენს კერძო საკუთრებას, გამომძიებელს დათვალიერების დასაწყებად არ ესაჭიროება ვინმეს წერილობითი თანხმობა, ხოლო უარის შემთხვევაში, სასამართლოს განჩინება. ამგვარი დათვალიერება არც გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებულად მიიჩნევა. გამომძიებელი უფლებამოსილია დაათვალიეროს ქუჩა, კერძოდ, ავტომანქანების სავალი გზის ის მონაკვეთი, სადაც დანაშაული მოხდა ან აღმოჩენილია მისი კვალი, რის შემდეგაც უნდა შეადგინოს დათვალიერების ოქმი.

წინასასამართლი სხდომა , ნაფიცი მსაჯულების კანდიდატთა შერჩება სხდომის თანჯდომარის განმარტება ..
წინასასამართლო სხდომის მოსამართლე იღებს ნებისმიერ ზომას საქმის არსებითი განხილვისათვის მოსამზადებლად. მაგალითად, გაიგზავნოს მიმართვა არსებითი განხილვის სხდომაზე პატიმრის ან/და ნივთიერი მტკიცებულებების წარმოდგენის შესახებ.წინასასამართლო სხდომაზე მოსამართლე არკვევს, ცნობს თუ არა ბრალდებული თავს დამნაშავედ წარდგენილ ბრალდებაში და რა მოცულობით, და საპროცესო შეთანხმების დადების შესაძლებლობას. ამ შემთხვევაში გამოიყენება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დებულებები საპროცესო შეთანხმების შესახებ.თუ ბრალდებულის მაგისტრატ მოსამართლესთან პირველი წარდგენის შემდეგ ბრალდება შეიცვალა, წინასასამართლო სხდომაზე მოსამართლე ბრალდებულს განუმარტავს ბრალდების არსს და ამ ბრალდებით გათვალისწინებული სასჯელის ზომას.
წინასასამართლო სხდომის მოსამართლე:
ა) განიხილავს მხარეთა შუამდგომლობებს მტკიცებულებათა დასაშვებობის თაობაზე;
ბ) ამ კოდექსის 206-ე მუხლით დადგენილი წესითა და სტანდარტით განიხილავს აღკვეთის ღონისძიების გამოყენების, შეცვლის ან გაუქმების შესახებ შუამდგომლობას. თუ ბრალდებულს პატიმრობა აქვს შეფარდებული, მოსამართლე ვალდებულია პირველივე წინასასამართლო სხდომაზე თავისი ინიციატივით განიხილოს პატიმრობის ძალაში დატოვების აუცილებლობის საკითხი, მიუხედავად იმისა, დააყენა თუ არა მხარემ შუამდგომლობა პატიმრობის შეცვლის ან გაუქმების შესახებ. ამის შემდეგ სასამართლო ვალდებულია თავისი ინიციატივით ორ თვეში ერთხელ მაინც განიხილოს პატიმრობის ძალაში დატოვების აუცილებლობის საკითხი;
გ) განიხილავს შუამდგომლობას საპროცესო კონფისკაციის უზრუნველყოფის მიზნით;
დ) განიხილავს მხარეთა სხვა შუამდგომლობებს;
ე) წყვეტს არსებითი განხილვისათვის საქმის გადაცემის საკითხს.
წინასასამართლო სხდომაზე ბრალდების არსი განიმარტება იმ შემთხვევაში, თუ
მოსამართლესთან პირველი წარდგენის შემდეგ ბრალდება შეიცვალა, რაც გარკვეულწილად გაუგებარია, კერძოდ, კანონი ითხოვს ბრალდების არსის განმარტებას მაშინ, თუ წინასასამართლო სხდომამდე ბრალდება შეიცვალა და ასევე ითხოვს არსის განმარტებას არსებითი განხილვის სხდომაზეც.ბრალდებულის ვინაობის დადგენისა და ბრალდების არსის განმარტების შემდეგ უნდა გაირკვეს, ცნობს თუ არა თავს დამნაშავედ და რა მოცულობით _ სრულად თუ ნაწილობრივ.ერთ-ერთი ძირითადი საკითხი, რაც უნდა გადაწყდეს წინასასამართლო სხდომაზე, არის მტკიცებულებათა დასაშვებობა. ამასთან, სასამართლო არ არის შეზღუდული მხარეთა შუამდგომლობით და ვალდებულია, დაუშვებლად ცნოს მტკიცებულება, შესაბამისი სამართლებრივი საფუძვლების არსებობისას.სანამ ნაფიც მსაჯულთა მიერ სისხლის სამართლის საქმის არსებითი განხილვა დაიწყება, მხარეები წინასწარ მოწვეული კანდიდატებისგან ირჩევენ მსაჯულთა შემადგენლობას.
ნაფიც მსაჯულთა შერჩევის სხდომამდე მოსამართლე, სამოქალაქო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიერ წინასწარ გაგზავნილი 18 წელს მიღწეულ მოქალაქეთა ერთიანი სიიდან, მხარეთა მოსაზრებების მოსმენის შემდეგ, შემთხვევითი შერჩევის პრინციპით ადგენს ნაფიცი მსაჯულობის კანდიდატთა სიას, არა უმეტეს 100 პირის შემადგენლობით. შერჩეული ნაფიცი მსაჯულობის კანდიდატთა სიაში მიეთითება პირის გვარი და სახელი. სიას ხელს აწერს სხდომის თავმჯდომარე და მის ასლებს გადაცემს მხარეებს. პირი ვერ მიიღებს სისხლის
სამართლის პროცესში მონაწილეობას ნაფიც მსაჯულად, თუ: იგი სახელმწიფო-პოლიტიკური თანამდებობის პირია;იგი გამომძიებელია;იგი პოლიციელია;იგი ირიცხება საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში;იგი სასულიერო პირია;იგი აღნიშნულ საქმეში სისხლის სამართლის პროცესის მონაწილეა;იგი ბრალდებულია; იგი ნარკოტიკული საშუალების მცირე ოდენობით მოხმარებისთვის ადმინისტრაციულსახდელდადებული პირია;მისი მონაწილეობა ნაფიც მსაჯულად აღნიშნულ საქმეში აშკარად უსამართლო იქნებოდა ამ პირის მიერ გამოხატული მოსაზრებების ან პირადი გამოცდილების საფუძველზე;იგი ფსიქოლოგია;იგი ფსიქიატრია; იგი იურისტია.

ჩხრეკა ამოღება
თუ არსებობს დასაბუთებული ვარაუდი, რომ საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე საგანი,
დოკუმენტი, ნივთიერება ან ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტი ინახება გარკვეულ
ადგილზე, გარკვეულ პირთან და მის აღმოსაჩენად საჭიროა ძებნა, გამომძიებელი ატარებს
ჩხრეკას. სასამართლო პრაქტიკა მრავლად იცნობს გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებული ჩხრეკა-ამოღების დაკანონებაზე უარის თქმისა და ჩხრეკა-ამოღების ჩასატარებლად განჩინების გაცემის შესახებ შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შემთხვევებს სწორედ დასაბუთებელი ვარაუდის სტანდარტის არარსებობის გამო.ნებისმიერი საგამოძიებო მოქმედების დაწყებამდე გამომძიებელი, პირველ რიგში, არკვევს აცხადებს თუ არა მესაკუთრე, მფლობელი ან კომუნიკაციის ერთი მხარე თანხმობას საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებაზე. თანხმობის შემთხვევაში, გამომძიებელი ატარებს
საგამოძიებო მოქმედებას და ადგენს შესაბამისი საგამოძიებო მოქმედების ოქმს. ის შემთხვევაში, გამომძიებელი იღებს გადაწყვეტილებას საგამოძიებო მოქმედება ჩაატაროს მოსამართლის განჩინებით თუ განჩინების გარეშე გადაუდებელი აუცილებლობით.
ამ უკანასკნელ შემთხვევაში გამომძიებელს გამოაქვს დადგენილება. დადგენილების გამოტანის აუცილებლობა, როგორც უკვე აღინიშნა, შესაბამისი მუხლების კომენტირებისას,
ყველა სახის საგამოძიებო მოქმედების ჩატარებისას არ არსებობს. ამოღება და ჩხრეკა
საგამოძიებო მოქმედებათა იმ კატეგორიას განეკუთვნება, რომელთა ჩატარებამდეც გამომძიებელმა უნდა გამოიტანოს დადგენილება.ამასთან, გამომძიებელი უფლებამოსილია, გააღოს დაკეტილი საცავი, სადგომი და სათავსი, თუ გასაჩხრეკი პირი უარს ამბობს მათ ნებაყოფლობით გაღებაზე.ამოღებისა და ჩხრეკის განჩინებაში (დადგენილებაში) მიეთითება იმ საგნის, დოკუმენტის,
ნივთიერების თუ ინფორმაციის შემცველი სხვა ობიექტის შესახებ, რომლის ამოღებაც
უნდა განხორციელდეს. შესაბამისად, გამომძიებელი, საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების
ადგილზე ეძებს და იღებს იმ საგანს, დოკუმენტს, ნივთიერებას თუ ინფორმაციის შემცველ
სხვა ობიექტს, რომელიც აღნიშნულია განჩინებაში ან დადგენილებაში.არ დაილუქება დოკუმენტი, რომლის ამოღებაც ხდება მისი შინაარსის გამო. მაგალითად, გამომძიებელი უფლებამოსილია არ დალუქოს სანოტარო ხელშეკრულება, რომელიც
ამოღებულია არა მასზე არსებული ინფორმაციის სიყალბის, არამედ ხელშეკრულების შინაარსის გამო.

მოწმის დაკითხვა პროცესში
გამოძიების სტადიაზე მოწმის დაკითხვა. გამოძიების სტადიაზე მოწმის დაკითხვა ხდება მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე. მოწმე იკითხება სასამართლოში მაგისტრატი მოსამართლის (იქ, სადაც არ არის მაგისტრატი მოსამართლე რაიონული და საქალაქო სასამართლოს მოსამართლის) წინაშე. მხარემ პირის მოწმის სახით დაკითხვის თაობაზე უნდა მიმართოს სასამართლოს გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფელის მიხედვით. პირი გამოძიების სტადიაზე მოწმედ შეიძლება დაიკითხოს შემდეგი გარემოებების არსებობისას:
– არსებობს მისი სიცოცხლის მოსპობის ან ჯანმრთელობის გაუარესების რეალური
საფრთხე, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს მის დაკითხვას საქმის არსებითი განხილვის დროს.
– იგი დიდი ხნით ტოვებს საქართველოს ტერიტორიას.
– საქმის სასამართლოში არსებითად განსახილველად წარმართვისათვის აუცილებელი
მტკიცებულების სხვა წყაროებიდან მოპოვება საჭიროებს არაგონივრულ ძალისხმევას.
– ეს აუცილებელია დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენებასთან დაკავშირებით.
სწორედ აღნიშნული გარემოებების არსებობა განაპიროებს მოწმის დაკითხვას გამოძიების სტადიაზე. მხარე, იქნება ეს ბრალდების თუ დაცვის, თავად იღებს გადაწყვეტილებას მიმართოს სასამართლოს შუამდგომლობით მოწმის გამოძიების ეტაპზე დაკითხვის მოთხოვნით. მაგალითად, თუ მოწმე დაავადებულია ისეთი დავადებით, რომ არსებობს მისი სიცოცხლის მოსპობის ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების საფრთხე, რის
გამოც შეიძლება ხელი შეეშალოს საქმის არსებითი განხილვის დროს მის დაკითხვას, ასეთ შემთხვევაში მხარემ უნდა მიმართოს სასამართლოს ამ პირის მოწმის სახით დაკითხვის მოთხოვნით. შუამდგომლობას უნდა ერთვოდეს დოკუმენტები, რაც დაადასტურებს იმას, რომ მოწმის სახით დასაკითხი პირი ფლობს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას და ასევე დოკუმენტი პირის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. სხვა გარემოებების არსებობის დროს კი წარდგენილ უნდა იქნეს დოკუმენტი, რაც დაადასტურებს იმას, რომ პირი დიდი ხნით მიემგზავრება და საქმის არსებითი განხილვის დროს არ იქნება საქართველოში. ასევე, დოკუმენტები, რაც დაადასტურებს გამოძიების სტადიაზე პირის მოწმის სახით დაკითხვის აუცილებლობას, ხოლო იმ შემთხვევაში, როდესაც პირის დაკითხვა მოთხოვნილია დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენებით, ასეთ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია შუამდგომლობას დაერთოს დოკუმენტი, რაც დაადასტურებს პირის მიმართ დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენებას.გამოძიების სტადიაზე პირის დაკითხვა უნდა განხორციელდეს ყველა იმ წესის დაცვით, რაც გათვალისწინებულია მოწმის დაკითხვისათვის. მაგისტრატი სასამართლოს წინაშე ჩვენების მიცემა სავალდებულოა და ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა იწვევს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას. დასაკითხ პირს იძახებენ სასამართლო უწყებით. პირის დაკითხვა უნდა მოხდეს მხარეთა მონაწილეობით, რომელთაც კანონით დადგენილი წესით უნდა ეცნობოთ პირის დაკითხვის დროის თაობაზე, თუმცა მეორე მხარის (მხარე, რომელიც არ არის შუამდგომლობის ავტორი) გამოუცხადებლობა არ აბრკოლებს დაკითხვის წარმოებას. ანონი განსაზღვრავს ასევე პირის ადგილსამყოფელის მიხედვით დაკითხვის შესაძლებლობას იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების, ინდივიდუალური შეთანხმების ანდა ნაცვალგების პირობების საფუძველზე შემოსულია უცხო სახელმწიფოს კომპეტენტური ორგანოს შუამდგომლობა სამართლებრივი დახმარების აღმოჩენის შესახებ და დასაკითხი პირი გამოძახებულია `სისხლის სამართლის სფეროში საერთაშორისო თანამშრომლობის შესახებ~ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლით დადგენილი წესის შესაბამისად. მოწმის, ექსპერტის ან დაზარალებულის გამოძახების შესახებ უწყებაში ან სამართლებრივი დახმარების აღმოჩენის შესახებ შუამდგომლობაში მიეთითება იმ ხარჯების ოდენობა, რომლებიც გამოცხადების შემთხვევაში უნდა აუნაზღაურდეს გამოძახებულ პირს. მოწმის, ექსპერტის ან დაზარალებულის გამოუცხადებლობის შემთხვევაში მათ მიმართ არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს სსსკ-ით გათვალისწინებული იძულებითი ღონისძიება. ამასთან, მოწმე, ექსპერტი და დაზარალებული არ არიან ვალდებული მისცენ ჩვენება სასამართლოს. მათ უფლება აქვთ უარი თქვან ჩვენების მიცემაზე. ჩვენების მიცემაზე უარის თქმაც არ იწვევს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას.დაკითხვის დაწყებამდე სასამართლომ უნდა დადგინოს მოწმის
ვინაობა, რის შემდეგაც მოწმეს განუმარტავს ფიცის მნიშვნელობას. რის შემდეგაც მოწმე
დებს ფიცს. ფიცის დადების შემდეგ მოწმეს სასამართლო განუმარტავს უფლება-მოვალეობებს. ეკითხება, იცის თუ არა მოწმემ რა საქმეზეა გამოძახებული. განუმარტავს, რომ ვალდებულია თქვას ყველაფერი, რაც იცის საქმესთან დაკავშირებით და აფრთხილებს ჩვენების მიცემაზე უარის თქმისათვის, ცრუ ჩვენების და არსებითად ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩვენებების მიცემისათვის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის თაობაზე, ასევე განუმარტავს, რომ იგი ვალდებული არ არის, მისცეს დანაშაულის ჩადენაში თავისი ან ახლო ნათესავის მამხილებელი ჩვენება. სასამართლო ასევე ადგენს, რა დამოკიდებულება აქვს მოწმეს ბრალდებულთან და დაზარალებულთან.

ექსპერტიზა სისხლის სამართლის პროცესში
ექსპერტიზა ტარდება იმ შემთხვევაში, როცა დასადგენია სისხლის სამართლის საქმისათვის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება და აღნიშნულის დადგენა შეუძლებელია მეცნიერების, ტექნიკის, ხელოვნების სათანადო დარგის ან ამა თუ იმ ხელობის ექსპერტთა მონაწილეობის გარეშე ან/და სხეულს ან ინფორმაციის შემცველ ობიექტს აღენიშნება საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე კვალი, ნიშანი ან თავისებურება, რომლის სწორად გაგება და აღქმა შეუძლებელია სპეციალური ცოდნის გარეშე.ექსპერტიზა ტარდება მხარის ინიციატივით. თუ ექსპერტიზის ჩატარების ინიციატორია
ბრალდების მხარე, გამომძიებელს/პროკურორს გამოაქვს დადგენილება, რომელშიც აღინიშნება: დადგენილების გამოტანის თარიღი .ექსპერტიზის ჩატარების შესახებ გამომძიებლის, პროკურორის დადგენილება და დაცვის მხარის მიმართვა სავალდებულოა ასევე იმ პირისათვის, რომელიც საექსპერტო კვლევის ობიექტია.ამატებითია ექსპერტიზა, როცა იგი ტარდება ისეთი კვლევის ობიექტზე, რომელზეც უკვე ჩატარებულია პირველადი ექსპერტიზა. დამატებითი ექსპერტიზის ჩატარება საჭირო ხდება ისეთ შემთხვევაში, როცა პირველადი ექსპერტიზის დანიშვნის დროს გამომძიებელს მხედველობიდან გამორჩა საქმისათვის მნიშვნელოვანი კითხვის დასმა ან ექსპერტმა არ გამოიკვლია საქმეზე მნიშვნელობის მქონე რომელიმე გარემოება ან/და დასმულ კითხვაზე პასუხის გაცემა ან იმავე კვლევის ობიექტზე ახალი გარემოების გარკვევის აუცილებლობა განაპირობა პირველადი ექსპერტიზის შედეგებმა.განმეორებითი ექსპერტიზა ინიშნება იმავე საკითხის გასარკვევად, რომლის გამოკვლევის მიზნითაც ჩატარებულ იქნა პირველადი ექსპერტიზა. განმეორებითი ექსპერტიზის ჩატარების გადაწყვეტილების მიღება ხდება იმ შემთხვევაში, თუ პირველადი ექსპერტიზის დასკვნა დაუსაბუთებელია ან საეჭვოა მისი სისწორე.კომისიური ექსპერტიზა ექსპერტიზის რთული ფორმაა, რომელსაც ატარებს რამდენიმე ექსპერტი. კომისიური ექპერტიზა ინიშნება იმ შემთხვევაში, როცა გამოსაკვლევი ობიექტის ან გარემოების სირთულის გამო მიზანშეწონილია მის ჩატარებაში ერთი და იმავე დარგის ან/და სპეციალობის რამდენიმე ექსპერტის მონაწილეობა.კომპლექსური ექსპერტიზა ინიშნება იმ შემთხვევაში, თუ საკვლევი ობიექტები იძლევა რამდენიმე სახის ექსპერტიზის ერთობლივად ჩატარების შესაძლებლობას. კომპლექსური ექსპერტიზის მიზანია ნაკლები დროისა და რესურსის გამოყენებით მიღებულ იქნეს სხვადასხვა დარგის კვლევის შედეგები .ექსპერტიზის ჩატარების ხარჯებს ანაზღაურებს ის მხარე, რომლის ინიციატივითაც მოხდა მისი ჩატარება. გამონაკლისია ისეთი შემთხვევა, როცა ბრალდებული გადახდისუუნაროა. ინიციატორი მხარე უფლებამოსილია საექსპერტო კვლევის ობიექტის ექსპერტისათვის გადაცემის შუამდგომლობით მიმართოს სასამართლოს გამოძიების ადგილის მიხედვით. სასამართლო შუამდგომლობას განიხილავს ზეპირი მოსმენით ან ზეპირი მოსმენის გარეშე არა უგვიანეს 48 საათისა.თუ ექსპერტიზის ინიციატორი მხარის ექსპერტმა ვერ ან არ უზრუნველყო საექსპერტო
კვლევის ობიექტის დაცვა, ასეთ შემთხვევაში ექსპერტის დასკვნა დაუშვებელი მტკიცებულებაა, ხოლო ექსპერტის მოწმედ დაკითხვა დაუშვებელია.

ფარული საგამოძიებო მოქმედებები
ფარული საგამოძიებო მოქმედების სახეებია:
ა) სატელეფონო საუბრის ფარული მიყურადება და ჩაწერა;
ბ) ინფორმაციის მოხსნა და ფიქსაცია კავშირგაბმულობის არხიდან (კავშირგაბმულობის საშუალებებთან, კომპიუტერულ ქსელებთან, სახაზო კომუნიკაციებთან და სასადგურო აპარატურასთან მიერთებით), კომპიუტერული სისტემიდან (როგორც უშუალოდ, ისე დისტანციურად) და ამ მიზნით კომპიუტერულ სისტემაში შესაბამისი პროგრამული უზრუნველყოფის საშუალებების ინსტალაცია;
გ) საფოსტო-სატელეგრაფო გზავნილის (დიპლომატიური ფოსტის გარდა) კონტროლი;
დ) ფარული ვიდეო_ და აუდიოჩაწერა, კინო_ და ფოტოგადაღება;
ე) ელექტრონული თვალყურის დევნება ტექნიკური საშუალებებით, რომელთა გამოყენება ზიანს არ აყენებს ადამიანის სიცოცხლეს, ჯანმრთელობას და გარემოს.
ფარული საგამოძიებო მოქმედება უნდა ჩატარდეს ქვემოთ ჩამოთვლილთაგან ერთ-ერთი ლეგიტიმური მიზნის მისაღწევად:
– ეროვნული უშიშროების უზრუნველსაყოფად;
– საზოგადოებრივი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად;
– უწესრიგობის თავიდან ასაცილებლად;
– დანაშაულის ჩადენის თავიდან ასაცილებლად
დასაბუთებული ვარაუდის სტანდარტის დასაკმაყოფილებლად პროკურორმა შუამდგომლობა უნდა დაასაბუთოს მტკიცებულებებით და არა მასში მოყვანილი გარემოებები.წარდგენილი მტკიცებულებები უნდა ასაბუთებდეს იმ პირის კავშირს კონკრეტულ დანაშაულთან ან მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასთან, ან დანაშაულთან პირდაპირ კავშირში მყოფ პირთან, რომლის მიმართაც უნდა განხორციელდეს ფარული საგამოძიებო მოქმედება.ინფორმაციის სხვა საშუალებით მოპოვების შეუძლებლობა სახეზეა იმ შემთხვევაში, თუ: მანამდე ჩატარებული საგამოძიებო მოქმედებების შედეგად ვერ იქნა მიღებული საჭირო ან/და საკმარისი ინფორმაცია გამოძიებისათვის ან გამოძიებისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე კონკრეტული ინფორმაციის მოპოვება სხვა საშუალებით, მისი შინაარსისა და ვითარების გამო, აშკარად და რეალურ დროში შეუძლებელია.პროკურორის შუამდგომლობაში უნდა აისახოს ინფორმაცია იმ საგამოძიებო მოქმედების შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), რომელიც შუამდგომლობის წარდგენამდე ჩატარდა ამ კოდექსით დადგენილი წესით და რომლითაც დასახული მიზანი ვერ იქნა მიღწეული. მოთხოვნილი ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად მოპოვებული იქნება გამოძიებისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ის ინფორმაცია, რომლის სხვა საშუალებით მოპოვება გაუმართლებლად დიდ ძალისხმევას საჭიროებს.
პროკურორი ვალდებულია დაასაბუთოს:გამოძიებისათვის რა არსებითი მნიშვნელობის მქონე ინფორმაცია შეიძლება იქნეს მოპოვებული ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად. ასეთი ინფორმაცია ყველა შემთხვევაში უნდა შეესაბამებოდეს ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების მიზნებს, პრინციპებს და მას მნიშვნელობა უნდა ჰქონდეს სისხლის სამართლის საქმის გამოძიებისა და დანაშაულთან (მიუხედავად იმისა, ჩადენილია თუ მზადდება) მიმართებით მტკიცებულებების მოპოვებაში, აგრეთვე ბრალდებული პირის ადგილსამყოფლის დასადგენად, მის თანამზრახველთა გამოსავლენად, დანაშაულის ჩადენის იარაღის ადგილსამყოფლის
დასადგენად ან დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ნივთების აღმოსაჩენად.ზემოაღნიშნული სტანდარტების დაცვის მტკიცების ტვირთი აწევს პროკურორს.პროკურორის შუამდგომლობა ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შესახებ განიხილება სასამართლოში მისი წარდგენიდან არა უგვიანეს 24 საათში. მოსამართლე უფლებამოსილია შუამდგომლობა განიხილოს ზეპირი მოსმენით ან ზეპირი მოსმენის გარეშე მხოლოდ პროკურორის მონაწილეობით, დახურულ სასამართლო სხდომაზე.შუამდგომლობის განხილვის შემდეგ მოსამართლე იღებს ერთ-ერთ შემდეგ გადაწყვეტილებას (განჩინებას):
– ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების ნებართვის გაცემის შესახებ;
– ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების ნებართვის გაცემაზე უარის თქმის შესახებ.მოსამართლის განჩინება დგება 4 ეგზემპლარად, რომელთაგან ორი გადაეცემა შუამდგომლობის წარმდგენ პროკურორს, ერთი რჩება სასამართლოში, ხოლო ერთი განჩინება, რომელიც შეიცავს მხოლოდ რეკვიზიტებსა და სარეზოლუციო ნაწილს, დაუყოვნებლივ მიეწოდება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორს.ფარული საგამოძიებო მოქმედება, როგორც წესი, ტარდება მოსამართლის განჩინებით,
თუმცა გადაუდებელი აუცილებლობის შემთხვევაში, მისი ჩატარება შესაძლებელია
განჩინების გარეშეც, პროკურორის დადგენილებით, რომლის ერთი ეგზემპლარი დაუყოვნებლივ ეგზავნება პერსონალურ მონაცემთა დაცვის ინსპექტორს. გადაუდებელი
აუცილებლობა სახეზეა მაშინ, როცა:– დაყოვნებამ შეიძლება გამოიწვიოს საქმისათვის (გამოძიებისათვის) მნიშვნელოვანი
ფაქტობრივი მონაცემების განადგურება;– დაყოვნებამ შესაძლოა შეუძლებელი გახადოს საქმისათვის (გამოძიებისათვის) მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი მონაცემების მოპოვება.გადაუდებელი აუცილებლობით ჩატარებული ფარული საგამოძიებო მოქმედების
კანონიერებას ამოწმებს სასამართლო ფარული საგამოძიებო მოქმედების დაწყებიდან არა
უგვიანეს 24 საათში. სასამართლოს შუამდგომლობით მიმართავს პროკურორი. შუამდგომლობას განიხილავს:
– რაიონული (საქალაქო) სასამართლო გამოძიების ადგილის მიხედვით ან
– რაიონული (საქალაქო) სასამართლო, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზეც ჩატარდა
ფარული საგამოძიებო მოქმედება.თუ ბრალდების მხარე საჭიროდ არ მიიჩნევს გადაუდებელი აუცილებლობისას ჩატარებული ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად მოპოვებული ინფორმაციის მტკიცებულებად გამოყენებას, მან ამ ფარული საგამოძიებო მოქმედების კანონიერად ცნობის შესახებ
მისი დაწყებიდან არა უგვიანეს 24 საათისა შუამდგომლობით უნდა მიმართოს რაიონულ
(საქალაქო) სასამართლოს, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზეც ჩატარდა აღნიშნული
საგამოძიებო მოქმედება, ან გამოძიების ადგილის მიხედვით სასამართლოს. სასამართლოს
მიერ შესაბამისი განჩინების მიღების შემდეგ, ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად
მოპოვებული ინფორმაცია დაუყოვნებლივ უნდა განადგურდეს.ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შესახებ მოსამართლის განჩინება გაიცემა გარკვეული ვადით, რაც გულისხმობს იმას, რომ აღნიშნული ვადის გასვლის შემდეგ,
განჩინება ძალადაკარგულია.პროკურორის შუამდგომლობა უნდა იყოს მოტივირებული, კერძოდ, პროკურორმა შუამდგომლობაში უნდა ასახოს ინფორმაცია დაწყებული ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგად მოპოვებული მონაცემების შესახებ და მიუთითოს, რის გამო ვერ მოხერხდა გამოძიებისათვის საკმარისი მონაცემების მოპოვება. ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების ვადის შემდგომი გაგრძელება მხოლოდ
მთავარი პროკურორის შუამდგომლობით არის შესაძლებელი, ამასთან, ერთჯერადად და
არა უგვიანეს 3 თვის ვადით. განჩინება ერთჯერადად საჩივრდება სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგიაში, ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შესახებ ინფორმაციის და განჩინების გასაჩივრების უფლების შესახებ განმარტების მიღებიდან 48 საათის განმავლობაში. სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგია უფლებამოსილია ძალაში დატოვოს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ან გააუქმოს განჩინება და უკანონოდ ცნოს ჩატარებული ფარული საგამოძიებო მოქმედება.სააპელაციო სასამართლოს საგამოძიებო კოლეგია უფლებამოსილია ძალაში დატოვოს პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ან გააუქმოს განჩინება და უკანონოდ ცნოს ჩატარებული ფარული საგამოძიებო მოქმედება. განჩინების გაუქმება და ჩატარებული ფარული საგამოძიებო მოქმედების უკანონოდ ცნობა შეიძლება მიჩნეულ იქნეს ახლად გამოვლენილ გარემოებად განაჩენის გადასინჯვისათვის.განსხვავებულ რეგულაციებს ადგენს კანონი ასევე ადვოკატის მიმართ ფარული საგამოძიებო მოქმედების ჩატარების შემთხვევაში. უპირველეს ყოვლისა, სსსკ-ი საგამოძიებო
მოქმედების განმახორციელებელი ორგანოსგან/პირისგან ითხოვს ადვოკატსა და კლიენტს
შორის კომუნიკაციის კონფიდენციალობის პრინციპის დაცვას და ფარული საგამოძიებო
მოქმედების ჩატარებას ადვოკატისა და კლიენტის მხოლოდ იმ კომუნიკაციის მიმართ
უშვებს, რომელიც არ უკავშირდება ადვოკატის პროფესიულ საქმიანობას. ამ მიზნით
საგამოძიებო ორგანომ ერთმანეთისგან უნდა გამიჯნოს ადვოკატის პირადი კომუნიკაცია
და ადვოკატსა და კლიენტს შორის კომუნიკაცია. ამასთან, დაუყოვნებლივ უნდა მიიღოს
ზომები ფარული საგამოძიებო მოქმედების შედეგდ მოპოვებული იმ ინფორმაციის განადგურების შესახებ, რომელიც ადვოკატსა და კლიენტს შორის კომუნიკაციას ეხება.

გამოძიებისა და საქმის არსებითი განხილვისას მოწმის დაკითხვის წესი
გამოძიების სტადიაზე მოწმის დაკითხვა ხდება მხარის შუამდგომლობის საფუძველზე. მოწმე იკითხება სასამართლოში მაგისტრატი მოსამართლის (იქ, სადაც არ არის მაგისტრატი მოსამართლე რაიონული და საქალაქო სასამართლოს მოსამართლის) წინაშე. მხარემ პირის მოწმის სახით დაკითხვის თაობაზე უნდა
მიმართოს სასამართლოს გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფელის მიხედვით.
პირი გამოძიების სტადიაზე მოწმედ შეიძლება დაიკითხოს შემდეგი გარემოებების არსებობისას. არსებობს მისი სიცოცხლის მოსპობის ან ჯანმრთელობის გაუარესების რეალური საფრთხე, რამაც შეიძლება ხელი შეუშალოს მის დაკითხვას საქმის არსებითი განხილვის დროს.
– იგი დიდი ხნით ტოვებს საქართველოს ტერიტორიას.
– საქმის სასამართლოში არსებითად განსახილველად წარმართვისათვის აუცილებელი
მტკიცებულების სხვა წყაროებიდან მოპოვება საჭიროებს არაგონივრულ ძალისხმევას.
– ეს აუცილებელია დაცვის სპეციალური ღონისძიების გამოყენებასთან დაკავშირებით.
სწორედ აღნიშნული გარემოებების არსებობა განაპიროებს მოწმის დაკითხვას გამოძიების
სტადიაზე. მხარე, იქნება ეს ბრალდების თუ დაცვის, თავად იღებს გადაწყვეტილებას
მიმართოს სასამართლოს შუამდგომლობით მოწმის გამოძიების ეტაპზე დაკითხვის მოთხოვნით. მაგალითად, თუ მოწმე დაავადებულია ისეთი დავადებით, რომ არსებობს მისი სიცოცხლის მოსპობის ან ჯანმრთელობის მდგომარეობის გაუარესების საფრთხე, რის
გამოც შეიძლება ხელი შეეშალოს საქმის არსებითი განხილვის დროს მის დაკითხვას, ასეთ
შემთხვევაში მხარემ უნდა მიმართოს სასამართლოს ამ პირის მოწმის სახით დაკითხვის
მოთხოვნით. შუამდგომლობას უნდა ერთვოდეს დოკუმენტები, რაც დაადასტურებს იმას,
რომ მოწმის სახით დასაკითხი პირი ფლობს საქმისათვის მნიშვნელოვან ინფორმაციას და
ასევე დოკუმენტი პირის ჯანმრთელობის მდგომარეობასთან დაკავშირებით.გამოძიების სტადიაზე პირის დაკითხვა უნდა განხორციელდეს ყველა იმ წესის დაცვით,
რაც გათვალისწინებულია მოწმის დაკითხვისათვის. მაგისტრატი სასამართლოს წინაშე
ჩვენების მიცემა სავალდებულოა და ჩვენების მიცემაზე უარის თქმა იწვევს სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას.გამოძიების სტადიაზე მოწმის სახით პირის დაკითხვა უნდა განხორციელდეს გონივრულ ვადებში. ვადის განსაზღვრისას პირველ რიგში მხედველობაში უნდა იქნეს მიღებული ის
გარემოება, რომლის არსებობის გამოც ხდება მოწმის დაკითხვა გამოძიების სტადიაზე.
მაგალითად, თუ პირი იკითხება იმის გამო, რომ იგი დიდი ხნით ტოვებს საქართველოს
ტერიტორიას, ასეთ შემთხვევაში გათვალისწინებულ უნდა იქნეს დრო, რომლის განმავლობაშიც პირმა უნდა დატოვოს საქართველო. თუ პირი ქვეყანას ტოვებს შუამდგომლობის აღძვრიდან მე-10 დღეს, ასეთ შემთხვევაში იგი დაკითხულ უნდა იქნეს მის გამგზავრებამდე. ზემოთ უკვე ვისაუბრეთ იმაზე, რომ მეორე მხარის გამოუცხადებლობა არ აბრკოლებს მოწმის დაკითხვას, რასაც ვერ ვიტყვით შუამდგომლობის ავტორის გამოუცხადებლობაზე.
შუამდგომლობის ავტორის გამოუცხადებლობის შემთხვევაში მოწმე არ იკითხება.ზემოთ
უკვე აღინიშნა, რომ გამოძიების სტადიაზე სასამართლოს მიერ მოწმის დაკითხვა ხდება
გამოძიების ადგილის ან მოწმის ადგილსამყოფელის მიხედვით.ბრალდების მხარის მიერ წარდგენილ მოწმეს სასამართლო სხდომაზე თავდაპირველად დაჰკითხავს ბრალდების მხარე, რომელიც მის მიერ გამოძახებული მოწმის პირდაპირ დაკითხვას აწარმოებს, ხოლო შემდეგ კი ბრალდების მოწმის დაკითხვას აგრძელებს დაცვის მხარე, რომელიც აწარმოებს ბრალდების მოწმის ჯვარედინ დაკითხვას. მოწმე უნდა დაიკითხოს იმ მოწმეთაგან განცალკევებით, რომლებიც ჯერ არ დაკითხულან.
სასამართლომ უნდა მიიღოს ზომები, რათა ერთ საქმეზე გამოძახებულ მოწმეებს დაკითხვის დამთავრებამდე ერთმანეთთან ურთიერთობა არ ჰქონდეთ. მოწმე დაკითხვამდე არ უნდა იყოს სასამართლო სხდომის დარბაზში, მან სასამართლოს ჩვენება უნდა მისცეს მხოლოდ იმ გარემოებების შესახებ, რომელიც მისთვის არის ცნობილი. იმისათვის, რომ მოწმე არ მოექცეს პროცესის რომელიმე მონაწილის ჩვენების გავლენის ქვეშ, მნიშვნელოვანია, რომ იგი დაკითხვამდე არ იქნეს დაშვებული სასამართლო სხდომის დარბაზში და მას ურთიერთობა არ ჰქონდეს სხვა მოწმეებთან. დაკითხვის შემდეგ მოწმეს შეუძლია დარჩეს სასამართლო სხდომის დარბაზში, რის შესახებაც დაკითხვის დასრულების შემდეგ მას უნდა განუმარტოს სასამართლოს.

საერთო კრება
საერთო კრებაში მონაწილეობის უფლება აქვს სამეწარმეო საზოგადოების ყველა პარტნიორს, გარდა ამ კანონით გათვალისწინებული გამონაკლისი შემთხვევისა.
საერთო კრება ირჩევს საერთო კრების თავმჯდომარეს.
საერთო კრება გადაწყვეტილებას იღებს იმ საკითხზე, რომელიც კანონით საერთო კრების უფლებამოსილებას განეკუთვნება.
საერთო კრება გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუკი მას ესწრება/ესწრებიან ხმების უმრავლესობის მქონე პარტნიორი/პარტნიორები. თუ საერთო კრება გადაწყვეტილებაუნარიანი არ არის, კრების მომწვევს შეუძლია იმავე წესითა და იმავე დღის წესრიგით ხელახლა მოიწვიოს კრება.
საერთო კრება გადაწყვეტილებას იღებს კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების უმრავლესობით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კანონით ან წესდებით განსაზღვრულია ხმათა უფრო დიდი რაოდენობა ან სხვა, დამატებითი პირობები.
საერთო კრების მოწვევის, მიმდინარეობისა და შედეგების შესახებ ამ კრების დასრულებიდან 15 დღის ვადაში დგება ოქმი, რომელსაც ხელს აწერს საერთო კრების მიერ არჩეული ან წესდებით განსაზღვრული საერთო კრების თავმჯდომარე.
საერთო კრების ოქმში უნდა აღინიშნოს:
სამეწარმეო საზოგადოების საფირმო სახელწოდება და საიდენტიფიკაციო ნომერი; საერთო კრების ჩატარების ადგილი და თარიღი/დრო; ძირითად დოკუმენტში ან დანართის სახით − საერთო კრების მუშაობაში მონაწილე ან მასზე დამსწრე ხმის უფლების მქონე პარტნიორთა და სხვა დამსწრე პირთა ჩამონათვალი და საიდენტიფიკაციო მონაცემები ; საერთო კრების დღის წესრიგი და სხვა.
სააქციო საზოგადოებაში საერთო კრების გადაწყვეტილება ან მისი ნაწილი ბათილია, თუ არ არსებობს ამ კანონის 36-ე მუხლის მე-7 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა და:
საერთო კრების ოქმი დადგენილი წესით დამოწმებული არ არის; საერთო კრება არაუფლებამოსილმა ორგანომ/პირმა მოიწვია; საერთო კრების მოწვევის შესახებ წერილობით შეტყობინებაში მითითებული არ არის ან არასწორად არის მითითებული სამეწარმეო საზოგადოების საფირმო სახელწოდება, საერთო კრების ჩატარების ადგილი, თარიღი ან დაწყების დრო; დარღვეულია საერთო კრების ჩატარების შესახებ გადაწყვეტილების პარტნიორებისთვის შეტყობინების წესი და სხვა.
2.უტყუარობის და სისრულის პრეზუმცია
რეესტრში რეგისტრირებული, გამოქვეყნებული მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია. ასევე მესამე პირთან ურთიერთობაში მეწარმე რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებს შეიძლება დაეყრდნოს მხოლოდ მათი გამოქვეყნების შემდეგ, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მეწარმე დაამტკიცებს, რომ მესამე პირისთვის შესაბამისი ფაქტი ან დოკუმენტი ცნობილი იყო.
ხოლო რაც შეეხება მესამე პირთან იმ ურთიერთობების ფარგლებში, რომლებიც მონაცემების რეგისტრაციიდან და გამოქვეყნებიდან 15 დღის ვადაში წარმოიშვა, დასაშვებია რეგისტრირებულ და გამოქვეყნებულ მონაცემებზე დაყრდნობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მესამე პირი დაამტკიცებს, რომ მან შესაბამისი ფაქტისა და დოკუმენტის თაობაზე არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა.
მესამე პირს უფლება აქვს, დაეყრდნოს იმ მონაცემებს, რომელთა რეგისტრაციისა და გამოქვეყნების პროცედურა არ დასრულებულა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს მონაცემები ძალაში შედის მხოლოდ მათი რეგისტრაციისა და გამოქვეყნების შემდეგ.

3. რეგისტრაცია და სამეწარმეო საქმიანობის ცნება და ნიშნები
მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო.
საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა.
ასევე სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება, კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა.
სამეწარმეო საზოგადოება არის იურიდიული პირი.
რაც შეეხება მეწარმის რეგისტრაციას სავალდებულოა. მეწარმის რეგისტრაცია მოიცავს როგორც სახელმწიფო რეგისტრაციას, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას. მეწარმის რეგისტრაციას ახორციელებს მარეგისტრირებელი ორგანო.
რეესტრში უნდა დარეგისტრირდეს მხოლოდ სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კომანდიტური საზოგადოების, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორი/დამფუძნებელი.
ხოლო სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოს წარედგინება:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება;
ბ) სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი თითოეული პირის თანხმობა აღნიშნული ფუნქციის შესრულებაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მათი ნება გამოხატულია სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმებაში.
4.საწარმო და მათი სახელწოდება
მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო. სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით
საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა.
მეწარმის საფირმო სახელწოდება არის სახელი, რომელიც ასეთად რეგისტრირებულია რეესტრში და რომლითაც მეწარმე საქმიანობას ახორციელებს.
მეწარმის საფირმო სახელწოდებად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორის სახელი ან/და გვარი. ასევე შესაძლებელია საფირმო სახელწოდება შეირჩეს სამეწარმეო საზოგადოების საქმიანობის საგნის მიხედვით ან იყოს ფანტაზიის ნაყოფი ამ მუხლის მე-5−მე-8 პუნქტებით დადგენილი პირობების დაცვით.
მეწარმის (გარდა ინდივიდუალური მეწარმისა) საფირმო სახელწოდება უნდა განსხვავდებოდეს უკვე რეგისტრირებული მეწარმის საფირმო სახელწოდებისგან. მეწარმის საფირმო სახელწოდება უნდა შეიცვალოს ან მას უნდა დაერთოს დამატება, თუ ეს საჭიროა ამ სახელწოდების სხვა მეწარმის საფირმო სახელწოდებისგან განსასხვავებლად.
მეწარმის საფირმო სახელწოდება უნდა იყოს ქართულ ენაზე.
მეწარმის საფირმო სახელწოდება არ უნდა შეიცავდეს ისეთ გრაფიკულ სიმბოლოებს, რომლებსაც არ აქვს ენობრივი ნორმებით დადგენილი ბგერითი ან სიტყვიერი შესატყვისი.

5.ისაუბრეთ საწარმოს რეგისტრაციამდე განხორციელებულ საქმიანობაზე
სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციის წინაპირობა არის -
1.სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოს წარედგინება: რომელიც მოიაზრებს-
ა) სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმებას და
ბ) სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი თითოეული პირის თანხმობა აღნიშნული ფუნქციის შესრულებაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მათი ნება გამოხატულია სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმებაში.
2. საქართველოს კანონმდებლობით შეიძლება დადგინდეს სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციის სხვა წინაპირობებიც.
ასევე სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციამდე მისი სახელით ნაკისრი ვალდებულებებისთვის უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები, პასუხს აგებენ სამეწარმეო საზოგადოების დამფუძნებელი პარტნიორები და იმ მოქმედების განმახორციელებლები, რომელმაც გამოიწვია ამ ვალდებულებების წარმოშობა, თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული.
სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციამდე მისი სახელით მოპოვებული უფლებები და ნაკისრი ვალდებულებები სამეწარმეო საზოგადოების მიერ მოწონების შემთხვევაში იქცევა სამეწარმეო საზოგადოების უფლებებად და ვალდებულებებად.
ასეთ შემთხვევაში სამეწარმეო საზოგადოების დამფუძნებელი პარტნიორები და იმ მოქმედების განმახორციელებლები, რომელმაც გამოიწვია აღნიშნული უფლებების ან/და ვალდებულებების წარმოშობა, თავისუფლდებიან ამ ვალდებულებებისგან, თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული.

6. ხელმისაწვდომობა და რეესტრის საჯაროობა
რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა. ნებისმიერ პირს აქვს უფლება, გაეცნოს რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებს და მარეგისტრირებელი ორგანოსგან მიიღოს ამონაწერი.
ასევე ამონაწერი გაიცემა საქართველოს მთავრობის დადგენილებით ამონაწერის მომზადებისთვის განსაზღვრულ ვადაში და დადგენილი საფასურის გადახდის შემდეგ. ამონაწერი მზადდება რეესტრის, საჯარო-სამართლებრივი შეზღუდვის, საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის, მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა და მოვალეთა რეესტრების მონაცემების საფუძველზე და ასახავს ამონაწერის მომზადების მომენტისთვის ძალაში მყოფ მონაცემებს რეგისტრირებული სუბიექტის შესახებ.
რეგისტრაციის პროცესში წარდგენილი დოკუმენტების ელექტრონული ასლები განთავსებულია მარეგისტრირებელი ორგანოს ერთიან ელექტრონულ პორტალზე და საფასურის გადახდის გარეშე ხელმისაწვდომია ნებისმიერი პირისთვის. რეგისტრაციის მოთხოვნა მიიჩნევა მონაცემთა სუბიექტის მიერ პერსონალური მონაცემების ამ მუხლის შესაბამისად დამუშავებაზე თანხმობის განცხადებად.
ასევე ამ კანონით გათვალისწინებული სხვა შემთხვევების გარდა, უნდა გამოქვეყნდეს:
ა) რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები და მათში განხორციელებული ყველა ცვლილება;
ბ) სულ მცირე წელიწადში ერთხელ − სააქციო საზოგადოების განთავსებული კაპიტალის ოდენობა, თუ ეს მონაცემი რეესტრშია რეგისტრირებული.
7. წინარე საზოგაოება
საწარმოს პარტნიორთა შორის წინარე საზოგადოების ეტაპზეც შეიძლება წარმოიშვას დავა, გაჩნდეს კითხვები, რომლებსაც პასუხი უნდა გაეცეს.
საზოგადოების პარტნიორთა მიერ წესდების მიღებიდან (სანოტარო წესით დამტკიცებიდან) მის სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციამდე პერიოდი მოიცავს „წინარე საზოგადოებას“, ხოლო სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრაციით კი დაფუძნების პროცესი სრულდება.
წინარე საზოგადოებას პრაქტიკული დანიშნულება აქვს განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც რეგისტრაციის პროცედურა რამდენიმედღიან პროცესს უკავშირდება, რა დროსაც შესაძლებელია, აუცილებელი იყოს მომავალი სამეწარმეო საზოგადოებისათვის, განსაკუთრებით მისი რეგისტრაციის მიზნებისათვის, გარკვეული მოქმედებების განხორციელება. წარმოდგენილი კანონპროექტი მეწარმის რეგისტრაციის უკიდურესად მარტივ პროცედურებს ითვალისწინებს, რამაც რეგისტრაციის პროცედურების ხანგრძლივობა მინიმუმამდე უნდა დაიყვანოს.

8. კორპორაციული მართვა (ორგანოები - განმარტეთ)
ეკონომიკური თანამშრომლობის და განვითარაების ორგანიზაციის კორპორაციულ მართვის პრინციპებში კორპორაციული მართვა განმარტებულია, როგორც სისტემა, რომელიც უზრუნველყოფს კორპორაციების ხელმძღვანელობასა და კონტროლს.
სამეწარმეო საზოგადოების ორგანოებია: საერთო კრება, ხელმძღვანელი ორგანო და სამეთვალყურეო საბჭო, თუ ამ საბჭოს შექმნა კანონით ან წესდებით არის გათვალისწინებული.
სამეწარმეო საზოგადოების ორგანოები და მათი წევრები საქმიანობას ახორციელებენ და გადაწყვეტილებებს იღებენ მხოლოდ კანონით ან წესდებით განსაზღვრული კომპეტენციის ფარგლებში.
ასევე ჯანსაღი კორპორაციული მართვა ხელს უწყობს კომპანიებს უფრო ეფექტურ საქმიანობაში, კაპიტალზე წვდომის გაუმჯობესებაში, რისკების შემცირებასა და არასწორი მენეჯმენტისგან თავის დაზღვევაში, სწორ კორპორაციულ მართვას შეაქვს წვლილი კომპანიის განვითარებაში.
9. შენატანის ცნება,წილი....
შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება, რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში.
შენატანის განხორციელების ვალდებულება შეიძლება შესრულდეს ფულის გადახდით (ფულადი შენატანი) ან სხვა მატერიალური ან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის გადაცემით (არაფულადი შენატანი). სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის საგანი.
შენატანი უნდა განხორციელდეს კანონითა და წესდებით დადგენილი წესით და განსაზღვრულ ვადაში.
ფულადი შენატანი განხორციელებულად მიიჩნევა ფულის/თანხის სამეწარმეო საზოგადოების მიერ გახსნილ საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხვის მომენტიდან.
ასევე წილი არის უფლება, რომელიც გულისხმობს სამეწარმეო საზოგადოების კაპიტალში პირის მონაწილეობას და რომელთანაც დაკავშირებულია უფლებები და მოვალეობები. წილი საკუთრების საგანია.
ამ კანონით დადგენილი წესების გათვალისწინებით, სამეწარმეო საზოგადოების მოგების/ქონების განაწილების შესახებ გადაწყვეტილების საფუძველზე პარტნიორს უფლება აქვს, მიიღოს წლიური ან შუალედური დივიდენდი.

2. სამეწარმეო საქმიანობის სამეთვალყურეო საბჭო
ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლის განხორციელების მიზნით სამეწარმეო საზოგადოებას კანონით ან წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში შეიძლება ჰყავდეს სამეთვალყურეო საბჭო.
სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლს და ხელმძღვანელი ორგანოს ფუნქციები მას არ შეიძლება გადაეცეს, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება წევრთა უმრავლესობა. სამეთვალყურეო საბჭო გადაწყვეტილებას იღებს ხმათა უმრავლესობით, თუ წესდებით ხმათა უფრო დიდი რაოდენობა არ არის გათვალისწინებული.
სამეწარმეო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი ვალდებულია კეთილსინდისიერად განახორციელოს სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლი და კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში წარმოადგინოს სამეწარმეო საზოგადოება ხელმძღვანელ ორგანოსთან/პირებთან ურთიერთობებში.

3. სააქციო საზოგადოების დივიდენდი
დივიდენდი დგინდება სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა წილების პროპორციულად, თუ კანონით, წესდებით ან სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა შეთანხმებით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
სამეწარმეო საზოგადოებას არ აქვს უფლება, გასცეს დივიდენდი, თუ ეს სამეწარმეო საზოგადოების გადახდისუუნარობას გამოიწვევს.
დივიდენდები დახურულ კორპორაციაში უმრავლესობის მქონე პარტნიორი/აქციონერი ნაკლებად არის დაინტერესებული დივიდენდების გაცემით. მას ურჩევნია, გაანაწილოს მოგება ხელფასის ან პრემიის სახით აქციონერებს ან მხოლოდ რამდენიმე მათგანს შორის.
მან საკუთარ თავს ან მასთან დაკავშირებულ პირებს შესაძლოა, გადაუხადოს სტანდარტულზე მაღალი ხელფასი ან პრემია-დანამატები, ნაცვლად აქციონერებისათვის დივიდენდების მიცემისა. ასეთი ქმედება ასევე მომგებიანია საგადასახადო კუთხით, ვინაიდან ხელფასი იქვითება დასაბეგრი მოგებიდან, ხოლო დივიდენდები − არა.

4.რეორგანიზაცია
დასაშვებია, სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაცია განხორციელდეს შემდეგი ფორმებით:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების გარდაქმნა - პარტნიორთა გადაწყვეტილების საფუძველზე სამეწარმეო საზოგადოება შეიძლება გარდაიქმნას სხვა სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოებად. გარდაქმნის შემდეგ სამეწარმეო საზოგადოება აგრძელებს არსებობას ახალი სამართლებრივი ფორმით.
ბ) სამეწარმეო საზოგადოებების შერწყმა (მიერთება ან გაერთიანება) - ერთი ან ერთზე მეტი სამეწარმეო საზოგადოება ლიკვიდაციის პროცედურის დაწყების გარეშე შეიძლება მიუერთდეს სხვა სამეწარმეო საზოგადოებას მისთვის საკუთარი აქტივებისა და ვალდებულებების სრულად გადაცემით, რის სანაცვლოდაც მიერთებული სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორები მიიღებენ წილებს შემძენ სამეწარმეო საზოგადოებაში.
გ) სამეწარმეო საზოგადოების გაყოფა (დაყოფა ან გამოყოფა).
ასევე რეორგანიზაციაში მონაწილე სამეწარმეო საზოგადოებების კრედიტორებს უფლება აქვთ, რეორგანიზაციის რეგისტრაციიდან 3 თვის ვადაში მოსთხოვონ სამეწარმეო საზოგადოებას მათი მოთხოვნების უზრუნველყოფა, თუ დაამტკიცებენ, რომ რეორგანიზაცია საფრთხეს უქმნის ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. აღნიშნული უფლება აქვთ იმ კრედიტორებს, რომელთა მოთხოვნებიც გარდაქმნის შესახებ გადაწყვეტილების ან შერწყმის/გაყოფის გეგმის გამოქვეყნებამდე წარმოიშვა.

5. .შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების წილის გამოუყენლობის შედეგები...?
5. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების წილის გადაცემა
პარტნიორს შეუძლია გადასცეს (გაასხვისოს ან უფლებრივად დატვირთოს) თავისი წილი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და პარტნიორთა თანხმობის გარეშე.
გადაწყვეტილება, რომელიც ზღუდავს, კრძალავს ან/და პარტნიორების ან შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების თანხმობაზე დამოკიდებულს ხდის პარტნიორის მიერ თავისი წილის გადაცემას ანდა ცვლილება შეაქვს მოქმედ შეზღუდვაში, აკრძალვაში ან წილის გადაცემისთვის საჭირო თანხმობის გაცემის წესში, მიიღება მხოლოდ ყველა იმ პარტნიორის თანხმობით, რომელსაც აღნიშნული შეზღუდვა ან აკრძალვა ეხება.
წილის გადაცემის შესახებ შეთანხმება წერილობით უნდა გაფორმდეს.
პარტნიორი ვალდებულია წილის გადაცემის შესახებ შეთანხმების გაფორმებისთანავე აცნობოს ამის თაობაზე შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას.
წილის გადაცემა ძალაში შედის მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ წილის ახალი პარტნიორის სახელზე რეგისტრაციისთანავე. ამ შემთხვევაში გამოიყენება კეთილსინდისიერი შემძენის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმები.
წილის გასხვისების მომენტში გასხვისებულ წილთან დაკავშირებული შეუსრულებელი ვალდებულებებისთვის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების წინაშე სოლიდარულად აგებენ პასუხს წილის გამსხვისებელი და წილის შემძენი პარტნიორები, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

6.სააქციო საზოგადოება
სააქციო საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის კაპიტალი დაყოფილია აქციებად.
აქციონერი სააქციო საზოგადოების ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს.
სააქციო საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით აგებს პასუხს.
სააქციო საზოგადოება აქციონერთა ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს.
სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა არ შეიძლება იყოს სააქციო საზოგადოებაში არაფულადი შენატანის განხორციელების საგანი.
შენატანის განხორციელების წესი და ვადა განისაზღვრება კანონით ან/და წესდებით. თუ აღნიშნული ვადა დადგენილი არ არის, აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების მოთხოვნის შემდეგ, გონივრულ ვადაში. აქციის გასხვისების მომენტისთვის მასთან დაკავშირებული შეუსრულებელი ვალდებულებებისთვის გამსხვისებელი აქციონერი შემძენთან ერთად სააქციო საზოგადოების წინაშე სოლიდარულად აგებს პასუხს, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
სააქციო საზოგადოების დაფუძნებისას ან მისი კაპიტალის გაზრდისას აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის ან მისი კაპიტალის გაზრდის მომენტიდან 5 წლის ვადაში, თუ წესდებით უფრო მცირე ვადა არ არის გათვალისწინებული.

7.კოოპერატივი - 226 მუხლი
კოოპერატივი არის წევრთა შრომით საქმიანობაზე დაფუძნებული ან წევრთა ეკონომიკური თუ სოციალური საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით შექმნილი სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის ამოცანაა მათი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება და რომლის უპირატესი მიზანი არ არის მოგების მიღება.
კოოპერატივებს მიეკუთვნება: ნედლეულის მომპოვებელი კოოპერატივი, რომელიც ნედლეულს საკუთარი წევრებისთვის მოიპოვებს;
სასოფლო-სამეურნეო ან სარეწაო პროდუქციის ერთობლივად გამსაღებელი კოოპერატივი;
სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის მწარმოებელი და სხვადასხვა საგნის დამამზადებელი და ერთობლივი ხარჯებით მათი რეალიზაციის განმახორციელებელი კოოპერატივი (სასოფლო-სამეურნეო და საწარმოო კოოპერატივი);
მასობრივი მოხმარების საქონლის საბითუმო ვაჭრობის წესით შემძენი და საცალო ვაჭრობით მათი რეალიზაციის განმახორციელებელი კოოპერატივი და სხვა.
კოოპერატივი საკუთარი ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებს მხოლოდ თავისი ქონებით.
კოოპერატივის დამფუძნებლები შეიძლება იყვნენ როგორც ფიზიკური პირები, ისე იურიდიული პირები.
კოოპერატივის დასაფუძნებლად აუცილებელია სულ მცირე 5 დამფუძნებელი.

8. სააქციო საზოგადოების შესყიდვები - მგონი 167 მუხლი

9. ნებადართული, გამოშვებული და განთავსებული აქციები
ნებადართული აქციები განისაზღვრება სადამფუძნებლო შეთანხმებით გათვალისწინებულ განსათავსებელ აქციათა მაქსიმალური რაოდენობით.
გამოშვებულ აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომელთა ზუსტი რაოდენობაც განისაზღვრება სააქციო საზოგადოების უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილებით და რომლებიც განთავსების შესახებ გადაწყვეტილებით დადგენილი პირობით უნდა იქნეს განთავსებული და გადახდილი.
განთავსებულ აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომლებიც გაცემულია სააქციო საზოგადოების მიერ სხვა პირისთვის გარკვეული თანხის ან სხვა საზღაურის გადახდის პირობით და დადგენილი წესით რეგისტრირებულია აქციათა რეესტრში, რომელსაც აწარმოებს სააქციო საზოგადოება ან დამოუკიდებელი რეგისტრატორი და რომელშიც აღნიშნულია აქციების რეგისტრირებული მესაკუთრეებისა და მათ საკუთრებაში არსებული აქციების რაოდენობა, კლასი და მათთან დაკავშირებული, საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ინფორმაცია.
10.გაუხარჯავი წილი -
11.წილის სახეები -
12. აქციის კლასი. აქციაში კონვერტირებადი ფასიანი ქაღალდები - მუხლი 158
თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, აქცია შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი ან პრივილეგირებული. 1 ჩვეულებრივი აქცია საერთო კრებაზე 1 ხმის უფლებას უზრუნველყოფს. პრივილეგირებული აქცია ხმის უფლებას არ უზრუნველყოფს, გარდა კანონით ან წესდებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. პრივილეგირებულ აქციათა რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს განთავსებული აქციების რაოდენობის ნახევარს.
პრივილეგირებული აქცია მის მფლობელს ანიჭებს წესდებით დადგენილ უპირატესობას დივიდენდის განაკვეთისა და მიღების რიგითობის მხრივ. იგივე უპირატესობა მოქმედებს დაშლილი სამეწარმეო საზოგადოების ქონების აქციონერთა შორის განაწილებისას, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
ერთი კლასის აქციები მათ მფლობელებს თანაბარ უფლებებს ანიჭებს.
ნებისმიერი კლასის აქციათა რაოდენობა, მათთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები, აგრეთვე ამ უფლებებისა და მოვალეობების შეცვლის პირობა უნდა აისახოს წესდებაში ამ კლასის აქციის განთავსებამდე. აქციის განთავსების შემდეგ განთავსებულ აქციასთან დაკავშირებული უფლებისა და მოვალეობის შეცვლა დასაშვებია მხოლოდ შესაბამისი კლასის აქციების მფლობელთა 3/4-ის თანხმობით.
სააქციო საზოგადოებას შეუძლია კანონით დადგენილი წესით გამოუშვას აქციად კონვერტირებადი სხვა ფასიანი ქაღალდი.

1.აქციათა უპირატესი შესყიდვები - აქცია არის რეგისტრირებული, სახელობითი ფასიანი ქაღალდი, რომელიც განსაზღვრავს სააქციო საზოგადოების კაპიტალში პირის მონაწილეობას.
აქციათა უპირატესი შესყიდვის უფლება შეიძლება გაუქმდეს ახალი აქციების გამოშვების შესახებ საერთო კრების გადაწყვეტილებით, რომელიც მიიღება კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების უმრავლესობით.
აქციათა უპირატესი შესყიდვის უფლება გაუქმებულად არ მიიჩნევა, თუ ახალი აქციების გამოშვების შესახებ საერთო კრების გადაწყვეტილება ითვალისწინებს ახალი აქციების კომერციული ბანკისთვის გამოშვებას იმ ვალდებულებით, რომ ის მიღებულ აქციებს შესთავაზებს სააქციო საზოგადოების აქციონერებს აქციათა უპირატესი შესყიდვის უფლების გამოყენებისთვის.

2.სამეთვალყურეო საბჭო - ხელმძღვანელი ორგანოს საქმიანობის კონტროლის განხორციელების მიზნით სამეწარმეო საზოგადოებას კანონით ან წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში შეიძლება ჰყავდეს სამეთვალყურეო საბჭო.
სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს ხელმძღვანელი პირების საქმიანობის კონტროლს და ხელმძღვანელი ორგანოს ფუნქციები მას არ შეიძლება გადაეცეს, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება წევრთა უმრავლესობა. სამეთვალყურეო საბჭო გადაწყვეტილებას იღებს ხმათა უმრავლესობით, თუ წესდებით ხმათა უფრო დიდი რაოდენობა არ არის გათვალისწინებული.
სამეწარმეო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი ვალდებულია კეთილსინდისიერად განახორციელოს სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანოს საქმიანობის კონტროლი და კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში წარმოადგინოს სამეწარმეო საზოგადოება ხელმძღვანელ ორგანოსთან ურთიერთობებში.

3.სააქციო საზოგადოების დივიდენი - დივიდენდი დგინდება სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა წილების პროპორციულად, თუ კანონით, სხვა რამ არ არის დადგენილი.
სამეწარმეო საზოგადოებას არ აქვს უფლება, გასცეს დივიდენდი, თუ ეს სამეწარმეო საზოგადოების გადახდისუუნარობას გამოიწვევს.
დივიდენდები დახურულ კორპორაციაში უმრავლესობის მქონე პარტნიორი/აქციონერი ნაკლებად არის დაინტერესებული დივიდენდების გაცემით. მას ურჩევნია, გაანაწილოს მოგება ხელფასის ან პრემიის სახით აქციონერებს ან მხოლოდ რამდენიმე მათგანს შორის.
მან საკუთარ თავს ან მასთან დაკავშირებულ პირებს შესაძლოა, გადაუხადოს სტანდარტულზე მაღალი ხელფასი ან პრემია-დანამატები, ნაცვლად აქციონერებისათვის დივიდენდების მიცემისა. ასეთი ქმედება ასევე მომგებიანია საგადასახადო კუთხით, ვინაიდან ხელფასი იქვითება დასაბეგრი მოგებიდან, ხოლო დივიდენდები − არა.

4.რეორგანიზაცია - რეორგანიზაცია საჯარო დაწესებულების მართვის და საჭიროებებზე ორიენტირებული მოწყობის საუკეთესო საშუალებაა.
რეორგანიზაცია არის საჯარო დაწესებულების ინსტიტუციური მოწყობის შეცვლა, რის შედეგადაც მიიღება საჯარო დაწესებულების ნაწილობრივ ან მთლიანად ახალი სტრუქტურა.
დასაშვებია, სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაცია განხორციელდეს შემდეგი ფორმებით:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების გარდაქმნა - ანუ აგრძელებს არსებობას ახალი სამართლებრივი ფორმით.
ბ) სამეწარმეო საზოგადოებების შერწყმა
გ) სამეწარმეო საზოგადოების გაყოფა - რეორგანიზაციები შეიძლება დავყოთ ორ სახედ ‒ ქონების გადაცემით და გადაცემის გარეშე.

5.შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების წილის გამოუყენლობის შედეგები -
პარტნიორს შეუძლია გადასცეს თავისი წილი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისა და პარტნიორთა თანხმობის გარეშე.
წილის გადაცემის შესახებ შეთანხმება წერილობით უნდა გაფორმდეს.
პარტნიორი ვალდებულია წილის გადაცემის შესახებ შეთანხმების გაფორმებისთანავე აცნობოს ამის თაობაზე შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას.
წილის გადაცემა ძალაში შედის მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ წილის ახალი პარტნიორის სახელზე რეგისტრაციისთანავე.
წილის გასხვისების მომენტში გასხვისებულ წილთან დაკავშირებული შეუსრულებელი ვალდებულებებისთვის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების წინაშე სოლიდარულად აგებენ პასუხს წილის გამსხვისებელი და წილის შემძენი პარტნიორები, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

6.სააქციო საზოგადოება ,აქციათა სახეები - სააქციო საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის კაპიტალი დაყოფილია აქციებად.
აქციონერი სააქციო საზოგადოების ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს.
სააქციო საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით აგებს პასუხს.
სააქციო საზოგადოება აქციონერთა ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს.
სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა არ შეიძლება იყოს სააქციო საზოგადოებაში არაფულადი შენატანის განხორციელების საგანი.
შენატანის განხორციელების წესი და ვადა განისაზღვრება კანონით ან წესდებით. თუ აღნიშნული ვადა დადგენილი არ არის, აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების მოთხოვნის შემდეგ, გონივრულ ვადაში.
სააქციო საზოგადოების დაფუძნებისას ან მისი კაპიტალის გაზრდისას აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის ან მისი კაპიტალის გაზრდის მომენტიდან 5 წლის ვადაში, თუ წესდებით უფრო მცირე ვადა არ არის გათვალისწინებული.
აქციის სახეებზეც რომ ვისაუბროთ, არსებობს: ნებადართული, გამოშვებული და განთავსებული აქციები.

7.კოოპერატივი - კოოპერატივი არის სოციალური საქმიანობის ხელშეწყობის მიზნით შექმნილი სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის ამოცანაა მათი მოთხოვნილებების დაკმაყოფილება და რომლის უპირატესი მიზანი არ არის მოგების მიღება.
კოოპერატივებს მიეკუთვნება: ნედლეულის მომპოვებელი კოოპერატივი, რომელიც ნედლეულს საკუთარი წევრებისთვის მოიპოვებს;
სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის მწარმოებელი და სხვადასხვა საგნის დამამზადებელი და ერთობლივი ხარჯებით მათი რეალიზაციის განმახორციელებელი კოოპერატივი და სხვა.
კოოპერატივი საკუთარი ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებს მხოლოდ თავისი ქონებით.
კოოპერატივის დამფუძნებლები შეიძლება იყვნენ როგორც ფიზიკური პირები, ისე იურიდიული პირები.
კოოპერატივის დასაფუძნებლად აუცილებელია სულ მცირე 5 დამფუძნებელი.

8.ნებადართული,გამოუშვებელი და განთავსებული აქციები - ნებადართული აქციები განისაზღვრება სადამფუძნებლო შეთანხმებით გათვალისწინებულ განსათავსებელ აქციათა მაქსიმალური რაოდენობით.
გამოშვებულ აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომელთა ზუსტი რაოდენობაც განისაზღვრება სააქციო საზოგადოების უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილებით და რომლებიც განთავსების შესახებ გადაწყვეტილებით დადგენილი პირობით უნდა იქნეს განთავსებული და გადახდილი.
განთავსებულ აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომლებიც გაცემულია სააქციო საზოგადოების მიერ სხვა პირისთვის გარკვეული თანხის ან სხვა საზღაურის გადახდის პირობით და დადგენილი წესით რეგისტრირებულია აქციათა რეესტრში, რომელსაც აწარმოებს სააქციო საზოგადოება ან დამოუკიდებელი რეგისტრატორი და რომელშიც აღნიშნულია აქციების რეგისტრირებული მესაკუთრეებისა და მათ საკუთრებაში არსებული აქციების რაოდენობა და საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა ინფორმაცია.

9.აქციის კლასი. აქციაში კონვერტირებადი ფასიანი ქაღალდები - თუ წესდებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, აქცია შეიძლება იყოს ჩვეულებრივი ან პრივილეგირებული. ჩვეულებრივი აქცია საერთო კრებაზე 1 ხმის უფლებას უზრუნველყოფს. პრივილეგირებული აქცია ხმის უფლებას არ უზრუნველყოფს, გარდა კანონით ან წესდებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
პრივილეგირებულ აქციათა რაოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს განთავსებული აქციების რაოდენობის ნახევარს.
ერთი კლასის აქციები მათ მფლობელებს თანაბარ უფლებებს ანიჭებს.
ნებისმიერი კლასის აქციათა რაოდენობა, მათთან დაკავშირებული უფლებები და მოვალეობები, ასევეე ამ უფლებებისა და მოვალეობების შეცვლის პირობა უნდა აისახოს წესდებაში ამ კლასის აქციის განთავსებამდე. აქციის განთავსების შემდეგ განთავსებულ აქციასთან დაკავშირებული უფლებისა და მოვალეობის შეცვლა დასაშვებია მხოლოდ შესაბამისი კლასის აქციების მფლობელთა 3/4-ის თანხმობით.
სააქციო საზოგადოებას შეუძლია კანონით დადგენილი წესით გამოუშვას აქციად კონვერტირებადი სხვა ფასიანი ქაღალდი.

10.აღწერეთ საწარმოს დაშლის საფუძვლები და დაშლა/ლიკვიდაციის პროცედურა
სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის საფუძვლებია:
სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა გადაწყვეტილება სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ;
სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა სავალდებულო რაოდენობასთან დაკავშირებით ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნის დარღვევა;
იურიდიული პირის ლიკვიდაციის შესახებ სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლოს განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლა და წესდებით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები
შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში, სააქციო საზოგადოებაში, კოოპერატივში სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების 3/4-ის უმრავლესობით, ხოლო სხვა შემთხვევაში მას ყველა პარტნიორი ერთხმად იღებს.
ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი სამეწარმეო საზოგადოების ქონება ნაწილდება პარტნიორთა შორის მათ წილებთან დაკავშირებული უფლებების შესაბამისად. სამეწარმეო საზოგადოების ქონების სრულად განაწილება იწვევს საწარმოს ლიკვიდაციის დასრულებას.

11. აქციონერის მიერ დომინანტური მდგომარეობის ბოროტად გამოყენება და ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება
თუ სააქციო საზოგადოების დომინანტმა აქციონერმა თავისი დომინანტური მდგომარეობა განზრახ გამოიყენა ამ სააქციო საზოგადოების საზიანოდ, მან უნდა აანაზღაუროს მიყენებული ზიანი.
დომინანტ აქციონერად მიიჩნევა აქციონერი ან ერთად მოქმედ აქციონერთა ჯგუფი, რომელსაც აქვს პრაქტიკული შესაძლებლობა, გადამწყვეტი გავლენა მოახდინოს საერთო კრებაზე ჩატარებული კენჭისყრის შედეგზე.
პირი, რომელიც განზრახ იყენებდა თავის ძალაუფლებას სააქციო საზოგადოების საწინააღმდეგოდ, აგრეთვე ზემოქმედებას ახდენდა სააქციო საზოგადოების მმართველი ორგანოს წევრზე, რათა ამ წევრს სააქციო საზოგადოების საწინააღმდეგო ისეთი ქმედება ჩაედინა, რომელმაც ზიანი გამოიწვია, ვალდებულია სააქციო საზოგადოებას აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი.

12. როდესაც მეწილე თავის წილს ვერ იყენებსო რა სამართლევრივი პასუხისმგებლობა დაეკისრებაო

სამეწარმეო სამართლის ცნება და რეგულირების საგანი
ზოგადად მეწარმეობა რესურსების მომგებიანად დაბანდებას, ახალ ბაზარზე დამკვიდრებას და ახალი პროდუქციების შექმნას გულისხმობს.გარდა ამისა,მეწარმეობა ეკონომიკური ხასიათის აქტივობაა.ეკონომიკური საქმიანობის მიზანი კი საზოგადოების მოთხოვნათა დაკმაყოფილებაა.ეკონომიკური საქმიანობის ცნება მოიცავს ყველა იმ საქმიანობას, რომელიც ხორციელდება მოგების შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღებისთვის,მიუხედავად ასეთი საქმიანობის შედეგებისა.ეკონომიკური საქმიანობა შეიძლება იყოს სამეწარმეო და არასამეწარმეო.
სამეწარმეო საქმიანობად მიიჩნევა მართლზომიერი და არაერთჯერადი საქმიანობა, რომელიც ხორციელდება მოგების მიზნით, დამოუკიდებლად და ორგანიზებულად.
მართლზომიერება გულისხმობს,რომ Საქმიანობა არ უნდა ეწინააღმდეგება ოდეს მოქმედ კანონმდებლობას. Ზნეობის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპებსა და საჯარო წესრიგს.მართლზომიერება გადამწყვეტი მნიშვნელობის მატარებელია ისეთი საქმიანობათა კანონიერებისთვის,რომელზეც სახელმწიფოს სპეციალური ზედამხედველობა აქვს დაწესებული და ხასათდება ადამინის სიცოცხლის ან ჯანმრთელობისთვის მომეტებული საბრთხით.მაგალითად იარაღის წარმეობა და სხვა...Მართლზომიერია საქმიანობა, როცა ის კანონით ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით არ არის აკრძალული.
არაერთჯერადი-Სამეწარმეო საქმიანობა უნდა ატარებდეს არაერთჯერად ხასიათს. მრავალჯერადობას განსაზღვრავს არა ქმედებათა რაოდენობა, არამედ საქმიანობის პროფესიულად წარმართვა შესაბამისი ცოდნითა და ჩვევბით.
ორგანიზებულობა-Სამეწარმეო საქმიანობას ახასიათებს ორგანიზებულობა, რაც ნიშნავს, რომ მეწარმე უნდა მოერგოს მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონით გათვალისწინებულ ერთ ერთ სამართლებრივ ფორმას,Ჰქონდეს კანონით დადგენილი მართვის ორგანოები და, რაც მთავარია, რეგისტრირებული იყოს შესაბამის რეესტრში.მეწარმე სუბიქტთა რეგისტრაცია აუცილებელი მათი დაფუძნების წინაპირობა და აუცილებლი საკანონმდებლო მოთხოვნაა ვინაიდან,მეწარმე სუბიექტები მხოლოდ სახელმწიფო და საგადასახადო რეგისტრაციის მომენტიდან მოქმედებს.
დამოუკიდებლობა-ეს გულისხმობს იმას,რომ საქმიანობა ხორციელდება პარტნიორებისგან დამოუკიდებლად, საკუთარი სახელითა და საკუთარი პასუხისმგებლობის ფარგლებში.
მოგების მიღების მიზანი-რაც გულისხმობს იმას,რომ Საქმიანობა ხორციელდება მოგების მისაღებად. Მიუხედავად ამ საქმიანობის ფაქტობრივი შედეგებისა.ანუ საბაზრო ეკონომიკის პირობებში მეწარმეობის მიზანი არის არა იმდენად საქონლის რეალური წარმოება, რამდენადაც ამ საქმიანობით მოგების მიღება.მეწარმისთვის მნიშვნელოვანია არა მისი საქმიანობის სფერო, არამედ შედეგი, ანუ სისტემატიური მოგების მიღება.მეწარმე მუდმივად ცდილობს საწარმოს მოგების პოტენციალის რეალიზებასა და ზრდას.
ასევე აღსანიშნავია ისიც, რომ სამეწარმეო საქმიანობად არ ითვლება ფიზიკური პირების სახელოვნებო, სამეცნიერო, სამედიცინო არქიტექტურული, საადვოკატო ან სანოტარო,სასოფლო-სამეურნეო ან სატყეო-სამეურნეო საქმიანობა.
Სამეწარმეო საქმიანობის სამართლებრივ რეგულირებაში ერთგვარად ინტეგრირებულია კერძო და საჯარო- სამართლებრივი ელემენტები.
აქედან გამომდინარე, შეგვიძლია ვთქვათ, რომ სამეწარმეო სამართალი სამართლის ნორმათა ერთობლიობა, რომელიც არეგულირებს სამეწარმეო ურთიერთობებს, მასთან მჭიდროდ დაკავშირებულ სხვა, მათ შორის არასამეწარმეო ურთიერთობებს, ასევე სახელმწიფოს მიერ ეკონომიკის რეგულირების პროცესში წარმოშობილ ურთიერთობებს.
მსჯელობის საფუძველზე შეგვიძლია ვთქვათ,რომ სამეწარმეო სამართალს ნაქვს საკუთარი რეგულირების საგანი და მთლიანობაში იგი უშუალოდ საზოგადოების აქტუალურ და მეტად მნიშვნელოვან საკითხებს უკავშირდება.
კანონის გამოყენების სფერო
1. კარი I. ზოგადი ნაწილი
თავი I. შესავალი დებულებები
 
მუხლი 1. კანონის გამოყენების სფერო და დისპოზიციურობის პრინციპი
1. ეს კანონი აწესრიგებს მეწარმის სამართლებრივ ფორმებს, მათი დაფუძნებისა და რეგისტრაციის პროცედურებს და მათ საქმიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებს. თუ აღნიშნული პროცედურა ან საკითხი განსხვავებულად წესრიგდება სხვა საკანონმდებლო აქტით ან სხვა საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე მიღებული/გამოცემული საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი სამართლებრივი აქტით, მოქმედებს ეს სხვა საკანონმდებლო აქტი/საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი სამართლებრივი აქტი.
2. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კომანდიტური საზოგადოების, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კოოპერატივის წესდებით ან პარტნიორთა შეთანხმებით შეიძლება განისაზღვროს ამ კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესები, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც, ნორმის შინაარსიდან და მიზნიდან გამომდინარე, ცხადია, რომ ის იმპერატიულია. 
3. სამეწარმეო საზოგადოების წესდებით (შემდგომ − წესდება) შეიძლება მოწესრიგდეს აგრეთვე ის საკითხები, რომლებიც ამ კანონით არ არის მოწესრიგებული, ან განივრცოს ამ კანონის ის ნორმები, რომლებიც შესაბამის საკითხებს ამომწურავად არ აწესრიგებს.
4. სააქციო საზოგადოების წესდებით ან აქციონერთა შეთანხმებით ამ კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესები შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ კანონით დაშვებულ შემთხვევებსა და ფარგლებში.
მწეარმეთა შესახებ კანონმდებლობის უმთავრესი ამოცანა სამეწარმეო საქმიანიბის განხორციელების მსურველი პირებისათვის თანასწორი სატამაშო მოედნის უზრუნველყოფაა.ამ ამოცანის შესასრულებლად კანონმდებელი ქმნის სტანდარტებს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისა და ქცევის უზრუნველმყოფ ნორმებს,,მეწარემეთა შესახებ’’ საქართველოს კანონის სახით.ეს ნორმები მოიცავს როგორც სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებულ საკითხებს, ისე მათი დაფუძნებასთან, რეგისტრაციასა და არსებობასთან დაკავშირებულ საკითხებს.Მეწარმეთა შესახებ კანონის სხვა სამართლებრივ აქტებთან კვეთის მასშტაბის გათვალისწინებით, შემდგომი გაუგებრობის თავიდან ასაცილებლად კანონის პირველივე მუხლის პირველ პუნქტში მოცემულია ამ კანონისა და სხვა სამართლებრივი აქტების ურთიერთობის საკითხი.კერძოდ, თუ სხვა სპეციალური საკანონმდებლო აქტით მოწესრიგებულია, იგივე საკითხი გამოიყენება სპეციალური საკანონმდებლო აქტი.
Საკორპორაციო სამართალში კერძო ინიციატივა, ნოვაცია და ნების ავტონომია განაპირობებს კონკურენციასა და განვითარებას.კანონმდებელი მხოლოდ მაშინ იყენებს იმპერატიულ ნორმებს თუ ის ურთიერთობის სუსტი მახრის დაცვს ემსახურება.
მეწარმის ცნება
1. მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო.
2. საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა.
3. სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება, კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა.
4. სამეწარმეო საზოგადოება არის იურიდიული პირი.
5. ინდივიდუალური მეწარმე არ არის იურიდიული პირი. იგი საქმიან ურთიერთობაში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს, როგორც ფიზიკური პირი. ინდივიდუალური მეწარმე სამეწარმეო საქმიანობიდან წარმოშობილი ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პასუხს აგებს პირადად, მთელი თავისი ქონებით, თუ ინდივიდუალურ მეწარმესა და კრედიტორს შორის შეთანხმებით (გარდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებისა) სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საწარმო წარმოადგენს სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებულ სისტემას. სწორედ ამ ორგანიზაციული სისტემის მეშვეობით ანხორციელებენ მეწარმეების სამეწარმეო საქმიანობას.
Სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს მეწარმე ფიზიკური პირის ან სამეწარმეო საზოგადოების მეშვეობით, რომელიც არის იურიდიული პირი.ამგვარდა რომ ვთქვაღ
მეწარმე ფიზიკური პირი არის-ინდივიდუალური მეწარმე
ხოლო მეწარმე იურიდიული პირი არის-სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება,კომანდიტური საზოგადოება,შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება,სააქციო საზოგადოება და კოოპერატივი.
ინდივიდუალური მეწარმე არის ერთადერთი მეწარმე სუბიექტი, რომელიც საქმიან ურთიერთობაში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს როგორც ფიზიკური პირი.სხვა მეწარმე სუბიექტები უფლებებს ანხორციელებენ და მოვალეობებს ასრულებენ როგორც სამეწარმეო საზოგადოებაები იურიდიული პირის ფორმით.
მეწარმეს ენიჭება სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ექსკლუზიური უფლებამოსილება. დაუშვებელია სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება მეწარმედ რეგისტრაციის გარეშე. ასეთი საქმიანობა ჩაითვლება უკანონო სამეწარმეო საქმიანობად, რაც გამოიწვევს შესაბამის სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას.
სამეწარმეო საქმიანობად კი მიიჩნევა საქმიანობა,როემლიც ერთდროულად აკმაყოფილებს 5 კომპონენტს:
1.მართლზომიერება-რაც გულისხმობს, რომ Შესაბამისი საქმიანობა თავსებადია საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობასთან. კერძოდ, დასაშვებია ნებისმიერი იმ საქმიანობის განხორციელება, რომელიც კანონით პირდაპირ არ არის აკრძალული, ასევე მართლზომიერება მოიცავს საჭიროებისამებრ შესაბამის ლიცენზიას/ნებართვის არსებობას.
2.არაერთჯერადობა-რაც გულისხმობს,რომ Საქმიანობა ატარებ სისტემატიზებულ ხასიათს. ის მიზნობრივად მიმართულია მრავალ- ჯერადობისკენ.
3.დამოუკიდებლობა-ეს გულისხმობს იმას,რომ საქმიანობა ხორციელდება პარტნიორებისგან დამოუკიდებლად, საკუთარი სახელითა და საკუთარი პასუხისმგებლობის ფარგლებში.
4.ორგანიზებულობა-გულისხმობს,რომ Საქმიანობა ხორციელდება ორგანიზებულად კანონმდებლობით განსაზღვრული მეწარმის ერთ -ერთი სამართლებრივი ფორმის მეშვეობით.
5.მოგების მიღების მიზანი-რაც გულისხმობს იმას,რომ Საქმიანობა ხორციელდება მოგების მისაღებად. Მიუხედავად ამ საქმიანობის ფაქტობრივი შედეგებისა.
საქმიანობა,როემლიც სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა
 1.სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა ფიზიკური პირების სახელოვნებო, სამეცნიერო, სამედიცინო, არქიტექტურული, საადვოკატო, საარბიტრაჟო, სამედიატორო, სანოტარო, აუდიტორული ან საკონსულტაციო (მათ შორის, საგადასახადო კონსულტანტთა) საქმიანობა, აგრეთვე ფიზიკური პირების ან იურიდიული პირების ან სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების მიერ ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელთან მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურით სარგებლობა შესაბამისი კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა ფიზიკური პირების სასოფლო-სამეურნეო ან სატყეო-სამეურნეო საქმიანობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მის განსახორციელებლად მუდმივად დასაქმებულია 5 პირი მაინც, რომელიც არ არის წარმოების მფლობელის ოჯახის წევრი. ასეთ შემთხვევაში საქმიანობის განხორციელებისთვის აუცილებელია მეწარმის სამართლებრივი ფორმის დაფუძნება.
3. თუ სპეციალური კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის განმახორციელებელ ფიზიკურ პირებს − თავისუფალი პროფესიის წარმომადგენლებს შეუძლიათ გამოიყენონ ამ კანონით განსაზღვრული მეწარმის სამართლებრივი ფორმები.
კანონის ამ მუხლით შემოთავაზებულია ეგრეთ წოდებული თავისუფალი პროფესიების ამომწურავი ჩამონათვალი. თავისუფალი პროფესიები-ეს არის პროფესიები, რომლებიც, მართალია, გარეგნული ნიშნებით აკმაყოფილებენ სამეწარმეო საქმიანობის შეფასების ტესტის ელემენტს, თუმცა თავიანთი ხასიათიდან გამომდინარე მიეკუთვნებიან თავისუფალ პროფესიებს.კერძოდ, ასეთი საქმიანობები უპირატესად საქმიანობის განმახორციელებლის უშუალო ინტელექტუალურ და შემოქმედებით მომსახურებაზე, მის პირად უნარ-ჩვევებზეა დამყარებული და არ განეკუთვნებიან სამეწარმეო საქმიანობის სახეს.თავისუფალი პროფესიაებია მაგალითად:სახელოვნებო საქმინობა,სამედიცინო საქმიანობა,სამეცნიერო საქმიანობა,საადვოკატო საქმიანობა და სხვა….
სამეწარმეო სამართლის მეთოდები და პრინციპები
,, Ჩვენთვის მნიშვნელოვანია არა იმდენად წესების შინაარსი, არამედ ის, თუ როგორ ასრულებენ ამ წესებს მოთამაშენი.’’
Სამეწარმეო სამართლის შინაარსის დადგენისთვის მნიშვნელოვანია მისი რეგულირების მეთოდების დახასიათება.Სამართლის თითოეულ დარგს აქვს სამართლებრივი რეგულირების საკუთარი მეთოდი. Სამეწარმეო სამართლებრივი ურთიერთობის რეგულირებისას გამოიყენება როგორც დისპოზიციური, ისე იმპერატიული მეთოდები.ეს განაპირობა ჰორიზონტარული და ვერტიკალური ურთიერთობების არსებობამ.
Სამეწარმეო სამართლის მნიშვნელოვანი მეთოდია საკითხთა ავტონომიური გადაწყვეტის ანუ შეთანხმების მეთოდი. აღნიშნული მეთოდის გამოყენებისას სუბიექტი უფლებამოსილია დამოუკიდებლად გადაწყვიტოს ესა თუ ის საკითხი/პრობლემა.იმ შემთხვევაში,როცა გადაწყვეტილება მოერე მხარესთან შეთანხმებით მიიღება ავტონომიური გადაწყვეტის მეთოდი გამოდის როგორც შეთანხმების მეთოდი (მაგ:ხელშეკრულების დადების დროს)
ასევე მნიშვნელოვანია ისიც, რომ სახელმწიფომ მეწარმეს შეუქმნას აუცილებელი პირობები წარმოების განვითარებისთვის.სხვა მხრივ ის არ უნდა ჩაერის ეკონუმოკურ განვითარებაში.ამავდროულად მეწარმე უნდა ემსახურებოდეს საზოგადებრივ კეთილდღეობას.
Სამეწარმეო სამართალი ასევე იყენებს ეგრეთ წოდებულ რეკომენდაციის მეთოდს. Მისი შინაარსი იმაში მდგომარეობს, რომ სამართალ ურთიერთობის ერთი მხარე მეორე მხარეს რჩევას აძლევ სამეწარმეო საქმიანობის რაციონალურად ორგანიზების სფეროში.

პრინციპები
სამეწარმეო სამართლის პრინციპებში იგულისხმება სამეწარმეო-სამართლებრივი რეგულირების ის ძირითადი საწყისები,როემლიც ასახულია მოქმედ კანონმდებლობაში.
სამეწარმეო სამართლის უმთავრესი პრინციპია-სამეწარმეო საქმიანობის თავისუფლება.Რაც გულისხმობს მეწარმე სუბიექტების მიერ სამეწარმეო საქმიანობის წარმართვის თავისუფლებას, ეკონომიკის ნებისმიერ სფეროში.აღნიშნული პრინციპი განმტკიცებულია საქართველოს კონსტიტუციითაც.ამუ უფლების განმტკიცებით, თავად სახელმწიფოც არის დაინტერესებული, ვინაიდან სახელმწიფოს ეკონომიკური სიძლიერე სწორედ თავისუფალი მეწარმეობის განვითარებაზეა დამოკიდებული, ამიტომ სახელმწიფო ხელს უწყობს კონკრეტული გარემოს შექმნას.მეწარმის თავისუფლება ასევე არჩევნის თავისუფლებაა მატერიალური და ფინანსური რესურსების მფლობელებს შეუძლიათ მათი გამოყენება და რეალიზაცია საკუთარი შეხედულებისამებრ.ასევე პირს უფლება აქვს დასაქმდეს შრომის ნებისმიერი სახეობით, რისი უნარიც აქვს.Სამეწარმეო საქმიანობის თავისუფლება არ გულისხმობს მის აბსოლუტურ ობას. იგი საზოგადოებრივი ინტერესების გათვალისწინებით შემოსაზღვრულია კანონმდებლობით.ამის მაგალითია ზოგიერთ საქმაინიბაზე ლიცენზიების და ნებართვების გავრცელება.
სამეწარმეო საქმიანობაში მონაწილე მაესაკუთრეთა თანასწორობა.ამ პრინციპის მიხედვით საკუთრება ერთნაირია ყველა მესაკუთრისათვის,ყველა მესაკუთრე თანასწორია საკუთრების წინაშე.
კონკურენციის განვითარება-აღნიშნული პრინციპი კონსტიტუციურია და მნიშვნელოვანია ქვეყანაში საბაზრო ეკონომიკის ფორმირებისა და მისი განვითარების თვის.
მოგების მიღება,როგორც სამეწარმეო საქმნიანობის მიზანი.
სამეწარმეო საქმიანობის მართლზომიერება.აღნიშნული პრინციპი მეწარმეობისთვის აუცილებელ სამეურნეო ურთიერთობების სტაბილურობასა და მდგომარეობას უზრუნველყოფს კანონმდებლობის მკაცრი დაცვა, მოეთხოვება არამარტო მეწარმეს, არამედ სამეწარმეო საქმიანობის მაკონტროლებელ სახელმწიფო ორგანოებსაც.
სამეწარმეო სმართალში კერძო და საჯარო ინტერესების შერწყმა.Საბაზრო ეკონომიკის ძირითადი მამოძრავებელი ძალაა Მეწარმის ინტერესი. მეწარმეთა უფლებები დაცულია, მოქმედი კანონმდებლობით,თუმცა Მეწარმეობის დროს ასევე გასათვალისწინებელია სახელმწიფოსა და საზოგადოების ინტერესებიც. აქედან გამომდინარე, სამეწარმეო საქმიანობის სამართლებრივი რეგულირება კერძო და საჯარო ინტერესების სინთეზს უნდა ეფუძნებოდეს.
სახელმწიფოს მიერ სამეწარმეო საქმიონობის ზომიერი რეგულირება.სამეწარმეო საქმიანოიბის სახელმწიფოს მიერ რეგულირება სხვადასხვა მეთოდებითი ხორციელდება.ამ თავლსაზრისით უმტავრესია რეგულირების ფარგლების გონივრული დადგენა.კანონმდებლობით დადეგნილი შეზღუდევბის მიზანია საჯარო ინტერესის დაცვა,სუსტი მხარის მინიმალური დაცვა,სამართლებრივი სტაბილურობა,სახელშეკრულებო სამართლიანობა.

კანონის გამოყენების სფერო
1. კარი I. ზოგადი ნაწილი
თავი I. შესავალი დებულებები
 
მუხლი 1. კანონის გამოყენების სფერო და დისპოზიციურობის პრინციპი
1. ეს კანონი აწესრიგებს მეწარმის სამართლებრივ ფორმებს, მათი დაფუძნებისა და რეგისტრაციის პროცედურებს და მათ საქმიანობასთან დაკავშირებულ საკითხებს. თუ აღნიშნული პროცედურა ან საკითხი განსხვავებულად წესრიგდება სხვა საკანონმდებლო აქტით ან სხვა საკანონმდებლო აქტის საფუძველზე მიღებული/გამოცემული საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი სამართლებრივი აქტით, მოქმედებს ეს სხვა საკანონმდებლო აქტი/საქართველოს ეროვნული ბანკის შესაბამისი სამართლებრივი აქტი.
2. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კომანდიტური საზოგადოების, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კოოპერატივის წესდებით ან პარტნიორთა შეთანხმებით შეიძლება განისაზღვროს ამ კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესები, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც, ნორმის შინაარსიდან და მიზნიდან გამომდინარე, ცხადია, რომ ის იმპერატიულია. 
3. სამეწარმეო საზოგადოების წესდებით (შემდგომ − წესდება) შეიძლება მოწესრიგდეს აგრეთვე ის საკითხები, რომლებიც ამ კანონით არ არის მოწესრიგებული, ან განივრცოს ამ კანონის ის ნორმები, რომლებიც შესაბამის საკითხებს ამომწურავად არ აწესრიგებს.
4. სააქციო საზოგადოების წესდებით ან აქციონერთა შეთანხმებით ამ კანონით დადგენილისგან განსხვავებული წესები შეიძლება განისაზღვროს მხოლოდ კანონით დაშვებულ შემთხვევებსა და ფარგლებში.
მწეარმეთა შესახებ კანონმდებლობის უმთავრესი ამოცანა სამეწარმეო საქმიანიბის განხორციელების მსურველი პირებისათვის თანასწორი სატამაშო მოედნის უზრუნველყოფაა.ამ ამოცანის შესასრულებლად კანონმდებელი ქმნის სტანდარტებს ინფორმაციის ხელმისაწვდომობისა და ქცევის უზრუნველმყოფ ნორმებს,,მეწარემეთა შესახებ’’ საქართველოს კანონის სახით.ეს ნორმები მოიცავს როგორც სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებულ საკითხებს, ისე მათი დაფუძნებასთან, რეგისტრაციასა და არსებობასთან დაკავშირებულ საკითხებს.Მეწარმეთა შესახებ კანონის სხვა სამართლებრივ აქტებთან კვეთის მასშტაბის გათვალისწინებით, შემდგომი გაუგებრობის თავიდან ასაცილებლად კანონის პირველივე მუხლის პირველ პუნქტში მოცემულია ამ კანონისა და სხვა სამართლებრივი აქტების ურთიერთობის საკითხი.კერძოდ, თუ სხვა სპეციალური საკანონმდებლო აქტით მოწესრიგებულია, იგივე საკითხი გამოიყენება სპეციალური საკანონმდებლო აქტი.
Საკორპორაციო სამართალში კერძო ინიციატივა, ნოვაცია და ნების ავტონომია განაპირობებს კონკურენციასა და განვითარებას.კანონმდებელი მხოლოდ მაშინ იყენებს იმპერატიულ ნორმებს თუ ის ურთიერთობის სუსტი მახრის დაცვს ემსახურება.
მეწარმის ცნება
1. მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო.
2. საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა.
3. სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება, კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა.
4. სამეწარმეო საზოგადოება არის იურიდიული პირი.
5. ინდივიდუალური მეწარმე არ არის იურიდიული პირი. იგი საქმიან ურთიერთობაში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს, როგორც ფიზიკური პირი. ინდივიდუალური მეწარმე სამეწარმეო საქმიანობიდან წარმოშობილი ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პასუხს აგებს პირადად, მთელი თავისი ქონებით, თუ ინდივიდუალურ მეწარმესა და კრედიტორს შორის შეთანხმებით (გარდა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული ხელშეკრულების სტანდარტული პირობებისა) სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საწარმო წარმოადგენს სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებულ სისტემას. სწორედ ამ ორგანიზაციული სისტემის მეშვეობით ანხორციელებენ მეწარმეების სამეწარმეო საქმიანობას.
Სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს მეწარმე ფიზიკური პირის ან სამეწარმეო საზოგადოების მეშვეობით, რომელიც არის იურიდიული პირი.ამგვარდა რომ ვთქვაღ
მეწარმე ფიზიკური პირი არის-ინდივიდუალური მეწარმე
ხოლო მეწარმე იურიდიული პირი არის-სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება,კომანდიტური საზოგადოება,შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება,სააქციო საზოგადოება და კოოპერატივი.
ინდივიდუალური მეწარმე არის ერთადერთი მეწარმე სუბიექტი, რომელიც საქმიან ურთიერთობაში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს როგორც ფიზიკური პირი.სხვა მეწარმე სუბიექტები უფლებებს ანხორციელებენ და მოვალეობებს ასრულებენ როგორც სამეწარმეო საზოგადოებაები იურიდიული პირის ფორმით.
მეწარმეს ენიჭება სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ექსკლუზიური უფლებამოსილება. დაუშვებელია სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელება მეწარმედ რეგისტრაციის გარეშე. ასეთი საქმიანობა ჩაითვლება უკანონო სამეწარმეო საქმიანობად, რაც გამოიწვევს შესაბამის სისხლის სამართლებრივ პასუხისმგებლობას.
სამეწარმეო საქმიანობად კი მიიჩნევა საქმიანობა,როემლიც ერთდროულად აკმაყოფილებს 5 კომპონენტს:
1.მართლზომიერება-რაც გულისხმობს, რომ Შესაბამისი საქმიანობა თავსებადია საქართველოს მოქმედ კანონმდებლობასთან. კერძოდ, დასაშვებია ნებისმიერი იმ საქმიანობის განხორციელება, რომელიც კანონით პირდაპირ არ არის აკრძალული, ასევე მართლზომიერება მოიცავს საჭიროებისამებრ შესაბამის ლიცენზიას/ნებართვის არსებობას.
2.არაერთჯერადობა-რაც გულისხმობს,რომ Საქმიანობა ატარებ სისტემატიზებულ ხასიათს. ის მიზნობრივად მიმართულია მრავალ- ჯერადობისკენ.
3.დამოუკიდებლობა-ეს გულისხმობს იმას,რომ საქმიანობა ხორციელდება პარტნიორებისგან დამოუკიდებლად, საკუთარი სახელითა და საკუთარი პასუხისმგებლობის ფარგლებში.
4.ორგანიზებულობა-გულისხმობს,რომ Საქმიანობა ხორციელდება ორგანიზებულად კანონმდებლობით განსაზღვრული მეწარმის ერთ -ერთი სამართლებრივი ფორმის მეშვეობით.
5.მოგების მიღების მიზანი-რაც გულისხმობს იმას,რომ Საქმიანობა ხორციელდება მოგების მისაღებად. Მიუხედავად ამ საქმიანობის ფაქტობრივი შედეგებისა.
საქმიანობა,როემლიც სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა
 1.სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა ფიზიკური პირების სახელოვნებო, სამეცნიერო, სამედიცინო, არქიტექტურული, საადვოკატო, საარბიტრაჟო, სამედიატორო, სანოტარო, აუდიტორული ან საკონსულტაციო (მათ შორის, საგადასახადო კონსულტანტთა) საქმიანობა, აგრეთვე ფიზიკური პირების ან იურიდიული პირების ან სხვა ორგანიზაციული წარმონაქმნების მიერ ელექტროენერგიის გამანაწილებელ ქსელთან მიერთებული მიკროსიმძლავრის ელექტროსადგურით სარგებლობა შესაბამისი კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
2. სამეწარმეო საქმიანობად არ მიიჩნევა ფიზიკური პირების სასოფლო-სამეურნეო ან სატყეო-სამეურნეო საქმიანობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მის განსახორციელებლად მუდმივად დასაქმებულია 5 პირი მაინც, რომელიც არ არის წარმოების მფლობელის ოჯახის წევრი. ასეთ შემთხვევაში საქმიანობის განხორციელებისთვის აუცილებელია მეწარმის სამართლებრივი ფორმის დაფუძნება.
3. თუ სპეციალური კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული საქმიანობის განმახორციელებელ ფიზიკურ პირებს − თავისუფალი პროფესიის წარმომადგენლებს შეუძლიათ გამოიყენონ ამ კანონით განსაზღვრული მეწარმის სამართლებრივი ფორმები.
კანონის ამ მუხლით შემოთავაზებულია ეგრეთ წოდებული თავისუფალი პროფესიების ამომწურავი ჩამონათვალი. თავისუფალი პროფესიები-ეს არის პროფესიები, რომლებიც, მართალია, გარეგნული ნიშნებით აკმაყოფილებენ სამეწარმეო საქმიანობის შეფასების ტესტის ელემენტს, თუმცა თავიანთი ხასიათიდან გამომდინარე მიეკუთვნებიან თავისუფალ პროფესიებს.კერძოდ, ასეთი საქმიანობები უპირატესად საქმიანობის განმახორციელებლის უშუალო ინტელექტუალურ და შემოქმედებით მომსახურებაზე, მის პირად უნარ-ჩვევებზეა დამყარებული და არ განეკუთვნებიან სამეწარმეო საქმიანობის სახეს.თავისუფალი პროფესიაებია მაგალითად:სახელოვნებო საქმინობა,სამედიცინო საქმიანობა,სამეცნიერო საქმიანობა,საადვოკატო საქმიანობა და სხვა….

საწარმო და მათი სახელწოდება
საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული მართლზომიერი, არაერთჯერადი, დამოუკიდებელი და ორგანიზებული საქმიანობა.მეწარმის საფირმო სახელწოდება არის სახელი, რომელიც არის რეგისტრირებულია რეესტრში და რომლითაც მეწარმე საქმიანობას ახორციელებს. მეწარმის საფირმო სახელწოდებად შეიძლება გამოყენებულ იქნეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორის სახელი ან/და გვარი. ასევე შესაძლებელია საფირმო სახელწოდება შეირჩეს სამეწარმეო საზოგადოების საქმიანობის საგნის მიხედვით ან იყოს ფანტაზიის ნაყოფი ასევე
მეწარმის საფირმო სახელწოდება უნდა შეიცავდეს მისი სამართლებრივი ფორმის აღმნიშვნელ დამატება
ინდივიდუალური მეწარმის შემთხვევაში-ინდმეწარმე
სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების შემთხვევაში-სპს
სააქციო საზოგადოების შემთხვევაში − „სს“;
კოოპერატივის შემთხვევაში-კოოპ
მეწარმის საფირმო სახელწოდება არ უნდა შეიცავდეს ისეთ სიმბოლოებს რომლებსაც არ აქვს ენობრივი ნორმებით დადგენილი ბგერითი ან სიტყვიერი შესატყვისი.
მეწარმის საფირმო სახელწოდება უნდა იყოს ქართულ ენაზე

მეწარმის ცნება
მეწარმედ მიიჩნევა ფიზიკური პირი ან იურიდიული პირი, რომელსაც აქვს საწარმო.სამეწარმეო საზოგადოება არის იურიდიული პირი. ხოლო საწარმო არის სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების ორგანიზებული სისტემა. სამეწარმეო საქმიანობა არის მოგების მიღების მიზნით განხორციელებული საქმიანობა სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება, კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა.ინდივიდუალური მეწარმე არ არის იურიდიული პირი. იგი საქმიან ურთიერთობაში თავის უფლებებს ახორციელებს და მოვალეობებს ასრულებს, როგორც ფიზიკური პირი. ინდივიდუალური მეწარმე სამეწარმეო საქმიანობიდან წარმოშობილი ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პასუხს აგებს პირადად, მთელი თავისი ქონებით

სამეწარმეო საქმიანობის ცნება და ნიშნები
სამეწარმეო საქმიანობა შეიძლება განხორციელდეს ინდივიდუალური მეწარმის ან სამეწარმეო საზოგადოების ფორმით. სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება, სააქციო საზოგადოება, კოოპერატივი სამეწარმეო საზოგადოებაა.სამეწარმეო საზოგადოება არის იურიდიული პირი.სამეწარმეო საზოგადოების დასაფუძნებლად აუცილებელია სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება.სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება წერილობით ფორმდება და მას ხელს აწერს სამეწარმეო საზოგადოების ყველა დამფუძნებელი პარტნიორი სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმებაზე ხელმოწერა სანოტარო წესით მოწმდება. ხელმოწერის სანოტარო წესით დამოწმება სავალდებულო არ არის, თუ იგი დადგენილი წესით დამოწმებულია საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროშ ნებისმიერი სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმება წესდებასთან ერთად უნდა შეიცავდეს შემდეგ მონაცემებს:

ა) სამეწარმეო საზოგადოების საფირმო სახელწოდებას;
ბ) სამეწარმეო საზოგადოების იურიდიულ მისამართს;
გ) ყოველი პარტნიორის/დამფუძნებლის საიდენტიფიკაციო მონაცემებს − სახელს, გვარს, საცხოვრებელი ადგილის მისამართს და პირად ნომერს, ხოლო თუ პარტნიორი იურიდიული პირია − მის საფირმო სახელწოდებას, იურიდიულ მისამართს და საიდენტიფიკაციო ნომერს;
ნებისმიერი სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოების წესდება უნდა შეიცავდეს სულ მცირე შემდეგ მონაცემებს:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების სამართლებრივ ფორმას;
ბ) სამეწარმეო საზოგადოების საქმიანობის საგანს. საქმიანობის საგნად შეიძლება მიეთითოს როგორც ზოგადი სამეწარმეო საქმიანობა, ისე კონკრეტული საქმიანობის საგანი;
გ) პარტნიორთა შორის შეთანხმებულ შეზღუდვას წილზე საკუთრების უფლებასთან დაკავშირებით, ასეთი შეთანხმების არსებობის შემთხვევაში;
დ) ინფორმაციას პარტნიორთა შეთანხმების არსებობის თაობაზე, თუ ასეთი შეთანხმება არსებობს.

რეგისტრაციამდე პსუხისმგებლობა
პირველ რიგში მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა. მეწარმის რეგისტრაცია მოიცავს როგორც სახელმწიფო რეგისტრაციას, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას. მეწარმის რეგისტრაციას ახორციელებს მარეგისტრირებელი ორგანო რაც შეხება
სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციამდე მისი სახელით ნაკისრი ვალდებულებებისთვის უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები, პასუხს აგებენ სამეწარმეო საზოგადოების დამფუძნებელი პარტნიორები და იმ მოქმედების განმახორციელებლები, რომელმაც გამოიწვია ამ ვალდებულებების წარმოშობა, თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული.
სამეწარმეო საზოგადოების რეგისტრაციამდე მისი სახელით მოპოვებული უფლებები და ნაკისრი ვალდებულებები სამეწარმეო საზოგადოების მიერ მოწონების შემთხვევაში იქცევა სამეწარმეო საზოგადოების უფლებებად და ვალდებულებებად. ასეთ შემთხვევაში სამეწარმეო საზოგადოების დამფუძნებელი პარტნიორები და იმ მოქმედების განმახორციელებლები, რომელმაც გამოიწვია აღნიშნული უფლებების ან/და ვალდებულებების წარმოშობა, თავისუფლდებიან ამ ვალდებულებებისგან, თუ კრედიტორთან სხვა რამ არ არის შეთანხმებული.

საჯაროობა, საჯარო რეესტრის უტყუარობა და სისრულე
რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები საჯაროა და ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია გაეცნოს მათ, მიიღოს ამონაწერი. ამონაწერი გაიცემა დადგენილებით, ამონაწერის მომზადებისთვის განსაზღვრულ ვადაში და დადგენილი საფასურის გადახდის შემდეგ. რეესტრის მონაცემები ასევე განთავსებულია მარეგისტრირებელი ორგანოს ერთიან ელექტრონულ ფოსტაზე,საფასურის გადახდის გარეშე ეს ინფორმაცია ნებისმიერი პირისთვისაა ხელმისაწვდომი. რეესტრში, თუ კანონით სხვა რამ არ არის დადგენილი ვრცელდება მასში რეგისტრირებული მონაცემები და ასევე წელიწადში ერთხელ სააქციო საზოგადოების კაპიტალის ოდენობა.
რეესტრში გამოქვეყნებულ მონაცემებზე ვრცელდება უტყუარობის და სისრულის პრეზუმფცია. უტყუარობის პრეზუმფცია. გულისხმობს რომ მესამე პირებისთვის მოქმედებს რეგისტრირებული და გამოქვეყნებული მონაცემი, გარდა იმ შემთხვევისა როცა საზოგადოება დაამტკიცებს რომ მესამე პირისთვის ეს საწინააღმდეგო დოკუმენტი ცნობილი იყო.
სისრულის პრეზუმფცია ნიშნავს რომ მესამე პირებს შეუძლიათ დაეყრდნონ გამოქვეყნებულ მონაცემებს და არ ევალებათ ივარაუდონ დამატებითი დოკუმენტის არსებობაზე.

მესამე პირთან იმ ურთიერთობების ფარგლებში, რომლებიც მონაცემების რეგისტრაციიდან და გამოქვეყნებიდან 15 დღის ვადაში წარმოიშვა, დასაშვებია რეგისტრირებულ და გამოქვეყნებულ მონაცემებზე დაყრდნობა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მესამე პირი დაამტკიცებს, რომ მან შესაბამისი ფაქტისა და დოკუმენტის თაობაზე არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა.
4. მესამე პირს უფლება აქვს, დაეყრდნოს იმ მონაცემებს, რომელთა რეგისტრაციისა და გამოქვეყნების პროცედურა არ დასრულებულა, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ეს მონაცემები ძალაში შედის მხოლოდ მათი რეგისტრაციისა და გამოქვეყნების შემდეგ.

პარტნიორთა საერთო კრება
პარტნიორთა საერთო კრება გახლავთ მართვის უმნიშვნელოვანესი ორგანო, რომელიც სავალდებულოა ნებისმიერი ფორმის საწარმოსთვის. ნებისმიერი გადაწყვეტილება, რაც საწარმოს ინტერესებს შეეხება, მიიღება პარტნიორთა კრების მიერ, მაშინაც, როდესაც საწარმოს ერთი პარტნიორი ჰყავს, გადაწყვეტილება საერთო კრებით უნდა იქნეს მიღებული.მოიწვევა პარტნიორების, დირექტორების ან სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ.
საერთო კრება შეიძლება იყოს როგორც რიგითი, ისე რიგგარეშე. რიგითი ტარდება წელიწადში მინიმუმ ერთხელ,სადაც განიხილავენ ისეთ საკითხებს როგორიცაა სამეთვალყურეო საბჭოს ანგარიშები,ფინანსური წლის დახურვა და მომავალი წლის ფინანსები და ასე შემდეგ.
შესაძლებელია რიგგარეშე კრების მოწვევა, რაც ხდება დაზღვეული წერილით ან სხვა შეთანხმებული კომუნიკაციის საშუალებით.
იმისათვის რომ პარტნიორთა კრება იყოს გადაწყვეტილებაუნარიანი, მას უნდა ესწრებოდეს ხმების უმრავლესობის მქონე პარტნიორები.
პარტნიორთა კრებას ხელმძღვანელობს თავმჯდომარე,რომელიც აირჩევა კრების მონაწილეთა უბრალო უმრავლესობით.
გადაწყვეტილების მისაღებად საჭიროა ხმათა კვალიფიციური უმრავლესობა ან ერთხმიანობა.კანონი მოითხოვს ყველა პარტნიორის მონაწილეობით გადაწყვეტილების მიღებას.
სხვა საწარმოებისგან განსხვავებით,სააქციო საზოგადოების საერთო კრების პარტნიორებს განსაზღვრავს თავად კანონი. თუ სააქციო საზოგადოების წესდებით სხვა რამ არაა დადგენილი,საერთო კრება ყველა საკითხზეა უფლებაუნარიანი მიიღოს გადაწყვეტილება,მის მისაღებად კი საჭიროა ხმების ნახევარზე მეტი.
პარტნიორთა კრება იღებს გადაწყვეტილებებს შემდეგ საკითხებზე - წარმოების სახეებისა და სამეურნეო საქმიანობის დაწყება და მათი შეწყვეტა; საწარმოს სარეგისტრაციო განცხადების მონაცემებსა და წესდებაში ცვლილებების მიღება;ფილიალების შექმნა და ლიკვიდაცია; ინვესტიციების შესახებ, რომელთა ღირებულება ცალკე ან მთლიანად ერთ სამეურნეო წელიწადში აღემატება საზოგადოების აქტივების ღირებულების 50%-ს; ვალდებულებათა აღება, რომლებიც ცალკე ან მთლიანად აღემატება საზოგადოების აქტივების ღირებულების 50%-ს;

განთავსებული კაპიტალი, შენატანის ცნება და სახეები, წილის ცნება.
განთავსებული კაპიტალი ეწოდება იმ თანხას, რომელზეც თანხმდებიან დამფუძნებელი პარტნიორები და უთითებენ სადამფუძნებლო შეთანხმებაში. ამის მთავარი ფუნქცი გახლავთ, კომპანიის დაფუძნებისას კაპიტალური ტიპის საზოგადოებებში საზოგადოების საწყისი კაპიტალით აღჭურვა. თუ კომპანიაში არსერბობს განთავსებული კაპიტალი მაშინ, ის უნდა უდრიდეს განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამს.
შენატანი წარმოადგენს ქონებრივ სიკეთეს, რომელიც სამეწარმეო საზოგადოებას პარტნიორის მიერ გადაეცემა საზოგადოებაში წილის სანაცვლოდ. არ არის აუცილებელი რომ პირი შენატანის მესაკუთრე იყოს, რადგან ეს შეიძლება მოხდეს მესამე პირის თანხმობითაც. შენატანი შეიძლება იყოს როგორც უძრავი, ისე მოძრავი ნივთები,სანივთო უფლებები, ფასიანი ქაღალდები, არამატერიალური ქონება (ლიცენზია), ასევე გადაცემადი უფლებები და მოთხოვნები. სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის საგანი.
წილი ეს არის უფლება,რომელიც გულისხმობს პირის მონაწილეობას სამეწარმეო საზოგადოების კაპიტალში და რომელთანაც დაკავშირებულია უფლებები და მოვალეობები. წილი არის საკუთრების საგანი. წილის მემკვიდრეობით გადაცემა ხდება როგორც წესი.
ყოველ პარტნიორს უფლება აქვს თავისუფლად განკარგოს საკუთარი წილი თუ წესდებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული. თუ წილი რამდენიმე პარნიორის თამასაკუთრებაშია ისინი მიიჩნევიან როგორც თანაპარტნიორებად. ამ შემთხვევაში წილთან დაკავშირებუკი უფლების განხორციელება შეიძლება განახორციელოს ერთ ერთმა თანაპარტნიორმა ან მესამე პირმა რომპებიც განიხლებიან სოლიდარულ კრედიტორებად.წილის გაყიდვა შესაძლებელია წერილობითი ფორმით და უნდა იყოს ნოტარიულად დამოწმებული.

დივიდენტის მიღება - სამეწარმეო საზოგადოების მოგების/ქონების განაწილების შესახებ გადაწყვეტილების საფუძველზე პარტნიორს უფლება აქვს მიიღოს წლიური ან შუალედური დივიდენტი. ის დგინდება სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა წილების პროპორციულად.

1.რეორგანიზაციის სახეები და პროცედურა
რეორგანიზაცია საჯარო დაწესებულების ეფექტიანად მართვის, მოქნილი და საჭიროებებზე ორიენტირებული მოწყობის საუკეთესო საშუალებაა.
რეორგანიზაცია არის: საჯარო დაწესებულების ინსტიტუციური მოწყობის შეცვლა, რის შედეგადაც მიიღება საჯარო დაწესებულების ნაწილობრივ ან მთლიანად ახალი სტრუქტურა;
საჯარო დაწესებულების ცალკეული სტრუქტურული ერთეულის ინსტიტუციური მოწყობის შეცვლა, რის შედეგადაც მიიღება საჯარო დაწესებულების ნაწილობრივ ან მთლიანად ახალი სტრუქტურა;
საჯარო დაწესებულების არავაკანტური შტატების შემცირება;დასაშვებია, სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაცია განხორციელდეს შემდეგი ფორმებით:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების გარდაქმნა;
ბ) სამეწარმეო საზოგადოებების შერწყმა (მიერთება ან გაერთიანება);
გ) სამეწარმეო საზოგადოების გაყოფა (დაყოფა ან გამოყოფა).
პარტნიორთა გადაწყვეტილების საფუძველზე სამეწარმეო საზოგადოება შეიძლება გარდაიქმნას სხვა სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოებად. გარდაქმნის შემდეგ სამეწარმეო საზოგადოება აგრძელებს არსებობას ახალი სამართლებრივი ფორმით.
სამეწარმეო საზოგადოების გარდაქმნის შემთხვევაში ახალი სამართლებრივი ფორმის სამეწარმეო საზოგადოების დაფუძნებასთან დაკავშირებით ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნები გამოიყენება გარდაქმნილი სამეწარმეო საზოგადოების მიმართ.
სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორები, კომანდიტური საზოგადოების კომპლემენტარები სოლიდარულად, პირადად, მთელი თავიანთი ქონებით აგებენ პასუხს აღნიშნული სამეწარმეო საზოგადოების იმ ვალდებულებებისთვის, რომლებიც სამეწარმეო საზოგადოების გარდაქმნამდე წარმოიშვა, ამასთანავე, მოთხოვნა ვადამოსული გახდა მის გარდაქმნამდე ან მისი გარდაქმნიდან არაუგვიანეს 5 წლისა.
რეორგანიზაციაში მონაწილე სამეწარმეო საზოგადოებების კრედიტორებს უფლება აქვთ, რეორგანიზაციის რეგისტრაციიდან 3 თვის ვადაში მოსთხოვონ სამეწარმეო საზოგადოებას მათი მოთხოვნების უზრუნველყოფა, თუ დაამტკიცებენ, რომ რეორგანიზაცია საფრთხეს უქმნის ამ მოთხოვნების დაკმაყოფილებას. აღნიშნული უფლება აქვთ იმ კრედიტორებს, რომელთა მოთხოვნებიც გარდაქმნის შესახებ გადაწყვეტილების ან შერწყმის/გაყოფის გეგმის გამოქვეყნებამდე წარმოიშვა.
პარტნიორს, რომელმაც საერთო კრებაზე ხმა სამეწარმეო საზოგადოების რეორგანიზაციის საწინააღმდეგოდ მისცა, უნდა მიეცეს ამ კრების ჩატარებიდან 20 დღის ვადა, რათა სამეწარმეო საზოგადოებას წერილობით მიმართოს თავისი წილის გამოსყიდვის მოთხოვნით.
რეორგანიზაციის შედეგად ჩამოყალიბებული სამეწარმეო საზოგადოება უფლებამოსილია რეორგანიზაციიდან 1 წლის განმავლობაში გაყიდოს გამოსყიდული წილები პარტნიორთა მიერ უპირატესი შესყიდვის უფლებით ან მიიღოს გადაწყვეტილება გამოსყიდული წილების გაუქმების შესახებ.
პარტნიორს, რომელიც არ არის თანახმა თავისი წილის გამოსყიდვის ფასზე, უფლება აქვს, წილის გამოსასყიდი ფასის შესახებ შეტყობინების მიღებიდან 20 დღის ვადაში მიმართოს სასამართლოს წილის სამართლიანი ფასის დადგენის მოთხოვნით. ამ უფლების გამოყენების შედეგად პარტნიორი კარგავს ყველა უფლებას თავის წილზე, გარდა მის სანაცვლოდ სამართლიანი ფასის მიღების უფლებისა. სასამართლო განხილვის დროს რეორგანიზაციის პროცესი არ ჩერდება.
რეორგანიზაციის ყველა ფორმას აერთიანებს ის საერთო ნიშანი, რომ რეორგანიზაცია არ გულისხმობს სამეწარმეო საზოგადოების დაშლას. რეორგანიზაციები შეიძლება დავყოთ ორ სახედ ‒ ქონების გადაცემით და გადაცემის გარეშე, ამ უკანასკნელს მიეკუთვნება გარდაქმნა, რომლის დროსაც სამეწარმეო საზოგადოება (სუბიექტი) აგრძელებს არსებობას სხვა სამართლებრივი ფორმით, ე.ი. უზრუნველყოფილია სუბიექტის იდენტურობა გარდაქმნამდე და გარდაქმნის შემდეგ.
ყველა რეორგანიზაცია, რომელიც მოიცავს ქონების გადაცემას, გადაცემა ხდება უნივერსალური უფლებამონაცვლეობის ფორმით კანონის ძალით, თუმცა ნებაყოფლობით ‒ საწარმოთა გადაწყვეტილების საფუძველზე.
რეორგანიზებული საწარმოს საგადასახადო ვალდებულებას ასრულებს და საგადასახადო დავალიანებას გადაიხდის მისი უფლებამონაცვლე.
რამდენიმე საწარმოს შერწყმისას თითოეულის საგადასახადო ვალდებულების შესრულების უფლებამონაცვლედ ითვლება შერწყმის შედეგად წარმოქმნილი საწარმო.
ერთი საწარმოს მეორე საწარმოსთათან მიერთებისას მიერთებული საწარმოს საგადასახადო ვალდებულების/დავალიანების შესრულების უფლებამონაცვლედ ითვლება საწარმო, რომელსაც მიუერთდა ეს საწარმო.
საწარმოს რამდენიმე საწარმოდ გაყოფისას თავდაპირველი საწარმოს საგადასახადო ვალდებულების/დავალიანების შესრულების უფლებამონაცვლეებად ითვლებიან გაყოფის შედეგად წარმოქმნილი საწარმოები.
სამართლებრივი ფორმის ისეთი ცვლილებისას, რომლის დროსაც საწარმოს უნარი, დააკმაყოფილოს კრედიტორები, არ მცირდება, ასევე თუ საწარმოს მიუერთდა მისი 100%-იანი შვილობილი საწარმო, არ ვრცელდება კანონით დადგენილი გამოქვეყნებისა და შეტყობინების წესები, ხოლო კრედიტორებს არ წარმოეშობათ ვალების აქსელერაციის მოთხოვნის უფლებამოსილება.
სააქციო საზოგადოების შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებად გარდაქმნა და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების სააქციო საზოგადოებად გარდაქმნა არ მიიჩნევა კრედიტორთა დაკმაყოფილების უნარის შემცირებად.
1.განთავსებული კაპიტალი, შენატანის ცნება და სახეები , წილის ცნება.
განთავსებულ კაპიტალზე, რომ დავიწყოთ საუბარი, ეს ეწოდება იმ თანხას, რომელზეც თანხმდებიან დამფუძნებელი პარტნიორები. განთავსებულ კაპიტალზე პარტნიორები უთითებენ სადამფუძნებლო შეთანხმებაში. ამის მთავარი ფუნქცი გახლავთ, კომპანიის დაფუძნებისას კაპიტალური ტიპის საზოგადოებებში საზოგადოების საწყისი კაპიტალით აღჭურვა. თუ კომპანიაში არსერბობს განთავსებული კაპიტალ მაშინ, ის უნდა უდრიდეს განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამს.
სამეწარმეო საზოგადოების განთავსებული კაპიტალი წარმოადგენს სამეწარმეო საზოგადოების მიერ განსაზღვრულ ფულად ოდენობას, რომელიც უნდა იყოს სამეწარმეო საზოგადოების განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამის ტოლი,ხოლო თუ სამეწარმეო საზოგადოებას განთავსებული აქვს ნომინალური ღირებულების არმქონე წილები, განთავსებული კაპიტალი უნდა აღემატებოდეს განთავსებული წილების ნომინალურ ღირებულებათა ჯამს.
შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება,რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში. შენატანი წარმოადგენს ქონებრივ სიკეთეს, რომელიც სამეწარმეო საზოგადოებას პარტნიორის მიერ გადაეცემა საზოგადოებაში წილის სანაცვლოდ.
შენატანის სახეებს განსაზღვრავს 24 მუხლი რომლის მიხედვითაც შენატანის განხორციელების ვალდებულება შეიძლება შესრულდეს ფულის გადახდით, ან სხვა მატერიალური ან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის გადაცემით. სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის საგანი.
წილი ეს არის უფლება,რომელიც გულისხმობს პირის მონაწილეობას სამეწარმეო საზოგადოების კაპიტალში და რომელთანაც დაკავშირებულია უფლებები და მოვალეობები. წილი არის საკუთრების საგანი. წილის მემკვიდრეობით გადაცემა ხდება როგორც წესი.
ყოველ პარტნიორს უფლება აქვს თავისუფლად განკარგოს საკუთარი წილი თუ წესდებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული. თუ წილი რამდენიმე პარნიორის თამასაკუთრებაშია ისინი მიიჩნევიან როგორც თანაპარტნიორებად. ამ შემთხვევაში წილთან დაკავშირებუკი უფლების განხორციელება შეიძლება განახორციელოს ერთ ერთმა თანაპარტნიორმა ან მესამე პირმა რომპებიც განიხლებიან სოლიდარულ კრედიტორებად.წილის გაყიდვა შესაძლებელია წერილობითი ფორმით და უნდა იყოს ნოტარიულად დამოწმებული.
2.აღწერეთ სამეთვალყურეო საბჭოს არსი, კომოეტენცია, რმელი საწარმოს მიმარტ და რა შემთხვევაში ადგენს კანონი სამეთვალყურეო საბჭოს არსებობის აუცლებლობას?
მართვის ერთსაფეხ სისტემისთვის დამახასიათებელია კანონმდებლობით გათვალისწინებული მართვის ორი ორგანო, პარტნიორთ საერთო კრება და მის მიერ დაკომპლექსებული ბორდი ანუ დირექტორთა საბჭო. აქ კორპ უშუალო მართვას ახორციელებს ბორდი,რომელიც სამეთ საბჭოს ფუნქციებსაც ითავსებს.
კორპორაციული მართვის ორსაფეხურიან მოდელში ერთდროულად არსებობს კორპორაციული მართვის ორი უმნიშვნელოვანესი ორგანო ‒ დირექტორთა საბჭო და სამეთვალყურეო საბჭო. დირექტ საბჭო ანგარიშვალდებულია სამეთ საბჭოსა და აქციონერთა საერთო კრებ წინაშე. სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს ხელმძღვანელი ორგანოს საქმიანობის კონტროლს და დადგენილ ფარგლებში თანამშრომლობს მასთან საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი საკითხების მომზადებისა და გადაწყვეტის პროცესში.
ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლის განხორციელების მიზნით სამეწარმეო საზოგადოებას კანონით ან წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში შეიძლება ჰყავდეს სამეთვალყურეო საბჭო.
სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლს და ხელმძღვანელი ორგანოს ფუნქციები მას არ შეიძლება გადაეცეს, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა.
სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება წევრთა უმრავლესობა. სამეთვალყურეო საბჭო გადაწყვეტილებას იღებს ხმათა უმრავლესობით, თუ წესდებით ხმათა უფრო დიდი რაოდენობა არ არის გათვალისწინებული.
სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს დირექტორთა საბჭოს საქმიანობის ზედამხედველობას და დადგენილ ფარგლებში თანამშრომლობს მასთან სააქციო საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი საკითხების მომზადებისა და გადაწყვეტის პროცესში. სამეთვალყურეო საბჭოს ძირითადი ამოცანა დირექტორთა საბჭოს საქმიანობაზე ზედამხედველობაა. კანონი დეტალურად განსაზღვრავს საბჭოს კომპეტენციას, რომელიც, ძირითადად, უკავშირდება საბჭოს უფლებამოსილებას, იყოს სათანადოდ ინფორმირებული და ასეთი ინფორმირებულობის პირობებში მოახდინოს დირექტორთა საბჭოს ზედამხედველობა, ასევე, წარმოადგინოს საზოგადოება დირექტორებთან დავაში.
სამეთვალყურეო საბჭო, მართალია, წარმოადგენს კოლეგიურ ორგანოს, თუმცა მისი დაკომპლექტებისას, როგორც წესი, მხედველობაში მიიღება სააქციო საზოგადოების საოპერაციო არეალები და კადრები შეირჩევიან დარგობრივი სპეციალიზაციის მიხედვით. სწორედ ამიტომ კანონპროექტი ითვალისწინებს კანონითა და წესდებით დადგენილ ფარგლებში სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს შორის ფუნქციათა გადანაწილების და მათ მიერ გადაწყვეტილების მიღების წესის განსაზღვრის შესაძლებლობას სამეთვალყურეო საბჭოს დებულებით. ასეთ დროს უზრუნველყოფილი უნდა იყოს მინიმალური აუცილებელი ფუნქციის შენარჩუნება საბჭოს თითოეული წევრისათვის. თავის მხრივ, მინიმალურ აუცილებელ ფუნქციათა შენარჩუნებად უნდა მივიჩნიოთ საბჭოს წევრებს შორის უფლებამოსილების იმგვარად გადანაწილება, როდესაც თითოეული წევრი მინიმალური დოზით მაინც სარგებლობს სსამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს კონტროლს ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობაზე და ხელმძღვანელი ორგანოს ფუნქციები მას არ შეიძლება გადაეცეს, გარდა კანონით გათვალისწინებული შემთხვევისა. სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომა გადაწყვეტილებაუნარიანია, თუ მას ესწრება წევრთა უმრავლესობა. სამეთვალყურეო საბჭო გადაწყვეტილებებს იღებს ხმათა უმრავლესობით, თუ წესდებით გათვალისწინებული არ არის ხმათა უფრო მაღალი უმრავლესობა.ამეთვალყურეო კომპეტენციით.
სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები არ არიან საზოგადოების ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირები.
სამეთვალყურეო საბჭოს წევრი ვალდებულია კეთილსინდისიერად განახორციელოს სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანოს/პირების საქმიანობის კონტროლი და, კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, წარმოადგინოს სამეწარმეო საზოგადოება ხელმძღვანელ ორგანოებთან/პირებთან ურთიერთობაში.
სამეთვალყურეო საბჭოს სდომებს იწვევს:თავმჯდომარე (მისი არყოფნისას – მისი მოადგილე), განსაზღვრავს დღის წესრიგს. ოქმს ადგენს თავმჯდომარე ან სხდომის მდივანი. სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომები ტარდება კვარტალში ერთხელ მაინც. მოწვევა უნდა გაკეთდეს წერილობით, სულ ცოტა 8 დღით ადრე, სავარაუდო დღის წესრიგით. სამეთვალყურეო საბჭოს წევრები შეიძლება სხვა წევრებით იქნენ წარმოდგენილი, ოღონდ ერთი წევრი – ერთი სხვა წევრით.
სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭო ახორციელებს სააქციო საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანოს საქმიანობის კონტროლს და დადგენილ ფარგლებში თანამშრომლობს მასთან სააქციო საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი საკითხების მომზადებისა და გადაწყვეტის პროცესში.
სააქციო საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭოს უფლება აქვს:
ა) სააქციო საზოგადოების ხელმძღვანელ ორგანოს ნებისმიერ დროს მოსთხოვოს სააქციო საზოგადოების საქმიანობის ანგარიში;
ბ) გამოითხოვოს, განიხილოს, შეამოწმოს და შეისწავლოს სააქციო საზოგადოების საქმიანი დოკუმენტაცია, მათ შორის, საბუღალტრო დოკუმენტაცია, სააქციო საზოგადოების ქონებრივი ობიექტები და სალარო; ამ მოქმედებების განხორციელება დაავალოს სამეთვალყურეო საბჭოს თითოეულ წევრს ან მათ განსახორციელებლად მოიწვიოს ექსპერტები;
გ) შეამოწმოს სააქციო საზოგადოების ხელმძღვანელი ორგანოს წლიური ანგარიშები, წინადადებები მოგების განაწილების შესახებ, საქმიანობის ანგარიში და ამის თაობაზე მოახსენოს საერთო კრებას;
დ) წარმოადგინოს სააქციო საზოგადოება ხელმძღვანელ პირთან ურთიერთობაში, მათ შორის, სასამართლოში;
ე) ამ კანონით ან წესდებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გაასაჩივროს საერთო კრების გადაწყვეტილებები.
სავალდებულოობას რაც შეეხება თუ სააქციო საზოგადოება ფასიანი ქაღალდების ბაზრის შესახებ კანონის მიხედვით არის ანგარიშვალდებული საწარმო, რომლის ფასიანი ქაღალდები სავაჭროდ არის დაშვებული ფასიანი ქაღალდების ბირჟაზე, სააქციო საზოგადოება საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ არის ლიცენზირებული, ანდაც სააქციო საზოგადოების აქციონერთა რაოდენობა აღემატება 100-ს, ამ შემთხვევაში სავალდებულოა სამეთვალყურეო საბჭოს შექმნა, აქ კი განსაზღვრულია წევრთა რაოდენობაც, რომელიც შედგება არანაკლებ 3 და არა უმეტეს 21 წევრისაგან. დანარჩენ შემთხვევებში სამეთვალყურეო საბჭოს შექმნა არ არის სავალდებულო.
3.საწარმოს დაფუძნება(საწარმოს სადამფუძნებლო დოკუმენტები, მეწარმე სუბიექტის რეგისტრაცია, რეგისტრაციის წინაპირობა, რეესტრის საჯაროობა)
მეწარმის სახელმწიფო ლეგიტიმაცია და, შესაბამისად, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია რეგისტრაციის ფაქტთან. სწორედ რეგისტრაციის ფაქტის დადგომის შემდგომ წარმოიშობა სრულფასოვანი მეწარმე სუბიექტი. მეწარმის რეგისტრაცია სავალდებულოა.მეწარმე სუბიექტთა დაფუძნება ხდება რეგისტრაციის გზით, რეგისტრაცია არის იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტებისა და მოვლენების შეტანა სპეციალურ სახელმწიფო რეესტრში, რომელიც თავის მხრივ სავალდებულოა. რეგისტრაციის მიზანია სამეწარმეო საქმიანობის განმახორციელებელი სუბიექტთა აღრიცხვა, ხოლო რეესტრს ახორციელებს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, ანუ მეწარმის რეგისტრაციას ახორციელებს მარეგისტრირებელი ორგანო.
რეგისტრაცია მოიცავს როგორც სახელმწიფო ისე საგადასახადო რეგისტრაციას, მეწარმეთა და არასამეწარმეო იურიდიული პირების რეესტრში დაცული მონაცემების რეგისტრაციის, რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებებისა და მათი გაუქმების შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ ელექტრონულად ეგზავნება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს - შემოსავლების სამსახურს.
რეგისტრაციის შესახებ მარეგისტრირებელი ორგანოს გადაწყვეტილება ძალაშია მარეგისტრირებელი ორგანოს ელექტრონულ პორტალზე განთავსებისთანავე.
რეესტრში რეგისტრაციას ექვემდებარება მხოლოდ სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოების, კომანდიტური საზოგადოებისა და შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორი/დამფუძნებელი. შესაბამისად,სააქციო საზოგადოებები და კოოპერატივები აქციონერების რეგისტრაციას მოახდენენ და მათ რეესტრს აწარმოებენ განცალკევებულად, ამავე სამართლებრივი ფორმების თავში გათვალისწინებული წესებით.
კანონპროექტის თანახმად, მეწარმის რეგისტრაციის ექსკლუზიური კომპეტენცია აქვს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს მმართველობის სფეროში მოქმედი საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს ‒ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს. ბიზნესის დაწყების გამარტივების მიზნით, მარეგისტრირებელი ორგანო ერთდროულად მოახდენს როგორც სახელმწიფო, ისე საგადასახადო რეგისტრაციას, რის შემდეგაც შესაბამისი მონაცემები მარეგისტრირებელი ორგანოს მიერ ელექტრონულად ეგზავნება საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს მმართველობის სფეროში შემავალ საჯარო სამართლის იურიდიულ პირს ‒შემოსავლების სამსახურს.
მარეგისტრირებელ ორგანოს ევალება წარდგენილი დოკუმენტაციის მხოლოდ ფორმალური სისწორის, და არა მატერიალური სისწორის, შემოწმება, რაც იმას გულისხმობს, რომ იგი პასუხისმგებელია რეგისტრირებული მონაცემებისა და მასთან დაცული სარეგისტრაციო თუ სხვა დოკუმენტაციის ურთიერთშესაბამისობასა და უსაფრთხოებაზე. მარეგისტრირებელ ორგანოში წარდგენილი მონაცემების/დოკუმენტაციის ნამდვილობაზე, მათი შინაარსის სისწორესა და შექმნის პროცედურების დაცვაზე პასუხისმგებელია კანონით ან/და სამეწარმეო საზოგადოების სადამფუძნებლო შეთანხმებით განსაზღვრული, ამ მონაცემებისა და დოკუმენტების შექმნაზე უფლებამოსილი პირი/ორგანო. აღნიშნული მიდგომა შეესაბამება საერთაშორისო პრაქტიკას, რომლის მიხედვითაც მარეგისტრირებელი ორგანოს ამოცანას არ წარმოადგენს დოკუმენტების მიღების პროცედურების სისწორისა და კანონიერების კვლევა (მატერიალური შემოწმება), რაც კიდევ უფრო გაამარტივებს და დააჩქარებს პირველადი და შემდგომი რეგისტრაციის პროცედურას. მარეგისტრირებელ ორგანოს უნდა წარედგინოს ორი დოკუმენტი:
• სადამფუძნებლო შეთანხმება;
• ხელმძღვანელობასა და წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი თითოეული პირის თანხმობა ასეთი ფუნქციის შესრულებაზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ნება გამოხატულია სადამფუძნებლო შეთანხმებაში.
ელექტრონული პორტალის მეშვეობით მოხდება:
• მარეგისტრირებელ ორგანოში რეგისტრაციის პროცესში წარდგენილი დოკუმენტების გასაჯაროება;
• სამეწარმეო საზოგადოების მიერ მასზე კანონით დაკისრებული გამოქვეყნების ვალდებულების შესრულება
• მეწარმის ავტორიზებული მომხმარებლის სივრცის მეშვეობით მეწარმესთან ოფიციალური გზით კომუნიკაცია და მისთვის სხვადასხვა ელექტრონული სერვისის შეთავაზება.
4.აღწერეთ საწარმოს დაშლის საფუძვლები და დაშლა/ლიკვიდაციის პროცედურა
სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის საფუძვლებია:
ა) სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა გადაწყვეტილება სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ;
ბ) სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორთა სავალდებულო რაოდენობასთან დაკავშირებით ამ კანონით დადგენილი მოთხოვნის დარღვევა;
გ) იურიდიული პირის ლიკვიდაციის შესახებ სისხლის სამართლის საქმეზე სასამართლოს განაჩენის კანონიერ ძალაში შესვლა;
დ) სამეწარმეო საზოგადოების პარტნიორის განცხადების/სარჩელის საფუძველზე სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ;
ე) წესდებით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლები
შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში, სააქციო საზოგადოებაში, კოოპერატივში სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების 3/4-ის უმრავლესობით, ხოლო სხვა შემთხვევაში მას ყველა პარტნიორი ერთხმად იღებს.
მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას, პარტნიორის განცხადების/სარჩელის საფუძველზე სამეწარმეო საზოგადოება შეიძლება დაიშალოს სასამართლოს გადაწყვეტილებით.
მნიშვნელოვანი საფუძველი არსებობს, თუ ერთ-ერთმა პარტნიორმა განზრახ ან უხეში გაუფრთხილებლობით დაარღვია კანონით ან წესდებით მისთვის დაკისრებული არსებითი მოვალეობა, ან თუ პარტნიორი მოვალეობას ვეღარ ასრულებს და სამეწარმეო საზოგადოების მიზანი ვეღარ მიიღწევა.
სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის რეგისტრაცია იწვევს სამეწარმეო საზოგადოების ლიკვიდაციის პროცესის დაწყებასგარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სამეწარმეო საზოგადოების ქონების მიმართ დაწყებულია გადახდისუუნარობის საქმის წარმოება,.ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი სამეწარმეო საზოგადოება ინარჩუნებს იურიდიული პირის სტატუსს და იყენებს თავის საფირმო სახელწოდებას დამატებით „ლიკვიდაციის პროცესში.ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი სამეწარმეო საზოგადოების ორგანოები ინარჩუნებენ თავიანთ უფლებამოსილებებს, გარდა ხელმძღვანელი პირებისა, რომლებსაც ლიკვიდატორების რეგისტრაციისთანავე უწყდებათ ხელმძღვანელობითი და წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებები.ლიკვიდატორებმა მარეგისტრირებელი ორგანოს ერთიან ელექტრონულ პორტალზე ან თავიანთ ვებგვერდზე განცხადების გამოქვეყნებით დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინონ კრედიტორებს სამეწარმეო საზოგადოების დაშლის შესახებ და უნდა მოიწვიონ ისინი მოთხოვნების განსაცხადებლად.საწარმოს ლიკვიდაციის პროცესს ერთობლივად ხელმძღვანელობენ ხელმძღვანელი პირები, რომლებიც ინიშნებიან ლიკვიდატორებად.
ლიკვიდაციის პროცესში მყოფი სამეწარმეო საზოგადოების ქონება ნაწილდება პარტნიორთა შორის მათ წილებთან დაკავშირებული უფლებების შესაბამისად.სამეწარმეო საზოგადოების ქონების სრულად განაწილება იწვევს საწარმოს ლიკვიდაციის დასრულებას.
5.სააქციო საზოგადოების ცნება, აქციათა სახეები
პირველ რიგში უნდა აღვნიშნოთ ის რომ სააქციო საზოგადოება განეკუთვნება კაპიტალური ტიპის საზოგადოებას. ამ ტიპის საწარმოებში მნიშვნელოვანია თავად საწარმოს ქონება. რაც შეეხება პარტნიორთა პასუხისმგებლობას აქ პარტნიორები საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პასუხს არ აგებენ გარდა გამონაკლისი შემთხვევებისა. თვითონ ეს სააქციო საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება. მისი კაპიტალი კი დაყოფილია აქციებად. ამასთანავე სააქციო საზოგადოება კრედიტორის წინაშე მთელი თავისი ქონებით აგებს პასუხს. თვითონ სქციონერთა ვალდებულებას რაც შეეხება თ თვითონ სააქციო საზოგადოება აქციონერთა ვალდებულებებისთვის პასუხს არ აგებს.
აქ აუცილებელია აღინიშნოს თვითონ აქციის განმარტებაც რადგანაც აქცია განიმარტება როგორც რეგისტრირებული, ფასიანი ქაღალდი, რომელიც განსაზღვრავს სააქციო საზოგადოების კაპიტალში პირის მონაწილეობას.
ამ საზოგადოებაში ისევე როგორც დანარჩენ საზოგადოებებში სახეზე გვაქვს შენატანიც. თვითნ ეს არის საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება, რომლის ღირებულებაც აისახება ამ საზოგადოების ბალანსში. სააქციო საზოადოებაში სამუშაოს შესრულება არ შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის განხორციელების საგანი. მის განხორციელების წესს თვითონ წესდებით განსაზღვრავენ. როდესაც ხდება სს დაფუძნება ანდაც მისი კაპიტალის გაზრდა ამ დროს შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის ან მისი კაპიტალის გაზრდიდან 5 წლის ვადაში. შენატანზე სს ში არის დადგენილი კონკრეტული ოდენობა, რაშიც მოაზრება რომ პირმა შენატანი უნდა გააკეთოს აქციის ნომინალური ღირებულების 25 პროცენტის ოდენობით მაინც.
თუ ეს აქციონერი დაარღვევს ფულადი შენატანის განხორციელების ვადას, ამ დროს მას ერიცხება პროცენტის ორმაგი ოდენობა. ამსთანავე როდესაც პირი დაარღვევს ვადას ხელმძღვანელ ორგანოს შეუძლია დაიწყოს აქციის ჩამორთმევის პროცესი. ამ დროს სს ვალდებულია გააფრთხილოს რომ გაფრთხილება მისცეს პირს პროცესის დაწყების შესახებ და შენატანის განხორციელებისთვის მისცეს 30 დღის ვადა. ამის გასვლის შემდეგ უკვე აქციონერი სააქციო საზოგადოების სასარგებლოდ კარგავს აქციას.
აქციის სახეებზეც რომ ვისაუბროთ, არსებობს ნებადართული, გამოშვებული და განთავსებული აქციები.
პირველი განისაზღვრება სადამფუძნებლო შეთანხმებით გათვალისწინებულ განსათავსებელ აქციათა მაქსიმალური რაოდენობით.
შემდეგს რაც შეეხება აქციებად მიიჩნევა აქციები, რომელთა ზუსტი რაოდენობაც განისაზღვრება სააქციო საზოგადოების უფლებამოსილი ორგანოს გადაწყვეტილებით.
განთავსებულად კი ის მიიჩნევა რომლებიც გაცემულია სს მიერ სხვა პირისთვის თანხის გადახდის პირობით, ეს კი აუცილებლად რეგისტრირებულია აქციათა რეესტრში.
ბოლოს მნიშვნელოვანია იმის აღნიშვნაც რომ შეთანხმებით შეიძლება განისაზღვროს კონკრეტულად ის ღირებულება, რომელზე ნაკლები ღირებულებითაც არ შეიძლება აქციის გამოშვებაანუ მისი კონკრეტული ნომინალური ღორებულების გარეშე. თუმცაღა სს-ს ასევე შეუძლია რომ გასცეს აქცია ამ ღირებულების გარეშეც.

6.მეწარმე სუბიექტთა ზოგადი დახასიათება, ამხანაგობისა და კაპიტალური ტიპის საწარმოების მოკლე დახასიათება
სამეწარმეო ურთიერთობათა სუბიექტები არიან ფიზიკური და იურიდიული პირები, რომლებსაც კანონმდებლობით აქვთ სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელების უფლება და კანონით ანდა წესდებით მინიჭებული აქვთ უფლებები და მოვალეობები. კანონით სამეწარმეო ურთიერთობათა „კლასიკური“ მონაწილეები არიან მეწარმე სუბიექტები, რომელთა ჩამონათვალს გვთავაზობს numerys clausus პრინციპზე დაყრდნობით, საქ-ს კანონი მეწარმეთა შესახებ.აღნიშული კანონის მე-2 მუხლის, პირველი პუნქტის თანახმად მეწარმე სუბიექტები არიან:
1)ინდივიდუალური მეწარმე,
2)სოლიდალური პასუხისმგებლობის საზოგადოება,
3)კომანდანტური საზოგადოება,
4)შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება,
5)სააქციო საზოგადოებ
6)კოოპერატივი.
მეწარმე სუბიექტების კლასიფიკაცია წარმოდგენილია სხვადასხვა ნიშნებით, ისინი იყოფიან ამხანაგობის და კაპირალური ტიპის საზოგადოებებად.
იურიდიულ პირებს წარმოადგენენ: სოლიდალური პასუხისმგებლობის საზოგადოება, კომანდიტური საზოგადოება და ასევე შეზღუდული და სააქციო საზოგადოებები.აღნიშნულნი პირობითად დაყოფილნი არიან ორ დიდ ჯფუფად : პირველ დიდ ჯგუფს წარმოადგენს ამხანაგობის ტიპის საზოგადოებები, ხოლო მეორე ჯგუფს კაპიტალური ტიპის საზოგადოება.
ამხანაგობის ტიპის საზოგადოებებს განეკუთვნებიან: სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება და კომანდანტური საზოგადოება, მათი დაფუძნება შეუძლიათ ორ ან მეტ პირს, ამ ტიპის საზოგადოების შექმნისათვის კანონი არ მოითხოვს რაიმე მინიმალური კაპიტალის არსებობას, ნებისმიერი გადაწყვეტილება მიიღება პარტნიორთა შეთანხმებით.
განსხვავება ამხანაგობის ტიპის საზოგადოებასა და კაპიტალური ტიპის საზოგადოებას შორის ის არის, რომ ამხანაგობაში კომპლემენტარები -(პერსონალურად პასუხისმგებელი პარტნიორები)-საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორის წინაშე პასუხს აგებენ სოლიდალურად, ანუ თითოეული პარტნიორი ვალდებულებებისათვის პასუხს აგებს მთელი თავისი ქონებით, პარტნიორებს შორის შეთანხმება სხვაგვარად ბათილია მესამე პირისათვის.
განსხვავებულია საფირმო სახელის შერჩევის პრინციპიც, მაგალითად ამხანაგობის ტიპის საზოგადოების საფირმო სახელწოდება ყოველთვის ასოცირდება ერთ- ერთი პარტნიორის სამოქალაქო სახელთან, მაგრამ უნდა შეიცავდეს სულ ცოტა ერთი პარტნიორის სახელს „სპს“-ს დამატებით, ხოლო კომანდატურში მათი სახელწოდება უნდა შეიცავდეს სულ ცოტა ერთი სრული პარტნიორის სახელს „კს“-ს დამატებით. თუ სპს-ში ან კს-ში გაერთიანებული არიან მხოლოდ იურიდიული პირები მათი სახელწოდება უნდა შეიცავდეს ერთ-ერთი მათგანის საფირმო სახელწოდებას ამ დამატებებით.
კაზუსები
1. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „გვირილას“ 2022 წლის 20 იანვარს, საერთო კრების გადაწყვეტილებით პარტნიორთა შემადგენლობიდან გაირიცხა კომპანიის მეწილე - დავითი, იმავე გადაწყვეტილებით კომპანიამ მას დაუდგინა და გადაუხადა წილის კომპენსაცია. 2022 წლის 1 თებერვალს შპს „გვირილამ“ მიმართა მარეგისტრირებელ ორგანოს და მოითხოვა პარტნიორთა შემადგენლობაში ცვლილებების შეტანა და დავითის პარტნიორთა სიიდან ამოშლა. მეორე დღეს, 2022 წლის 2 თებერვალს პარტნიორთა საერთო კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომ პარტნიორთა შემადგენლობის ცვლილებათა საბოლოო რეგისტრაციამდე დავითს შეჩერებოდა პარტნიორთა კრებაზე ხმის უფლება. ზემოაღნიშნულთან დაკავშირდებით დავითმა მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა შპს „გვირილას“ 2022 წლის 20 იანვარისა და 2022 წლის 2 თებერვლის პარტნიორთა კრებების გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა. იმსჯელეთ და მიიღეთ კანონონის შესაბამისი ნორმებით დასაბუთებული გადაწყვეტილება წარმოდგენილ დავასთან დაკავშირებით.
თავიდან ჩემი აზრით მნშვნელოვანია აღინიშნოს ის რომ პარტნიორის გარიცხვა შეზღუდული პასიხისმგებლობის საზოგადოებიდან უნდა მომხდარიყო მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას ეს კი განსაზღვრულია მეწარმეთა შესახებ კანონის 143 მუხლის 1 ნაწილით სადაც განმარტებულია რომ მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას სასამართლოს შეუძლია პარტნიორთა გადაწყვეტილების შესაბამისად წარდგენილი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების სარჩელის საფუძველზე მიიღოს გადაწყვეტილება პარტნიორის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებიდან გარიცხვის შესახებ.
ამასთანავე კაზუსის თანახმად არ გვაქვს პარტნიორის გარიცხვის კონკრეტული წინაპირობა რასაც გათვალისწინებულია 143 მუხლის 2 ნაწილში, რის მიხედვითაც მნიშვნელოვანი საფუძველი არსებობს, როდესაც პარტნიორის ქმედება მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ინტერესებს ან მისი პარტნიორად დარჩენა საზიანოა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების შემდგომი საქმიანობისთვის, თუ პარტნიორი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებამ წერილობით უშედეგოდ გააფრთხილა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ინტერესების დამაზიანებელი ქმედების შეწყვეტისა და შესაძლო გარიცხვის შესახებ.
თვითონ დავითს რაც შეეხება მისი გარიცხვა ისე მოხდა რომ არ გვქონდა ის საფუძველი რასაც კანონმდებლობა განმარტავს. შესაბამისად რომ ვიმსჯელოთ დავითის მიმართვა სასამართლოსთვის იყო სრულიად სწორი.
არ მიმაჩნია კანონთან თანხვედრაში როდესაც საერთო კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც საბოლოო რეგისტრაციამდე დავითს უნდა შეჩერებოდა პარტნიორთა კრებაზე ხმის მიცემის უფლება. რადგანაც ეს შეეძლო განეხორციელებინა სასამართლოს. ამის დასადასტურებლად შეგვიძლია მოვიყვანოთ 143 მუხლის 5 ნაწილი, რომლის თანახმადაც სასამართლოს შეუძლია შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების მოთხოვნით, საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე პარტნიორს შეუჩეროს ხმის უფლება ან სხვა არაქონებრივი უფლებები. შესაბამისად მეექვსე ნაწილის მიხედვით კი სასამართლოს მიერ პარტნიორის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებიდან გარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში პარტნიორი გარიცხულად მიიჩნევა სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტიდან.
2. სააქციო საზოგადოება - „ნობათის“ დაფუძნებისას პრტნიორები: ფიზიკური პირი - თემური, შპს „დიდველი“ და სს „სოფელი“ შეთანხმდნენ, რომ წინდათქმული შენატანს განახორციეელებდნენ სს-ის დაფუძნებიდან 2 წლის ვადაში, რაც ასახეს თავიანთ წესდებაში, მათ შორის შპს „დიდველის“ შენატანი შეადგენდა 150.000 ლარის ღირებულების არაფულად შენატანს, ხოლო თემურის და სს „სოფელის“ შენატანი განისაზღვრა 100.000 ლარით, თითოეულისთვის. თემურმა დათქმულ დროს ვერ განახორციელა შენატანის სრულად შეტანა, რის გამოც კომპანიამ ვადის გადაცილებიდან 15 კალენდარულ დღეში, მის მიმართ დაიწყო აქციის ჩამორთმევის პროცესი. თემურმა განაცხადა, რომ კომპანიამ დაარღვია კანონით გათვალისწინებული პროცედურა, აქციის ჩამორთმევის დაწყების თაობაზე. იმსჯელეთ და მიიღეთ კანონონის შესაბამისი ნორმებით დასაბუთებული გადაწყვეტილება.
თავიდან შენატანით ცნებით რომ დავიწოთ, მეწარმეთა შესახებ კანონის 21 მუხლის თანახმად შენატანის ცნება შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება, რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში.
ამის შემდგომ, როდესაც კაზუსის მიხედვით, პარტნიორები შეთანხმდნენ რომ შენატანს განახორციელებდნენ 2 წლის ვადაში ეს მოქმედება სწორი იყო, რადგანაც სწორედ 24 მუხლის მიხედვით არის განსაზღვრული შენატანის ვადა, ეს კი უნდა განხორციელდეს კანონითა და წესდებით დადგენილი წესით და განსაზღვრულ ვადაში.
ამასთანავე 152 მუხლის თანახმად შენატანის განხორციელების წესი და ვადა განისაზღვრება კანონით ან/და წესდებით. წინდათქმულ შენატანზეც რომ შეთანხმდენენ 2 წლით ვადითო ესეს სწორი იყო რადგანაც 152მუხლის მესამე ნაწილით სააქციო საზოგადოების დაფუძნებისას ან მისი კაპიტალის გაზრდისას აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის ან მისი კაპიტალის გაზრდის მომენტიდან 5 წლის ვადაში, თუ წესდებით უფრო მცირე ვადა არ არის გათვალისწინებული.
შემდგომ უკვე როდესაც მათ განსაზღვრეს ფულადი და არაფულადი შენატანის არსებობა ეს ქმედებაც კანონიერად მიმაჩნია რადგანაც, 23 მუხლის მიხედვით შენატანის სახეები შენატანის განხორციელების ვალდებულება შეიძლება შესრულდეს ფულის გადახდით ან სხვა მატერიალური ან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის გადაცემით. სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის საგანი.
ამ სემთხვევაში როდესაც თემურმა ვერ განახორციელა შენატანის სრულად შეტანა და შემდგომ უკვე კომპანიამ ჩამორთმევა დაიწყო არ კანონთან თავსებადი რადგანაც მას უნდა მისცემოდა არანაკლებ 30 დღე ვადად, რაც უშუალოდ აღნიშნულია 152 მუხლის მეექვსე ნაწილში, სადაც განმარტებულია რომ აქციონერის მიერ ფულადი შენატანის განხორციელების ვადის დარღვევისას სააქციო საზოგადოების ხელმძღვანელ ორგანოს შეუძლია დაიწყოს აქციის ჩამორთმევის პროცესი. ამ შემთხვევაში სააქციო საზოგადოება ვალდებულია გააფრთხილოს აქციონერი აქციის ჩამორთმევის პროცესის დაწყების შესახებ და ფულადი შენატანის განხორციელებისთვის მისცეს მას დამატებითი ვადა არანაკლებ 30 დღისა.
2.შპს „ქართული ღვინოს“ პარტნიორთა საერთო კრებამ ხმათა 65%-ის თანხმობით მიიღო გადაწყვეტილება რეორგანიზაციის თაობაზე, კერძოდ მისივე ფილიალის („თელავის ფილიალი“) გამოყოფისა და ამ უკანასკნელის სააქციო საზოგადოება -„მარანის“ სახელწოდებით რეგისტრაციის თაობაზე. პარტნიორებმა შეადგინეს გაყოფის გეგმა და ასახეს ყველა სავალდებულო მონაცემი, გარდა აქტივებისა და პასივების (ვალდებულებების) დეტალური ჩამონათვალისა და აღწერისა. გადაწყვეტილების მიღებიდან მეორე დღეს კომპანიამ გამოაქვეყნა გაყოფის გეგმა, ხოლო გამოქვეყნებიდან მე-10 დღეს ჩაატარა პარტნიორთა საერთო კრება, სადაც მიიღო საბოლოო გადაწყვეტილება რეორგანიზაციის შესახებ.
თავიდან უნდა აღვნიშნოთ ის რომ ამ კაზუსში სახეზე გვაქვს რეორგანიზააცის ერთ ერთი ფორმა, რომელიც გათვალისწინებულია 59 მუხლის გ ქვეპუნქტში და მოიცავს სამეწარმეო საზოგადოების გაყოფას. შემდეგ როდესაც რეორგანიზაციის თაობაზე გადაწყვეტილება მიიღო პარტნიორთა საერთო კრების 65%-მა ეს არის მეწარმეთა შესახებ კანონის 66 მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული და ეს მოიცავს იმას რომ შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს შერწყმაში/გაყოფაში მონაწილე ყოველი სამეწარმეო საზოგადოების საერთო კრება. და ამასთან მესამე პუნქტიც უნდა აღინიშნოს, იქიდან გამომდინარე რომ სახეზეა დარღვევა, რადგანაც ხმათა რაოდენობა უნდა აყოფილიყო 75 პროცენტი. რადგანაც კანონის თანახმად შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში, სააქციო საზოგადოებაში, კოოპერატივში შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების 3/4-ის უმრავლესობით.
გაყოფის გეგმას რაც შეეხება აუცილებლად უნდა ყოფილიყო აღნიშნული 67მუხლის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დებულება, სადაც წერია რომ გაყოფის შემთხვევაში შემძენი სამეწარმეო საზოგადოებისთვის/ახლად დაფუძნებული სამეწარმეო საზოგადოებისთვის გადასაცემი აქტივებისა და ვალდებულებების ამომწურავ აღწერასა და განაწილებას. შესაბამისად ეს აუცილებლად უნდა ყოფულიყო მითითებული.
როდესაც კომპანიამ გეგმა გამოაქვეყნა მეორე დღესვე მას ამის შესაძლებლობა ჰქონდა რადგანც მისი დრო შეადგენდა 30 დღეს შესაბამისად სწორი იყო, ამას კი 69 მუხლის მიხედვით ვამბობთ, სადაც განმარტებულია რომ შერწყმაში/გაყოფაში მონაწილე ყოველი სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი ორგანო ვალდებულია გამოაქვეყნოს შერწყმის/გაყოფის გეგმის პროექტი ან განათავსოს ის სამეწარმეო საზოგადოების ვებგვერდზე იმ საერთო კრებამდე 30 დღის განმავლობაში, რომელმაც უნდა დაამტკიცოს შერწყმის/გაყოფის გეგმა. შერწყმის/გაყოფის გეგმის პროექტი უფასოდ უნდა იყოს ხელმისაწვდომი.
ამასთანავე 71 მუხლის მიხედვით შერწყმის/გაყოფის გეგმას ამტკიცებს საერთო კრება ამ კანონის 61-ე მუხლით დადგენილი წესით. საერთო კრების მიერ შერწყმის/გაყოფის გეგმის დამტკიცების შემთხვევაში შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად მიიჩნევა.
3.შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორთა საერთო კრებამ, თავისი გადაწყვეტილებით გამოიწვია კომპანიის ერთ-ერთი დირექტორი - თორნიკე, ბორდის სხდომებზე პერმანენტულად დაუსწრებლობის მიზეზით. თორნიკემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება, ამასთან მიუთითა რომ ის არ წარმოადგენს „მეწარმეთა შესახებ“ კანონით განსაზღვრულ ხელმძღვანელ პირს (დირექტორს), რომლის მიმართაც არ ვრცელდება შრომის კოდექსი, რადგან დირექტორად ის დაინიშნა ხელმძღვანელი ორგანოს (დირექტორატის) თავმჯდომარის ბრძანებით, შესააბამისად მასთან არ დადებულა სასამსახურო ხელშეკრულება და დირექტორად არ არის რეგისტრირებული შესაბამის რეესტრში. სასამართლომ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან თორნიკე დირექტორის სტატუსით რეგისტრირებული არ ყოფილა სამეწარმეო რეესტრში, შესაბამისად, მას არ გააჩნდა ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილება და მის მიმართ უნდა გამოყენებულიყო საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით დადგენილი შრომითი ურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმები. ითვლება თუ არა თორნიკე შპს-ს ხელმძღვანელი ორგანოს წვვრად (დირექტორად)? სწორია თუ არა სასამართლოს გადაწყვეტილება. პასუხი დაასაბუთეთ.
როდესაც საერთო კრებამ გამოიწვია დირექტორი და დაუსახელა ამისთვის მიზეზიც, ეს სრულიად შედიოდა მის უფლებამოსილებებებში რადგანაც 44 მუხლის მიხედვიით, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ხელმძღვანელ პირს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საერთო კრება, თუ მისი დანიშვნა არ განეკუთვნება სამეთვალყურეო საბჭოს უფლებამოსილებას.
იმ სარჩელში მითითებას, როდესაც თორნიკემ თქვა რომ მასზე არ ვრცელდებოდა შრომის კოდექსი იყო სწორი რადგანაც 45 პირველი ნაწლით ხელმძღვანელი პირის/სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას ხელმძღვანელ პირს/სამეთვალყურეო საბჭოს წევრს შორის იდება სასამსახურო ხელშეკრულება. მასზე არ ვრცელდება შრომის სამართლის დებულებები.
ასევე 45 მეორეთი სამეთვალყურეო საბჭოს წევრთან სასამსახურო ხელშეკრულებას დებს საერთო კრების ის თავმჯდომარე, რომელიც განსაზღვრულია წესდებით ან არჩეულ იქნა იმ კრების მიერ, რომელმაც მიიღო პირის ხელმძღვანელ პირად არჩევის შესახებ გადაწყვეტილება. (ეს მუხლი არის დამატებით მარტო 44 ითაც შეიძლება)

1. იაშვილმა, კოკოზაიშვილმა, სპს „კილაძე და კომპანიამ“ და შპს „როლანდმა“ 2020 წლის 1 თებერვალს დააფუძნეს შპს „ბერმუხა“. წესდებით განისაზღვრა თითოეული პარტნიორის შენატანის მოცულობა და შესაბამისად წილები (თითოეულის შენატანი განისაზღვრა 30.000 ლარით, როგორც ფულადი, ისე არაფულადი შენატანის სახით). ყველა პარტნიორმა განახორციელა საწარმოს განთავსებულ კაპიტალში შენატანის სრულად შეტანა რეგისტრაციის მომენტში (2020 წლის 1 თებერვალს), გარდა სპს „კილაძე და კომპანიისა“, რომელსაც პარტნიორთა შეთანხმებით (2020 წლის 2 თებერვლის პარტნიორთა საერთო კრების #1 გადაწყვეტილებით) შენატანის სრულად შეტანის ვადა გაუგრძელდა 2022 წლის კოკოჩაშვილმა 1 თებერვლამდე. 2020 წლის 1 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით შპს „ბერმუხას“ დაეკისრა ჯარიმის გადახდა 25. 000 ლარის ოდენობით შპს „გნოლის“ სასარგებლოდ. შპს „ბერმუხამ“, კრედიტორის (შპს „გნოლის“) დაკმაყოფილების მიზნით მოსთხოვა პარტნიორს - სპს „კილაძე და კომპანიას“ დაუყოვნებლივ შეევსო შენატანი სრულად კომპანიის განთავსებულ კაპიტალში. სპს „კილაძე და კომპანიამ“ მიუთითა პარტნიორთა 2020 წლის 2 თებერვლის #1 გადაწყვეტილებაზე, რის საფუძველზეც უარი განაცხადა შენატანის ვადაზე ადრე განხორციელებაზე. ამავე დროს პარტნიორმა იაშვილმა,რომელმაც განახორციელა არაფულადი შენატანი, რომლის ღირებულებაც აღემატებოდა შეთანხმებულ შენატანს, მოითხოვა შპს "ბერმუხასგან" სხვაობის ფულადი სახით დაბრუნება 2020 წლის 1 ოქტომბრამდე, რაზეც დანარჩენმა პარტნიორებმა განაცხადეს უარი. იმსჯელეთ და მიიღეთ გადაწყვეტილება შემდეგ საკითხებზე: ჰქონდათ თუ არა პარტნიორებს (პარტნიორთა საერთო კრებას) უფლება უარი ეთქვა იაშვილისთვის ზემოხსენებულ მოთხოვნაზე? ჰქონდათ თუ არა პარტნიორებს შეთანხმებულ დროზე ადრე მოეთხოვათ სპს „კილაძე და კომპანიასთვის“ შენატანის განხხორციელება? კანონიერია თუ არა სპს „კილაძე და კომპანიის“ უარი? პასუხი დაასაბუთეთ „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის გამოყენებით.
1. თავიდან სწორი იქნება თუ ზოგადად შენატანის ცნებას განვმარტავთ, რადგანაც შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება,რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში.
რაც შეეხება კაზუსის პირველ ნაწილს: პარტნიორების უარი იაშვილის მოთხოვნაზე იყო საქართველოს მეწარმეთა კოდექსის 24 -ე მუხლთან შეუსაბამო , რადგანაც მეწარმეთა შესახებ კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, იმ შემთხვევაში როდესაც არაფულადი შენატანის ოდენობა მეტია შეთანხმებული შემატანის ოდენობაზე, პარტნიორი უფლებამოსილია მოითხოვოს სხვაობის ფულადი სახით დაბრუნება, ხოლო საზოგადოება უფლებამოსილია ამ ვალდებულების შესრულება გადაავადოს არაუმეტეს 1 წლით, თუკი მხარეები სხვაგვარად არ შეთანხმდებიან, აქედან შეიძლება გავაკეთოთ დასკვნა იმაზე რომ პარტნიორებს არ ჰქონდათ უფლება უარი ეთქვათ იაშვილის მოთხოვმაზე.
2.პარტნიორებს შეთანხმებულ დროზე ადრე არ ჰქონდათ უფლება მოეთხოვათ სპს „კილაძე და კომპანიასთვის“ შენატანის განხხორციელება რადგანაც საქართველოს კანონის მეწარმეთა შესახებ-ის 25-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით შენატანი უნდა შესრულდეს კანონით და წესდებით განსაზღვრულ წესსა და ვადებში. შესაბამისად პარტნიორთა მოთხოვნა იმაზე რომ შეთანხმებულ დროზე ადრე მოეთხოვათ სპს ,,კილაძე და კომპანიისთვის " შენატანის განხორციელება არ არის კანონიერი და მართებული, ვინაიდან პარტნიორთა შეთანხმებით და წესდებით მას შენატანის ვადა განუსაზღვრეს და გაიგრძელეს 2022 წლის 1 თებერვლამდე .
3.ასევე არაკანონიერია ის ფაქტიც, რომ შპს ბერმუხამ მის პარტნიორ სპს კილაძე და კომპანიას იმის გამო მოსთხოვა ვადაზე ადრე შენატანის განხორციელება რომ კრედიტორი დაეკმაყოფილებინა. ვინაიდან, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით პარტნიორი სამეწარმეო საზოგადოების ვალდებულებებისთვის არ აგებს პასუხს კრედიტორის წინაშე . შესაბამისად ამ შემთხვევაში უშუალოდ შპს ბერმუხას უნდა ეგო პასუხი მთელი თავისი ქონებით კრედიტორის წინაშე.
4.კანონიერია უარი, ვინაიდან მას წესდებით ჰქონდა განსაზღვრული ვადა, რა ვადაშიც უნდა განეხორციელებინა შენატანი. მას უფლება ჰქონდა უარი ეთქვა შენატანის ვადაზე ადრე განხორციელებაზე.
2. 2015 წელს პარტნიორებმა - კაკაბაძემ, ხმალაძემ და შპს „გვირილამ“ დააფუძნეს სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „ხმალაძე და კომპანია“. თითოეულმა პარტნიორმა საზოგადოების კაპიტალში შეიტანა 1000 ლარი. შპს „გვირილას“ დამფუძნებელი პარტნიორია აბაშიძე 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით, ამასთან „გვირილას“ განთავსებული კაპიტალის ოდენობა 40000 ლარია. 2018 წელს შპს „გვირილა“ გავიდა სპს-ის პარტნიორთა შემადგენლობიდან. 2020 წელს ერთ-ერთი გარიგების არაჯეროვნად შესრულების საფუძველზე სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ მიმართ მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა სს „თბილბანკს“ 20000 ლარის მოცულობით. „თბილბანკმა“ ფულადი ვალდებულების სრული მოცულობით შესრულება მოსთხოვა შპს „გვირილას“, რადგან მიიჩნია, რომ ეს უკანასკნელი პარტნიორთა შორის ყველაზე მეტად გადახდისუნარიანი იყო. შპს „გვირილამ“ განაცხადა უარი 20000 ლარის გადახდაზე, რაც შემდეგნაირად დაასაბუთა: 1. პირველ რიგში „თბილბანკმა“ ვალდებულების შესრულება უნდა მოსთხოვოს თავად იურიდიულ პირს - სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ და არა პარტნიორს, რადგან გარიგების მხარე იყო სპს „ხმალაძე და კომპანია“; 2. „გვირილა“ არ არის ვალდებული გაიზიაროს გადახდის ვალდებულება, იმის გამო, რომ 2018 წლიდან ის აღარ არის სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ დამფუძნებელი პარტნიორი. იმსჯელეთ და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კაანონის გამოყენებით დაასაბუთეთ პასუხი.
თავიდანვე უნდა ავღნიშნოთ ის რომ სახეზე არის სამი პარტნიორი, მათ შორის არიან: კაკაბაძე, ხმალაძე, შპს გვირილა. ეს სამივე წარმოადგენენ სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას სახელად "შპს ხმალაძე და კომპანია".
დამატებით უნდა ითქვას, ის რომ თითოეულ მათგანს საზოგადოების კაპიტალში შეტანილი აქვთ გარკვეული თანხა, რომელიც არის 1000ლარი. ჯამში კი წარმოადგენს 3000ლარს.
როგორც მეწარმეთა შესახებ კანონის 94 მუხლში წერია სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის პარტნიორები ერთობლივად, ერთიანი საფირმო სახელწოდებით ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას და ამ საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებენ უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები. ამასთანავე უნდა ითქვას ისიც, რომ სოლიდარული ტიპის საზოგადოება წარმოადგენს ამხანაგობის ტიპის საზოგადოებას.
ამის შესაბამისად პარტნიორები ვალდებულები თანხა კომპანიის ბიუჯეტიდანაც გადაიხადონ და ასევე თავიანთი სახსრებიდანაც.
რაც შეეხება "თბილბანკის" მოთხოვნას მიმაჩნია რომ არასწორია, რადგანაც მას ჯერ უნდა მიემართა სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისთვის ამას კი ვადასტურებთ 110 მუხლით, რომლის მიხედვითაც რომ ვიმსჯელოთ, ის რომ ვინაიდან გვირილა გავიდა 2018 წელს ეს არ არის საკმარისი რომ მან უარი თქვას პასუხისმგებლობაზე, რადგანაც 110 მუხლში აღნიშნულია, რომ გასული უნდა იყოს 3 წელი გვირილას რომ ყველანაირი ვალდებულება მოეხსნას.
ამასთანავე ისიც მნიშვნელოვანია, რომ კანონიერად არ მიმაჩნია "თბილბანკის" მოთხოვნა გვირილას მიმართ, რადგანაც ის წარმოადგენდა მისი აზრით სხვა პარტნიორებთან შედარებით გადახდისუნარიან პარტნიორს.
ვფიქრობ, რომ უპირველესად, თბილბანკს პირდაპირ უნდა მიემართა "შპს ხმალაძე და კომპანიისათვის" და ამ შემთხვევაში კი სპს გადაიხდიდა იმ 3000ლარს რაც ბიუჯეტში ჰქონდა, ხოლო რაც დარჩებოდა 17 000ლარი, გადანაწილდებოდა სამ პარტნიორზე.

კაზუსები
1.შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „გვირილას“ 2022 წლის 20 იანვარს, საერთო კრების გადაწყვეტილებით პარტნიორთა შემადგენლობიდან გაირიცხა კომპანიის მეწილე - დავითი, იმავე გადაწყვეტილებით კომპანიამ მას დაუდგინა და გადაუხადა წილის კომპენსაცია. 2022 წლის 1 თებერვალს შპს „გვირილამ“ მიმართა მარეგისტრირებელ ორგანოს და მოითხოვა პარტნიორთა შემადგენლობაში ცვლილებების შეტანა და დავითის პარტნიორთა სიიდან ამოშლა. მეორე დღეს, 2022 წლის 2 თებერვალს პარტნიორთა საერთო კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომ პარტნიორთა შემადგენლობის ცვლილებათა საბოლოო რეგისტრაციამდე დავითს შეჩერებოდა პარტნიორთა კრებაზე ხმის უფლება. ზემოაღნიშნულთან დაკავშირდებით დავითმა მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა შპს „გვირილას“ 2022 წლის 20 იანვარისა და 2022 წლის 2 თებერვლის პარტნიორთა კრებების გადაწყვეტილებების ბათილად ცნობა. იმსჯელეთ და მიიღეთ კანონონის შესაბამისი ნორმებით დასაბუთებული გადაწყვეტილება წარმოდგენილ დავასთან დაკავშირებით.

ამოხსნა:
თავიდან ჩემი აზრით მნშვნელოვანია აღინიშნოს ის რომ პარტნიორის გარიცხვა შეზღუდული პასიხისმგებლობის საზოგადოებიდან უნდა მომხდარიყო მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას ეს კი განსაზღვრულია მეწარმეთა შესახებ კანონის 143 მუხლის 1 ნაწილით სადაც განმარტებულია რომ მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას სასამართლოს შეუძლია პარტნიორთა გადაწყვეტილების შესაბამისად წარდგენილი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების სარჩელის საფუძველზე მიიღოს გადაწყვეტილება პარტნიორის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებიდან გარიცხვის შესახებ.
ამასთანავე კაზუსის თანახმად არ გვაქვს პარტნიორის გარიცხვის კონკრეტული წინაპირობა რასაც გათვალისწინებულია 143 მუხლის 2 ნაწილში, რის მიხედვითაც მნიშვნელოვანი საფუძველი არსებობს, როდესაც პარტნიორის ქმედება მნიშვნელოვან ზიანს აყენებს შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ინტერესებს ან მისი პარტნიორად დარჩენა საზიანოა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების შემდგომი საქმიანობისთვის, თუ პარტნიორი შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებამ წერილობით უშედეგოდ გააფრთხილა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ინტერესების დამაზიანებელი ქმედების შეწყვეტისა და შესაძლო გარიცხვის შესახებ.
თვითონ დავითს რაც შეეხება მისი გარიცხვა ისე მოხდა რომ არ გვქონდა ის საფუძველი რასაც კანონმდებლობა განმარტავს. შესაბამისად რომ ვიმსჯელოთ დავითის მიმართვა სასამართლოსთვის იყო სრულიად სწორი.
არ მიმაჩნია კანონთან თანხვედრაში როდესაც საერთო კრებაზე მიღებული იქნა გადაწყვეტილება, რომლითაც საბოლოო რეგისტრაციამდე დავითს უნდა შეჩერებოდა პარტნიორთა კრებაზე ხმის მიცემის უფლება. რადგანაც ეს შეეძლო განეხორციელებინა სასამართლოს. ამის დასადასტურებლად შეგვიძლია მოვიყვანოთ 143 მუხლის 5 ნაწილი, რომლის თანახმადაც სასამართლოს შეუძლია შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების მოთხოვნით, საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებამდე პარტნიორს შეუჩეროს ხმის უფლება ან სხვა არაქონებრივი უფლებები. შესაბამისად მეექვსე ნაწილის მიხედვით კი სასამართლოს მიერ პარტნიორის შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებიდან გარიცხვის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში პარტნიორი გარიცხულად მიიჩნევა სასამართლოს გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტიდან.

2. სააქციო საზოგადოება - „ნობათის“ დაფუძნებისას პრტნიორები: ფიზიკური პირი - თემური, შპს „დიდველი“ და სს „სოფელი“ შეთანხმდნენ, რომ წინდათქმული შენატანს განახორციეელებდნენ სს-ის დაფუძნებიდან 2 წლის ვადაში, რაც ასახეს თავიანთ წესდებაში, მათ შორის შპს „დიდველის“ შენატანი შეადგენდა 150.000 ლარის ღირებულების არაფულად შენატანს, ხოლო თემურის და სს „სოფელის“ შენატანი განისაზღვრა 100.000 ლარით, თითოეულისთვის. თემურმა დათქმულ დროს ვერ განახორციელა შენატანის სრულად შეტანა, რის გამოც კომპანიამ ვადის გადაცილებიდან 15 კალენდარულ დღეში, მის მიმართ დაიწყო აქციის ჩამორთმევის პროცესი. თემურმა განაცხადა, რომ კომპანიამ დაარღვია კანონით გათვალისწინებული პროცედურა, აქციის ჩამორთმევის დაწყების თაობაზე. იმსჯელეთ და მიიღეთ კანონონის შესაბამისი ნორმებით დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

ამოხსნა:
თავიდან შენატანით ცნებით რომ დავიწოთ, მეწარმეთა შესახებ კანონის 21 მუხლის თანახმად შენატანის ცნება შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება, რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში.
ამის შემდგომ, როდესაც კაზუსის მიხედვით, პარტნიორები შეთანხმდნენ რომ შენატანს განახორციელებდნენ 2 წლის ვადაში ეს მოქმედება სწორი იყო, რადგანაც სწორედ 24 მუხლის მიხედვით არის განსაზღვრული შენატანის ვადა, ეს კი უნდა განხორციელდეს კანონითა და წესდებით დადგენილი წესით და განსაზღვრულ ვადაში.
ამასთანავე 152 მუხლის თანახმად შენატანის განხორციელების წესი და ვადა განისაზღვრება კანონით ან/და წესდებით. წინდათქმულ შენატანზეც რომ შეთანხმდენენ 2 წლით ვადითო ესეს სწორი იყო რადგანაც 152მუხლის მესამე ნაწილით სააქციო საზოგადოების დაფუძნებისას ან მისი კაპიტალის გაზრდისას აქციონერმა შენატანი უნდა განახორციელოს სააქციო საზოგადოების რეგისტრაციის ან მისი კაპიტალის გაზრდის მომენტიდან 5 წლის ვადაში, თუ წესდებით უფრო მცირე ვადა არ არის გათვალისწინებული.
შემდგომ უკვე როდესაც მათ განსაზღვრეს ფულადი და არაფულადი შენატანის არსებობა ეს ქმედებაც კანონიერად მიმაჩნია რადგანაც, 23 მუხლის მიხედვით შენატანის სახეები შენატანის განხორციელების ვალდებულება შეიძლება შესრულდეს ფულის გადახდით ან სხვა მატერიალური ან არამატერიალური ქონებრივი სიკეთის გადაცემით. სამუშაოს შესრულება ან მომსახურების გაწევა შეიძლება იყოს არაფულადი შენატანის საგანი.
ამ სემთხვევაში როდესაც თემურმა ვერ განახორციელა შენატანის სრულად შეტანა და შემდგომ უკვე კომპანიამ ჩამორთმევა დაიწყო არ კანონთან თავსებადი რადგანაც მას უნდა მისცემოდა არანაკლებ 30 დღე ვადად, რაც უშუალოდ აღნიშნულია 152 მუხლის მეექვსე ნაწილში, სადაც განმარტებულია რომ აქციონერის მიერ ფულადი შენატანის განხორციელების ვადის დარღვევისას სააქციო საზოგადოების ხელმძღვანელ ორგანოს შეუძლია დაიწყოს აქციის ჩამორთმევის პროცესი. ამ შემთხვევაში სააქციო საზოგადოება ვალდებულია გააფრთხილოს აქციონერი აქციის ჩამორთმევის პროცესის დაწყების შესახებ და ფულადი შენატანის განხორციელებისთვის მისცეს მას დამატებითი ვადა არანაკლებ 30 დღისა.

3. შპს „ქართული ღვინოს“ პარტნიორთა საერთო კრებამ ხმათა 65%-ის თანხმობით მიიღო გადაწყვეტილება რეორგანიზაციის თაობაზე, კერძოდ მისივე ფილიალის („თელავის ფილიალი“) გამოყოფისა და ამ უკანასკნელის სააქციო საზოგადოება -„მარანის“ სახელწოდებით რეგისტრაციის თაობაზე. პარტნიორებმა შეადგინეს გაყოფის გეგმა და ასახეს ყველა სავალდებულო მონაცემი, გარდა აქტივებისა და პასივების (ვალდებულებების) დეტალური ჩამონათვალისა და აღწერისა. გადაწყვეტილების მიღებიდან მეორე დღეს კომპანიამ გამოაქვეყნა გაყოფის გეგმა, ხოლო გამოქვეყნებიდან მე-10 დღეს ჩაატარა პარტნიორთა საერთო კრება, სადაც მიიღო საბოლოო გადაწყვეტილება რეორგანიზაციის შესახებ.
ამოხსნა:
თავიდან უნდა აღვნიშნოთ ის რომ ამ კაზუსში სახეზე გვაქვს რეორგანიზააცის ერთ ერთი ფორმა, რომელიც გათვალისწინებულია 59 მუხლის გ ქვეპუნქტში და მოიცავს სამეწარმეო საზოგადოების გაყოფას. შემდეგ როდესაც რეორგანიზაციის თაობაზე გადაწყვეტილება მიიღო პარტნიორთა საერთო კრების 65%-მა ეს არის მეწარმეთა შესახებ კანონის 66 მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრული და ეს მოიცავს იმას რომ შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილებას იღებს შერწყმაში/გაყოფაში მონაწილე ყოველი სამეწარმეო საზოგადოების საერთო კრება. და ამასთან მესამე პუნქტიც უნდა აღინიშნოს, იქიდან გამომდინარე რომ სახეზეა დარღვევა, რადგანაც ხმათა რაოდენობა უნდა აყოფილიყო 75 პროცენტი. რადგანაც კანონის თანახმად შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაში, სააქციო საზოგადოებაში, კოოპერატივში შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილება მიიღება კენჭისყრაში მონაწილეთა ხმების 3/4-ის უმრავლესობით.
გაყოფის გეგმას რაც შეეხება აუცილებლად უნდა ყოფილიყო აღნიშნული 67მუხლის „ი“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დებულება, სადაც წერია რომ გაყოფის შემთხვევაში შემძენი სამეწარმეო საზოგადოებისთვის/ახლად დაფუძნებული სამეწარმეო საზოგადოებისთვის გადასაცემი აქტივებისა და ვალდებულებების ამომწურავ აღწერასა და განაწილებას. შესაბამისად ეს აუცილებლად უნდა ყოფულიყო მითითებული.
როდესაც კომპანიამ გეგმა გამოაქვეყნა მეორე დღესვე მას ამის შესაძლებლობა ჰქონდა რადგანც მისი დრო შეადგენდა 30 დღეს შესაბამისად სწორი იყო, ამას კი 69 მუხლის მიხედვით ვამბობთ, სადაც განმარტებულია რომ შერწყმაში/გაყოფაში მონაწილე ყოველი სამეწარმეო საზოგადოების ხელმძღვანელობაზე უფლებამოსილი ორგანო ვალდებულია გამოაქვეყნოს შერწყმის/გაყოფის გეგმის პროექტი ან განათავსოს ის სამეწარმეო საზოგადოების ვებგვერდზე იმ საერთო კრებამდე 30 დღის განმავლობაში, რომელმაც უნდა დაამტკიცოს შერწყმის/გაყოფის გეგმა. შერწყმის/გაყოფის გეგმის პროექტი უფასოდ უნდა იყოს ხელმისაწვდომი.
ამასთანავე 71 მუხლის მიხედვით შერწყმის/გაყოფის გეგმას ამტკიცებს საერთო კრება ამ კანონის 61-ე მუხლით დადგენილი წესით. საერთო კრების მიერ შერწყმის/გაყოფის გეგმის დამტკიცების შემთხვევაში შერწყმის/გაყოფის შესახებ გადაწყვეტილება მიღებულად მიიჩნევა.

4. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორთა საერთო კრებამ, თავისი გადაწყვეტილებით გამოიწვია კომპანიის ერთ-ერთი დირექტორი - თორნიკე, ბორდის სხდომებზე პერმანენტულად დაუსწრებლობის მიზეზით. თორნიკემ სარჩელით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა სამსახურში აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება, ამასთან მიუთითა რომ ის არ წარმოადგენს „მეწარმეთა შესახებ“ კანონით განსაზღვრულ ხელმძღვანელ პირს (დირექტორს), რომლის მიმართაც არ ვრცელდება შრომის კოდექსი, რადგან დირექტორად ის დაინიშნა ხელმძღვანელი ორგანოს (დირექტორატის) თავმჯდომარის ბრძანებით, შესააბამისად მასთან არ დადებულა სასამსახურო ხელშეკრულება და დირექტორად არ არის რეგისტრირებული შესაბამის რეესტრში. სასამართლომ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან თორნიკე დირექტორის სტატუსით რეგისტრირებული არ ყოფილა სამეწარმეო რეესტრში, შესაბამისად, მას არ გააჩნდა ხელმძღვანელობითი უფლებამოსილება და მის მიმართ უნდა გამოყენებულიყო საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით დადგენილი შრომითი ურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმები. ითვლება თუ არა თორნიკე შპს-ს ხელმძღვანელი ორგანოს წვვრად (დირექტორად)? სწორია თუ არა სასამართლოს გადაწყვეტილება. პასუხი დაასაბუთეთ.

ამოხსნა:

როდესაც საერთო კრებამ გამოიწვია დირექტორი და დაუსახელა ამისთვის მიზეზიც, ეს სრულიად შედიოდა მის უფლებამოსილებებებში რადგანაც 44 მუხლის მიხედვიით, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების ხელმძღვანელ პირს თანამდებობაზე ნიშნავს და თანამდებობიდან ათავისუფლებს საერთო კრება, თუ მისი დანიშვნა არ განეკუთვნება სამეთვალყურეო საბჭოს უფლებამოსილებას.
იმ სარჩელში მითითებას, როდესაც თორნიკემ თქვა რომ მასზე არ ვრცელდებოდა შრომის კოდექსი იყო სწორი რადგანაც 45 პირველი ნაწლით ხელმძღვანელი პირის/სამეთვალყურეო საბჭოს წევრის თანამდებობაზე დანიშვნის შესახებ გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას ხელმძღვანელ პირს/სამეთვალყურეო საბჭოს წევრს შორის იდება სასამსახურო ხელშეკრულება. მასზე არ ვრცელდება შრომის სამართლის დებულებები.
ასევე 45 მეორეთი სამეთვალყურეო საბჭოს წევრთან სასამსახურო ხელშეკრულებას დებს საერთო კრების ის თავმჯდომარე, რომელიც განსაზღვრულია წესდებით ან არჩეულ იქნა იმ კრების მიერ, რომელმაც მიიღო პირის ხელმძღვანელ პირად არჩევის შესახებ გადაწყვეტილება. (ეს მუხლი არის დამატებით მარტო 44 ითაც შეიძლება)

5. იაშვილმა, კოკოზაიშვილმა, სპს „კილაძე და კომპანიამ“ და შპს „როლანდმა“ 2020 წლის 1 თებერვალს დააფუძნეს შპს „ბერმუხა“. წესდებით განისაზღვრა თითოეული პარტნიორის შენატანის მოცულობა და შესაბამისად წილები (თითოეულის შენატანი განისაზღვრა 30.000 ლარით, როგორც ფულადი, ისე არაფულადი შენატანის სახით). ყველა პარტნიორმა განახორციელა საწარმოს განთავსებულ კაპიტალში შენატანის სრულად შეტანა რეგისტრაციის მომენტში (2020 წლის 1 თებერვალს), გარდა სპს „კილაძე და კომპანიისა“, რომელსაც პარტნიორთა შეთანხმებით (2020 წლის 2 თებერვლის პარტნიორთა საერთო კრების #1 გადაწყვეტილებით) შენატანის სრულად შეტანის ვადა გაუგრძელდა 2022 წლის კოკოჩაშვილმა 1 თებერვლამდე. 2020 წლის 1 აგვისტოს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილებით შპს „ბერმუხას“ დაეკისრა ჯარიმის გადახდა 25. 000 ლარის ოდენობით შპს „გნოლის“ სასარგებლოდ. შპს „ბერმუხამ“, კრედიტორის (შპს „გნოლის“) დაკმაყოფილების მიზნით მოსთხოვა პარტნიორს - სპს „კილაძე და კომპანიას“ დაუყოვნებლივ შეევსო შენატანი სრულად კომპანიის განთავსებულ კაპიტალში. სპს „კილაძე და კომპანიამ“ მიუთითა პარტნიორთა 2020 წლის 2 თებერვლის #1 გადაწყვეტილებაზე, რის საფუძველზეც უარი განაცხადა შენატანის ვადაზე ადრე განხორციელებაზე. ამავე დროს პარტნიორმა იაშვილმა,რომელმაც განახორციელა არაფულადი შენატანი, რომლის ღირებულებაც აღემატებოდა შეთანხმებულ შენატანს, მოითხოვა შპს "ბერმუხასგან" სხვაობის ფულადი სახით დაბრუნება 2020 წლის 1 ოქტომბრამდე, რაზეც დანარჩენმა პარტნიორებმა განაცხადეს უარი.
იმსჯელეთ და მიიღეთ გადაწყვეტილება შემდეგ საკითხებზე:
ჰქონდათ თუ არა პარტნიორებს (პარტნიორთა საერთო კრებას) უფლება უარი ეთქვა იაშვილისთვის ზემოხსენებულ მოთხოვნაზე?
ჰქონდათ თუ არა პარტნიორებს შეთანხმებულ დროზე ადრე მოეთხოვათ სპს „კილაძე და კომპანიასთვის“ შენატანის განხხორციელება?
კანონიერია თუ არა სპს „კილაძე და კომპანიის“ უარი? პასუხი დაასაბუთეთ „მეწარმეთა შესახებ“ კანონის გამოყენებით.

ამოხსნა:
1. თავიდან სწორი იქნება თუ ზოგადად შენატანის ცნებას განვმარტავთ, რადგანაც შენატანი არის სამეწარმეო საზოგადოებისთვის საკუთრებაში გადაცემული ქონება,რომლის ეკონომიკური ღირებულება აისახება სამეწარმეო საზოგადოების ბალანსში.
რაც შეეხება კაზუსის პირველ ნაწილს: პარტნიორების უარი იაშვილის მოთხოვნაზე იყო საქართველოს მეწარმეთა კოდექსის 24 -ე მუხლთან შეუსაბამო , რადგანაც მეწარმეთა შესახებ კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, იმ შემთხვევაში როდესაც არაფულადი შენატანის ოდენობა მეტია შეთანხმებული შემატანის ოდენობაზე, პარტნიორი უფლებამოსილია მოითხოვოს სხვაობის ფულადი სახით დაბრუნება, ხოლო საზოგადოება უფლებამოსილია ამ ვალდებულების შესრულება გადაავადოს არაუმეტეს 1 წლით, თუკი მხარეები სხვაგვარად არ შეთანხმდებიან, აქედან შეიძლება გავაკეთოთ დასკვნა იმაზე რომ პარტნიორებს არ ჰქონდათ უფლება უარი ეთქვათ იაშვილის მოთხოვმაზე.
2.პარტნიორებს შეთანხმებულ დროზე ადრე არ ჰქონდათ უფლება მოეთხოვათ სპს „კილაძე და კომპანიასთვის“ შენატანის განხხორციელება რადგანაც საქართველოს კანონის მეწარმეთა შესახებ-ის 25-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით შენატანი უნდა შესრულდეს კანონით და წესდებით განსაზღვრულ წესსა და ვადებში. შესაბამისად პარტნიორთა მოთხოვნა იმაზე რომ შეთანხმებულ დროზე ადრე მოეთხოვათ სპს ,,კილაძე და კომპანიისთვის " შენატანის განხორციელება არ არის კანონიერი და მართებული, ვინაიდან პარტნიორთა შეთანხმებით და წესდებით მას შენატანის ვადა განუსაზღვრეს და გაიგრძელეს 2022 წლის 1 თებერვლამდე .
3.ასევე არაკანონიერია ის ფაქტიც, რომ შპს ბერმუხამ მის პარტნიორ სპს კილაძე და კომპანიას იმის გამო მოსთხოვა ვადაზე ადრე შენატანის განხორციელება რომ კრედიტორი დაეკმაყოფილებინა. ვინაიდან, მეწარმეთა შესახებ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით პარტნიორი სამეწარმეო საზოგადოების ვალდებულებებისთვის არ აგებს პასუხს კრედიტორის წინაშე . შესაბამისად ამ შემთხვევაში უშუალოდ შპს ბერმუხას უნდა ეგო პასუხი მთელი თავისი ქონებით კრედიტორის წინაშე.
4.კანონიერია უარი, ვინაიდან მას წესდებით ჰქონდა განსაზღვრული ვადა, რა ვადაშიც უნდა განეხორციელებინა შენატანი. მას უფლება ჰქონდა უარი ეთქვა შენატანის ვადაზე ადრე განხორციელებაზე.

6. 2015 წელს პარტნიორებმა - კაკაბაძემ, ხმალაძემ და შპს „გვირილამ“ დააფუძნეს სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება „ხმალაძე და კომპანია“. თითოეულმა პარტნიორმა საზოგადოების კაპიტალში შეიტანა 1000 ლარი. შპს „გვირილას“ დამფუძნებელი პარტნიორია აბაშიძე 100%-იანი წილობრივი მონაწილეობით, ამასთან „გვირილას“ განთავსებული კაპიტალის ოდენობა 40000 ლარია. 2018 წელს შპს „გვირილა“ გავიდა სპს-ის პარტნიორთა შემადგენლობიდან. 2020 წელს ერთ-ერთი გარიგების არაჯეროვნად შესრულების საფუძველზე სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ მიმართ მოთხოვნის უფლება წარმოეშვა სს „თბილბანკს“ 20000 ლარის მოცულობით. „თბილბანკმა“ ფულადი ვალდებულების სრული მოცულობით შესრულება მოსთხოვა შპს „გვირილას“, რადგან მიიჩნია, რომ ეს უკანასკნელი პარტნიორთა შორის ყველაზე მეტად გადახდისუნარიანი იყო. შპს „გვირილამ“ განაცხადა უარი 20000 ლარის გადახდაზე, რაც შემდეგნაირად დაასაბუთა: 1. პირველ რიგში „თბილბანკმა“ ვალდებულების შესრულება უნდა მოსთხოვოს თავად იურიდიულ პირს - სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ და არა პარტნიორს, რადგან გარიგების მხარე იყო სპს „ხმალაძე და კომპანია“; 2. „გვირილა“ არ არის ვალდებული გაიზიაროს გადახდის ვალდებულება, იმის გამო, რომ 2018 წლიდან ის აღარ არის სპს „ხმალაძე და კომპანიას“ დამფუძნებელი პარტნიორი. იმსჯელეთ და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კაანონის გამოყენებით დაასაბუთეთ პასუხი.
თავიდანვე უნდა ავღნიშნოთ ის რომ სახეზე არის სამი პარტნიორი, მათ შორის არიან: კაკაბაძე, ხმალაძე, შპს გვირილა. ეს სამივე წარმოადგენენ სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას სახელად "შპს ხმალაძე და კომპანია".
დამატებით უნდა ითქვას, ის რომ თითოეულ მათგანს საზოგადოების კაპიტალში შეტანილი აქვთ გარკვეული თანხა, რომელიც არის 1000ლარი. ჯამში კი წარმოადგენს 3000ლარს.
როგორც მეწარმეთა შესახებ კანონის 94 მუხლში წერია სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოება არის სამეწარმეო საზოგადოება, რომლის პარტნიორები ერთობლივად, ერთიანი საფირმო სახელწოდებით ახორციელებენ სამეწარმეო საქმიანობას და ამ საზოგადოების ვალდებულებებისთვის კრედიტორების წინაშე პასუხს აგებენ უშუალოდ და შეუზღუდავად, როგორც სოლიდარული მოვალეები. ამასთანავე უნდა ითქვას ისიც, რომ სოლიდარული ტიპის საზოგადოება წარმოადგენს ამხანაგობის ტიპის საზოგადოებას.
ამის შესაბამისად პარტნიორები ვალდებულები თანხა კომპანიის ბიუჯეტიდანაც გადაიხადონ და ასევე თავიანთი სახსრებიდანაც.
რაც შეეხება "თბილბანკის" მოთხოვნას მიმაჩნია რომ არასწორია, რადგანაც მას ჯერ უნდა მიემართა სოლიდარული პასუხისმგებლობის საზოგადოებისთვის ამას კი ვადასტურებთ 110 მუხლით, რომლის მიხედვითაც რომ ვიმსჯელოთ, ის რომ ვინაიდან გვირილა გავიდა 2018 წელს ეს არ არის საკმარისი რომ მან უარი თქვას პასუხისმგებლობაზე, რადგანაც 110 მუხლში აღნიშნულია, რომ გასული უნდა იყოს 3 წელი გვირილას რომ ყველანაირი ვალდებულება მოეხსნას.
ამასთანავე ისიც მნიშვნელოვანია, რომ კანონიერად არ მიმაჩნია "თბილბანკის" მოთხოვნა გვირილას მიმართ, რადგანაც ის წარმოადგენდა მისი აზრით სხვა პარტნიორებთან შედარებით გადახდისუნარიან პარტნიორს.
ვფიქრობ, რომ უპირველესად, თბილბანკს პირდაპირ უნდა მიემართა "შპს ხმალაძე და კომპანიისათვის" და ამ შემთხვევაში კი სპს გადაიხდიდა იმ 3000ლარს რაც ბიუჯეტში ჰქონდა, ხოლო რაც დარჩებოდა 17 000ლარი, გადანაწილდებოდა სამ პარტნიორზე.

დაზარალებულის კომპენსაციის საკითხის ნაწილში გასაჩივრებისას ისევ სისხლის სამართლის საქმის განმხილველი მოსამართლე "მოცდება" თუნდაც ამ საქმეზე სხვა საჩივარი არ იყოს მხარეების მხრიდან წარდგენილი?