Document structure
View explanations
Referenced documents
Document Highlights
Consolidated publications
Consolidated versions (08/07/2015 - 20/07/2018)
1. საქართველოს კანონი „პროფესიული კავშირების შესახებ“ ადგენს პროფესიული კავშირების (პროფკავშირების) შექმნის სამართლებრივ საფუძვლებს, უფლებებსა და საქმიანობის გარანტიებს.
2. ეს კანონი აწესრიგებს:
ა) საზოგადოებრივ ურთიერთობებს, რომლებიც დაკავშირებულია პროფესიული კავშირების შექმნის, უფლებებისა და საქმიანობის გარანტიების რეალიზებასთან;
ბ) პროფესიული კავშირების, პროფესიული კავშირების გაერთიანებების (ასოციაციების) ურთიერთობას სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან, დამსაქმებლებთან, დამსაქმებელთა გაერთიანებებთან (კავშირებთან, ასოციაციებთან), სხვა საზოგადოებრივ გაერთიანებებთან, ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან.
მუხლი 2. პროფესიული კავშირების, პროფესიული კავშირების გაერთიანებების (ასოციაციების) შექმნის უფლება
1. პროფესიული კავშირი არის საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრული წესით შექმნილი არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირი, საქმიანობის მიხედვით – საერთო საწარმოო, პროფესიული ინტერესებით დაკავშირებულ პირთა (მუშაკთა) ნებაყოფლობითი საზოგადოებრივი გაერთიანება (ორგანიზაცია), რომლის მიზანია თავისი წევრების შრომითი, სოციალურ-ეკონომიკური და სამართლებრივი უფლებებისა და ინტერესების დაცვა და წარმომადგენლობა.
2. საქართველოს კონსტიტუციით ყველას აქვს პროფესიული კავშირის შექმნისა და მასში გაერთიანების უფლება.
3. პროფესიული კავშირი შეიძლება შეიქმნას ნებისმიერ საწარმოში, დაწესებულებაში, ორგანიზაციაში და სხვა სამუშაო ადგილებზე.
4. თავდაცვის, შინაგან საქმეთა, საგადასახადო, სასამართლო ხელისუფლებისა და პროკურატურის ორგანოებში, საქართველოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურში პროფესიული კავშირების შექმნის თავისებურებანი განისაზღვრება ამ ორგანოებისა და სამსახურის შესახებ საქართველოს კანონმდებლობით.
5. 15 წლის და მეტი ასაკის პირს (მუშაკს), ვინც ეწევა შრომით (პროფესიულ) საქმიანობას ან სწავლობს უმაღლეს, საშუალო-სპეციალურ, პროფესიულ-ტექნიკურ სასწავლებელში, უფლება აქვს შექმნას და შევიდეს პროფესიულ კავშირში, მონაწილეობა მიიღოს პროფკავშირულ საქმიანობაში და თავისუფლად გამოვიდეს პროფესიული კავშირიდან. დროებით უმუშევრებსა და პენსიონერებს შეუძლიათ დარჩნენ პროფკავშირის წევრებად.
6. პროფესიული კავშირი იქმნება დარგობრივი, საწარმოო, ტერიტორიული ან პროფესიული სპეციფიკის სხვა ნიშნის მიხედვით.
7. პროფესიულ კავშირებს უფლება აქვთ შექმნან:
ა) პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციები საწარმოებში, დაწესებულებებში, ორგანიზაციებში და სხვა სამუშაო ადგილებზე;
ბ) ეროვნული, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების, რეგიონული, რაიონული, საქალაქო, საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის პროფკავშირული ორგანიზაციები და გაერთიანებები (ასოციაციები).
8. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) დასაფუძნებლად საინიციატივო (საორგანიზაციო) ჯგუფი იწვევს დამფუძნებელ კრებას (კონფერენციას, ყრილობას), რომელიც იღებს წესდებას და ირჩევს ხელმძღვანელ პროფკავშირულ ორგანოებს.
9. პროფესიული კავშირის დაფუძნება შეიძლება სულ ცოტა 5 0 პირის ინიციატივით.
10. ყველა პროფესიული კავშირი სარგებლობს თანაბარი უფლებებით.
საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3983 - სსმ I, №48, 22.12.2006 წ., მუხ.343
საქართველოს 2010 წლის 12 ნოემბრის კანონი №3806 - სსმ I, №66, 03.12.2010 წ., მუხ.414
საქართველოს 2012 წლის 22 ივნისის კანონი №6538 - ვებგვერდი, 04.07.2012წ.
საქართველოს 2015 წლის 8 ივლისის კანონი №3925 - ვებგვერდი, 15.07.2015წ.
1. დარგობრივი პროფესიული კავშირი – პროფესიული კავშირი, რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს საქართველოს ეროვნული მეურნეობის ერთი ან რამდენიმე მონათესავე დარგის საწარმოებში, დაწესებულებებში, ორგანიზაციებში მომუშავე პროფკავშირის წევრებს და მოქმედებს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
2. პროფესიული სპეციფიკის პროფკავშირი – პროფესიული კავშირი, რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს ერთი ან სხვადასხვა დარგის საწარმოებში, დაწესებულებებში, ორგანიზაციებში მომუშავე ერთი და იგივე პროფესიის მქონე პროფკავშირის წევრებს და მოქმედებს ერთი ან რამდენიმე საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, რაიონის, ქალაქის, რეგიონის ან საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
3. საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, რაიონული, საქალაქო, რეგიონული, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების პროფესიული კავშირი ან პროფკავშირული ორგანიზაცია – პროფესიული კავშირი, რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს ერთი პროფკავშირის წევრებს და მოქმედებს შესაბამისად ერთი საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, რაიონის, ქალაქის, რეგიონის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ტერიტორიაზე.
4. საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, რაიონული, საქალაქო, რეგიონული, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია) – პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია), რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს პროფესიულ კავშირებსა და/ან პროფესიული კავშირების გაერთიანებებს (ასოციაციებს) და მოქმედებს შესაბამისად საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, რაიონის, ქალაქის, რეგიონის, აფხაზეთისა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკების ტერიტორიაზე.
5. პროფესიული კავშირების ეროვნული გაერთიანება (ასოციაცია)– პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია), რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს პროფესიულ კავშირებს და/ან პროფესიული კავშირების გაერთიანებებს (ასოციაციებს) და მოქმედებს საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე.
6. პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაცია – პროფკავშირული ორგანიზაცია, რომელიც ნებაყოფლობით აერთიანებს ერთ საწარმოში, დაწესებულებაში, ორგანიზაციაში მომუშავე პროფკავშირის წევრებს, მოქმედებს შესაბამისი პროფესიული კავშირის წესდებით და პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის დებულებით.
7. პროფკავშირული ორგანო – ორგანო, რომელიც შექმნილია (არჩეულია) პროფესიული კავშირის წესდების, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) წესდების ან პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის დებულების შესაბამისად.
8. პროფკავშირის კომიტეტი (პროფკომიტეტი) – პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის მიერ არჩეული პროფკავშირული ორგანო.
9. პროფორგანიზატორი (პროფჯგუფორგი) – პროფკავშირის წევრი, რომელიც არჩეულია იმ პროფკავშირული ორგანიზაციის მიერ, სადაც აღრიცხვაზე იმყოფება პროფკავშირის 15 წევრზე ნაკლები, და რომელიც მოქმედებს პროფკავშირის წევრთა კრების რწმუნებით.
10. დამსაქმებელი (სამუშაოს მიმცემი, დამქირავებელი) – ორგანიზაცია ან იურიდიული პირი, რომელიც წარმოდგენილია მისი ხელმძღვანელით (ადმინისტრაციით) ან ფიზიკური პირი, რომელთანაც მუშაკს (მომუშავეს) გაფორმებული აქვს ხელშეკრულება (კონტრაქტი) შრომითი ურთიერთობის შესახებ.
11. მუშაკი – ფიზიკური პირი, რომელიც მუშაობს საწარმოში, დაწესებულებაში, ორგანიზაციაში შრომითი ხელშეკრულების (კონტრაქტის) საფუძველზე ან ეწევა ინდივიდუალურ მეწარმეობას.
12. პროფკავშირის წევრი – ფიზიკური პირი (მუშაკი, დროებით უმუშევარი, პენსიონერი, სტუდენტი), რომელიც იზიარებს (ეთანხმება) პროფკავშირის წესდებას, ასრულებს მას და ირიცხება პროფკავშირულ ორგანიზაციაში.
13. პროფკავშირული მუშაკი – პროფკავშირის წევრი, რომელიც არჩეულია პროფკავშირულ ორგანოში ან მუშაობს ამ ორგანოში შრომითი ხელშეკრულების (კონტრაქტის) საფუძველზე.
14. კოლექტიური ხელშეკრულება – ხელშეკრულება დამსაქმებელს, საწარმოს, ორგანიზაციას, დაწესებულებასა და პროფესიული კავშირის ორგანიზაციას შორის, რომელიც არეგულირებს მხარეთა შრომით, სოციალურ და პროფესიულ ურთიერთობებს.
15. დარგობრივი (სატარიფო) შეთანხმება – შეთანხმება აღმასრულებელი ხელისუფლების, პროფესიული კავშირებისა და დამსაქმებელთა (მეწარმეთა) შესაბამის ორგანოებს შორის,რომელიც არეგულირებს მხარეთა შრომით და სოციალურ-ეკონომიკურ ურთიერთობებს.
16. გენერალური შეთანხმება – შეთანხმება საქართველოს მთავრობას, პროფესიული კავშირებისა და მეწარმეთა საერთო-ეროვნულ გაერთიანებებს შორის, რომელიც არეგულირებს მხარეთა შრომით და სოციალურ-ეკონომიკურ ურთიერთობებს.
მუხლი 4. კანონის მოქმედების სფერო
ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება:
ა) საქართველოს ყველა მოქალაქეზე და პროფესიული კავშირის წევრზე, საქართველოში მცხოვრებ უცხო ქვეყნის მოქალაქეებზე და მოქალაქეობის არმქონე პირებზე, გარდა საქართველოს კანონმდებლობით და საერთაშორისო ხელშეკრულებებით დადგენილი შემთხვევებისა;
ბ) საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედ ყველა სახის საწარმოზე, დაწესებულებაზე, ორგანიზაციაზე, პროფესიულ კავშირზე, პროფესიული კავშირების გაერთიანებაზე (ასოციაციაზე);
გ) საქართველოს საზღვრებს გარეთ არსებულ საქართველოს პროფესიული კავშირების ორგანიზაციებზე.
მუხლი 5. პროფესიული კავშირის დამოუკიდებლობა
1. პროფესიული კავშირები, პროფესიული კავშირების გაერთიანებები(ასოციაციები) დამოუკიდებელნი არიან სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების, დამსაქმებელთა, დამსაქმებელთა გაერთიანებების (კავშირების, ასოციაციების), პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციებისაგან, არ არიან მათ წინაშე ანგარიშვალდებულნი და არ ექვემდებარებიან მათ კონტროლს, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
2. პროფესიული კავშირი არ ქმნის და არ მიეკუთვნება არც ერთ პოლიტიკურ პარტიას (გაერთიანებას).
მუხლი 6. პროფესიული კავშირის საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლები
1. პროფესიული კავშირი, პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია) თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობენ საქართველოს კონსტიტუციით, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, ამ კანონით, საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით და საკუთარი წესდებით.
2. თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით ან შეთანხმებით, რომელიც არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციას, დადგენილია ამ კანონით გათვალისწინებულისგან განსხვავებული წესები, გამოიყენება საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებითა და შეთანხმებით დადგენილი წესები.
მუხლი 7. პროფესიული კავშირის წესდება, მისი რეგისტრაცია, იურიდიული პირის სტატუსი
1. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) მიზნებსა და ამოცანებს, წევრად მიღებისა და გასვლის წესს, წევრთა უფლება-მოვალეობებს, სტრუქტურას, უმაღლესი და ხელმძღვანელი ორგანოების კომპეტენციასა და უფლებამოსილების ვადებს, შემოსავლისა და ქონების შექმნის წყაროებსა და გამოყენების წესს, წესდებაში ცვლილებების შეტანის პირობებს, საქმიანობის შეწყვეტის საფუძვლებს, სახელწოდებას, ადგილსამყოფელსა და სამოქმედო ტერიტორიას, აგრეთვე მათთვის მნიშვნელოვან სხვა საკითხებს განსაზღვრავს მათი წესდებები კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. პროფესიული კავშირისა და პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) წესდებები, წესდებებში ცვლილებები და დამატებები რეგისტრაციაში ტარდება კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
3. რეგისტრაციას არ ექვემდებარებიან პროფესიული კავშირის რეგისტრირებული წესდების საფუძველზე მოქმედი პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციები და სხვა სტრუქტურული ქვედანაყოფები.
4. პროფესიული კავშირი, პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია) იურიდიული პირის სტატუსს მოიპოვებენ კანონმდებლობით დადგენილი წესით მათი წესდებების რეგისტრაციის მომენტიდან.
მუხლი 8. სხვა ქვეყნების პროფესიულ კავშირებთან თანამშრომლობა
საქართველოს პროფესიულ კავშირებს უფლება აქვთ ითანამშრომლონ სხვა ქვეყნების პროფესიულ კავშირებთან, იყვნენ სხვადასხვა საერთაშორისო პროფკავშირულ ორგანიზაციათა წევრები, დადონ მათთან ხელშეკრულებები და შეთანხმებები, თუ ეს არ ეწინააღმდგება საქართველოს კანონმდებლობას.
მუხლი 9. პროფესიული კავშირის რეორგანიზაცია და ლიკვიდაცია
1. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) რეორგანიზაცია ხდება პროფესიული კავშირის წევრების (კრების, კონფერენციის, ყრილობის) გადაწყვეტილებით, საკუთარი წესდების შესაბამისად.
2. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) ლიკვიდაცია ხდება:
ა) პროფესიული კავშირის წევრების (კრების, კონფერენციის, ყრილობის) გადაწყვეტილებით, საკუთარი წესდების შესაბამისად;
ბ) სასამართლოს გადაწყვეტილებით – ამ კანონის ან საკუთარი წესდების დარღვევისას, ან კანონმდებლობით აკრძალული საქმიანობის გამო, მარეგისტრირებელი ორგანოს წარდგინების საფუძველზე.
3. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) საქმიანობის შეჩერება ან აკრძალვა შეიძლება მხოლოდ სასამართლოს გადაწყვეტილებით, ორგანული კანონით განსაზღვრულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით.
თავი II. პროფესიული კავშირის ძირითადი უფლებები
1. პროფესიული კავშირები, პროფესიული კავშირების გაერთიანებები (ასოციაციები) იცავენ და წარმოადგენენ პროფკავშირის წევრთა შრომით და სოციალურ-ეკონომიკურ უფლებებსა და ინტერესებს.
2. პროფესიულ კავშირებს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებებს (ასოციაციებს) უფლება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ შესაბამის ორგანოებში შრომით და სოციალურ-ეკონომიკურ საკითხებზე საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტების პროექტების წინასწარ განხილვაში, შეიმუშაონ ალტერნატიული წინადადებები.
3. პროფესიული კავშირი წარადგენს წინადადებებს სახელმწიფო ხელისუფლების ორგანოებში ცხოვრების დონის ძირითადი კრიტერიუმებისა და კომპენსაციების განსაზღვრის შესახებ.
4. პროფესიული კავშირი იცავს თავისი წევრების უფლებებს თავისუფლად გამოიყენონ შრომითი შესაძლებლობები, აირჩიონ პროფესია, მიიღონ შრომის სამართლიანი ანაზღაურება კანონმდებლობით დადგენილი მინიმალური ოდენობით მაინც.
5. შრომის ნორმებს, შრომის ანაზღაურების სისტემებს, მატერიალური წახალისების ფორმებს, სატარიფო განაკვეთებისა და სარგოების ოდენობას კანონმდებლობის მიხედვით აწესებენ დამსაქმებლები, დამსაქმებელთა გაერთიანებები (კავშირები, ასოციაციები), შესაბამისი პროფესიული კავშირების მონაწილეობით, რაც მხარეთა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე აისახება კოლექტიურ (სატარიფო) ხელშეკრულებებში (შეთანხმებებში).
6. პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) შეუძლიათ თავისი უფლებამოსილების ფარგლებში მონაწილეობა მიიღონ სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების, აგრეთვე დამსაქმებელთა, დამსაქმებელთა გაერთიანებების (კავშირების, ასოციაციების) და სხვა საზოგადოებრივი გაერთიანებების წინაშე მათ მიერ დაყენებული საკითხებისა და წინადადებების განხილვაში.
7. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) ხელმძღვანელი ორგანოები მუშაკთა შრომით, სოციალურ-ეკონომიკურ და სამართლებრივ ინტერესებთან და უფლებებთან დაკავშირებულ საკითხებს განიხილავენ კოლექტიური ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით) გათვალისწინებულ პირობებში.
მუხლი 11. დასაქმებისადმი ხელშეწყობის უფლება
1. პროფესიული კავშირები, პროფესიული კავშირების გაერთიანებები (ასოციაციები) მონაწილეობენ დასაქმების სახელმწიფო პოლიტიკის, საწარმოებიდან, დაწესებულებებიდან, ორგანიზაციებიდან გამოთავისუფლებულ მუშაკთა სოციალური დაცვის ღონისძიებათა შემუშავებასა და განხორციელებაში.
2. დამსაქმებლები, დამსაქმებელთა გაერთიანებები (კავშირები, ასოციაციები) წინასწარ – ორი თვით ადრე მაინც – აწვდიან ინფორმაციებს შესაბამის პროფესიულ კავშირებს საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციების ლიკვიდაციის, რეორგანიზაციის ან მუშაობის დროებით შეჩერების შესახებ, რაც გამოიწვევს სამუშაო ადგილების შემცირებას ან შრომის პირობების გაუარესებას, გამოთავისუფლებულ მუშაკთათვის კანონმდებლობით, კოლექტიური ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით) დადგენილი უფლებებისა და ინტერესების დაცვის უზრუნველსაყოფად.
3. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს შეიტანოს სახელმწიფო ხელისუფლების შესაბამისი ორგანოების განსახილველად წინადადებები მუშაკთა მასობრივ გამოთავისუფლებასთან დაკავშირებული ღონისძიებების ვადების გადატანის ან დროებით შეჩერების თაობაზე.
4. პროფესიული კავშირი საზოგადოებრივ ზედამხედველობას უწევს დასაქმების მდგომარეობას.
5. დამსაქმებლის ინიციატივით მუშაკთან – პროფკავშირის წევრთან შრომითი ხელშეკრულების (კონტრაქტის) ვადაზე ადრე გაუქმება, შესაბამისი პროფკავშირის კომიტეტთან წინასწარი შეთანხმების საფუძველზე, შეიძლება მხოლოდ კანონმდებლობით, კოლექტიური ხელშეკრულებით, შეთანხმებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
6. დაუშვებელია დამსაქმებლის მიერ მუშაკის დისკრიმინაცია პროფკავშირის წევრად ყოფნის ან არყოფნის გამო.
7. პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) უფლება აქვთ მონაწილეობა მიიღონ სამუშაო ძალის უცხოეთის ქვეყნებიდან საქართველოში ორგანიზებული მოწვევის ან საქართველოდან ორგანიზებული გაყვანის საკითხების განხილვაში.
1. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის), პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციის არჩევითი ორგანოების უფლებამოსილი წარმომადგენლები შრომითი კოლექტივის სახელით აწარმოებენ მოლაპარაკებას დამსაქმებლის, დამსაქმებელთა გაერთიანების (კავშირის, ასოციაციის), აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოების უფლებამოსილ წარმომადგენლებთან, დებენ კოლექტიურ ხელშეკრულებებს, შეთანხმებებს და აკონტროლებენ მათ შესრულებას, ამ ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით) გათვალისწინებული წესის შესაბამისად.
2. დამსაქმებლები, დამსაქმებელთა გაერთიანებები (კავშირები, ასოციაციები), აღმასრულებელი ხელისუფლების ორგანოები ვალდებული არიან აწარმოონ მოლაპარაკება პირველად პროფკავშირულ ორგანიზაციებთან, პროფესიულ კავშირებთან, პროფესიული კავშირების გაერთიანებებთან (ასოციაციებთან) შრომით, სოციალურ-ეკონომიკურ საკითხებზე, თუ პირველადი პროფკავშირული ორგანიზაციები, პროფესიული კავშირები, პროფესიული კავშირების გაერთიანებები (ასოციაციები) გამოვლენ ასეთი ინიციატივით, და ურთიერთშეთანხმების შემთხვევაში დადონ კოლექტიური ხელშეკრულებები (შეთანხმებები).
მუხლი 13. კოლექტიური შრომითი დავის გადაწყვეტაში მონაწილეობის უფლება
1. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს, კანონით დადგენილი წესით, მონაწილეობა მიიღოს ინდივიდუალური და კოლექტიური შრომითი დავის განხილვასა და გადაწყვეტაში შრომის კანონმდებლობისა და კოლექტიური ხელშეკრულების, შეთანხმების პირობების დარღვევასთან დაკავშირებულ საკითხებზე.
2. პროფესიულ კავშირს მუშაკთა შრომითი და სოციალურ-ეკონომიკური უფლებების დაცვის მიზნით უფლება აქვს, კანონმდებლობის შესაბამისად, მოამზადოს და ჩაატაროს გაფიცვა, მიტინგი, დემონსტრაცია და სხვა მასობრივი საპროტესტო აქცია.
3. პროფესიული კავშირის მიერ კანონმდებლობის დაცვით გაფიცვებისა და სხვა საპროტესტო აქციის ჩატარებისას აკრძალულია ნებისმიერი ფორმის საპასუხო ქმედება მათ ჩასახშობად.
მუხლი 14. ინფორმაციის მიღება და განხილვა
პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) უფლება აქვთ მიიღონ და განიხილონ საწარმოთა ადმინისტრაციის, დამსაქმებლის, დამსაქმებელთა გაერთიანების (კავშირის, ასოციაციის), სახელმწიფო ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებისაგან თავისი საწესდებო საქმიანობის უზრუნველსაყოფად აუცილებელი ინფორმაცია შრომით და სოციალურ-ეკონომიკურ საკითხებზე, თუ კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი.
მუხლი 15. პროფკავშირული მუშაკის სწავლება და კვალიფიკაციის ამაღლება
პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) შეუძლიათ შექმნან სასწავლო, კულტურულ-საგანმანათლებო და სამეცნიერო-კვლევითი დაწესებულებები და ორგანიზაციები პროფკავშირული მუშაკების მომზადების, კვალიფიკაციის ამაღლებისა და პროფკავშირის წევრთა სწავლებისათვის.
მუხლი 16. შრომის კანონმდებლობის დაცვისადმი პროფკავშირული კონტროლის უფლება
1. პროფესიული კავშირი საზოგადოებრივ კონტროლს უწევს პროფკავშირის წევრთა მიმართ შრომის კანონმდებლობით, შრომითი ხელშეკრულებებით (კონტრაქტებით) გათვალისწინებულ ღონისძიებათა, აგრეთვე დამსაქმებელთა სხვა ვალდებულებების შესრულებას, კოლექტიური ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით) განსაზღვრული წესის შესაბამისად.
2. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს მოსთხოვოს დამსაქმებელს ამ კანონის დარღვევის შემთხვევების აღმოფხვრა.
3. შრომის კანონმდებლობის, შრომისა და ჯანმრთელობის დაცვის, აგრეთვე სოციალური უზრუნველყოფის სფეროში კანონმდებლობით დადგენილი გარანტიების შესრულებისადმი საზოგადოებრივი კონტროლის მიზნით პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) უფლება აქვთ შექმნან შრომის დაცვის სამსახურები (შრომის ტექნიკური, სამართლებრივი დაცვის მუშაკებისა და რწმუნებული ექიმების შემადგენლობით), რომლებიც იმოქმედებენ შესაბამისი პროფესიული კავშირის ან პროფესიული კავშირების გაერთიანების მიერ დამტკიცებული დებულების საფუძველზე.
4. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანებისა (ასოციაციისა) და მათი ორგანოების უფლებამოსილ წარმომადგენლებს შეუძლიათ შევიდნენ საწარმოში, ორგანიზაციაში, დაწესებულებაში, სამუშაო ადგილებზე, სადაც პროფკავშირის წევრები მუშაობენ, შრომის კანონმდებლობის, პროფესიული კავშირების, შრომისა და ჯანმრთელობის დაცვის შესახებ კანონების, კოლექტიური, დარგობრივი (სატარიფო), გენერალური ხელშეკრულებებისა და შეთანხმებების შესაბამისად.
მუხლი 17. შრომისა და გარემოს დაცვაში მონაწილეობის უფლება
1. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს, კანონით დადგენილი წესით, მონაწილეობა მიიღოს გარემოს დაცვის, პროფესიული დაავადებებისა და ეკოლოგიური უსაფრთხოების საკითხებზე სახელმწიფო პროგრამების, საკანონმდებლო და კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტების შემუშავებაში და დააწესოს საზოგადოებრივი კონტროლი მათი განხორციელებისადმი.
2. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს მოითხოვოს შესაბამისი ორგანოებისაგან შრომის პირობების ისეთი დარღვევების აღმოფხვრა, რომლებიც საშიშროებას უქმნიან მუშაკის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას.
3. პროფესიული კავშირი, მისი შრომის დაცვის სამსახურის მუშაკები, მონაწილეობენ საწარმოო ტრავმებისა და უბედური შემთხვევების გამოკვლევაში.
4. პროფესიული კავშირი დამკვირვებლის სტატუსით მონაწილეობს საწარმოო ობიექტების, მექანიზმების, ხელსაწყო-დანადგარებისა და ინსტრუმენ-ტების უსაფრთხოების ექსპერტიზაში მათი დაპროექტების, მშენებლობისა და საექსპლუატაციოდ მიღებისას.
მუხლი 18. სახელმწიფო საკუთრების პრივატიზაციაში მონაწილეობის უფლება
პროფესიულ კავშირს, შრომითი კოლექტივის რწმუნებით, უფლება აქვს ჰყავდეს თავისი წარმომადგენლები საწარმოებში, დაწესებულებებში და ორგანიზაციებში შექმნილ სახელმწიფო საკუთრების საპრივატიზაციო კომისიებში კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 19. საწარმოთა მმართველობის კოლეგიალურ ორგანოებში მონაწილეობა
პროფესიულ კავშირს მუშაკთა, აქციონერთა, პარტნიორთა საერთო კრების გადაწყვეტილებით შეუძლია ჰყავდეს თავისი წარმომადგენლები საწარმოს მმართველობის კოლეგიალურ ორგანოებში (სამეთვალყურეო საბჭოში, საკონსულტაციო საბჭოში და სხვა) კანონმდებლობის შესაბამისად.
მუხლი 20. მუშაკთა ინტერესების დაცვისა და წარმომადგენლობის უფლება შრომითი დავის განმხილველ ორგანოებში
პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს:
ა) პროფკავშირის წევრების შრომითი უფლებების დასაცავად, კანონმდებლობის შესაბამისად, წარადგინოს სარჩელი, შეიტანოს განცხადება და გამოვიდეს სასამართლოში ან შრომითი დავის განმხილველ სხვა ორგანოებში;
ბ) გაუწიოს პროფკავშირის წევრებს სამართლებრივი დახმარება;
გ) შექმნას იურიდიული განყოფილებები და კონსულტაციები თავისი სტრუქტურების ფარგლებში.
1. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) ურთიერთობა დამსაქმებელთან, დამსაქმებელთა გაერთიანებასთან (კავშირთან, ასოციაციასთან), აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან რეგულირდება სოციალური პარტნიორობის საფუძველზე მათ შორის დადებული კოლექტიური ხელშეკრულებებით (შეთანხმებებით) კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) უფლება აქვთ სხვა სოციალურ პარტნიორებთან ერთად, მონაწილეობა მიიღონ მშრომელთა სადაზღვევო შენატანების ხარჯზე შექმნილ სახელმწიფო ფონდების (კომპანიების) მართვაში კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად.
3. პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას) უფლება აქვთ, ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე, განახორციელონ ერთობლივი ღონისძიებები აღმასრულებელი ხელისუფლებისა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან, დამსაქმებლებთან, დამსაქმებელთა გაერთიანებებთან (კავშირებთან, ასოციაციებთან), სხვა საზოგადოებრივ გაერთიანებებთანთავისი საწესდებო ამოცანების შესრულებასთან დაკავშირებულ საკითხებზე კანონმდებლობის შესაბამისად.
4. საწარმოებში, დაწესებულებებში, ორგანიზაციებში არსებული მშრომელთა სხვადასხვა წარმომადგენლობითი (არჩევითი) ორგანოები არ შეიძლება გამოყენებულ იქნენ პროფესიული კავშირების კანონიერი საქმიანობის შესაზღუდავად.
5. სახელმწიფო ხელს უწყობს პროფესიულ კავშირებს წესდებით გათვალისწინებული ამოცანების განხორციელებაში.
თავი III. პროფესიული კავშირის უფლებათა გარანტიები
მუხლი 22. პროფესიული კავშირის ქონებრივი და საფინანსო უფლებების გარანტიები
1. პროფესიული კავშირი, პროფესიული კავშირების გაერთიანება (ასოციაცია) საკუთარი წესდების შესაბამისად ფლობენ, სარგებლობენ და განკარგავენ მათ მიერ შექმნილ ქონებას და ფულად სახსრებს. პროფესიული კავშირის ქონება და ფულადი სახსრები ხელშეუხებელია. არავის არა აქვს უფლება განკარგოს, ჩამოართვას ან გადასცეს მისი ქონება და ფულადი სახსრები შესაბამისი პროფესიული კავშირის წესდებით გათვალისწინებული კოლეგიალური (არჩევითი) ორგანოს თანხმობის გარეშე, გარდა კანონმდებლობით დადგენილი შემთხვევებისა.
2. პროფესიული კავშირის ფინანსური სახსრები იქმნება საწევრო ანარიცხების, ნებაყოფლობითი შენატანების, შემოწირულობების, კულტურულ-საგანმანათლებლო, სპორტულ-გამაჯანსაღებელი, საგამომცემლო, აგრეთვე სამეწარმეო (სამეურნეო) საქმიანობის შედეგად მიღებული თანხებისა და სხვა კანონიერი შემოსავლისაგან. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, უცხოეთის ქვეყნებიდან მიიღოს ფულადი სახსრები და სხვა ქონება თავისი საწესდებო ამოცანების შესასრულებლად.
3. პროფესიულ კავშირს საკუთრებად შეიძლება ჰქონდეს: საწარმოები, წარმოების, ტრანსპორტისა და ინფორმაციის საშუალებები, შენობა-ნაგებობები, საცხოვრებელი სახლები, აგარაკები, სამკურნალო, დასასვენებელი, კულტურის, განათლების, სპორტული, საბავშვო დაწესებულებები, მატერიალური და სულიერი კულტურის საგნები, ფული, ფასიანი ქაღალდები, აგრეთვე სხვა მოძრავი და უძრავი ქონება, რაც აუცილებელია მისი საწესდებო ამოცანების შესასრულებლად.
4. პროფესიულ კავშირს უფლება აქვს, კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ეწეოდეს სამეწარმეო (სამეურნეო) საქმიანობას მის მიერ დაფუძნებული საწარმოების, დაწესებულებების, ორგანიზაციების საშუალებით.
5. სამეწარმეო (სამეურნეო) საქმიანობიდან მიღებული შემოსავალი გამოიყენება მხოლოდ საწესდებო ამოცანების შესასრულებლად და არ შეიძლება განაწილდეს პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) წევრ-ორგანიზაციებს შორის.
6. პროფესიული კავშირი დამოუკიდებლად განსაზღვრავს მის განკარგულებაში არსებული ფულადი სახსრების, ქონებისა და მატერიალური ფასეულობების გამოყენების წესსა და მიმართულებებს, მის განკარგულებაში არსებული ფულადი სახსრებიდან ადგენს პროფკავშირულ მუშაკთა ხელფასებსა და შრომის ანაზღაურების პირობებს კანონმდებლობის შესაბამისად.
7. პროფესიულ კავშირს შეუძლია მოაწყოს საქველმოქმედო ღონისძიებები, დააზღვიოს თავისი წევრები, ეწეოდეს სხვა ჰუმანიტარულ საქმიანობას კანონმდებლობის შესაბამისად.
8. პროფესიული კავშირი სამეწარმეო (სამეურნეო) საქმიანობისაგან მიღებული შემოსავლიდან იხდის გადასახადებს კანონით დადგენილი წესითა და ოდენობით.
9. საწევრო ანარიცხებიდან, ნებაყოფლობითი შენატანებიდან და შემოწირულობებიდან მიღებული შემოსავალი, რომელიც ხმარდება პროფესიული კავშირების საწესდებო ამოცანების შესრულებას, არ იბეგრება.
10. პროფკავშირულ მუშაკებს ხელფასებზე სპეციალური ფონდების ანარიცხები დაერიცხებათ ისევე, როგორც საბიუჯეტო ორგანიზაციების მუშაკებს.
11. პროფესიული კავშირის საფინანსო საქმიანობა, განხორციელებული მისი წესდების შესაბამისად, სახელმწიფო ორგანოების წინაშე ანგარიშგებას არ ექვემდებარება, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
12. პროფესიული კავშირის, პროფესიული კავშირების გაერთიანების (ასოციაციის) ლიკვიდაციის შემდეგ დარჩენილი ქონებისა და ფულადი სახსრების გამოყენების წესი განისაზღვრება მათი წესდებით კანონმდებლობის შესაბამისად.
1. მუშაკს, რომელიც არჩეულია პროფესიული კავშირის ორგანოში და გათავისუფლებული არ არის ძირითადი სამუშაოდან, შეიძლება მიეცეს წარმოებისაგან თავისუფალი დრო პროფკავშირული მოვალეობის შესასრულებლად და ხანმოკლე სწავლებისათვის (კვალიფიკაციის ამაღლებისათვის) კოლექტიური ხელშეკრულებით (შეთანხმებით) განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.
2. მუშაკი, რომელიც არჩეულია პროფკავშირულ ორგანოში ან პროფკავშირული კონფერენციის, ყრილობის დელეგატად, თავისუფლდება საწარმოო საქმიანობისაგან ამ ორგანოს მუშაობაში მონაწილეობის მისაღებად კოლექტიური ხელშეკრულებით (შეთანხმებით) განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.
3. დაუშვებელია დამსაქმებელთა ინიციატივით, შესაბამისი პროფკავშირული ორგანოს წინასწარი თანხმობის გარეშე, ძირითად სამუშაოზე დასაქმებული არჩევითი პროფკავშირული ორგანოს თავმჯდომარის, წევრის, პროფორგანიზატორისა და პროფჯგუფორგის სამუშაოდან დათხოვნა, სხვა სამუშაოზე გადაყვანა ან დისციპლინარული წესით დასჯა, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
მუხლი 24. პროფკავშირულ ორგანოში არჩეული გათავისუფლებული პროფკავშირული მუშაკის დაცვის გარანტიები
1. მუშაკს, რომელიც გათავისუფლდა ძირითადი სამუშაოდან პროფკავშირულ ორგანოში არჩევის გამო, არჩევით თანამდებობაზე უფლებამოსილების დამთავრების შემდეგ ენიჭება უპირატესი უფლება დაუბრუნდეს წინანდელ სამუშაოს (თანამდებობას) ან მიეცეს ტოლფასი სამუშაო (თანამდებობა).
2. პროფკავშირულ ორგანოში არჩეული მუშაკის დამსაქმებლის ინიციატივით დათხოვნა მისი არჩევითი უფლებამოსილების დამთავრების შემდეგ არ შეიძლება ერთი წლის განმავლობაში, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
3. პროფკავშირულ ორგანოში არჩეულ გათავისუფლებულ პროფკავშირულ მუშაკს ამ ორგანოში მუშაობის დრო ჩაეთვლება საერთო შრომით სტაჟში.
4. საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის, პროფკავშირის კომიტეტში არჩეული მუშაკი, რომელიც გათავისუფლდა ძირითადი სამუშაოდან, კოლექტიური ხელშეკრულებით (შეთანხმებით) განსაზღვრული პირობების თანახმად სარგებლობს ამ საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის შესაბამის მუშაკთათვის დაწესებული სოციალური და შრომითი უფლებებით.
მუხლი 25. დამსაქმებლის ვალდებულებები პროფესიული კავშირის საქმიანობისათვის პირობების შესაქმნელად
1. დამსაქმებლის, საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის ადმინისტრაცია ვალდებულია, არსებული მატერიალური და ფინანსური შესაძლებლობების ფარგლებში, შექმნას პროფესიული კავშირის საქმიანობისათვის საჭირო პირობები, გადასცეს პირველად პროფკავშირულ ორგანიზაციას სამსახურებრივი სარგებლობისათვის სათავსები, მოწყობილობა, კავშირგაბმულობის საშუალებები საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის ხარჯზე.
2. საწარმოში, დაწესებულებაში, ორგანიზაციაში მოქმედი პროფესიული კავშირის საქმიანობისათვის სხვა დამატებითი მატერიალური პირობების შექმნა რეგულირდება კოლექტიური ხელშეკრულებით ან შეთანხმებით.
3. დამსაქმებელი, საწარმოს, დაწესებულების, ორგანიზაციის ადმინისტრაცია, პროფკავშირის წევრ მუშაკთა პირადი წერილობითი განცხადების საფუძველზე, ამ მუშაკთა ხელფასიდან ყოველთვიურად გადარიცხავს პროფკავშირულ საწევრო შენატანებს პროფესიული კავშირის ანგარიშზე კოლექტიური ხელშეკრულებით განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.
თავი IV. პროფესიული კავშირის უფლებათა დაცვა და პასუხისმგებლობა
მუხლი 26. პროფესიული კავშირის უფლებათა დაცვა
1. სახელმწიფო უზრუნველყოფს პროფესიული კავშირის უფლებათა დაცვას კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. საქმეს პროფესიული კავშირისათვის მოქმედი კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებების დარღვევის შესახებ განიხილავს სასამართლო.
მუხლი 27. პასუხისმგებლობა პროფესიული კავშირის უფლებათა დარღვევისათვის
1. ამ კანონის დარღვევისათვის პასუხისმგებლობა დგება საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად.
2. პროფესიულ კავშირს, პროფესიული კავშირების გაერთიანებას (ასოციაციას), პროფკავშირის კომიტეტს, პროფკავშირის წევრს უფლება აქვთ, კანონმდებლობის შესაბამისად, დასვან საკითხი ან შეიტანონ სარჩელი (საჩივარი) სასამართლოში იმ თანამდებობის პირთა პასუხისმგებლობის შესახებ, რომლებიც არღვევენ ამ კანონს, პროფესიული კავშირების შესახებ სხვა სამართლებრივ და ნორმატიულ აქტებს, არ ასრულებენ გენერალური, დარგობრივი (სატარიფო) შეთანხმებებით, კოლექტიური ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ ვალდებულებებს.
მუხლი 28. პროფესიული კავშირის პასუხისმგებლობა
ამ კანონით, პროფესიული კავშირების შესახებ სხვა სამართლებრივი და ნორმატიული აქტებით, გენერალური, დარგობრივი (სატარიფო)შეთანხმებებით, კოლექტიური ხელშეკრულებებით გათვალისწინებულ ვალდებულებათა შეუსრულებლობისათვის, სასამართლოს მიერ უკანონოდ ცნობილი მასობრივი საპროტესტო აქციების მომზადებისა და ჩატარებისათვის პროფესიული კავშირის და მისი ორგანოების ხელმძღვანელ მუშაკებს ეკისრებათ პასუხისმგებლობა კანონმდებლობის შესაბამისად.
ეს კანონი ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.
საქართველოს პრეზიდენტი ე. შევარდნაძე
თბილისი,
1997 წლის 2 აპრილი.
№617– IIს
შეტანილი ცვლილებები:
1. საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3983 - სსმ I, №48, 22.12.2006 წ., მუხ.343
2. საქართველოს 20 10 წლის 1 2 ნოემბრის კანონი № 3806 - სსმ I, № 66 , 03 .12.20 10 წ., მუხ. 414
3 . საქართველოს 20 1 2 წლის 22 ივნისის კანონი № 6538 - ვებგვერდი, 04.07.2012წ.
LAW OF GEORGIA
ON TRADE UNIONS
Chapter I - General Provisions
Article 1 - Objectives of the Law
1. The Law of Georgia on Trade Unions establishes the legal grounds, and rights and guarantees for the activities of trade unions.
2. This Law regulates:
a) public relations related to the establishment of trade unions and the realisation of their rights and guarantees for their activities;
b) the relations of trade unions and of federations (associations) of trade unions with state and local self-government bodies, employers, employers' confederations (unions, associations), other public associations and natural and legal persons.
Article 2 - Right to establish trade unions and federations (associations) of trade unions
1. A trade union is a non-entrepreneurial (non-commercial) legal person, established under the procedure provided for by the Civil Code of Georgia. A trade union, by the nature of its activities, represents a voluntary public association (organisation) of persons (workers) connected with common production and professional interests. The objective of trade unions is to protect and represent the labour, socio-economic and legal rights and interests of their members.
2. Any person shall have the right to create a trade union and to join it, in accordance with the Constitution of Georgia.
3. A trade union may be established within any enterprise, institution, organisation and other place of work.
4. The specific features of the establishment of trade unions within the bodies of the Ministry of Defence and the Ministry of Internal Affairs, within tax and judicial authorities, and the bodies of the Prosecutor’s Office, shall be determined in accordance with the legislation of Georgia related to these authorities and services.
5. A person (worker) aged 15 or over, who is engaged in labour (professional) activities or studies at a higher educational, or secondary specialised, or vocational-technical institution, shall have the right to establish, or join, or leave freely a trade union, or participate in trade union activities. Temporarily unemployed persons and pensioners may remain trade union members.
6. Trade unions shall be established according to sectoral, production, territorial or other features of occupational characteristics.
7. Trade unions shall have the right to establish:
a) primary trade union organisations within enterprises, institutions, organisations and other places of work;
b) national, regional, district, city, enterprise's, institution's or organisation's trade union organisations and federations (associations), and those of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara.
8. In order to establish a trade union or a federation (association) of trade unions, an action (organising) group shall call a founding meeting (conference, congress), which adopts the charter and elects the management bodies of the trade union.
9. A trade union may be established at the initiative of at least 50 persons.
10. All trade unions shall enjoy the same rights.
Law of Georgia No 3983 of 14 December 2006 - LHG I, No 48, 22.12.2008, Art. 343
Law of Georgia No 3806 of 12 November 2010 - LHG I, No 66, 3.12.2010, Art.414
Law of Georgia No 6538 of 22 June 2012 - website, 4.7.2012
Law of Georgia No 3925 of 8 July 2015 – website, 15.7.2015
Article 3 - Basic definitions
1. Sectoral trade union - a trade union, which unites, on a voluntary basis, trade union members of enterprises, institutions and organisations of one or several related sectors of the national economy of Georgia, and which operates throughout Georgia.
2. Occupational trade union - a trade union, which unites, on a voluntary basis, trade union members with similar occupations, working at enterprises, institutions and organisations in one or different sectors, and which operates in the territory of one or several enterprises, institutions, organisations, districts, cities, regions or in the whole territory of Georgia.
3. Trade union or trade union organisation of an enterprise, institution, organisation, district, city, region or the Autonomous Republics of Abkhazia and Adjara - a trade union, which unites, on a voluntary basis, members of one union and operates respectively in the territory of one enterprise, institution, organisation, district, city, region or the territory of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara.
4. Federation (association) of trade unions of enterprises, institutions, organisations, districts, cities, regions and the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara - a federation (association) of trade unions, which unites, on a voluntary basis, trade unions and/or federations (associations) of trade unions and which operates respectively in the territory of enterprises, institutions, organisations, districts, cities, regions or the territory of the Autonomous Republics of Abkhazia and Ajara.
5. National federation (association) of trade unions - a federation (association) of trade unions, which unites, on a voluntary basis, trade unions and/or federations (associations) of trade unions and which operates in the whole territory of Georgia.
6. Primary trade union organisation - a trade union organisation, which unites, on a voluntary basis, trade union members employed at one enterprise, institution or organisation, and which operates in accordance with the charter of a respective trade union and the statute of a primary trade union organisation.
7. Trade union body - a body, which is established (elected) in accordance with the charter of a trade union, or the charter of a federation (association) of trade unions, or the statute of a primary trade union organisation.
8. Trade union committee - a trade union body elected by a primary trade union organisation.
9. Shop steward (a trade union group organiser) - a trade union member, which is elected by a trade union that comprises less than 15 registered members and which is authorised to act by a meeting of trade union members.
10. Employer (work provider, hirer) - an organisation or a legal person represented by its head officer (administration), or a natural person, with whom a worker (an employee) has signed an employment agreement (contract).
11. A worker - a natural person, who works for an enterprise, an institution or an organisation on the basis of an employment agreement (contract) or who carries out activities as an individual entrepreneur.
12. Trade union member - a natural person (a worker, a temporarily unemployed person, a pensioner, or a student), who respects (agrees with) and complies with the charter of a trade union and is registered with a trade union organisation.
13. Trade union official - a trade union member who is elected to a trade union body or who works in this body under an employment agreement (contract).
14. Collective agreement - an agreement between an employer, an enterprise, an institution or an organisation and a trade union, which regulates labour, and social and professional relationships between the parties.
15. Sectoral (tariff) agreement - an agreement between the relevant bodies of the executive authority, trade unions and employers (entrepreneurs), which regulates labour and socio-economic relationships between the parties.
16. General agreement - an agreement between the Government of Georgia, trade unions and national associations of entrepreneurs, which regulates labour and socio-economic relationships between the parties.
Article 4 - Scope of the Law
This Law shall apply to:
a) all citizens of Georgia and trade union members, aliens and stateless persons residing in Georgia, except as provided for by the legislation of Georgia and the international agreements of Georgia;
b) any enterprise, institution, organisation, trade union and federation (association) of trade unions operating in the territory of Georgia;
c) trade union organisations of Georgia, which operate abroad.
Article 5 - Independence of trade unions
1. Trade unions and federations (associations) of trade unions are independent from state and local self-government bodies, employers, employers' confederations (unions, associations), political parties and organisations, and are not accountable to or controlled by them, except as provided for by the legislation of Georgia.
2. Trade unions shall not form or belong to any political party (or alliance).
Article 6 - Legal grounds for the activities of trade unions
1. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall be guided in their activities by the Constitution of Georgia, the treaties and international agreements of Georgia, this Law and other legislative acts, as well as their own charters.
2. If the treaties or international agreements of Georgia, which comply with the Constitution of Georgia, set forth procedures which differ from those provided for by this Law, the procedures set forth by the treaties and international agreements of Georgia shall be applied.
Article 7 - Charters of trade unions, registration of trade unions and status of legal persons
1. A charter of a trade union or a federation (association) of trade unions shall, in accordance with the legislation of Georgia, establish the goals and objectives of a trade union, or a federation (association) of trade unions, the procedures for granting or resigning membership, the rights and duties of its members, its structure, the terms of the competences and authority of higher and governing bodies, the sources for the formation of income and assets and the procedure for their use, the conditions for making changes to the charter, the grounds for terminating its activities, a name, a location and a territory of operation, as well as other important issues.
2. Charters, and changes and additions to the charters of trade unions or federations (associations) of trade unions, shall be registered in accordance with legislation.
3. Primary trade union organisations and other structural divisions operating on the basis of a registered charter of a trade union shall not be subject to registration.
4. A trade union or a federation (association) of trade unions shall acquire the status of a legal person upon the registration of their charters in accordance with the procedure established by the legislation of Georgia.
Article 8 - Cooperation with trade unions of other countries
The trade unions of Georgia shall have the right to cooperate with trade unions of other countries, and become members of various international trade union organisations and enter into treaties and agreements with them, unless this contravenes the legislation of Georgia.
Article 9 - Reorganisation and liquidation of trade unions
1. Trade unions or federations (associations) of trade unions shall be reorganised by a decision of trade union members (or a meeting, a conference, or a congress), in accordance with their charters.
2. Trade unions or federations (associations) of trade unions shall be liquidated:
a) by a decision of the trade union members (or a meeting, a conference, or a congress), in accordance with their charters;
b) by a court decision, in the cases of the violation of this Law or their charters, or upon the submission of a registration body in the case of activities prohibited by legislation.
3. The activities of trade unions or federations (associations) of trade unions may be terminated or prohibited only by a court decision, in the cases and under the procedure determined by an organic law of Georgia.
Chapter II - Fundamental Rights of Trade Unions
Article 10 - Right to protect and represent the labour and socio-economic rights and interests of workers
1. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall protect and represent the labour and socio-economic rights and interests of trade union members.
2. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall have the right to participate in preliminary discussions at relevant bodies of draft legislative and subordinate normative acts on labour and socio-economic issues, and to prepare alternative proposals.
3. Trade unions shall submit proposals to state authorities relating to the determination of the main criteria of standards of living and compensation schemes.
4. Trade unions shall protect the rights of its members to freely use their work opportunities, choose a profession and receive fair remuneration at least in the amount of a statutory minimum wage.
5. Employers and employers' confederations (unions, associations) shall, through appropriate trade unions and in accordance with legislation, establish labour rates, remuneration systems, types of financial incentives, tariff rates and the amount of salaries, which shall be set out in collective (tariff) agreements (contracts), on the basis of a mutual agreement between the parties.
6. Trade unions and federations (associations) of trade unions may, within their powers, participate in the discussions of issues raised and proposals put forward by them before state and local self-government bodies, employers, and employers' confederations (unions, associations) and other public associations.
7. Managing bodies of trade unions and federations (associations) of trade unions shall review issues related to the labour, socio-economic and legal interests and rights of workers in accordance with the terms and conditions of collective agreements (contracts).
Article 11 - Right to promote employment
1. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall participate in the development and implementation of state employment policy and of social protection measures for workers released from enterprises, institutions or organisations.
2. In order to protect the rights and interests of released workers as determined by legislation and collective agreements (contracts), employers and employers' confederations (unions, associations) shall inform appropriate trade unions, with at least two months notice, about the liquidation, reorganisation or temporary suspension of the activities of enterprises, institutions or organisations, which entails the reduction in the number of posts or the deterioration of working conditions.
3. Trade unions shall have the right to submit proposals on the postponement or suspension of the implementation of measures related to the mass release of workers, for review by relevant state authorities.
4. Trade unions shall exercise public control over the status of employment.
5. Employment agreements (contracts) with workers who are trade union members may be terminated early at the initiative of employers and on the basis of a preliminary agreement with relevant trade union committees only in cases provided for by legislation, collective agreements or contracts.
6. Employers may not discriminate against workers for being or not being a trade union member.
7. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall have the right to participate in reviewing issues related to the organised recruitment in Georgia of labour from foreign countries or the organised recruitment of Georgian labour abroad.
Article 12 - Right to collective bargaining and to enter into and to monitor the performance of collective agreements and contracts
1. The authorised representatives of the elected bodies of trade unions, federations (associations) of trade unions and primary trade union organisations shall, on behalf of the staff, negotiate with the authorised representatives of employers, employers' confederations (unions, associations), and executive authorities and local self-government bodies, and shall enter into collective agreements and contracts and monitor their performance, under the procedure provided for by those agreements (contracts).
2. Employers and employers' confederations (unions, associations) and executive authorities shall conduct negotiations with primary trade union organisations, trade unions or federations (associations) of trade unions on labour and socio-economic issues if primary trade union organisations, trade unions or federations (associations) of trade unions initiate negotiations, and shall, in the case of a mutual agreement, enter into collective agreements (contracts).
Article 13 - Right to participate in the resolution of collective labour disputes
1. Trade unions shall have the right to participate in the review and the resolution of collective labour disputes related to the violation of labour legislation and the terms and condition of collective agreements or agreements, under the procedure established by legislation.
2. In order to protect the labour and socio-economic rights of workers, trade unions shall have the right to organise and hold strikes, meetings and demonstrations and other mass protest actions.
3. Any responsive action to suppress strikes and other protest actions organised by trade unions in accordance with legislation shall be prohibited.
Article 14 - Obtaining and reviewing information
Trade unions and federations (associations) of trade unions shall have the right to obtain and review information on labour and socio-economic issues received from the administrations of enterprises, employers, employers' confederations (unions, associations) and state and self-government bodies, which is necessary to carry out activities under their charters, unless otherwise provided for by legislation.
Article 15 - Training and qualification upgrade programmes for trade union officials
Trade unions and federations (associations) of trade unions may establish educational, cultural and educational, and scientific and research institutions and organisations to train trade union officials, and upgrade their qualifications and teach trade union members.
Article 16 - Right of trade unions to control compliance with labour legislation
1. Trade unions shall exercise public control over the implementation of measures provided for by labour legislation or employment agreements (contracts) with regard to trade union members, and over the fulfilment of other obligations by employers, in accordance with procedures defined by collective agreements (contracts).
2. Trade unions shall have the right to request from employers that they eliminate cases of violation of this Law.
3. In order to exercise public control over compliance with labour legislation and the fulfilment of guarantees in the field of labour and health protection and social security, trade unions and federations (associations) of trade unions shall have the right to establish labour protection services (staffed with technical and advocacy support personnel and authorised doctors), which shall act on the basis of statutes approved by the respective trade unions or federations of trade unions.
4. Authorised members of trade unions and federations (associations) of trade unions and their bodies may enter enterprises, organisations, institutions, and work places where trade union members are employed, in accordance with the labour legislation and laws on trade unions and labour and health protection, and in accordance with collective (tariff) agreements, general agreements and contracts.
Article 17 - Right to participate in labour and environmental protection
1. Trade unions shall have the right to participate, in accordance with the procedure established by law, in the development of state programmes and legislative and subordinate normative acts related to the issues of environmental protection, occupational diseases and ecological safety, and to establish public control over their implementation.
2. Trade unions shall have the right to request from appropriate bodies that they rectify faults in labour conditions which pose a threat to the life and health of workers.
3. Trade unions and officials of their labour protection services shall have the right to participate in investigations of industrial accidents and injuries.
4. Trade unions shall have the right to participate as observers in examining the safety of industrial facilities, mechanisms, equipment and tools in the process of their design, construction and putting into operation.
Article 18 - Right to participate in the privatisation of state property
Trade unions authorised by labour collectives shall have the right to have their representatives in state property privatisation commissions set up in enterprises and institutions and organisations, in accordance with legislation.
Article 19 - Right to participate in collegiate management bodies of enterprises
By a decision of the general meetings of employees, shareholders and partners, trade unions may have their representatives in collegiate management bodies of enterprises (supervisory boards, advisory boards and others) in accordance with legislation.
Article 20 - Right to protect the interests of and represent workers in bodies responsible for the review of labour disputes
Trade unions shall have the right to:
a) file claims, submit applications and appear in courts or other bodies responsible for the review of labour disputes to protect the labour rights of trade union members, in accordance with legislation;
b) provide legal assistance to trade union members;
c) establish legal departments and consultation offices within their structural units.
Article 21 - Relations of trade unions with employers, employers' confederations (unions, associations), executive authorities and local self-government bodies and other representative bodies
1. The relations of trade unions and federations (associations) of trade unions with employers, employers' confederations (unions, associations) and executive authorities and local self-government bodies shall be regulated by collective agreements (contracts) entered into by them on the basis of social partnership and in accordance with legislation.
2. Trade unions and confederations (associations) of trade unions shall have the right to participate, together with other social partners, in managing state funds (companies) established at the expense of insurance contributions of workers, in accordance with the procedure established by legislation.
3. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall have the right, in accordance with legislation, to implement joint activities related to achieving the objectives set out in their charters, in cooperation with executive authorities and local self-government bodies, employers, employers' confederations (unions, associations) and other public associations and on the basis of a mutual agreement.
4. Various representative (elected) bodies of enterprises, institutions and organisations may not be used to limit the lawful activities of trade unions.
5. The State shall support trade unions in the implementation of the objectives set out in their charters.
Chapter III - Guarantees for the Rights of Trade Unions
Article 22 - Guarantees for the financial and property rights of trade unions
1. Trade unions and federations (associations) of trade unions shall own, use and dispose of their property and monetary funds in accordance with their charters. The property and monetary funds of trade unions shall be inviolable. No one shall have the right to dispose of, seize or transfer their property or monetary funds without the consent of collegiate (elected) bodies provided for by the charters of trade unions, except as determined by the legislation of Georgia.
2. The monetary funds of trade unions are formed from membership fees and voluntary contributions, and donations and incomes generated from cultural and educational, sports and recreational, publishing, entrepreneurial (economic) activities and other lawful income. In order to achieve the objectives under their charters, trade unions shall have the right to receive monetary funds and other property from foreign countries, in accordance with the procedure established by legislation.
3. Trade unions may own the following property in order to achieve the objectives under their charters: enterprises, means of production, transportation and information, buildings, residential properties, detached houses, medical, recreational, cultural, educational, sports and children's institutions, objects of material and spiritual culture, money, securities, and other movable and immovable property.
4. In accordance with legislation, trade unions shall have the right to carry out entrepreneurial (economic) activities through enterprises, institutions or organisations established by them.
5. Income received from entrepreneurial (economic) activities shall be used only to achieve the objectives under the charters of trade unions and may not be distributed among the member organisations of trade unions and federations (associations) of trade unions.
6. Trade unions shall determine independently the procedure and directions for managing available monetary funds and for disposing of property and tangible assets, and shall establish the salaries of trade union officials from these monetary funds, and terms of remuneration, in accordance with legislation.
7. Trade unions may organise charity events, insure their members, and carry out other humanitarian activities in accordance with legislation.
8. Trade unions shall pay taxes on the income received from entrepreneurial (economic) activities under the procedure and in the amount determined by law.
9. Income received from membership fees and voluntary contributions and donations, which is used only to achieve the objectives under the charters of trade unions, shall be exempt from taxes.
10. The contributions of special funds shall be added to the salaries of trade union officials in the same manner as to the salaries of employees of budgetary organisations.
11. The financial activity of trade unions, carried out in accordance with their charters, shall not be subject to accountability to state bodies, except as provided for by the legislation of Georgia.
12. The procedure for using the property and monetary funds remaining after the liquidation of trade unions and federations (associations) of trade unions shall be determined by their charters, in accordance with legislation.
Article 23 - Guarantees for the protection of workers elected to trade union bodies and engaged in main activities
1. A worker, who is elected to a trade union body and is not released from his/her main work, may be granted spare time to perform trade union duties and attend a short-term training course (or to upgrade his/her qualifications) in accordance with the terms and conditions of the respective collective agreement (contract).
2. A worker, who is elected to a trade union body, or is elected as a delegate of a trade union conference or congress, shall be released from occupational activities in order to participate in the activities of this body in accordance with the terms and conditions of the respective collective agreement (contract).
3. A chairperson, a member, a shop steward or a trade union group organiser, engaged in main activities, may not be dismissed, or transferred to a different position, or have a disciplinary measure applied against him/her at the initiative of the employer and without the prior consent of a respective trade union body, except as provided for by legislation.
Article 24 - Guarantees for the protection of trade union officials released from work due to being elected to trade union bodies
1. Workers, who have been released from work due to being elected to trade union bodies, shall be granted a priority right to return to the previous job (position) or to be offered an equivalent job (position) after their term of elective office expires.
2. Employers may, at their own initiative, dismiss workers elected to trade union bodies not less than one year after their term of elective office expires, except as provided for by the legislation of Georgia.
3. The period of work in trade union bodies of trade union officials who have been released from work shall be included in the total length of their service.
4. Elected officials of trade union committees of enterprises, institutions or organisations, who have been released from their main work, shall enjoy the social and labour rights established for the workers of those enterprises, institutions or organisations, in accordance with the terms and conditions of respective collective agreements (contracts).
Article 25 - Employer's obligations to create conditions for the operation of trade unions
1. The administration of employers, enterprises, institutions and organisations shall be obliged to create conditions necessary for the activities of trade unions, within the limits of available material and financial resources, and provide primary trade union organisations with premises for official use, equipment and means of communication at the expense of the enterprise, institution or organisation.
2. The creation of additional material conditions for the activities of trade unions operating in enterprises, institutions or organisations shall be regulated by collective agreements or contracts.
3. The administration of employers, enterprises, institutions and organisations shall, on a monthly basis, transfer trade union membership fees from the salaries of workers, who are trade union members, to the accounts of trade unions, on the basis of the written request of such workers, in accordance with the terms and conditions of collective agreements.
Chapter IV - Protection of the Rights of Trade Unions and Liability for their Violation
Article 26 - Protection of the rights of trade unions
1. The State shall ensure the protection of the rights of trade unions in accordance with the legislation of Georgia.
2. Violations of the rights granted to trade unions under the legislation in force shall be reviewed by a court.
Article 27 - Liability for the violation of the rights of trade unions
1. Liability for the violation of this Law shall be imposed in accordance with the legislation of Georgia.
2. In accordance with legislation, trade unions, federations (associations) of trade unions and trade union committees and trade union members shall have the right to raise an issue of liability of officials, or file a claim (complaint) with a court against officials who violate this Law or other legal and normative acts on trade unions, or who fail to fulfil obligations set out in general agreements, sectoral (tariff) agreements or collective agreements.
Article 28 - Liability of trade unions
The senior officials of trade unions and trade union bodies shall be liable, in accordance with legislation, for the failure to fulfil obligations under this Law, other legal and normative acts on trade unions, and under general agreements, sectoral (tariff) agreements or collective agreements, and for the organisation and conduct of mass protest actions which are declared unlawful by a court.
Chapter V - Final Provisions
Article 29 - Entry into force of the Law
This Law shall enter into force upon its promulgation.
President of Georgia E. Shevardnadze
Tbilisi
2 April 1997
No 617– IIS
Return back
Document comments