Law of Georgia on Social Protection of Persons with Disabilities

Consolidated versions (08/06/2016 - 23/03/2017)

საქართველოს კანონი

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დაცვის შესახებ

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

ეს კანონი განსაზღვრავს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ სახელმწიფო პოლიტიკის საფუძველებს და მიზნად ისახავს სხვა პირთა თანაბრად უზრუნველყოს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა უფლებების რეალიზაცია, შექმნას ხელსაყრელი პირობები მათი სრულფასოვანი ცხოვრებისა და საზოგადოების ეკონომიკურ თუ პოლიტიკურ საქმიანობაში მონაწილეობისათვის.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი I. ზოგადი დებულებანი

    მუხლი 1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სამართლებრივი მდგომარეობის საფუძვლები

1. საქართველოში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობა განისაზღვრება გაერთიანებული ერების ორგანიზაციის 1975 წლის 9 დეკემბრის დეკლარაციით „ინვალიდთა უფლებების შესახებ“, მის მიერვე 1993 წლის 20 დეკემბერს მიღებული „ინვალიდთათვის თანაბარ შესაძლებლობათა უზრუნველყოფის სტანდარტული წესებით“, საქართველოს კონსტიტუციით, ამ კანონითა და სხვა მოქმედი საკანონმდებლო აქტებით.

2. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა დისკრიმინაცია აკრძალულია და კანონით ისჯება.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 2. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი არის პირი მყარი ფიზიკური, ფსიქიკური, ინტელექტუალური ან სენსორული დარღვევებით, რომელთა  სხვადასხვა დაბრკოლებასთან ურთიერთქმედებამ შესაძლოა ხელი შეუშალოს საზოგადოებრივ ცხოვრებაში ამ პირის სრულ და ეფექტიან მონაწილეობას სხვებთან თანაბარ პირობებში.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2014 წლის 7 მარტის კანონი №2103 - ვებგვერდი, 19.03.2014წ.

    მუხლი 3. სახელმწიფოს როლი შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალური დაცვის სფეროში

1. სახელმწიფო უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალურ დაცვას და უქმნის მათ საჭირო პირობებს ინდივიდუალური განვითარების, შემოქმედებითი და საწარმოო შესაძლებლობების რეალიზაციისათვის.

2. სახელმწიფო ამ კატეგორიის ბავშვებს უწესებს უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების რეალიზაციის დამატებით გარანტიებს.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 4. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების დაცვა უზრუნველყოფილია სასამართლო ან კანონით გათვალისწინებული სხვა წესით.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 5. ჟესტების ენა

სახელმწიფო ცნობს ჟესტების ენას პიროვნებთაშორისი ურთიერთობის საშუალებად და უზრუნველყოფს აუცილებელი პირობების შექმნას მისი გამოყენებისა და განვითარებისათვის.

    მუხლი 6. საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებები შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალური დაცვის სფეროში

თუ საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებით გათვალისწინებულია ამ კანონისაგან განსხვავებული წესები, მაშინ მოქმედებს საერთაშორისო ხელშეკრულების წესები.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი II. სოციალური ინფრასტრუქტურით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა შეუფერხებელი სარგებლობისათვის პირობების შექმნა

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 7. საცხოვრებელი შენობებითა და სოციალური ინფრასტრუქტურის სხვა ობიექტებით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სარგებლობის უზრუნველყოფა

სახელმწიფო ორგანოები, საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს უქმნიან პირობებს საცხოვრებელი, საზოგადოებრივი და საწარმოო შენობებით, ტრანსპორტითა და სატრანსპორტო კომუნიკაციებით, კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციის საშუალებებით სარგებლობისათვის, თავისუფალი ორიენტაციისა და გადაადგილებისათვის.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 8. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა მოთხოვნილებების გათვალისწინება სოციალური ინფრასტრუქტურის ობიექტების დაპროექტებისა და მშენებლობისას

დაუშვებულია დასახლებული პუნქტების დაპროექტება და განაშენიანება, საცხოვრებელი რაიონების ფორმირება, საპროექტო გადაწყვეტილებების შემუშავება, შენობათა და ნაგებობათა, მათ შორის, სასწავლო-საგანმანათლებლო, კულტურულ-სანახაობითი და სპორტულ-გამაჯანსაღებელი ობიექტების, აეროპორტების, რკინიგზის სადგურების, საზღვაო და სამდინარო სატრანსპორტო საშუალებათა კომპლექსებისა და კომუნიკაციების, კავშირგაბმულობისა და ინფორმაციის ინდივიდუალური საშუალებების მშენებლობა და რეკონსტრუქცია, თუ ეს ობიექტები და საშუალებები არ მიესადაგება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა საჭიროებებსა და მოთხოვნილებებს.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 9. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა საჭიროებებისა და მოთხოვნილებების უზრუნველყოფა კულტურულ-სანახაობით დაწესებულებებსა და სპორტულ ნაგებობებში

1. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის პირობები, რათა მათ თავისუფლად ისარგებლონ კულტურულ-სანახაობითი დაწესებულებებით და სპორტული ნაგებობებით, აგრეთვე უზრუნველყონ ისინი სპეციალური სპორტული ინვენტარითა და სხვა საჭირო საშუალებებით.

2. ჩამოთვლილი მომსახურებით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირე ბი სარგებლობენ უფასოდ ან შეღავათიანი პირობებით მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

3. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიერ აღნიშნული მომსახურებით სარგებლობის წესს, პირობებსა და შეღავათებს განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68  

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2013 წლის 20 სექტემბრის   კანონი №1247  – ვებგვერდი, 08.10.2013წ.

    მუხლი 10. საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მონაწილეობა სოციალურ-კულტურული ობიექტებისა და სპორტული ნაგებობების მშენებლობის დაფინანსების, მოწყობილობის შეძენისა და შენახვის საქმეში

საწარმოებს, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებს, საკუთრების და მეურნეობის ფორმის მიუხედავად, უფლება აქვთ გაიღონ თანხა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის განკუთვნილი სოციალურ-კულტურული ობიექტების და სპორტული ნაგებობების მშენებლობის, მოწყობილობის შეძენისა და შენახვის მიზნით. ეს თანხა არ იბეგრება მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 11. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალურ-საყოფაცხოვრებო მომსახურება

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალურ-საყოფაცხოვრებო მომსახურება, მათ შორის, სურსათ-სანოვაგითა და სახალხო მოხმარების საგნებით უზრუნველყოფა, კომუნალური და სხვა სახის მომსახურება ხორციელდება ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოების მიერ განსაზღვრული წესითა და პირობებით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 12. შეღავათები იმ საწარმოებისა და ორგანიზაციებისათვის, რომლებიც შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის აწარმოებენ საქონელსა და ტექნიკურ საშუალებებს

იმ საწარმოებსა და ორგანიზაციებს, რომლებიც შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის აწარმოებენ სამრეწველო საქონელს, სპეციალურ ტექნიკურ და სხვა საშუალებებს და სპეციალდებიან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა მომსახურების სფეროში, უწესდებათ შეღავათები საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესითა და პირობებით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი III. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სამედიცინო, პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაცია

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 13. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სამედიცინო, პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის სახელმწიფოებრივი უზრუნველყოფა

1. სახელმწიფო ორგანიზაციას უწევს და ხელს უწყობს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სამედიცინო, პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის სისტემის ჩამოყალიბებასა და განვითარებას, რაც წარმოადგენს ორგანიზმის დარღვეული ან დაკარგული ფუნქციების, თვითმომსახურების, სხვადასახვაგვარი პრფესიული საქმიანობის უნარის აღდგენისა და კომპენსაციისათვის გამიზნულ ღონისძიებათა კომპლექსს, აგრეთვე საშუალებას აძლევს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს იცხოვრონ სრულფასოვნად და უზრუნველყონ თავიანთი უფლებებისა და პოტენციური შესაძლებობების რეალიზაცია.

2. სახელმწიფო აფინანსებს და ორგანიზაციას უწევს სამეცნიერო კვლევას და სპეციალისტების მომზადებას სამედიცინო, პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაციის შესაფერის პროფილაქტიკურ ღონისძიებათა განხორციელების სფეროში.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 14. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამა

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სამედიცინო, პროფესიული და სოციალური რეაბილიტაცია ხორციელდება რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამით, რაც განისაზღვრება საამისოდ უფლებამოსილი სახელმწიფო ორგანოების მიერ მოწყობილი სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის საფუძველზე.

2. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის რეკომენდებულ რეაბილიტაციის ინდივიდუალურ პროგრამაში განისაზღვრება სარეაბილიტაციო ღონისძიებების კონკრეტული მოცულობა-სახეობანი და ვადები, აგრეთვე სოციალური დახმარების სახეობანი.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 15. რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამების შესრულების სავალდებულობა

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამა წარმოადგენს დოკუმენტს, რომლის შესრულება სავალდებულოა შესაბამისი სახელმწიფო და სხვა საწარმოების, დაწესებულებებისა და ორგანიზაციებისათვის.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 16. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სარეაბილიტაციო დაწესებულებები

სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სარეაბილიტაციო დახმარების მოთხოვნებისა და ადგილობრივი პირობების შესაბამისად, ქმნიან სარეაბილიტაციო, მათ შორის, სამეცნიერო-საწარმოო ცენტრების ქსელს, აღდგენითი მკურნალობის განყოფილებებს ამბულატორიულ და სტაციონალურ სასწავლო-პროფილაქტიკურ დაწესებულებებში, სპეციალურ სასწავლო-აღმზრდელობით და სანატორიულ-საკურორტო დაწესებულებებს, საწარმოებსა და შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალურ-საყოფაცხოვრებო მომსახურების დაწესებულებებს.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი IV. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა განათლება და პროფესიული აღზრდა

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 17. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა განათლებისა და პროფესიული მომზადების პირობების უზრუნველყოფა, ამ კატეგორიის ბავშვთა სკოლამდელი აღზრდა   

    [მუხლი 17. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა განათლებისა და პროფესიული მომზადებისათვის პირობების შექმნა, ამ პირთა ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების უზრუნველყოფა  ( ამოქმედდეს 2017 წლის 1 აპრილიდან )]

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს სახელმწიფო უქმნის აუცილებელ პირობებს განათლებისა და პროფესიული მომზადებისათვის.

2. განათლების ორგანოები ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის ორგანოებთან ერთად ვალდებულნი არიან უზრუნველყონ ამ კატეგორიის ბავშვთა სკოლამდელი და სკოლის გარეშე აღზრდა მათთვის ჯეროვანი სარეაბილიტაციო დახმარების გაწევის ხელსაყრელი შესაძლებლობების შექმნის მიზნით, აგრეთვე შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის საშუალო-სპეციალური და უმაღლესი განათლების მიღება რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამის შესაბამისად.

[2. განათლების ორგანოები ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალური უზრუნველყოფის ორგანოებთან ერთად ვალდებული არიან, უზრუნველყონ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვების ადრეული და სკოლამდელი აღზრდა და განათლება და სკოლისგარეშე აღზრდა მათთვის ჯეროვანი სარეაბილიტაციო დახმარების გაწევის ხელსაყრელი შესაძლებლობების შექმნის მიზნით, აგრეთვე შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიერ საშუალო-სპეციალური და უმაღლესი განათლების მიღება ინდივიდუალური გეგმის შესაბამისად.  ( ამოქმედდეს 2017 წლის 1 აპრილიდან )]

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2016 წლის 8  ივნისის კანონი  5379  - ვებგვერდი, 24.06.2016წ.

    მუხლი 18. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა ზოგადსაშუალო, საშუალო-სპეციალური და უმაღლესი განათლება, ამ კატეგორიის ბავშვთა შინ აღზრდა და სწავლება

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ები ზოგადსაშუალო, საშუალო-სპეციალურ და უმაღლეს განათლებას იღებენ ზოგადსასწავლო დაწესებულებეში, საჭიროებისას – შესაბამის სპეციალურ სასწავლო დაწესებულებებში.

2. სასწავლო მეცადინეობის ორგანიზება ხდება აგრეთვე იმ კატეგორიის ბავშვთათვის, რომლებიც მკურნალობენ სამკურნალო-პროფილაქტიკური დაწესებულებების სტაციონარებში ან სარეაბილიტაციო დაწესებულებებში.

3. თუ შეუძლებელია ამ კატეგორიის ბავშვთა აღზრდა და სწავლება ზოგად ან სპეციალურ სკოლამდელ სასწავლო დაწესებულებებში, მშობლების სურვილის შესაბამისად, მათი აღზრდა და სწავლება ხდება ოჯახში. ამასთან, ერთ-ერთი მშობლის ან მისი შემცვლელი პირის მატერიალური უზრუნველყოფა და შეღავათები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

[3. თუ შეუძლებელია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე ბავშვების ზოგად ან სპეციალურ ადრეული და სკოლამდელი აღზრდისა და განათლების დაწესებულებებში აღზრდა და სწავლება, მშობლების/კანონიერი წარმომადგენლების სურვილის შესაბამისად, მათი აღზრდა და სწავლება ხდება ოჯახში. ამასთანავე, ერთ-ერთი მშობლის/კანონიერი წარმომადგენლის ან მისი შემცვლელი პირის მატერიალური უზრუნველყოფა და შეღავათები განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.  ( ამოქმედდეს 2017 წლის 1 აპრილიდან )]

4. შესაბამისი სასწავლო-აღმზრდელობითი დაწესებულებები დახმარებას უწევენ მშობლებს ან მათ შემცვლელ პირებს ამ კატეგორიის ბავშვთა შინ სწავლებაში.

5. ამ კატეგორიის ბავშვთა ყოველმხრივი და ჰარმონიული განვითარების, მათთვის საზოგადოებრივი აქტიურობის, შრომის ინტერესის ჩანერგვის, მეცნიერებასთან, ტექნიკასთან, ხელოვნებასთან, სპორტთან დაახლოების მიზნით განათლებისა და სხვა სახელმწიფო ორგანოები ვალდებული არიან უზრუნველყონ ამ კატეგორიის სკოლისგარეშე აღზრდის სათანადო ორგანიზაცია.

6. სტაციონარულ დაწესებულებებში ხანგრძლივად (არამუდმივად) მყოფი ამ კატეგორიის ბავშვებისათვის აღნიშნულმა დაწესებულებებმა უნდა უზრუნველყონ უწყვეტი აღზრდა და სწავლება სოციალურ-საყოფაცხოვრებო და შრომით ადაპტაციასთან ორგანული კავშირით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2016 წლის 8  ივნისის კანონი  5379  - ვებგვერდი, 24.06.2016წ.

    მუხლი 19. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა პროფესიული მომზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა პროფესიულ მომზადებას და კვალიფიკაციის ამაღლებას რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამების შესაბამისად ახორციელებენ სპეციალიზებული ან ზოგადი ტიპის სასწავლო დაწესებულებები, საწარმოები და ორგანიზაციები სოციალური დახმარების ორგანოებთან ერთად. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა მატერიალური უზრუნველყოფა პროფესიული მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების პერიოდში ხდება საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესითა და პირობებით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 20. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა განათლების, პროფესიული მომზადებისა და კვალიფიკაციის ამაღლების ფორმები

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა განათლება, პროფესიული მომზადება და კვალიფიკაციის ამაღლება ხორციელდება სხვადასხვა ფორმით, მათ შორის, დასწრებულად, დაუსწრებლად, ექსტერნად, სპეციალურ ჯგუფებში, კლასებში სწავლების გზით და ინდივიდუალური სასწავლო გეგმით, შინ სწავლების ჩათვლით.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი V. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა შრომა

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 21. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა შრომის უფლებების რეალიზაცია

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს, თავიანთი შემოქმედებითი და საწარმოო შესაძლებლობების რეალიზაციის მიზნით და რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამის შესაბამისად, უფლება აქვთ იმუშაონ შრომის ჩვეულებრივი პირობების საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში საკუთრებისა და მეურნეობის ფორმის მიუხედავად, სპეციალიზებულ საწარმოებში, საამქროებსა და უბნებზე, სადაც გამოიყენება შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა შრომა, აგრეთვე ეწეოდნენ კანონით ნებადართულ ინდივიდუალურ და სხვა სახის შრომით საქმიანობას. დაუშვებელია შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ისათვის შრომითი ხელშეკრულების დადებაზე ან სამსხურებრივ დაწინაურებაზე უარის თქმა, ადმინისტრაციის ინიციატივით მისი დათხოვნა ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ის თანხმობის გარეშე სხვა სამუშაოზე გადაყვანა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ობის მოტივით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის დასკვნით მის ჯანმრთელობას ვნებს პროფესიული მოვალეობის შესრულება ან საშიშროება ექმნება სხვა პირთა ჯანმრთელობასა და შრომის უსაფრთხოებას.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 22. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა შრომის პირობები

1. საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში დასაქმებულ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის რეაბილიტაციის ინდივიდუადური პროგრამის შესაბამისად იქმნება შრომის სათანადო პირობები.

2. კოლექტიური და ინდივიდუალური შრომითი ხელშეკრულებებით დადგენილი შრომის პირობები, მათ შორის, შრომის ანაზღაურება, სამუშაო და დასვენების დროის რეჟიმი, წლიური და დამატებითი შვებულებების ხანგრძლივობა არ უნდა აუარესებდეს ან ზღუდავდეს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა მდგომარეობასა და უფლებებს სხვა მუშაკებთან შედარებით.

3. სახელმწიფო ხელისუფლების უმაღლესი, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები ეხმარებიან შინ ან ინდივიდუალურად მომუშავე შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს აღნიშნული საქმიანობისათვის არასაცხოვრებელი შენობების გამოყოფაში, ნედლეულის შეძენასა და პროდუქციის გასაღებაში.

4. შრომითი დასახიჩრებით ან პროფესიული დაავადებით შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ად ცნობილ მოქალაქეებს მიყენებულ ზარალს უნაზღაურებენ ბრალეული საწარმოები, ორგანიზაციები (საკუთრების და მეურნეობის ფორმის მიუხედავად) საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 23. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა მომვლელების შეღავათები და უპირატესობანი

ოჯახის წევრს ან გარეშე პირთ, რომლებიც უვლიან პირველი ჯგუფის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს, საწარმოებში, დაწესებულებებსა და ორგანიზაციებში აქვთ შეღავათები (სამუშაო დროის, დასვენების, შვებულების და სხვა) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი VI. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალური დახმარება

    მუხლი 24. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სოციალური დახმარება, სოციალური დახმარების სახეობანი

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს სოციალურად ეხმარებიან როგორც ფინანსებით (პენსია, დახმარება და სხვა), ისე ტექნიკური და სხვა საშუალებებით, მათ შორის, უზრუნველყოფენ ავტომობილებით, სავარძელ-ეტლებით, საპროთეზო-ორთოპედიული ნაკეთობებით, სპეციალური შრიფტის ნაბეჭდი გამოცემებით, ხმის გამაძლიერებელი აპარატურით და სიგნალიზაციით, აგრეთვე სამედიცინო, სოციალური და პროფესიული რეაბილიტაციის განხორციელებითა და საყოფაცხოვრებო მომსახურებით.

2. ყველა მკვეთრად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირსა და მხედველობის გამო მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებს შრომითი საქმიანობის პერიოდში უნარჩუნდებათ შესაძლებლობის შეზღუდვის შესაბამისი სტატუსით მინიჭებული პენსია.

3. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა პენსიებითა და დახმარებებით უზრუნველყოფის წესი განისაზღვერება საპენსიო და სოციალური დაზღვევის კანონმდებლობით.

4. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა სამკურნალწამლო, ტექნიკური და სხვა საშუალებებით უზრუნველყოფა, აგრეთვე საყოფაცხოვრებო მომსახურება ხორციელდება უფასოდ ან შეღავათიანი პირობებით საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2004 წლის 29 დეკემბრის კანონი №934 - სსმ I, №4, 17.01.2005 წ., მუხ.17

    მუხლი 25. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა უზრუნველყოფა ტექნიკური და სხვა საშუალებებით

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა უზრუნველყოფა ტექნიკური და სხვა საშუალებებით ხდება რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამის შესაბამისად, უფასოდ ან შეღავათიანი პირობებით.

2. თუ სახელმწიფო ორგანოებს არ შეუძლიათ მისცენ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამით გათვალისწინებული ტექნიკური ან სხვა საშუალებანი, ან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებმა იგი შეიძინეს საკუთარი სახსრებით, მათ ეძლევათ კომპენსაცია საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997 წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 26. შინ მომსახურება, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალური დახმარების სტაციონარული დაწესებულებანი

1. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს, რომლებსაც მომვლელი ან დამხმარე სჭირდებათ, სოციალური მომსახურების ორგანოები უნიშნავენ სამედიცინო და საყოფაცხოვრებო მომსახურებას ბინაზე ან სტაციონარულ დაწესებულებეში.

2. სახელმწიფო ხელს უწყობს სოციალური დახმარების სტაციონარული დაწესებულებების ქსელის განვითარებას იმ კატეგორიის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის, რომლებსაც ესაჭიროებათ მომვლელი.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 27. პანსიონატებსა და სოციალური დახმარების სხვა სტაციონარულ დაწესებულებეში მყოფ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა უფლებები

1. სახელმწიფო საცხოვრებელი ფართობით უზრუნველყოფს შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს რეაბილიტაციის ინდივიდუალური პროგრამის შესაბამისად და მათი სურვილის გათვალისწინებით. პანსიონატებში ან სოციალური დახმარების სხვა სტაციონარულ დაწესებულებებში შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის შექმნილმა პირობებმა უნდა უზრუნველყონ მათი უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების რეალიზაცია.

2. თუ სარეაბილიტაციო ღონისძიებების შედეგად საჭირო აღარ არის შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა ყოფნა პანსიონატში ან სოციალური დახმარების სხვა სტაციონარულ დაწესებულებაში, ადგილობრივი თვითმმართველობისა და მმართველობის ორგანოები მათ უზრუნველყოფენ საცხოვრებელი ფართობით, მათ შორის, ობოლ ან მშობლების მზრუნველობას მოკლებულ ამ კატეგორიის ბავშვებს – სრულწლოვანების მიღწევის შემდეგ, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 28. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა სოციალური დახმარების სახელმწიფო ორგანოები

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ ებს სოციალურ დახმარებას უწევენ სახელმწიფო ორგანოები საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის სამსახურების (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის კომისიები, საექიმო-საკონსულტაციო კომისიები, სპეციალიზებული საექსპერტო სამსახურები) დასკვნის საფუძველზე.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 29. სოციალური დახმარების დაფინანსების წყაროები

1. სოციალური დახმარება ხორციელდება ცენტრალური და ადგილობრივი ბიუჯეტების სახსრებით, აგრეთვე ორგანიზაციათა და მოქალაქეთა ნებაყოფლობითი შენატანებით.

2. ის საწარმოები, დაწესებულებები და ორგანიზაციები, რომლებიც სოციალური დახმარების ღონისძიებებს აფინანსებენ, იბეგრებიან შეღავათიანი პირობებით საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით.

საქართველოს 1997 წლის 16 ოქტომბრის კანონი №959 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №44, 11.11.1997წ., გვ.68

 

თავი VII. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის სპორტის შესაფერის სახეობათა დანერგვა და განვითარება

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 30. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის სპორტის შესაფერის სახეობათა დანერგვა და განვითარება

შესაბამისი სახელმწიფო ორგანოები შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა საზოგადოებრივ ორგანიზაციებთან, აგრეთვე სხვა დაინტერესებულ იურიდიულ და ფიზიკურ პირებთან ერთად, უზრუნველყოფენ შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თათვის სპორტის შესაფერის სახეობათა დანერგვასა და განვითარებას.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი VIII. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირ თა საზოგადოებრივი გაერთიანებები

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 31. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა საზოგადოებრივი გაერთიანებების შექმნისა და საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლები

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებსა და მათ წარმომადგენლებს უფლება აქვთ საკუთარი უფლებებისა და ინტერესების დაცვის, თანადგომისა და მომსახურების მიზნით შექმნან საზოგადოებრივი გაერთიანებები, მათ შორის, სხვადასხვა არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირები საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს 2006 წლის 14 დეკემბრის კანონი №3976 - სსმ I, №48, 22.12.2006 წ., მუხ.344

    მუხლი 32. შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისა და მათ მიერ შექმნილი საზოგადოებრივი გაერთიანებებისათვის განკუთვნილი ღონისძიებები

შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირებისა და მათ მიერ შექმნილ საზოგადოებრივ გაერთიანებათა სოციალური ინტეგრაციისა და განვითარების მხარდასაჭერად სახელმწიფო ახორციელებს ეკონომიკური ხასიათის ღონისძიებებს (სესხები, გადასახადებისაგან გათავისუფლება, მიზნობრივი სუბსიდიები, სპეციალური ფონდები და ა.შ.). აღნიშნული ეკონომიკური ღონისძიებების გამოყენების წესი, პირობები და ოდენობა განისაზღვრება საქართველოს კანონმდებლობით.

საქართველოს 1997 წლის 13 ივნისის კანონი №768 - საქართველოს პარლამენტის უწყებანი №32, 24.07.1997 წ., გვ.9

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

 

თავი IX. გარდამავალი დებულება

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

    მუხლი 33. გარდამავალი დებულება

ეთხოვოს აღმასრულებელი ხელისუფლების დაწესებულებებს ყველა კანონქვემდებარე აქტში სიტყვა „ინვალიდი“ შეცვალონ სიტყვებით „შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირი.

საქართველოს 2001 წლის 20 ივნისის კანონი №972 - სსმ I, №22, 06.07.2001 წ., მუხ.81

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე –

სახელმწიფოს მეთაური ედუარდ შევარდნაძე

საქართველოს პარლამენტის სპიკერი ვახტანგ გოგუაძე

თბილისი,

1995 წლის 14 ივნისი.

№756–IIს

LAW OF GEORGIA

ON SOCIAL PROTECTION OF PERSONS WITH DISABILITIES

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

This Law serves as the basis for the state policy towards persons with disabilities and is intended to ensure equal enjoyment of rights by persons with disabilities, as well as to create favourable conditions for these persons to lead full lives and participate in the economic and political activities of the society.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter I - General Provisions

 

Article 1 - Legal framework governing the legal status of persons with disabilities

1. The legal status of persons with disabilities in Georgia is determined by the United Nations (UN) Declaration on the Rights of Disabled Persons of 9 December 1975, the Standard Rules on the Equalization of Opportunities for Persons with Disabilities adopted by the UN on 20 December 1993, the Constitution of Georgia, this Law and other legislative acts in force.

2. Discrimination against persons with disabilities shall be prohibited and shall be punishable by law.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 2 - Persons with disabilities

Persons with disabilities are persons with substantial physical, mental, intellectual or sensory impairments which in interaction with various barriers may hinder their full and efficient participation in society on an equal basis with others.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 2103 of 7 March 2014 - website, 19.3.2014

 

Article 3 - The role of the State in providing social protection to persons with disabilities

1. The State shall provide social protection to persons with disabilities and create necessary conditions for their individual development, and realisation of their creative and production capabilities.

2. The State shall provide additional guarantees to children with disabilities in order for them to exercise their rights and legal interests.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 4 - Protecting rights and legal interests of persons with disabilities

The rights and legal interests of persons with disabilities shall be protected as determined by court or by law.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 5 - Sign language

The State shall recognise sign language as a means for interpersonal communication and shall create necessary conditions for its use and development.

 

Article 6 - International agreements of Georgia in the area of social protection of persons with disabilities

If the international agreements of Georgia contain provisions different from this Law, the provisions in the international agreements shall prevail.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter II - Creating Conditions for Unhindered Use of Social Infrastructure by Persons with Disabilities

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 7 - Ensuring that persons with disabilities have access to residential buildings and other social infrastructure facilities

State agencies, enterprises, institutions and organisations shall create conditions for persons with disabilities to allow them to freely move and orient themselves or use residential, public and business premises, transport and transportation services, and means of communication and information.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 8 - Considering the needs of persons with disabilities when designing and constructing social infrastructure facilities

It shall be inadmissible to design and construct residential areas, to develop residential districts, to work out design solutions, to build and reconstruct buildings and facilities, including educational, cultural and entertainment, as well as, sports and recreation facilities, airports, railway stations, sea and river transportation communications and facilities, individual means of communication and information unless those facilities meet the needs of persons with disabilities.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 9 - Meeting the needs and requirements of persons with disabilities at cultural and entertainment centres and sports facilities

1. Higher state, local self-government and administrative bodies shall be obliged to create a proper environment where persons with disabilities can use cultural and entertainment centres and sports facilities, and also to provide them with special sports equipment and other necessary means.

2. Persons with disabilities shall have access to these services free of charge or on concessionary terms under the legislation in force.

3. The conditions, and procedures for providing those services to persons with disabilities, as well as benefits, shall be determined by the Government of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 1247 of 20 September 2013 - website, 8.10.2013

 

Article 10 - Contribution of enterprises, institutions and organisations in funding construction of sociocultural and sports facilities, and in purchasing and maintaining equipment

Enterprises, institutions and organisations, irrespective of their form of ownership and business, may finance the construction of sociocultural and sports facilities designated for persons with disabilities and purchase and maintain the equipment. Those funds shall not be taxed under the legislation in force.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 11 – Social and domestic services for persons with disabilities

Local self-government and administrative bodies shall provide persons with disabilities with social and domestic services, including supply of food and primary commodities, utility and other services in a manner and under conditions prescribed.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 12 - Concessions for enterprises and organisations producing goods and equipment for persons with disabilities

Enterprises and organisations producing manufactured goods, special technical and other equipment for persons with disabilities and specialising in the disability services sector shall be granted concessions in a manner and under conditions prescribed by the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter III - Medical, Professional and Social Rehabilitation of Persons with Disabilities

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 13 – Provision by the State of medical, professional and social rehabilitation services to persons with disabilities

1. The State shall organise and facilitate formation and development of a medical, professional and social rehabilitation system for persons with disabilities. This system shall be a combination of actions focused on restoration of and compensation for impaired or lost body functions, self-service skills and the ability to pursue various professional activities. Also, the system shall allow persons with disabilities to lead a full life and exercise their rights and potential.

2. The State shall fund and organise scientific research and training of specialists in appropriate preventive actions for medical, professional and social rehabilitation.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 14 - Individual programme for rehabilitation of persons with disabilities

1. Medical, vocational and social rehabilitation of persons with disabilities shall be carried out through an individual rehabilitation programme on the basis of a sociomedical assessment organised by the authorised state agencies.

2. Individual rehabilitation programmes recommended for persons with disabilities shall define the specific extent, types and times of rehabilitation actions, as well as forms of social assistance.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 15 - Binding nature of the individual rehabilitation programme

The individual rehabilitation programme for persons with disabilities is a document that shall be binding for respective state and other enterprises, institutions and organisations.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 16 - Rehabilitation institutions for persons with disabilities

Based on the local conditions and the rehabilitation treatment needs of persons with disabilities, higher state, local self-government and administrative bodies shall establish a rehabilitation network, including a network of scientific and production centres, rehabilitation treatment departments at outpatient and inpatient training and prophylactic institutions, special educational and health resort institutions, enterprises and institutions providing social and domestic services to persons with disabilities.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter IV - Education and Professional Training of Persons with Disabilities

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 17 - Creating conditions for education and professional training of persons with disabilities and preschool education of children with disabilities

[Article 17 - Creating conditions for education and professional training of persons with disabilities and early and preschool education of persons with disabilities (Shall become effective from 1 April 2017)]

1. The State shall provide persons with disabilities with necessary conditions for education and professional training.

2. Educational institutions, together with healthcare and social security authorities, shall provide preschool and out-of-school education to children with disabilities in order to create favourable opportunities to provide appropriate rehabilitation assistance to them, also to provide secondary specialised education and higher education to persons with disabilities according to their individual rehabilitation programme.

[2. Educational institutions, together with healthcare and social security authorities, shall provide early and preschool education and out-of-school education to children with disabilities in order to create favourable opportunities to provide appropriate rehabilitation assistance to them, also to provide secondary specialised education and higher education to persons with disabilities according to their individual rehabilitation plans. (Shall become effective from 1 April 2017)]

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 5379 of 8 June 2016 – website 24.6.2016

 

Article 18 – General secondary education, secondary specialised education and higher education of persons with disabilities, home upbringing and education of children with disabilities

1. Persons with disabilities shall receive general secondary, secondary specialised and higher education at general educational institutions, or if necessary, at appropriate special educational institutions.

2. Classes shall also be organised for children who are receiving treatment at inpatient departments of medical facilities or at rehabilitation institutions.

3. If it is impossible to train and educate children with disabilities at general or special preschool educational institutions, they may be trained and educated at home if so desired by their parents. Financial support and benefits provided to one of the parents or to his/her substitute shall be determined by the legislation of Georgia.

[3. If it is impossible to train and educate children with disabilities at general or special early and preschool education institutions, they may be trained and educated at home if so desired by their parents/legal representatives. Financial support and benefits provided to one of the parents/a legal representative or to his/her substitute shall be determined by the legislation of Georgia. (Shall become effective from 1 April 2017)]

4. Appropriate educational institutions shall assist parents or their substitutes in homeschooling children with disabilities.

5. Educational and other state authorities shall be obliged to properly organise out-of-school education of children with disabilities in order to ensure all-round and harmonious development of those children, to help them develop interests in social activities and work, to familiarise them with science, technology, art and sports.

6. Children with disabilities staying at inpatient facilities for a long time (not-permanently) shall be provided with continuous education and training by those facilities in organic connection with social and labour adaptation.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 5379 of 8 June 2016 – website 24.6.2016

 

Article 19 - Professional training and upgrading qualification of persons with disabilities

Specialised or general educational institutions, enterprises and organisations, together with social assistance bodies, shall provide training and upgrading of persons with disabilities according to their individual rehabilitation programmes. Material support to persons with disabilities during their training and upgrading shall be provided in a manner and under conditions prescribed by the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 20 - Forms of education, professional training and upgrading of qualification of persons with disabilities

Education, professional training and upgrading of qualifications of persons with disabilities shall be conducted in different forms, namely by attending classes, by distance learning, by external studies, in special groups, by classroom training and by a personalised curriculum, including homeschooling.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter V - Labour Rights of Persons with Disabilities

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 21 - Realisation of labour rights by persons with disabilities

In order to exercise their creative and production capabilities, persons with disabilities, in compliance with their individual rehabilitation programme, shall have the right to work at enterprises, institutions and organisations operating under normal labour conditions, irrespective of their form of ownership and business, at specialised enterprises, workshops and units where the labour of persons with disabilities is used; also they shall have the right to conduct individual and other forms of labour activities permitted by law. Persons with disabilities may not be refused employment or promotion, may not be dismissed at the initiative of the administration or transferred to another position without the consent of the disabled person on the grounds of disability, except where, according to a sociomedical assessment, performance of their official duties harms their health or endangers health and labour safety of other persons.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 22 - Labour conditions of persons with disabilities

1. Appropriate labour conditions shall be created according to their individual rehabilitation programme for persons with disabilities employed at enterprises, institutions and organisations.

2. Labour conditions determined by collective and individual employment agreements, including salary, working and rest hours, duration of annual and extra leaves shall not worsen the situation or limit the rights of persons with disabilities in comparison with other employees.

3. Higher state, local self-government and administrative bodies shall assist persons with disabilities working at-home or individually in obtaining non-residential facilities for their activities, in purchasing raw materials and in selling finished products.

4. Persons who were declared disabled due to work-related injuries or occupational diseases shall receive compensation for the damages incurred from enterprises, organisations (irrespective of their form of the ownership or business) at fault, as provided by the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 23 - Benefits and privileges for care givers of persons with disabilities

Family members or other persons who take care of persons with first degree disabilities shall enjoy privileges (work and rest hours, leave, etc.) at enterprises, institutions and organisations as provided by the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter VI - Social Assistance to Persons with Disabilities

 

Article 24 - Social assistance to persons with disabilities; forms of social assistance

1. Persons with disabilities shall receive social assistance in the form of financial support (pensions, allowances, etc.), as well as in the form of technical and other means, including motor vehicles, wheelchairs, prosthetic and orthopaedic appliances, special script publications, sound amplification devices and signalling system, also in the form of medical, social and professional rehabilitation services and domestic services.

2. During their employment all persons with severe disabilities and persons with significant visual impairment shall retain pensions awarded to them according to the corresponding disability status.

3. Pensions and other allowances shall be awarded to persons with disabilities under the legislation on pensions and social insurance.

4. Persons with disabilities shall be provided with medicinal, technical and other means as well as by domestic services free of charge or on concessionary terms as provided in the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 934 of 29 December 2004 - LHG I, No 4, 17.1.2005, Art. 17

 

Article 25 - Providing technical and other means to persons with disabilities

1. Persons with disabilities shall be provided with technical and other means according to their individual rehabilitation programme free of charge or on concessionary terms.

2. If state agencies fail to provide persons with disabilities with technical and other means determined by their individual rehabilitation programmes or if persons with disabilities purchase these means on their own, they shall receive compensation as provided by the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 26 - Home care services; inpatient facilities providing social assistance to persons with disabilities

1. Persons with disabilities in need of care givers or helpers shall be provided with medical and domestic services in their own homes or at inpatient facilities by social service agencies.

2. The State shall facilitate the development of the network of social care inpatient facilities for the category of persons with disabilities who need care givers.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 27 - Rights of persons with disabilities who reside at care homes or other social care inpatient facilities

1. The State shall provide accommodation to persons with disabilities according to their individual rehabilitation programmes and taking into consideration their desires. The conditions provided to persons with disabilities at care homes or other social care inpatient facilities shall allow these persons to exercise their rights and legal interests.

2. If as a result of rehabilitation persons with disabilities no longer need to stay at care homes or other social care inpatient facilities, local self-government and administrative bodies shall provide them with accommodation, including disabled orphans or children without parental care, after reaching full legal age, under the legislation in force.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 28 - State agencies providing social assistance to persons with disabilities

State agencies shall provide social assistance to persons with disabilities under the legislation of Georgia on the basis of the reports of sociomedical assessment services (sociomedical assessment commissions, medical consultation commissions, specialised expertise services).

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 29 - Sources of funding social assistance

1. Social assistance shall be funded from central and local budgets as well as from voluntary monetary contributions of organisations and citizens.

2. Enterprises, institutions and organisations funding social assistance activities shall enjoy tax concessions as provided in the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 959 of 16 October 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 44, 11.11.1997, p. 68

 

Chapter VII - Introducing and Developing Disability-specific Sports

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 30 - Introducing and developing appropriate disability-specific sports

Appropriate state agencies, together with public organisations of persons with disabilities, as well as with other interested legal and natural persons shall introduce and develop disability-specific sports.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter VIII - Public Associations of Persons with Disabilities

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 31 - Legal framework for establishment and operation of public associations of persons with disabilities

Under the legislation of Georgia, persons with disabilities and their representatives shall have the right to establish public associations, including non-entrepreneurial (non-commercial) legal entities, in order to protect, support and serve their rights and interests.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

Law of Georgia No 3976 of 14 December 2006 - LHG I, No 48, 22.12.2006, Art. 344

 

Article 32 - Activities designed for persons with disabilities and for public associations established by them

The State shall carry out economic measures (loans, exemption from taxes, targeted subsidies, special funds, etc.) in order to facilitate social integration and development of persons with disabilities and public associations established by them. The rules and conditions for using those economic activities, as well as their extent, shall be determined under the legislation of Georgia.

Law of Georgia No 768 of 13 June 1997 - The Gazette of the Parliament of Georgia No 32, 24.7.1997, p. 9

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Chapter IX - Transitional Provision

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

Article 33 - Transitional Provision

Government agencies shall be asked to replace the term ‘handicapped persons’ with the term ‘persons with disabilities’ in all subordinate acts.

Law of Georgia No 972 of 20 June 2001 - LHG I, No 22, 6.7.2001, Art. 81

 

 

Chairperson of the Parliament of Georgia –

Head of State                                                                                                                                                   Eduard Shevardnadze

Speaker of the Parliament of Georgia                                                                                                       Vakhtang Goguadze

Tbilisi,

14 June 1995

No 756–II